Annals of the Four Masters, Volume 1
Aois domhain gus an m-bliadhoin-si na dileand, da mhile da chéad da fichet & da bhliadhoin. Ceathracha la ria n-dilinn tainig Ceasoir go h-Eirinn, go c-caogaid n-inghen, & go t-triar b-fer, Bioth, Ladhra, & Fiontoin a n-anmanna. Ad-bath Ladhra i n-Ard Ladhrann, & as uadh ainmnighther. Ba h-eisidhe cedna marbh Erionn. At-bath Bioth i Slebh Betha, co ro h-adhnacht i c-Carn Slebhe Betha, conadh uadh
raitior In sliabh. At-bath Ceasoir i c-Cuil Cesra h-i c-Condachtaibh, go ro h-adhnacht h-i c-Carn Cesra. Is ó Fiontoin tra Feart Fiontoin os Loch Deirgdeirc.
Annal O Dilind go ro gabh Parthalon Ere 278, acus aois domhain an tan do-riacht inte 2520. Aois domhain an tan tainig Parthalon i n-Erinn, dá mile cuicc céd & fiche bliadhoin. At iad na toisigh badar lais, Slainge, Laighlinne & Rudhruidhe, a trí meic, Dealccnat, Nerbha, Ciocbha, & Cerbnad a c-cetheora mna.
Annal Aois domhain, da mile cuig céd fiche a secht. Fea mac Torton, mic Srú do ég an bliadhoin-si h-i Muigh Fea, & ro h-adhnacht i n-Dolroibh Moighe Fea, conadh uadha ainmnighthear an magh.
Annal Aois domhain, da mile cuicc céd triocha. Is an m-bliadhainse ro cuiredh In ched cath i n-Erinn .i. Cioccal Grigencosach, mac Guill, mic Gairbh d'Fomorchuibh, & a mhathair tangator i n-Erinn, ocht c-ced a líon, go ro cuiredh cath
etorra h-i Slemhnoibh Muighe h-Ithe go ro mebhoidh for na Fomoruibh ria b-Parthalon, go ro marbhhaid uile, conadh e cath Muighe h-Ithe innsin.
Annal Aois domhoin, dá míle cúicc ced triocha a dhó. Tomaidhm Locha Con, & Locha Techeat isin m-bliadhain-si.
Annal Aois domhoin, da mile cuicc céad triocha a trí. Slainghe mac Partholain d'ecc isin m-bliadhain-si, & ro h-adhnacht h-i c-Carn Slebhe Slangha. Tomaidhm Locha Mesc bheos isin bliadhain chedna.
Annal Aois domhoin, da mhile cuig céd tricha a cúig. Laighlinde mac Parthalóin d'eg isan m-bliadhain-si. An tan ro clas a fert as ann ro mebhaidh Loch Laighlinne i n-Uíbh Mac Uais, conadh uadha ainmnighther. Tomaidhm Locha h-Eachtra beos.
Annal Aois domhoin, dá míle cuig céd cethracha a cuig. Rudhruidhe mac Parthaloin do bathadh i Loch Rudhruidhe, iar t-tomaidm In locha tairis, conadh uadha raiter Loch Rudhruighe.
Annal Aois domhoin, dá mhíle cúig ced cethracha a sé. Murtola Brena fo tír isin m-bliadhain-si, conadh é an sechtmadh loch-tomaidhm ro mebaidh i n-aimsir Parthaláin, & as do-sidhe as ainm Loch Cuan.
Annal Aois domhain, da mile cuig céd caoga. Parthalon d'écc for Senmoigh Elta Eadair isin m-bliadhoin-si. A n-aimsir gabhala Parthaloin ro slechtoit na muighe-si: acht nama ni fes caite bliadhna áiridhe In ro slechtoid. Magh
n-Eitrighe, la Connochta, Magh n-Ithe, la Laighniu; Mag Líí, la h-Uibh Mac Uais Bregh; Magh Latharna, la Dál n-Aruidhe. Aois domhoin, da mile ocht c-ced fiche bliadhan. Naoi mile do ecc fri h-aoin-sechtmain do muinter Parthaloin for Shenmhaigh Ealta Eadoir .i. cúig míle d'feroibh, & ceithre míle do mnáibh. Conadh de sin ata Taimhleacht Muintere Parthalain. Trí ced bliadhain ro caithsiot i n-Erinn. Ere fas triochat bliadhain go t-tainicc Neimhidh.
Annal Aois domhoin, da mile ocht c-ced caocca. Neimhidh do techt In n-Erinn. Is an dara lá décc iar t-techt do Neimhidh co na mhuintir at-bath Macha ben Neimhidh. At iad annso na cethra h-airigh batar lais, Sdarn, Iarbhainel Faidh, Fearghus Leithderg, & Aindind. Ceithre meic Neimhidh iad-sidhe. Medu, Macha, Yba, & Cera, cetheora mná na n-aireach-sin.
Annal Aois domhoin, dá míle ocht c-ced caoga a naoi. Isin m-bliadhoin-si ro mebhaidh Loch n-Dairbrech & Loch n-Ainnind h-i Midhe. At iatt annso na ratha ro toccbadh, na moighe ro slechtadh, & na locha ro tomaidhmsat ind aimsir Nemhidh, gen go b-foghthor bliadhna sainredhacha forra. Rath Cind Ech i n-Uibh Niallain; Rath Ciombaoith h-i Seimhne, Magh Cera,
Magh n-Eabha, Magh Chuile Toladh, & Magh Luirg h-i c-Condachtoibh; Magh Tochair i t-Tir Eogain; Leagmagh i Mumhain; Magh m-Brensa i Laighnibh; Magh Lughadh i n-Uibh Tuirtre; Magh Seredh h-i t-Tethba; Magh Semhne i n-Dal Aruidhe; Magh Muirthemne i c-Conaille; & Magh Macha lá h-Airghiallaibh. Loch Cal i n-Uibh Nialláin, & Loch Muinremhoir h-i Luighnibh h-i Slebh Guaire. Cath Murbuilg i n-Dál Riada. Cath Boghna, & cath Cnamrossa, for Fomoiribh. Ro bris Nemhidh iad-sidhe. At-bath Nemhidh iaromh do thamh i c-Crich Liatháin i Mumhain trí mile mar aon ris i nd-oilen Arda Nemhedh.
Annal Aois domhain, trí mhile sescot a sé. Toghail, tuir Conainn isin m-bliadhain-si la síol Neimhidh for Conainn mac Faobhair, & for Fomoribh ar chena a n-dioghail gach dochraidhe da t-tardsat forra, amhail as follus isin croinic da n-goirther
Leabhar Gabhala, & as suaill nach torchrator comhthuitim díbhlinibh gen mo tád na trí deichneabhoir téarnator do Chlaind Nemhidh fo airdibh In domhain go rangator Erinn iar t-trioll ina b-Feraibh Bolcc. Sé bliadhna decc da ced ro chaith Neimhidh co na shíol i nd-Erinn. Ere fás iarsin re dá ched bliadhain.
Annal Aois domhain, trí mhile da ched sesccat a se. Fir Bolcc do gabhail Eirionn a b-foirchend na bliadhna so. Slainge, Gand, Genann, Seangann, & Rudhruighe a c-cóig toisigh. Cuig meic Deala mic Loich iad-somh. Ro ríoghsat an cethror oile & Fir Bolcc ar chena Slainge uaistibh.
Annal Aois domhain, tri míle dá céd seasccat a seacht. Slainghe mac Deala do beith i ríghe Erionn frí re aoinbhliadhna, & a écc i foircenn na bliadhna sin i n-Dionn Rígh for bru Berbha.
Annal Aois domhoin, trí mhile da céd seasccat a h-ocht. Rudhruidhe mac Deala do gabhail ríghe n-Ereand. An chéd bhliadhain dia righe innsin.
Annal Aois domhain, trí míle dá céd seascat a naoi. An dara bliadhoin do righe Rudhruidhe, & a écc i bh-foircionn na bliadhna-so.
Annal Aois domhain, tri mile da céd sechtmoghat. An céd bhliadhain do righe Gainn & Geanainn os Erinn innsin.
Annal Aois domhain, tri mile da céd sechtmoghat a trí. An cethramhadh bliadhain do Gann & do Geanann, & a n-écc do tamh a b-foircend na bliadhna so h-i c-Crích Liathain co f-fichit céd ar aon riú. Aois domhoin, tri mile da céd sechtmoghat a cethair. An céd bhliadhain do righe Shengaind innsin.
Annal Aois domhain, tri mile da ced sechtmoghat a h-ocht. A b-foirchend an cúicceadh bliadhain do righe Sengainn torchoir lá Fiachaidh Cennfionnán mac Stairn.
Annal Aois domhain, tri mile da ced sechtmoghat a naoi. An ced bhliadhain do righe Fiachach Cennfionnán.
Annal Aois domain, tri mile da ced ochtmoghat a trí. An cúicceadh bliadhain do righe Fiacha, & a thuitim la Rionnal mac Geanoinn an bliadhain-si.
Annal Aois domain, tri mile da ced ochtmoghat a cethair. An ced bhliadhain do righe Rionnail mic Geanoinn for Erinn.
Annal Aois domhain, tri mile da ced ochtmoghat a naoi. Iar b-forbadh an seiseadh bliadhain do Rionnál isan righe, torchoir la Foidhbhgen mac Senghainn.
Annal Aois domhain, tri mile da ced nochat. An ched bhliadhain do righe Foidhbhgen.
Annal Aois domhain, tri mile da ced nochat a trí. A b-foircenn an cethramhadh bliadhain do righe Foidhbhgen do rochair la h-Eochaidh mac Erc.
Annal Aois domhain, tri mile da ced nochat a cethair. An ced-bhliadhain do righe Echdhach mic Erc indsin.
Annal Aois domain, tri mile tri ced a trí. An dechmadh bliadhain do righe Eachdhach mic Erc, & as isidhe bliadhain deidhenach a fhlaithiusa, uair tangatar Tuatha De Danonn do gabhail Ereann for Feroibh Bolcc co t-tardsat cath dia 'roile for Maigh Tuiredh h-i Conmaicne Chuile Toladh i c-Condachtaibh, gur ro marbhadh an ri Eochaidh mac Erc lá tribh macoibh Neimhidh mic Badhrai do Tuathaibh de Danonn, Ceasarb, Luamh, & Luachra a n-anmanna. Ro díotlaithrighedh Fir Bolcc isin chath-sin, & ro ladh a n-ár. Ro benadh beos a lámh do Nuadhatt mac Eochdhach, mic Ettarlaimh, (don righ ro baoi for Tuathaibh De Dannann) isin cath cedna. As é an t-Eochaidh remhráite rí deidhenach Fer m-Bolcc. Naonbhar ro gabh righe diobh, & seacht m-bliadhna décc ar fichit fod a b-flaithiusa for Erinn. Aois domhain, tri mile tri ced a cethoir. An ced-bhliadhain do righe Bress mic Ealathoin for Erinn, uair do-ratsat Tuatha De Danann righe do iar m-brisiodh catha Muighe Tuireadh Conga, an c-cein ro baoi lámh Nuadhat accá leighius.
Annal Aois domhain, tri mile tri ced a deich. An sechtmadh bliadhain do Bres ós Erinn innsin, go ro fhagoibh an righe do Nuadhat iar n-íoc a laimhe la Dian Cecht, & Creidne cerd ag congnamh lais. Uair do ratsad laimh n-airgitt fair.
Annal Aois domhain, tri mile tri ced a h-aoin décc. An ced bhliadhain do righe Nuadhat Airgetlaimh tar eis a laimhe do thaitheamh re píosa airgaitt aithleigthedh.
Annal Aois domhain, tri mile tri ced triochat. A b-foirchend fiche bliadhain do
righe Nuadhat Argatlaimh torchair i c-cath Muighe Tuiredh na b-Fomorach la Balor m-Bailcbemnioch d'Fhomhoiribh.
Annal Aois domhain tri mile tri ced, triochat a h-aon. An céd-bhliadhain do righe Logha Lamfada uas Erinn.
Annal Aois domain, tri mile tri ced sechtmoghat. Iarsan c-cethrachatmhadh bliadhain do Lugh Lamhfada h-i righe n-Eirend do-rochair lá Mac Cuill h-i c-Caondruim.
As i reimhes an Logha-sa do-rónadh aonach Taillten a b-foraithmet & i c-cuimhne écca a buime, Taillte ingen Maghmóir isidhe, inghen righ Easpáine, ben Eachdach mic Eirc, rí dedhenach Fer m-Bolc an t-Eochaidh-sin.
Annal Aois domain, tri mile tri ced sechtmoghat a h-aon. An ced-bhliadhain do ríghe Eachdach Ollathair dár b-ainm an Daghda ós Erinn indsin.
Annal Aois domhain, trí míle cethre ced caoga. Iar b-forbadh na bliadhna dedhenaighe-si don ochtmogat bliadhan ro caith Eochaidh Ollathar i n-airdrige na h-Erend, ro écc Is an m-Brugh do gaíbh cró na gona do-rat Cethlend fair h-i c-céd-cath Maighe Tuiredh.
Annal Aois domhain, tri mile cethre ced caoga a h-aon. An ced-bhliadhain do righe Dealbaoith mic Ogma ós Erinn innsin.
Annal Aois domhain, tri mile cethre ced Sescat. Is an deachmadh bliadhain do righe Dealbhaeith torchair do laimh a mic feisin, Fiacha mac Dealbhaeith. Aois domhain, tri mile cetra ced sescat a h-aon. An ced-bhliadhain do Fiacha mac Dealbhaeith i righe.
Annal Aois domhain, tri mile cethre cedh seachtmoghat. A bh-foircheand an deachmadh bliadhan do righe Fiachaidh mic Dealbhaeith ós Erinn do thuit la h-Eógon n-Inbir.
Annal Aois domhain, tri mile cethre ced seachtmoghat a h-aon. An ced-bhliadhain
do righe na t-trí ríogh n-dedhenach do Tuathaibh De Danann ro bhadar h-i c-comflaithius ós Erinn, Mac Cuill, Mac Cécht, & Mac Gréine innsin.
Annal Aois domhain, trí míle cúicc ced .Tasgur .i. cobhlach mac Míleth do techt i n-Erind a b-foirchend na bliadhna-so dia gabhail ar Tuathaibh De Danann, & ro fersat cath Slébe Mis friú isin tres laithe iar na t-techt h-i t-tír: ba isin cath-sin do-rochair Scota inghen Pharao ben Míleadh, & ata fert Scóta eider Sléibh Mis & muir. Do-rochair and beos Fás, bean Uin, mic Uicce, dia t-ta Glend Faisi. Ro fersat meic Mileth iar sin cath i t-Tailltin fri trí ríogaibh Tuaithe De Danann, Mac Cuill, Mac Cecht, & Mac Greine. Ro bas go cian ag cur In catha go t-torchoir Mac Cecht lá h-Eireamhon, Mac Cuill la h-Emear, & Mac Greine la h-Aimhirgin.
Torchratur tra a t-teora rioghna, Ere lá Suirge, Fotla la h-Eadan, & Banba la Caicher. Ro sraoineadh an cath fa deóidh for Tuathaibh De Danann, & ro machtait In gach maigin i t-tarrustar iad. Torchratar o macoibh Mileadh don leith ele dá taoisioch airegdha ag slaighe an madhma, Fuad i Sléibh Fuaid, & Cuailgne i Sleibh Cuailgne.
Annal Aois domhain tri mile cúig ced a h-aon. As í so bliadhain In ro gabh Ereamhon & Emhear comhflaithius os Erind, & ro randsatt Ere ar dó etorra. As innte beos do-ronadh na gniomha-so síos la h-Eireamón & lá h-Emher co na t-taoisiochaibh. Ráth Beothaigh os Eoir i n-Argatt Ros, & Ráth Oinn i c-Crích Cualann, la h-Eireamhón, Tochar Inbhir Móir, i c-crích Ua n-Eneachglas Cualann, lá h-Aimhergin, cumdach Dúine Náir i Sleibh Modhairn, la Goisten, Dún Delginnsi i c-crích Cualann la Sedgha, Dun Sobhairce i Murbholg Dal Riada lá Sobhairce, & Dún Eadair la Suirghe. La h-Ereamhon co na thaoisiochaibh do-ronadh innsin. Rath Uamain i Laighnibh la h-Emhear. Rath Arda Suird la h-Eatan mac n-Uice, Carracc Fethaighe la h-Un mac n-Uicce, Carracc Blaraighe
la Mantan, Dun Ardinne la Caicher, Rath Rioghbhaird i Muiriscc la Fulman. La h-Emhir cona thaoisiochaibh innsin. Ro fás imriusain i foirceann na bliadhna so etir Eremhon & Emhear im na tríbh druimnibh oirrdherca, Druim Clasaigh i c-Crich Maine, Druim Bethaigh i Maonmaigh, & Druim Finghin i Mumhain. Fertar cath etorra as allos ar brú Brí Damh ag Tochar Eter Da Magh. As frisidhe as-berar cath Geisille. Meabhaidh an cath for Emhear, & do-cher and. Torchratar dna tri taoisigh airegda do mhuintir Ereamhóin isin chath cedna. Goisten, Setgha, & Suirge a n-anmanna. Gabhais Eremhon an righe iar sin.
Annal Aois domhain, trí míli cúicc ced a dó. An cheid-bhliadhain do righe Ereamhoin os Erinn, & an dara bliadhain iar t-techt do macoibh Míleadh, do-rann Eremhón Ere. Do-rad Coicceadh Uladh d'Emhear mac Ir, an Mumha do ceithre macoibh Emhir Find; Coigeadh Connacht d'Un & d'Eadan, & Coicceadh Laighen do Criomhthann Sciathbél do Domnandchoibh.
Tea, ingen Luighdheach, mic Ithe, tug Eremhón isin Espáin tar cend Odhbha, as í an Tea-so conaitchestoir go h-Eremhon tuloigh toghaidhe ina tionsccra cecip maighean i raegbadh, gomadh innte no h-adhnaicthi, & no toccaibte a múr & a lighe, & go madh and no biadh gach rioghordan no geinfiodh dia síol go brath. As iad na ratha condo-gaib aire im a comhall di, Aimhirgin Gluingheal & Emhear Fionn. Is eadh iaromh dho raegi-si Druim Caoin .i. Teamhuir. As uaithe ráitear, & as innte ro h-adhnacht. Odhbha dna mathair Muimhne, & Luighne, & Laighne d'écc go ro h-adnacht i n-Odhbha. Cath Cúile Caichir, i torchair Caichear lá h-Aimhirgin n-Glúingeal an bhliadhoin-si, & focres a fhert isin maighin sin conadh uadha do-garar Cúil Caichir.
Annal Aois domhain, tri mile cúicc ced a tri. An dara bliadhain do righe Eremhoin ós Erinn. Aimhirgin Gluingeal mac Mileadh do thuitim h-i c-cath Bile Tinedh an bliadhain-si la h-Ereamhon. Tomaidhm naoi m-Brosnach .i. aibhne n-Ele,
naoi Righe .i. aibhne Laighen, & teora n-Uinsionn Ua n-Oiliolla isin bliadhain cedna.
Annal Aois domhain, tri mile cuicc ced a sé. An cuigeadh bliadhain do righe Eremhóin. Fulman & Manntan do thuitim lasan righ i cath Breogain i bh-Femhean, & tomaidhm na loch-so In bliadhain cedna. Loch Cimbe, Loch Buadhoigh, Loch Baadh, Loch Ren, Loch Fionnmaighe, Loch Gréine, Loch Riach, Loch Da Caoch i Laighnibh, & Loch Laogh i nd-Ultoibh.
Annal Aois domhain, trí mhíle cúic ced a deich. An naomhadh bliadhain do righe Eremhoin do-cher Un, En, & Eadan lais i c-cath Comhraire i Midhe. Tomaidhm Eithne i n-Uibh Néll, na teora Socc i Connachtaibh, & Fregabhail etir Dál n-Araidhe & Dal Riada an bhliadhain-si. Aibhne iad-sidhe.
Annal Aois Domhain, trí mhíle cúicc ced a se décc. An cuicceadh bliadhain décc d'Ereamhón i righe, & a écc a foircheann na ree-sin i Ráith Beothaigh os Eóir i n-Argat Ross. Aois Domhoin, trí mhíle cúicc ced a secht decc. An ced-bhliadhain do Muimhne, do Luighne, & do Laighne, clann Eremhoin i c-coimhrighe os Erinn.
Annal Aois domain, trí míle cuicc ced a naoi décc. I f-foirchenn na t-trí m-bliadhan-so at-bath Muimhne i c-Cruachain, Luighne & Laighne torchrator h-i c-cath Arda Ladhrann la macaibh Emhir. Er, Orba, Fearon, & Fergen ceithre meic Emher leithbliadhain doibh. As h-í a leithbliadhain-si & leithbhliadhoin Nuadhaitt Neacht do-ni bliadhain comhlán, & as ag an righ Nuadha Neacht airimhthir í i n-aois domhain. Torchrator an cland-sin Emhir la h-Irial Fáidh, mac n-Eremhoin, i c-cath Cuile Márta iar b-forbadh na leithbhliadhna remhráite.
Annal Aois domhain, tri mile cúicc ced fiche a naoi. A bh-foirchend an dechmhadh bliadhain-so Irial Fáidh mic Eremhoin h-i righe, fuair bás i Maigh Muaidhe. As lasan h-Irial f-Faidh-so ro cuirit na catha-so: cath Cuile Marta, cath Arda Inmaoith h-i Teathba i t-torchair Stirne mac Duibh mic Fomhoir, cath Tenmaighe i t-torchair Eocha Eachcheann rí Fomhoire, & cath Lochmaighe i t-torchair Lugh Roth, mac Mo Femis, d'Feroibh Bolg. As i n-aimsir an Ireóil cedna slechtadh na magh, togbhail na ráth, & tobhruchtadh na n-aibhneadh-so. At iad na maighe, Magh Sele i n-Uibh Néll, Magh n-Ele la Laighniu, Magh Rechet, Magh Sanais i Connachtaibh, Magh Techt la h-Uibh Mac Uais, Magh Faithne la
h-Airithera, Magh n-Dairbhrech i Fothartaibh Dairbhreach, Magh Lughna i c-Ciannachta, Magh n-Inis la h-Ultoibh, Magh Chúile Fedha i Fernmaigh, Magh Comair, Magh Midhe, Magh Cobha, Magh Cuma lá h-Uibh Néll, Magh Fernmhaighe la h-Oirghiallaibh, & Magh Riatta. At iad na ratha, Rath Croich i Moighinis, Rath Cuincedha i Semhne, Rath Bacain i Latharna, Rath Lochaid i n-Glascharn, Rath Glaise Cuilg, da n-goirthear Rath Ciombaoith ind Eamhain, Ráth Mothaigh & Rath Buirg i Slechtmhoigh. Na h-aibhne, Siúir, Féil, Ercre lá Mumhain, na trí Fionna, & na trí Coimde.
Annal Aois domhain, tri mile cúicc ced triochat. An ced-bhliadhain do righe Ethrel, mac Ireoil Fáidh, os Erinn indsin.
Annal Aois domhain, tri mile cuicc ced cethrachat a naoi. An fichetmhadh bliadhain d'Ethrel, mac Ireoil Fáidh, mic Eremhóin i righe go t-torchair lá Conmhaol mac
Emhir i c-cath Rairend. Is i remhes an Ethreoil-si ro slechtaitt na maighe-si: Teanmagh lá Connachtoibh, Magh Lughadh, lá Luighne, Magh m-Bealaigh lá h-Uibh t-Tuirtre, Magh Géisille lá h-Uibh b-Failghe, Magh Ochtair la Laighniu, Lochmagh lá Conaille, & Magh Roth lá h-Uibh Eachdhach.
Annal Aois domhain, trí mhíle cúig ced caoga. An ched-bhliadhain do righe Conmhaoil, mac Eimhir, os Erinn innsin. Céd rí Ereann a Mumhoin esidhe.
Annal Aois domhain, trí míle cúig céd seachtmoghat a naoi. Iar m-beith dech m-bliadhna fichet do Conmaol, mac Emhir, i righe n-Ereann torchair i c-cath Aonaigh Macha lá Tighernmus mac Follaigh. Conmaol tra as lais do cuiredh na catha-so: cath Geisille, i t-torchair Palap mac Ereamhoin, cath Berre, cath Slébhe Betha la h-Uibh Cremhthainn, cath Ucha, cath Cnucha, cath Slébhe Modhairn i t-torchair Semroth mac Inboith, cath Clere, cath Carn Móir i t-torchair Ollach, cath Locha Lein for Earna, Mairtine, & for Modh Ruith, mac Mo Febis, d'Feroibh Bolg, cath Ele.
Annal Aois domhain, tri míle cúig ced ochtmoghat. An céd-bhliadhain do righe Tighernmais mic Follaigh ós Erinn.
Annal Aois domhain, trí míle ced ochtmoghat a h-aon. An dara bliadhain do righe Tighernmais, tomaidhm na naoi loch so: Loch n-Uair i Midhe, Loch n-Iairn,
Loch Cé i Conachtaibh, Loch Saileand, Loch n-Aillend i c-Connachtaibh, Loch Feabhail, Loch Gabhair, Dubhloch & Loch Dabhall i n-Oirghiallaibh.
Annal Aois domhain, tri mile se ced caoccat a sé. As í an bliadhain-si an seachtmadh bliadhain décc ar tribh fíchtibh do Tighernmas 'na righ os Erinn. Ar lais ro briseadh na catha so for Shíol n-Emhir & for araill d'Erennchoibh & d'eachtaircenelaibh oile cénmotát-somh. At iad-so na catha h-ishin, cath Elle i torchair Rocorb, mac Gollain, cath Lochmuighe i t-torchair Dagairne mac Guill, mic Gollain, cath Cula Aird i Muighinis, cath Chuile Fraochain, cath Maighe Techt, cath Commair, cath Cula Athguirt i Semhne, cath Aird Niadh h-i c-Connachtaibh, cath Cairn Feradhoigh i torchoir Feradach mac Rochuirb, mic Gollain, ó ráiter Carn Feradhaigh, cath Cnamhchoille h-i Connachtaibh, cath Cuile Feadha, cath Reabh, cath Congnaidhe i Tuaith Eabha, cath Cluana Cuas, i Teathba, cath Cluana Muirscce, i m-Brefne, da cath Chuile i n-Argat Ros, cath Ele, cath Berre, seacht c-catha ag Loch Lughdhach,
da cath oili i n-Argad Ros, trí catha for Fiora Bolg, cath Cuile Fobhair for Erna. As la Tigernmus bheos ro berbhadh or ar tús i n-Erinn, i Foithribh Airthir Liffe, Uchadan cerd d'Feroibh Cualainn ro dus-berbh. As lais ro cumhdaighit cuirn & brethnassa d'or & d'argat In n-Erinn ar tús. As lais tugadh ruamnadh for edoighibh, corcair, gorm, & uaine. As na remhius tobruchtadh teora n-dubh-aibhnedh Ereann, Fubhna, Torann, & Callann, a n-anmanna. A b-foirchend na bliadhna-so at-bail-siomh, go teoraibh cethramhnaibh fer n-Ereann ime, i mordhail Maighe Slecht, isin m-Breifne ag adhradh do Crom Croach, airdiodhal adhartha Erenn eisidhe, oidche h-Samhna do h-sonradh innsin. As do na sleachtanaibh do-ronsat fir Erionn im Tighernmas h-isuidhe ro h-ainmnigheadh an magh. Aois domhain tri mile sé ced caogatt a seacht. An ced-bhliadhain d'Erind gan righ iar t-Tighernmas innsin.
Annal Aois domain, tri mile sé ched sesccat a trí. An seachtmadh bliadhain indsin. Baoi Ere gan rígh frí ré na secht m-bliadhan sin.
Annal Aois domhain, tri mile sé ced seasccat a cethair. An cead-bhliadhain d'Eochaidh Eudgadhach na righ ós Erinn indsin. As aire at-berar Eochaidh Eudgadhach fris ar as lais tuccadh ilbhrechtradh gacha datha i n-edighibh ar tús
i n-Erinn d'eidirdeliughadh onóra gach aoin as a edach, ótha íseal go h-uasal. As amhlaidh din ro deligh ettorra, aen-dath i n-edoighibh moghadh, a dó i n-edoighibh amhoss, a tri i n-édoighibh daghlaoch & oigtighernadh, a ceathair i n-edoighibh brughadh, a cuig i n-edoighibh tighearnadh tuath, a se i n-edoighibh ollamhan, a secht i n-edoighibh ríogh & ríoghan.
Annal Aois domhain, tri mile se ced seasccat a seacht. An cethramhadh bliadhain d'Eochaidh. H-i b-foircend an cethramhadh bliadhain dia righe do-rochair lá Cermna mac Ebric i c-cath Teamhra.
Annal Aois domain, tri mile sé ced seasccat a h-ocht. An ced-bhliadhain do Sobhairce & do Cermna Fiond, dá mac Ebric, mic Emhir, mic Ir, mic Mileadh, ós Erinn, & ro rannsat eatorra í ar dó, Sobairce tuaith i n-Dún Sobhairce, & Cermna teas i n-Dun Cermna. Dá céd rígh Ereann do Sliocht Ir iad-sidhe.
Annal Aois domhain, tri míle seacht c-ced a seacht. Ar m-beith cethrachat bliadhain do na rioghaibh si a c-comhfhlaithius os Erinn, do-chear Sobairce la h-Eochaidh Meand d'Fomoiribh, & do-rochair Cermna la h-Eochaidh b-Faobharglas mac Conmhaoil.
Annal Aois domhain, tri mile seacht c-céd a h-ocht. An ced-bhliadhain d'Eochaidh Faobharglas, mac Conmail, mic Emhir, os Erinn.
Annal Aois domhain, tri mile seacht c-ced fiche a seacht. Iar m-beith imorro d'Eochaidh fiche bliadhain i righe Ereann torchair lá Fiacha Labhrainne i c-cath Carmain i n-dioghoil a athar. At iad andso na catha ro cuirid & na maighe ro sleachtaid lá h-Eochaidh f-Faobharglas. Cath Luachra Deadhadh, cath Fosaidh Da Gort, cath Comair Trí n-Uiscce, cath Tuama Dreacon i n-Uibh Briúin Breiffne, cath Droma Liathan. At iatt na maighe, Magh Smetrach
lá h-Uibh f-Failghe, Magh n-Aidhne, Magh Luirg i Connachtaibh, Magh Leamhna, Magh n-Inir, Magh Fubhna, & Magh Da Gabhor lá h-Airghiallaibh.
Annal Aois domhain, tri mhíle secht c-ced fiche a h-ocht. An céd bhliadhain do righe Fiachach Labhrainne os Erinn indsin.
Annal Aois domhain, tri mile seacht c-céd caoccat a h-aon. An cethramhadh bliadhain fichit-so foirchend righe Fiachach Labhrainne, & do-cher lá h-Eochaidh Mumho don Mumhoin i c-cath Bealgadain. As lasan b-Fiacha Labhrainne-si ro briseadh na catha-so: cath Gathlaighe i t-torchair Mo Febis mac Eachdach Faobharglais, cath Fairrge for Cloinn Emhir, cath Slebhe Feimhin, cath frí h-Ernoibh d'Feroibh Bolg an bail i fuil Loch Erne. Iar meabhsain an catha forra as ann ro meabhaidh an loch tairsibh, conadh uatha ainmnighther an loch, .i. loch tar Ernaibh. As a reimhius an Fiacha cedna tobhruchtadh na t-teóra n-aibhneadh, Fleasc, Mand, & Labhrand, dia ro lil an forainm fair-sium. Aois domain, tri mile secht c-céd caogat a dó. An céd bhliadhain do ríghe Eachdach Mumhó, mac Mo Febis, os Erinn indsin.
Annal Aois domhain, tri mile seacht c-céd seachtmoghat a do. Bliadhain ar fichit d'Eochaidh i righe n-Ereann, co t-torchair la h-Aonghus Olmucadha i c-cath Cliach.
Annal Aois domhain, tri mile secht c-céd sechtmoghat a trí. An céd-bhliadhain do righe Aonghusa Olmucadha, mac Fiacha Labhrainne, ós Erinn insinn.
