Fa ngníomhraidh measdar meic ríogh
Gofraidh Fionn Ó Dálaigh cct.
Fa ngníomhraidh measdar meic ríogh
na bpreabsgor mear taobh re taobh;
fa dheaghsdair na ndeaghmhac ríogh
measdair gníomh na seangshlat saor.
Ní breath as cáir uile d'fhior
ar dhuine fa dháil a shean;
ní fa fhréimh budh dleasda dol;
measda fa mhodh féin gach fear.
Fearr d'fhior a chlú 'n-a chlú mhaith
iná a chrú ós chrú gach
neich;
is fearr modha flatha i bhflaith
gidh maith rogha datha ar dhreich.
Feirrde fear dá bhfaghbhadh hí,
gidh eadh nocha n-adhbhar gnaoi
gach ríoghradh ór chin a chré
muna bhé gníomhradh fir faoi.
Fear do-ghéanadh gníomhraidh ghloin
do-ghéanadh míonmhuir don mhuir;
d'fhiodh gan chnú Is cnuaisleigheas sin;
clú fir uaisligheas a fhuil.
Fear saor Is a bhladh dá bhrath
dá char gion gur caomh a dhreach;
ar ghnúis bhláith do-bhearthar guth;
ní ar chruth cáich bearthar breath.
Áille Is feidhm calma re cois
i ndeilbh dhamhna ro budh deis;
a rádh gomadh saor crú a chnis
ní taobh ris as dú ach lámh leis.
Ag a mheas do-ghéabha ghnaoi
gion gur feas na fréamha ó mbí
gníomh arnaidh madh eadh ro-né
fear gidh bé ar talmhain ó dtí.
Damhna ríoghradh nocha roich
a ngníomhradh chalma do chleith;
d'éis gach ríogh méaraidh a mhaith,
a ghníomh do fhlaith béaraidh breith.
Mac ríogh ó nach rach i bhfad
dá bhrath ar ghníomh a ghlac mbog
tar ceann a dtibhre 's a dtug
rug geall inmhe munar ob.
Mac saoirríogh dá seoltar dán
d'aoinshíol agus Eoghan Mór
ní thig re ré an raimheic ríogh
gníomh ar nar ainic sé an slógh.
Diarmuid Mág Carthaigh Chuain Dor
na sluaigh 'n-a dhaghthaigh ag dul
maith gach triath ann Is gidh eadh
gan fhear tar barr gCliach do chur.
Téid a fheidhm do dhearbh gach drong
tar a dheilbh — gá dealbh as fhearr?
uaisleacht a bhfoil d'fhíonfhuil Ghall
ní thall soin dá ghníomhaibh geall.
Báidh leam bhar dteisd ar thuir Chua;
ar chuir dá ceann ní ceisd dó
tar méid mílidh gé théid
tú;
sínidh 'gad chlú méid as
mhó.
Do rígh gion go rabhtha id mhac
do sgarfá re sín an sioc;
dá measda i n-ágh gníomh do ghlac
cneasda mac ríogh do rádh riot.
Bhar dtuigse ann Is bhar n-aoibh,
a chlann Chuirc-se 's a chlann Táil
méin mhaith uaibh-se gé do fhuair
uaidh féin as uaisle flaith Fáil.
Oilill Is Corc agus Conn
is don fhoirinn a fholt fann,
Dá Thí Theamhra agus Bé Bhionn;
cré na dTrí bhFionn Eamhna ann.
Athair a chomhanma chaoin
fachain roBhanbha do réir
Cormac mhac Muireadhaigh mhóir
slat don fhóir fhuineadhaigh fhéil.
Cormac Mór athair an fhir
i gcathaibh níor clódh a sdair;
do dhoirt dream armach a fhuil
i Muigh thamhnach do fheall air.
Giall dá dhaghmhac ro ba dú;
Cormac ó nar chian a lá
ríoghaid fuineadhaigh fear Cua Ua Muireadhaigh do mhear mná.
Ag coimhdhíoghail Cormaic Mhóir
dá roghlaic shoighníomhaigh shaoir
do thuit foirionn úr le fhéin
ó Fhéil go Dún gcoidhfhionn gCaoin.
Ua fialBhloid gér chabhair cách
Diarmuid aghaidh ar gach iath
níor sguir fa athair a fhíoch
gur chuir díoth ar chathaibh Chliach.
Tug go huathadh iolar sluagh, a shiobhal fa ruathar ríogh,
do dhíthigh náimhde i ngort ghliadh
gur iadh im Phort Láirge a líon.
Ar síol mBriain do ba beart doirbh
ar dteacht i ngliaidh níor ghníomh meirbh
do chuir im Ghleann Maidhir maidhm
i sbairn fa cheann blaighidh beirn.
Mac Cormaic Mhóir do ghabh greim
ris nar ghabh tóir 'n-a tóir thim;
a rian budh cartha dá chloinn;
riar Goill ní lamhtha re linn.
Mór gclach do claonadh re chois,
mór gcath budh bhaoghal do bhris,
d'aithle thugha gach Ghoill ghlais
budh lais Mumha gan roinn ris.
Ag sin Diarmaid más lór libh
is an Diarmaid Mór nach mair;
rí Breagh trá fa tairm an fhir,
fear ór chin a-tá a ainm air.
Ionann dáibh arm, ionann gníomh,
ionann tarm áigh, ionann séan,
ionann ainm a n-aithreach saor,
acht gairm na gcraobh dtairtheach dtréan.
