Egerton Annals (Mionannala)
Mionannala: 615.
A. D. 615
615.
lá dana do Shuibne Mhenn ina
ghilla óg ina
thig féin ro búi acá rád re a
mhnái: ‘Is ingnad lem’, ol sé,
‘a laighet ro gab Cinél
n-Eogain tigernas for chách innosa’. Is
ed ro ráid in ben tré chinél
fochuitbeda: ‘Cid duit-siu’, ar sí
‘cen chruas do dénum ocus dul rempu do chogud for cách
ocus
coscar do breith co meinic’. ‘Is amlaid sin bias’, ar
eisium.
Tánaic-sium ar sain immach ocus sé armtha sin matain
arna
márach. Ocus do-rála óclách do lucht in
tíre do ocus sé
armtha. Ocus do-róine comrac fris corro ghiall do rinn
ghái do.
Ocus is amlaid-sin
ro thionóil sluag do ar éicin ocus ro gab
Suibne ríge
Eirenn
Is rá ré-side ro búi cogad itir na dá
Fhiachna .i.
Fiachna mac Demain ocus
Fiacha mac Baetáin. Is
sí máthair in
Fhiachna-sin
ro ráid in tan tucad máthair í ac faicsin di in
mic thíre ac dulu fó na caeirib ocus acá marbad:
‘Ro bud maith
lium’, or sí, ‘mac do gheinemain uaim ocus uait-siu
do-béradh in
aradhain út for do chinedh-sa’. ‘Ní thí ar
in saegal in mac-sin’,
ar in t-athair. Cid edh tra rug sí Fiachna
iartain ocus tucad for altrum.
Tánic fecht n-aen ann do thig a athar ocus a máthar
acht
nír ba h-inmain risin n-athair é ar a dhúire ocus
ar aicniud a
máthar do beith aice. Beiridh iarum a máthair lé
h-é i nn-aracul fó leith
ocus fritháilter ann é ocus a aite. Tic in
mac iar sin immach ocus a fhuigell feola ar biur ina láim do
maccaemaib aile. Ocus iss ed thánaic dochum in taige
rígda
i r-raibe a athair. Mar a-chonnaic in t-athair é chuige ro
oslaic
do choin ghairc ro búi aice ocus ro ghrés fá a
mhac é. Is
isin uair chétna tánaic in seig chuige ar tí na
feola. Ro
fritháil-sium imorro in coin ocus in seig .i. do-rat buille don
bhiur cona fheoil i craes in chon co ránaic i cride in chon.
ocus ro gab din láim aile in seig. Ar faicsin imorro dá
máthair in chon don dara leith dá mac ocus na seige din
leith
aile ro bíodc, ocus is é méit na bíodca co
ná ro choimpert
riam ina broinn ó shin illé.
In cocad tra rómhór ro búi itir na dá
Fiachna remráidte
ba h-é Fiachna mac
Baetáin ro beiredh coscar do ghrés.
Ocus ní
namá no beired coscar do Fhiachna mac
Demain acht ro beired
coscar do na h-uilib rígaib no thecmad
ris. Mac don Fiachna mac
Baetáin-sin in
Mongán erdairc, cia at-berad gú-shenchaidi comad
mac do Mhanannán é ocus co n-digsed i
r-rechtaib imda ní creidte
sin acht rob fer fesa mhóir in
Mongán ocus ro ba gér gaeth
glic a intlecht.
Lá tra thánaic in Mongán-sin
ocus a máthair ris ocus
buidne móra immaille friu ar fut trága. At-chonnaic in
máthair
cloich n-álainn co n-dathaib imda 'sin tráig. Ocus ro
thócaib in
chloich ocus ro thaisilb don mac. ‘In chloch-sin at-chí-siu a
máthair’, ar in mac, ‘is di muirbfidter meise’. Ro
bíodc in máthair
co mór acá chloistecht-sin ocus do-rigne min uile don
chloich.
Iss ed ro ráid in mac: ‘Is dímáin in saethar-sin a máthair
uair gé do-ghnéis luaithred di ocus cia chuiri fó
thalmain is
di muirbfidter do mac-sa’. Ro chuaid in máthair iar sin
i l-luing
ocus in chloch ina luaithred immedón ind bhréite le
edh radairc issin muir co ná faca tír ná talam
uaithe. ocus
ro chuir isin muir in brét cona luaithred inn.
625.
625
625.
I ciunn bliadan imda iartain tra táinic coblach mor
a Bretnaib corro aircset na fearannu
comfochraibe dóib co
tánaic Mongán co sluagaib immaille
fris co tuc maidm forru.
ocus ro cuirit ar éicin ina longaib iat. Ro gab imorro aen
díob
cloich assin tráig ocus do-rat urchor di co tarla i cenn
Mongáin co torchair, ocus ba h-í cloch
búi ann in chloch út
arna cur do na tonnaib rempu conice in tráig ocus arna
dénum
don luaithred út ro búi issin bréit. Tucad iarum
aithne ar
in chloich ocus ba marb Mongán de sin .i. i
n-aenmad bliadain
déc Shuibne Minn ocus tuc in
Mongán ria n-éc in chloich
i l-láim a máthar ocus tuc in máthair aithne
fuirri. Ro búi
dono in fer ro marb eisium ocus lucht a luinge uile for cumus
ocus ní ro léic Mongán duine
díob do marbad acht a l-lécon as.
Acht chena ciarbo mhór in coblach ní ránic
díob uile gan
marbad ocus gan bádad dar muir soir acht aen-duine
namá.
Adubairt dono Mongán ac éc ria máthair:
‘Biat-sa beo i
ceirt-chiunn bhliadna im adnacul ocus oslaic-se in adnacol’. Ro
mellad dana in máthair uair ní thuc aithne ar
in m-bissex uair
ba bhliadain bhissexa in bhliadain ocus ní issind ló
chóir
thánaic. In ló thánic imorro fuair tes i curp a
meic ocus
allus teg triana thaeb ocus fuil ac siledh dar a srónaib ocus
sé ag fuabairt éirge (si verum
est). Bliadain co fuillium iartain dá athair ina
bethaid.
626.
626
626.
Fiachna mac Demain imorro arna
foruaisliugud co meinic
ó Fhiachna mac
Baetáin ro fiarfaig de sochaide. Ocus ro
fiarfaig dono co sunnradach do bráthair óc dó ro
búi i
n-daltus Chomgaill cid fodera a foruaisliugud in
mheince seo ocus
a mélachtnugud ó Fiachna mhac
Bhaetáin. Iss ed ro fhrecair
dalta Comgaill: ‘in fetar’, ar sé,
‘cia uaib as deithitnecha ar a
n-dein Comgall érnaidhte .i. in dar muintir a athar
do-gní
in dúthrachtacha indás foirr-ne ocus sinn dá
fhaemad co
dúthrachtach chucainn’. ‘Is fíor sain’, ar in
rí, ‘ocus ní
léigfither do-sum in fad-sain’.
Tánic ind rí fó
chétóir co sluag mór maille ris do
innsaigid Chomgaill. Ocus ro fhiarfaig do
Chomgull ‘Cia uainn
ris nat mó ghuidi in Coimdid a chléirig’, ol
sé. ‘Guidim foraib
maraen’, or Comgall, ‘. .i. ar chiniud mo athar
ocus ar chiniud ro
fhaem mé co dúthrachtach’. ‘Cia uainn dana’, ar
in rí, ‘ris nat mó
do-beiri dúthracht do chride at érnaidhte’. ‘Re
ciniud m' athar’, ar
Comgall. ‘Truag truag sin, a dhuine
náim’, ar sé: ‘Is sochaide d'ár
saer-chlannaib-ne ro marbad ocus ro gabad trít sin. Meise
féin
imorro’ ar sé, ‘Ro bad ferr
mo beith marb indás a mheince tucad méla form. Ocus
mása maith
lat airchis co luath díom-sa ocus dom chiniud
mhélachtnaighte
nó beimít inár naimtib duit’. Iss ed ro
ráid Comgall:
‘Fechtnaighte isin t-saegul-sa ifus iarrai nó in flaithes
nime
thall’. Iss ed ro ráid in rí: ‘Coscar’, ar sé, ‘do
breith dam dom
naimtib. Ocus a maithis ocus a faidb d' faicsin i m-brait agum.
Ocus in rí, ruc mo choscar {}co meinic anallana a marbad
lem. Ocus corob ceol oc fledaib innisin a n-áir ocus a marbtha
a bélaib bard’.
Ba tuirsech tra Comgall do'n sgeol-sin. Ocus ro
gairmedh
Fiachna mac Baetáin chuige
ocus iss ed ro ráid ris: ‘cá rogha
bheiri-siu’, ar sé: ‘In coscar do breith mar rucais
anallana ocus
nem thall do ghait fort. Nó do marbad i g-cath le mac n-Demain
ocus do beith i flaithes nime tria bithu’. ‘Is ferr lium’,
arsa
Fiachna mac Baetáin,
‘saegal gairit acum i fus ocus beith i
flaithius nime tria bithu’. Ro altaig Comgall a
buide-sin re Dia.
Ro bui dana druth Fiachna
meic Baetáin oc cloistecht risin
comrád-sin ocus a chluas risin tech. Ro altaig iartain
Comgall
comad in n-aen-fecht foghabad-som bás ocus a tigerna isin
chath.
Ocus amail búi i comaentaidh a tigerna ifus isin t-saegul co
m-biadh immaille fris i flaithius nime. Ro ráid
Comgall: ‘do-ghéna
Dia amlaid. Ocus amail atái-siu ifus ac molad do thigerna bia-su
co h-onórach ac cloistecht re ceol m-binn muinntire nime ac
molad
Mheic Mhuire’.