Annal Aois domhain, tri mile seacht céd nochat. Iar m-beith d'Aenghus Olmucadha ocht m-bliadhna decc In n-airdrighe Ereann do-cher i c-cath Carman lá h-Enna n-Airgtheach. As e Aenghus ro bris na catha-so: cath Clére, cath Cuirce, cath Slébhe Cuilge for Mhairtine i c-crích Corca Baisccinn, cath Ruis Fraochain i Muiriscc i torchair Fraochan Fáidh, cath Cairn Ricedha, cath Cúile Ratha i n-Deasmumhain, cath Slébhe Cua for Erna, cath Airdachaidh i torchair Smiorgoll mac Smeathra, rí Fomoire, caoga cath for Cruithentuaith & for Fiora Bolg, dá cath déc for Longbardaib, & ceithre catha for Colaist. At iat na locha ro tomaidhmseat ina ré: Loch Aonbeithi la h-Uibh Cremhthuinn, Loch Saileach, Loch na n-Gasan i Maigh Luirg la Connachtaibh, & murbrucht eidir Eabha & Ros Cette. As la h-Aonghus dna ro sleachtadh na maighe-so: Magh Glinne Decon lá Cenél Conaill, Magh Mucruimhe la
Connachta, Magh Cúile Caol lá Cenél m-Bogaine, Magh n-Oensciath la Laighne, Aolmhagh la Calraighibh, Magh Arcaill lá Ciarraighe Luachra, & Magh Luachra Deadhaidh.
Annal Aois domhain, tri mhíle secht c-céd nochat a h-aon. An céd-bhliadhain d'Enna Airgthech 'na righ ós Erinn insin.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd a secht décc. Iar c-caithemh secht m-bliadhon f-fichet d'Enna Airgthech i righe Ereann do-cher la Roitheachtaigh, mac Maoin, mic Aonghusa Olmhucadha, i cath Raighne. As lasan Enna Airgthech-so do-ronta scéth airgit i n-Airget Ros, go t-tarad d'feroibh Ereann amaille re h-eachaibh & cairpthibh.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd a h-ocht decc. An céd-bhliadhain do Roithechtaigh mac Maoin os Erinn indsin.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd cethrachat a dó. I f-foirchend cuicc m-bliadhan f-fichet do Roitheachtaigh i righe Ereann torchair la Sedna mac Airtri i c-Cruachain.
Annal Aois domhain, tri mhíle ocht c-céd ceathrachat a tri. An ched-bhliadhain do ríghe Shedna, mic Airtri, mic Ebhric, mic Emhir, mic Ir.
Annal Aois domhain, tri mhíle ocht c-céd cethrachat a seacht. Iar m-beith cúicc bliadhna do Sédna isin ríghe, torchair la Fiacha Fíonscothach & lá Muineamhon, mac Cais Clothaigh, i c-Cruachain. Aois domhain, tri mile ocht c-céd ceathrachat a h-ocht. An céd-bhliadhain do ríghe Fiachach Fionscothaigh os Erinn.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd seasccat a secht. Iar m-beith d'Fiachaidh Fionscothach fiche bliadhain i righe Erionn do-cher la Muineamhon mac Cais.
Ba scoithshemrach gach magh i n-Erinn i n-aimsir Fhiachach. Do-gebhthí bheós a lán fíona isna sgothaibh ísin, go b-fáisctís i lestraibh glainidhibh an fíon. Conadh aire sin ro len an forainm Fiacha Fionscothach do ghairm de.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd sescat a h-ocht. An céd-bhliadhain do righe Muineamhoin, mic Cais Clothaigh, os Erinn innsin.
Annal Aois domhain, tri míle ocht c-céd sechtmogat a dó. I f-foirchenn an coicceadh bliadhan do Muineamhón, at-bath do thámh i Maigh Aidhne. As lasan Muinemhón-so tuccadh muincedha óir fa braighdibh ríogh & ruirech ar tos i n-Erinn.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd sechtmoghat a trí. An ced-bhliadhain do Faildergdóid.
Annal Aois domhain, tri míle ocht c-céd ochtmoghat a do. Iar m-beith dech m-bliadhna d'Failderdóid isin righe do-rochair lá h-Ollamh f-Fotla, mac Fiachach Fíonscothaigh, i c-cath Temhra. As lasan righ Faildeargdóid ro cuiredh failge óir im lámhoibh airech i n-Erinn ar tús.
Annal Aois domhain, tri mile ocht c-céd ochtmoghat a trí. An céd-bhliadhain do righe Ollamhan Fotla, mac Fiachach Fionscothaigh.
Annal Aois domhain, trí mile naoi c-céad fiche a dó. Iar m-beith dá fichet bliadhain i righe Ereann d'Ollamh Fothla, at-bail ina mhúr budhen i Temhroigh. As é cédna-rí lasa n-dernadh Féis Teamhrach, & as lais do togbhadh Múr n-Ollamhan i t-Temhraigh. As é din ro ordaigh taoisioch ar gach triochait
céd, & brughaidh ar gach baile, & a b-foghnamh uile do righ Ereann. Eochaidh céd-ainm Ollamhan Fothla, & as aire adrubradh Ollamh Fodhla fris ar a bheith na ollamh ergna cédus, & 'na rígh Fodhla .i. Ereann iaromh.
Annal Aois domhain, tri mile naoi c-céd fiche a trí. An céd-bhliadhain do righe Fionnachta, mic Ollamhon Fothla, ós Erinn indsin.
Annal Aois domhain, trí míle naoi c-céd cethrachat a dó. An fichetmadh bliadhain d'Fionnachta ós Erinn innsin. At-bath iaromh do thámh i Muighinis la h-Ultu. As a reimhius an ríogh Fionnachta ro feradh snechta go m-blas fíona condemheth an fér. As de ro lean an forainm as Fionnachta fair-siomh. Elim a ainm ar tús. Aois domhain, tri mhíle naoi c-céd cethrachat a trí. An ced-bhliadhain do righe Slanuill, mic Ollamhan Fotla, ós Erinn.
Annal Aois domhain, tri míle naoi c-céd caogat a naoi. An sechtmhadh bliadhain décc do Slanoll isin righe, co n-erbailt i b-foirchend na réé sin i Teamhraigh, & ní fes cia galor ros-fucc acht a faghail marbh, seach ní ro sódh dath dó. Ro h-adhnaicedh e asa h-aithle, & iar m-beith cethrachat bliadhain isan adhnacal dia churp ro togbadh iaromh la a mhac .i. la h-Oilill mac Slanuill, & ro mhair a chorp gan lobhadh gan leaghadh an airet-sin. Ba machtnadh mór & ba h-iongnadh la fiora Erionn an ní sin.
Annal Aois domhain, tri míle naoi c-ced seascca. An chéd-bhliadhain do righe Ghedhe Ollgothaigh os Erind.
Annal Aois domhain, tri míle naoi c-céd seachtmoghat a h-aon. An dara bliadhain
décc do Ghedhe Ollgothach i righe Ereann, & do-cher i b-forchend na réé sin la Fiacha mac Fionnachta.
Annal Aois domhain, tri mile naoi c-céd sechtmoghat a dó. An cedh-bhliadhain d'Fiacha Fionnailches, mac Fíonnachta, i righe Ereann. Nach agh ro genair ina reimhes ro ba ceindfhiond.
Annal Aois domhain, tri mile naoi c-céd nochat a h-aon. Iar m-beith fiche bliadhain d'Fiachaidh Fionnailches i righe Erionn, torchair i c-cath Bregha la Berngal, mac Gedhe Ollgothaigh. As lá Fiacha Fionnailches con-rodacht Dún Chuile Sibrinne .i. Cenandus. Gach dú ina m-biodh a arus-somh ba Ceanandus a ainm. As lasan righ-si cetus ro tochailte talomh i n-Erinn do chum uiscce do beith h-i curraibh. Ba deacmaic don connall a ioth d'iomfulang ina flaith.
Annal Aois domhain, tri míle naoi c-céd nochat a dó. An céd-bhliadhain do Berngal, mac Gedhe Ollgothaigh, ós Erinn.
Annal Aois domhain, cethre míle a trí. Iar m-beith dá bliadhain décc i righe n-Ereann do Bernghal mac Gedhe Ollgothaigh do-cher lá h-Oilill mac Slanuill, & la Siorna mac Dén.
Annal Aois domhain, cethre míle a cethair. An céd-bhliadhain do righe Oiliolla, mic Slanuill, os Erind innsin.
Annal Aois domhain, cethre mhíle a naoi decc. Iar m-beith sé bliadhna décc d'Oilioll, mac Slanuill, h-i righe n-Ereann, torchair lá Siorna mac Dén. Aois domhain, ceathre míle fiche. An céd-bhliadhain do Siorna mac Dén, mic Demain, h-i righe n-Ereann innsin. As é an Siorna-sa, mac Dén, ro scar flaithius Teamhra fri h-Ulltoibh .i. fri Sliocht Ir. As é dna ro díoghail forra Rothechtaigh mac Maoin ro marbhsat i c-Cruachain, go t-torchair Berngal mac Gedhe Ollgothaigh, & Oilioll mac Slanoill leis.
Annal Aois domhain cethre míle céd sescat a naoi. Iar m-beith céd go leith do bliadhnaibh i righe n-Ereann do Siorna Saoghlach, mac Déin, do-chear lá Rotheachtaigh mac Roáin i n-Aillinn. As é an Siorna-so ro bris cath Aircealtra for Ultaibh, dá cath Slébhe Airbhreach, cath Cinn Duín i n-Assal, cath Mona Foichnigh lá h-Uibh Failghe for Mairtine & Erna, cath Luachra, cath Cláire, cath Samhna, cath Cnuicc Ochoir. Saigidh dó for Fomhoiribh h-i c-crich Midhe. As lais bheos ro cuireadh cath Móna Troghaidhe hí c-Ciannachtaibh an tan tug Lughair mac Luigdigh .i. do Shíol Emhir, forlíon d'Fomhoiribh i n-Erinn ima rígh, Ceasarn a ainm. Attairgidh Síorna fir Ereann do chathugadh friú go Móin Tróghaidhe. Re m-beith ag slaidhe an catha dóibh do fuirmedh támh forra, co n-apadh Lughair, & Ceasarn de cona muintir, & drong dírimh d'feroibh Ereann amailli friú. As a n-aimsir Siorna dna tobruchtadh Sciortaighe i Laighnibh, Doailte h-i c-Crich Roiss, Nithe i Maigh Muirthemhne, Leamhna i Mumhain & Sláine la h-Uibh Cremthainn.
Annal Aois domhain, ceithre mile céd seachtmoghat. An céd-bhliadhain do righe Rotheachtaigh, mic Roain, ós Erinn innsin.
Annal Aois domhain, ceithre míle céd seachtmoghat a sé. Iar m-beth seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Rotheachtaigh, ro loiscc teni ghealáin é h-i n-Dun Sobhairce. As lasan Rotheachtaigh so ar-richt carpait ceithre nech ar tús i n-Erinn.
Annal Aois domhain, ceithre míle céd seachtmoghat a secht. En-bhliadhain d'Elim Oillfhinshneachta, mac Rotheachtaigh, h-i ríghe n-Ereann, go torchair i f-foircend na bliadhna-sin lá Giallchaidh, mac Oiliolla Olchaoin. Ro fearadh sneachta mór go m-blas fíona isin m-bliadhain-si. As aire ro gairthí Oillfhínshneachta de-siumh.
Annal Aois domhain, ceithre míle ced sechtmoghat a h-ocht. An ced-bhliadhain do Giallchaidh, mac Oiliolla Olchaoin, mic Síorna, i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre míle ced ochtmoghat a sé. Iar m-beth naoi m-bliadhna do Giallchaidh i ~righe n-Ereann do-róchair la h-Art Imleach i Moigh Muaidhe.
Annal Aois domhain, ceithre mile céd ochtmoghat a secht. An céd-bhliadhain d'Art Imleach, mac Elim Oillfinshneachta, i righe n-Ereann innsin
Annal Aois domain, ceithre mhile céd nochat a h-ocht. Iar m-beith dá bliadhain décc d'Art Imleach i righe n-Ereann do-cher la Nuadhat Fionn Fáil.
Annal Aois domhain, ceithre mile ced nochat a naoi. An ceid-bhliadhain do righe Nuadhaid Finn Fáil os Erinn innsin. Aois domhain, ceithre míle dá céd triochat a h-ocht. Iar m-beith dá fichet bliadhain h-i righe n-Ereann do Nuadha Fionn Fáil do-cher la Breas, mac Airt Imligh.
Annal Aois domhain, ceithre míle dá céd triocat a naoi. An céd-bhliadhain do righe Breis mic Airt Imligh ós Erinn innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile da, céd cethrachat a seacht. Iar m-beith naoi m-bliadhna do Breas i righe n-Ereann do-rochair la h-Eochaidh n-Aptach h-i Carn Conluain.
Annal Aois domhain, ceithre míle da céd cethrachat a h-ocht. En-bhliadhain
d'Eochaidh Apthach, mac Finn, h-i righe n-Ereann, & do-rochair i b-foircheann na bliadhna-sin la Fionn, mac Bratha.
Annal Aois domhain, ceithre mile da céd cethrochat a naoi. An céd-bhliadhain do righe Finn, mic Bratha, ós Erinn innsin.
Annal Aois domhain, ceithre míle da céd sechtmoghat. Iar m-beith da bliadhain ar fichit h-i righe n-Ereann d'Fionn mac Bratha do-cher lá Sédna mac Breis a Mumhain.
Annal Aois domhain, ceithre mile da chéd sechtmoghat a h-aon. An ceid-bhliadhain do Sedhna Ionnarraigh, mac Breis, mic Airt Imligh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain ceithre míle da chéd nochat. Iar m-beith fiche bliadhain h-i righe n-Ereann do Sédhna Ionnarraidh do-rochair lá Siomón m-Brec.
Annal Aois domhain, ceithre mile da céd nochat a h-aon. An ced-bhliadhain do Siomón Breac, mac Aodhain Glais, i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile da ched nochat a sé. Iar m-beith sé bliadhna comhlána i righe n-Ereann do Siomón Brec, mac Aodhain Glais, do-chear lá Duach Fionn. Aois domhain, ceithre mile dá chéd nochat a seacht. An céd-bhliadhain do Duach Fionn, mac Sedhna Ionnarraigh, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile trí céd a se. Iar m-beith deich m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Duach Fionn, mac Sedhna Ionnarraigh, do-rochair i c-cath Maighe la Muireadhach Bolgrach.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ced a secht. Ro caith Muiredhach Bolgrach mí for bliadhain i righe n-Ereann go t-torchair i c-chionn na réé h-ísin la h-Enda n-Dercc, mac Duaich.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ced a h-ocht. An céid-bhliadhain d'Enda Derg, mac Duach Find, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile trí chéd a naoi décc. Iar m-beith da bhliadhain décc d'Enna Derg, mac Duach, h-i righe n-Ereann, at-bath do thámh i Slébh Miss go sochuidhe moir uime.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ced fiche. An céd-bhliadhain do Lughaidh Iardonn, mac Enna Deirg, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched fiche a h-ocht. A naoi do Lughaidh Iardonn h-i righe n-Ereann go t-torchair la Síorlamh h-i Raith Clochair.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched fiche a naoi. An ced-bhliadhain do Siorlamh, mac Find, mic Bratha, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched cethrachat a cethair. Iar m-beith sé bliadhna décc do Siorlamh h-i righe n-Ereann do-rochair lá n-Eochaidh n-Uairches.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched cethrachat a cúig. An céd-bhliadhain d'Eochaidh Uaircheas i righe n-Ereann. Aois domhain, ceithre mile tri ced caogat a sé Iar m-beith da bhliadhain décc d'Eochaidh Uairches h-i righe n-Ereann do-rochair lá macoibh Conghail .i. Eochaidh & Conaing.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ced caogat a secht. An céd-bhliadhain do dá mac Conghail Cosccaraigh .i. Duach Teamhrach, mic Muiredhaigh Bolgraigh .i. Eochaidh Fiadhmuine & Conaing Beageglach 'na rioghaibh os Erinn, Descart Ereann la h-Eochaidh, a tuaiscert la Conaing.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ced seascat a h-aon. Iar m-beith cuig bliadhna i c-comrighe ós Erinn d'Eochaidh Fiadhmuine & do Conaing Begeaglach do-rochair Eochaidh lá Lugaidh Laimhdherg, mac Eathach Uairches, & do scaradh an righe fri Conaing.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched sesccat a dó. An céd-bhliadhain do Lughaidh Laimhderg mac Eathach Uairches i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ced seasccat a h-ocht. A secht do Lughaidh i righe n-Ereann go t-torchair la Conaing, mac Congail.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri céd sesccat a naoi. An céd-bhliadhain do Conaing Begeaghlach, mac Congail, i righe n-Ereann innsin doridhisi.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri chéd ochtmoghat a h-ocht. Iar m-beith fiche bliadhain h-i righe n-Ereann do Conaing Becceaglach do-cher lá h-Art mac Luighdeach. As aire do-beirthi Conaing Begeaglach fris ar ní ro gabh omhan fris nach aon é cén ro mhair.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched ochtmoghat a naoi. An céd-bhliadhain d'Art, mac Luighdheach, mic Eathach Uairches, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile tri ched nochat a cethair. Iar m-beith sé bliadhna i righe n-Ereann d'Art, mac Luighdheach, ro rochair la Fiacha Tolgrach & la a mac Duach Ladhrach.
Annal Aois domhain, ceithre mile trí chéd nochat a cúig. An ceid-bhliadhain d'Fiachaidh Tolccrach h-i righe n-Ereann. Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd a cethair. Iar m-beith deich m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Fiachaidh Tolgrach, mac Muiredhaigh Bolccraigh, do-cher la h-Oilioll mac Airt i m-Boirind.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd a cúig. An céd-bhliadhain d'Oilioll Fionn, mac Airt, mic Luighdheach Laimhdercc, os Erinn innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ced a cúig décc. Iar m-beith én-bhliadhain dég h-i righe n-Ereann d'Oilioll Fionn, mac Airt, mic Luighdeach Laimhdeirg, do-rochair la h-Airgetmair & lá Duach Ladhghair h-i c-cath Odhbha.
Annal Aois domhain, ceithré mile ceithre ced a sé decc. An céd-bhliadhain d'Eochaidh mac Oiliolla Finn h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois Domhain, ceithre mile ceithre ced fiche a dó. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann, d'Eochaidh, mac Oiliolla Finn, do-rochair lá n-Airgetmair & lá Duach Ladhgair h-i n-Aine.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd fiche a tri. An céd-bhliadhain d'Airgetmar, mac Siorlaimh, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd caoccat a dó. An deachmhadh
bliadhain fichet d'Airgetmar h-i righe n-Ereann go t-torchair lá Duach Ladhrach & la Lucchaidh Laighdhe mac Eathach.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd caogat a trí. An céd-bhliadhain do Duach Ladhgrach, mac Fiachach Tolgraigh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd seasccat a dó. A deich do Duach Ladhgrach h-i righe n-Ereann go t-torchair lá Lughaidh Laighdhe.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd seasccat a trí. An céd-bhliadhain do Lughaidh Laighdhe h-i righe n-Ereann innsin. Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seasccat a naoi. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Lughaidh Laghdhe do-chear la h-Aodh Ruadh, mac m-Bodhairn, mic Airgedmair.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seachtmoghat. An céd-bhliadhain d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd seachtmoghat a sé. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, ro fagoibh an righe ag Dithorba, mac Demain, iar c-caithemh an ceid-shealoid dó budhein, ar ro batur ratha fair ima tealgadh uadh i c-cionn seacht m-bliadhna do Diothorba, & ar Diothorba bheós ima légadh uadh do Ciombaoth iar seacht m-blíadhna oile, & amhlaidh sin iar n-urd go forbadh a f-flatha. As aire do-ronsat an chora ísin immon righe ar robtar meic trí n-derbrathar.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ced seachtmoghat, a secht. An ced-bhliadhain do Diothorba, mac Demain, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ched ochtmoghat a tri. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Diothorba, mac Demain, ro fhagaibh an righe ag Ciombaoth, mac Fionntain, uair ba dó rainic an seal iar n-Diothorba.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ced ochtmoghat a cethair. An ced-bhliadhain do Ciombaoth mac Fionntain h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ced nochat. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Ciombaoth, mac Fionntain, ro fagoibh an righe ag Aodh Ruadh, mac Badhairn.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre chéd nochat a seacht. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann an dara feacht d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, ro fagaibh an righe ag Diothorba do ridhisi.
Annal Aois domhain, ceithre mile ceithre ced nochat a h-ocht. An ced-bhliadhain do Diothorba, mac Demain, an dara feacht ro gabh righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig cet a cethair. Iar m-beith seacht m-bliadhna do Diothorba don chur-sin h-i righe n-Ereann ro fhagoibh a sheal ag Ciombaoth, mac Fionntuin. Aois domhain, ceithre mile cúigh chéd a cúig. An céd-bhliadhain do Ciombaoth an dara feacht ro gabh righe n-Éreann.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig chéd a h-aon n-décc. Iar m-beith seacht m-bliadhna do Ciombaoth h-i righe n-Ereann, an dara feacht, ro fhagoibh an righe ag Aodh Ruadh, mac Badhairn.
Annal Aois domhain, ceithre mile cuig chéd a dó décc. An céd-bhliadhain d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, h-i righe n-Ereann (an tres feacht ro gabh an righe) innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig chéd a h-ocht décc. Iar m-beith secht m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Aodh Ruadh, mac Badhairn, (an tres feacht ro gabh righe) ro báidhedh i n-Eass Ruaidh, co ro h-adhnacht isin sith ós ur In esa, conadh uadha do garar Síth Aodha, & Eass Aodha Ruaidh.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig ched a naoi décc. An ced-bhliadhain do Diothorba, an tres feacht ro gabh righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig ched fiche a cúig. Iar m-beith seacht m-bliadhna do Diothorba h-i righe n-Ereann (an tres feacht) ro fagoibh an righe ag Ciombaoth.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig chét fiche a sé. An céd-bhliadhain do Ciombaeth i righe n-Ereann an tres feacht ro gabh an righe innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile cuig céd triochat a dó. Iar m-beith seacht
m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Cimbaoth an tres feacht, ro raidh Macha inghen Aodha Ruaidh mic Badhairn, ba lé seal a h-athar don righe. At-bert Diothorba & Ciombaoth ná tiobradaís righe do mhnaoi. Feachair cath etorra, brisis Macha forra go ros-ionnarb Diothorba co na chloinn h-i c-Connachtaibh co torchair i c-Corann. Do-bert iarsin Ciombaoth cuicce do céili di, & do-bheir In righe dó. Do-choidh si iaromh 'na h-aonar h-i c-Connachtaibh, & tug clann Diothorba lé i n-daorcengal co h-Ultoibh a los a neirt, & do-bert iad fo trom daoire go ro claidhset Ráth Eamhna dhi, go madh si budh priomhchathair Uladh do ghrés.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig ced triochat a trí. An céd-bhliadhain do Ciombaoth h-i righe n-Ereann iar na thabhairt cuicce do Macha mar chele.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúigh chéd triochat a naoi. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Ciombaoth mac Fiontain, iarna tabhairt cuice do Macha, at-bail i n-Eamhoin Macha. As é céd-rí Eamhna an Ciombaoth h-ísin. Aois domhain, ceithre mile cuig ced cethrachat. An céd-bhliadhain do Macha h-i righe n-Ereann iar n-eg do Ciombaoth mic Fiontainn.
Annal Aois domhain, ceithre mile cuig ced cethrachat a sé. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Macha Mongruaidh, inghen Aodha Ruaidh, mic Badhairn, do-cher la Reachtaidh Righdercc, mac Luighdheach. As h-í Macha ro forail for macoibh Diothorba (iar na t-tabhairt fo daoire) Raith Eamhna do claidhe, gomadh si priomhchathair Uladh do ghres, amhail rémraidhsem, & ba h-e Ciombaoth & Macha ro oil Ughaine Mór.
Annal Aois domhain, ceithre mile cúig céd cethrachat a seacht. An céd-bhliadhain do Reachtaidh Righdercc, mac Luigdheach, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile cuig céd seasccat a sé. Iar m-beith fiche bliadhain i righe n-Ereann do Reachtaidh Righdercc, mac Luighdheach, do-rochair la h-Ughaine Mor a n-dioghail a bhuime .i. Macha Mongruadh.
Annal Aois domhain, ceithre mile cuig ced seasccat a seacht. An céd-bhliadhain d'Ughaine Mór, mac Eathach Buadhaigh, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé ced a sé. I f-forchend na bliadhna so, iar m-beith cethrachat bliadhain comlán d'Ughaine Mhór na rígh Ereann & Iarthoir Eorpa go h-iomlán go muir Toirrian, do-rochair la Badbchadh, i t-Tealach
an Chosgair i Maigh Muireadha i m-Breghoibh. As é an t-Ughaine-sin ro gabh ratha na n-uile dúl aicsidhe & nemhaicsidhe for fiora Ereann go coitcend, gan iomchosnamh im righe n-Ereann fria a chloinn go bráth na fria shíol bheós. Badbchadh, mac Eachdhach Buadhaigh, iar n-Ughaine Mór lá go leith isin righe, go ros-marbh Laoghaire Lorc, mac Ughaine, a n-dioghail a athar.
Annal Aois domhain, ceithre mile se chéd a seacht. An céd-bhliadhain do Laoghaire Lorc, mac Ughaine Mhoir, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé chéd a h-ocht. Iar m-beith dá bhliadhain h-i righe n-Ereann do Laoghaire Lorc, mac Ughaine, do-rochair la Cobhthach Caol m-Bregh h-i c-Carman.
Annal Aois domhain, ceithre mile se chéd a naoi. An céd-bhliadhain do Cobhthach Caol Bhregh h-i righe n-Ereann indsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé chéd caogat a h-ocht. Iar m-beith caogatt bliadhain i righe n-Ereann do Cobhthach Caol Bregh, mac Ughaine Mhóir, do-rochair la Labhraidh Loingseach Maen mac Oiliolla Aine, co t-triochaid riogh ime h-i n-Dionn Righ for bhrú Berbha.
Aois domhain, ceithre mile sé chéd caogat a naoi. An céd-bhliadhain do Labhraidh Loingseach h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé chéd sechtmoghat a seacht. Iar m-beith naoi m-bliadhna décc do Labhraidh Loingseach Maen mac Oiliolla Aine, mic Laoghaire Luirc, mic Ughaine Móir, i righe n-Ereann do-rochair lá Melghe Molbhthach, mac Cobhthaigh Caoil Bregh.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé chéd seachtmoghat a h-ocht. An céd-bhliadhain do Melghe Molbhthach, mac Cobhthaich Chaoil Bregh, h-i righe n-Ereann innsin.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé chéd nochat a cethair. Iar m-beith seacht m-bliadhna dég h-i righe n-Ereann do Melghe Molbthach, mac Cobthaigh Caoil Bregh, do-cher i c-cath Cláire lá Modh Corb. An tan ro chlas a fheart as ann ro meabhaidh Loch Melghe fo tír h-i c-Coirbre, conidh uadha ainmnighther.
Annal Aois domhain, ceithre mile sé chéd nochat a cúig. An céd-bhliadhain do Modh Corb mac Cobhthaigh Caoimh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile seacht c-céd a h-aon. Iar m-beith seacht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Modh Corb mac Cobthaigh Caoimh do-rochair la h-Aenghas Ollamh.
Annal Aois domhain, ceithre mile seacht c-céd, a dó. An céd-bhliadhain d'Aengus Ollamh, mac Oiliolla, mic Labhradha, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-céd a naoi dég. A h-ocht décc d'Aengus Ollamh mac Oiliolla, mic Labhradha, go t-torchair la h-Irereo, mac Melghe, i b-foirchend na ree h-isin.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht ced fiche. An céid-bhliadhain d'Irereo, mac Melghe Molbhthaigh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht ced fiche a sé. Iar m-beith secht m-bliadhna
h-i righe n-Ereann d'Irereo, mac Melghe, do-rochair la Fer Corb mac Modha Cuirb. Aois domhain, ceithre mile secht c-ced fiche a seacht. An céid-bhliadhain d'Fior Corb, mac Modha Cuirb, h-i righe n-Erionn.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-céd triochat a secht. Iar m-beith én-bhliadhain dég h-i righe n-Erionn d'Fior Corb do-rochair la Connla Caomh mac Irereo.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-ced triochat a h-ocht. An céid-bhliadhain do Connla Caomh h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-céd caogat a secht. Iar m-beith fiche bliadhain h-i righe n-Ereann do Conla Caomh at-bail i t-Temhraigh.
Annal Aois domhain, ceithre secht c-céd caogat a h-ocht. An céd-bhliadhain d'Oilioll Caisfiaclach, mac Connla Caoimh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-céd ochtmoghat a dó. Iar m-beith cúig bhliadhna fichet h-i righe n-Ereann d'Oilill Caisfhiaclach, mac Connla Caoimh, mic Irereo, do-rochair la h-Adamar mic Fir Cuirb.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-céd ochtmoghat a tri. An ced-bhliadhain d'Adamar mac Fir Cuirb, os Erinn.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht ced ochtmoghat a secht. An cúigeadh bliadhain d'Adamar, mac Fir Cuirb, h-i righe n-Ereann, go t-torchair la h-Eochaidh n-Ailtlethan.
Annal Aois domhain, ceithre mile secht c-céd ochtmoghat a h-ocht. An céid-bhliadhain d'Eochaidh Ailtlethan h-i righe os Erinn.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht ced a cethair. Iar m-beith seacht m-bliadhna décc h-i righe uas Erinn d'Eochaidh Ailtlethan, mac Oiliolla Caisfhiaclaich, do-rochair lá Ferghus Fortamhail. Aois domhain, ceithre mile ocht ced a cúig. An céd-bhliadhain d'Ferghus Fortamhail, mac Bresail Bric, h-i righ n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht ced a cúig décc. Iar m-beith én-bhliadhain décc i righe n-Ereann d'Fearghus Fortamhail, mac Bresail Bric, do-rochair lá h-Aonghus Tuirmhech h-i c-cath Teamhrach.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-céd a se décc. An céd-bhliadhain d'Aenghus Tuirmeach Teamhrach h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-ced seachtmoghat a cúig. Iar m-beith sesccat bliadhain h-i righe n-Ereann d'Aenghus Tuirmeach Temhrach at-bail h-i t-Teamruigh. Aonghus Tuirmeach do ghairm dhe, ar as cuicce tuirmidthear saor-clanna Síl n-Eireamhoin.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-ced sechtmoghat a sé. An céd-bhliadhain do Conall Collamrach, mac Etersceoil, 'na righ ós Erinn.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-céd ochtmoghat. Iar m-beith cúig bliadhna h-i righe n-Ereann do Conall Collamrach, mac Etersceoil Temhrach, mic Eathach Ailtlethan, do-rochair lá Nia Sedhamain.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-céd ochtmoghat a h-aon. An céid-bhliadhain do Nia Sedhamain, mac Adhamair h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-ced ochtmoghat a secht. Iar m-beith secht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Nia Sedhamain, mac Adhamair, do-rochair la h-Enna Aighneach. As a n-aimsir an rígh Niadh Sedhamain do blightea ba & ellte fo aenchoma.
Annal Aois domhain, ceithre mile ocht c-ced ochtmoghat a h-ocht. An ceid-bhliadhain d'Enna Aighneach os Erinn.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi c-ced a secht. Iar m-beith fiche bliadhain
h-i righe n-Ereann d'Enna Aighnech, mac Aonghasa Tuirmigh Temhrach, do-rochair lá Criomthann Cosccrach h-i c-cath Aird Cremhthainn. Aois domhain, ceithre mile naoi c-ced a h-ocht. An céid-bhliadhain do Criomthann Cosccrach, mac Felimidh, mic Ferghusa Fortamhail, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi c-céd a h-aon n-décc. Iar m-beith ceithre bliadhna h-i righe n-Ereann do Criomhthann Cosccrach do-rochair la Rudhruighe, mac Sithrighe.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi c-ced a dó décc. An céid-bhliadhain do Rudhruighe, mac Sithrighe, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi c-ced ochtmoghat a h-aon. Iar m-beith sechtmoghat bliadhain h-i righe n-Ereann do Rudhruighe, mac Sithrighe, mic Duib mic Fomhoir, mic Airgetmair, ad-bail i n-Airgetgliond. As lasan Rudhruighe-si ro meabhsat na catha-so fo Eirind: cath Cuirce, cath Luachra, seacht c-catha h-i c-Cliú, cath Gleandamhnach, cath Sleibhe Mis, cath Boirne, cath Ren, cath Ai, cath Cúile Silinde, da cath Fortraiscc.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi c-ced ochtmoghat a dó. An ceid-bhliadhain d'Iondad Mar, mac Nia Sedhamain, h-i righe ós Erinn.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi c-ced nochat. Iar m-beith naoi m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Ionnat Mar, mac Nia Sedhamain, do-rochair la Breasal Boidiobhadh, mac Rudhruighe.
