The Metrical Dindshenchas, Volume 1
Temair I
Temair Breg, cid ní diatá
indisid a ollamna!
cuin do dedail frisin mbruig?
cuin robo Temair Temair?
In ac Partolan na cath,
nó 'n ac cét-gabáil Cesrach,
in ac Nemed co neim n-úr
nó ac Cigal garb gligar-glún?
In ac Feraib Bolg na mbád?
nó do líne Lupracán?
sloindid cá gabáil díb-sin
ó tá Temair ar Temraig.
A Dubán, a Fhindchaid fhéil,
a Brain, a Chú Alad éim,
a Thuain, bar cóiciur cain,
cid ón cid diata Temair?
Dobí tan ba coll-chaill cháin
i n-aimsír meic áin Ollcáin,
noco roslecht in caill cais
Líath mac Laigni lethan-glais.
Ó shin amach ba Druim Léith,
a barbur ba harbur méith,
noco toracht Cáin cen chrád,
mac-sen Fiachach Cendfhindáin.
Ó shin amach ba Druim Cáin
in tulach a téigdís máir,
noco toracht Crofhind chain,
ingen Alloid oll-bladaig.
Cathir Chrofhind, nírbo chamm,
a hainm ac Túaith Dé Danann,
co toracht Tea, nar chlé,
ben Erimóin co n-ard-gné.
Roclaitea clad imma tech
ac Tea móir ingin Lugdech;
roadnacht iar múr amuig,
conad uaithi atá Temair.
Forad na ríg ba hainm di,
rígrad mac Miled inti;
cóic anmand uirri iarsin,
ó tá Fordruim co Temair.
Is mise Fintan fili,
nirsam écne óen-lindi;
is and romtócbad co mblaid
ar in fót-brug os Temair.
Temair II
Ní cheil maissi dona mnáib
Temair cen taissi ar tócbáil;
fúair ingen Lugdach 'n a láim,
tul-mag bad líach do lot-báig.
Ellom rogáid ben Géde
for a céle, rochúala,
dindgna dath-glan, dréim n-áine,
ba hathlam áine im úaga.
Árus ba dún ba dindgna,
ba cádus, múr cen mannur,
forsmbiad lecht Tea iar tuinnem,
combad fhuilled fria hallud.
Robói ic Erimón umal
ben i ngle-medón gemel;
ruc uad cach roga romer;
atnóimed cech ní atbered.
Brega Tea, treb tuilltech,
rocluinter úair ba haird-ben,
fert fosfail in mór mergech,
in róm relgech ná rairged.
Ingen Foraind co lín argg,
Tephi rolaind, lúaded leirg,
rochum cathraig, croda in chuird,
dia luirg rostorna is dia deilg.
Dorat ainm dia cathraig cáim
in ben co n-áib rathmair ríg;
Múr Tephi frisíoirged dáil,
asnoirged cen gráin cech ngním.
Ní clethi in rún ria ráda,
múr thair Tephi, rochúala;
fúisain sund, cen dúal dígna,
cumsat mór rígna rúama.
Fat lethet tige Tephi,
cen trethi midit súthi,
sesca traiged cen tláthi,
confégsat fáthi is drúthi.
Atchúala i n-Espáin uillig
ingin lesc-báin láech-buillig,
cin ó Bachtir mac Buírig;
dosfuc Camsón cáem-chuingid.
Tephi a hainm ó cech gérad;
mairg forsmélad a múrad!
ráth sescat traiged tólach
leo dorónad dia rúnad.
Nístuc rí Bregoin cen brón, ciarbo debaid la Camsón,
combeth a haisec dia hón,
cid mór cid mín cid marb-són.
Erlam Camsóin, ní clethe,
Etherún, ba herchrede,/l
is slúag na nglas-derc nglethe
úad fri tassec trén-Tephe.
Ec trúag Tephe tánic túaid,
nír gním clethe fri hóen-úair,
Camsón ro léic luing cen lúaig
lé dar tuind sáili sóeb-úair.
