Mur i okno. Gruz getta warszawskiego jako przestrzen narracyjna Muzeum Historii Zydow Polskich POLIN [Wall and window: the rubble of the Warsaw Ghetto as the narrative space of the POLIN Museum of the History of Polish Jews]
Wall and window: the rubble of the Warsaw Ghetto as the narrative space of the POLIN Museum of the History of Polish Jews Opened in 2013, the Warsaw based POLIN Museum of the History of Polish Jews is situated in the center of the former Nazi Warsaw ghetto, which was destroyed during its liquidation in 1943. The museum is also located opposite to the Monument to the Ghetto Heroes and Martyrs, built in 1948, as well as in between of the area of the former 19th century Jewish district, and of the post war modernist residential district of Muranow, designed as a district memorial of the destroyed ghetto. Constructed on such site, the Museum was however narrated as a "museum of life" telling the "thousand year old history" of Polish Jews, and not focused directly on the history of the Holocaust or the history of Polish antisemitism. The paper offers a critical analysis of the curatorial and architectural strategies assumed by the Museum's designers in the process of employing the urban location of the Museum in the narratives communicated by the building and its main exhibition. In this analysis, two key architectural interiors are examined in detail in terms of their correspondence with the context of the site: the Museum's entrance lobby and the space of the "Jewish street," incorporated into the main exhibition's sub galleries presenting the interwar period of Polish Jewish history and the history of the Holocaust. The analysis of the design structure of these two interiors allows to raise a research question about physical and symbolic role of the material substance of the destroyed ghetto in construction of a historical narrative that is separated from the history of the destruction, as well as one about the designers' responsibilities arising from the decision to present a given history on the physical site where it took place. Mur i okno. Gruz getta warszawskiego jako przestrzen narracyjna Muzeum Historii Zydow Polskich POLIN Otwarte w 2013 roku warszawskie Muzeum Historii Zydow Polskich POLIN stanelo posrodku terenu dawnego nazistowskiego getta warszawskiego, zburzonego podczas jego likwidacji w 1943 roku, naprzeciwko powstalego w roku 1948 Pomnika Bohaterow i Meczennikow Getta; jednoczesnie posrodku obszaru dawnej, dziewietnastowiecznej warszawskiej dzielnicy zydowskiej i powojennego modernistycznego osiedla Muranow, zaplanowanego jako osiedle pomnik zburzonego getta. Zlokalizowane w takim miejscu Muzeum przedstawia sie jako ,muzeum zycia" opowiadajace ,tysiacletnia historie" polskich Zydow, niebedace instytucja skoncentrowana na historii Zaglady Zydow i historii polskiego antysemityzmu. Artykul zawiera krytyczna analize kuratorskich i architektonicznych strategii przyjetych przez tworcow Muzeum w procesie umieszczania srodowiska miejskiego w roli elementu narracji historycznej, komunikowanej przez budynek Muzeum i przez jego wystawe glowna. Szczegolowej analizie poddawane sa dwa kluczowe dla projektu Muzeum wnetrza architektoniczne: glowny hall wejsciowy oraz przestrzen ,zydowskiej ulicy" stanowiaca fragment dwoch galerii wystawy glownej, poswieconych historii Zydow w Polsce miedzywojennej oraz historii Zaglady. Analiza struktury projektowej tych dwoch wnetrz sluzy probie sformulowania odpowiedzi na pytanie badawcze dotyczace wlasciwosci fizyczno symbolicznych materialnej substancji zniszczonego getta w odniesieniu do narracji abstrahujacej od historii jego zniszczenia oraz odpowiedzialnosci projektantow wynikajacej z decyzji o umieszczeniu narracji historycznej w fizycznej przestrzeni, w ktorej wydarzyla sie historia bedaca tej narracji przedmiotem.