Annal Aois domhain, ceithre mile naoi ced nocha a h-aon. An céid-bhliadhain do Bresal Boidiobhadh i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cúig mile a h-aon. Iar m-beith en-bhliadhain décc 'na righ os Erinn do Breasal Bóidiobhadh, mac Rudhruighe, do-rochair la Lughaidh Luaighne. Bóár mór i n-Erinn h-i reimhius Bresail.
Annal Aois domhain, cúicc mile a dó. An céid-bhliadhain do Lughaidh Luaighne, mac Iondat Mair, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cúicc mile a sé décc. An cúigeadh bliadhain décc do Lughaidh Luaighne, mac Iondat Mair, h-i righe n-Ereann, go t-torchair la Congal Claroinech, mac Rudhruighe. Aois domhain, cúig mile a secht décc. An céd-bhliadhain do Congal Claroineach h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cúig mile triocha a h-aon. Iar m-beith cúig bliadhna décc h-i righe n-Ereann do Congal Claroinech, mac Rudhruighe, do-rochair la Duach Dallta Deadhadh.
Annal Aois domhain, cuig mile triocha a dó. An céid-bhliadhain do Duach Dallta Deabhadh, mac Cairbre Luiscc, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, chúig mile cethracha a h-aon. Iar c-caithemh deich m-bliadhon h-i righe n-Ereann dho Duach Dallta Deadhadh, mac Cairbre Luiscc, do-rochair lá Fachtna Fathach.
Annal Aois domhain cuig mile cethracha a dó. An céid-bhliadhain d'Fhachtna Fathach h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cuig mile caoga a secht. Iar m-beith sé bliadhna décc d'Fachtna Fathach, mac Rosa, mic Rudhruighe, h-i righe n-Ereann do-chear la h-Eochaidh f-Fedhlech.
Annal Aois domhain, cúig mile caoga a h-ocht. An céid-bliadhain d'Eochaidh Feidhleach h-i righe ós Erinn.
Annal Aois domhain, cúig mile seascca a naoi. Iar m-beith da bliadhain décc h-i righe n-Ereann d'Eochaidh Feidhleach, mac Find, mic Fiondlogha, at-bail i t-Temhraigh.
Annal Aois domhain, cúicc mile seachtmoghat. An céid-bhliadhain d'Eochaidh Airemh (derbhrathair Eathach Feidhligh) h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cuicc mile ochtmoghat a cethair. Iar c-caithemh cóig m-bliadhna n-décc h-i righe n-Ereann d'Eochaidh Airemh ro loiscceadh lá Sioghmall h-i f-Fremhaind. Aois domhain, cuicc mile ochtmoghat a cúig. An céd-bhliadhain d'Ederscél, mac Eoghain, mic Oiliolla, 'na rígh ós Erinn.
Annal Aois domhain, cúig mile ochtmoghat a naoi. Iar t-tochaithemh cóicc m-bliadhan h-i righe n-Ereann d'Ederscel, mac Eoghain, mic Oiliolla, do-rochair la Nuadha Neacht, i n-Aillind.
Annal Aois domhain, cuicc mile nochat. Iar c-caithemh leithbhliadhna h-i righe n-Ereann do Nuadha Necht, mac Sedna Sithbhaicc, torchair h-i c-cath Cliach i n-Uibh Dróna lá Conaire Mór. Leith-bhliadhain comhfhlaithis Cloinne Eimhir Find h-i c-cenn na leith-bhliadhan-so Nuadhat Necht comhlánaighes nocat as cúig míle bliadhain i n-aois domhain.
Annal Aois domhain, cuicc mile nocha a h-aon. An ceid-bhliadhain do Conaire Mór, mac Etersceóil, i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cuicc mile ced seascca. Iar m-beith sechtmoghat bliadhain h-i righe n-Ereann do Conaire Mór, mac Etirsceoil, do-rochair h-i m-Bruighin da Derg la díbheargaibh. As a f-flaith Conaire do chuireadh an mhuir torchar gach bliadhna fa thír i n-Inbher Colpa do shonnradh. Do-gebthi bheós cna iomhais for Bhóind & Bhuais fria linn. No biodh na cethra gan comhda a n-Erinn ina flaith, ar mhéd an t-síodha & an chaenchomhraic. Nír bo toirneach ainbhtionach a fhlaith, ar ní bhuingeadh gaoth cairche a h-indlibh ó mhedhon foghmair go medhon Earraigh. Suaill ná feacdaois na feadha d'aidhble a measa fria linn.
Annal Aois domhain, cuicc mile ced seascca a h-aon. An céd-bhliadhain d'Erinn gan rígh iar c-Conaire.
Annal Aois domhain cuig mile ced seascca a sé. An céid-bhliadhain do Lughaidh Sriabh n-Dercc h-i righe n-Ereann.
Annal Aois domhain, cúig mile ced nochat a h-aon. Iar m-beith sé bliadhna fichet h-i righe n-Ereann do Lughaidh Sriabh n-Dercc at-bath do chumhadh.
Annal Aois domhain, cúig mile ced nochat a dó. Aon-bliadhain do Concubhar
Abhradhruadh, mac Finn Filedh, mic Rossa Ruaidh, mic Ferghusa Fairrghe, h-i righe n-Ereann go t-torchair la Criomhthann, mac Luighdheach Sriabh n-Dercc.
Annal Aois domhain, cuig mile ced nochat a trí. An céid-bhliadhain do Criomhthann Niadh Náir, mac Luigdheach, h-i righe n-Ereann. Aois domhain, cuicc mile céd nochat a cethair. An dara bliadhain do Criomhthann.
Annal D'AOIS CRIOST. An céd-bhliadhain d'aois Críosd, & an t-ochtmadh bliadhain do righe Criomhthainn Niadh Náir.
Annal Aois Criost, a naoi. A se décc do Criomhthann h-i righe n-Ereann, go n-erbailt i n-Dún Criomthainn, i n-dair, iar t-toidheacht don eachtra oirrdheirc forsa n-deachaidh. As don eachtra sin tug lais na seóid adamhra imon c-carpat n-órdha, & imon f-fithchill n-óir, go t-tríbh c-cédoibh geam gloinidhe innte, & imon c-Cédaigh c-Criomhtainn, léne saineamhail isidhe co m-breachtradh órdha. Do-bhert cloidhemh cath-bhuadhach co n-iolar naithreach do mhaisi óir aithleaghtha ar na rionnadh ann, sciath co m-bocóidibh airgit aengil, sleagh da nach térnodh oen no gonta dhi, tabhall as nach teillccti urchor n-iomraill, da choin go
slabhradh n-geal arccaid etorra. Ro b-fiú céd cumhal an slabhradh h-isin maille le móran do sedoibh oile.
Annal Aois Criost, a deich. An céd-bhliadhain do righe Cairpre Cinn Cait, iar marbhadh na saorchlann dó cenmotha uathadh térna as an orcoin In ro h-ortadh na h-uaisle las na h-aitheachthuathoibh. At iad na trí saoir at-rullatur uatha an ionbhaidh sin: Feradhach Fionn Fechtnach, o t-tád Síol c-Cuinn Cédcathaigh, Tiobraide Tireach, o t-tád Dál n-Araidhe, & Corb Olum, o t-tád rioghraidh Eoghanachta h-i Mumhain. Agus cidh iad-sidhe bá h-i m-bronnaibh a maithreach luidhsiot tairis. Baine inghen righ Alban ba mathair d'Fearadhach Fionn Fechtnach, Cruife inghen rígh Bretan mathair Cuirb Oluim, & Aine inghen rígh Saxan máthair Tiobraide Tírigh.
Annal Aois Criost, a cethair décc. Iar m-beith cúig bliadhna h-i righe n-Ereann do Chairbre Caitcend at-bath. Olc tra ro boí Ere fria reimhius-siomh, aimbrith a h-ioth, ar ní biodh acht en-gráine ar an c-conall, ettorthach a h-inbhir, dioscc a cethra, neimhlionmar a mes, ar ní biodh acht aen-derc ar an ralaigh.
Mac don Cairbre h-isin an Morann moireolach frisa raite Morann mac Maoin.
Annal Aois Criost, a cúig decc. An céd-bhliadhain d'Feradhach Fionn Fechtnach na righ ós Erinn. Maith tra ro ro boi Eire fria linn-siomh. Robdar certa suaimnech na síona. Túismis an talamh a toradh. Iasccmhar na h-inbhiora, blechtmhara na buair, ceanntrom na coillte.
Annal Aois Criost, triocha a sé. Iar c-caithemh dá bhliadhain ar fichitt h-i righe n-Ereann d'Feradhach Fiond Fechtnach, mac Criomhthainn Niadh Náir, ro écc h-i t-Temhraigh.
Annal Aois, Criost, triocha a secht. An céd-bhliadhain d'Fiatach Fiond, mac Daire, mic Dluthaigh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Criost, triocha a naoi. Iar m-beith tri bliadhna h-i righe n-Ereann don
Fiatach Fionn so (o t-tád Dal f-Fiatach i n-Ultaibh) do-rochair la Fiacha Fionnfolaidh.
Annal Aois Criost, cethracha bliadhain. An céd-bhliadhain do righe Fiachach Fionnfolaidh ós Erinn. Aois Criost, caoga a sé. Iar m-beith secht m-bliadhna décc h-i ríghe n-Ereann d'Fiachaidh Fionnfolaidh ro marbhadh é lasna coiccedhchaibh tre comhairle na n-Aithechtuath i n-orccain Moighe Bolg. At iad na coiccedhaigh lasa t-torchair. Elim mac Connrach rí Uladh, Sanbh mac Ceit, mic Magach, righ Connacht, Foirbre mac Fine rí Mumhan, & Eochaidh Aincend rí Laighen. Ní fairgoibh-siomh do cloinn achtmadh aen-mac boí h-i m-broinn Ethne inghen rí Alban, Tuathal ada-comhnaic.
Annal Aois Criost, caocca seacht. An céd-bhliadhain do righe Elim mic Conrach.
Annal Aois Criost, sechtmoghat a sé. Iar m-beith fiche bliadhain h-i righe os Erinn d'Elim mac Conrach do-rochair h-i c-cath Aichle la Tuathal Techtmhar. Do-rad Dia dioghla h-i c-cionaidh a mighníomh for Aithechthuathoibh fri remhius Elim isin ríghe .i Ere do bheith gan ioth, gan bliocht, gan mes, gan iascc, & gan nach mórmhaith aile, o ro mharbhsat Aithechthuatha Fiacha Fionnoladh i nd-orgain Moighe Bolg go ré Thuathail Techtmair.
Annal Aois Christ, céd a sé. Iar m-beith triocha bliadhain h-i righe n-Ereann do Tuathal Techtmar torchair lá Mal mac Rochraidhe ri Uladh h-i Moigh
Line, h-i Moin In Chatha, i n-Dal Araidhe an bail asa m-brúcht Ollar & Ollarba an da abhuinn. Ceann Gubha ainm an chnuic In ro marbhadh-somh febh dearbhus an rann:
Ollar & Ollarba,
Ceann gubha triathach tuathach,
nibdar anmonda gan adhbhar,
an lá do marbadh Tuathal.
Agus amhail as-rubradh bheos:
Tuathal diar f-fine feronn,
flaith Midhe milibh galann,
gaotta flaith Fremhann Finne
h-i re cnuic Glinde an Gabhann.
Annal Aois Christ, céd a seacht. An chéd bhliadhain do Mal, mac Rochraidhe, mic Cathbhadha, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Christ, céd a deich. Iar m-beith ceithre bliadhna na righ ós Erind do Mal, mhac Rochraidhe, do-chear la Feidhlimidh Rechtmhar.
Annal Aois Criost, ced a h-aon n-décc. An ceid-bhliadhain d'Feidhlimidh Rechtmhor, mac Tuathail Techtmhair, 'na righ os Erinn. Baine inghen Scáil máthair an Fedhlimidh-si. As uaithe ainmnighther Cnoc m-Báine la h-Oirgiallaibh, ar Is ann ro h-adnaicht-si. As lé beos ro clasadh Ráith Mor Mhaighe Lemhna i n-Ulltoib.
Annal Aois Criost, ced a naoi décc. Iar m-beith naoi m-bliadhna h-i righe n-Ereann d'Feidlimidh Reachtmhar at-bail.
Annal Aois Chriost, ced fiche. An céd-bhliadhain do Cathaoir Mór, mac Feidhlimidh Fir Urglais, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Chriost, ced fiche a dó. Iar m-beith tri bliadhna na righ os Erinn do Cathaoir Mor do-cear la Conn, & la Luaighnibh Teamhra, h-i g-cath Moighe h-Agha. Aois Chriost, céd fiche a trí. An ceid-bhliadhain do Conn Cedcathach 'na righ os Erinn. A n-oidhce geine Cuinn forrith cóicc príomhróid go Temhraigh na ro taidhbhredh riamh go sin. At iatt a n-anmanna, Slighe Asail, Slighe
Miodhluachra, Slíghe Cualann, Slighe Mór, Slighe Dála. Slighe Mór tra as isidhe Esccir Riada .i. sabhronna Ereann a dó etir Chonn & Eoghan Mór.
Annal Aois Chriost, ced caocca a seacht. Iar m-beith cúig bliadhna triocha h-i righe n-Ereann do Conn Cedcathach torcair la Tiobraide Tireach, mac Mail, mic Rochraidhe, ri Uladh h-i t-Tuaith Amrois. Ba soineamhail an t-árigh Conn, oir ba ceirtbhreitheach. Ba toirtheamhail na crainn & na h-inbheara re a linn.
Annal Aois Christ, céd caocca a h-ocht. An ceid-bhliadhain do Conaire, mac Modha Lamha, h-i righe uas Erinn.
Annal Aois Chriost, ced seascca a cuig. Iar m-beith ocht m-bliadhna h-i righe n-Ereann do Chonaire, mac Modha Lamha, torcair la Neimhidh mac Sruibhginn. Tri meic lais an c-Conaire h-isin, Coirbre Muscc, ó raiter Musccraighe, Cairpre Bascain, o t-tádh Baiscnigh h-i c-Corca Baisccinn, & Cairpre Riata, o b-fuilit Dál Riata. Saraid inghion Cuinn Cedcathaigh mathair na mac-sa Conaire, mic Modha Lamha.
Annal Aois Christ, ced seascca a sé. An ced-bhliadhain do righe Airt, mic Cuinn Cedcathaigh.
Annal Aois Criost, ced ochtmogat a sé. A h-aon fichet d'Art, mac Cuinn Cedcathaigh, h-i righe n-Ereann. Cath Cind Feabrat ria macaibh Oiliolla Auluim, & riasna tri Coirbribh (clann Conaire, mic Modha Lamha .i. Cairbre Múscc, Cairpre Riada & Cairpre Bascain) for Da Dera drai, for Nemhidh mac
Sroibcind, & for deiscert n-Ereann, du h-i t-torcair Nemidh, mac Sroibcinn, rí Erna Mumhan, & Da dera druth Dairine, do-cear dna Da Dera la h-Eogan, mac Oiliolla, do-cear Nemidh, mac Sroibginn, la Cairbre Rigfhoda, mac Conaire, a n-dioghail a athar .i. Conaire budein. Ro gon Cairbre Musc Lughaidh .i. Mac Con ina cholpta, gur bo bacach iaromh. Is é fáth an foranma-sin mar do bhi Lughaidh taithnemhach do choin do bhí acc biathadh a coilen a t-tigh a oidedh, & do ibheadh as ballan na con remhraite, gur lean Mac Con de.
Annal Aois Criost, ced nochat a cuicc. Iar m-beith triocha bliadhain h-i righe n-Ereann d'Art, mac Cuinn Cédcathaigh, torchair h-i c-cath Moighe Mucraimhe la Mac Con gona allmarchoibh. Torcratar beos isin cath cedna maraon re h-Art, meic a sethar Saidbe ingine Cuind .i. seacht maca Oiliolla Oluim, tangatur lais i n-aghaidh Mic Con a n-derbrathar, Eoghan Mór Dubhmerchon, Mugh Corb, Lughaidh, Eochaidh, Dichorb, & Tadcc a n-anmanna, & Béinne Briot, ri Bretan ro imir lamha forra. Torchair Beinde la Lughaidh Lagha a c-cionaidh a bhráithrech. Liogairne Leacanfhoda, mac Aengusa Bailbh, mic Eathach Finn
Fuath n-Airt, ro imbir lamha for Art isin cath-sin Moighe Muccroimhe, iar t-tocht do h-i sochraide Mic Con.
Annal Aois Criost, céd nochat a sé. An céd-bhliadhain do Lughoidh, (.i. Mac Con) mac Maicniadh, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Criost, da ced fiche a cuig. Iar m-beith triocha bliadhain i righe n-Ereann do Lughaidh (.i. Mac Con), mac Maicniadh, torcair do laimh Feircis, mic Comain Ecis, iar na ionnarbadh a Temraigh do Cormac ua Chuinn.
Annal Aois Criost, da chéd fiche a sé. Ferghus Duibhdhedach, mac Iomchadha, 'na righ ós Erinn fri ré m-bliadhna, co t-torchair, h-i c-cath Crionna, la Corbmac ua Cuind, do laimh Logha Lagha. Torcratar lais beós a da bhrathair, Ferghas Foiltleabhar, & Ferghus Bot tar Bregaibh, da n-goirthi Ferghus Caisfhiaclach.
Is doibh ro ráidheadh:
For an aoin-licc ag Ráith Cró
foirtbhe na t-tri f-Ferghuso,
at-bert Corbmac as gle
ni chel a dae for Laighe.
I sochraide Corbmaic tainic Tadhg mac Céin & Lughaidh don chath h-ishin, & ba i tir-focraic an chatha do-rata o Chorbmac do Thadhg an feronn forsa t-tá Ciannachta, i Muigh Bregh, amhail as erdheirc i leabhraibh oile. Aois Criost, da chéd fiche a seacht. An ched-bhliadhain do Corbmac, mac Airt, mic Cuinn Chedchathaigh, 'na rígh ós Erind.
Annal Aois Criost, da chéd triochat a cethair. A h-ocht do Chorbmac. Ailill Olom, mac Mogha Nuadhat, ri Mumhan, dég.
Annal Aois Criost, da chéd triochat a sé. A dech do Chorbmac. Cath Granaird ria c-Corbmac ua c-Cuinn for Ultoibh an bhliadhain-si. Cath i nh-Eu h-i Moigh Aei for Aedh, mac Eachdach, mic Conaill, rí Connacht. Cath i n-Eth, cath Cinn Daire, cath Srutha for Ultoibh, cath Slicche Cuailnge.
Annal Aois Criost, da chéd triochat a secht. A h-aon décc do Chorbmac. Cath Atha Beathaig; cath Ratha Dumha an bliadhain-si ria c-Corbmac.
Annal Aois Criost, da chéd triochat a h-ocht. A do dhécc do Corbmac. Cath Chuile Tochair fo trí, & trí catha h-i n-Dubadh ria c-Corbmac.
Annal Aois Criost, da chéd triochat a naoi. A tri décc do Chorbmac. Cath Allamaigh, & secht c-catha Elne ri c-Corbmac.
Annal Aois Criost, da chéd cethrachat. A cethair decc do Chorbmac. Cath Moighe Techt, & loinges Chorbmaic tar Maigh Rén (.i. tar an f-fairge) an bhliadhain-sin, conid don chur-sin ro ghabhastair-siomh righe n-Alban.
Annal Aois Criost, da chéd cetrachat a h-aon. A cuig décc do Chorbmac. Att iad andso catha Chorbmaic for Mumhain an bhliadhain-si. Cath Beirre, cath Locha Lén, cath Luimnigh, cath Grene, cath Clasaigh, cath Muirisc,
cath Ferta h-i torchoir Eochaidh Taobhfoda, mac Oiliolla Oluim, cath Samhna h-i torchair Cian, mac Aileallo Oluim, & cath Arda Caim. Orgain na h-ingenraighe, isin Claoinferta h-i t-Temhraigh, la Dunlang, mac Enna Niadh, rí Laigen. Triocha righingen a líon, &, céd ingen la gach n-inghin díobh. Dá rígh décc do Laighnibh ros-bí Corbmac ar galaibh aoin-fhir, i n-dioghail na h-oirgne h-isin, amailli re foshnaidhm na boramha cona tormach iar t-Tuathal.
Annal Aois Criost, da chéd & cethrachat a h-ocht. A dó fichet do Chorbmac. Cath h-i Fochaird Muirthemhne ria c-Corbmac an bhliadhain-si.
Annal Aois Criost, da céd sescca a dó. A sé triocha do Chorbmac. Cath Críonna Fregabhail ria c-Corbmac for Ulltoibh, du h-i t-torchair Aongus Fionn, mac Ferghusa Duibhdéadaigh, rí Uladh, go n-ár Uladh imme. Aois Criost, da chéd seasca a cuig. A naoi triocha do Chorbmac. Guin Ceallaigh, mic Chorbmaic, & rechtaire Chorbmaic, & súil Chorbmaic budhein do bhrisedh d'aen-fhorccom la h-Aengus Gaibhuaibhtheach, mac Fiachach Suighdhe, mic Feidhlimidh Reachtadha. Ro bhris iaramh Corbmac seacht c-catha forsna Déisibh a c-cionaidh an ghniomha-sin, go ros-tafainn ó a t-tír, conus filid h-i Mumhain.
Annal Aois Criost, da céd seascc a sé. Cetracha bliadhain do Corbmac, mac Airt, mic Cuind, h-i righe n-Ereann go b-fuair bás i c-Cletech iar lenmhain cnáimh
bradáin ina bhraghait, tresan siabhradh ro imir Mailgenn drai fair, iar n-iompodh do Corbmac ar na draoithibh fo bithin adharta Dé dó tairsibh. Conadh aire sin ro aimsigh diabhal eisiumh tre furaileamh na n-druadh go t-tuc bás dochraidh dó. As é Corbmac do thracht Teguscc na Righ do comhda modh, bes, & follamhnaighthe na righe. Ughdar oirdherc eisidhe i n-dlighthibh, h-i c-coimgnibh, & h-i senchus, ar as é ro shíol recht, riaghail, & dirgiatadh gacha h-aoi, & cecha caingne iar c-cóir, conadh h-é an dligheadh ro smacht for chách baoi for congbhail leo gusan aimsir freacnairc.
As é an Corbmac-so, mac Airt, beos ro thionóil croinicidhe Ereann co h-aon-mhaighin go Temraigh, gur ro forcongair forro croinic Ereann do scríobhadh In n-en-liubar dar bo h-ainm Psaltair Temhrach. Ba h-isin liubar-sin batar coimgneadha & comhaimsera rioghraidhe Ereann fri ríoghaibh & impireadha an domhain, & ríogh na c-coicceadh frí ríoghaibh Ereann. As ann dna ro scriobhadh ina n-dlighfeadh rí Ereann do na coiccedhachaibh & cios & dlighedh na c-coicceadh o a fomhámaighthibh o tha uasal co h-íseal. Ba h-an tra baoi crioch & torann Ereann or i nd-or, o thá cuicceadh co tuaith, ó thuaith co baile, &
o baile go traighidh do thír. Oirdherc na neithi-si i Leabhar na h-Uidhri. As follus iatt i Leabhar Dinnsenchusa.
Annal Aois Criost, da céd seascca a seacht. En-bhliadhain d'Eochaidh Gondat h-i righe n-Ereann go t-torchair lá Lughaidh Mend, mac Aongusa, d'Ulltoibh.
Annal Aois Criost, da céd seascca a h-ocht. An ced-bhliadhain do Cairpre Liffechair mac Cormaic, mic Airt, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Criost, dá chéd sechtmoghat a h-aon. A cethair do Cairbre. Tri catha ria c-Coirpre for fioru Mumhan ag cosnamh cirt Laighen.
Annal Aois Criost da ced seachtmoghat a dó. A cuicc do Coirpre. Ceithre catha la Coirbre for fiora Mumhan ag cosnamh cirt Laighen.
Annal Aois Criost, da céd seachtmoghat a sé. A naoi do Coirpre i righe n-Ereann. Oengus Gaibuaibhtheach do marbhadh an bhliadhain-si la cloinn Cairbre Liffechair .i. Fiacha Sraibhtine & Eochaidh Doimhlen.
Annal Aois Criost da céd ochtmoghat a trí. A sé décc do Cairbre. Fionn ua Baisccne do thuitim la h-Aichlech mac Duibhdrenn, & la macoibh Uirgrend, do Luaighnibh Temhrach, occ Ath Brea for Bóinn, dia n-debhradh.
Ro bith Find, ba do ghaibh,
go n-diach guin,
do all Aichleach mac Duibhdrend
a chenn do mhac Mochtamuin.
Minbadh Cailti cosccair,
do bu buaidh as cech fírgliaidh,
Ro badh cosccrach lasin triar
ilach im chenn ind righ-niadh.
Annal Aois Criost, da céd ochtmoghat a cethair. Iar m-beit seacht m-bliadhna décc h-i ríghe n-Ereann do Cairbre Liffechair do-cer i c-cath Gabhra Aichle, do laimh Sémeoin, mic Cirb, do Fothortaibh iar tabhairt na fene d'Fior Corb mac Mogha Cuirb mac Cormaic Cais lais i nd-aghaidh an rígh do cosnamh Leithe Mogha fris.
Annal Aois Criost, dá céd ochtmoghat a cúicc. En-bliadhain don da Fothadh ós Erinn, go t-torcair Fothadh Carpthech la Fothadh n-Airgtheach. Do-chear Fothadh Airccteach iar sin h-i c-cath Ollarbha h-i Line la Caoilte.
Aois Criost, da céd ochtmoghat a sé. An céd-bhliadhain do righe Fiachaidh Sraibhtine ós Erinn.
Annal Aois Criost, da céd nochat a h-aon. An seiseadh bliadhain d'Fiachaidh i r-righe. Cath Duibhlinde ria f-Fiachaidh for Laighnib. Tri catha h-i Slébh Toadh, cath Smetire, & cath Ciarmaighe ria f-Fiachaidh Sraibhtine bheós.
Annal Aois Criost, trí céd fiche a dó. Iar m-beith seacht m-bliadhna ar triochat 'na righ ós Erinn d'Fiachaidh Sraibhtine do-cear lasna Collaib h-i c-cath Dubhchomair h-i c-Crich Rois i m-Breaghaib.
Annal Aois Criost, trí céd fiche a trí. An ced-bhliadhain do Colla Uais mac Eathach Doimhlén na righ ós Erinn.
Annal Aois Criost, trí céd fiche a sé. An cethramadh bliadhain do Colla Uais h-i righe n-Ereann go ros-ionarbh Muiredhach Tireach eisiomh cona bhraithribh i n-Albain go t-tríbh cédaibh maraon riu.
Annal Aois Criost, trí céd fiche a seacht. An céd-bhliadhain do Muiredhach Tirech h-i righe n-Ereann. A b-foircend na bliadhna-so tangatar na tri Colla go h-Erinn, & ní ro mair dia sochraide acht trí naonbhair nama. Do-deochatar din go Muireadhach iar na t-teagascc do draidh. Ro baigset fris, & ro raidseat droichbhriathra co rus-marbhadh, & corbadh fair tuairseadh ind fiongal. O nat etaiset tairiset oca, & robtar gora dó.
Annal Aois Criost, trí céd triocha a h-aon. An cúicceadh bliadhain do Muireadhach. Cath Achaidh Leithdeircc h-i Fernmoigh lasna tríbh Collaibh for Ulltuibh, du i t-torchair Fergus Fogha, mac Fraechair Fortriuin, tiughfhlaith Uladh i n-Eamhain In Fergus h-isin. Ro loiscset iaromh Eamhain, & nís-aittreabhsat Ulaidh innte o sén. Tallsat for Ultoibh beos don cúicceadh ó Righe & Loch n-Eathach siar. Do-cer Colla Meann isin cath sin.
Annal Aois Criost, trí céd caocca a sé. Iar m-beith triocha bliadhain h-í righe n-Ereann do Muireadhach Tíreach do-cear la Caolbhadh mac Cruinn, ri n-Uladh, oc Port Righ uas Dabhall.
Annal Aois Criost, trí céd caocca a seacht. Iar m-beith aon-bhliadhain i righe n-Ereann do Caolbhadh, mac Cruinn Ba Dhrai, do-cear la h-Eochaidh Muighmeadhoin.
Annal Aois Criost trí céd caocca a h-ocht. An céid-bhliadhain d'Eochaidh Muighmeadhon h-i righe ós Erinn. Aois Criost, trí céd seascca a cúicc. An t-ochtmadh bliadhain d'Eochaidh Muighmhedhoin mac Muiredhaigh Tirigh ós Erinn go n-erbailt i t-Teamhraigh.
Annal Aois Criost, trí céd seascca a se. An ced-bhliadhain do Criomhthann, mac Fiodhaidh, mic Daire Cerb, os Erinn.
Annal Aois Criost, trí céd seachtmoghat a h-ocht. Iar m-beith tri bliadhna
décc 'na righ ós Erinn do Criomhthann, mac Fiodhaigh, at-bail do digh neimhe tucc Moingfhionn a h-siuir feisin dó.
Annal Aois Criost, trí céd sechtmoghat a naoi. An céd-bhliadhain do Niall Naoighiallach, mac Eathach Moighmhedhoin, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Críost, ceithre céd a cúicc. Iar m-beith seacht m-bliadhna fichet 'na righ ós Erinn do Niall Naoighiallach mac Eathach Moighmhedhoin, do-rochair la h-Eochaidh, mac Enna Cendsealaigh, occ Muir n-Iocht .i. an mhuir edir Franc & Saxain.
Annal Aois Criost, ceithre céd fiche a h-ocht. Iar m-beith tri bliadhna fichet i righe n-Ereann do Dathí, mac Fiachrach, mic Eathach Moighmheadhoin, torchair do saighit gealain ag Sleibh Ealpa.
Annal Aois Criost, ceithre céd triocha. An dara bliadhain do Laoghaire. Is In m-bliadhainsi ro faoidh an céd Celestinus papa Paladius epscop dochum n-Ereann do shíoladh creidmhe d'Eirennchoibh, & tainic i t-tír i c-crích Laighen, da fher décc a lion. Ro diult Nath I mac Garrchon roimhe, ar a ai ro bhaist uathadh daoine i t-tir n-Ereann, & ro fhothuigheadh teora h-eccailsi crainn lais, Cell Fhini, Teach na Romhan, & Domhnach Arta. A c-Cill Fhine ro faccaibh a liubhra, & an comhra go t-taisibh Póil, & Pedair, & martirech n-iomhdha n-oile. Ro fháccaibh an cethrar-so isna h-eccailsibh ishin dia eis: Augustinus, Benedictus, Siluester, & Solonius. Ag tionntudh do Phalladius for c-cul do Roimh (o na fuair airmittin i n-Erinn) dos-fairidh galor i t-tíribh Cruithnech co n-erbailt de.
Annal Aois Criost, ceithre céd triocha a h-aon. An tres bhliadhain do Laoghaire. Ro h-oirdneadh naomh Pattraicc i n-espuccoide lasa naomh-papa an ced
Celestinus, ro furail fair tocht dochum n-Ereann, do shenmóir & do proicept credmhi & crabhaidh do Gaoidhealaibh, & dia m-baitseadh idir.