Roscart bár Bretan ó'n brúch,
ar ba hetal Etherún,
co marblaig fria mess 'sin múr
tess forstarblaig Tephi-rún.
Is fon samla-sin sunna
gníth co calma a cét-chuma
Temrach, cen táidlius trumma,
ar áibnius, ar étrumma.
Temair cech n-ard cech n-irgna
forsmbít sosta so-dindgna;
Temair cech mbennach mbirda,
acht mad Emain airirgna.
Temair tuathi ocus tigi
cen luathi cen laech-miri,
mathair anai cech fhini,
co nosbrathaig baeth-bini.
Ba targa triath ocus tor,
ba hadba niath, níth co neim;
Temair cen taissi cen tráig
a maissi do mnáib ní cheil. D.
Temair III
Temair toga na tulach,
foatá Ériu indradach,
ard-chathir Cormaic meic Airt,
meic Chuind chét-chathaig comnairt.
Cormac, ba cundail a maith;
ba súi, ba file, ba flaith;
ba fír-brethem fer Féne,
ba cara, ba cocéle.
Cormac, rochlái cóicait cath,
roshílaig Saltair Temrach;
isin tSaltair-sin atá a n-as dech sund senchusa.
Is í in tSaltair-sin adbeir secht n-aird-ríg hÉrend inbir,
cóic ríg na cóiced dosgní,
rí hErend is a hairrí.
Is inde atá do cech leith
ina ndlig cech rí cóicid;
ina ndlig rí Temrach thair do ríg cech cóicid cheólmair.
Coimgned, comamserad cáich,
cech ríg diaraile do ráith;
críchad cech cóicid fo chrúaich
ótá traiged co trom-thúaith.
Tricha ar thrichtaib-cét fosgeib
do thrichtaib-cét cech cóicid;
in cech cóiciud díb atá
secht prím-fhichit prím-dingna.
Rosfitir Cormac, ba rí;
ro lá cúairt hÉrend fo thrí;
tuc giall cecha múir amuig,
co rostaiselb i Temraig.
Duma na nGiall, glaine glac,
do na giallaib thuc Cormac;
do Chormac tarfás 'n-a tig
cech decair atá i Temraig.
Rostarfás d' Fhergus mar tá
áit i fuil Cros Fergussa;
Fán na Carpat concerta
etorro is na Cláen-Ferta.
Cláen-Ferta a ngaeltís aindre,
Cláen-Ferta na cláen-chaingne,
fri Ráith Grainde aniar anís,
atáit cen erchra a n-óendís.
O Ráith Grainde sair 'sin glinn
atá Sescend Temrach tind;
atá fri Sescend anair Ráth Nessa, Ráth Chonchobair.
Corus Cind Chonchulainn chrúaid
ó Ráith Chonchobair sair-thúaid;
tomus a Scéith fo a Chobrad
is ingnad is imadbul.
Lige Mail ocus Midna
i Temraig iar n-a tigba;
de atá a lige 's a lecht,
dáig in chind rochommáidset.
Immráidem fós Long na Láech
frisanabar Barc Ban mbáeth;
Tech na Fían, nirbo long lac,
co cethri doirsib deac.
Duma na mBan iar n-a mbrath
forsin innell uachtarach;
Dall is Dorcha fris andes,
rocromtha fri comaidces.
Dall tes-thiar Dorcha dogra;
ba díb Duma Dall-Bodra;
romarb cách díb araile
ac cosnam a n-almsaine.
Doluid in t-abac, trúag dó,
do etargaire etorro,
co romarbsat in abacc
fo a cossaib iar crín-amarc.
Ó lecht ind abaic-sin síar
Mael, Bloc, Bluicne, borb a cíall,
forru atáit na tri clocha
dusfarlaicc Mál mór-Macha.
Múr clethe na trí cocur
etir luing is láech-thopur;
Lia na Fían fri slige anair
lar inchaib Rátha Senaid.
