Ní dúal cairde ar creich ngeimhil
Domhnall Mac Dáire Mac Bruaideadha
Domhnall Mac Dáire
Ní dúal cairde ar creich ngeimhil:
bíaidh brath úaim gan édeimhin — 
dóigh creach gá haird a bfaghar? — 
sul deach ós aird mh'fúasgaladh.
Triúr fileadh fada ó ríaghail
dhúinn i láimh lé leithblíadhain:
'na dhíol soin gá geall ghébhthar?
dá mbem a-moigh moithéghtor.
Do-ghénsa, acht go bfaghar faill,
sul deachad raibhthi romhainn,
chreich ngeimhle lém dháimh ndoiligh
ar eighre an chláir Chíarroighigh.
Do mac inghini an íarla
dlighthear íoc na hainnríaghla:
glais núabhairrthi fáoinn a bFainn,
ai chrúadhfairce cháoil chumhaing.
Badh íad mh'feadhan ar bfilidh,
lucht bheirthi breath n-aindlighidh:
sreath iolfáobhair raghlain rann
d'amruibh ionáonaigh agam.
Ar chreich ríodhamhna an ruisg mhoill
badh é an t-oineach mh'fear tarroing:
dénta ní an uairsi uirrthi — 
badh í an úaisle ar n-eólaichne.
Ní bhía ag bruithion ná ag boigsín
mo chor tar creich Phádraigín:
i bfoithribh nó i gcíogh choille
díon ní foighthir orainne.
Cúairteóchar dhúinn — gá dám ris? — 
fá mhíonchlár Mhoighi an Éigis,
's um Ard n-úr bfíonmhar bFearta,
gach múr síodhghlan súaithionta.
Cuirfiom luighi ar Lios Túathail
an fóid bhráontais bhionnchúachaigh,
's loighi ar ghoirm — Leic súairc Snámha — 
badh cuairt oirdhreic édála.
Béraid orainn ógbhadh Grég,
líon creiche ar chách do choimhéd;
tóir nach édána ar foghlaibh,
dóigh édála dh'ollomhnaibh.
Ealbha láoch nach loc dochar,
tóir nach éidir d'iomachar,
fir iomcras tóroighiocht throm,
slóghoiriocht fionnchas Fíanonn.
Ní fras cháoilsleagh chailgios neach,
ní fras ghríobhdha ghlac neimhnioch,
fras dhúan lé ndingébhthar Goill
's a lúagh imértar edroinn.
Léigfid fáoinne a bfrasa séd,
léigfimíd d'ógbhaidh finn-Ghrég,
frais ndeghmholta 'na ndáil sin,
neamhghonta ór ngáibh na Grégaigh.
Badh é a chríoch — gá tréine treas? — 
go mbrisfimni an t-ord éigius
lér sreith líonmhair mhir mholta
don ríoghraidh ghil ghrúadhchorcra.
Gá hiorghal nach íad do bhris?
ní bhí choidhche ar chloinn Muiris
gúais reann, acht airm a n-ollamh;
maidhm 'na gceann ní chúalamar.
'San troidsi dá tteagmham ris,
Pádraigín mac Meic Muiris, — 
ní hédail é arab áil roinn — 
sé i láimh ní hédáigh againn.
Ní díon dó a lámhach ná a lúdh:
ní léigfiom úainn gan fasdúdh,
le a bheirt bfúair nglanmháilligh ngil,
an sdúaigh n-aghnáirigh n-áilghin.
Atád agam oirchill sás
lé bfosdfa mé mac Tomás:
roinn leabhra go lán bfuinnigh;
cládh a feadhma um ámhuillibh.
Oidhre an láoich ó Leic Snámha — 
mo chean dan cion édála — 
sdúagh cháomhGáille ar ar chinn cruth,
áonbhráighi ghill na nGrégach.
Rédla thúaidh Mhumhan Meic Con,
Pádraigín pór na n-íarladh,
mír glanchrúaidhe, glún ré bfrais,
an t-ath-Ghúaire ó Dhún Durlais.
Lámh chúartaighthi Chlann gCarrtaigh,
uille chrúaidh re Conallchaibh,
slat nach sní tréinfine Tháil — 
do ní éinfili a édáil.
Sgél leam ar a leithéid soin,
fúair ceannus an chláir Ultaigh,
sgoth chráobhslat Leasa Lughaidh,
áonmac Neasa a-nallamhain.
Tug a mháthair 'na mac ríogh
lá éigin d'fios a chéidghníomh,
dár thúar rí Macha a mholadh,
trí clacha do Chonchobhar.