Annal Aois Criost, ceithre ched triocha a dó. An ceathramhadh bliadhain do Laoghaire. Pattraic do theacht i n-Erinn an bliadhain-si, go ro gabh for baitseadh & beannachaigh Ereann, fiora mna, maca, & ingena, cénmótá uathadh na ro fhaomh baitsiodh na creideamh uadh, amhuil aisnedheas a bheatha. Ath Truim do fothúghadh la Patraicc iarna edhpairt do Fhedhlim, mac Laeghaire, mic Nell, do Dhia, do-somh, do Lomman, & do Fortchern. Flann Mainistrech cecinit.
Pádruig, ab Eireann uile
mac Calprainn, mic Fotaide
mic Deisse, nar dóigh do liudh
mic Cormuic Mhóir, mic Leibriuth
mic Ota, mic Orric Mhaith
mic Moiric, mic Leo In lan-raith
mic Maximi, mairg na sloinn
mic Encretta aird alaind
mic Pílist Is ferr ar aig cach,
mic Fereni gan ansath
mic Brittain, dobhra In mara,
o tait Bretain bruthmhara
Cochnias a mhathair malla
Nemthor a bhaile bagha
don Mumhain ni cael a chuid
ro saor ar puthair Pádraig.
Annal Aois Criost, ceithre céd triochat a cethair. An seiseadh bliadhain do Laoghaire. Loarn mac Eachach Muinremhair do ghenedh. Aois Criost, ceithre céd triocha a cúig. An seachtmadh bliadhain do Laoghaire. Breasal Belach, mac Fiacha Aicedha, mic Cathaoir Móir, (ri Laighean) d'ég.
Annal Aois Criost, ceithre ced triocha a sé. An t-ochtmhadh bliadhain do flaithios Laoghaire.
Annal Aois Criost, ceithre chéd triochat a seacht. An naomhadh bliadhain do Laoghaire. Fiondbharr mac ua Bairdene d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre céd triocha a h-ocht. An dechmhadh bliadhain do Laoghaire. Seanchus & feneachus na h-Ereann do ghlanadh & do scriobhadh, ar t-teclamadh screaptradh & seinleabhar n-Ereann co h-aon-maighin, ar impidhe Naomh Patraicc. Atiad andso naoi sailghe fothaightheacha lasa n-dernadh indsin. Laoghaire (.i. ri Ereann), Corcc & Daire an triur ríogh, Padruicc, Benen, & Cairnech an triur naomh, Ros, Dubhthach, & Ferghus an triur seanchadh, amhail dhearbhas an rann.
Laoghaire, Corc, Daire dúr
Padraicc, Benen, Cairnech cóir
Ros, Dubthach, Feargus go febh
naoi sailghe-sen Senchais Móir.
Annal Aois Criost, ceithre céd ceithracha. An dara bliadhain décc do Laoghaire. Maine, mac Néll Naoighiallaigh, d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre chéd cethracha a cethair. An seiseadh bliadhain décc do Laoghaire mac Néill isin righe.
Annal Aois Criost, ceithre céd, cetracha a seacht. A naoi décc do Laoghaire. Secundinus .i. Seachnall mac ua Baird, mac sethar Patraicc .i. Dair Erca, epscop Arda Macha, cúicc bliadhna sechtmoghat a aois an tan ro faoidh a spirat .i. 27 Nouember.
Annal Aois Criost, ceithre ced, cethracha a h-ocht. An fichetmhadh bliadhain do Laoghaire. Muinnter Phadruig na patter
accá raibhe ro-Laitten
Meabhra lim, ni cuirt cranna,
a n-uirt Is a n-anmanna.
Sechnall a espog gan acht,
Mochta ar sein a shagart,
Espog Erc a breitheamh binn,
a threin-fhear Espog Mac Caeirthinn.
Benen a shailmcheatlaidh saer
agus Coemhán a mhacaemh
Sinell a fer bein In chluic
agus Aithcen a fhir chóic
Cruimhther Meascan gan bine
a chara sa chirpsire
Cruimhther Bescnait, binne a rainn,
sagart meise mic Alpraind.
A thri gabhaind, gasta a n-dealbh,
Macecht, Laebhan, Is Fortchearnd
A thri cerda, fa mor rath,
Aesbuite, Tairill, & Tasach.
A thri druinecha nach dis
Lupaid, Erca Cruimthiris.
Odhran a ara gan oil
Rodan, mac Braga a bhuachail
Ippis, Tigris, Is Erca
agus Liamhain la Eibeachta,
Padruig ros-forran an dhecra
dóibh ro ba tearbh fhearta
Cairniuch sagart ron-bhaist
German a oide can aisg,
Cruimhther Manach fa mor rath
a fer coir ra connadach.
Mac da siar Banban co m-blaidh,
Martain bráthair a mháthar.
Ra pa ro got ar oglach
Mo Chonnoc a chomhgarmach.
Cribri Is Lasra na leand
ingheana glana Glegrand
Mac Raidh car sai abhir as Erc
ra tharngair re na tri uidheacht
Brogan sgribnidh a scoile
Cruimhther Loga a luamaire.
Nocha n-e ní nach canta
agus Machui a fhirdalta
Maith fear damsat muinnter mhór
da dard Dia bachaill cen bhron,
Flaithi 'ca cluinnter na cluic
muinnter maith muinter Phadruig.
In Trinóid Is trean ar chuch
dailea duind maith morgrath
Righ ran-foem tre aittin m-buic
ra soer do phattir Padruig.
Annal Aois Criost, ceithre céd cetrachat a naoi. Bliadhain ar fichit do Laoghairi. Amhalgaoidh, mac Fiachrach, mic Eachach Muidhmhedhoin, diobaidh. Uaidhe Tir n-Amhalgaidh.
Annal Aois Criost, ceithre céd caocca a trí. An cuicceadh bliadhain ficheat do Laoghaire. Cath-sraeineadh mor ria Laoghaire mac Nell for Laighnibh. Aois Criost, ceithre céd caocca a cethair. A sé fichet do Laoghaire. Feis Teamhra la Laoghaire, mac Néll.
S. Usaille Espucc a Chill Usaille h-i Life d'écc xxvii August.
Annal Aois Criost, ceithre céd caocca a sé. A h-ocht fichet do Laoghaire. Enda, mac Cathbhadha, d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre céd caoga a seacht. A naoi fichet do Laoghaire. Cath Atha Dara ria Laighnib for Laoghaire, mac Nell. Ro gabhadh dna Laoghaire isin cath-sin, & do-rad Laoghaire ratha gréne & gaoithe, & na n-dul do Laighnibh nach tiocfadh forra tria bithu, ar a legadh uadha. Ard Macha d'fothuccadh lá Naomh Patraicc iarna edhbairt do ó Dhaire mac Fionnchadha mic Eoghain mic Nialláin. Ro h-oirdnedh da fhir dhécc lais fri cumhdach an bhaile. Ro thionchoiscc dhóibh cetus, cathair airdepscoip do dhenamh isuidhe, & ecclus do mhanchaibh, & do chailleacha, & d'urdaibh oile archena doigh ro fhind-siomh combadh si budh cenn, & budh cleithe d'eccailsibh Erenn a coitchinne. Sean-Patraicc do faoidhedh a spioraide.
Annal Aois Criost, ceitre ced, caocca a h-ocht. Iar m-beith deich m-bliadhna fichet h-i righe n-Ereann do Laoghaire mac Nell Naoighiallaigh at-bath i t-taobh Caissi edir Erinn & Albain .i. da cnoc iad-sidhe filet i n-Uibh Faoláin, & grian & gaoth ros-marbh-somh ar na sharaigh iad. Conidh do sin at-bert an fili, At-bath Laoghaire mac Nell
for taob Caissi, glas a tír,
duile Dé ad-raegaid raith
tucsat dail m-bais forsan righ.
Annal Aois Criost, ceithre ced caocca a naoi. An ceid-bhliadhain d'Oilill Molt, mac Dathi, mic Fiachrach, h-i righe n-Erenn.
Annal Aois Criost, ceithre céd seascca a dó. An cethramhadh bliadhain d'Oilill. Domhangort mac Nissi d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seasca a trí. An cúicceadh bliadhain d'Oilill. Feis Teamhra la h-Oilill Molt an bhliadhain-si.
Annal Aois Criost, cethre chéd sescca a cethair. An seiseadh bliadhain d'Oilill. Cath Dumha Aichir ria Laighnibh for Ailill Molt. Conall Gulban, mac Neill Naoighiallaigh, (o t-tátt Cenel c-Conaill) do mharbhadh la sen-tuathaibh Maighe Slecht iar na foghbháil i m-baoghal, & a adhnacal i f-Fiodhnach Mhaighe Réin, la Naomh Caillin, amhail aisnéidhes beatha an naoimh rémhraite.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seasccat a cúicc. An seachtmhadh bliadhain d'Oilill Molt. Feis Teamhra la h-Oilill Molt. Eoghan, mac Neill Naoighiallaigh, (ó t-tatt Cenel n-Eoghain), d'écc do chumhaidh Chonaill Ghulban, mic Neill Naoighiallaigh, & a adhnacal i n-Uisge Chaoín i n-Inis Eoghain, dia n-ebradh.
At-bath Eoghan, mac Néill,
re deoraibh, bá maith a mhaoin,
tré écc Chonaill na c-cleas c-cruaidh,
go f-fuil a uaigh i n-Uiscce Chaoin.
Criomhthann, mac Enda Censelaigh, rí Laighen, do mharbhadh lá mac a inghine budhéin .i. Eochaidh Guinech do Uibh Bairrche.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seascca a sé. A h-ocht d'Oilill. Feis Teamhra la h-Oilill Molt. Aois Criost, ceithre chéd seascca a seacht. A naoi d'Oilill Molt. Benen, mac Seisccnein, epscop Arda Macha, do fhaoidhedh a spioraitte.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seascca a h-ocht. A h-aon n-décc d'Oilill. Dornghal Brí Ele for Laighnibh ria n-Oilill Molt.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seachtmoghatt. An dara bliadhain décc d'Oilill. Cath Dumha Aichir for Ailill Molt ria Laighnibh.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seachtmoghatt a dó. An cethramhadh bliadhain décc d'Oilill. Toca, mac Aodha, mic Senaigh, taoiseach Criche Cualann h-i Laighnibh d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre chéd seachtmoghat a cethair. A sé décc d'Oilill. Eirc, mac Eachach Muinreamhair, d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre céd seachtmoghat a cúicc. A seacht décc d'Oilill. Conall Cremhthoinn, mac Nell Naoighiallaigh, or chinset Clanna Colmain & Síol Aodha Slaine d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre céd seachtmoghat a sé. A h-ocht décc d'Oilill. Cath Granaird ria n-Eochaidh, mac Coirpre, mic Oililla, mic Dunlaing, mic Enda Niadh, for righ Laighen, Fraoch, mac Fionnchadha, mic Garrchon, mic Fothaidh, mic Eachdach Lámhdóidh, mic Mesin Cuirb, & do-cher Fraoch i suidhe.
Annal Aois Criost, ceithre céd seachtmoghat a h-ocht. Iar m-beith fiche bliadhain
h-i righe n-Ereann d'Oilill Molt, mac Dathi, mic Fiachrach, do-chear i c-cath Ocha la Lughaidh, mac Laoghaire, la Muirchertach mac Earcca & la Ferghus Cerrbel, mac Conaill Cremhthainde, & la Fiachra, mac Laoghaire, ri Dal n-Araidhe, & la Cremhthann, mac Enda Cennselaigh ri Laighen. As don chur-sin do-rata d'Fiachra na Leé & Ard Eolairg i t-tiorfocraicc In catha. As don cath sin at-bert Becc mac Dé.
Morchath Ocha fearsaitir
imoralta catha ile
for Oilill Molt, mac Nath Í,
meabaidh ria n-Dál Araidhe.
Annal Aois Criost, ceithre chéd sechtmoghat a naoi. An céd-bhliadhain do Lughaidh, mac Laoghaire, ós Erinn i righe.
Annal Aois Criost, ceithre chéd ochtmoghat. An dara bliadhain do Lughaidh. Cath Granaird a t-tír Laighen eitir Laighnibh feisin, dú In ro marbhadh Fionnchadh, tigherna Ua Cennsealaigh, la Coirpre. Aois Criost, ceithre céd ochtmhoghat a h-aon. An treas bhliadhain do Lughaidh. .S Iarlaithe, mac Trena, epscop Arda Macha, do fhaoidedh a spioraite.
Annal Aois Criost, ceithre céd ochtmoghat a seacht. An naomhadh bliadhain do Lughaidh. Mel, Easpoc Ardachaidh i t-Teathbha, deiscipul Patraicc, d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre céd ochtmoghat a h-ocht. An deachmhadh bliadhain do Lughaidh. Cianán, espoc Doimh Liacc, d'écc.
Annal Aois Criost, ceithre céd ochtmoghat a naoi. An t-aonmhadh bliadhain dég do Lughaidh. Mac Caille espoc d'écc. Aongus, mac Nat Fraoich, rí Mumhan, do thuitim h-i c-cath Chell Osnadh la Muircertach mac Earca, la h-Iollann mac Dunlaing, la h-Ailill, mac Dunlaing, & la h-Eochaidh n-Guinech dia n-ebradh,
At-bath craobh, dosbhile n-óir,
Aongus molbhthach, mac Nat Fraoich,
Faccbhadh la h-Illand a rath
h-i c-cath Cell Osnadha claoin.
Cath Taillten for Laighnibh ria c-Coirpre, mac Néll.
Annal Aois Criost ceithre céd nochot a dó. An cethramhadh bliadhain décc do Lughaidh. Cath Slemhna, h-i Midhe, ria c-Coirbre, mac Neill, for Laighnibh.
Annal Aois Criost, ceithre céd nochat a tri. An cuicceadh bliadhain décc do Lughaidh. Patraicc, mac Calpuirn, mic Potaide, airdeaspuc, ceitt-priomhaidh & ardapstol Ereann, do chuir an céd Celestinus Papa do phroichept soiscela & do shíoladh irsi & crabhaidh do Ghaoidhealaibh, as é ro etarsccar
iaid-sidhe fri h-adhradh iodhal & arracht, ro chosccair & ro choimbhris na h-iodhla batar aga n-adhradh aca. Ro indarb deamhna & droch-spirada uaidhibh, & tucc iad ó dhorcha peacaidh & doailche co soilsi creidimh & caoin-ghníomh, ro threoraigh & ro shédaigh a n-anmanna o dhóirsibh ifrinn (gus a m-batar ag dul) go dóirsibh flatha nimhe. As e dna ro bhaist & ro bhendaigh fir, mna, maca, & inghena Ereann, cona t-tíribh & co na t-treabhaibh, etir uiscce & inbher muiridh. As leis do-rónadh cealla, mainistrecha, & ecclasa iomdha sechnón Ereann. Seacht c-céd ceall a líon. As leis céttus ro h-oirdneadh epscoip, sacairt, & aos gach gráidh archena, secht g-ced epspoc & trí mhíle sagart a líon. Do-roine ferta & mírbhaile iomdha, coná cumhaing aiccnedh daonna a chuimhniúghadh na a foraithmhet a n-do-ríghene do mhaith isna talmannaibh. O ro comhfoiccsigh aimsir eitsechta naomh Patraicc h-i Sabhall, ro thochaith corp Chríost a lámhaibh an naoimh-epscoip Tassach, isin 122 a aoisi, & ro fhaidh a spirat do chum nimhe. Ro bai comhthóccbháil catha & adhbhar easaonta isin cuicceadh ag imresain im corp Patraic iarna eccuibh. Uí Néill & Airghialla acc triall a thabhairt
go h-Ard Macha, Ulaidh acca fhostadh aca fadein, go n-dechattar Ui Néill & Airghialla go alaile uiscce, go t-tuargaibh an abhann friú, co ná ro chumhaingset techt tairsi lá méd a tuile. O do-choidh an tuile for c-cula do-dheachatar na sloigh fo combaigh .i. Uí Néill & Ulaidh do bhreith chuirp Patraicc leó. As edh tarfas lá gach n-druing díobh co m-baí an corp leo budhéin dochum a t-tire, go ro edarsccar Dia iad gan troid gan tachar fon ionnus-sin. Ro h-adhnacht iaramh corp Patraic go n-onoir & go n-airmittin moir, i n-Dún Da Leathglas, & na dí oidhce décc ro batar na sruithe ag faire an chuirp, co psalmaibh & hymnaibh, ni baí oidhce i Muigh Inis, ina Is na ferannaibh comhfoiccsibh (andar leó) acht amhail bidh soilsi an laoi lansholais ro ionorchaidh ann do ghrés. As do bhliadhnaibh bais naomh Patraicc at-rubradh.
O genar Criost, áiremh ait,
.cccc. for caomh nochait,
teora bliadhna fair iar-soin,
go bás Patraicc priomh-apstoil.
Annal Aois Criost, ceithre céd nochat a cethair. A sé décc do Lughaidh. Cath Cind Ailbhe ria c-Coirbre, mac Nell, for Laighnibh.
Annal Aois Criost ceithre céd nochat a sé. Mo Chaoi abb Naondroma, d'écc
an treas la ficheat do mí Iun. Cath Droma Lochmaighe ria Laighnibh for Uibh Nell. Corbmac a Crich In Ernaidhe epscop Arda Macha, comharba Patraicc, do faoidhedh a spioraitte.
Annal Aois Criost, ceithre céd nochat a seacht. A naoi décc de Lughaidh. Cath Inde Moire h-i c-Crich ua n-Gabhla for Laighnibh, & for Iollann, mac Dunlaing, la Muirchertach mac Earca.
Annal Aois Criost, ceithre céd nochat a h-ocht. An fichetmhadh bliadhain do Lughaidh. Fergus Mor, mac Eirc, mic Eathach Muinreamhair, cona bhraithribh do dhul ind Albain. Aois Criost, ceithre céd nochat a naoi. A h-aon fichet do Lughaidh. Cearban easpoc, ó Fiort Cearban oc Teamhraigh, d'écc. Cath Seaghsa ria Muircertach mac Erca for Duach Teng' Umha, ri Connacht. Is eadh fochann an chatha .i. Muirchertach ro bai h-i rathaighius etir In rí & Eochaidh Tiormcharna, a brathair, go ro gabhadh Eochaidh for comairce Muirchertoigh. Ceann Faoladh as-bert da dhearbhadh.
Cath Seghsa
ben do mnaibh fodruair
ro boí crú derg dar cruisigh,
la Duisich, ingin Duaich.
cath Dealcca, cath Mucramha
acus cath Tuama Drubha,
la cath Seghsa
h-i t-torcair Duach Teng' Umha.
For Connachtaibh ro sraoineadh na catha h-isin.
Annal Aois Criost, cuicc céd. An dara bliadhain fichet do Lughaidh. S. Ibhar espuc, d'écc an tres la fichet do mí April. Ceithre bliadhna ar tri céd fod a shaoghail. Cath Lochmaighe ria Laignibh for Uibh Nell.
Annal Aois Criost, cuicc céd a h-aon. A tri fichet do Lughaidh. Cath Fremhainne h-i Midhe for Fiachaidh, mac Nell, ria f-Failge Berraidhe, dia n-ebradh an rann,
In rí aile as-mberaidh
Fiacha, mac Nell, ní celaidh,
As fair, tar cremla cile,
cath Freamhna Midhe meabhaidh.
Annal Aois Criost, cúicc céd a trí. Iar m-beith cúig bliadhna fichet i righe Ereann do Lughaidh, mac Laoghaire, torchair i n-Achadh Forcha, iarna bém
d'forcha tenntighe, tre miorbailibh De, tresan dímiadh tuccustoir do Pattraicc, amhail a deir an rann-so:
A n-Achadh Farcha ughrach,
bás mhic Laogaire Lughach,
Gan molbhtha tall na sonn
de do forcha trom teinntighe.
Eochaidh, mac Muiredhaigh Muindeircc, ri Uladh, d'ecc.
Annal Aois Criost, cúicc céd a cethar. An céid-bhliadhain do Muirchertach, mac Muiredhaigh, mic Eoghain, mic Néll, na righ ós Erinn.
Annal Aois Criost, cúicc céd a sé. An treas bhliadhain do Mhuirchertach. Iollann, mac Dúnlaing, ri Laighen, d'écc. Cath Luachra ria Coin Corb for Uibh Néill. As do ra raidhedh:
Cath lonn Luachra, uasa tuas,
at-ces Brighit, ni frith fás,
flannchath Fionnabhrach ba h-uas
im corp n-Iollainn iarna bhás.
Annal Aois Criost, cuig céd a seacht. An cethramhadh bliadhain dho Muirchertach. Cath Droma Dergaighe for Foilghe m-Berraidhe, ria f-Fiachaidh mac Néll.
As la Cinel Fiachaidh an feronn o Cluain In Dibair co h-Uisnech o sin ille, amhail as-bert Cend Faoladh:
Dighal Dia seacht m-bliadhan,
ba si dighde a cridhe
cath i n-Dromm Dergaighe
ba dhe do-cer magh Midhe.
Annal Aois Criost, cuig céd a h-aoin n-décc. A h-ocht do Mhuirchertach. S. Bron epscop o Cúil Iorrae, i c-Condachtuibh, d'écc, an t-ochtmhadh lá do mí Iun.
Annal Aois Criost, cuig céd a dó dég. A naoi do Muirchertach. S. Earc Slaine espucc Lilcaigh, & ó Ferta Fer f-Feig i t-taobh Sídhe Truim aniar, do écc, an dara lá do mhí Nouembris. Deich m-bliadhna ar cheithre fichtib a
aois an tan thesta. As e an t-Espucc Eirc-sin ro ba breithemh do Phattraicc. As do-roine Patraicc an rand-so.
Espucc Erc
gach ní con-ceartadh ba cert,
gach aon beireas coicheart cert
fortraibh bendacht Easpuic Erc.
Dubhthach .i. a Druim Derbh espucc Ard Macha do fhaoidhedh a spioraitte.
Annal Aois Criost, cuig céd a trí décc. An dechmhadh bliadhain Mhuirchertaigh. .S. Mac Nisi .i. Aonghas espucc Connere, d'écc an treas la do Nouember. Cath Dedna, i n-Dromaibh Breagh, ria Muirchertach mac Earca, & ria c-Colgu, mac Loiti, mic Cruinn, mic Feidhlimidh, taoiseach Airghiall, dú In ro marbhadh Ardghal, mac Conaill Cremhthainne, mic Néill. Aois Criost, cúig céd a seacht dég. A cethair décc do Muircheartach. .S. Dar Erca Cille Slébhe Cuilinn, dar b-ainm Mo Ninde d'écc 6 Iulii. Naoi fichit bliadhain fod a shaoghoil dia n-ebradh:
Naoi fichit bliadhain 'mole,
do reir riaghla gan time,
gan baes, gan béd, gan baoghal,
ba h-e saoghal Mo Ninde.
Annal Aois Criost, cuig ced a naoi décc. A sé décc do Mhuirchertach. S. Condlaedh, epscop Cille Dara, cerd Brighde, d'écc 3. Maii.
Annal Aois Criost, cúig céd fiche a h-aon. A h-ocht décc do Mhuirchertach. S. Buite, mac Bronaigh, espucc Mainistre, d'écc 7. December.
Buite bratha brí co m-blaidh,
tí cech tratha dom cobhair,
Gealghlach go n-gloraibh n-gluinn n-gloin,
degh-mac Bronaigh, mic Bolair.
Annal Aois Criost, cúicc céd fiche a trí. An fichetmhadh bliadhain do Muirchertach. Beoaidh, espucc Arda Carna, d'écc, an t-ochtmhadh la do Marta. Eochaidh, mac Aonghusa, righ Mumhan, d'écc.
Annal Aois Criost, cuig céd fiche a cethair. A h-aon fichet do Muircheartach. Cath Atha Sighe ria Muirchertach for Laighnibh, dú In ro marbhadh Sighe, mac Dein, conadh uadha aderar Ath Sighe.
Annal Aois Criost, cuig céd fiche a cuicc. A dó fichet do Muircheartach. S. Brighit ogh, banab Chille Dara d'écc. As di-sidhe cetus ro h-iodhbradh Cill
Dara, & ba lé con-rodacht. As í Brighit tra ná tucc a meanmain ná a h-inntheifimh as In coimdheadh eadh n-aonuaire riamh acht a siorluadh, & a siorsmuaineadh do grés ina cridhe & menmain, amhail as errderc ina bethaidh fein, & i m-bethaidh naoimh Brenainn, espucc Cluana Ferta. Ro thochaith imorro a h-aimsir acc foghnamh go diochra don coimdhe, ag denomh fert & miorbhal, ag slánucchadh gach galair & gach tedhma archena, amhail aisnéidhes a betha, go ro faoidh a spirat do chum nimhe, an céd lá do mí Febhru, & ro h-adhnacht a corp i n-Dún i n-aon-tumba la Patraicc, co n-onoir & co n-airmidin. Ailill, epscop Arda Macha, do Uibh Breasail do-sidhe, do écc.
Annal Aois Criost, cuicc ced fiche a se. An treas bhliadhain fichet do Mhuirchertach. As do thairrngire báis Mhuircheartaigh ad-beart Cairneach
Asam uamhon ar In m-bein,
ima luaidhfe ilor Sin,
Ar fhiur loisccfidher i t-tin,
for taoibh Cletigh báidhfir fin
.i. la Sín ingin Sighe do-rochair Muircertach, i c-cionadh a h-athar ro marbh-somh.
Cath Eibhlinne ria Muirchertach mac Earca, cath Moighe h-Ailbhe, cath Almhaine, cath Cinn Eich, & orccain na c-Cliach, cath Aidhne, for Connachtaibh, conadh dona cathaibh-sin at-bert Ceand Faoladh:
Cath Cinn Eich, cath Almhaine,
ba h-aimsir airdherc aimhre,
orccain Cliach, cath Aidhne,
acus cath Maighe h-Ailbhe.
Cairell, mac Muireadhaigh Muindeircc, ri Uladh, d'écc. Oilill, mac Dunlaing, ri Laighen, do écc.
Annal Aois Criost, cúicc céd fiche a seacht. Iar m-beith ceithre bliadhna fichet i righe n-Ereann do Muirchertach, mac Muiredhoigh, mic Eoghain, mic Néill Naoighiallaigh, ro loiscceadh é i t-Tig Cletigh uas Bóinn, oidhche Shamhna iar na bhátadh h-i f-fín. Sín at-bert an rann:
As mesi Taeten inghen
do-cher aireach Néll,
As Gamadhaigh mo ainm,
in gach airm as rén.
Cend Faoladh ro raidh:
Fillis an rí mac Earca
a l-leith Ua Neill,
Firt fuil ferna In gach moigh,
broghais criocha h-i c-cén.
Fo seacht ferais no chairpthi
acus bidh cian bus cumhan
Do-bert gialla Ua Néill
la gialla moighe Mumhan.
Annal Aois Criost, cúig céd fiche a h-ocht. An céd-bhliadhain do Tuathal Maolgarbh, mac Corbmaic Caoich, mic Coirpre, mic Neill, i righe n-Ereann. Cath Luachra Móire etir Da Inbher, frisa raiter cath Ailbhe i m-Breghaibh, ria t-Tuathal Maolgarbh, for Ciannachtaibh Midhe.
Annal Aois Criost, cuicc céd triocha a h-aon. An ceathramhadh bliadhain do Tuathal. Cath Claonlocha h-i c-Cenel Aodha ria n-Goibhneann, taoisioch Ua Fiachrach Aidhne, airm In ro marbhadh Maine, mac Cerbhaill, ag cosnamh geillsine Ua Maine Connacht. Aois Criost, cuig céd triocha a cethair. An seachtmhadh bliadhain do Tuathal. S. Mochta, espucc Lughmhaigh, descipul Patraig, an naomhadh lá décc do mí Agust ro faoidh a spirat docum nimhe. As fair tuccadh an tuarusccbáil-si:
Fiacail Mochta ba maith bés
trí chéd bliadhain, buan an cís,
Gan guth n-iomrail sece suas
gan mir n-ionmair sece sios.
Tri fichit seanóir psalmach
a theglach rioghdha remeann
Gan ar, gan buain, gan tíoradh
gan gniomhradh, achtmadh léighionn.
Fear trí fichit fer trí céd
arca fuin as sean an dét,
Ní mó cin ógan fo ghail
is aithfidhe an seinfhiacail.
Annal Aois Criost, cúicc céd triocha a cuig. An t-ochtmhadh bliadhain do Tuathal. Eaclais Doire Calgaigh do fothughadh la Colom Cille, iar n-edhbairt an bhaile do dia derbfhine fén .i. Cenel c-Conaill Gulban mic Néll. Corbmac, mac Oililla, ri Laighen, d'écc. Oilill, epscop Arda Macha, do écc. Do Uibh Bresal doi-sidhe bheos.
Annal Aois Criost, cúicc céd triocha a seacht. An deachmhadh bliadhain do Tuathal. S. Lughaidh, espucc Connere, décc. Cath Sligighe ria b-Fergus & ria n-Domhnall, da mac Muirchertaigh, mic Earcca, ria n-Ainmire, mac Sédna, & ria n-Aindidh, mac Duach, for Eoghan Bel, ri Connacht. Ro meabhaidh an cath rempa, do-rochair Eoghan Bél, dia n-ebradh indso:
Fichter cath Ua Fiachrach
la feircc faobhair, tar im Bel,
Gesis buar namhat fri slegha
sretha In cath i Crinder.
Ar-celt Slicech do mur
már fuile fer lia feóil
Bertait ilaigh tar Ebha
im chend n-Eoghain Beóil.
Annal Aois Criost, cúicc céd triocha a h-ocht. Iar m-beith aon-bhliadhain décc h-i ríghe n-Ereann do Tuathal Maolgarbh, mac Corbmaic Caoich, mic Coirpre, mic Néll, torchair i n-Greallaigh Eillte la Maol Mór, mac Airgedain, oide Diarmoda mic Cerbhaill e-sidhe, & do-rochair Maol Mór ind fo chédor, dia n-ebradh:
Echt Maoile Móir nad mall
ní gníomh cóir ro cind,
marbhadh Tuathoil Tréin
ad-rochair fein inn.
Annal Aois Criost, cúicc céd triocha a naoi. An céid-bhliadhain do Diarmaitt, mac Ferghusa Ceirrbheoil, i righe n-Ereann. Dichendadh Abacúc i n-aonach Tailten tre miorbhailibh De & Ciaráin .i. luighe n-éithigh do-rad-somh fo láimh Ciarain, co ro gabh aillse for a mhuinél (.i. as for a muinel ro fuirimh Ciaran a lamh) co torchair a cheand de.
Annal Aois Criost, cúig céd cethracha a h-aon. An treas bhliadhain do Diarmait. S. Ailbhe, airdespoc Imlich Iubhair, d'écc an dara la décc do September.
Annal Aois Criost, cuicc céd ceathracha a trí. An cuigeadh bliadhain do Diarmait. Pláigh egsamhail choitchenn ar fedh na cruinne, gur sgrios an trian bú airmhidnithe don chinedh daonna.
Annal Aois Criost, cúicc céd cethracha, a cethair. An seiseadh bliadhain do Diarmait. S. Mobhí Claraineach .i Berchan ó Glais Naidhen, for bhrú abhand Liffe, don leith i t-tuaidh, d'écc, an dara la décc do mí October. Cath Cuile Conaire i c-Cera ria b-Fherghus & ria n-Domhnall dá mac
Muirchertaich mic Earcca, for Ailill Inbhanda, rí Condacht, & for Aodh f-Fortamhail, & torchair Ailill & Aodh ann.
Annal Aois Criost, cúig céd cethracha a cúig. An seachtmhadh bliadhain do Diarmait. S. Ailbhe Senchuae Ua n-Oiliolla d'écc.
Annal Aois Criost, cúig céd cetracha a sé. An t-ochtmhadh bliadhain do Diarmaitt. Cath Cuilne In ro marbadh sochaidhe do Chorc' Oiche tria ernaidhe n-Ide Cluana Creadhail. Fothadh mac Conaill d'écc. Cairpre, mac Corpmaic, ri Laighen, do écc. Aois Criost, cuig céd cethracha a seacht. An naomhadh bliadhain do Diarmait. Ri Uladh, Eochaidh, mac Condlaidh, mic Caolbhaidh, mic Cruinn Ba Dhrai, d'écc. Toiseach Teathbha, Criomthann, mac Briuin, d'écc. S. Dubhthach, abb Arda Macha, do écc. Do shíol Colla Uais do-sidhe.