Ráth na Senad, ségda búaid,
fri Fál na Temrabh atúaid;
ó'n ráith sair i táeb ind Líac
in tech as' terna Beníat.
Senad Pátraic 'con ráith ráin,
Senad Brenaind is Ruadáin,
Senad Adamnáin iarsin,
ac escaine Irgalaig.
Fri Ráith Ríg anís, ní gó,
Lecht Con, Lecht Cethen, Cnoc Bó,
atá frisin ráith anair
Lecht Maine meic Munremair.
Maraid fri Ráith Ríg andes
Ráth Loegairi is a Les,
is a Lecht for lár a lis,
fírén Fiadat rodforbris.
Fégaid Tech Mairise mend,
ar prímit áille hÉrend,
ard aniar irard atúaid,
ísel úad sair, ba sáer-búaid.
Is ann rosuidiged-se
in tech ar brú Nemnaige;
'mon tech-sin tar Mide amach
rosílta tige Temrach.
Temair diatá Temair Breg,
Múr Tea mná meic Miled,
Nemnach úad sair, sruth fo glenn,
fors' tart Cormac cét-muilenn.
Ciarnait cumal Cormaic cóir
mór cét nobiathad a bróin;
deich méich lé cech lái do bleith,
nírb opair duine denmeich.
Rostarraid aicce in rí rán
i n-a tig a hoenurán;
co rostoirccestar fo chleith;
iarsin forémid robleith.
Iarsin rosairchis úa Cuind,
tuc sáer muilinn tar mór-thuind;
cét-muilenn Cormaic meic Airt
robo chobair do Chiarnait.
Caprach Cormaic i Ráith Ríg;
ó Ráith Ríg sair, is é a fhír,
atá in topur tuirme cland,
frisnapar na tri hanmand.
Liaig Dáil Duib Duirb, Túath Linne,
ocus Tipra Bó Finne,
tri hanmand dia sloind amach,
do shílad topuir Temrach.
Topur aile, adbal tres,
a Temraig shiles siardes;
Láeg a ainm, cen co dín bú;
Cuchtair Cormaic for a brú.
Bruindid a Temraig atúaid
Adlaic Diadlaic in tslúaig,
dá thopur fo dechair de sís co Carn na Macraide.
Etir dá Charn na nGillai
Deisel Temrach tes Crinnai;
fót co rath ria ndul ar cel,
a sóitís dáine deisel.
Atúaid frisin tulaig truimm
Ráth Cholmáin in Domnain duind;
Lecht Caelchon fo chochma cloch,
sair-thúaid ó Luing Ban Temrach.
Caelchu mac Loairn meic Rúaid meic Cormaic Cais, carad búaid,
prím-giall fer Muman amach,
ó táit ruirig Ruis Temrach.
Tech Temrach imatá in ráith,
asa tardad dliged cáich,
maraid fós míad dia samlaib
ac rígaib ac ríg-domnaib.
Rí ocus ollam filed,
súi, brugaid, bertís dliged,
lepta ná loiscet lochit,
láraig ocus lón-chrochit.
Liaig is dálem, goba gúr,
rechtaire, randaire rún,
máil na cethra dóib uile
i tig ind ríg barr-buide.
Rindaide, ráthbuige réil,
scíathaire, is fianaide féig,
i tig ríg noibdís corn,
ba hé a ndliged díles dorn.
Drúth, fidchellach, fuirseóir fáen,
cuislendach, clesamnach cláen,
colpa a cuit feóla iar fír,
in tan tigdís i tech ríg.
Rigthech cuit senmaire sáir,
cuisleóir is cerd immaroen;
cornaire, bonnaire ar bríg,
déde domeiltis midmír.
Muiridin do Mál Midi,
cairemain is cirmairi,
dliged don droing threbair thréin,
íchtar remur in tshlinnéin.
Dromanna dronna in cech threib
do drúithib, do doirseóirib;
uruscla ingen cen ach iar n-indrum tige Temrach.
