Dorn idir dhán is dásacht
Seaán Ó Clumháin cct.
Dorn idir dhán Is dásacht;
gairid bhíos ar buanfhásolc
fulang na ndámh — dia do rath;
cia leis an ndán nach díomsach.
Mo dhán agus mo dhorn deas
dias impidheach ar mh'aimhleas;
is ollamh mho dhorn deas-sa
ag sonnadh orm mh'aimhleasa.
An díomas fo-deara dhamh
do bhualadh-sa, a bhadhbh Chruachan;
a-deir a lán as a los
"do-bheir an dán an díomas."
Mór an dásacht do dhuine
dorn thort, a thuir Maonmhuighe;
a fhlaith cró, 's gan a char tart
do budh mó dhamh a dhásacht.
"Níor chubhuidh riom, a rosg mall"
a-déar ruibh, a rí Cualann,
"bualadh neith dod ghualainn ghil
gion go mbualainn cleith gCaisil."
Tugas, a Aodh an fhuilt tais,
dorn duit agus níor dhíoghlais;
dá mbeanta orm, a chleath Chuilt,
do theach ní dorn gan díoghuilt.
Dámadh i Leith Mogha a-muigh
do-bhéaruinn é nó i nUltaibh
arm do deargfaidhe san dorn,
a bhadhbh sheabhcaidhe shúlghorm.
Mun ndorn do thógbhas id thaigh
ná hionnarb mhé, a mheic Eoghain;
bean an dorn díom mar dhlighe
is ná bíodh orm th'oirbhire.
Leat a buain díom Is an dorn
an lámh dheas, a dhearc mhallghorm,
a luach do dhán díom dhlighe
nó an lámh, a ghríobh
Gháiridhe.
Ní ba, ní heich, ní hór
ceard
do-bhéar dhuit, a dhreach mhíndearg;
nocha lámh cheana ná cos
do-gheabha acht dán 'n-a ndearnas.
Cuirfidh gach ar léigis linn
barr anuabhair im intinn;
smacht ar mh'uabhar do b'fhearr dhamh
do bhualadh gidh leam leagar.
Ní dhearna ollamh Uladh
a chomhmór ar Chonchubhar;
ní bualadh ríogh do-rhoighne
's do líon uabhar Athairne.
Ní bhuailfeadh Torna an taoibh ghil
Niall Teamhra ná Corc Caisil
Niall Is Corc dó 'n-a ndaltaibh;
mó do-niam ort d'iomarcaidh.
Brian mac Ceinnéidigh Codhail
dá mbeinn aige im ollamhain
tearc do chreidfeadh, a chinn Mis,
go leigfeadh linn ar léigis.
Léig a bhéalchorcra bharrghlain
anuabhar let ollamhnaibh;
maithfidh rí, a dhonnabhraigh dheis,
ní d'ollamhnaibh ar th'aithreis.
A Í Chonchobhair nar chleacht
gan dán fhear nÉireann d'éisdeacht
budh é luagh ar léigis linn
duan gach éigis i nÉirinn.
Ná bíom ní as fhaide, a fholt
fionn,
gan luighe ar aon ar éinphioll;
's ná bíom, a bhile Suca,
gan fhíon d'ibhe a haonchupa.
Fa liom do leathghuala dheas
go ndearnas uirre mh'aimhleas;
ná bean díom gion do
ghualann ná miodh ná fhíon t'órbhuabhall.
Mé t'fhear grádha, a ghéag
Eachtgha,
fa mé riamh t'fhear éinleabtha,
mé fear do ghualann gile,
a nuabharr geal Gáiridhe.
Tú do-bheir ní dá gach neach
tú an treas uaithne don oineach;
ní fhuil, a bhonn mar aol,
ann
acht Aodh Is Donn Is Domhnall.
Duine id cheann ní cuirthe dhamh,
a Í Chonchubhair Chruachan;
ní fhuil t'aonmhac samhla sonn
sa Bhanbha, a chraobhshlat Chualonn.
Do lingis an lucht ro theilg
riot um chró Cathail Chroibhdheirg;
cró Cathail do dhísligh dhuibh
t'athair mun dtír-sin torchuir.
I mbroinn do fhágaibh t'athair
tú, a Aodh Í Chuinn Chéadchathaigh,
gach aon dá rádh; a rí Cuilt,
d'Aodh do bhí i ndán a dhíoghuilt.
