Mairg mheallas muirn an tsaoghail
Gofraidh Fionn Ó Dálaigh cct.
Mairg mheallas muirn an tsaoghail
gearr bhíos buaidh a mhóraonaigh;
mairg nach rochaomhain é air
re ré an drochshaoghail deacraigh.
Flaitheamhnas mór ar mhuirn mbig,
beatha shíor ar sheal ngairid,
tréigean Dé Is diombuaidh an dáil
ar ré ndiombuain an domhnáin.
Sógh na sochraide neamhdha
a-tá thuas mun dtighearna,
gach sódh fa nimh seacha sain
is beatha fhir i n-uamhaidh.
A dhaoine dá ndáiltear rath
leis nach beag méad a meadhrach
bhar sódh Is uime as lor libh
gan sódh as uille d'fhaicsin.
Dá dhearbhadh sin ag so sgéal
bheanas ris do réir fíréan
— sgéal é ónab iontúir
neamh — 
gidh bé sgriobtúir ór sgaoileadh.
Bean torrach ag tuar broide
do bhí i bpríosún peannaide;
bearar do chead Dé na ndúl
lé leanabh beag san bhríosún.
Ar n-a bhreith do bhí an macámh
ag fás mar gach bhfochlacán
dá fhiadhnaibh mar budh eadh dhún
seal do bhliadhnaibh i mbríosún.
An inghean d'fhagháil bhroide
meanma an leinbh níor lughai-de
's í dá réir gé do bhaoi i
mbraid
mar mhnaoi gan phéin gan pheannaid.
Do shoillse an laoi níor léir
dhóibh
achd a bhfaicdís — fáth
dobróin — 
do dhruim iodhan an achaidh
tré ionadh thuill tarathair.
Mun n-orchra níor bh'ionann dál
dá mháthair Is don mhacámh;
do athruigh dealbh dá dreich ghil
is an leanbh ag breith bhisigh.
An leanbh dá oileamhain ann
do b' fheirr-de aige a fhulang;
níor léir don bharrthais óg
úr
narbh fhód Parrthais an príosún.
Sei-sean ag breith ruag reabhraidh
si-se ag dul ar doimheanmain,
mairg thrá nach tiobhradh dá aoidh
ionramh na mná Is a macaoimh.
Ar bhfaicsin déar re dreich ngil
ráidhis an leanbh lá éigin
"ó tharla a fhuigheall ar m'óidh
cluineam damhna do dhobróin."
"Neimhiongnadh gé do-neinn maoith"
ar si-se "a leinibh lánbhaoith
"is rian chumhang nar dhleacht dún
teacht d'fhulang pian i bpríosún."
"An bhfuil" ar sé "sódh eile
as aoibhne ná ar n-inmhei-ne
nó an bhfuil ní as soillse ná so
ó do-ní an toirse throm-so.
"Dar linn" ar an leanabh óg
"gé taoi brónach, a bhean-ód,
is léir dhúin ar ndíol soillse;
ná bíodh ar th'úidh athtoirse."
"A n-abra ní hiongnadh dheit,"
ar an inghean "a óigmhic
dáigh treibhe an teagh do thaghais,
treabh eile ní fhacadhais.
"Dá bhfaictheá a bhfacaidh mei-se
re dteacht don toigh dhoirchei-se
do bhiadh doimheanma ort ann
id phort oileamhna, a anam."
"Ós agad-sa as fhearr a dhearbh,
a inghean" ar an t-óigleanbh
"ná ceil foirn fionnachtain de
do mhoirn d'iomarcaidh oirn-ne."
"Loise an tsaoghail mhóir-se a-muigh
is eadh tháirreas ó thosuigh;
mé i dtigh dhorcha 'n-a dheaghaidh,
a fhir chomtha, Is cinneamhain."
Le cleachtadh deacrachta dhe
's nach fuair se sodh budh aoibhne
níor cheis a ghruadh ghríosúr ghlan
ar an bpríosún bhfuair bhfalamh.
Baramhail do-bhearthar dún:
an dream do bhaoi san bhríosún
lucht an bheatha ché an cúpla
a ré Is beatha bhríosúnta.