Colum Cille, crenad brait,
robris in cath for Diarmait;
re ndul dó tar muir amach
rongiallsatar tuir Temrach.
Cretem Crist, rochés i crí,
rochuir cech nert ar nemní;
ar brón do dáim Dé 'n-a tig
ní tart termann do Themraig.
Temair IV
Domun duthain a lainde,
comul caire cét cuire,
bréc ilar líth fri labrad,
acht adrad ríg na n-uile.
Rofáith cach recht im road,
roscáich cach cert co grian;
Temair indiu cid fásach,
bói ré ba násad niad.
Nirbo thráig a tor tóebach,
diarbo hóenach scor scélach;
ba mór ndám diarbo domgnas in dúnad fondglas férach.
Ba dind n-ordnide n-imglicc;
ba borg-bile co mbodb-shlait;
fri taidbsin ba druimm n-airdirc
i n-aimsir ui Chuind Cormaic.
Is cáem in gairm noscóema,
ainm doróega sech rúama;
tarcai Bóind bró bága
Cathir Chrófhind, cró búada.
Dia mbói Cormac fri clotha,
ba réil roblad a retha:
ní fríth dún amail Temraig,
ba sí rún belaig betha.
Balc a bríg-sain fiad buidnib
ind ríg-sain réided Temraig;
is ferr dúin tólaib fine
tuirem a thige teglaig.
In tech mór mílib amus
do dínib nirbo dolus;
cathir glan glérib glain-fher
secht cét traiged a tomus.
Nístairchell báise burba,
ná cumga gáise garga;
nirbo robec fria terba,
sé cóic cubat a harda.
Nói cluid, nísclúi garb-drend,
la nói ndúi 'n-a timchell,
fri find-airbert na find-chrand,
cathir imairderc imthend.
Adba ind ríg, rí ós Rinne,
forsndáilte fín co finde,
ba dín, ba dún, ba dindgna,
tri chóicait imda inde.
Tri chóicait láech co laindib,
nírbo borg báeth ar bruidin,
ba sé lucht, línib dindgnai,
cecha imdai de shuidib.
Ba hálaind in slóg samlaid;
taitned ór ar a n-idnaib: tri chóicait airel n-ergnaid,
cóica cach airel imglain.
Secht cubait, cennach condail,
fiad in dáim drongaig drennaig,
fri hannud sutrall solus,
ba sé tomus in tellaig.
A secht n-aile, rochuala,
fri cert glaine cen séna,
ségda sainemla sáera
cáema caindelbra créda.
In chathir gríanach glan-sin
fledach fíanaoh co fondsib,
inde fri soichli solus
dá secht ndorus de dorsib.
Ba hé dliged ind ríg-sin,
ól asnibed in slóg-sin;
ba mét mór-mór in lán-sin,
tri chét ól isind ól-sin.
A n-ól n-uidech fri húabur
na ruirech rúad, na ráin-fher,
nirbo dimbraig don áirem;
tri chét dáilem nosdáiled.
Nói cóicait stáb a roga,
ba sí dál, toga a tuile,
sech ba carrmocol glan-balc,
ba hór ba hargat uile.
Tri chóicait coica ngalach,
cen nach n-anad fri fuirech,
fri hairer, cennach tolach,
na ríg rogach, na ruirech.
Cóica rechtaire ránda
lasin flaith fálda fírda;
cóica foss fledach fír-glan
la cóicait ríglach rígda.
Cóica láech i n-a sessam
connóitís in fáel íbssad,
céin bíd in rí ac oül,
ar obbad doäad dossam.
Ba hán don mál ba móu,
ar cach lóu ba lia:
tricha cét nochonfuirged,
mac Airt tuirmed cach dia.
Cend-drong filed fó fírda,
saigtís dliged a ndála,
is derb ní báes cia 'tbera
co n-áes chena cach dána.
Tuirmem teglach i ndálaib
tige Temrach do dínib:
is í-seo a n-árim fíre,
tricha míle de mílib.