Tug don naídhin súairc suilbhir
chloich In gach láimh leabhairghil — 
sdúagh nár ón tseangBhanna tséimh, — 
lán a dhearnanna dhíbhséin.
Do ráidh Neasa an fuilt fionnghloin,
dá ngabhthá, a mheic mhóirionmhoin,
do fionnfuinn thríd do threisi,
an líg n-iomtruim eilisi.
Ní thig dhíom, Is mo dhorn lán,
a mháthair, ol an macámh,
mo lámh do char mon gcloichsi,
go sgar lán rém lámhuibhsi.
Ní hiongnadh sin, ar sisi,
tuig, a chnú mo chridhisi,
nach ttoillfi acht a lán id láimh,
dámadh ál choidhche a congmháil.
Léig chugad an gcloich oile,
léig uaid, a uá Rudhroighi,
an gcloich nglais gcoirrimligh gcruinn,
dod bhais doinningnigh dhíoghainn.
Dad mhúnadh, a mheic Fachtna,
fá dháil na séd sáoghalta — 
a srían réd chradh ná congaimh — 
as ciall damh 'na ndubhramair.
Ná híadh do lámh, a flaith Breagh,
do síor um séduibh Gáoidheal:
seóid cáigh ní héidir dh'fanadh
gan láimh éigin d'fosgaladh.
Bíoth lámh leat gá légadh úaibh,
a sgaith chruithgheal ón gCraobhruaidh,
's lámh ag gabháil na séd seang,
a bhranáin déd, fád dhíchioll.
Fúair sáormhac Fhachtna Fháthaigh
ór chan ris a ríoghmháthair — 
féile an leinbh gá chora i gcion — 
a thogha i seilbh na sinnsior.
Do mhér meadhóin mhíleadh Grég
ní thuigim nár thrácht Mairghrég — 
maith cuimhni an feasa 'gan fior — 
fuighle Neasa 's an náoidhion.
Do-ghébhsa i láimh é, 's giod eadh
ní lémhdáois gasradh Gháoidheal
ucht ar slógh Grég dá ghabháil,
an ghég do phór Pharthaláin.
Sul cuirthior linn lámh 'na cheann,
énlán beóil fileadh Éireann,
ann as fearr gach áit d'fégadh,
mo gheall cáit a gcoimhédabh.
Ní dhingne mé ar maicne Luirc
leis choidhche ná ar cloinn nGearuilt:
ní taobhtha rú a ngáol i ngioll,
a chrú ar gach taobh 'na thimchioll.
Fían Shaxan do seachna lais
caithfead fós, Is fían Durlais — 
ga seadh falta acht a bfráoch ruinn? — 
dalta na láoch ó Lonnainn.
Gúais leam a rún dá rochtain,
ní dú a chor i gConnachtuibh
mná áobhdha finngheala a bfear
ingheana máordha a míleadh.
Mac meic Émainn nár ér sgoil,
gúais dá mbeirinn é i nUlltaibh:
báidh ar féile 'gan aicme
lé céile ar gcláir Chormaicne.
Anta leis i Lios Túathail
an múir fairsing órchuachaigh,
brugh seang na bfoighég bfíthi — 
ga fearr coimhéd coigcríce?
Sáor an braighdionus do-bhér
d'úa Sémuis na sleagh rinnghér,
san chúirt groighigh ghealmhóir ghloin,
seanróimh oinigh an íarthair.
Suirghi a bfionnbhan, fuighle a súadh,
cruinighthi minci a marcslúagh,
a sgaith fíneamhna a hór glan,
sódh mímheanma do mhúchadh.
Gébhthor dhó 'na dheaghaidh soin,
brágha láoch Leasa Túathail,
roinn sáora as ar sochuir geall,
go ngothaibh cáola cáoincheann.
Do-bhér lais a láoibh áille — 
sochar nach bfúair énbhráighi — 
cúairt learg n-ionfúar na n-oirior;
diombúan fearg a bfíadhoighiodh.
Do-bhér dó ré ndol istteach
seal ar ghníomhradh ghreagh n-úaibhreach,
seal snámha ar slios gach calaidh,
fios gach trágha torcharaigh.
Do-chífe bárc a mbeól chúain,
do-chífi coimhling mharcslúaigh,
is gúais sadh siobhalghrod seang
ó bhioradhmad dhamh ndíleann.
Sruth Féile na bfinnsreabh gciúin
do-chluinfi, budh ceól taidhiúir,
ag labhradh, lór a binni,
mór an t-adhbhar inntinni.