Ro thinóilset tra leth for leth in dá
Fiachna ó a n-uilib
brígaib dochum in chatha. In Fiachna imorro
no beiredh buada
conice-so ro foruaisliged sin chath-so. Ocus in
Fiachna ro
cláitea ann is é ruc in coscar. Ocus ro marbad
Fiacha mac
Baetáin rí
Ulad amlaid-sin la Fiachna
mac nDemain. Nír bha
chian imorro iartain saegal Fiachna meic
Demain. Uair ro
thinóil-sium tinól mór lais in Ultaib ocus ro marbad-som tria
inntledhaib a námat. Innistir imorro co m-bíodh fer
síde oc
acallaim in Fiachna meic Demain
sin. Acht chena ropo deman iar
fíor in fer síde sin. Ro fiarfaig Fiachna dá
deman in tan
táncatar na námaid i gcomfochraib do: ‘Cate órd
in t-sluaig-se
ocus mo órd-sa’ orse Fiachna. Iss ed ro
ráid in deman: ‘cia de na
dá fót shalcha-sa at-chí’ ar in deman. ‘Beir
rogha cá fót ar a
d-tuitfi ár is ar nechtar díob fo-gabai bás amail
ro airlestair
th' airledh’. Conid de-sin atá in senfhocal airdirc .i.
amail ro
airlestair a deman Fiachna. Ro marbad iarum amlaid-sin Fiachna
mac Demain.
628.
628
628.
Ro marbad tra amlaid Suibne Menn le Mael
Coba mac
Fiacha rí Ulad i g-ciunn cheithre m-bliadan
déc (la Conghal Claen
mac Scannláin ro-cher ocus ní la
Mael Coba mac Fiachna).
Domnall mac Aeda meic
Ainmirech dono ro gab ríge n-Eirenn
i n-degaid Shuibne. A scéla-saide imorro ocus
a imthechta innister
ar cath Maige Rath. In 636 ochtmad bliadain flatha Domnaill ro
cuired cath Maige Rath.
643.
643
643.
Conall ocus Cellach dá
mac Maeile Coba ro gabsat ríge
n-Eirenn iartain. Diarmait ocus
Blathmac dá mac Aeda
Sláine ro
gabsat Eirinn as a n-aithle-side. Is
ina n-aimsir-side ro innarb
Scandlán Mór rí Osraide Corca Laigde co comlán de chrích
Osraide.
649.
649
649.
Is i nn-aimsir na ríg-so ro marbad
Raigellach mac
Fuatach rí Chonnacht .i. in sexto
anno. Is amlaid imorro ro búi
in Raigellach ocus sé sár-tholach
meblach. Mac bráthar dono
aice ocus cia ro ba h-áil do a marbad ní ruc fair co n-derna a thruagugud féin tria
nemchaithium bíd. Uair ní
chaithed di biud acht mad luaba caerach ocus ro ráid is i n-galar
ro búi. Ocus ane ba mór in galar i r-raibe-sium .i. in
format .i.
in pian as mó isin t-saegul ifus in format uair as é
iráilios
ar in m-bráthair in bráthair aile do marbad.
Ro líon imorro re caeile in Raigellach
amlaid-sin triasin
format ocus triasin nemchaithium bíd cor ba chomfocus
bás do.
Ro chuir techtairi d' innsaigid a bráthar co tísedh
dá acallaim
amail bad ré n-éc. In bráthair imorro ní
dechaid fó chétóir
ind uair ro gairmedh uair rop aithnid do celga a shinnsir
bráthar. Acht ro irnaidh re tinól sochaide leis. Ocus is
amlaid
tánaic istech i r-raibe Raigellach ocus a
claidme nocht fó a coim
acá shluag ocus siat immá g-cuairt i timchiull a
tigerna.
Raigellach imorro ciar ba h-imda do féin
de sluag ní
h-inntib ro thairisnig acht is ina chelgaib féin. Ocus iss ed
ro
ráid: ‘Uch uch tra’, ol sé, ‘is mór in t-olcus ocus in tróighe i
b-fuilim-se in tan ná tabair mo bráthair ocus in
tí dúthracur
do ghabáil ríge im degaid
ocus as mó grád lium do dháinib
taeb frium nó go fuil sluag acá choimét. Amail
tra at-lóchur-sa
do Dia do beith-siu dom chiniud féin ocus do beith
dingbála do
gabáil mo flaithesa im degaid. Acht méit na h-aingidechta duit
sluag lat dot choimét forum-sa ocus mé re bruinne
báis ar n-dula
as mo chuirp ocus ma cholna’. Ó ro chuala im bráthair
óg na
briathra-sin táinic a chride co mór fair ocus ro theilg
frosa
móra do déraib.
Tánaic arna márach ní as uaithe dia fhius.
Tánaic in
tres lá co
lán-uaithed. Ro scinnset imorro muinnter in
Raigellaig fair-sium
ann sin ocus ro marbsat é. Ro éirig
Raigellach iarum amail bad
i sláinte. Acht chena is ann sin nár ba shlán-som
eitir ar
marbad a bráthar. Ocus ro gab oc fledugud co subach
forbfáilid.
Mairenn dana ben Ragallaig ro
fiarfaig dá druid uair ro ba
reimfhisid ar todóchaide é: ‘In fhechtnaige
mór,’ or sí, ‘i fuil
Ragallach ar tuitim a námat uile lais ocus ar
m-beith a sainmige
lánmóir innosa’. Ocus is aire ro fiarfaigsidi ar
dáig for-fitir
co fuigbedh Raigellach a aidhed ó
námait éicin cen co fitir
cia h-é. Ro fhrecair in fáith ocus iss ed ro ráid: ‘In
rí ro
marb a bráithre uile tiocfaidter ó a chlainn féin
ris cen co
sáilenn. Ocus tusa féin imorro tiocfaidter ret rath co
l-luath
ocus bid é torad do bhronn tiocfus riut.’ Iss ed imorro
adubairt
Raigellach riasi in chlann do-béradh
sí a marbad co díchelta
arna breith fó chétóir co ná
tíosadh in t-imnedh út dóib
triana claind.
Nír ba chian tra iartain co r-ruc Mairenn
ingen. Ocus
adubairt rá muicide a breith leis
dá marbad. Ó 't-chonnaic in
muicide gnúis na náiden
tánaic a cride fuirri ocus ro chuir
isin téig chétna arís í ocus ro idhnaic co
dorus mná
cráibdige ro búi i gcomfochraib do. Ocus ra
fácaib ann sin í
ar chrois i b-farrad na h-ecailse. Tánaic in fhedb
chráibdech
immach mochtráth. Ocus fuair in téig ar beinn na croise
ocus
ro fégh crét bhúi innti. Ó 't-chonnaic in
náidin m-bic innti ro
grádaig fó chétóir í ocus ro ail co
h-eclasta {}í.
Ocus ní raibe in n-Eirinn uile
bud chaeime atás. Ránaic clú
a socraidechta go cluasa Raigellaig. Ocus ro chuir
Raigellach
techta uada d' innsaigid mhuime na h-ingene do chuinchid na h-ingene
uirri ocus ní thuc in mhuime
do í. Rucad chuige-sium ar éicin
iartain í as in neimiud i r-raibe. Ocus ó 't-chonnaic in
rí í ro
ró ghrádaig ocus ro búi a ingen féin co
colach aice. Ro gab
dana Mairenn ac a déitchiugud in
ghníma-sin ocus acá
ardarcugud. Ocus ro élaid d' innsaigid Dhiarmata
Ruanada ríg
Eirenn dar Sionainn ar snám co h-Ailech Muirinne. Ocus is ó' n
Muirinn fuair in t-Ailech a ainm.
Ránaic tra fó Eirinn
clú ind uilc-siu. Ropo tochrád tra
do naemaib Eirenn sin. Tánaic
Féichín Fabhair d' innsaigid
Raigellaig dia chairiugud. Ocus táncatar
náim imda immaille ris
co ro scaradh ocus ní derna forru uile a legun. Ocus ro
throiscset fair. Uair is é-so mét in ghráda do-rat di dámad
táisecha a carpat-si comad éicin di-si a h-agaid do
impód
fris-sium. Dámad túisecha a charpat-som
no impád-som a agaid fuirri-si. Ar dáig imorro ná
dernad nech
aile in Eirinn a lethéite-sin.
643.
643
643.
Ro ghuidset na náim co faghbad-som bás 'siu bad
Belltaine ocus comad ó dhroch-dáinib ocus comad do
armaib
delóirib ocus comad i g-cuithe shaluch ocus do-rála
amlaid-sin
uile. I nn-imorach Belltaine imorro do-rála agh allaid arna lot
ocus sé ina rith ina chenn-som isin innse i m-búi
Raigellach ocus
sé ac coimét na h-innse. Mar at-chonnaic chuige ind agh
n-allaid
ro gab a ghái ocus tuc buille de isin agh ón t-slios co
a
chéile do. Ro-chuaid in t-ag ar snám uad. Ro-chuaid-sium
i nn-ethar i n-degaid ind aighe. Ro-chuaid in t-ag sel fata ón loch
co tárla é dochum bachlach ro bhátar oc buain
mónadh ocus
ro marbsat ind ag ocus ra rannsat eturru. Tánaic in rí dá
n-innsaigid ocus do-róine bagar mór orra i r-roinn in
aige allaid
eturru. Ocus adubairt riu do chur uatha feola ind aige. Iss ed
imorro ro chinnset na bachlaig acu marbad ind ríg Raigellaig
riasiu do-bertáis dó in fheoil ar éicin ocus iss
ed ón ro
chomaillset. Ro ghabsat leit do na ruamaib bátar ina
lámaib ina
chenn co fargsat cen anmain é amail ro ghellsat na náim.