Annal Aois Criost, cúig céd cetracha a h-ocht. A deich do Diarmaitt. S. Ciaran mac an t-saoir, ab Cluana Mic Nóis, d'écc an naomhadh lá do September. Tri bliadhna triocha fot a shaoghail.
S. Tighernach, easpoc Cluana h-Eoais, do dol d'écc an cethramhadh d'April. S. Mac Tail Cille Cuilinn (.i. Eoghan mac Corcrain) d'écc, an t-aonmhadh lá décc do mí Iún. S. Colum mac Criomhthainn d'écc. S. Sincheall Sen, mac Cenandáin, abb Cille Achaidh Droma Foda, do dhol d'écc an seiseadh lá fichet do Márta, triocha ar tri céd bliadhain fod a shaoghail. S. Odhrán, o Leitriochaibh Odhráin, d'écc an dara lá do mí October. S. Findén, abb Cluana h-Eraird, oide naomh Ereann, d'écc, 12 December. S. Colaim Innsi Cealtra d'écc. Don mortladh dar bo h-ainm an Chron
Chonaill, & ba h-isidhe an chéd-Buidhe Chonaill, at-bathsat na naoimh-sin, acht Ciaran & Tighernach. Bas Eathach, mic Connlo, rígh Uladh, a quo Uí Eathach Uladh. Tighernach.
Annal Aois Criost, cuig céd caocca. A dó décc do Diarmaitt. Dauid mac Guaire uí Forannáin, epscop Arda Macha, & legaitt na h-Ereann uile, do écc.
Annal Aois Criost, cúig céd caocca a h-aon. A tri décc do Diarmaitt. S. Neasan Lobhar d'écc. Feargna, mac Aonghusa, rí Uladh, do marbhadh h-i c-cath Droma Cleithe la Déman, mac Cairill, & la h-Uibh Eathach n-Arda.
Annal Aois Criost, cúig céd caocca a dó. A cethar décc do Diarmaitt. Eaccluis Bendchair do fothughadh la Comhgall Bendchair. Feis Temhra do dhenamh la righ Ereann, Diarmaitt, mac Fergusa Cerrbheoil. Marbhadh Colmain Móir, mic Diarmata, ina charpat la Dubhshloit h-ua Trena do Chruithneachoibh.
Annal Aois Criost, cuig céd caocca a tri. A cúig décc do Diarmaitt. At-ces Breanainn Biorra ag dol i roth isin aier an bhliadhain-si. Cluain Ferta do fhothughadh la naomh Brenainn.
Annal Aois Criost, cuig céd caoga a cethair. An seiseadh bliadhain decc do Diarmaitt. S. Cathub, mac Fergusa, abb Achaidh Cinn, d'écc 6. April. Caocca ar céd bliadhain fod a shaoghail. Feis dédheanach Teamhra do dhenamh la Diarmaitt, righ Ereann. Curnan, mac Aodha, mic Eathach Tiormcharna, .i. mac righ Connacht do bhásughadh la Diarmaitt, mac Cerbhaill, tar slánaibh & comhairge Coluim Cille,
iarna tharraing go h-aindeonach as a lámhoibh, conadh é fochann catha Cúla Dreimhne.
Annal Aois Criost, cuig céd caogatt a cúig. An seachtmhadh décc do Diarmait. Cath Cúla Dreimhne do bhrisedh for Diarmaitt, mac Cerbhaill, la Fearghus & la Domhnall, dá mac Muirchertaigh, mic Earcca, la h-Ainmire, mac Sedna, & la n-Aindidh, mac Duach, & la h-Aodh, mac Eathach Tiormhcharna, rí Connacht. h-I c-cionaidh marbhtha Curnáin, mic Aodha, mic Eathach Tiormcharna, for faosamh Coloim Cille, do ratsat Clanna Nell an Tuaisceirt & Connachta an cath-sin Cula Dreimhne don righ, do Diarmait, & beos imon c-claoin-bhreith rucc
Diarmait ar Colom Cille im liubar Findén ro scríobh Colom Cille gan rathughadh d'Findén, dia n-deachsat i réir n-Diarmata, go ro coiccertaidh Diarmait an m-breith n-oirrdheirc, la gach boin a boinín, & ra. Colam Cille ro ráidh:
A Dia, cia nach dingbai an cia dus inermais mís a lín
An t-sluagh do-boing beatha dín
Sluagh do-ching h-i timchel carn
As mac ainfthe no-das-mairn
As é mo drui, ním éra,
mac Dé as frim con-gena.
As álainn ferus a l-luadh
gobhar Baodain résan t-sluagh
Fo la Baotan fuilt buidhe
bena a h-Eren fuirre.
Fraochan, mac Tenusain, as é do-righne ind erbhe n-druadh do Diarmait. Tuathan, mac Dimmain, mic Sarain, mic Corbmaic, mic Eoghain, as é ro la ind erbhe n-druadh dar a cend. Trí míle trá iseadh torchair do muintir Diarmada. Aoin-fhear námá isseadh torcair don leit n-aill, Magh Láim a ainm, ar Is é ro ching tar an eirbhe n-druadh.
Annal Aois Criost, cúig céd caogat a sé. A h-ocht décc do Diarmaitt. Cath Chuile h-Uinnsenn i t-Teathbha, for Diarmaitt, ria n-Aodh, mac m-Breanainn, taoisioch Teathbha, & ro meabhaidh for Diarmait a h-ionadh an iomairecc.
Annal Aois Criost, cúig céd caogat a seacht. A naoi décc do Diarmait. S Becc mac Dé, faidh oirrdherc, d'écc. Colom Cille do dol i nd-Albain go ro fothaidh iarumh ecclus, & as uadh ainmnighter. S. Aodh O Fiachrach
d'ég. Cath Mona Doire Lothair for Cruithniu ria n-Uibh Nell an Tuasceirt, .i. ria c-Cenél c-Conaill & Eoghain, du i t-torcradar seacht t-taoisigh Cruitnech im Aodh m-Brecc, & as don cur-soin do-rochair doridhisi na Lee; & Cárn Eolairg do Clandoibh Néll an Tuaisceirt. Ceann Faoladh ro raidh indso:
Sinsit faebhra, sinsit fir
in Móin mór Doire Lothair,
Adbair comronna nat cert
seacht righ Cruithne im Aodh m-Brecc.
Fictir cath Cruithne n-uile
acus forloiscter Elne
Fichtir cath Gabra Liffe
acus cath Cuile Dreimhne.
Bersat gialla iar c-conghal
as siar im cnuas nuach
Fergus, Domhnall, Ainmire
acus n-Aindidh, mac Duach.
Fillsit da mac mic Earcca
ar cend an catha cedna
Acus an rí Ainmire
fillis i sealbhaibh Seatna.
Aois Criost, cúig céd caoccatt a h-ocht. Iar m-beith fiche bliadhain os Erinn i righe do Diarmaitt, mac Fergusa Cerrbeoil, do-cear la h-Aodh n-Dubh, mac Suibhne, rí Dál n-Araidhe, ag Raith Bicc, h-i Moigh Line. Tuccadh a chend go Cluain Mic Nois, go ro h-adhnacht innte, & ro h-adhnacht a cholann h-i c-Coindere. Is In m-bliadhain-si ro gabhadh an muirgelt .i. Liban inghean Eathach, mic
Muiredha, for Tracht Ollarbha, h-i lín Beoain, mic Inli, iascaire Comhgaill Bendchair.
Annal Aois Criost, cúicc céd caoccat a naoi. An céd-bhliadhain do dá mac Muirchertaich, mic Muireadhaigh, i righe n-Ereann .i. Domhnall & Feargus. Cath Gabhra Liffe, & cath Dumha Aichir, ria n-Domhnall & ria b-Fergus, for Laighnibh, dia n-ebradh:
Cath Gabhra,
& cath Dumha Achair
At-bath amhra i c-cechtair,
Colgu acus a athair.
Cath Gabhra,
ni cath duine ná dí cét
at-bath fiche ó Faolan,
ó Ailell fiche fichet.
Annal Aois Criost, cúig céd seasccat. An dara bliadhain do Domhnall & d'Feargus. Daimhin Daimhairgit, .i. Coirpre, d'écc. As uadha-sidhe na h-Airghialla.
Annal Aois Criost, cuig céd seasccat a h-aon. Iar m-beith trí bliadhna i righe n-Ereann do Domhnall & d'Feargus, da mac Muirchertaigh, mic Muireadhoigh mic Eoghain, mic Nell, ro éccsat araon.
Annal Aois Criost, cúig céd seasccat a dó. An céid-bhliadhain d'Eochaid, mac Domhnaill, mic Muirchertaigh, & do Baodan, mac Mhuirceartaich, mic Muireadhaigh, i righe n-Ereann.
Annal Aois Criost, cuig céd seascat a trí. S. Mo Laisi, abb Daimhinnsi, d'écc an dara la décc do September. Iar m-beith dá bhliadhain i righe n-Ereann
d'Eochaidh & do Baodan, torchradar la Cronán, toiseach Ciannachta Glinne Gemhin.
Annal Aois Criost, cúig céd sesccat a cethair. An céd-bhliadhain do Ainmire, mac Sedna, mic Fergusa Cendfhoda, h-i righe n-Ereann.
Annal Aois Criost, cúig céd seasccat a cúig. An dara bliadhain d'Ainmire. Deman, mac Cairill, ricch Uladh, mic Muireadhoigh Muindeircc, do marbhadh la bachlachaibh Boirne. Murchobhlach la Colman m-Becc, mac Diarmata, mic Fergusa Cerrbheoil, & la Conall, mac Comhgaill, toiseach Dal Riada h-i Soil, & i n-Ile, co t-tardsat edála iomdha eistibh.
Annal Aois Criost, cúig céd seasccat a sé. Iar m-beith trí bliadhna h-i righe n-Ereann d'Ainmire, mac Sedna, torcair la Fergus, mac Nelline, dia n-ebrad:
Féimin an tan ro m-boi rí
nir bo mennat nach detlai
Indiu as foirdergg a lí
la h-Ainmire, mac Séatnai.
Annal Aois Criost, cúig céd seasccat a seacht. Iar m-beith aon-bhliadhain h-i righe n-Ereann do Baodan, mac Nindeadha, mic Fergusa Cendfoda, do-cear oc Lém Inn Ech, i n-debhaidh, lasan da Comaoine .i. Comaoine, mac Colmain
Bicc, mic Cerbhaill, & Comaoine, mac Librene, mic Iolladhain, mic Cerbhaill. Tré comhairle Colmain Bicc do-ronsat an gníomh h-ishin. Aois Criost, cúig céd seasccat a h-ocht. An ced-bhliadhain d'Aodh, mac Ainmirech, ós Erinn. Feargas mac Nelline, do mharbhadh la h-Aodh, mac Ainmirech, i n-dioghail a athar.
Annal Aois Criost, cúig céd seascca a naoi. An dara bliadhain d'Aodh. S. Oenna mac ua Laighisi, abb Cluana Mic Nóis, décc. S. Ite, ógh ó Cluain Credhail, d'écc an 15 Ianuarii. As di ba h-ainm M' Ide.
Annal Aois Criost, cúig céd seachtmoghat. An treas bhliadhain d'Aodh. S. Moeinend, espucc Cluana Fearta Brenainn, d'écc an céd lá do Marta.
Annal Aois Criost, cúig céd seachtmoghat a h-aon. S. Brenoinn, ab Biorra, d'écc an naomhadh lá fichet do Nouember. Cath Tola ria Fiachna, mac Baodain, mic Cairill, for Osraighibh & for Elibh, & ro meabhaidh forra. Tola ainm maighe etir Cluain Ferta Mo Lua & Saighir. Cath Femhin ria Coirpre mac Cremhthainn, ri Mumhan, for Colman Becc, mac Diarmada, & ro meabhaidh ar Colman.
Annal Aois Criost, cuig céd seachtmoghat a dó. An cúicceadh bliadhain d'Aodh. Cath Doete, dian h-ainm Bealach Feadha, ria n-Aodh, mac Ainmirech, for
feraibh Midhe, du In ro thuit Colman Becc, mac Diarmada. Conall mac Comhgaill, rí Dal Riatta, do écc. As eisidhe ro edhbair h-I do Choluim Cille.
Annal Aois Criost, cuig céd seachtmoghat a trí. An seiseadh bliadhain d'Aodh. Brenainn, mac Briuin, flaith Teathbha, d'écc.
Annal Aois Criost, cuig céd seachtmoghat a cethair. A seacht d'Aodh. Marbhadh Aodha, mic Eathach Tiormcharna, la h-Uíbh Briuin.
Annal Aois Criost, cúig céd seachtmoghat a sé. An naomhadh bliadhain d'Aodh. S. Brenainn, abb Cluana Ferta Brenainn, an 16 Maii, & do fuair bas a n-Eanach Dúin, & do h-adhlacadh a chorp a c-Cluain Ferta Brenainn. Colman, mac Coirpre, ri Laighen, d'écc acc Sliabh Maircce.
Annal Aois Criost, cúicc céd seachtmoghat a seacht. An deachmhadh bliadhain d'Aodh. S. Espucc Ethchen Cluana Fota Baitan Abha d'écc an 11 Februari. S. Caireach Dergain ogh, o Cluain Boireann, d'ecc 9 Februari. Feidhlimidh Finn, abb Arda Macha, do écc.
Annal Aois Criost, cuig céd seachtmoghat a naoi. A dó décc d'Aodh. Cath Droma Mic Earcca ria n-Aodh, mac Ainmirech, for Cenel n-Eoghain, dú In ro marbhadh Colcca, mac Domhnaill, mic Muircheartaigh, mic Muireadhoigh. Aois Criost, cúig céd ochtmoghat. A tri décc d'Aodh. Fergus Scannal, rí Mumhan, do marbhadh.
Annal Aois Criost, cúig céd ochtmoghat a h-aon. A cethair décc d'Aodh. Aedh, mac Suibhne, toiseach Maonmuighe, d'écc.
Annal Aois Criost, cuig céd ochtmoghat a dó. A cúig décc d'Aodh. Feradhach, mac Duaich, tigherna Osraighe, do mharbhadh la a mhuintir feisin.
Annal Aois Criost, cuig céd ochtmoghat a trí. A sé décc d'Aodh. S. Fergus, epscop Droma Lethglaise, do écc an 30 do Mharta, & as é an Fergus-sin ro fhothaidh Cill m-Bian.
Annal Aois Criost, cúig céd ochtmoghat a cethair. A seacht décc d'Aodh. S. Nat Caoimhe, abb Tíre Da Ghlas, brathair Caoimhghin, do écc an céd lá do Maii.
Annal Aois Criost, cúig céd ochtmoghat a cúig. An t-ochtmhadh bliadhain décc d'Aodh. Brenainn tigherna Teathbha, d'écc. As eisidhe ro edhbair (riasan tan-sain)
Dermagh do Dia, & do Colom Cille. Baettan, mac Cairill, rí Uladh, d'écc.
Annal Aois Criost, cúig céd ochtmoghat a sé. A naoi décc d'Aodh. S. Dáigh, epscop, mac Cairill, d'écc an 18 August. Feidhlimidh, mac Tighernaigh, rí Mumhan, d'écc. Cath Moighe Ochtair ria m-Brandubh, mac Eathach, for Uibh Néll isin tealaigh os Cluain Conaire andes.
Annal Aois Criost, cúig céd ochtmoghat a seacht. An fichetmhadh bliadhain d'Aodh. S. Caorlan, epscop Arda Macha, d'écc, an cethramhadh lá fichet do Mharta. S. Seanach, epscop ó Cluain Ioraird, d'écc.
Annal Aois Criost, cuig céd ochtmoghat a h-ocht. A h-aon ficheat d'Aodh. S. Aodh, mac Bricc, epscop ó Cill Air, i Midhe, d'ecc 10 do Nouember. Lughaidh Lis Móir d'écc.
Annal Aois Criost, cuig céd ochtmoghat a naoi. A do ficheat d'Aodh. S. Mac Nise, abb Cluana Mic Nois, frí re sé m-bliadhan, décc, & a écc an 13 do mhí Iun.
Aois Criost, cuig céd nochat. An treas bhliadhain fichet d'Aodh. Cath Euduind Móir ria b-Fiachna, mac Baetain, mic Cairill, mic Muireadhoigh Muindeircc, for Gerthidhe, mac Ronain, tigherna Ciannachta. As do-sin do raidheadh:
An feacht n-oile do-regha
fian mic Baotain i m-Bregha
Biaid Ciannachta i f-fout
níbat foicsi do rout.
Seanchan, mac Colman Móir, do mharbhadh. S. Grigoir Belóir do oirdneadh a g-cathaoir & a g-comharbus Pedair apsdal dia aimhdheoin.
Annal Aois Criost, cuig céd nochat a h-aon. A cethair fichet d'Aodh. Aodh Cerr, mac Colmain, mic Coirpre, ri Laighen, d'écc.
Annal Aois Criost, cuig céd nochat a dó. A cúig fichet d'Aodh. Colum Cille, mac Feaidhlimidh, apstal Alban, ceann crabhaidh ermhoir Ereann, & Alban iar b-Pattraicc, d'écc ina ecclais fein In h-I i nd-Albain, iarsan c-cúicceadh bliadhain triochad a oilithre, oidhce domhnaigh do shundradh an 9 lá Iunii. Seacht m-bliadhna seachtmoghatt a aois uile an tan ro faoidh a spiorait dochum nimhe, amhail as-berar isin rann:
Teora bliadhna bai gan lés
Colum ina Duibhreglés,
Luidh go h-aingli asa chacht
iar seacht m-bliadhna seachtmoghat.
Dallán Forgaill dixit hoc do bhás Choluim Cille:
Is leighes legha gan les
is dedhail smera re smuais
Is abhran re cruit gan chéis
sinde d'éis ar n-argain uais.
Aodh Dubh, mac Suibhne, rí Uladh, do mharbhadh la Fiacha, mac Baettain. As lasan Aodh n-Dubh-sin torchair Diarmaitt mac Cearbhaill.
Annal Aois Criost, cuig céd nochat a trí. A sé fichet d'Aodh. Cumascach, mac Aodha mic Ainmirech, do mharbhadh la Brandubh, mac Eathach, i n-Dun Bucat, amhail as-bert naomh Aedhan epscop:
Guidhim In Coimdiu comhachtach
i fail Cille Randairech
Robsi dioghail Comusccaigh
guin Aodha mic Ainmirech.
Cath Slebhe Cuae, h-i Mumhain, for Muimhnechaibh, Fiachna ria mac m-Baodain. Tiobraide, mac Calgaigh, d'écc.
Annal Aois Criost, cúig céd nochat a cethair. Iar m-beith seacht m-bliadhna fichet i righe n-Ereann d'Aodh, mac Ainmirech, mic Seatna, torcair la Brandubh, mac Eathach, i c-cath Duin Bolcc i l-Laighnibh, ar n-dol d'Aodh do thabhach na
boromha, & do dhioghail a mhic Chomusccoigh forra. Torcratar aroile saorclanna isin cath-sin Bealoigh Duin Bolg, im Becc, mac Cuanach, tigherna Airghiall. As do bás Aodha do raidheadh:
A m-Buac
ferus an tonn frí bruach
At-fet scela, cia fa scith,
Aodh, mac Ainmireach ro bíth.
Ben Aeda cecinit:
Bator ionmuine tri taoibh
fris nach freisge aitherrach
Taobhan Taillten, taobh Temhra
's taobh Aodha, mic Ainmireach.
Annal Aois Criost, cúig céd nochat a cúig. An céd-bhliadhain d'Aodh Slaine, mac mic Diarmata, mic Fergusa Cerrbheoil, & do Colman Rimidh, i righe n-Ereann. S. Baoithin, mac Breanainn, abb Iae Choloim Cille, d'écc an 9 Iuine. Ailithir, abb Cluana Mic Nóis, d'écc.
Annal Aois Criost, cúig céd nochat a sé. An dara bliadhain d'Aodh Slaine, & do Colman. S. Sinche, ógh ó Cluain Leth Tengadh, d'écc, an naomhadh lá do Nouember. Suibhne, mac Colmain Bicc, tigherna Midhe, do mharbhadh la h-Aodh Sláine i m-Bri Damh.
Annal Aois Criost, cúig céd nochat a seacht. An treas bhliadhain d'Aodh & do Colman. Bemenna Branduib im Breghaibh. Brenainn, mac Coirpre mic Fechine, tigherna Ua Maine, d'écc. Cath Slemhna Midhe ria Colman Rimidh for Conall Cu, mac Aodha, mic Ainmireach, & ro meabhaidh for Conall. Cath Cúile Caol ria b-Fiachna mac Baotain, for Fiachna, mac Demain, agus ro meabhaidh an cath for Fiachna mac Demain. Uata, mac Aodha, mic Eathach Tiormcharna, righ Connachta, d'écc. Eochaidh, mac Diarmatta, epscop & abb Arda Macha, d'écc.
Annal Aois Criost, cúig céd nochat a h-ocht. An cethramhadh bliadhain d'Aodh & do Colman. S. Cainnech, abb Achaidh Bó, d'ég an 11 d'October iar m-beith ceithre bliadhna ochtmoghat ina beathaidh. Cath Eachrois i Muiriusc ria Colman toisech Cenel Coirpre for Maol Cothaigh, toiseach Ceneoil Fiachrach Muirisce, & ro meabhaidh an cath-sin for Maol Cothaigh.
Annal Aois Criost, sé chéd. S. Comhgall Bendchair abb Bendchair Uladh, d'écc, an deachmhadh lá do mí Maii, iar m-beith caoga bliadhain tri mí & deich lá i n-abdaine Bendchair. Nochat bliadhain a aois. S. Colman mac Leinine, d'écc. S. Laisren .i. ab Mena Droichit, décc.
Iar m-beith sé bliadhna h-i righe n-Ereann d'Aodh Sláine, mac Diarmatta, & do Colman Rimidh, mac Baetain, mic Muircheartaigh, mic Muireadhoigh, mic Eoghain, mic Néll, do-cher dna Colman Rimidh la Lochan Díolmana, torcair Aodh Sláine la Conall n-Guithbhinn, mac Suibhne, mic Colmáin Móir, no Bicc, mic Diarmatta, mic Cearbuill ag Loch Semhdidhe. Aodh Gustan, comalta Conaill, & Baothghal Bile ron-guinsetor, conadh dia n-oidheadhaibh as-rubradh:
Cedu righe cedu reacht
cedu nert for rioghradha,
Enid Colman Rimidh rí
ro-mbi Lochan Diolmana.
Ni ba h-airmirt ind airle
do na h-ócaibh tuaidh Tuirbhe
Conall ro-mbi Aodh Sláine
Aodh Sláine ro-mbii Suibhne.
Conall, mac Suibhne, din do marbhadh Aodha Roin, toisioch Ua Failge, h-i Faithche Mic Mencnain, & Aodh Buidhe, toiseach Ua Maine, isin ló ceatna In ro marbadh Aodh Slaine lais. As d'foraitmet na n-echt-sin ro raidheadh:
Ba ro-mór an ruadh-cumha
for rioghraidh Ereann uile
Aodh Slaine fa shluagh glonnach
Aodh Rón agus Aodh Buidhe.
Cui Gan Máthair, rí Mumhan, d'écc. Conall Cu, mac Aodha, mic Ainmirech, d'écc. Aois Criost sé céid a h-aon. An céid-bhliadhain d'Aodh Uairiodhnach, mac Domhnaill Ilchealgoigh, mic Muirchertaich, mic Muireadhoigh, mic Eoghain, h-i righe n-Ereann. S. Laisren, .i. mac Feradhaigh, ab Iae Coluim Cille, d'ég an 16 do September. Cath Slaibre ria n-Uibh Néll for Brandubh, mac Eathach, ri Laighen, & Brandubh .i. mac Eachdach, do mharbhadh la h-airchindech Senboithe Sine, & la a dheirbfhine budhéin, amhail as-berar:
Sarán Soebhdherc, seol go se,
airchinneach Senboith Sine
E ní dalbh, gan brandul brath
ro marbh Brandubh, mac Eathach
Laighneach sainredhach ro raidh inn-so:
Madh i m-bethaidh mic Eathach
dom-hisadh an tuaiscertach
In cath ima nuarathar
as cian o do fuaiscertfadh.
Diambadh h-i treb tuireadoig
mac Eathach mic Muireadhoigh
Nocha beroinn mo bholg lán
do chill ar ai Aodha Allán.
Colman, mac Fearadhoigh, toisioch Osraighe, d'écc.
Annal Aois Criost, se céd a dó. An dara bliadhain d'Aodh. S. Sinell, epscop Maighe Bile, d'écc an céd lá d'October.
Annal Aois Criost sé chéd a cethair. An cethramhadh bliadhain d'Aodh. Fiachra Caoch, mac Baodain, do mharbhadh la Cruithniu.
Annal Aois Criost, sé chéd a cúig. An cúicceadh bliadhain d'Aodh. S. Beoghna, abb Bendchair iar c-Comhgall, d'ég 22 d'August. Mo Lua, .i. Lughaidh mac h-ui Oiche, céd-abb Cluana Ferta Mo Lua, d'ég. Seachnasach, mac Garbháin, toiseach Ceneoil m-Boghaine, do mharbhadh la Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech. Conall an Ghae Dheircc, mac Daimhene, do mharbhadh la h-Uibh Méith Macha.
Annal Aois Criost se céd a sé. An seiseadh bliadhain d'Aodh Uairiodhnach. S. Siollan, mac Caimmin, abb Bennchair, & comharba Comhgaill, d'ég 28 Februari. Aedh anchori. Aodh, mac Colgan, toisech Airghiall & na n-Airther archena, d'écc, ina oilithre h-i c-Cluain Mic Nois. As dó do ráidheadh:
Ro bai tan
ba lind ordan Loch Da Damh
Ní bui an loch acht ba h-ordan
h-i flaith Aodha, mic Colgan.
Cuma damhnadh muir
cara ro-dam-cur
Cebé fo-cer trilis treabh
tré inis Locha Da Dam.
Maol Umha, mac Baetain, d'ég. Colcca Doilene, mac Fiachna, d'ég. Maol Dúin, mac Ailene, toiseach Moghdhorn Maighen, décc.
Annal Aois Criost, sé chéd a sheacht. Iar m-beith seacht m-bliadhna i righe
n-Ereann d'Aodh Uairiodhnach at-bath ag Ath Da Ferta. Cath Odbha ria n-Aenghus, mac Colmain, dú In ro marbhadh Conall Laogh Bregh, mac Aodha, go sochaidhe móir ime, dia n-ebradh:
An scé i m-mullach Odhba
cea a ghai doghra ni laes
Deithbhir di, cid olc a denn
ro baí mór cend ina craos.
Annal Aois Criost, sé céd a h-ocht. An céid-bhliadhain do Maol Cobha, mac Aodha, mic Ainmireach, h-i ríghe n-Ereann.
Annal Aois Criost, sé chéd a naoi. An dara bliadhain do Maol Cobha. S. To Lua Fota, abb Cluana Mic Nóis, d'ég. Seannach, abb Arda Macha, ó
Cluain Ua n-Grici doi-sidhe, & a écc.
Annal Aois Criost, sé céd a deich. S. Colman Eala, abb d'éc, 26 do September
isin seisedh bliadhain ar caogait a aoisi. Neman, abb Lis Móir, d'écc. Iar m-beith teora m-bliadhan i righe n-Ereann do Maol Cobha, mac Aodha, mic Ainmirech, do-chear la Suibhne Meann, h-i c-cath Slébhe Toadh. Ronan, mac Colmain, rí Laighen d'ég. Gorman do Mughdhornaibh, ó t-tád Meic Cuinn, as é ro boi bliadhain for uisce Tiobrait Finghin, & ina ailitre i c-Cluain Mic Nois, at-bath.
Annal Aois Criost, sé céd a h-aon n-décc. An céid-bhliadhain do Suibhne Meann, mac Fiachna, mic Feradhaigh, h-i righe uas Erinn. Ecclas Bennchair Uladh do losccadh. Aois Criost, sé céd a dó décc. An dara bliadhain do Suibhne. Fiontain Oentreibh, abb Bendchair, d'écc. Condere do losccadh. Fasughadh Toraighe la murcobhlach muiridhe.
Annal Aois Criost, sé céd a tri décc. An treas bhliadhain do Suibhne. Colccu, mac Suibhne, do mharbhadh, & bás Fiachach mic Conaill In bhliadhain-sin. Fergus, mac Colmáin Móir, flaith Midhe, do mharbhadh la h-Anfartach ua Mescan do Muintir Blaitine. As do-sin as-rubrad innso:
Ma dom-isadh-sa 'com teach
h-ua Mescain Anfartach,
Uisce dorbach do-bér dó
fo bith gona Feargosa.
Cep tan do-corat buidhne
Ceneoil Colmáin sech Cúilne
Iarmí-foiset di suide
Sil Mescain i m-Blaitiniu.
Annal Aois Criost, sé céd a cethair décc. An cethramhadh bliadhain do Suibhne. S. Caemhan Brecc, ó Ros Each, d'écc, an cethramhadh la décc do September. Aodh Bendan, rí Iarmumhan, d'écc. As do foraithmet a bháis as-rubradh:
Aodh Bendan
don Eoghanacht Iarluachair
As mairg seoda dianad rí
cenmair tír dianat buachail.
A sciath an tan fo-crotha
a bhíodhbhadha futbotha
Cesa beccan beth acht for a muin
as didiu don Iarmhumhain.
Finghin, mac Fiachrach, d'ég.
Annal Aois Criost, sé céd a cúig décc. An cúigeadh bliadhain do Suibhne. Ailill mac Baetáin, Maol Dúin mac Fergusa mic Baotáin & Diucolla do mharbhadh h-í Muigh Slecht, h-i c-crich Connacht. Do Cenel m-Baotáin mic Muirchertoigh doibh. Fiachra, mac Ciarain, mic Ainmire, mic Sedna, d'ég. Cath Cendgabha.
Annal Aois Criost, sé céd a sé décc. An seiseadh bliadhain do Suibhne. Aengus, mac Colmain Móir, flaith Ua Nell an Desceirt, d'ég. Cumhdach ecclaise Toraighe la Cenel g-Conaill, iarna diothláithriughadh fecht riamh. Dunchadh mac Eoghanáin, Neachtain mac Canainn, Aedh décc.
Annal Aois Criost, sé céd a seacht décc. An seachtmhadh bliadhain do Suibhne. S. Caoimhghin, abb Glinde Da Locha, d'écc an 3 Iuni, iar c-caitheamh fichet ar chéd bliadain d'aois go sin. Comhgall epscop, & Eoghan, epscop Ratha Sithe, d'écc. Cath Cind Delgten ria c-Conall, mac Suibhne, & ria n-Domhnall m-Breac, dú In ro marbhadh da mac Libren, mic Iollainn, mic Cerbhaill. Maol Bracha, mac Rimedha, mic Colmain, mic Cobhthaigh, & Ailill, mac Cellaigh, d'ég. Cath Cindgubha (no Cinn Bughbha) ria Raghallach, mac Uattach, for Colman mac Cobhthaigh (athair Guaire Aidhne) airm In ro marbhadh Colman budhesin. Colga, mac Ceallaigh, d'ég. Ailill, mac Ceallaigh, d'ég.
Annal Aois Criost, sé céd a h-ocht décc. An t-ochtmadh bliadhain do Suibhne. S. Siollán, epscop & abb Maighe Bile, d'écc an 25 do August. Liber, abb
Achaidh Bó Cainnigh. Ráth n-Guala do losccadh la Fiachna, mac Baotain, conadh ann as-bert Fiachna:
Ro gabh tene Rath n-Guala
tasca biucca tan h-uadha
Suaichnidh In neort as abadh
ni buim dia congabhadh.
Ro gabh tene Rath n-Guala
tasca biucca tan h-uade
As dian adh-annat ind uilc
tenidh i r-Raith Aodha Builc.
Annal Aois Criost, sé chéd a naoi décc. A naoi do Suibhne. Doir mac Aodha Allainn do mharbhadh la Failbhe Flann Fidbhadh, amhail as-bert feisin:
Ce chana damsa guin Dáir
ar ní rubha Dairene,
As ann ro oirc cach a doel
ó ro oircc a duilene.