Ní mairg athair fhágbhas mac
i mbroinn, a bharr na bhfionnshlat;
sgéal leam dá dheimhneaghadh dhuibh
nach fearr seinleabhar seanchuidh.
Rí do ghabh Banbha mbladhaigh
dar bh'ainm Fiacha Fionnolaidh
dó fa báingheala na ba
áirgheadha bó na Banbha.
Aitheach-Thuatha fuair a bhfioll
ro mharbhsad Fiacha foiltfhionn
gur hionnarbadh ann uile
clann fhionnardghlan Úghoine.
Foirbre mac Fine 'mun bhfeall,
Sanbh mac Ceit, Eochaidh Aincheann,
agus Éilim nar an dhe
nó gur ghabh Éirinn uile.
Gan ioth sa Bhanbha, gan bhliocht
ó Éilim tres an ainiocht,
gan toradh tar éis an fhill,
gan déis nar fholamh d'Éilim.
Gan mhac aige 'n-a aghaidh
iar mbás Fhiachaidh Fhionnfhalaidh
do bhí acht an mac do bhaoi i mbroinn
an tslat gan chnaoi gan chrobhoing.
Fágbhais Éirinn — fá é a
leas — 
bean ríogh Teamhra le a toirrcheas
go riacht i nAlbain Eithne
gan argain fa a himeirche.
Rug inghean airdríogh Alban
mac ris nar chóir comhardadh;
rug an tslat ghoirmdhearcach ghlan
an mac toirbheartach Tuathal.
Fiche bliadhan dó a-dearair
i nAlbain dá oileamhain;
tug ruathar neartmhar a-noir
Tuathal Teachtmhar go Teamhroigh.
Leis do cuireadh an céad cath
leis do marbhadh mac Connrach; Éilim do thuit le Tuathal
dar loit Éirinn d'éanruathar.
Dar mharbh rígh Mumhan a-muigh,
dar mharbh rígh Almhan Eochaidh,
dar mharbh Tuathal ó dtaoi-se
Sanbh Cruachan id chomhaois-se.
Do dhíthcheann sé ar son an fhill
rígh gach aonchóigidh d'Éirinn;
íoc as fhearr fhuair sa mheabhail
buain a gceann dá gcóigeadhaibh.
Do theasg Tuathal an taoibh ghil
méidhe chinn gacha cúigidh
dar lean Midhe don mhuigh-sin
ó bhile gheal ghormUisnigh.
Níor baisdeadh riamh roimhe sin
Midhe do mhuigh ard Uisnigh;
do lean Midhe do Mhuigh Sainbh
ó thuir Line gér leasainm.
Cosmhail tú ag teacht dar gcobhair
is mac Fiachaidh Fionnolaidh;
do bhí baois, a bharr foltchas,
it aois ann Is arrachtas.
Aithbhir mar aithbhreas Tuathal
t'athair, a Aodh fionnChruachan;
a bhile Seaghsa Is mar sain
dar leam-sa dhlighe a dhíoghail.
Do loit Éirinn 'n-a athair
seanathair Chuinn Chéadchathaigh
cosmhail, a rí Sléachta, sain
's mar do-ní éachta it athair.
Cosmhail cuma, cosmhail lagh
dhuit Is do Thuathal Teachtmhar;
geal do thaobh, a Aodh Uisnigh,
's do b'eadh taobh an Tuathail-sin.
Punann cúil bhuidhe bhachluigh
ort, a mhéirghil mhalachdhuibh;
cruithneacht na mbarr an bairr-sin,
cam buincheart an bhunainn-sin.
A rí Teamhrach, a-tá fód
troigh dheas dá gcumthar caolbhróg,
's a-tá glantroigh óg oile
fód, a mharcaigh Mhaonmhoighe.
Dearc uaine ós t'aghaidh mar fhuil
mailghe donna ós na dearcaibh,
barr maothcham ós do mhalaigh,
a shaorchrann chlann gConchabhair.
A Aodh Í Chonchubhair Chliach,
deargfa im cheann nÉireann th'óirsgiath,
deargfa i n-ágh, a abhra gorm,
gallgha dan lán do leathdorn. Dorn.
Tuilleadh dod chéibh chuirr chladhaigh
uaim, a Aodh Í Chonchabhair,
leat rann gach duaine san dorn,
a bharr Muaidhe agus Modharn.
Minic mhaithidh mo dhorn damh,
a Thaidhg Í Cheallaigh Choradh;
go dtabhair t'fhile dheit dorn
do ghleic ní mire an Mhodhorn. D.