Ba de
ro chan Muirenn in bhen ro búi aice-sium .i.
muime Diarmata:-Bái uile orba Briuin ba Rogellach
co dé domnaig luide do aisnig
cách dia comarbus
iar m-breith ind ríg do baislic
Nochon cechar do mac
céin no m-beo etir laecha
's iss ed laithi sinsiti
bruinne ríg selge saetha
649.
649
649.
I sechtmad bliadain flatha in
Diarmata-sa do-rónad
tinól leo d' innsaigid Guaire Aidhne arna
incháined co mór ó
Shinig Chró ar m-breith a bó do
Ghuaire Aidne. Ocus iss ed
at-beiredh sí fri Diarmait Ruanaid ac tabairt
imchosáite eturru
ocus Guaire:-A Dhiarmait a mall-chobair
uamain Guaire fon-fodair:
ár it anmann cláite cath
tair chucainn a dhuinebath. Lec do Dhiarmait ná ráid fris
in cath ní h-órd i r-radais:
déna coirm dó mar atá
fóidh chuga dotoidebá.
Ruanaid as-berti co se
fris-sium ar méit a áine:
indiu is lobrán cen áille
Diarmait mac Aeda Sláine
Tríocha tinne tríocha bó
fuirec Chiníl
Fhergusó:
icdai dartaid i g-ciunn gait
inna forreith do Diarmait.
Bet fir mhóir ar macáin bhic
co tí ár cobair ó Ghrip:
bud daim riata láig ár mbó
co tí cobair Dhiarmató.
Ro ic ní di-si in chosáit-sin. Ránaic
Diarmaid Ruanaid
cona
shluagaib co Sinainn. Ro búi dana
tinól mór ac Guaire Aidne ar
a chiunn.
Ro chuir dana Guaire Cuimín
Fota mac Fiachna comarba
Brénainn d' innsaigid
Diarmata do chuinncid cháirde cheitre
n-uair fichet fair cen tuidecht tar Sinainn siar, is ann imorro
do-rála Diarmait do
Chuimín ar in cleith oc leith na Sinna ocus
ro ráid Cuimín a aithesc fris. Ro
frecart dono Diarmait co
subach forbfáilid ocus ro ráid: ‘Ní mór
na cuingi. Ocus ciamad
ní bud mó chuindigfitheá fo-gébthá.
Más edh dana’ ar Cuimín
‘impa conice in m-bruach alltarach’. ‘At-beirim-se mo
bréithir ám a
chinn ecna ocus crábaid Eirenn’ ar Diarmait
‘ná rag for cúla nó
co faghar síd nó cath’. ‘Tair dono’ ar
Cuimene ‘conice in m-bruach
aile’. ‘Toingim do Dhia’, ar Diarmait,
‘dá tecmaigtheá-sa ní as faite
sair dam ní ticfainn dar do shárugud fria ré na
cáirde-sin
chuingi’.
Bátar a n-dís ann sin co matain in rí ocus in cléirech.
Iss ed dana do ráid Cuimine fris-sium: ‘Is
ingnad lem-sa a rí do
choscraige-se i g-cathaib ocus i g-coimlengaib ocus uaitecht ocus
éitche in t-sluaig-se at-chím acut. Uair cid imda in
sluag-sa is
rólia int sluaig fuil at agaid. Is áilne dono ocus is
socraidhe
co rómór’. ‘Nach fetradhais-se a
chléirig,’ or Diarmait, ‘nach ar
líon na cruth brister cath acht amail as áil ra Dia.
Ocus dono
amail at-beiri-se ar sluaig-ne do beith dodelb nochan iat na crotha
caema bhrisios cath acht na crideda cruaide. Ocus dana ní i
n-dáinib namá sin acht i n-anmannaib aile uair cid in
t-aen-mhac tíre marbaidh ocus taifnidh trét imda na
caerach. Ocus
ní namá acht taifnidh na táinte bó ocus
marbaidh ilimda
díob. In segh dana ocus in sebac taifnidh na h-eonu cidat
mó
ocus cidat áilne indát-som’. ‘A rí’, ar Cuimín,
‘cia fáth
ara n-debartais-se conid mar as áil ra Dia brister cath’.
‘Cid ón,
a chléirig. Nach fíor conid in tí acá m-bí in fhírinne
bhrisios ar fer na bréice nó na h-ainbfírinne
uair Críost
amail at-bertái-se is uaitedh ro búi in n-agaid diabail
ocus na
n-Iudaidedh ocus cidedh ar a ái is
do-sum ro ba chalma uair as
aice ro búi in fhírinne. Is lór dam-sa diu in
sluag fuil acum
in n-agaid Chonnacht uair as iat
atá ar ainbfírinne’.
Ro chomraicset tra Connacht im
Ghuaire ocus Diarmait Ruanaid
cona shluag ocus ro ferad cath cruaid feochair fíochda eturru
ar a ái tra memaid in cath for Guaire ocus ro
marbad ár
Connacht ann ocus ár fer Muman im in dá
Chuan tháncatar na
sochraide. Tré bréithir
Cháimín tra ro brisedh in cath-sin
for
Guaire uair ro búi
Cáimín trí tráth ina
throscud for
Ghuaire. Dia n-debairt
Cáimín: ‘mad cóir la Dia in
tí fil ac
comthairisium frium-sa {}ní ro
thairissiu fria naimtiu.’
Conid ann at-bert in t-aingel re
Cáimín in so co n-debairt:-In cath a n-Inis Cheltra
fiche lobar fa nerta:
is é in lobar bus trén
is é in trén bus techta.
Tánaic dono Guaire ocus tuc a
óighréir do Cháimín ocus
do slécht do. ‘Ní fuil festa’ ar
Cáimin, ‘a chumang dam cen buaid
do breith dot naimtib díot. Acht chena is comluath sin ocus
do-bérat do réir féin duit’. Coníd an
is-pert Cáimín:-A m-biat faebra fri faebra
ocus indna fri h-indna
bidat aithrech a Ghuaire
cléirchen fristarlais tinne.
Do-arbart mac Dé
fri h-athlath uaire
cride Guaire fó na triuna
inna triuna fó Guaire.
Ro teich dana Guaire Aidne as in chath
remráidte iar cur
áir a muinntire ocus tánaic a aenar co mainistir m-bic i
r-raibe
aen-bannscal cráibdech. Ocus ro búi in bannscal
acá fhiarfaigid
de cuich é. At-bert Guaire ro ba fer
gráda do Ghuairiu é. ‘Is
truag linn,’ ar sí, ‘in rí
as mó dérc ocus einech in n-Eirinn do
beith i madhmaim ria naimtib ocus derg-ár a muinntire do
chur’.
Ocus ro-chuaid in bannscal conice in sruth comfochraib ar chenn
uisce dar cosa inn aeighed thánaic dá h-innsaigid. At-chonnairc
in m-bratán mór isinn uisce ocus nír fhét
a marbad co táinic
d' innsaigid inn aeiged bhúi aici. Táinic iarum
Guaire immach
ocus ro bris góilmech in bratáin co tric isinn uisce
ocus tuc
leis é istech ocus ro irlamaig é ocus ruc a bhuide ra
Dia beith
ar aen-bratán ind oidche-sin ocus co m-bátar deich mairt
aice
adaig eile. ocus do-róine in rann:-At-lóchur do Dia an étad
anocht dom féis éin-écad:
rom-búi-se adaig aile
dom-bert deich m-bú Mac Maire.
Ro airg dana Diarmait a h-aithle in madma Connachtu. Ocus do-rat íc a
bó do'n chaillig ro aer é .i. do Shinich
Chró conid
aire-sin ro chan Sinech Chró:-Cach mac tigern timchraide
tathat airle lim-sa de:
do-thaet deisel in broga
leis fuigell mo ruanoda.
Ní for braigtib dam ná bó
cláiter colg mo ruanadó:
is for rígaib fo-cherfait
indiu in duibgen lá Diarmait.
Guaire mac Colmáin in
rí
ro chac for craeba Aidní:
ro lá bualta mét chinn bhó
ar uaman mo ruanadhó.
O ro breca braenán cró
léine dhenn-gorm Diarmató:
errad fir chlóus catha
ní coimthig cin ildatha
O ro breca braenán cró
bruinne gabra Diarmató:
uisce asa n-eghar Grib
ní lusta oc in sacairbic
O léicither immásech
cranna fianna for cach leth:
ní bad ecmaing casal cró
for crunn a durn Diarmató
O ro sernathar gái bic
i tosuch in imairic:
is iat dias céta-ric
a ghabar ocus Diairmit
Do-rónad ann sin comairle ac Guaire ocus
ac Connachta in
cathugud beus do-géntáis nó in braigte do-bértáis do Diarmait
ocus Guaire do giallad do rinn ghái do. Ocus
iss í-side comairle
do-rónsatar-som. Táinic iarum Guaire
d' innsaigid Dhiarmata. Ro
gab dono in chaillech na runnu remráidte i fiadnaise
Ghuaire.
Is ann ro ráid Guaire:-A tnúu ón atnúu
dorís Sinech comlúu:
nochus-fuigéba lá biu
ata-biu comlúu
Is ann is-pert sí:-A tnúu ón atnúu
ní ric Sinech co crúu:
ní fil occa cá imfochaid
cid nach cidfiter núu
Iar sin tra ro ghiall Guaire do chinn chloidim do
Dhiarmait.