Ro marbhadh-somh iaramh a n-díoghail Dair. At-bert a mháthair accá éccaíne:
Ba guin saír
níba toghail Inse Caíl,
Dia tomat gáir na m-bidhbadh
im chend Failbhe Flaind Fidhbhadh.
Rónán, mac Colmain, d'écc.
Annal Aois Criost, sé céd a fiche. An deachmhadh bliadhain do Suibhne. Seanach Garbh, abb Cluana Ferta Brenainn, d'écc. Colman mac Coingellain d'écc. Aodh mac Cumascaigh, d'écc. Ronan, mac Tuathail, tigherna na n-Airther, d'ég. Corbmac Caomh, & Iollann, mac Fiachrach, d'écc. Mongan, mac Fiachna Lurgan, do mharbhadh
do cloich la h-Artur, mac Bicair, do Bretnaibh, conid do ro raidh Becc Boirche:
As h-uar an gaeth dar Ili
do-fail occha i c-Ciunn Tire;
Do-gensat gnimh n-amhnus dé
mairfit Mongan, mac Fiachnae.
Lann Cluana h-Airthir indiu
amhra cethrar fors' riadhadh
Corbmac Caemh fri imfochidh
agus Iollann mac Fiachrach
Agus an dias aile
dia fognad mor do thuathaibh
Mongan mac Fiachna Lurgan
& Ronán mac Tuathail.
Cathal, mac Aodha, rí Mumhan, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd fiche a dó. An dara bliadhain décc do Suibhne. S. Fergna Brit, abb Iae & epscop, d'ég an dara lá do Marta. S. Lachtnain mac Torbén, abb Achaidh Uir, d'écc 10 do Marta. Cath Cairn Feradhaigh ria f-Failbhe Flann for Condachtaibh, dú In ro marbhadh Conall, toiseach Ua Maine, Mael Dubh, Maol Dúin, Maol Ruain, Maol Calggaigh, & Maol Bresail, & aroile saorclanna, & fodaoine cenmotat-sidhe, & ro meabhaidh for Guaire Aidhne, a h-ionadh an cathaigthe, conadh do-sidhe as-rubradh:
Do-rochair do Condachtaibh
h-ic Ath Cuma In t-Seisir
Maol Duin, Maol Ruain, Maol Calggaigh
Conall, Maol Dubh, Maol Breisil.
Cath Lethed Midind, i n-Druing, ria b-Fiachna, mac Demain, tigherna Dal b-Fiatach, for Fiachna, mac m-Baodain, rí Uladh. Ro meabhaidh an cath for Fiachna mac Baodain, & cer ann. Mac Laisre, epscop & abb Arda Macha, d'écc. Aois Criost, sé chéd fiche a trí. Colman mac ua Barddani (.i. do Dal Barrdaine a chenel) abb Cluana Mic Nóis d'écc. Iar m-beith trí bliadhna décc do Suibhne Meann h-i f-flaitheas Ereann do-cer la Congal c-Claon, mac Scandlain, i Traigh Bréna. Conadh dia oidhidh at-rubradh:
Suibhne co sloghaibh dia soi
do tarraigh bronaigh Brenai
Ro marbhadh an gaeth go n-gail
la Congal Caech mac Scandail.
Annal Aois Criost, sé chéd fiche a cethair. An ced-bhliadhain do Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, h-i righe n-Ereann. S. Colman Stellan ó Tír Da Ghlas d'ég, 26 Maii. S. M' Aodhocc, espucc Ferna, d'écc 31 Ianuari. Ronan,
mac Colmain, d'écc. Cath Duin Ceithern ria n-Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, for Conghal Caoch no Claon, mac Scandlain, dú In ro marbhadh Guaire Gaillseach mac Forannain, & aroile sochaidhe, & ro meabhaidh iarumh for Congal, dia n-ebradh:
Cath Duin Ceithirn dia raibhe
cru ruadh dar suile glasa
Batar for sliocht Congail Cruim
colla muinremhra massa.
Cath Arda Corainn la Condaidh Cerr, tigherna Dail Riada, airm In ro marbhadh Fiachna, mac Démain, rí Uladh.
Annal Aois Criost, sé chéd fiche a cúig. An dara bliadhain do Domhnall. Fionntain Maoldubh do écc. Mo Bai mac ui Aldai. Cath Lethairbhe etir Maol Fitrigh, toiseach Cenel Mic Earcca, & Ernaine mac Fiachrach, toiseach Cenel Feradhaigh, du In ro marbadh Maol Fitrigh mac Aodha Uairiodhnaigh. Brandubh mac Mail Cobha, d'ég.
Annal Aois Criost, sé chéd fiche a seacht. An cethramhadh bliadhain do Domhnall. Cath Atha Abla, dú In ro marbhadh Dicul mac Fergusa Tuli la Mumhain. Inis Medcoit d'fothucchadh la h-epscop Aedhain.
Annal Aois Criost, sé chéd fiche a h-ocht. An cúicceadh bliadhain do Domhnall. Cath Atha Goan, i n-Iarthar Liffe, ria f-Faolan, mac Colmain, & ria Conall, mac Suibhne, toisech Midhe, & ria b-Failge (no b-Failbhe) Flann, rí Mumhan, airm In ro marbhadh Criomhtann, mac Aodha, mic Seanaigh, rí Laighen, co sochaidhe oile imaille fris. Mór Mumhan d'écc.
Annal Aois Criost, sé céd triocha. An sechtmhadh bliadhain do Domhnall. Da mhac Aodha Slaine do mharbhadh la Conall, mac Suibhne, oc Loch Trethin, oc Fremhoinn, .i. Congal, toisech Bregh, senathair Ua c-Conaing, & Ailill Cruitire, senathair Shil n-Dluthaigh. Cath Seghaisi, dú inar marbhadh Lochene, mac Nechtain Cendfoda, & Comasccach, mac Aongasa. Cath Cuile Caolain re n-Diarmaid, mac Aodha Slaine, airm In ro marbhadh da mhac Aongusa, mic Colmáin Móir .i. Maol Umha & Colcca, & araill oile amaille friú, dia n-ebradh:
Cath Cúile Caoláin caine
robo daonbaigh co n-dile
Meabhaidh ria n-Diarmait Deala
for fiora medha Midhe.
h-i ruba Colgan Cendbháin
agus Maol Umha ind ollgráidh,
Dá mac Aongasa arm-glóir
mic cruth-glan calmóir Colmáin.
Segene, abb Iae Coluim Cille, do fothucchadh ecclaise Rechrainne. Conall,
mac Suibhne, toisech Midhe, & Maol Umha, mac Forannáin, do mharbhadh la Diarmaitt, mac Aodha Slaine.
Annal Aois Criost, sé chéd triocha a h-aon. An t-ochtmhadh bliadhain do Domhnall. Ernaine, mac Fiachna, toisech Chenél Feradhaigh, do mharbhadh. As lais sidhe torchair Maol Fithrigh, mac Aodha Uairiodhnaigh, h-i c-cath Letherbhe. Carthach, .i. Mo Chuda, mac Fiondaill do ionnarbadh a Rathain.
Annal Aois Criost, sé chéd triocha a trí. An dechmhadh bliadhain do Domhnall. Failbhe Flann, rí Mumhan, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd triocha a cethair. An t-aonmhadh bliadhain décc do Domhnall. S. Eochaidh, abb Lis Móir, d'écc an 17 d'Aipril. S. Fionntain, mac Telchain, d'écc an 21 d'October. Cath Maighe Rath ria n-Domhnall, mac
Aedha, & ria macaibh Aedha Slaine for Congal Claon mac Scandlain, rí Uladh, du i t-torchair Conghal, Ulaidh, & allmarraigh araon ris. Cath Saeltire ria c-Conall c-Caol, mac Maoil Cobha, for Cenel n-Eoghain.
Annal Aois Criost, sé chéd triocha a cúig. An dara bliadhain décc do Domhnall. Ailill, mac Aodha Róin, Congal, mac Dunchadha, d'écc. Duinseach, ben Domhnaill, mic Aodha, rí Ereann, d'écc. Aois Criost, sé chéd triocha a sé. An treas bhliadhain décc do Domhnall. S. Mo Chuda, epscop Lis Móir & abb Raithne, d'ecc 14 Maii. Cath Cathrach Chind Con la Mumhain ria n-Aongus Liath, for Maol Dúin, mac Aodha Bendáin. Maolodhar Macha, flaith Oirghiall, d'écc. Maol Dúin, mac Aodha, do loscadh i n-Inis Caoin. Maol Dúin, mac Feargusa, & Maol Dúin, mac Colmáin, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd triocha a secht. An cethramhadh bliadhain décc do Domhnall. S. Cronán mac ua Loegde, abb Cluana Mic Nois, d'écc 18 Iuli. S. Mo Chua, abb Balla, d'écc 30 Marta.
Annal 638. Aois Criost, sé chéd triocha a h-ocht. S. Critan i Naondruim d'écc an seachtmhadh décc do Maii. Aodh Dubh, abb & epscop Cille Dara, d'ég, & ba rí Laighen ar tos esidhe. Da Laise mac h-u Imdae, abb Leithglinne, d'écc.
Annal Aois Criost, sé céd triocha a naoi. S. Dagan Inbhir Daoile do écc 13 September. Iar m-beith se bliadhna dég i righe n-Ereann do Domhnall, mac Aodha, mic Ainmirech, fuair bás i nd-Ard Fothadh, i t-Tír Aodha, do shunnradh iar m-buaidh n-aithrighe, uair baoi bliadhain i n-galar a écca, & no caitheadh corp Criost gacha domhnaigh. Oilill, mac Colmáin, toiseach Cenel Laoghaire d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd cethracha. An céd-bhliadhain do Chonall Caol & do Cheallach, dá mhac Maoil Cobha, mic Aodha, mic Ainmirech, os Erinn i righe.
Scannlan Mór, mac Cinn Faolaidh, toisech Osraighe, d'écc. Cuana, mac Ailcene, toisech Fer Maighe, d'écc. Bu h-é sin Laoch Liathmhuine.
Annal Aois Criost, sé chéd cethracha a h-aon. An dara bliadhain do Chonall & do Cheallach. Maol Bresail & Maol Anfaidh d'écc, & Flann Enaigh do ghuin. Do Chenél c-Conaill Gulban iad-sen.
Annal Aois Criost, sé céd cethracha a dó. An treas bhliadhain do Chonall & do Cheallach. S. Cronan Becc, espucc Naondroma, d'écc an 7 Ianuarii. Furadhrán mac Beicce mic Cuanach, toisech Ua Mec Uais, d'écc. h-Uaisle inghen Suibhne, mic Colmáin, ben Faoláin, righ Laighen, d'écc. Cath Gabhra etir Laighnibh féin.
Annal Aois Criost, sé chéd cethracha a trí. An cethramhadh bliadhain do Chonall, & do Cheallach. Dunchadh, mac Fiachna, mic Demain, rí Uladh, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd cethracha a cethair. An cúicceadh bliadhain do Chonall & do Cheallach. Bolcc Luatha, tigherna Ua c-Ceinnselaigh, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd ceathracha a cúicc. An seiseadh bliadhain do Chonall & do Cheallach. S. Mac Laisre, abb Bennchair, d'écc an 16 Maii. Raghallach,
mac Uatach, rí Connacht, do mharbhadh la Maol Brighde, mac Mothlachain, dia domhnaigh do shunnradh, dia n-ebradh:
Raghallach, mac Uatach
goeta do mhuin geileich
Muirend dechmon ro cich
Cathal dechmon derich.
h-i greis aniu do Cathal
cia contola fiadh rioghaibh
Ciasa Cathal cen athair
ní a athair cen díoghail.
Midhedh sech adroch díghail
athar uird a ridneat
Gonad se firu coigat
oirgedh sé oirgne déac.
Mo chuit-si i c-cuma caich
dioghail Raghallaigh ro faith
Fil a ulcha léith im laimh
Maoil Bhrighdi, mic Motlachain.
Cath Cairn Conaill ria n-Diarmaid, mac Aodha Slaini, for Guaire, dú In ro marbhadh an da Cuán, .i. Cuán, mac Enda, rí Mumhan, & Cuán, mac Conaill, taoisech Ua Figente, & Tolamhnach, toisech Ua Liathain, & ro meabhaidh for Guaire a h-ionadh an catha. Is eadh cetus do-luidh Diarmait do thabhairt In catha-so tria Cluain Mic Nois. Do-ríghensat iaromh samhadh Ciarain eatla fri Dia fair, co tisadh slán d'ionchoibh a c-coraighechta-somh. Iar soadh iaramh In righ ro eadhbair Tuaim n-Eirc cona fodhlaibh feronn (.i. Liath Manchain)
amhail fod for altóir, do Dia & do Chiaran, & do-bert teora triste (.i. mallacht) for righ Midhe dia n-ibhedh neach dia muintir cidh digh n-uisce ann. Conadh desin do-reogart Diarmaitt a adhnacal h-i c-Cluain Mic Nóis. Aois Criost, sé chéd, cethracha a se. An seachtmhadh bliadhain do Chonall & do Cheallach. Cath Duin Criomhthainn ria Conall & ria c-Ceallach, da mhac Maoil Cobha, for Aongus, mac Domhnaill, & ro marbhadh Aongus 'san chath-sin, & ro marbhadh citth Cathasach, mac Domhnaill Bric, 'san cath-sin beos. Maol Cobha mac Fiachna, mic Demain rí Uladh, do mharbhadh la Congal c-Cennfoda, mic Dunchadha.
Annal Aoís Criost, sé céd cethracha a seacht. An t-ochtmhadh bliadhain do Chonall & do Chellach. Dunchadh & Conall, dá mac Blaithmeic, mic Aodha Slaine, do marbhadh la Laighnibh i t-turraeth muilinn Maol Odhrain, mic Díoma Cróin. Marcan & Maol Odhrán ro ghon iad a n-dís, as do ro ráidh Maol Odhran:
A mhuilind
ro melt anba do thuirinn
Ní bo coimmelt for seirblind
an roimeilt for Uibh Cerbhaill.
An grán meiles an muileann
ní coirce acht as derg-thuireann
Ba do gesccaibh an chroinn máir
fotha muilinn Maoil Odhráin.
Annal Aois Criost, sé chéd cethracha a h-ocht. An naomhadh bliadhain do Chonall & do Cheallach. Maincheni, abb Meanadroichit, do écc. Iomairecc Cuile
Corra ria n-Aoldeith & ria n-Onchoin, dú In ro marbhadh Cillne, mac Forannáin, toisech Ua b-Failghe. Cu Gamhna, mac Suibhne, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd cethracha a naoi. An deachmhadh bliadhain do Chonall & do Cheallach. S. Cronán Maighe Bile d'écc, an seachtmhadh lá do mí August. Cath Airthir Sheola, i Connachtaibh, ria c-Cenn Faoladh, mac Colgain, & ria Maonach, mac Baoithin, toisech Ua m-Briúin, In ro marbhadh Marcán, mac Toimeine, toisech Ua Maine. Fergus mac Domhnaill, & Fergus, mac Raghallaigh, & Aodh Bethra, mac Cuimmine, do mharbhadh la h-Uibh Fiachrach Aidhne. Aodh Róin, mac Maoil Cobha, d'écc. Mael Dóid, mac Suibhne, flaith Midhe, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd caogat. An t-aonmhadh bliadhain décc do Chonall & do Chellach. Aitchen, abb Tire Dá Glas, d'écc. Cailcén ó Lothra d'écc. Cath Flescaigh ria c-Crunnmaol, mac Suibhne, toisech Cenél Eoghain, airm In ro marbhadh Cumascach, mac Oiliolla, toisech Ua Cremthainn. Cruindmaol Erbuilgg, mac Ronáin, toisech Laighen Desgabhair, d'écc. S. Beraidh, abb Duibhlinne, do écc.
Annal Aois Criost, sé chéd caoga a h-aon. An dara bliadhain décc do Chonall & do Cheallach. S. Aedhlug, mac Cummain, abb Cluana Mic Nóis, d'écc an 26 Februarii.
Annal Aois Criost, sé chéd caoccat a dó. An treas bhliadhain décc do na rioghaibh remhraidhte. S. Colman, epscop, mac Aitelduibh, abb Cluana h-Ioraird, d'écc 8 Februarii. S. Oissene Fota, ab Cluana h-Ioraird, d'écc Maii 1. S. Da Chua Luachra, abb Ferna, d'écc.
Annal Aois Criost, sé céd caoccat a cethair. A cúig décc do Chonall & do Cheallach. S. Nem mac ua Birn, .i. comharba Enne Airne, do écc 14 Iuni. Suibhne maccu Ir Tre, abb Iae, d'écc. Coincenn Cille Slébhe d'écc. Cath Delenn, airm inar marbhadh Maol Dóid mac Conaing.
Annal Aois Criost, sé chéd caoccat a cúicc. An seiseadh bliadhain décc do Chonall & do Chellach. S. Mo Chaomhócc, abb Leth Móir, d'écc an treas lá décc do Mharta. Trí bliadhna décc ar ceithre céd fod a shaoghoil, amhail dearbhus In rann:
Saoghal Mo Chaomhócc Léith
nocha cealat treoin na treith,
Trí bliadhna décc ceithre céd
ní baoghal ní h-iomair brég.
Annal Aois Criost, sé chéd caoccat a sé. S. Ulltan mac ui Concobhair, ó Ard Breccain, d'écc an cethramhadh lá do September, iarsan ochtmhocchat bliadhain ar cet a aoisi. Iar m-beith seacht m-bliadhna décc ós Erinn do Chonall & do Cheallach da mac Maoil Cobha, mic Aodha, mic Ainmirech, do-cher Conall la Diarmait, mac Aodha Slaine, & at-bail Ceallach i m-Brugh Mic an Og. Blathmac, mac Maoil Cobha, rí Uladh, a écc. Aois Criost, sé chéd caoccat a seacht. An céd-bhliadhain do Diarmait & do Blathmac, dá mhac Aodha Slaine, mic Diarmada, mic Fergusa Cerrbeoil, i righe n-Ereann. Ceallach, mac Saráin, abb Othna Móire, d'écc. Mo Chua, mac Lonáin, d'écc. Dunchadh, mac Aodha Slaine, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd caoccat a h-ocht. An dara bliadhain do Diarmait & do Blathmac. Dioma Dubh, epscop Condere, d'ég an 6 Ianuarii. Cummine, epscop Naondroma, d'écc. S. Sillan, epscop Daimhinsi, d'écc an 17 Maii. Eochaidh, mac Blaithmic, mic Aodha Slaine, d'écc. Ailill, mac Dunchadha, mic Aodha Slaine, d'écc. Conall Cranndamna d'écc. Eoghan, mac Tuathalain, d'écc. Faolan, toisech Osraighi, do mharbhadh la Laighnibh.
Annal Aois Criost, sé chéd caoccat a naoi. An treas bhliadhain do Diarmait & do Blatmhac. Dainiel, epscop Cinn Garadh, d'écc an 18 Februarii. Fionán
mac Rimedha, epscop, d'écc. Colman Glinne Da Locha d'écc an dara la do December.
Annal Aois Criost, sé chéd seasccat. An cethramhadh bliadhain do Diarmait & do Blathmac. S. Laidhgend, mac Baoith, ó Cluain Ferta Mo Lua, d'ég an 12 Ianuarii. Conaing ua Daint, abb Imlecha Iobhair, d'écc. Iomairecc i n-Oghamain, oc Cinn Corbadain, la Muintir Diarmata, mic Aodha Sláine, .i. Onchú, mac Saráin, & Maol Miolchon, & Cathusach, mac Eimhine, for Blathmac, mac Aodha Sláine, maighen In ro marbhadh Conaing, mac Congaile, mic Aodha Slaine, & Ulltan, mac Ernaine, toisech Ciannachta, & Cenn Faoladh, mac Geirtidi, toisech Ciandachta Ardda, & Faolchu mac Maele Umha. Maol Dúin, mac Aodha Bennáin, d'écc. Maonach, mac Fingin, ri Mumhan, d'écc. Mael Dúin, mac Furadhrain, toisech Durlais, d'écc. Maol Fuatoigh, mac Ernaine, toisech Ciandachta, do mharbhadh. S. Tomene, mac Ronáin, epscop Arda Macha, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd sesccat a h-aon. An cáicceadh bliadhain do Diarmait & Blathmac. S. Cummine Foda, mac Fiachna, epscop Cluana Ferta
Brenoinn, d'écc In dara la dég do Nouember. Colman ua Cluasaigh, oide Cummine, ro raidh na roinn-si:
Ni beir Luimnech for a druim
desil Muimhnech i l-Leth Cuinn,
Marbhan In noi ba fiú do
do Cummine mac Fiachno.
Ma do teighedh neach dar muir
seiseadh h-i suidhe n-Grigair,
Madh a h-Eri ní buí dó
inge Cumine Fodo.
Mo cumha-sa iar c-Cumine
on lo ro foilgedh a árc,
Coi mocuil nis n-ingairedh
dord gaill iar n-derach a bárc.
S. Colmán ua Cluasaigh d'écc. S. Saran ua Criotain d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd sesccat a dó. An seiseadh bliadhain do Diarmait & do Blathmac. Segan mac h-uí Cuinn, abb Bendchair. Tu Enócc, mac Fiontain, abb Ferna. Indercaigh epscop Dimma epscop. Guaire (.i. Aidhne) mac Colmain, rí Connacht d'écc. Rob ionann mathair do Guaire & do Caimmine Insi Celtra, amhail as-berar:
Cumman, inghen Dallbronaigh
mathair Caimmín Is Guaire
Moirseiser ar seachtmoghat
ass edh ro genair uaithe.
Conall & Colccu, dá mac Domhnaill, mic Aodha, mic Ainmirech, do mharbhadh la Ceirrcend.
Annal Aois Criost, sé chéd seasccat a trí. An seachtmhadh bliadhain do Diarmait & do Blathmach. Baotan mac ua Corbmaic, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do Conmaicnibh Mara a chenel. Comdhán maccu Theanne. Berach, ab Bendchair. Cernach Sotal, mac Diarmatta, mic Aodha Sláine, d'écc (imaille ris an n-druing remhrá do mortladh tuargaibh i n-Erinn h-i Kallainn August na bliadhna-sa h-i Muigh Iotha, h-i Fothartaibh.
Annal Aois Criost, sé chéd seasccat a cethair. Mortladh adhbhal do bheith In n-Erinn In bhliadhain-si da n-goirthí an Buidhe Connaill, & ro écsat In drong-so do
naomhaibh Ereann di, S. Feichin, abb Fobhair, 14 Februarii, S. Ronan mac Beroigh, S. Aileran ind egna, S. Cronan mac Silne, S. Manchan Lethe, S. Ultan mac h-ui Cunga, abb Cluana h-Ioraird, S. Colman Cas, abb Cluana Mic Nóis, & Cummine abb Cluana Mic Nois. Iar m-beith ocht m-bliadhna i righe n-Ereann do Diarmait & Blathmac, dá mac Aodha Sláine, at-bathatar don mortladh cétna. Ro tathaimhset beos Maol Bresail, mac Maeili Dúin, & Cu Cen Mathair, rí Mumhan. Aongus Uladh. At-bailset iliomat d'ecclais & do tuaith i n-Erinn don mortlaidh h-isin cenmotat-sidhe. Dithgréin an treas la do Maii.
Annal Aois Criost, sé chéd sesccat a cúicc. An céid-bhliadhain do Seachnusach, mac Blathmaic. h-i righe n-Ereann. Baeithin, abb Bendchair, d'écc. Ailill Fland Eassa, mac Domhnaill, mic Aodha, mic Ainmirech, d'écc. Maol Caoich, mac Scandail, toisech Cruithne do Shliocht Ir, d'écc. Eochaidh Iarlaithe, ri
Cruithne beos d'écc. Maol Dúin, mac Scandail, toisech Ceneoil Coirbre, d'écc. Duibh Indrecht, mac Dunchadha, toisech h-Ua m-Briuin, d'écc. Ceallach, mac Guaire, d'écc. Cath Feirtsi etir Ulta & Cruithne, du In ro marbhadh Cathusach, mac Laircine. Faolan, mac Colmain, rí Laighen, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd seasccat a sé. An dara bliadhain do Seachnusach. Mortlaidh mór isin m-bliadhain-si, dia ro eccsat cethrar abbadh h-i m-Bendchair Uladh, Berach, Cummine, Colum, & Aodhán a n-anmanda. Cath Aine etir Aradha & Ui Fidhgente dú In ro marbhadh Eoghan mac Crundmail. Bran Fionn, mac Maoile Ochtraicch, toiseach na n-Déisi Mumhan, do mharbhadh. Blathmac, mac Maoil Cobha, ri Uladh, d'ég. Aois Criost, sé ched seasccat a seacht. An treas bhliadhain do Seachnusach. Colman epscop, go naomhaibh oile imaille fris, do dul go h-Inis Bo Finne, go ro fothaidh ecclas innte, conadh uaithe ainmnighthear-somh. Feargus mac Muccedho d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd seasccat a h-ocht. An cethramhadh bliadhain do Seachnasach. S. Cummine Fionn, abb Iae Coluim Cille, d'écc an 24 Februarii.
Maol Fothartoigh, mac Suibhne, toisech Cenel Tuirtri, d'écc. Cenn Faoladh ro raidh:
Ni dile
nach ri liomsa alaile
O do-bretha Maol Fothartoigh
ina ghaimhnen do Doire.
Maol Dúin, mac Maonaigh, do mharbhadh. Criotan, abb Bendchair, d'écc. Mo Chue mac Uist.
Annal Aois Criost, sé chéd seasccat a naoi. Iar m-beith cúicc bliadhna ós Erinn h-i righe do Seachnusach mac Blaithmic, do-cear la Dubh Duin, flaith Ceneoil Coirbre. As for Sechnusach do-rattadh an teistimen-si:
Ba srianach, ba h-eachlascach
in teach h-i m-bidh Seachnusach,
Ba h-imdha fuigheall for slaitt
h-istaigh i m-bidh mac Blatmaic.
Bran Fionn, mac Maoile Ochtraich, toisech na n-Déisi Mumhan. Maol Dúin ua Ronain do mharbhadh. Blathmac, mac Maoil Cobha, d'écc. Cuana, mac Cellaigh, do mharbhadh. Bran Find, mac Maele Fothartaigh, d'écc. Dunchadh ua Ronáin d'ég.
Annal Aois Criost, sé céd seachtmhoghat. An céd-bhliadhain do Cenn Faoladh, mac Blathmaic, h-i righe n-Ereann. Dungal, mac Maoile Tuile, toisech Ceneoil
m-Boghaine, do mharbhadh la Loingsioch, mac Aongusa, toisech Cinel g-Conaill. Ard Macha & Tegh Telle do losccadh. Bendchair do losccadh. Cumasccach, mac Ronáin, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a h-aon. An dara bliadhain do Chenn Faoladh. Maol Rubha, abb Bendchair, do dul i n-Albain, go ro fothaigh ecclas Apor Crosan. Losccadh Maighe Lunge. Failbhe, abb Iae Colaim Cille, do tocht i n-Erinn a h-Iae.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a dó. An treas bhliadhain do Cheann Faoladh. Sgannlan, mac Fingin, toisech Ua Méith, d'écc.
Annal Aois Criost, sé céd seachtmoghat a trí. Iar m-beith ceithre bliadhna h-i righe n-Ereann do Cend Faoladh, mac Blaithmic, mic Diarmata, do-cer la Fionnachta Fledhach, h-i c-cath Aircealtra, oc Tigh Ua Maine. Noe, mac Daniel, d'écc. Congal Cendfoda, mac Dunchadha, rí Uladh, do mharbhadh la Bec Boirche.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat, a cethair. An céd-bhliadhain do Fiondachta
Fledhachmac Dunchadha, h-i righe uas Erinn. S. Colman, epscop ó Inis Bó Finde, d'écc an 8 lá d'August. Fionán, mac Airennain, d'écc. Cosccradh Ailigh Frigreinn la Fínshneachta, mac Dunchadha. Failbhe, abb Iae, do soadh ina fhriting a h-Eirinn.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a cúig. An dara bliadhain d'Fhionnachta. Becan Ruimind d'ég i m-Bretain 17 Marti. Cath edir Finsneachta & Laighin la taobh Locha Gabhar, & ro meabhaidh an cath for Laighnibh. Dunchadh, mac Ultáin, toisech Airghiall, do mharbhadh i n-Dun Forga la Maol Dúin, mac Maoile Fithrigh.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a sé. An tres bhliadhain d'Fhionnachta. Dairchell maccu Retai, epscop Glinne Da Locha d'écc, 3 Maii. Comman epscop. Maol Doghar, epscop Ferna. Tuaim Snamha, toisech Osraighe, do mharbhadh la Faolan Seanchostol. Colggu, mac Failbhi Flainn, rí Mumhan, d'écc. Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a seacht. An cethramhadh bliadhain d'Fionnachta.
S. Failbhe, abb Iae Coluim Cille, d'écc an 22 do Marta. Neachtain
Neir d'écc. Ceann Faoladh, mac Oiliolla, sai In eccna, d'écc. Cath Taillten ria f-Finshneachta f-Fledhach for Becc Boirche.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a h-ocht. An cuicceadh bliadhain d'Finachta. Colman, abb Bendchair, d'écc. Maol Fothartaigh, epscop Arda Sratha, d'écc. Fianamhail, mac Maoile Tuile, ri Laighen, do ghuin la Foicseachan, dia mhuintir féin, iar na forcongra fair d'Fínshneachta Fledhach. Cathal, mac Raghallaigh, d'écc. Cath Bodhbhghna, dú In ro marbhadh Conall Oirggnech, toisech Ceneoil Coirpre.
Annal Aois Criost, sé chéd seachtmoghat a naoi. An seiseadh bliadhain d'Fínshneachta. Ciar ógh, inghen Duibh Rea, d'écc an 5 Ianuari. Dungal, mac Sccandail, toisech Cruithne, & Ceand Faoladh, mac Suibhne, toisech Ciannachta Glinne Gaimhin, do losccadh la Maol Dúin, mac Maoile Fithrigh, i n-Dun Ceithirn. Conall, mac Dunchadha, do mharbhadh h-i c-Ciunn Tíre. Seachnasach, mac Airmedhaigh, & Conaing, mac Conghaile, do mharbhadh.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmhoghat. An seachtmhadh bliadhain d'Fhíonachta. Suibhne, mac Maoil Umha, comharba Bairre Corcaighe, d'écc. Cenn Faoladh, mac Colcan, rí Connacht, do mharbhadh iar n-gabháil tighe fair. Ulcha Derg
ua Caillidhe, do Chonmaicnibh Cúile, ro mharbh eisidhe. Cath Ratha Móire Maighe Line for Bretnuibh, bail In ro marbhadh Cathasach, mac Maoile Dúin, toisech Cruithne, & Ulltan, mac Dicollae.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a h-aon. An t-ochtmhadh bliadhain d'Fíonachta. S. Ermbedhach, abb Craoibhe Laisre, d'écc an céd lá do Ianuari. Colmán ab Cluana Mic Nóis, d'ecc. O Airtech dó. Dunchadh Muiriscce, mac Maolduibh, rí Connacht, do mharbhadh. Cath Corainn, dú inar marbhadh Colcca, mac Blaithmic, & Fergus, mac Maoile Dúin, toisech Cenel Coirbre.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a dó. An naomhadh bliadhain d'Fhionnachta. Maine, abb Naondroma, d'écc. Loch n-Eathach do shoadh h-i fuil. Cath Caisil Fionnbhairr.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmhoghat a trí. An dechmhadh bliadhain d'Fhionnachta. Fásughadh Muighe Bregh la Saxoibh, etir ecclais & tuaith, h-i mí Iun
do h-sonnradh, & rugsat braigdi iomdha leo as gach ionadh h-i farcaibhset ar fud Maighe Bregh, mailli re h-eadaloibh iomdhaibh oile, go n-dechsat iaromh dochum a long. Congal mac Guaire d'écc. Breasal, mac Fergusa, toisech Cobha d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a cethair. An t-aonmhadh bliadhain décc d'Fionachta. Forcron, abb Cluana Mic Nois, d'écc. Ar ar na h-uilibh cethraibh a c-coitchinne, isin uile domhan, co diúidh teora m-bliadhan co ná terna cídh aon as an mile da gach cenel anmann archena. Sicc mór isin m-bliadhain sin co ro reidhset locha & aibhne Ereann, & din ro reodh an muir eitir Erinn & Albain, co m-bidh imaithighidh eattorra forsan licc eagha. Adamhnán do dhul go Saxaibh do chuindgidh na braite do-bertsat Saxain Tuaiscert leo a Muigh
Bregh an bhliadhain rémraite. Fuair a h-aisec uatha iar n-denamh fert & miorbhal fiadh na sloghaib, & do-bhertsat onóir & airmhidin móir do iaramh imailli re h-ogh-aiseacc gach neith ro cuinnigh cucca.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a cúig. An dara bliadhain d'écc d'Fionachta. Do Cummai Chonóg, ab Glinde Da Locha, d'écc. Roisseni, abb Corcaighe Móire, d'écc. Osseni epscop Mainistreach Fiontain, mac Finnguine, d'écc. Feradach, mac Congaile, do marbhadh. Finshneachta, an rí, do dhul dia oilithre.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a sé. An treas bhliadhain décc d'Fhionachta. Cath Imbleacha Phich ria Niall mac Cernaich Sotoil, for Congalach, mac Conaing, airm In ro marbhadh Dubh Da Inbher, toisech Arda Ciannachta, & h-Uaircridhe h-ua Osene, toisech Conaille Muirthemhne, & ro sraoineadh an cath for Congalach iaramh. As dia n-oidheadhaibh ro raidheadh:
Bronach Conailli indiu
deithbhir dóibh iar n-Uaircridhiú,
Ni ba h-eallmha bhies gen
i n-Ard iar n-Dubh Da Inbher.
