BIR TIP FAKULTESI OGRENCILERINDE SAGLIKLI BESLENME TAKINTISI DUZEYI VE ILISKILI FAKTORLER
Anahtar kelimeler: Ortoreksiya nervosa, yeme bozuklugu, obsesif kompulsif bozukluk, tip ogrencisi Ozet Giris ve Amac: Bu calismada bir tip fakultesi ogrencilerinin ortoreksi duzeyinin ve iliskili faktorlerin belirlenmesi amaclanmistir. Gerec ve Yontem: Kesitsel tipteki bu arastirmanin evrenini 2018 2019 egitim ogretim yilinda bir tip fakultesinde ogrenim goren ogrenciler olusturmaktadir. Arastirmaya donem 1 ve 6 ogrencileri dahil edilmis, orneklem secimine gidilmemis, evrenin tamamina ulasilmasi hedeflenmistir. Veriler 1 20 Haziran 2019 tarihlerinde, literatur taranarak olusturulan anket formu araciligiyla toplanmistir. Anket sosyodemografik ozellikler ile ilgili 6, yasam tarzi ile ilgili 3, kisinin fiziksel ozellikleri ve kilo algisi hakkinda 4 ve alisveris yaparken etikete dikkat etme ile ilgili 2 soru olmak uzere toplamda 15 soru ve 11 maddeli ORTO 11 olcegi ile 37 maddeli Maudsley Obsesif Kompulsif olceginden olusmaktadir. ORTO 11 olcegi 4'lu likert tipindedir ve olcekten en az 11, en cok 44 puan alinmaktadir. Alinan puanin dusmesi ortoreksi egiliminin arttigini gostermektedir. Maudsley Obsesif Kompulsif olceginde cevaplar "dogru" veya "yanlis" olarak verilmekte ve "dogru" 1 puan, "yanlis" 0 puan almaktadir. Puana gore obsesif kompulsif olma olasiligi dusuk, orta veya yuksek olarak degerlendirilmektedir. Arastirmanin bagimli degiskeni ortoreksi duzeyidir. Bagimsiz degiskenlersosyodemografik ozellikler, sigara alkol kullanma, duzenli spor yapma, alisveris yaparken gida etiketlerine ve uretim son kullanma tarihlerine dikkat etme, kilosundan memnuniyet durumlari, boy, kilo, kisinin kilosuyla ilgili algisidir. Tanimlayici istatistikler sayi, yuzde, ortalama ve standart sapma ile verilmistir. Ortalama/ortancalarin karsilastirilmasinda Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanilmistir. Ortoreksi ile iliskili faktorlerin belirlenmesinde lineer regresyon analizi yapilmistir. Istatistiksel olarak anlamlilik duzeyi p<0,05 kabul edilmistir. Arastirma icin bir universite tip fakultesigirisimsel olmayan klinik arastirmalar etik kurul izni alinmistir. Bulgular: Arastirmada 341 %84) ogrenciye ulasilmistir. Ogrencilerin %51,2'si kadindir. Ogrencilerin ORTO 11 puani ortalamasi 27,1+ 4,90'dir. Obsesif kompulsif olma acisindan %26,7'si yuksek risklidir. Modele yas, cinsiyet, beden kitle indeksi, sigara kullanma, duzenli spor yapma, kilosundan memnuniyet, gida etiketi ile uretim/son kullanma tarihi okuma, obsesif kompulsif risk tasima durumu degiskenleri dahil edilerek yapilan lineer regresyon analizinde ortoreksi duzeyi kiz ogrencilerde erkeklere gore (B:1,838; standart hata:0,482; p<0,001) duzenli spor yapanlarda yapmayanlara gore (B:2,103; standart hata: 0,568; p<0,001) kilosundan memnun olmayanlarda olanlara gore (B:1,256; standart hata:0,474; p=0,008) gida etiketi okuyanlarda okumayanlara gore (B:2,290; standart hata:0,563; p<0,001) yuksek obsesif kompulsif riski olanlarda dusuk ve orta risklilere gore (B:2,067; standart hata: 0,523; p<0,001) yuksek bulunmustur. Sonuc ve Oneriler: Ogrencilerin ortoreksi duzeyi dusuktur. Ortoreksi egilimi kiz ogrencilerde, obsesif kompulsif olma riski yuksek olanlarda, duzenli spor yapanlarda, kilosundan memnun olmayanlarda, gida etiketi okuyanlarda fazladir. BKI ile ortoreksi duzeyi arasinda iliski saptanmamistir. Saglikli beslenme takintisi yeni bir kavram oldugu icin daha kapsamli epidemiyolojik calismalarin planlanmasi gerekmektedir.