Is é in giallad-sin .i. rinn in ghái nó in
chloidim do thabairt i m-bél itir i fhiaclaib in neich no
ghiallus ann ocus sé faen.
Ind uair bhúi Guaire amlaid-sin is-pert
Diarmait: ‘ro
fionnfam-ne innos’ ar sé ‘in dar Dia nó in dar
adbchlos chena
do-gní Guaire in n-einech mór so’.
Ro iráil ar druth dá muinntir
ocus ar bhocht-chlam thruag ní d' iarraid ar
Ghuaire. ‘Ní dam-sa’
ar in clam. Do-beirt a delg óir do ár ní raibe
innmus aile
aice. Téit uad in bocht. Tic fer do muinntir
Dhiarmata i n-degaid
in boicht ocus beirid in delg uad ocus do-beir do
Diarmait. Tic
in bocht arís co Guaire co geránach
ocus innisid do in delg do
breith uad. Ocus tic cride Guaire fair ocus atn-aid
a chrios co
n-ór do'n bocht. Ocus imthigid in bocht. Tic fer do muinntir
Dhiarmata ina degaid ocus beirid in crios uad ocus
atn-aid do
Diarmait. Tic in bocht doridise co
Guaire ocus Guaire faen ocus
rinn cloidim Dhiarmata itir a fhiaclaib. Ocus
ó 't-chonnairc in
m-bocht co tuirsech ro máid sruth mór dér dar a
ghruadaib. Ro
fiarfaig Diarmait de-sium: ‘In ar a thróige
let beith fóm
chumachtain-se chii’. ‘Do-beirim mo bréithir’ ar Guaire
‘nach aire
acht ar thróige lem in bocht út’. Is ann sin ro
ráid Diarmait:
‘éirig’ ar sé ‘ocus ní bia tu fóm
chumachtaib-se uair atá tu
fó smacht ríg as ferr
indú-sa .i. fó smacht Ríg nime
ocus talman ocus ní bia smacht uaim-siu fort. Acht chena
ná
h-airg dam muintir mo máthar’. Do-rónsat amlaid
síd Diarmait ocus
Guaire. Ocus adubairt Diarmait
ris-sium: ‘Tair do aenuch Thaillten
co tucar-sa mo thigernas duit i b-fiadnaise fher nEirenn.’ Conad
amlaid-sin ro comallad briathar
Cáimín.
Téit iarum Guaire do aenuch Thaillten
ocus miach mór
aircit lais dá fhodail do fheraib Eirenn. Tuc imorro
Diarmait
ar feraib Eirenn ná ro
lámair truag ná trén díob ní do
chuingid for Guaire issin aenach. Ro shuid iarum Guaire
for laim
Dhiarmata i farrad ríg Eirenn issinn aenach. Dá lá dó amlaid-sin. In tres lá is ann adubairt Guaire fri
Diarmait: ‘Epscop
chucum’ ar sé ‘co ndernar m' fháisitin do ocus co
r-rom-ongthar’. ‘Can
ón’ ar Diarmait. ‘Bás im
chomfocus’ ar Guaire. ‘can as tuici-se
ón’
ar Diarmait. ‘Ní annsa’ ol
Guaire: ‘Fir Eirenn i n-aen-inadh ocus cen
truag díob dom atchuingid’. ‘Ní thairmescfaidter im
chách a
fecht-sa ní do chuingid fort-sa’ or
Diarmait: ‘Ac so miach arcait
uaim-se duit’. ‘Ac’ or Guaire: atá
arcat co lór acum féin.
At-rácht Guaire iartain ocus ro thairbir
do chách as a
dhíb lámaib. Ocus at-berat-som ro ba lethfota in dara
lám dó
acá síned ar amus na m-bocht óuair-sin. Ocus tuc
Diarmait
a chenn i nn-ucht Ghuaire ocus ro ghabsat fir Eirenn uile do
aen-chiunn comairle Guaire ó shin immach.
Ba rómór tra la Connachta einech Guaire
ocus ba mór leo
no thidnaicedh do chrud dar tír immach. Ro bátar
acá rád ra
Cáimin Innse Celtra
tairmesc in tidnacail-sin imbe. At-bert
Cáimín: ‘Ní thairmeisciub-sa
imbe. Acht chena guidim-se in Coimde
co tí dá shíol nech thinóilfios ó
fheraib Eirenn immuig na
tibra-sum immach’. Ocus iss ed ón ro comallad. Uair do-rat
Mac
Lonán ar a dhán
ó fheraib Eirenn ní nach
lugha iná a tuc
Guaire immach.
Is é in Guaire-sin ro búi lá
i n-Inis Cheltra isind eclais
ocus Cuimín Fota ocus
Cáimín. Eclais mór ón
do-rónad la
Cáimín dar éise
Choluim. ‘Crét dámad maith lat a l-lán acut{}
isind eclais-si a
Ghuaire’ ol Cuimín Fota.
‘Ní annsa’ ol
Guaire: ‘ro bud maith lium a l-lán
óir ocus aircit acum. Ocus ní
dá thaiscedh acht dá tidnacul ar m' anmain do bochtaib
ocus
adailcnechaib in Choimded. Ocus tusa a
Chuimín ’ ol Guaire:
‘Cid
diamad maith lat a l-lán do beith acut’. ‘Ro bud maith
lium ’ ol
Cuimín ‘a lán do lebraib do beith
acum ocus a tuidecht do aes
léighinn co ro for-chaintáis in cined daenda’.
‘Ocus tusa a
Cháimín’ ol iat-sum: ‘Cid diamad
maith lat a
lán ocut’. ‘Ní annsa. Ro bud maith lium a
lán do shaeth ocus do
ghalar fám churp’ ol Cáimín
‘co ná digsedh cnáim re chéile
i talmain díom’.
Do-rigne Dia amlaid-sin .i. do-rat Dia in saegal co h-imda do
Ghuaire ocus ba shái ecna
ocus foirchetail Cuimín. Acht chena
ní raibe rath foirchetail for Chuimín
ó ro escain Mo Chúta Lis
Móir é tria foirchetal a muintire féin ina
fhiadnaise isin
meithil co m-bátar ina test co n-debert Mo
Chúta: ‘cid mór a
saethar foirchetail Chuimín’ ar sé
‘nírab lia indás bó mael
odar i m-buaile na tibra trít foirchetal ó'n t-saegul’. Cáimín
imorro ro gab teine buirr é ocus ní dechaid cnáim
dia
chnámaib rá chéile i talmain.
Aena mac ú Laigse comarba
Ciaráin is é rop anmchara do
Ghuaire. Ro gabad mac baintrebthaige la
Guaire Aidne ina
lubghurt. Tic in baintrebthach d' innsaigid Aena
d'accáine in
imnid-sin ris. ‘Ní fuil acum-sa’ ar Aena
‘ní aile duit acht geib
in rann so dó’. Tánaic in chaillech reimpi co Guaire
ocus ro
ghab in rann do:-A Ghuaire in imráidi
imghlasad iar n-imbáini:
seis duit t' aenarán cin nech
in n-úir Chille Meic Duach.
A mendocán imráidim
ocus dna cáin innláidim:
cech aen darráinic a les
ní dechaid cin domainches
‘Is é mo domainches-sa’ ar sí ‘m' aen-mhacán’. ‘Fo-gaba-sa sin dana’ or Guaire ‘ocus digéltair sin for
Aena’. ‘Ba fíor són’. Ro marb
bachlach do muinntir Chluana ech
Aena ocá thafunn as a ghort.
Ro gabad in bachlach oc Aena co r-ro naidmed cét m-bó ar in
m-bachlach i n-íc in eich. Táinic in bachlach ar sin co
Guaire
dá faighde. ‘Gab in rann-sa do Aena’ ar
Guaire. Tánaic in bachlach
reime co h-Aena ocus do gab in rann .i.
Do mac Laigse ba mór gó
in aen-chenn ar in cét m-bó:
in mór do dul ar in m-bec
in fubann in t-sacairbec
‘Is fuba imorro’ ol Aena: ‘ní
iarrub-sa fort-sa acht aen-bhó’.
Ro búi dana a leithéite-sin co meinic itir
Aena ocus
Ghuaire.
665.
665
665.
Ba marba tra na ríg-se .i.
Blathmac ocus Diarmait i
n-dechmad bliadain a flatha .i.
Blathmac do'n buidechair
i Caladh
Truim i m-Buaighnib. Ba marb dana
Diarmait isin inud chétna ocus
sé sínte re crois ina shesam. Ac faicsin Laigen dó chuice dá
marbad do-chuaid a ainim as.
671.
671
671.
Sechnasach mac Blathmaic imorro
as a n-aithle ro ghab
ríge n-Eirenn. Ocus
Dubh Dúin do Chairbrib ro marb i b-fill
Sechnasach.
675.
675
675.
Cenn Faela mac Crunnmaeil meic
Blathmaic ina dhegaid-sin
ceithre bliadna. Co r-ro marbad la
Finnachta mac Dúnchada meic
Aeda Sláine i n-Aircheltra i cath.
Finnachta Fledach mac Dunchada
ro gab iar sin fichit bliadan co torchair la
Congalach ocus la
h-Aed mac nDluthaig i n-Grellaig Dolluid.
In Finnachta tra ba dhaidbir do chonáich
ar tús é. Ocus
ro búi ben aice ocus tegh. Ní
raibe imorro do
sheilb aice acht aen-damh ocus aen-bhó. Fecht n-aen do-rála rí
b-Fer Rois for sechrán ocus
merugud i comfochraib a boithe-sium.
