Tosach féile fairsinge
Aodh Ollabhar Ó Carrthoidh cct.
"Tosach féile fairsinge"
— d'fhuighlibh Fíthil an focal;
ní hiomdha dar n-aithnei-ne
neach as urra don tosach.
Ní thig tosach fadhálta
don tí dhligheas dán díom-sa;
ní budh mór dá bharánta
tosach an teagaisg ríoghdha.
Dó as fhearr thig an tosach-sa
Ó Maol Ruanaidh rí Céise;
tearc neach ar an domhan-sa as fhairsinge ná as fhéile.
Do-bhéaradh Mac Diarmuda
a shúil tar ceann a einigh;
dá mbeith fear a hiarrata
níor bh'ei-sean fear a heitigh.
Ní ar domhan ní shanntuigheann
acht dá dháil dá gach duine;
nochan fearr an gallmhuileann
ó léigtear é fa uisge.
Tomhaltach Mac Diarmuda
mac na ríoghna ó Ráith Chruachan
gá seadh méad a iarrata
's gur mó sa chách a chnuasach.
Rí maicne Maoil mhórRuanaidh
'ga dtá an t-eineach i gcartaigh
fíon dá ól a hórchuachaibh
uime ó mhadain go madain.
Is uasal an t-aoghaire,
a-tá aca ar a n-eineach;
ní fhacas fós aonduine
ag dul uadha fa eiteach.
Gearr budh lón a ionnmhus-san
muna bheith Dia dá cosnamh,
lámh aige dá thiodhlacadh
is lámh oile dá bhronnadh.
Ní hí cuid na céadoidhche
do-bheir Dia dá dhreich mhínghil
acht é ag riar gach éanchoinnmhe
bhíos 'n-a chás air dar-íribh.
A dtabhair mac Conchobhair
agus a bhfaghann chuige
aige ní fhuil comhchosmhail
acht trághadh agus tuile.
Dá mbeith gan bhád
ionlocha
's a dhámh i bpurt an locha
do rachadh flaith Fiodhnacha
dá bháthadh d'eagla ghotha.
Tomhaltach mac Conchobhair
mheic Aodha — dia do thoice — 
mheic Chonchobhair chomhramhaigh
mheic Tomhaltaigh óig oile.
Mheic Mhaol Ruanaidh romhasglaigh
ris nach raibhe feidhm formaid
mheic Ghiolla Chríosd chomhchubhaidh
mheic Conchobhair mheic Cormaic.
Sgéal beag ar an gCormac-sa
a-tá agam re n-a aithris;
d'eagla gomadh domblasda
dleaghar réilioghadh gairid.
Lá éigin dar éirghiosdar
ar tulaigh láimh re a longphort
oireacht i ngach éinionadh
dá chumhga 'n-a mbíodh Cormac.
Go tulaigh na comhdhála
do-chí chuca mun dtráth-sain
bean leathchaoch ruadh roghránda
's aonbhrat lín ar a brághaid.
Gabhais tres an aonach-sain
nó go ráinig sí an baile;
dí níor fhiafraigh éanduine
cia hí nó cáit a raibhe.
Go Carraigh Meic Diarmada
an tráth do-chuaidh an bhean-so
níor shuidh an dúil diabhalda
gur cóirigheadh lé leaba.
Oileachán beag éagcosmhail
do-ní i n-uillinn an tighe;
bliadhain dí ar an ndéarghadh-sain
gan easbhaidh bídh ná dighe.
Gur caitheadh an bhliadhain-sin
— mo chean do-rinne an ainmne — 
bean ná fear dá fiafraighe
ní fhuair ar feadh na cairrge.
Téid an chaochruadh chiabhfhada
ar gcor na bliadhna thairse
d'ionnsaighe Mheic Diarmada
's beannaighis dó as a haithle.
Innisidh a himtheachta
dó ó thosach go deireadh;
ní sgéal so nach inleanta,
sgéal as uaisle ar an eineach.
"Bliadhain gus an aimsir-se dhúinn it shíth, a rí Dhuibhe,
ar bhfógra ó Thír Thairrngire
bean mé ar ar cuireadh cluiche.
"I mbrugh Eamhna abhlaighe
do cuireadh mé fa gheasaibh
gan dul go Tír Thairrngire
go mbeinn bliadhain 'n-a heasbhaidh.
"Níor gabhadh an bhliadhain-se
uaim gan mo bheith i n-éantaigh
's gan neach ann dom fhiafraighe
ar feadh an dá mhíos dhéag-sain.
"Do bhádhas an bhliadhain-se
i gcúirt Locha Ché chornbhláith
gan neach ann dom fhiafraighe
— is do bhíodh uile an tromdháimh.
"A n-áireamh ní féadfaidhe
leath ná trian a mbí id bhaile,
's ní shaoileann díobh éanduine
nach air féin bhíos bhar n-aire.
"Ar bhéasaibh ná ar
mhíbhéasaibh
ní diúltar neach ód thigh-se
— 's ní léigthear acht
fíréanaigh
amháin i dteaghdhais nimhe.
"A Chormaic mheic Tomhaltaigh,
an bhfuil ar feadh an bheatha
teach i mbeinn an comhfhad-sain
gan fhiafraighe acht do theach-sa?
"Beannacht agus bithbheannacht
fágbhaim uile 'gad theaghlach;
ní dearnadh 's ní dingeantar
céim as uaisle ná a ndearnsad.
"Do ním-se dhuit fáisdine
gé táim im beathadhach ghránna
go mbia an t-oineach d'áiridhe
'gat shíol go laithe an bhrátha."
A geasa ó do fuasgaladh
ar n-innisin a heachtra
imthighis an ruadhchailleach;
ní dí támuid budh-easda.
A airdrí fial foighideach
is riot bheanas an sgéal-so;
id bhrugh ní bhí coimhidheas
re duine do shíol Eabha.
Níor bh'usa don chailligh-sin
bheith mar do bhí i mbrugh Cormaic
iná bheith id bhaile-se,
a rí Locha Ché chollbhuig.
Do-ghabhthaoi id bhrugh bhiothbhuan-sa
sgol ris gach gceird i nÉirinn
's ní bhíodh i dTigh Mhiodhchuarta
acht duine ris gach éincheird.
Do ghreasa, do mhadhmanna,
ní fhéadaim bheith dá
bhfaisnéis;
ní thuillfeadh san adhmad-sa
an deachmhadh cuid dod chaithréim.
Ad theagmháil, a Thomhaltaigh,
ní thiocfadh duine ar domhan,
a Chú Chuluinn churata
a Chonaill Chúigidh Chonnacht.
A-tá ag dúsacht
th'adhmholta,
a rí ceirtbhreathach Céise,
nach foghnann don adhmad-sa
tosach acht tosach féile. Tosach féile.