Was Hobbes een rechtspositivist
In Thomas van Aquino’s Over de wet komt een uitspraak voor die volgens velen de kern uitdrukt van de traditie van natuurrechtsdenken. Deze uitspraak luidt dat een onrechtvaardige wet geen wet is – lex iniusta non est lex.1 Strikt genomen is de formulering van deze uitspraak enigszins ongelukkig. Zij suggereert dat iets een wet kan zijn en toch ook weer niet. Het is echter eenvoudig deze tegenstrijdigheid weg te nemen. Aquino stelt dat een regel pas de status van wet kan verkrijgen indien deze regel rechtvaardig is, dat wil zeggen: in overeenstemming is met de natuurwetten. Een onrechtvaardige regel is geen wet. Daarmee is niet gezegd dat de wettelijke status van een regel uitsluitend afhankelijk is van de rechtvaardigheid ervan. De regel moet bijvoorbeeld ook bekendgemaakt en uitgevaardigd zijn door de wetgever.2 Maar al is de rechtvaardigheid geen voldoende voorwaarde om een regel de status van wet te kunnen verlenen, het is wel een noodzakelijke voorwaarde. Een regel die onrechtvaardig is, kan geen wet zijn, of in ieder geval geen wet zijn in de volledige betekenis van dat woord. In 1832 wijst de Britse rechtsfilosoof John Austin deze opvatting in een lange voetnoot in The province of jurisprudence determined van de hand.3 R&R 2002 / 2