Ní raibe reimpi riam adaig ba mesum indás in adaig-sin
de
ghaillim ocus do shnechta ocus do dorchataid. Ocus in teg dar ba
h-áil do'n ríg cona
mhnái ocus cona muinntir dola ní raibe a
chumang dóib ra méit na dorchatad ocus na doininne
rochtain.
Ocus ba hé a n-imráidte tairisem fó bunaib na
crann. At-chuala
dana Finnachta in t-imrádhad-sin uair
nír bo chian uaidib a
both Fhinnachta. Ocus tánaic ar a chiunn ar
in sligid ocus iss ed
ro ráid riu bad chóra dóib tuidecht dá tig
boicht sium indás
imtecht na h-oidche doirche ocus mét na doininne. Iss ed ro
ráid
in rí ocus a muinnter: ‘Is
cóir na n-abra. Is maith linn a rád
frinn’. Táncatar iarum lais dia thig ocus ro ba mó
mét in tige
indás a shaidbre. Do-rat imorro Finnachta
buille i cenn a dhaim
ocus in buille aile i cenn a bó. Ro irlamaigset imorro muinter
in ríg féin co tric ocus co
tinnesnach do biur ocus do choire.
Ocus ro chaithset corbat sáithich. Ro chotlaigset ar sin co
tánaic in maiten.
Ro ráid rí Fer Rois rá mhnái féin
sin maitin: ‘Ná fetar
a bhen’ or sé ‘ciarbo daidbir anallana in teg-sa gurab
daidbre
innosa ar marbad a aen-bhó dúinne’. ‘Is fíor
tra sin’ ar in ben
‘ocus is cóir a saidbriugud uaim-se do réir mo
midemnais-se. Ocus
cid mór laighet do-béra-sa do'n fhiur do-bér-sa
in cutruma cétna
do'n mnái’. ‘Is maith na n-abrai’ ar flaith Fer Rois.
Do-rat tra rí Fer Rois airge lán-mhóir do
buaib ocus muca imda ocus cáirig imda cona m-buachaillib do
Fhinnachta. Do-rat dana a ben do mnái
Fhinnachta in cétna do
buaib ocus mucaib ocus cháirib. Ocus do-ratsat dana dóib
étaige maithe ocus eich derscnaigte ocus capaill chalma ocus
cach ní archena ráncatar a les di'n t-saegul.
Nír ba chian tra iarum in uair thánaic in
Finnachta
marc-shluag mór do thaig shethar do arna chuired ó'n t-siair ocus
frithaigid aici fair. Oc tuidecht dóib ina n-imrim is ann do-rála
dóib Adamnán
ina scolaide oc tuidecht ar fut na sliged
cétna ocus ballán
lán do lomaim ar a muin. Ocus oc teiched do riasin marc-shluag
dí'n t-sligid do-rála a chos fri cloich ocus do-rochair
corro
thuit in ballán dá muin ocus co n-derna briosc-bhruar
de. Ocus
ciarbo luath do na h-echaib nír bo nemluaithe do
Adamnán cona
bhallán bhriste fair ocus sé dubach
dobrónach.
O 't-chonnairc Finnachta é ro máid
a fháitfedh fair ocus ro
búi cá rád: ‘Do-géna sin fáilid
díot-sa arís ár isim
comraithnech-sa fri cach n-imnedh ocus díchumang’.
‘Fogéba-sa a
fhoglaintich’ ar sé
‘coimdhídnad uaim-se’. Ocus ro búi dá
rád
re hAdamnán: ‘Ná bí co
dubach’. Is ed ro ráid Adamnán:
‘A
degduine’ ar sé ‘atá a dhamna ocum. Uair trí
meic léiginn
maithe atát in n-aentaig ocus atám-ne trí gillai
oco ocus iss ed
bís gilla ar timchell ocainn oc iarair neich do'n
chóiciur
aile. Ocus dam-sa ránaic indiu. Ro chuaid dana in
tirdhálta ro
búi acum-sa dóib fó lár. Ocus ind ni is
doilgiu in ballán
iasachta do bhrised ocus cin a íoc acum.’ {} ‘Íocfat-sa
in ballán’ ar Finnachta. ‘Ocus tuc-sa
lat in triur mac léiginn
fuil ar do scáth anocht cin biad ocus in dá gilla conice
in
tech dá tiagam ocus fo-gébat biad ocus lionn ann.’
Do-rigned
samlaid-sin. Tuc leis Adamnán na
cléirig ocus ro cóirged in
tech lenna. A leth do chléirchib ann ocus ind leth aile do
laechaib.
Aite imorro
Adamnáin ro líonad é ó
rath in spirta náim
ocus ó spirut fháistine ocus iss ed ro ráid:
‘bud airdrí Eirenn
in fer dá tucad in fhled-sa innocht’. Ocus bud cenn
crábaid ocus
ecna Eirenn
Adamnán. Ocus bud é anmchara
Finnachta. Ocus biaid
Finnachta i b-fechtnaige móir nó corro
ailbéimnige sé do
Adamnán.
Nír bo chian d' aimsir iarum co tánaic
Finnachta ocus rí
Fer Rois a chara féin leis d'
innsaigid bráthar a athar .i.
Chinn Faelad d' iarraid fherainn fair. Do-rat dana
Cenn Faelad
ardmaeraigecht na Mide uile ó Shionainn
co fairrce dó .i. ar
ceithre tuathaib fichet. Ro búi
Finnachta fri ré n-aimsire
amlaid-sin ocus tánaic dá chomairle lá ann fria
charait féin
.i. fri ríg Fer Rois dá fhiarfaigid de
créd do-génad uair nír
bo lór lais beus beith immara bí. Do-rat-saide dna
comairle
cruaid cróda do ocus iss ed ro ráid fris: ‘Nach
roinnenn Slige
Asail’ for sé, ‘Mide for
dó? Déna-sa in dara leth do'n Mide combad
tairise dúthrachtach duit í. Ocus mar bus tairise duit
in leth-sin déna comdáil frisind leth aile ocus marb a
n-degdáine ocus
a suinn chathaigte’. Ocus ní namá bias ríge na Mide
ocut acht biaid cid ríge na
Temrach beus mad áil lat. Do-rigne
iarum Finnachta in chomairle-sin ocus ro fuacair
cath iartain for
bráthair a athar .i. Cenn Faelad. Ó
't-chuala ben Chinn Faelad sin
ro búi ac béim ar a fer immón maeraigecht do-rat do'n
Finnachta. Is ann ro ráid in ben in rann:-Ro iadsat im Finnachta
fianna iarthair in tíre:
ro maelad mór a choire
im Chenn Faelad a ríge.
675.
675
675.
Do-ratad cath co cróda iarum itir
Fhinnachta ocus
Chenn Faelad. Ocus ro marbad Cenn
Faelad ann ocus sochaide immaille
fris. Ro gab iarum Finnachta airdríge n-Eirenn ra ré fichet
m-bliadan.
Is é in Finnachta ro maith in borama do
Mo l-Ling arna tobach
la cethrachait ríg reme-sium anall .i. ó
Thuathal Techtmar co
Finnachta. Tánaic iarum Mo l-Ling ó Laignib uile do
iarraid
maithme na boraime ri lá ocus adaig. Ocus andar lá
Finnachta
ba h-aen-lá ocus aen-adaig. Ocus ní ba h-edh ac
Mo l-Ling acht tria
bithu. Do-rat iarum Finnachta in cáirde-sin
imorro. Táinic
Mo lLing reime immach ocus iss ed ro ráid:
‘Tucais cáirde impi
tria bithu’. Ro thuic dana Finnachta corro mell
Mo l-Ling é. Ocus
at-rubairt fria muintir: ‘Éirgid co l-luath i n-degaid in
duine náim
ocus abraid fris ná tucas-sa cáirde acht aen-lá
co n-aidche do’.
‘Uair dar lem’ ar sé ‘Ro mell in duine naem mé.
r ní fuil
achtmad lá ocus adaig isin m-bith uile’. Ó ro fitir
Mo l-Ling
imorro co ticfaidthea ina degaid ro reth co tric tinnesnach co
ránaic a tech ocus ní rucsat itir muinter in ríg fair. At-berat
araile co ruc Mo l-Ling duan lais do'n ríg.
Ocus is fíor sin
imorro conid í so in duan .i.{}
Finnachta for Úib Néill
amail gréin i tracht:
is é in barc uas tuinn
is é in tonn uas tracht
Is é in cath for tír
ar ná lámat ríg a n-gres:
is é ríTemra catiath
is é in triath dá tic a l-les
Is é in tuile glonn fri gail
is é in tonn immaig 's immach:
is é rí na Temrach tuaid
is é in t-iarn cruaid résin cath
Is é cride cerna Chuinn
bile Temra tinn a tinn:
is é in Finnachta nach fann
is é in crann fíngharta finn
At-chuala ria senaib sunn
ferr molad iná cach mod:
nach fitir Finnachta fial
connach cian marus in crod
Téit in crod a seilb cach áin
ac síol Adaim im gharuar:
baegal cach nech fó nim náir
téit fá sech a saegal uad
Coirpre is Cormac ocus
Art
Conn ria riched ríg-leptha:
cia ro gabsat Temair tenn
dar lem is ferr Fínnachta
Ro maithed tra in borama cidb é mod do Mo l-Ling. Ocus ciarbo
h-aithrech la Finnachta nír fhét a
tobach arís ó Laignib.
675.