S. Seghene, epscop Arda Macha, do écc. O Achadh Cladhbh do-sidhe. S. Cutbert, epscop Ferna, a Saxoibh, decc.
Aois Criost, sé chéd, ochtmhoghat a seacht. An cethramhadh bliadhain décc d'Fíonachta. Beccan Cluana h-Ioraird d'écc. Gnathnat, banabb Cille Dara, d'ég. Congal, mac Maoile Dúin, mac Aodha Bendain, rí Iarmhumhan, do mharbhadh. Ard Macha do losccadh. Bran, mac Conaill, rí Laighen d'écc. Finguine Fotta d'écc. Feradhach Méith, mac Nechtlicc, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a h-ocht. An cúicceadh bliadhain décc d'Finshneachta. Cronan macu Caulne, abb Bendchair, d'écc an 6 do Nouember. Fidhgellach, mac Flainn, toisech Ua Máine. Iolan, epscop Cinn Garadh, d'écc. Do Chinne Daire Bruchaisi d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd ochtmoghat a naoi. An seiseadh bliadhain d'écc d'Fhínshneachta. Da Becog Cluana h-Aird d'écc. Fergas, mac Lodain, rí Uladh, do mharbhadh la h-Uibh Eachdhach.
Annal Aois Criost, sé céd nochat. An seachtmhadh bliadhain décc d'Finshneachta. Dioraith, epscop Ferna, d'écc an 27 Iuli. Bran ua Faolain, rí Laighen, d'écc. Cath etir Osraighibh & Laighniu, bail In ro marbhadh Faolcor ua Maol Ódhra. Ro feradh fleachadh fola i Laighnibh isin bhliadhain-si. Ro soadh
imm ann bheós h-i pairtibh cro & fola, comba forrell do cach i coitcinne é. At-chlos an faol ag labhairt do glor daonna, gomba h-adhuath la cach.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a h-aon. An t-ochtmhadh bliadhain décc d'Fhínshneachta. Becfola epscop d'écc. h-Uidhreini Mhaighe Bile d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a do. An naomhadh bliadhain décc d'Fhionachta. Cronan Becc, abb Cluana Mic Nóis, d'écc 6 April. Cronan Balnae d'ecc.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a trí. Gaimide Lugmhaidh d'écc. Meann Boirne, abb Achaidh Bó, d'écc. Iar m-beith fiche bliadhain h-i righe Ereann d'Fhionachta Fleadhach, mac Dunchadha, do-cer la h-Aodh, mac n-Dluthaigh, mic Aililla, mic Aodha Slaine, toisech Fer Cul, & la Congalach, mac Conaing, mic Congaile, mic Aodha Slaini, h-i cath, h-ic Greallaigh Dollaith Do-rocair beos Breasal, mac Fionnachta, isin cath ísin araon ria a athair. Tadhg, mac Failbhe, do marbhadh h-i n-Glinn n-Gaimhin.
Annal Aois Criost, sé céd nochat a cethair. An céid-bhliadhain do Loingseach, mac Aongusa, h-i righe n-Ereann. Loicheine Meann, eagnaidh, abb Cille Dara, d'écc. Cuimmeni Mughdorne d'ég. Finnguine mac Coí Gén Mathair, ri
Mumhan, dég. Fergal Aidhne, rí Connacht, d'ég. Mac sidhe Guaire Aidhne. Fianamhail, mac Maenaich, d'ég. Congalach, mac Conaing, mic Congaile, mic Aodha Slaine, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a cúig. An dara bliadhain do Loingseach. Caisin, scribhnidh ó Luscca, dég. Maol Fothartaigh, mac Maolduibh, tigherna na n-Airghiall, d'écc. Magh Muirthemhne do fhásughadh la Bretnoibh & la h-Ultoibh. Iomairecc Crandcha, dú inar marbhadh Feradhach, mac Maile Doith.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a sé. An tres bhliadhain do Loingseach. S. Mo Ling Luachra epscop, d'écc an 17 Maii. Cath i t-Tuloigh Garraiscc, i b-Fhernmhaigh, bail In ro marbhadh Conchobhar Macha, mac Maoile Dúin, toisech na n-Airther, & Aodh Airéd, toisech Dal Araidhe. Muirgius, mac Maile Duin, tigherna Ceneoil Coirpre, d'écc. Aois Criost, sé chéd nochat a seacht. An cethramhadh bliadhain do Loingseach. Forandan, abb Cille Dara, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a h-ocht An cuicceadh bliadhain do Loingseach
Aodh ancoire, ó Slebhtiu, d'écc. Iarnlaith, abb Lis Moir, d'écc. Fianamhail ua Dunchadha, toisech Dal Riadai, & Flann, mac Cinn Faolaidh, mic Suibhne, toisech Cenéil Eoghain, do mharbhadh. Aurthuile ua Crunnmaoil, toisech Cenil Eoghain, d'ionnarbadh asin righe, i m-Bretain. Fland Find, mac Maoil Tuile h-ui Crundmaoil, toisech Cenil Eoghain, d'écc. Conall, mac Suibhne, toisech na n-Deisi, d'écc.
Annal Aois Criost, sé chéd nochat a naoi An seiseadh do Loingseach. Colman, Linne Uachaille, d'écc an 30 Marta. Ailill, mac Cuí Gan Mathair, rí Mumhan, d'écc. Conall, mac Doinennoigh, toiseach Ua Fidhgeinte. Niall ua Cernaigh do mharbhadh i n-Droman Ua Casan, la h-Iorgalach, mac Conaing.
Annal Aois Criost, seacht c-céd. An seachtmhadh bliadhain do Loingseach. Colman ua h-Eirc, abb Cluana Ioraird, d'ég. Muiredhach Muighe h-Aaoi, righ Connacht, mac Fergusa, ó t-tát Síol Muireadhaigh, d'ég. Iorgalach ua Conaing
do mharbhadh la Brethnuibh. Aedh, mac Dluthaigh, d'ég. Conall, mac Suibhne, tigherna na n-Déisi, d'écc. Ceallach, mac Maele Roca epscop. Diucuill, abb Cluana h-Eois, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a h-aon. Faoldobhair Clochair d'écc 29 Iún. Iar m-beith ocht m-bliadhna h-irighe Ereann do Loingseach, mac Aongusa, mic Domhnaill, do-rochair, h-i c-cath Corainn, la Ceallach Locha Cime, mac Raghallaigh, amhail dearbhus Cellach isin rann:
Ba uilcc thuilcc
matan ro-mbi oc Glais Chuilcc,
Beo-sa Loingseach and do chailg
airdri Ereann ima cuird .i. ima cuairt
Torcratar tra a thrí meic imailli ris, Artghal, Conachtach, & Fland Gergg. Ro marbhait din da mac Colcen ann, & Dubh Dibherg, mac Dunghaile, & Fergus Forcraith, & Conall Gabhra, & aroile saerchlanna cenmotat-sidhe. Conall Meann, mac Cairbre, ro raidh na roinn-si, & ba h-eisiden fochann an catha:
Dia ti Loingseach don Bannai
cona triocha céd imme
Giallfaidh, cidh leabhair a liach
Cellach Liath Locha Cimme.
Tecsaidh Ceallach ceirtle cruinne
cro tria rinne
Bodhbh mos-linge
La righ laimhdhercc Locha Cimme.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a dó. An céid-bhliadhain do Congal Cinn Maghair
mic Fergusa Fanada, uas Erinn h-irighe. Colman mac Fionnbhair, abb Lis Móir, d'écc. Cath for Cloinath, ria Ceallach Cualonn, for Fogartach (iaromh na rí Erenn) ua Cernoigh, airm In ro marbhadh Bodhbhchadh Midhe mac Diarmada, & ro meabhaidh for Foghartach.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a trí. An dara bliadhain do Congal. Adhamhnan mac Ronáin, abb Iae Coluim Cille, d'écc an 23 do September, iar m-beith sé bliadhna fichet i n-abdaine, & iar seacht m-bliadhna seachtmoghat a aoise.
Ba maith tra an ti naomh Adhamhnan, do réir fiadhnaisi naoimh Béda, óir ba derach, ba h-aithrighech, ba h-urnuighthech, ba h-inneithmhech, ba h-aointech, & ba mesardha, daigh ní loingedh do shír acht dia domhnaigh & dia dardaoin nama.
Do-roine mogh de féin do na subháilcibh-si, & beos ba h-eagnaidh, eolach i l-leire tuicsiona an naoimh-scrioptura diadha. Ceallach mac Raghallaigh, ri Condacht, iar n-dul dó fá cuing clércechta d'écc. Iomairecc Corc' Mo Dhruadh, bail In ro marbhadh Celechar, mac Commain.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a cethair. An treas bhliadhain do Congal. Cenn Faoladh ua Aodha Bricc, abb Bendchair, d'écc an 8 April. Da Chonna Dairi, & Ceallán, mac Seachnasaigh, eccnaidh, d'écc. Oissene Fremhann, mac Galluist, abb Cluana Mic Nóis, d'ecc. Do Calraighe Tethbha a chenel. Conchubhar, mac Maeili Dúin, toisech Ceniuil Coirpre. Becc Boirche, rí Uladh, do gabháil bachlae, & a écc ina oilithre, i foirchenn da bhliadhan d'écc iar sin. Flann Feabhla, mac Sgannlain, abb Arda Macha, do écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a cúig. An cethramhadh bliadhain do Conghal. Coibhdenach, epscob Arda Sratha, d'écc 26 Nouember. Conodhar, abb Fobhair, d'écc 3 Nouember. Inrechtach, mac Dunchadha Muiriscce, rí na t-Teora Connacht, do mharbhadh la Fergal, mac Maoile Dúin, & la Fergal mac Loingsich, mic Aongusa, & la Conall Mend, toisech Ceniuil Coirpre. Sloicchedh la Congal Cind Maghair, mac Fergusa Fanat, for Laighnibh, co t-tarat a réir uadhoibh. Ag tocht do don t-sloighedh h-isin at-bert Congal innso:
Celeabhair damh, a Liffe
as lor rodo bo h-it gnáis
Alainn berrthán fil fort
ba slán co t' folt a Dún Náis.
Ba Magh Liffe madh co sé
indiu as magh fonaithe
Ticubsa dia athfuine
aitherrach co n-aithniu.
Cath Lethairbhe ria c-Conghal, mac Ferghosa Fánatt, for Chenél n-Eocchain, dú In ro marbhadh Maol Dúin, mac Maoili Fithricch, tigherna Cheneoil n-Eoghain.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a sé. An cúicceadh bliadhain do Congal. Cu Cuaráin, rí Cruithne & Uladh, do mharbhadh la Fionnchoin h-ua Ronáin. Fiachra, mac Dungaile, do ghuin la Cruithniu. Aois Criost, seacht c-céd a seacht. An seiseadh bliadhain do Congal. Maol Dobharchon, epscop Cille Dara, d'écc 19 Februari. Cath Dola i Maigh Ele, airm In ro marbhadh Leathlobhar, mac Eathach, Cu Alaidh, & Cú Dionaiscc. Cath Selgge h-i Forthuathaibh Laighen, In ro marbhadh dá mac Ceallaigh Cualann, Fiachra, Fianamhail, & araill do Brethnuibh tangatar h-i socraide Ceallaigh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd, a h-ocht. Conamhail mac Failbhe, abb Iae, d'écc. Colmán, mac Seachnusaigh, abb Lothra, d'écc. Iar m-beith secht m-bliadhna h-irighe n-Ereann do Congal Cinn Maghair, mac Fergusa Fanat, ro tathaimh do bhedhg aon-uaire. Cill Dara do losccadh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a naoi. An céid-bhliadhain d'Ferghal mac Maoile Dúin, mac Maoile Fithrigh h-i righe uas Erinn. Cend Faoladh, abb Fobhair, d'écc. Diccolan egnaidhe d'écc. Tethghal, epscop ó Lainn Ela, d'écc 16 April.
Ultan, mac Cummine, d'écc. Epscop Telcha Olaind d'écc. Cath Slebhe Fuait ria f-Fearghal for Uibh Méith, In ro marbhadh Tnuthach, mac Mochloingi, toisech Ua Méith, & Cu Roi, mac Aodha, mic Dluthaigh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a deich. An dara bliadhain d'Ferghal. Coeddi, epscop Iae d'écc. Dubhgualai, abb Glinne Dá Locha, d'écc. Ro feradh iomairecc etir Sliocht Aodha Slaine, In ro marbhad Niall, mac Cernaigh, la Flann, mac Aodha, mic Dluthaigh. Cu Cerca, toisech Osraighe, d'écc. Imaireacc la Laighnibh Deasgabhair, du In ro marbhadh Bran ua Maoil Dúin & a mhac. Dluthach, mac Fithcheallaigh, do losccadh. Cath Chairn Feradhaigh lasan Des Tuaisgertoigh, In ro marbhadh Cormac, mac Fingin, rí Mumhan.
Annal Aois Criost seacht c-céd a h-aonndécc. An treas, bhliadhain d'Ferghal. Baotan, epscop Insi Bo Finne, d'écc. Failbhe Becc, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do Gailengaibh Corainn dó. Cormac, mac Oiliolla, rí Mumhan do mharbhadh h-i c-cath. Seachnusach, toisech Ua Maine, d'écc. Cu Cearca, tigherna Osraighe, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a do d'écc. An ceathramhadh bliadhain d'Ferghal. Iomairecc ettir dá mhac Beicc Boirche & Clann Breasail toisecha Ua n-Ethach Uladh, & ro meabhaidh for Cloinn Breasail. Fogartach ua Cernoigh d'ionnarbadh i m-Breathnaibh la Ferghal ri Ereann.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a trí décc. A cúicc d'Fearghal. S. Dorbaine Foda, abb Iae, d'écc 28 d'October. Mo Chonna Cluana Airdne d'écc 30 do September. Cillene, epscop abb Ferna, d'écc. Flaithnia eccnaidh, mac Colccan, d'écc. Ceallach Cualann, mac Gerrtidhe, rí Laighen, d'écc. Murchadh, mac Diarmata, mic Airmedhaigh Caoich, flaith Ua Nell Chloinne Colmáin, do mharbhadh la Conall Grant ua Cernoich. Aodh Dubh, toisech Ua Fidhgeinti, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a cethair d'écc. An seiseadh bliadhain d'Ferghal. Cele Tighernaigh, abb Cluana h-Eouis, d'écc. T' Ernocc, mac Ciarain, d'écc. Fland Foirbhthe, mac Fogartaigh, d'écc. Fogartach ua Cernaigh do thoidheacht dia ionnarbadh a Bretain. Faolchu, mac Dorbbene, do oirdneadh i n-abdaine Iae an cethramhadh Kalaind do September, dia Sathuirn do shonnradh, isin ceathramhadh bliadhain seachtmoghat a aoisi.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a cúicc d'écc. An seachtmhadh bliadhain d'Ferghal. Aonach Taillten do dhenamh la Ferghal, mac Maoile Dúin, & Fogartach ua Cernoigh do mheascc-bhuaidhreadh an aonaigh, uair ro mharbh Maol Rubha, & mac Duibh Slébhe.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a sé d'écc. An t-ochtmhadh bliadhain d'Feargal. S. Dunchadh, mac Cinn Fhaolaidh, abb Iae Colaim Cille, d'écc an 25 Maii. Cronán ua Eoain, abb Lis Móir Mo Chuda, d'écc 1 Iún. Dubh Dúin ua Faoláin, epscop & abb Cluana h-Eraird, d'écc. Becc Boirche d'écc. Fionamhail ua Boghaine, mac Finn, d'écc. Cath Cenannso ria c-Conall n-Grant ua Cernaigh, In ro marbhadh Tuathal ua Faolchon, & Gormghal, mac Aodha, mic Dluthaigh, & Amhalgaidh ua Conaing, & Ferghal a bhrathair. Ro marbhadh dna Conall Grant feisin iar n-dibh míosaibh lasin righ, la Fearghal. Trí frosa inggnathacha isin bhliadhain-si, fros airccid for Othain Móir, fros mealae for Othain m-Bicc, & fross fola h-i Laighnibh. Aois Criost, seacht c-céd a seacht d'écc. An naomhadh bliadhain d'Fearghal. S. Cuanna ó Ros Eo d'écc an 10 April. Drostan Dairtighe d'écc i n-Ard Breccain. Iomaireacc Fionnabhrach la Laighnibh, In ro marbhadh Aodh, mac Ceallaigh. Airmedhach, mac Taidhg, & Criochan, toisech Ua Mic Uais, do mharbhadh. Fasughadh Laighen fo cúicc i n-aoin-bhliadhain la h-Uibh Néill. Cath etir Chonnachtaibh & Corca Baiscinn, inar marbhadh mac Talamhnaigh. Fasucchadh
Maighe Bregh la Cathal, mac Fionnguine, & la Murchadh, mac Brain. Indredh Laighen, & naidhm na boromha dorídhisi, & na giallna la Ferghal.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a h-ocht d'écc. Iar m-beith deich m-bliadhna h-irighe uas Erinn d'Ferghal, mac Maoile Dúin, mic Maoile Fithrigh, do-rochair h-i c-cath Almhaine la Dunchadh, mac Murchadha, & la h-Aodh mac Colgan, damhna righ. At iad líon tangatar Síol c-Cuinn don chath-sin .i. mile ar fichet. At iad líon tangatar Laighin, don leith ele, naoi mile. As do bhas Ferghail do raidheadh:
Dunchadh mac Murchadha muaidh
Aodh mac Colgan claidhemh-ruaidh,
Marbhsat Fergal feidhm n-gaile
h-i c-cath erlamh Almhaine.
Atiad annso na h-airigh & na toisigh torcratar isin cath ishin, maraen la Fergal, do Leth Cuinn, Conall Menn, toisech Ceneoil Coirpre, Forbasach, toiseach Cheneoil m-Boghaine, Ferghal ua Aithechdae, Ferghal, mac Eachdach Lemhna, toisech Tamhnaigh, Condalach, mac Conaing & Eccnech mac Colgan, toisech na n-Airther, Coibhdenach, mac Fiachrach, Muirghius, mac Conaill, Leathaitheach, mac Con Carat, Anmchaidh, mac Con Charat, Aedhgen h-ua Mathghamhnae, Nuadha mac Eirc, toisech Guill & Irghuill, & dechnebhar do h-Síol Maile Fithrigh. Battar iad-sidhe easbhadha airech & toisech an Tuaisceirt. Tesbhadha Ua Néill an Deisceirt: Flann, mac Raghallaigh, Aileall, mac Feradhaigh, Suibhne mac Conghalaigh, Aodh Laighean ua Cearnaigh, Nia mac Corbmaic, Dubh Da Crioch, mac Duibh Da Inbhear, Ailill mac Conaill Graint, Flaitheamhail, mac Dluthaigh, Ferghus ua h-Eoghain. Torcratar din trí fichit ar céd d' amhsaibh Fergail amaille ris na saorchlandaibh-sin, cenmotád
sochaidhe oile. Naonbhar tra iss edh lotar h-i faindeal & i n-gealtacht as In cath-sin. Secht mile iss eadh torcair idiu & anall ettorrae. Inrachtach, mac Donnchadha Muirisce, righ Connacht do mharbhadh san g-coinbhliocht-sin Almhuine madh fíor.
Annal Aois Criost, seacht c-céd a naoi d'écc. Fogartach, mac Néill, mic Cernaigh Sotail, h-i righe n-Ereann an bhliadhain-si, co t-torchair h-i c-cath Delgean la Cionaeth, mac Iorgalaigh. S. Sionach Innsi Clothrann d'écc an fichetmhadh lá do mí April. Aelchu Mainistrech Buitti d'écc. Indrechtach, mac Muireadhaigh, rí Connacht, d'écc. Cluain Mic Nois do losccadh. Sealbhach, tigherna Dal Riada, do dhol i c-clercecht.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche. An céd-bhliadhain do Chionaoth, mac Iorgalaigh, mic Conaing Cuirri, h-i righe Ereann. S. Faolchu, mac Dorbbe, abb Iae. S. Cuindles, abb Cluana Mic Nois. & S. Sionach Tailten, d'écc. Cath Cinn Delgen ria c-Cionaoth, mac n-Iorgalaigh, In ro marbhadh Foghartach ua Cernaigh. S. Caoch Scuile, scribhneóir Doire Chalggaigh, d'ég. S. Cillene ua Colla, abb Aithne, d'écc 3 Ianuari. S. Colman Uamach, scribhneóir Arda Macha. & S. Colman Banban, scribhneoir Cille Dara, d'écc. S. Ruibin, mac mic
Connaid, sccribhneoir Mumhan. Mac Brocain ó Tigh Telle. Teched (.i. sealbhuthadh) Uladh ria c-Cionaedh mac Congalaigh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche a h-aon. An dara bliadhain do Chionaoth.
S. Maol Rubha, abb Bennchair, iar n-dul i nd-Albain, d'écc ina chill féisin, i n-Apur Crosan, an 21 April. Ochtmoghat bliadhain ar thrí míosaibh for naoibh láithibh, fod a shaoghail. S. Cele Criost d'écc. S. Conall, mac Moudain, do ghlacadh coroine mairtire. Fer Da Chrioch, mac Congalaigh, d'écc. Cuanan o Chill Delcce. Deirir Daimhinsi, d'Uibh Colla do-sidhe. Cuana Droma Cuilinn. & Cillene Locha Gercc, d'écc. Cath Droma Fornocht ria f-Flaithbhertach, mac Loingsigh, & ria c-Cenel c-Conaill, for Aodh n-Allán, mac Ferghaile, & for Cenel n-Eoghain. Ro sraoinedh for Aodh n-Allán. At iad na maithe ro marbhadh ó Aodh Flann mac Erthaile, & Snedgus Dercc ua Brachaidhe. Murchadh, mac Brain, rí Laighen, d'écc. Criomhthann, mac Ceallaigh Cualann, do mharbhadh i c-cath Belaigh Licce. Ailill, mac Bodhbhcadha Midhe, d'écc. Cath ria c-Cionaoth, mac Iorghalaigh, for Laighnibh, & do-bert a réir. Cath Insi Bregain ria f-Faolan, bail In ro marbhadh Eittirsgeól, mac Ceallaigh Cualann, & Congal, mac Brain. Cathal Cerr, toisech Descert Bregh, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche a dó. S. Fland ó Aointreb, abb Bendchuir, d'écc. Iar m-beith trí bliadhna dó Cionaedh, mac Iorgalaigh, uas Erinn h-i righe, torchair h-i c-cath Droma Corcáin, la Flaithbhertach mac Loingsich.
Torchair Eudos, mac Ailella, & Maol Duin, mac Feradhaigh, isin cath-sin la Dunchadh, mac Corbmaic. Cath Aillinne etir da mac Murchadha, mic Brain, In ro marbhadh Dunchadh senoir. Domhnall, mac Ceallaigh ri Connacht, d'ég.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche a trí. An céd-bhliadhain do Flaithbhertach, mac Loingsich, mic Aongusa, uas Erinn h-i righe. S. Gall Lilcaigh d'écc. S. Fachtna mac Folachtain, abb Cluana Ferta Brénainn, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche a cethair. An dara bliadhain do Flaithbhertach. Mac Onchon, sccribhneoir Cille Dara. Mac Con Cumba, sccribhneoir Cluana Muc Nóis. Cochall Odhar, scribhnidh Bennchuir, d'ég.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche a cúig. An treas bhliadhain do Flaithbhertach. S. Do Chonna Craibhdheach, epscop Condere, d'écc an 15 Maii. S. Cillene Foda ab Ia, d'écc. S. Adamnan, epscop Ratha Maighe h-Aonaigh. S. Mainchin Lethghlinne d'écc. S. Faeldobhar Becc, eccnaidh Fobhair, d'écc. Cúl Rathain do losccadh. Cath eidir Cruithniu & Dal Riada, i Murbhulg, In ro marbhadh drong mhór do Chruithniu. S. Colmán ua Liottáin, doctúir toghaidhe, d'écc. S. Eochaidh, mac Colgan, ancoiri Arda Macha. S. Colman Tealcha Ualand. & Breac Bearbha, d'écc. Coblaith, inghen Ceallaigh Cualann, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht, c-céd fiche a sé. An cethramhadh bliadhain do Flaithbhertach. Aolchú, abb Cluana h-Ioraird. Flann Sionna ua Colla, abb Cluana Mic Nois d'écc, do Uibh Cremhthaind dó. Garalt Maighe h-Eo d'écc an 13 do Marta. Sebhdann, inghen Cuirc, banab Cille Dara, d'écc. Timnen Cille Garadh.
Neachtan, mac Der Ili d'écc. Guin Doedhgasa, mac Baith, toisech na n-Déisi. Muiredhach, mac Indreachtaigh, do mharbhadh, epscop Maighe Eú esidhe. Iomairecc etir Laighniu Desgabhair & Muimhnecha, & ro meabhaidh ria n-Aodh, mac Colgan. Ferdomhnach, sgribhneoir Arda Macha. Fergus, mac Conaill Oircnigh, d'écc. Congalach Cnúicha d'écc. Ceallach, inghen Dunchadha, do Uibh Liatháin, d'écc. Aois Criost, seacht c-ced fiche a seacht. An cúicceadh bliadhain do Flaithbhertach. Iomairecc etir Aodh, mac Fergaile, & Cenel c-Conaill, i Maigh Iotha, bail In ro marbhadh Conaing, mac Congaile, mic Fergusa, & sochaidhe ele do Cenel Eoghain. Eochaidh, mac Eathach, toisech Dail Riata, d'écc. Conall, mac Conchubhair, d'écc. S. Do Chumma Bolggan, ancoire Arda Macha, d'écc. Aodh, mac Conaing, toisech Iorluachra, do mharbhadh. At-ces bó i n-Deilginis Cualann, aoin-chend & aon-chorp le go a slindenaibh, dá chorp ó a slindenaibh
siar, & dá erball. Bátar sé cosa fuirre, no blightí fo thrí h-í gach laoi, & ba moa ar gach nuair a h-ass. Ro toimhleadh la daoinibh iomdha a h-as, & ní don im do-ronadh de.
Annal Aois Criost, seacht c-céd fiche a h-ocht. An seiseadh bliadhain do Flaithbhertach. Iomairecc h-i Maigh Iotha etir Cloinn Loingsich, mic Aongusa, & Cloind Ferghaili, mic Maoile Dúin, du In ro marbhadh sochaidhe do Cenel Eoghain. Flaithbhertach do thochuiredh murchobhlaigh do Dail Riata do chum n-Ereann, & iar na t-torachtain, ní ro airisetar co rangatar Inis h-Oinae, & ro feradh cath eitir Flaithbhertach cona amhsaibh, & Ciannachta, & araill d'Ultoibh & do Chenel Eoghain, & ro múdhaigheadh drong dirimhe d'Ultoibh, do Chenel Eoghain, & do Chiannachtaibh ann, im Conchubhar, mac Loichene, & im Branchoin, mac Brain, & ro baidheadh líon dírímhe dibh isin m-Banda, iar sraoineadh forra. Reachtabhra h-ua Cathasaigh, toiseac Ua Tuirtre, d'écc. Taichleach, mac Cinn Faolaidh, toiseach Luighne, d'écc. Caintighearna, inghen Ceallaigh Cualann, d'écc.
Annal Aois Criost, secht c-céd fiche a naoi. Iar m-beith secht m-bliadhna do Flaitbertach, mac Loingsicch, mic Aongusa, i righe n-Ereann, at-bail i nd-Ard Macha iaramh, iar t-tréccadh a righe ar chléirceacht. Suibhne, mac Cronnmaoil, mic Ronain, epscop Arda Macha, do écc, 21 Iuni. Do Uibh Nialláin dó.
Annal Aois Criost, secht c-céd triocha. An céid-bhliadhain d'Aodh Allan, mac Ferghaile, mic Maoile Dúin, os Erinn. S. Mo Brioccu Bealaigh Fele, d'écc. S. Flann, mac Conaing, abb Cille Móire Diothraibh, do marbhadh. S. Oeghetchair
epscop Naondroma, d'écc. Cath Bealaigh Ele etir Cathal, mac Finnguine, rí Mumhan, & Laighniu, airm In ro marbhadh sochaidhe do Laighnibh. Do-rochair do Muimhneachaibh ann, Ceallach, mac Faelchair, toisech Osraighe, & dá mac Corbmaic, mic Rosa, toisich na n-Déisi, co tribh mílibh amaille friú. Cathal, mac Muireadhaigh, rí Connacht, d'écc. Airechtach ua Dunchadha Muirsce, toisech Ua Fiachrach, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a h-aon. An dara bliadhain d'Aodh Allan. Fianamhail, mac Gertidhe, abb Cluana Ioraird, d'écc. Crunnmaol, mac Colgan, abb Lusca. & Dainel, mac Colmain, abb Aird Brecáin, d'écc. Colman, mac Murchon, abb Maighe Bile, d'écc. Maol Fothartaigh, mac Maoile Tuile, do Laighnibh. & Bodhbhchadh, mac Conaill Gabhra, toisech Cairpre, d'écc.
Annal Aois Criost, secht c-céd triocha a dó. An treas bhliadhain d'Aodh Allan. Ronán, abb Cinn Garadh. Conamhail ua Loichene, abb Cluana Muc Nóis, do Ciannachtaibh Breagh. & Graiphnidh, abb Imleacha Fia, d'écc. Failbhe, mac Guaire, comharba Maoile Rubha, do bháthadh go b-foirinn a luinge amaille fris. Dias ar fichit a l-líon. Fiangalach, mac Murchadha, toisech Ua Mail, d'écc. Scainner etir Shiol Aodha Sláine, In ro marbhadh Cathal, mac Aodha, don taobh thoir do Lícc Ailbhe, la Conaing, mac Amhalgadha. Muirghes, mac Fergusa Forcraidh,
do mharbhadh. Aengus, mac Ailealla, tigherna Airde Ciannachta, d'écc. Cath Focharta i Maigh Muirthemhne ria n-Aodh Allán, & ria c-Clandaibh Néll an Tuaiscceirt for Ultaibh, In ro marbhadh Aodh Róin, rí Uladh, & ro benadh a chend de for Cloich an Chommaigh i n-doras teampaill Focháirde, & ro marbhadh Conchadh, mac Cuanach, toisech Cobha, go sochuidhibh oile amaille riú. Ba h-e fochann an chatha Cill Cunda do shárucchadh la Ua Segáin, do muintir Aodha Róin, dia n-ebairt Aodh Ron feisin, ní scarfam a conn fris an tairr, uair taobh re taobh ata Ceall Cunna & Ceall Tairre. Congas, comarba Patraicc, do-righne an rann-so do ghréasacht Aodha Alláin a n-dioghail sháraighthe na cille, ar rob éisiumh anmchara Aodha, co n-erbairt:
Abair re h-Aodh Allán n-uar
dom-riacht forrán la sluagh siuil
Rom-nelacht Aedh Róin arraír
im Chonna Cill an chaín chiúil.