Diambói Cormac i Temraig,
ar roblat ós cach rogail,
ríg-athgein meic Airt Óenfhir
ní fríth de dóinib domain. D.
Cormac co cáeme chrotha
ba fotha fond-balc flatha;
genair ó Echtaig imgil
mac do ingin Uilc Acha.
O bói Solom oc siriud,
ferr cach ciniud fri comul,
gein bad chumma fri Cormac
a Dé in tormalt domun? D.
Temair V
Temair, Tailtiu, tír n-óenaig,
Raigne, Rachru, ráith n-úabair,
Cuillend co n-abainn Crommad,
Tromra, Trommad, Druim Suamaig,
A síd i mBruig, bíd cuman,
Cumar Druman, Druim Calad,
Belat, Blatine, Bruigin,
Muincille, Mured, Maigin,
Cermna, Caprach, is Callann,
Mag mBreg co n-ilar drummann,
Cnoc Dabilla, Mag Mellenn,
Crinna, Cerrenn, Colt, Cuillend,
Muirtemne, Tlachtga, Tuirbe,
Súilighe, Slanga, Semne,
Síd Muine máerda mrechtgna,
Echtga, Ochaine, Ai, Aigle,
Nás, Carman, Cualu, Celbe,
Raigniu, Rafann is Rairenn,
Dún Inteing, Dún Cláir, Dún Crea,
Dún mBrea, ocus Dún Cairenn,
Uisnech, Athais, Ard Feda,
Slemun, Sláine, Síd Coba,
Dermag dairechda druimnech,
Lusmag, Luimnech, Lecc Loga,
Druim Rúaid, Druim Ríg, Druim Rossa,
Druim Criad, Druim Cáin, Druim Cressa,
Druim nDían, Druim nDailb, Druim nEssa,
Druim Meith, Druim nAird, Druim nDressa,
Eithmann, Aisi, Ard nGabla,
Cernna, Collamair, Cnogba,
Crufot, Crinna, Crúach Aigle,
Uachtar nAilbe, Ard Odba.
Brí Scáil, Brí Airc, Bri Áine,
Brí Breg, Brí Ech, Brí Féle,
Brí Molt, Brí Dam, Brí Díle,
Brí Léith, ocus Brí Ele,
Loch Dá Dall, Loch Faife find,
Loch nIng, Loch nGabur, Loch nGand,
Loch nDub, Loch nDreman, Loch nDond,
Loch Corr, Loch Cera, Loch Camm,
Loch Ríb, Loch Cúan, Loch Codail,
Loch Uair, Loch Airc, Loch Enaig,
Loch Lein, Loch Láig, Loch Lugair,
Loch Cuil, Loch Cimmi Cnedaig,
Mag mBreg, Mag Find, Mag Ferai,
Mag Luirg, Mag Lí, Mag Line,
Mag Slecht, Mag Cé, Mag Cummai,
Mag Moen, Mag Marc, Mag Mide,
Sinann, Sligech, Sruth nDomna,
Boand, Banna, ocus Berba,
Goistine gleórda, Gréne,
Féle, Life, Lind Segsa,
Áth Clíath, Áth Croich, Áth Cuile,
Ath Í, Áth Orc, Áth Éle,
Áth Luirg, Áth Lúain, Ath Cráibe,
Áth Fráich, Áth Fían, Áth Féne,
Uasal esnad na cóic n-ess,
Ess Rúaid, ba rí na sen-ess,
Ess Croich, Ess Muiriath amuig,
Ess Dubthaig, Ess Tigernaig,
Ráth Guill, Ráth Goirt, Ráth Gabra,
Ráth Mór, Ráth Máel, Ráth Medba,
Ráth Becc, Ráth Eich, Ráth Emna,
Ráth Truim, Ráth Tail, Ráth Temra; — 
Dindgnai hErend iarsodain
fosfácbus, rád cen mebail,
do nach ailiu bus chiallda,
nodastrialla co Temair.