At-berat araile dana is do chiunn nime ro maith
Finnachta in
borama et hoc verius est. Uair
táinic Adamnán fó
chétóir d' innsaigid Fhinnachta dar
éis
Mo l-Ling ocus ro chuir cléirech dia muintir
ar chenn Fhinnachta
co tísedh dia acallaim. Is ann búi
Finnachta ac imbirt
fhidchille. ‘Tair do acallaim Adamnáin’
or in cléirech. ‘Ní rag’
ol Finnachta ‘co tair in cluiche-se’. Tánaic in
cléirech reime co
dú i r-raibe Adamnán ocus ro innis
dó frecra Finnachta. ‘Éirg-se
chuice-sium’, ar Adamnán ‘ocus abair ris
co n-gébat-sa caecait salm
ind airet-sin. Ocus atá salm isin chaecait-sin ocus iarrfat-sa ar
in g-Coimdid 'sin salm-sin connach géba mac ná ua
dó-sum ná fer
comanma ríge n-Eirenn
co bráth. Ní tarat dana Finnachta do
mod-sain
acht ro imbir a fidchill co ruc in cluiche. ‘Tair do acallaim
Adamnáin’ or in cléirech.
‘Ní ragh’ or Finnachta ‘co tair in
cluiche-se’. Ro innis in cléirech do Adamnán,
‘Abair-siu fris-sium’
ar Adamnán ‘Gébat-sa caecait aile sunn ocus atá salm isin
chaecait-sin ocus iarfat-sa for in g-Coimdid
isin t-sal-sin gairde
shaegail do-sum’. Do innis in cléirech sin do
Finnachta. ‘Ní tarat
Finnachta dá úid acht ro imbir a
chluiche co tarnacair do ar
in fidchill’. ‘Tair do acallaim Adamnáin’ or in cléirech. ‘Ní rag’
ar Finnachta ‘co tair in cluiche-se’.
Tánaic in cléirech
d'innsaigid Adamnáin ocus ro innis do frecra
Finnachta. ‘Éirg-siu’ ar Adamnán ‘ar amus
Finnachta, ocus abair fris gébat-sa in tres
caecait ocus atá salm isin chaecait-sin ocus cuindech-sa ar in
Coimdid cin flaithes nime do faghbáil dó-sum. Ro innis
in
cléirech sin do Finnachta. Mar at-chuala
Finnachta sin ro chuir
in fidchill uad co tric ocus táinic conice bail i r-raibe
Adamnán. ‘Cid dot-uc innosa’ ar
Adamnán ‘ocus ná tánacais
risin
cét-techtairecht’. ‘Iss ed fodera’ ar Finnachta: ‘In
tómaithem
do-rónais form .i. cin mac ná ua uaim ná fer mo
chomanma do
ghabáil ríge
Eirenn ocus gairde shaegail do beith ocum. Étrom
forum sin. Do gell Mo l-Ling nem dam. Ocus ro
gellais-se innosa cin
chennsa in Choimded d' faghbáil dam. Is uime thánac ocus
ní
fhuil a fhulang-saide acum-sa’. {}‘In
fíor’ or Adamnán ‘in
borama do maithem duit lá ocus adaig do Mo l-Ling’. ‘Is fíor’ or
Finnachta’. ‘Ro mellad tu’ ar
Adamnán, ‘uair is inann sin ocus a
maithem tria bithu.’ Ocus is amlaid ro búi oc tabairt
achmasáin
do. Ocus ro chan:-’
Indiu cia chenglaid cuaca
in rí crín-liath cin
déta:
in buar do maith do Mo Ling
deithbir do'n ching nisn-éta
Dámad meise Finnachta
is comad mé flaith Temra:
co bráth nocha tibérainn
's ní dingénainn 'na n-derna
Cach rí nach maithenn a
chíos
is fata bít a scéla:
mairc do-rat in dáil do-rat
in tí as lag is dó as méla
Do-arnacair do ghaesa
is ar baesa co m-bine:
mairc rí ro maith in cíos-sa
a Iossa nemda nime
Sochla cach nech ó threbus
is mairc lenus do liatha:
fata in dál-sa mad caide
is faite comad fiacha
Dámsam ríse ruadus crú
ro tairnfinn mo bídbada:
ro thóicébainn mo diongna
ropsat iomda m' írgala
Roptís imda m' írgala
mo bretha niptís guacha:
roptís fíora mo dála
roptís lána mo tuatha
Roptís imfaicse m' airde
roptís diangne mo chaingne:
in dál-sa ciamad tecmaing
nocha lecfainn re Laigne
Guidim-se itche for Dia
nachom-tair bás ná baegal:
co ro térna indiu Mo l-Ling
ní taeth do rinn ná d' faebar
Mac Failléin fer dar múra
ní chláidfiter dar cúla:
ro fhitir rúna Meic Dé
ro fhitir Mac Dé a rúna
Trí caecait salm cach dia
iss ed ghaibius ar Dia:
trí caecait bocht seol soirthe
iss ed biathus cach n-oidche
In bile buada bisig
in fisid cosna fesaib:
long lerda fo-fuair fáilte
tonn Berba báirce
Bresail
Ind long óir is án inne
in clár óir ós na clanna:
éicne Dubghlaise duinne
fuaim tuinne tonn fri h-alla
695.
695
695.
Ro thairn tra Finnachta a chenn in n-ucht
Adamnáin ocus
do-rigne aithirge i fiadnaise Adamnáin. Ocus
ní ro ghat Adamnán
fair in ní ro gell Mo l-Ling do ar maithem na
boraime .i. flaithes
nime. Ind uair tra ro búi Finnachta ocus a
mac Bresal ina pupaill
is ann táncatar a bráithre adbart n-aigthe do .i.
Aed mac
Dluthaig ocus Congalach cin
airiugud isin phupaill. Ocus ro
marbsat Finnachta ocus a mac ocus ro ghatsat a cinn
ar in cléith
díob. Loingsech mac Aengusa
ro ghab ríge n-Eirenn i
n-degaid
Fhinnachta ra ocht m-bliadnaib.
697.
697
697.
Ec Mo l-Ling i cét-bliadain ríge Loingsich. Issin
bliadain chétna Cáin Adamnáin fó Eirinn.
699.
699
699.
In cethramad bliadain a flaithesa at-ches na trí
sciatha ocus siat ac cathugud anair siar amal bud tonna mara cenn
i cenn, sciath glégel ocus sciath co n-dath tinedh ocus sciath
co n-dath fola. Iss ed ro tuicedh as sain na h-uilc tháncatar
iartain .i. innile Eirenn uile d' éc acht bec. Ocus
ane ní i n-Eirinn namá
sin acht issind Eoraip
uile.
700.
700
700.
Issin bliadain ba nesa dana .i. i cóicedh bliadain
flatha Loingsich ba marba ermór
dáine Eirenn. Ocus gorta
dírecra co n-ithdís na
dáine ní nach adha d' innisin.
702.
702
702.
I sechtmad bliadain flatha Loingsich do-rála itir
Irgalach
mac Conaing ocus Adamnán ar
sárugud Adamnáin do
Irgalach im
marbad Néill a bráthar ar chomairce
Adamnáin. Iss ed do-gníodh
Adamnán troscad cach n-oidche ocus cin
chotlud ocus bad i nn-uiscib uaraib do thimdibe shaegail
Irgalaig. Iss ed imorro
do-gníodh in coraidh esein .i. Irgalach a
fhiarfaigid do
Adamnán: ‘Crét do-géna-su
innocht a chléirig.’ Ní ba h-áil do
Adamnán bréc do ráda. Ro
innisedh dó co m-biadh i troscad cin
chotlud i nn-uisce fhuar co maitin. Do-gníodh in
tIrgalach na
cétna .i. dá shaerad ar escaine
Adamnáin. Iss ed chena ro mell
Adamnán eisium .i. ro búi
Adamnán cá rád re
cléirech dá
mhuintir: ‘Bí-siu innocht im riocht-sa ocus m' étach-sa immut’. Ocus
dá tí Irgalach dá fhiarfaigid
díot crét do-géna innocht
abair-siu bad fledugud ocus cotlad do-géna ar dáig co n-derna-som
na cétna uair asa re h-Adamnán
bréc do rádha dia fiur
muintire indás do féin.
Tánaic iarum Irgalach d' innsaigid in
chléirig-sin ocus
indar leis ba h-é Adamnán búi
ann. Ro fiarfaig de: ‘crét
do-génu innocht a chléirig’ ar
Irgalach. ‘Fledugud ocus cotlad’ ar
in cléirech. Do-róine dana Irgalach
fledugud ocus cotlad
ind adaig-sin. Do-róine dana Adamnán
troscad ocus frithaire ocus
beith issin abainn co matain.
In tan imorro ro búi Irgalach ina chotlud
iss ed at-chonnairc
Adamnán do beith conice a brághait
issinn uisce. Ocus ro bídg
co mór tríd-sin intí Irgalach
as a chotlud ocus ro innis dá
mnái. In bhen imorro ba h-umal inísil í do'n
Choimdid ocus do
Adamnán uair ba torrach í ocus ba h-ecal lé a cland do lot tria
escaine Adamnáin. Ocus ro bíodh co
meinic ac guide Adamnáin
cen a cland d' escaine. Ro éirig Irgalach
iarum mochtráth arna
márach ocus do-rála Adamnán ina
agaid ocus iss ed ro ráid
Adamnán fris: ‘A mic mallachtnaig’ ar
sé ‘ocus a dhuine as
cródham ocus as mesam do-rigne Dia. Bíodh a fhios acut
conid
gairit corot-scérthar ri flaithes ocus raga dochum n-ifirn’.