Fear é as inDiarmada Mhóir
ar ghné, ar bhinnfhialbhuga, ar bháigh;
a ghníomh san Diarmuid fa dheoidh
agus treoir ríogh fhialbhuig Fháil.
na feadhna ar a bhfoil sliocht
léir soin i n-earla na n-alt,
feidhm na mBrian, laomhdhacht na Lorc,
rian na gCorc, aobhdhacht na nArt.
Gidh uaisle an glan faltúr fial
ó Artúr dána gar a ghaol méin Éireannach ní holc
dhún
fa fholt úr chéimeannach chlaon.
Trí Domhnaill theas im ua dTáil
— i dtreas budh doghraing a ndréim — 
trí Toirdhealbhaigh don taoibh thuaidh
mun sduaidh saoir roighreadhnaigh réil.
Dá Chonchobhar, dá Thadhg thall
dá dtard tromthoradh an
tonn,
trí Cormaic theas ceann i gceann
im an seang n-orrdhraic ndeas ndonn.
Dá cheinnbhile nar chríon dos,
dá dheirbhfhine an ríogh ó Rus,
sódh na leomhan bhfial ro feas
Eoghan Mór theas, Brian i-bhus.
Airde a chrú Is comhardha dhúin
ar chlú na rodhamhna ón fhréimh;
ní bhí ar mearughadh é uaim;
fuair sé a mheadhughadh dá mhéin.
Méin an chomhanma ór chin sé
sa rodhamhna a Tigh Dá
Thí
— fa gein bhuadha oile é — 
is é as ghloine ad-chuala i
gclí.
A thréidhe i nDiarmaid as dluigh
— fa réidhe thiaghmaid 'n-a thoigh,
réidh an céidDiarmuid ór
chin — 
fan gcéibh dtigh ngéigfhiarbhuig ngloin.
Mac mheic Domhnaill athlaimh Óig
ris nach gabhthair radhruim róid
's a chaomhchrú do chin mun ngéig
fa aonchlú acht méid an fhir óig.
Casnaidh báidhe gidh bé dhíbh; áille ná gach cré an dá
chraoibh;
geall fhir dá chéile níor
cháir
do dhá chéile cláir ghil ghaoil.
An té aca as aithnid dhamh
nocha bhfaca a aithghin d'fhior;
ós ag luadh saorchlann a sean
sduadh Bhreagh an t-aonchrann ós fhiodh.
Ó do-chóidh comhainm an laoich
— níor chomhainm ris nach cóir
tnúith — 
gan fhear gcoimhghníomha an fhéil
áith
fa chéibh dtláith ndoinnmhíolla
ndlúith.
Rí ó theaghlach ar a mbia bladh
lia Teamhrach Dá Thí a theagh;
uathadh a ghlóir a fhiú d'fhior;
"is liú sriobh iná Bóinn Bhreagh."
Ní hionann rí Is Diarmaid díbh,
ní ó Dhiarmaid dá gach
dháimh;
"ní meadh mínleach agus móin"
fírbhreath as cóir ar fear bhFáil.
Is é tarbhdhamh thuairfeas ghnaoi;
adhnadh a nuaichleas do-ní;
ní samhalta re cruth a chré;
is é an sruth rabharta an rí.
Is é an bile ós chronn chuir;
fonn a chridhe nachar cheil;
is é an fíon dearg ós gach dhigh;
ceard gach fhir do dhíol a-deir.
Is é géag dhean as doirbh ngleac;
ar theagh séad ní soirbh a lot;
is é ar mbunadh bói-ne 's brat,
mac Móire agus curadh Crot.
Fríoth Solamh dá char i gclí;
an damh i n-a rodhamh Ré;
giolla a hoirear bhraonghlan Bhaoi
mar laoghdhamh naoi n-oigheadh é.
Gan síoth meabhla 'gun fhial ard
do dhíoth feadhna dá mbiadh borb;
an sruth as mhó Is moille fearg
ní dearg i ló coinne a cholg.
Ar fhios mheic mheic Domhnaill dún
do badh doghraing gleic re ghníomh
feilm chathardha 'n-a dá clár
ó fheidhm lámh rachalma an ríogh.
A lámh dheas re díoth gach laoich,
lámh nar fríoth i dtreas go
tláith,
lámh chlé re congmháil a
sgéith
is é i gcléith re corrgháibh
cháich.
Cóir do chách a chíos dá
chionn;
is gnáth bhíos idir bhróin reann
a ghlac roigheal chaomh fa chrann
barr saor a throigheadh re teann.
Mac Cormaic béilgheabhaidh beirn
le a chorrshlait ngéirleabhair nguirm;
téid tar feartais mara ag maidhm
re baidhbh ndearcglais Bragha Boidhbh.
Fear dá thoigh ag tarraing deoch
a gallaing Is a groigh each;
mar leagar bréid longa ar loch
tonna ar dhá roth théid 'n-a theach.
Deoch le bhfalchair gile a ghruadh
d'Ú Charthaigh 's a hibhe a hór;
badh dearg gruaidhlearg gnúise
an
ríogh
re a crúi-se ó fhíon fhuairdhearg
d'ól.
Ríoghdhámhna ar nach céaltar
clú
féaghtar tre mhíonabhra mhná;
ní cian uadh an t-ainm as mhó
a ghairm dhó Is dá thuar a-tá.
Diarmuid Cliach, cara na ndámh,
ar dtriath Is ar ragha ríogh,
ní d'fhaghbháil teasda gan tuar
measda sduadh Ghabhráin fa ghníomh. Fá ngíomhraidh.