Ce beit ós Banbai brainig
ríg amrai, ard a medair,
ní fhuil rechtas ríg foraib
acht a ríg techtas Temair.
Maelsechlaind, géc co nglan-rath,
focheird síth ima sen-mag;
sech brón mbáis ós cach díniu,
robé i rígiu Temrach.
Iarsin co bráth rosfodail
re cách ós chách cen mebail,
a chland fri soichle sírblad,
narab díbdad i Temair. T.
Achall
Achall araicci Temair,
roscarsat óic a hEmain;
rocáined in tan atbath
ainder gel Glain meic Carbad.
Ingen Chairpri dorochair,
ingen d'Feidlim nói-chruthaig,
do chumaid Eirc, erctha raind,
góita i ndígail Conchulaind.
Conall Cernach tuc cend Eirc
dochum Temrach im thráth teirt;
is trúag gním dorigned de,
brissed cridi úair Aichle. A.
Duma Find, Duma na nDrúad,
Duma Créidne, grúad fri grúad,
Duma 'ma ndernad gleicc glé
Duma nEirc, Duma nAichle. A.
Táncatar mathe Ulad
im Chonchobar na curad;
rofhersat graffaind ngil nglain
d'Achaill araicci Temair. A.
a Duma nEirc, ní haicde cress,
'sin druim fri Temraig aness,
Erc, is and tánic a ré,
derbráthair álaind Aichle. A.
f Bráthir Find a hAlind úair,
is Ailill a Cruachain chrúaid,
Cairpre Niad a Temraig thall,
diarbo hingen fhíal Achall. b Duma na nDrúad, fris aness
Temair na ríg, in ríg-less,
fri Temraig anair anall
is and-sin atbath Achall.
g 'S andsin roadnacht in ben,
ingen aird-ríg na nGáedel,
roclaided di in ráth-sa thall,
and fúair a baided Achall. h Sé mná 's ferr robói ar bith-ché,
tar éis Maire máthar Dé,
Medb Sadb Sarait, ségda rand,
Erc is Emer is Achall.
d Óclach do Chairpre Nia Fer
Eochu garb gérait Gáedel
tarmairt co mbeth ní dia chlaind
frisinn ingin, fri Achaill.
e Dobiur teist suaichnid iarsin
for ingin Chairpri chrichid,
ná fríth a húair tháidi thall;
sech óc-mnáib áille Achall.
p Guidmi mac Dé, dorat meirg
tar Meidb leth-deirg tar Meidb ndeirg
tar Saidb tar Sarait tar Faind
tar Gairb tar Eirc tar Achaill, A.
q Co raib inad for nim nár
do Chináed úa Artacán;
rofitir rind-chert cech raind;
is é ic imthecht i nAchaill. A.
c Noco tart ar thalmain traig
bad fherr im búar nó im graig;
no co r'alt i Temraig thall
ben bad fherr indá Achall. A.
i A gillai geib m'ech it láim,
na tí nech do m'imfhorráin;
Gáidil for creich ocus Gaill;
it lúatha a n-eich tar Achaill. A.
k In t-inad atáit ar n-eich,
robói caill trít ar cech leith;
tír ind écis Maine maill,
nogairthe de ria nAchaill. A.
l Maraid ráth Chonaire chain,
maraid ráth Chairpri chrichid;
ní mair Essa siu nó thall,
ní mair Erc, ní mair Achall. A.
m Fogartach robói i nDind Ríg,
ba flaith Fodla co find-gním,
fetatar Gáedil is Gaill
guss in óen-fhir i nAchaill. A.
n Súairc in dremm dedgair data,
cland Chernaig meic Diarmata;
gegnatar cúana cose
im tháebu úara Aichle. A.
o Amlaib Átha Cliath cétaig
rogab rígi i mBeind Etair;
tallus lúag mo dúane de,
ech d'echaib ána Aichle. A.
Tánic co Temraig na ríg
Colum Cille cen imsním;
cumdaigther leis eclais ann
'sin chnoc-sa a radnacht Achall. A.