Ó 't-chuala ben Irgalaig sin tánaic ar
amus Adamnáin ocus ro luig
fó a chosaib ocus ad-rubairt: ‘Ná h-escain dam-sa in
gen fil im
broinn’. Iss ed ro ráid Adamnán:
‘Bad rí co deimin’ ar sé
‘in gen
fil it brú. Ocus bad briste a lethsúil innosa tria
escaine a
athar’. Ocus is amlaid-sin do-rála. Rucad in mac fó
chétóir
ocus is amlaid ro búi ocus sé leth-chaech.
702.
702
702.
Isin bliadain ba nesam .i. i sechtmad bliadain flatha
Irgalaig ro marbad in t-Irgalach-sin. Ocus ro choinfec in adaig
riana marbad amail ro marbad. Tánaic iarum in
tIrgalach in lá
ar faicsin ind aislingthe-sin ar charraic áird immach. At-chuala
in guth árd .i. fó na ferannaib comfhoicse dáib
ar sé ocus
dóighid {}ocus loiscid ocus airgid iat.
At-chonnairc as
a aithle-sin na sluaig ocus na sochaide oc innred in ferainn.
ocus tánaic-sium co h-áird i n-áird ocus Inis
Mac Nesain. Ocus
issind uair-sin do-rála coblach Bretnach do chur i purt ann
ocus
anfadh lánmór dóib. Ro chonnaic dana mílid
Bretnach díob-sin
aislinge ind adaig reime .i. trét do thorcaib do chrithugud
imme
ocus in torc ba móam ann do marbad dó d' aenbuille
saighte. Ocus
iss ed ón ro fíorad. Uair ba h-é
Irgalach in torc mór sin ocus
ba h-iat a sluag pecach mallachtach-som in trét. Ó'n
milid-sin
imorro ro marbad-som Irgalach ind uair-sin d'aen-buille saigte.
703.
703
703.
Inn ochtmad bliadain flatha in Loingsich
remráidte
do-rónad mórshluaiged leis i Connachtaib
dá n-arccain ocus dá
n-innriud. Ro bátar dana filid
Loingsich ac aerad ríg Chonnacht
.i. Chellaig mic Ragallaig. Ocus
bítís cá rád nár ba chubaid
do shen-ríg chriothánach mar
Chellach comtócbáil nó
commórtus ria ríg nEirenn. Ocus cia do-gnédh ro bud
fair bud
maidm.
Acht chena ní h-amlaid-sin do-rála acht a chotarsna.
Uair
ó 't-chonnairc in Cellach rí Chonnacht a thír ocus a thalam
'cá l-lot ocus cá h-arcain ro ghairm chuice in dá
nDúnchad .i.
Dúnchad Muirisce ocus in
Dúnchad aile. Ocus ro chinn reime aice
combad iat ro biad i r-ríge
Chonnacht dá éise féin. Ro búi
féin imorro arna fothracad ocus ar cur ola ocus luibe imda
fó
a rígdae. Do-rat fer do'n dís remthechtaig .i. in
dá Dúnchad
dá leith deis ocus fer aile dá leith chlí. Ocus
ro chóraig
Connachtu imme dochum in chatha. Ro ling féin iarum
.i. Cellach
as a charput immach co fata ocus co tric. Ocus do-chuala cách
brisclech a chnám in t-senórach ac léim as a
charput. Ocus ro
ráid ar sin ó ghuth mór ac léim dochum na
cath co máidmech:
‘a Chonnachta’ ar se ‘dítnid ocus
coimétaid féin sáire uair ní
sáire ocus ní beoda in cined fuil in bar n-agaid
indáthái.
Ocus ní mó do-rónsat do maith cus indiu.’ Ocus
is amlaid ro búi
'cá ráda-sin ocus a guth for crith ocus a shúile
for lasair.
Do-ratsat iarum Connachta dá n-úid sin. Ocus ro gab in rí
criothánach sin rempaib i g-cenn ríg Eirenn.
Ocus ro máidh
rempu iartain ocus ro marbad Loingsech rí Eirenn ann ocus
derg-ár a muintire imbe. Ocus a trí mic ocus dá
mac Colgan.
ocus Dub Díberg mac
Dúnghaile ocus Eochaid
Lemna ocus Fergus
Forcraith ocus Conall Gabra. i quart íd iuil sexta hora diei sabbati ro cuiredh in cath-sa
.i. cath Chorainn. Is triasna rannaib-se imorro ro cuired in
cath.
Conall menn cecinit:-Rom-ba-sa adaig i g-Corann
ba-sa uacht ba-sa omann:
manbad dagh-óca lasmbá
i Corann mac n-Dúnchadá
Dia tí Loingsech do'n Bhanna
cona tríochait cét imme:
giallfaidh cid lebar a biach
Cellach liath Locha Cimme
Tescaid Cellach ceirtle cruinn
cró trí rinne
Bodb moslinge
la ríg láim-derg Locha
Cimme.
Ba uilg thuilg ón ba uilg thuilg
matan romba oc Glais Chuilg:
beo-sa
Longsech ann do chailg
airdríg Eirenn imme chuird.
703.
Ro-chuaid iar sin Cellach mac
Ragallaig in n-aithrige do
eclais ocus ro fácaib in dá
Dúnchad issin ríge Ba marb
i g-ciunn dá bliadain iartain in Cellach.
704.
704
704.
Fógartach mac
Néill ro gab arís aen-bliadain ríge
n-Eirenn .i. uair ro gab arís.
Ocus tánic sluag i l-Laignib ocus
do-ratsat Laigin cath do .i. cath
Chlaenta. Ocus ro máid fair
ocus ro cuired derg-ár a muinntire im
Bodbchad mac nDiarmata
Ruanaid lá féile
Mártain.
Issin bliadain-sin ro faemsat fir Eirenn aen-smacht ocus
aen-riagail uile ó Adamnán. Uair
fairenn i n-Eirinn ac aentaid
re Colum Cille im chéilebrad na Cásc
ar cethramain déc ésca
Apriel ocus im berrad Símoin druad. Fairenn aile ac seichem
Pátraic im chéilebrad na Cásc
ar cethramain déc ésca Apriel
ar domnach. In tres fairenn imorro ro lensat sligid eturru sin.
Co ro buaidredh i n-Eirinn uile trít-sin re reimhes
fata ocus co
tarat Dia dígla móra for feraib Eirenn
trít-sin. Co tánaic
Adamnán arna innarbad a h-abdaine Ia ar n-gabáil do féin na
riagla rómáinche i senab Chantabric. Uair is seichem Choluim
Chille ro búi for tús aice.
Béd innisis sin issin Stair
Béid.
Issin bliadain-sin ba marb Adamnán
féin ix.
kal. Dec..
705.
705
705.
Conghal Cennmagair mac
FergusaFánat ua
Domnaill mic
Aeda mic Ainmirech ro gab ríge n-Eirenn iartain.
707.
707
707.
Do-rónad sluaiged issin bliadain tánaiste leis i
Connachtaib corro losc ocus corro innrestair co
Mág Muirisce.
Do-rónad dana mór-sluaiged leis issin tres bliadain do
dílárugud Laigen. Ro
tinólad iarum sochraite lán-mór Leithe
Chuinn lais co ráinic i nn-Úib
Faeláin. Ocus ba h-é fa ríg
Laigen in tan-sin
Faelán. Ocus mar at-chuala-saide in
scél-sin
.i. Congal do gabáil longpuirt
ina thír is í comairle do-rigne techta do chur dá
innsaigid
ocus innmus imda leo dá thabairt do Chongal
dar cenn sída
d' faghbáil uad. Ó 't-chuala imorro
Congal .i. techta ríg Laigen
chuice ocus a m-beith ar sligid dá innsaigid do-róine-sium innell
celcach fair féin ocus for a bráthair ocus for a sluag.
Uair
is bés do na rígaib cia biadh
do niurt sluaig aco foruaisliugud
a námat celca ocus airdhe as a clóidet a námait
do chumad ocus
do chórugud. Uair is cuma leo cid tré niurt cid
tré cheilc
foruaisligid a námait. Amail do-róine
Congal ceilc sunna .i.
at-rubairt re maithib a shluaigid fácbáil in longpuirt co tráth
éirge arna márach ocus can beith ar chiunn techta Laigen itir
issin longpurt. Ocus aithig ocus
dáine dodelba do beith ina
n-inadaib ocus iat diétaig imme-sium sechnón in longpuirt. Ocus
eisium diétaig feisin. Ocus ro chuir gilla a eich féin
ar in
t-sligid ar chiunn na techta{}
ocus ro ráid risin n-gilla: ‘deróilig mise amail as mó ro fhétfa. Ocus maslaig. Ocus abair ní mé féin ar imniud ocus ar tróige co tucat
Laigin d' éislis sinn ocus co ná dernat
ní dinn.’ Ocus tánaic
in gilla ocus do-rigne amail as-rubairt Congal
fris.
Congal féin imorro mar at-chuala na techta
chuice ro gab
étach deróil imme ocus ro shuid immesc na n-aithech
amail bitis
iat a deg-dáine-sium iat. Ocus tucad eirín ceirce chuice
ar
m-brissiud a coise. Ocus ro búi ac frithgnam mór ac
cengal
choise ind eirín. Mar at-chonncatar na techta sin .i.
deróile
shuidigte indríg ocus éitche in
t-slóig iss ed ráidset eturru
féin: ‘ní dénaim-ne ní di'n ríg-siu nach dá sluag. Mad ár
n-innmus imorro nó ár n-aisceda do thabairt dó
ní delb dúinn
itir’. Rucait na techta ar n-acallaim Chongail i
tech saluch ocus
tucad muc ina fionna dóib do biud. Ocus táncatar rempaib
arna
márach d' innsaigid Laigen ocus
Faeláin ocus ro innisetar a
scéla. Ocus iss ed ro ráidset nár ba ní
Congal ocus a sluag.
ocus nár ba rí ocus nár
thabarta bráigde ná tigernus dóib.