Ag féachain meadhrach Mic Dé
flaitheas aga bhfuil buainré,
cúis bhróin beatha gach dúnaidh
slóigh an bheatha Is bríosúnaigh.
A-tá idir neamh na naoi ngrádh
is aoibhneas talmhan thonnbhán a mbí idir uaimh dhorcha dhuibh
agus tolcha i n-uair aonaigh.
Drumchla áluinn gach achaidh
is grian tre tholl tarathair
gach teaghadh gréine do-gheibh
ag féaghadh réime an ríchidh.
Ní bhí an tsoillse-se an tsaoghail
seach múr nimhe nuabhraonaigh
— taobh re a dáil Is doibheas damh — 
acht mar shoiléas cláir comhladh.
Fearr í ina loise as lugha
aoibhneas ris nach ionchora
ní buaininmhe an mhoirn-se a-muigh
tuairim-ne an soillse suthain.
Tuarasgbháil teaghlaigh nimhe
's an bhrogha aird ainglidhe,
go dtí an bráth agus bheith ris,
ní reich re cách í d'aithris.
Maith na cruinne ar chumas damh
agus neamh éanuair d'fhéaghadh
do leigfeadh mé an mhaith-sin uaim
gan é d'fhaicsin an
athuair.
An talamh go n-a dtig de
do thréigfinn ar theach nimhe
's gan fhaicsin dúnaidh Dé dhamh
achd mé ar culaibh a comhladh.
Éisdeacht le héanlaith nimhe
is cuid don cheol ainglidhe
na heoin Is díoghadha dhe
fíorragha ceoil na cruinne.
Iomdha oirfideach eoin bhinn
ag mac inghine Iaichim;
nocha léir dá nglar-san guth
nach sásfadh i bpéin peacach.
Iomdha i n-Ifreann 'n-a aghaidh
— ní dá gcur i gcomhraghain — 
guil agus ualla arda
'ga bhfuil uadha ar ionnarba.
Ifreann aitreabh na ndeamhan
príosún daor an Dúileamhan
— rochtain ilphian triall don tigh — 
imchian ó rian an ríchidh.
Dá bhfeasdais fir an domhain
sgéala Ifrinn orchradhaigh
re a gclaisdin do ba cóir sgeinm
dóibh Is gan fhaicsin Ifeirn.
Do badh neamh leis gach neach ann
bás d'fhagháil Is ní fhaghann;
ní dul ní téarnamh is-tigh
brugh gan éanbhrugh a aithghin.
Beag gach guais achd a ghábhadh
losgadh ann Is iombádhadh
smuail bleachta nach báidhfeadh loch
sneachta nach tráighfeadh teasbhach.
Aghaidh uirre anba an teidhm
piasd a-tá ar tairsigh Ifeirnn
dá bhfaiceadh í eadh radhairc
gach fear ad-chí a chontabhairt.
Brugh Ifreinn nár fhaice mé
i gcéin uadh ná 'n-a fhoigse;
Rí na ndúl cá chuin do-chear
an dún i bhfuil go bhfaicear.
Ní treise ar Dhia an duine tréan
iná an bocht bhíos 'n-a
fhíréan;
ní le teann tiaghair ar neamh;
fearr a hiarraidh go háilghean.
Croidhe uiríseal umhal
tig de duine d'ardughadh;
'n-a luaighidheacht Is lór d'fhear
guaillidheacht ógh Is aingeal.
Beatha gan aois gan orchra
dóibh so ar son a adhartha,
sláinte gan fhoircheann d'fhearaibh
fáilte choitcheann chairdeamhail.
Mairg do thréigfeadh teach nimhe
ar ar mbeathaidh mbréigei-ne;
gá haird nach baoghal a-bhus?
an saoghal Is mairg mheallas. Mairg.
Nár mhealltar mi-se, a Mhuire,
léir dom dhíon do dheaghguidhe;
guidhe óghMhuire Is lór linn,
ógh as ghlórmhuire ghuidhim.
Comhairle Muire móire
do-ní mac na móróighe;
ó treise san tigh neamhdha
ní dhligh mei-se mímheanma.
Ar gcomharg coitcheann do chuing
ag Míchéal aingeal oruinn;
is é crodh iarrfaithir air
dol san ngrianchaithir nglórmhair. Mairg.