Imthúsa Congail imorro. Ar n-imthecht na techta ro
tinóiled
a maithe chuice ocus do-rónsat a comairle. Ocus iss í
comairle
do-rónsat dul fó Laignib ocus a
n-dógh ocus a l-loscad ocus
a m-marbad. Ocus do-rónsat amlaid-sin .i. ro loiscset ocus ro
aircset Mág Laigen uile ocus ro marbsat derg-ár
dáine. Acht
chena ní ro thócaib in rí cenn dóib. Uair ní tharat
dá
úidh itir iat acht is nemhní do-rigne díob. Ar
dá fáth ón
.i. ar scélaib na techta ocus ar in madmaim do-rat lá
féile
Mártain reime for
Fogartach.
Acht chena is mó ro chreit-sium do na loisctib at-chonnaic
féin
iná dá techtaib.
Ro búi tra Congal fri ré leth-bliadna ac dógh ocus ac
innriud Laigen amlaid-sin ocus ní
tharat Faelán cath ná debaid
dóib. Conid aire-sin chairig Congal co
mór ríg Laigen.
Co nn-ebairt:-Cid dás ón cid dás in ríg
nad aig eochu as a tír:
de ghregaib námat is lán
Life Laigen la Faelán
Ocus adubairt dana:-Céilebair dam a Life
lór ron-anas-sa it ghnáis:
álainn berrthán filed fort
rob slán co folt a Dún
Náis
Ro berrad Life Laigen
la Congal cantais suirisc:
ba h-inann deimes dirruisc
dia m-berrtha ocus Mág Muirisc
Acht chena ro búi aen-laech lán-gharc lán-bheoda di Laignib
in tan-sin .i. Cuan Fithise a ainm. Ocus no marbadh
sé sochaide
di mhuintir Chongail cach lái ocus don-gonadh
sochaide ocus
ticedh slán ó Leith Chuinn uile cen guin cen
forgam ar luaithe
a eich. Uair cid mór d'echaib maithe no léigthea fria
ní
beirtís fuirri.
Lá n-aen ann tánaic Congal do
acallaim Chuain Fithise ocus
glenn eturru. Ocus ro ráid Congal fris:
‘cid fodera duit in
ingreim ghaibi dom' shluag’. Iss ed ro ráid
Cuan: ‘is fiarfaigid dar
cubus ón sain’ ar Cuan. ‘Uair ra fitir
tu conid dúr in n-ingreim
gheibi dom' shluag ám’. Iss ed ro ráid
Cuan ‘conid ar in n-ingreim
romóir do-gní-siu ar m' atharda-sa atú-sa acat
ingreim-siu. Ocus
dámad immar mise cách duit ní bud maith do thurus
a l-Laignib’.
‘Is fíor ám sin’ ar Congal.
‘Ocus ní braise duit a rád uair
atát do ghníma mar atát t' focail. Cid tám
cen charatrad do
dénam meise ocus tusa’ ar
Congal. ‘Ocus ro bud
charatrad tarbach dot' atharda sin. Acht is amlaid-sin do-génainn
caratrad frit dá crechtá-sa in tech-sin frium-sa ar a
dá luach’.
‘Ná h-abair-se sin itir a rí’ bar Cuan: ‘do-beirim mo
bréithir ná
bia in tech-sa ar maithius fó nech do Leith Chuinn ac
ingreim
Laigen ocus meise im bethaid’. ‘Ar
do chubus diu frit a Chuain’ ar
Congal ‘Can a chinél ind eich-sin. Ocus can
as a fuair sí in
róluas út fil innti’. ‘Dar mo chubus ón’
ar Cuan ‘is láir nach
rómaith im chaistial-sa féin
fos-ruc í. Ocus is ann ro h-ailed
ocus ro lesaiged im ferann-sa.’
Ro scarsat fói-sin .i. in rí
ocus Cuan. Ocus ro ghairm in
rí a deg-marcaig féin chuice
ocus ro ráid friu: ‘lenaid Cuan
indiu’ ar sé ‘co dorus a chaisteoill féin ocus ní bia docair
diu
dáib’ ar sé ‘breith
ar ind ech ucut cona marcach itir a h-ingeilt ocus na h-eich itir
ro h-ailedh í’. Ocus do-rignset marc-sluag
Congail amail ad-rubairt
friu ocus do lensat Cuan co ráncatar bail i
m-bíodh in t-ech for
ingeilt cach lái ocus bail i r-rucad í. Ocus ní
raibe ech bud
luaithe conice-sin andás. Ocus ro ba mór in fothram ocus
in
talamchumscugud ro búi oc echaib Leithe Chuinn ina
degaid. Ocus
ro búi a sliocht i clochaib ocus i talmain re ré cian re
drecma
na h-érma co raibe spunc áiblech teined in t-aer dar a
n-éise.
Cid tra acht rucad ar Chuan Fithise ann sin. Ocus
ní ro damad
fíor do feraib dó. Acht do-rónad guin galann de
ocus ro marbad
ocus ro díchennad ocus do-rónad a iolach
commáidme. Ocus
táncatar tar a n-ais co m-buaid ocus coscur ocus cenn
Cuain leo
ocus a ech conice longport in ríg Congaile. Ocus ro
fersat in
t-sluaig uile gáir commáidme im chenn Cuain
Fhithise. Unde Congal cecinit:-Airpéite na hóca-sa
iar n-innriud ind Lifi-se
álainn fogar ina caithise
im chenn Chuain Fhithise
Imthúsa imorro Laigen. Ro
thinóilset itir laechu ocus
chléirig in n-én-inad. Ocus nír ba maith a menma
ar milliud a
tíre ocus ar marbad Chuain. Ocus ro
bátar cá rád nár bud
urusa dóib cath do thabairt do Chongal ar a
chruas féin ocus
ar imat a sluag. Ocus iss ed ro ráidset co tibérthai
sáire a
chloinne ocus a chiniuil ó rígaib Laigen co
bráth do'n mhílid
no muirbfedh Congal ocus co tibérthai nem
ó na cléirchib do.
Ro gab imorro mílid do Laignib dar cenn nime ó na
cléirchib do ocus sáire dá chinél ó
na rígaib tuidecht co
longport Congaile do
marbad Chongail. Ocus is amlaid tánaic ocus
dá gái dímóra ina láim mar bud
dá reic no biadh. Ind uair
iarum do-riacht tiugh in t-sluaig do fiarfaig fer díob de:
‘A ócláig’ ar sé ‘inn áil duit ga
díob-sin do reic’. ‘Is áil’ ar
sé ‘amail mesfus ind rí
cechtar de’. Táncatar rempa dar na buidne
ocus dar na dóirseoireda conice bail
i m-búi in rí ocus tuc in
mílid buille do ghái dímór díob ina
ucht do'n ríg. Ocus
ba dímáin ón. Uair do búi d' amainse ind
ríg co raibe clár
cruaid-iubair comlethan{}
re a ucht co ro ben re a smeich
ocus is annsaide do-rála in gái ocus a inar
sróill dar in
clár. Ocus iss ed ro ráid in mílid Laignech ac
tabairt in
buille issin ríg: ‘A rí’
ar sé ‘mes dam in gái-se’. Iss ed ro ráid
in rí ar tabairt in fhorgaim inn:
‘Fég lat’ ar sé ‘in ferr é
antás in clár fuil etrom ocus é’.
Ro éirgetar imorro cúlchométaide ind ríg do marbad in
míled. Co nn-debairt in rí:
‘suidid ná marbaid etir é’. acht ro
fiarfaig
de: ‘cá lóg’ ar sé ‘ra gellsat Laigin duit ar thuidecht dom
marbad-sa. Ro gellsat imorro a chléirich nem dam ocus ro
gellsat
a ríg sáire dom chinél
co bráth’. ‘Bia-su’ ar in rí ‘acom
chúlchoimét-sa ocus bad éicin do Laignib na comada-sin do
thabairt duit-siu’.
Ocus is ann do-rála in rí
ind uair-sin fó bun darach ocus
snechta mór ann ocus mes abaidh fuirri ind am-sin. Ocus ar m-beith
do'n laech Laignech ar in láthair ro gab format drong do na
míledaib immón fedhmannus do-ratad dó. Co nnd-ebairt fer do
mhuintir Chongail: ‘is ferr dam’ ar sé
‘a dherbad in
chúlchoimétaide tairise
út ac ríg Eirenn.
Diubraicfet
ind aball-sa ar amus chinn ind ríg
ocus dá tecmad in t-aball i cenn
ind ríg seochu ní luga no
tecmad cloch nó crann ina chenn.’ Ro
diubraic iarum ar amus chinn ind ríg
ind aball. Ro fritháil
imorro in cúlchoimétaide
Laignech sin co ro roinn in n-aball ar
dó do chlaidium co tarat buille do'n fhiur do diubraic ina
chenn
co ro marb. Ro impád in rí
dá tig iar m-buaid choscair ocus iar n-dígail a senathar for Laignib.
710.
710
710.
Marb Congal iarum i ciunn secht m-bliadan do thámh. et cetera. Finit.