Tionóilidh Aodh Allán a shlogha go Fochaird, conadh ann at-bert Aodh Allán occ imthriall In catha:
Im Chunna, im chill n-anamcaratt
cingiu aniú céim ar conair
Fáicfidh Aodh Roin a cend lim
no fuicfett-sa la sodhain.
As don cath cedna at-rubhradh:
Ar n-Uladh im Aodh Róine
la h-Aodh Allán rí Ere
Ar coinnimh do Chill Chonna
Cuir-siom bonna fri médhe.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a trí An cethramhadh bliadain d'Aodh. S. Tola, mac Dunchadha, epscop Cluana Iraird, milidh diongmhala do
Criost, d'ég. Bresal, mac Aodha Róin, ri Uladh, do mharbhadh acc Dun Celtchair.
Aodh Ollan, rí Ereann, do thionól Leithe Chuinn, do dhul i Laighnibh go ráinic Ath Senaith. Ro tharcclaimset Laighin In líon con-rangatar do chosnamh a chirt fris. Ro feradh cath ainmhín ettorra isin maighin-sin. Do deachaidh In ri Aodh Allan feisin isin c-cath go n-airechaibh an Tuaisceirt a mailli fris. Tangatar toisigh Laighen imo rioghaibh isin c-cath, corba fuilech foirniata ra feradh an gleo sin ettorra dibhlinibh. Ro machtait laoich, & ro tamhnait colla leó. Imo-comhrainic d'Aodh Ollan & d'Aodh mac Colgan, do righ Laighen, & torchair Aodh, mac Colgan la h-Aodh Ollán. Ro marbhadh & ro mudhaiccheadh, ro díothaiccheadh, & ro díothláiccheadh Laighin co h-anbfhoill isin chaithgleo sin, coná terna ass dibh acht madh tiruairsi m-bicc, & scceolanga terca. Batar iad-so na toisigh, & na h-airigh torcratar ó Laighnibh .i. Aodh mac Colgan, rí Ua c-Ceinnselaigh, Bran Becc mac Murchadha, an dara righ boi for Laighnibh, Fergus mac Maenaigh & Dubh Da Chrioch dá tigherna Fothart, mac h-ui Cellaigh, mac Trein, Fiangalach ua Maile Aithgen, Conall ua Aithechdai, ceithre meic Floinn uí Conghaile, Eladhach ua Maoluidhir, & sochaidhe oile ro budh emhilt d'aisneis.
Batar failigh Leth Chuinn iarsan c-cosccar-sin, uair ro díoghailsiot a n-ainninne, & a n-aincridhe for Laighnibh. Naoi mile as edh torchair dibh, amhail as-berar:
O cath Uchbhadh co n-aine,
imbidh truchlam Fer Féine,
Ní dóigh fo gréin gil gainmhigh
siol nach Laignigh In h-Ere.
Naoi mile do-rocratar,
i c-cath Uchbhadh co n-déne,
Do shlogh Gailian gér guinich
mór do múiribh Fer Féne.
Aodh Allán cecinit:
An t-Aodh isin úir,
an rí isin ruaimh,
An t-enán dil déinJOD cites the corrected form from Book of Lecan 310va (facsimile foliation).
la Ciarán i c-Cluain.
Samhthann cecinit riasan cath:
Ma con-risat na dá Aodh,
bidh mór-saeth a n-erghaire,
Madh co dul damh-sa as saeth
Aodh la h-Aodh mac Ferghaile.
Faolan, mac Brain, rí Laighen, d'écc iar n-deighbhethaidh. Cearnach, mac Foghartaigh, mic Néll, mic Cernaigh Shotail, mic Diarmatta, mic Aodha Slaine, do marbhadh. Fergus mac Cremhthainn do mharbhadh. Slóigheadh la Cathal, mac Finnguine, co Laighniu, co rug gialla ó Bran Bricc mac Murchadha, co rug maíne móra.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a cethair. An cúicceadh bliadhain d'Aodh. S. Samhthann ogh, ó Cluain Brónaigh i t-Tebhtha, d'écc an 19 do December. As fuirri tug Aodh Allan an teist si:
Samthann fri soilsi sainmand
modh ro ghabh geansa glunbarr,
Tuadh Maigh Midhe, miadh n-imglann,
mor saeth fo sine Samhtann.
Ro gabh an ní nad asa
aini frí righe slesa;
Da mhair frí terca tuarai,
batar cruadha a cressa.
Aradh fri nimhe nithiu,
glan a cridhiu fri baetha,
I n-ucht fiadhat frí glanbarr,
ar ro la Samhthann saetha.
Flann, mac Ceallaigh, mic Crundmaoil, epscop Reachrainne, d'écc. Cuana ua Bessain, scribhneoir Treoit d'écc. Fergus Glutt toisech Cobha d'écc. At-ces dosidhe aes ulc & aidhmhillti ag tealgad graintseligh In ro laitis iopadha ina aighidh fair, conad é fochann a bhais. Ailill, mac Tuathail, tigherna Ua c-Criomhthainn, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a cúicc. An seiseadh bliadhain d'Aodh. S. Bran, Lainde h-Eala, d'écc. Maincheine Tuama Gréine, d'écc. Fland Feabhla, abb Goirt Conaigh, i Mughdhornaibh Muighen, d'écc. Ceallach, mac Sechdi, do Chonmaicnibh, abb Cluana Muc Nóis, d'écc. Dubh Da Bhoirend, abb Fobhair, d'écc. Forbasach, mac Ailealla, tigherna Osruighe, do mharbhadh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a sé. An seachtmhadh bliadhain d'Aodh. Condla, tigherna Teabhtha, d'écc. Amhalgaidh, mac Cathasaigh, toisech Conaille, d'écc. Murchadh, mac Fearghaile, mic Maile Dúin, do mharbhadh. Cath Cairn Feradhaigh,
in ro marbhadh Torcan Tine Réidh. Fuireachtach, airchindeach Insi Caoil, Flann Aighle, epscop Echdhroma, d'écc. Aois Criost, seacht c-céd triocha a seacht. An t-ochtmhadh bliadhain d'Aodh. Airechtach, mac Cuanach, abb Ferna, d'écc. Maol Ochtraicch, abb Cille Foirbrigh, d'écc. Fer Da Crioch ab Imlecha & Leithghlinne, d'écc. Da Chua, mac Indaighe, angcoire d'écc. & Cuidgheal, ab & scribhnidh Lughmhaidh, d'écc. Foirtbhe Ceneoil Fiachach, & Dealbhna la h-Osraighibh. Cathal mac Findguine, rí Mumhan, d'écc. Fland Feorna, tigherna Ciarraighe Luachra, d'écc. Aodh Balbh mac Indreachtaidh rí Connacht d'écc. Artrach, mac Aitheachda, tigherna Ua Méith d'ég.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a h-ocht. Affiath, abb Maighe Bile, d'écc. Affrica, banabb Cille Dara, d'écc. Cuimmeni ua Ciarain, abb Rechrainne, d'ecc. Aodh Allan, mac Ferghaile, mic Maoile Dúin, do thuitim i c-cath Maighe Seirigh, .i. Cenandus, eidir dí Teabhtha, la Domhnall, mac Murchadha, iar m-beith naoi m-bliadhna i righe Ereann. Tiughrann Aodha Alláin:
Dia nom-ainsiodh mo Dia dil,
for bhru Locha Sailchedáin,
Iaramh dia m-beinnsi fri col,
robadh maoin do mhogh m'anacol.
Torchair bheos isin cath cédna Cumasccach, mac Conchubhair, tigherna na n-Airther, & Maonach mac Condalaigh, tigherna Ua g-Cremhthainn, & Muireadhach, mac Fergusa Forcraidh, tigherna Ua Tuirtre. Cath Daimhdeircc i m-Breghaibh ria n-Indreachtach h-ua Conaing, In ro marbhadh Dungal, mac Floinn, tigherna, Fer c-Cúl, & Fergus mac Oistigh go sochaidhibh oile. Ceallach, mac Raghallaigh,
rí Connacht, d'écc. Dluthach, mac Fithcheallaigh, tigherna Ua Maine, d'écc. Dubh Dothrae, tigherna Ua m-Briúin Cualann, do ghuin. Coincheann, inghen Ceallaigh Cualann, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd triocha a naoi. An céd-bhliadhain do Domhnall, mac Murchadha, mic Diarmata os Erinn cédna righ Clainne Colmáin sunn. Colmán, epscop Laessain, d'écc. Laidhgnen, mac Doineannaigh, abb Saighre, Fergus, mac Colmain Cutlaigh, eccnaidh oirrdherc, d'écc. Reachtabhrat, mac Ferghaile do Connachtaibh, d'écc. Iomaireacc Ailiuin Dá Bernach, In ro marbhadh Dubh Da Dos, mac Murgaile & dá ua Ceallaigh Cualand, Cathal & Oilill. Ro chuir In mhuir míol mór i t-tír i c-coicceadh Uladh, i m-Boirche do shunnradh. Do-deachaidh gach aon baoi 'na fochraibh dia dechsain ar inggnaithe. An tan ro bas acca cosccradh fo frith trí fiacla óir ina chend, caocca unga In gach fiacoil dibh-sidhe. Ro chuir Fiachna, mac Aodha Roin, rí Uladh, & Eochaidh mac Bresail, flaith Ua n-Eathach, fiacail díbh go Bennchair, go raibhe fri ré cian for altóir m-Bennchoir, gur bo foirréil do cach h-i c-coitchinne h-í.
Annal Aois Criost, seacht c-céd cethrachat. An dara bliadhain do Domhnall. Forandan, abb Cluana h-Eraird, d'écc. Cummene h-ua Maonaigh, abb Lainde Léire, d'ég. Congus, ancoire Cluana Tibhrinne, d'écc. Ceand Faoladh, comarba Droma Cuilinn, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd cethrachat a h-aon. An treas bhliadhain do Domhnall. Corbmac, epscop Atha Truim, d'écc. Dub Da Bhoirend ua Beccáin, abb Cluana h-Eoais. Aongus, mac Tiobraitte, abb Cluana Fotta Baottain Abha. Cialtrocc, abb Glaisi Naoidhe. Beochaill Ardachaidh. Fiongal Lis Móir. Maol Anfaidh Cille Achaidh Dromfotta. Seachnasach, mac Colgáin, tigherna Ua c-Censealaigh, d'écc. Iomairecc Ratha Cúile ria n-Anmchaidh, i t-torcair h-Uargus, mac Fachtna.
Annal Aois Criost, seacht c-céd ceathrachat a dó. An cethramhadh bliadhain do Domhnall. S. Cuanan Glinde, abb Maighe Bile, d'écc 3 April. Abel, abb Imleacha Fia, d'écc. Sárán, abb Bennchair, d'ég. Comman ind Rois, & ba h-abb Cluana Mic Nois esidhe, ba fer lán do rath Dé é bheos, & a écc. Fer Da Críoch, abb Dairinsi, d'écc. Cu Cummne, eccnaidh togaidhe eisidhe, do écc. As dó do-roine Adamhnan an rann, dia ghreasacht frí leighionn.
Cu Cuimne,
ro legh shuithe co druimne,
A l-leth aile arratha
ro lecc ar a chaillecha.
Frisccar Cu Cuimne:
Cu Cuimne,
ro léigh suithe co druimne,
A l-leth aile araid cui,
legfaidh h-uile corop sui.
Tuathalan, abb Cinn Ríghmonaidh, d'ég. Aidhneach Baisligge, d'éc. Iacob ua Forannáin, proiceptaigh ergna ina aimsir, d'ég. Ruman, mac Colmáin, saoi i n-eccna, i c-croinic, & i filidhecht, d'écc. Muiredhach Mend, toisech Ua Méith, do mharbhadh i c-Cúil Cummaisg, la h-Ultaibh. Aedh Muinderg, mac Flaitbhertaigh, tigherna an Tuaiscceirt, d'ég. Seachnusach, mac Colgan, rí Laighen Desgabhair, d'écc. Iomairecc Cairn Ailche la Mumhain, In ro marbhadh Coirpre, mac Con Dionaisg. Iomairecc ria n-Anmchaidh, i t-torcair Coirpre, Fergus, agus Caicher meic Cumhscraigh, co sé toisechoibh décc imaille friu. Fiachra, mac Garbhráin Midhe, do bhádhadh i Loch Ríbh. Dunlaing, mac Dunchon, tigherna Ceneoil Ardghail, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd cethrachat a trí. An cuicceadh bliadhain do Domhnall. Arasccach abb Muicinsi Reguil, do bhadadh. Do Dimmóc, ancoiri
abb Cluana h-Iraird, & Cille Dara, d'écc. Cobhthach, abb Reachrainne, d'ég. Cuan Camm egnaidh, d'ég. Cuan angcoire ó Liolcaich, d'ég. Muirend, inghen Ceallaigh Cualann, ben Iorgalaigh, d'écc. Congal mac Eignich, tigherna na n-Airrther, do mharbhadh i Raith Esclair la Donn Boo, mac Con Bretan. Inreachtach ua Conaing, toiseach Cianachta, d'écc. At-ces co forréil loingius isin aer cona b-foirnibh isin m-bliadhain-si.
Annal Aois Criost, seacht c-céd cethrachat a cethair. An seiseadh bliadhain do Domhnall. Breasal mac Colgan, abb Ferna, d'écc. Liber, abb Maighe Bile, d'écc. Conall, abb Tuama Greine, d'ég. Seigeine Claraich d'écc. Mac Cuanach, eccnaidh do Cenel Coirpre, d'ecc. Cluain Ferta Brenainn do losccadh. Anfadh mór do theacht isin m-bliadhain-si, co ro báitheadh drong mór do mhuintir Iae Colaim Cille. Condmach, mac Noendenoigh, d'écc. Iomairecc Airde Cianachta la Dungal, mac Amalgadha, In ro marbhadh Aillill, mac Duibh Da Crioch h-i Chind Faolaidh, & In ro marbhadh Domhnall, mac Cionaodo, h-i friothghuin iar m-buadhughadh dó an céid-fecht. Coirpre, mac Murchadha Midhigh, d'écc, & Becc Baele, mac Eathach.
Annal Aois Criost, secht c-céd cethrachat a cúig. An sechtmhadh bliadhain do Domhnall. S. Suairleach, epscop Fobhair, d'écc 21 Marti. Dubh Dá Leithe na Graiffne, abb Cille Scíre, d'écc. Mac Neamhnaill, abb Biorrae, d'écc. Comorbach, mac Cellain, ab Cille Móir Inir, d'ég. Fobhor & Domhnach Padraicc do losccadh. Cathal Maenmaighe, tigherna Ua Maine, d'écc. Blathmhac, mac Coibhdenaigh, tigherna Musccraidhe, d'écc. Dubh Da Bhoirend, tigherna Ua Fidhgeinte, d'écc. Anmchaidh, toisech Ua Liathain, d'ég. Iomaireacc Inse Snaicc ria n-Anmchaidh, mac Con Cerca. Cu Dionaisc ua Ferghusa d'Uibh Fiachrach, d'écc. Fiachra, mac Ailene, tigherna Mughdorn, do mharbhadh. Eogon mac Tripoit, abb, d'écc.
Annal Aois Criost, secht c-céd cethrachat a sé. Aois Criost, secht c-céd cethrachat a sé. An t-ochtmhadh do Domhnall. Maol Iomarchair, epscop Eachdhroma, d'écc. Cuangus, abb Léith Móir, d'écc. Colman na m-Brethan, mac Faoláin, abb Slaine, d'écc. Nuadha, mac Duibh Slebhe, abb Cluana h-Eois, d'ég. Flann ua Conghaile, toiseach Ua Foilghe, d'écc. Fearghus, mac Fogartaigh, tighearna Deisceirt Breagh, d'écc. Muirghius, mac Fearghusa, tighearna na n-Deisi. & Flann Foirtre, toiseach Corco Laigde, d'écc. Fursa, abb Leacnae Midhe, d'écc. Losg Laigde eaccnaidh d'ég. Eochaidh Cilli Toma Cele Du Laisi ó Daimhinis d'écc. Mac h-Uige Lis Móir d'écc. Losccadh leth airle Cluana h-Ioraird. Bran, mac Bait Beitre, d'écc. Bran, mac Bait Beitre, d'écc. S. Comán .i. naomh Rossa Comain, agus Is uadh ainmnighthear
Ros Chomáin deesse san bhliadhain-sin, no san bliadhain inár n-diaigh
agus sgribhthar air go raibh sé dá chéd bliadhain d'aois. Atá imreasan edir na h-annalaibh cia acu bliadhain inar ég sé, & ca. A duplicate of the entry above s. a. 742 added In a later hand..
Annal Aois Criost, seacht c-céd cethrachat a seacht. An nomhadh bliadhain do Domhnall. S. Cileni Droigthech, abb Iae, & angcoire, d'écc 3 Iulii. Cathal, mac Forannain, abb Cille Dara, d'ég. Dicolla, mac Meinide, abb Insi Muiredhaigh, d'écc. Fiachna ua Maicniadh, abb Cluana Ferta Brenainn. Osbran, angcoire, & epscop Cluana Cremha. Reachtabhrat ua Guaire, abb Tuama Gréne. Maol Tuile, abb Tíre Dá Glas, d'écc. Flaithbhertach, mac Conaill Minn, toisech Cenel Cairbre, d'écc. Innreachtach, mac Muireadhoigh Minn, d'ég. Foidmend, mac Fallaigh, toisech Conaille Murtheimhne. Conaing ua Duibh Dúin, tigherna Cairpre Teabhtha, d'ég. Flann, mac Ceallaigh, tigherna Muscraighe, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd cethrachat a h-ocht. An deachmhadh bliadhain do Domhnall. S. Macc Oicceth, abb Lis Móir, d'ég 3 December. S. Luicridh, abb Cluana Mic Nóis, d'ég 29 April. S. Cellan, abb Cluana Ferta Brenainn, d'écc. Scannlán Duin Lethglaisi, d'écc. Mo Bhai d'écc. Ferblai, mac Margusa, eaccnaidh, d'ég. Scannlan Cluana Boirend d'écc. Fursa Easa Mic n-Eirc d'ég. Eas mic n-Eirc for Búill Eas Ui Floinn aniú. Tomaltach, mac Maoile Tuile do mharbhadh.
Annal Aois Criost, seacht c-ced cethrachat a naoi. An t-aonmhadh bliadhain décc do Domhnall. Cerban Daimh Liag d'écc. Abel Atha Oirne d'ég. Loingsioch
mac Flaithbhertoigh, tigherna Ceneoil Conaill, d'ég. Flann, mac Conchubhair, tigherna Maighe h-Ai, d'écc. Tuaithlaithe, inghen Cathail, ben righ Laighen d'écc. Iomairecc Aird Naescan eitir Ua m-Briuin & Cenel Coirpre, du In ro marbhadh sochaidhe. Foirtbhe Fothart Fea d'Osraighibh. Cathasach .i. rí Uladh, mac Ailealla, do mharbhadh i Raith Bethech. Conghus scribhnidh, epscop Arda Macha, do écc. Do Chenel n-Ainmire do-sidhe.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caoga. An dara bliadhain décc do Domhnall. Daolgus, abb Cille Scire, d'écc. Fiangalach, mac Anmchadha, mic Maoile Curaich, abb Insi Bo Finne for Loch Ribh. Sneithcest, abb Naondroma, d'écc. Fidhmaine ua Suanaigh, angcoire Raithne, d'écc. Cluain Muc Nois do losccadh 21 do Marta. Cathal mac Diarmatta, eccnaidh, d'écc. Flaithniadh, mac Tnuthaigh, tigherna Ua Meith, d'ég. Inrechtach, mac Dluthaigh, tigherna Ua Maine, d'écc. Flaithnia, mac Flainn, mic Congaile, toisech Ua Failge, d'écc. Iomairecc Cind Ebrath, i t-torcháir Badbhgal, mac Fergail. Fiangalach mac Anmchadha, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caoga a h-aon.
751.
An treas bhliadhain décc do Domhnall. Aolgal, angcoire, ó Imlioch Fordeorach, & o Cluain Mic Nóis, d'écc. Baethallach, mac Colmáin h-ui Suibhne, abb Atha Truim, d'ég. Corbmac, mac Faolain h-ui Silne, d'écc. Forannan, epscop Methais Truim, d'écc.
Bennchair Mór do losccadh lá féle Patraicc. Fergus, mac Ceallaigh, rí Connacht, d'écc. Sloigheadh Laighen la Domhnall, mac Murchadha, fri Niall co m-batar i Muigh Muirthemhne. Loingbhriseadh Dealbhna Nuadhat for Loch Ríbh, ima t-tigherna Diumasach, con do ro ráidheadh:
Tri naoi n-ethair Is a trí,
don Gamhanraighe Locha Ríbh,
Ní terna dibh i m-bethaidh amháin,
acht lucht aenethair.
Cath Bealaigh Cro ria g-Criomhthann for Dealbhna Ua Maini, In ro marbhadh Find mac Airbh, tigherna Dealbhna, og Tioprait Finn, & ár Delmhna imme, & as de sin atá Lochan Bealaigh Cro, & Tiopra Find, uair ag cosnamh an triochait céd etir Suca & Sionainn batar h-Ui Maine friu, ar rob isidhe triocha céd Delbhna. As do-sidhe ro raidheadh:
Cath brec buidhnech Bealaigh Cró,
ba truagh turus Dealbhna dó,
Criomhthann deabhthach díth do-ratt,
for Dealbhna neimhnech Nuadhat.
Finn mac Airbh, áirdrí Delbhna,
ro gonadh do gháibh leabhra,
Don cath cródha ro ba cing,
co torchair ic Tiprait Finn.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caocca a dó. An cethramhadh bliadhain décc do Domhnall. Sionchu, abb Lis Móir d'écc. Siadhail Linne Duachail d'écc. Cill Mór Díothraibh do losccadh la h-Oaibh Crumhthainn. Cumasccach, tigherna
Ua Failge, do mharbhadh la Maol Dúin, mac Aodha Bennáin, rí Mumhan. Donn, mac Cumasccoigh, toisech Ua m-Briuin an Deisceirt d'ég. Bodbhghal mac Fergaile, abb Mungairde, do marbhadh. Tomaltach, tigherna Cianachta Glinne Geimhin, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caoccat a trí. An cúigeadh bliadhain décc do Domhnall. Muiredhach, mac Corbmaic Slaine, abb Lughmhaidh, d'ég. Elpin Glaisi Naidhen d'ég. Fídhbhadhach Cille Delcce d'écc. Martha, inghen Dubháin, banabb Cille Dara d'écc. Gorman, comharba Mochta Lughmhaigh, d'écc i c-Cluain Mic Nois, ina ailithre, & ba h-eisidhe athair Torbaigh, comharba Padraicc. Niallgus, mac Boith, tigherna na n-Déise Bregh, d'écc. Cathal ua Cionaotha, toiseach Ua c-Ceinselaigh, d'écc. Iomaireac Droma Robhaich, frisa raiter cath Brechmhaighe, etir Ui Fiachrach & Ui Briuin, In ro marbhadh trí h-ui Ceallaigh, .i. trí meic Fergusa, mic Roghallaigh .i. Cathrannach, Cathmugh, & Artbran, a n-anmanna.
Annal Aois, Criost, seacht c-céd caogat a cethair. An seiseadh bliadhain dég do Domhnall. Eochaidh, mac Conaill Minn, abb Faoibhrain d'écc. Dubh Droma, abb Tuilen, d'écc. Feidhlimidh, no Failbhe, abb Iae, d'écc, iar secht m-bliadhna ochtmoghat a aeisi. Coissetach, abb Lughmhaidh, d'écc. Eochaidh, mac Fiachrach, eccnaidh, d'ég. Reachtabhrat, mac Dunchon, tigherna Mughdhorn, d'écc. Iomairecc Gabhrain ria n-Anmchaidh for Laighnibh. Cath Eamhna Macha ria b-Fiachna, mac Aedha Róin, for Uibh Néill, dú In ro marbhadh Dunghal ua Conaing & Donn Bó.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caogat a cúig. An seachtmhadh bliadhain décc, do Domhnall. Condath abb Lis Móir, d'écc. Suairlioch, abb Bendchair, d'écc. Ailgnio, mac Gnoí, prióir abbaidh Cluana h-Iraird, d'écc. Gaim Dibhla, abb Airne, d'écc. Fulartach, mac Bricc, angcoire d'ecc. Muireadhach, mac Murchadha, no ua Brain, ri Laighen, d'ég. Conchubhar ua Taidhg Teimhin, tighearna Cianachta Glinne Geimhin, d'écc. Flann, mac Eirc, tigherna Ua Fidhgeinte d'écc. Eutighern, epscop, do mharbhadh la sacart oc altóir Brighde, i c-Cill Dara, .i. etir an crocaingel & an altoir. As as sin ro fhás co na deni sacart oifrenn i fiadhnaisi epscoip o sin alle a Cill Dara. Aois Criost, seacht c-céd caogat a sé. An t-ochtmhadh bliadhain décc do Domhnall. Domhnall, mac Muirchertaigh, tigherna h-Ua Nell, d'écc. Finsneachta, mac Fogartaigh ui Cernaigh, d'écc. Iomaireacc Bealaigh Gabhráin etir Laighniu & Osraighibh, co roemidh ria mac Con Cerca, & ro marbhadh Donngal, mac Laidhgnein, tigherna Ua c-Ceinsealaigh, & aroile toisigh imaille fris. Iomairecc Atha Dumha eitir Ultaibh & Ui Eathach, In ro marbhadh Ailill, mac Feidhlimidh, tigherna Ua n-Eathach.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caogat a seacht. A naoi décc do Domhnall. Corbmac, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do Cenel Coirbre Cruim do. Robhartach, mac Cuanach, abb Aithne Móire. Suibhne, abb Cluana Ferta. Domgnasach, abb Imleach Each. Fear Fio, mac Faibre, eccnaidh, abb Comhraire Midhe,
d'écc. Iomairecc Caille Taidhbig, In ro meabhaidh for Luighni ria c-Cenel Coirpre. Fogartach, mac Eathach, tigherna h-Ele. Cele Pedair, abb Arda Macha, do écc. Do Uíbh Bresail dó.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caoccat a h-ocht. Bec Laitnae, abb Cluana Ioraird, d'ég. Fiodhairle ua Suanaigh, abb Raithne, d'écc céd lá d'October. Reoddaidhe, abb Ferna, d'écc. Anfadan, abb Linde Duachail, d'écc. Faolchu Fionnghlaisi d'écc. Iar m-beith fiche bliadhain i ríghe ós Erinn do Domhnall, mac Murchadha, mic Diarmatta, fuair bás, & ba h-éisidhe céid-rí Ereann ó Cloinn Colmáin, & ro h-adhnaiceadh i n-Dermhaigh co n-onóir, & co n-airmhidin. As dó ro ráidheadh:
Cossin uair ron-ucadh de,
Domhnall dochum Dearmaighe,
Nocha rabha díoghal greis
na treis for lár Breghmhaighe.
Annal Aois Criost, seacht c-céd caogat a naoi. An céid-bhliadhain do Niall Frosach, mac Feargaile, uas Erinn h-i righe. Fiachra, mac Fothaidh, abb Baislicce, d'écc. Ronan, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do Luighnibh do. Corbmac, mac Aililla, abb Mainistreach Buithe, d'ég. Donait, mac To h-Ence, abb Corcaighe, d'écc. Fergus, mac Ceallaigh, rí Connacht d'écc. Scanlan Feimhin, mac Aedhgaile, d'écc. Flann Garadh, tigherna Cenél Mic Earca, d'ég. Iomaireacc Duin Bile ria n-Donnchadh, mac Domhnaill, for Fiora Tulach. Dunchadh, mac Eoghain, tigherna na n-Déisi, d'écc. Murchadh, mac Muirchertaigh, do mharbhadh la Connachtaibh. Tri frosa do fhearthain h-i Crich Muireadhaigh i n-Inis Eoghain .i. fros do arccat gil, fros, do chruithneacht, & fros do mhil. Conadh doibh-sidhe ro raidheadh:
Trí frossa Aird Uillinne,
ar ghradh Dé do nimh
Fross argaitt, fross tuirinne,
agus fross do mhil.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seasccat. An dara bliadhain do Niall Frosach.
Folachtach, mac Sarfaeladha, abb Biorra, d'écc. Loarn, abb Cluana Ioraird, d'écc. Cellbil Cluana Bronaigh d'écc. Tola Aird Breacain d'écc. Ailill, mac Craoibhecháin, abb Mungarat, d'écc. Flaithbhertach, mac Loingsicch, rí Ereann, d'écc i n-Ard Macha, iar m-beith seal foda i c-clércecht. Suibhne, mac Murchadha co na dhís mac do mharbhadh. Iomairecc Cairn Fiachach eitir dá mac Domhnaill .i. Donnchadh & Murchadh, & Aelghal tigherna Teathbha, In ro marbhadh Fallomhon, mac Con Congalt, la Donnchadh, & ro marbhadh Murchadh ann, & ro meabhaidh for Aelghal. Dungalach, toisech Ua Liatháin, d'écc. Uarghal, toiseach Conaille, d'écc. Torptha, mac Cernaich, tigherna na n-Déisi, d'ég.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seasccat a h-aon. An treas bhliadhain do Niall. Criomhthann, mac Reachtgoile, abb Cluana Ferta d'écc. Aodhan Lis Mhóir d'écc. Iomairecc Sruthra etir Ui m-Briuin, & Conmaicne, In ro marbhadh sochaidhe do Conmaicniu, & Aodh Dubh, mac Toichligh. Ro meabhaidh an t-iomaireg sin ria n-Duibh Indreachtach, mac Cathail. Iomairecc etir fira Midhe & Bregha, In ro marbhadh Maol Umha, mac Toithil, & Donghal, mac Doireith.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seasccat a dó. An cethramhadh bliadhain do Niall. Cubran, abb Cille Achaidh d'écc. Fidhbhadhach, abb Bendchair, d'écc. Dubh Da Inbher, mac Cormaic, abb Mainistreach Buithi, do bhádhadh isin Bóinn. Slebhene, mac Conghaile, do Chenel Conaill Gulban, abb Iae, d'ég. Mac an t-Sair, abb Eanaigh Duibh, d'écc. Glaindiubair, abb Lathraigh Briuin, d'écc. Murchadh, mac Flaithbertaigh, tigherna Cenel Conaill, do mharbhadh. Ceallach, mac
Coirpre, mic Fogartaigh, do mharbhadh la latrondaibh. Iomairécc Aird na m-Brecc ria t-Tuaim Snámha, mac Floinn.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seasccat a trí. An cúigeadh bliadhain do Niall. Gormghal, mac Ailiolla, d'écc. Aedhan, ab Lis Móir, d'écc. Ceinnsealach, mac Con Boirne, abb Imligh Iubhair, d'écc. Coibhdenach, abb Cille Toma d'écc. Forgla sruithe Cluana Mic Nóis d'ég. Duibh Inrecht, mac Cathail, rí Connacht, d'écc. Eithne, inghen Bresail Bregh, ben rí Temhrach d'écc, iar n-airilleadh fochraicce ó Dhia tria déighghníomhaibh, & tria aithrighe n-díocra ina tairmtheachtoibh. Iomaireacc etir Laighnibh budhdhéisin .i. eitir Cionaedh, mac Flaind, & Aedh, i Foirtrinn, In ro marbhadh Aedh. Conchubhar, mac Cumasccaigh, tigherna Aidhne, d'écc. Niall mac Diarmata, tigherna Midhe d'écc. Guin Tuama Snamha, tigherna Osraighe.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seascca a ceathair. An seiseadh bliadhain do Niall. Murghal, mac Ninneadha, abb Rechrainne, d'écc. Enchorach h-ua Dodain, abb Glinne Da Locha, d'écc. Commán Eanaigh Daithe d'écc. Iomairecc eitir Osraigibh féissin ria Tuaim Snamha In ro meabhaidh for Cloinn Cheallaigh, mic Faelchair. Iomairecc Ferna ria c-Ceinnsealachaibh, In ro marbhadh Dubh Calgaigh, mac Laidhgnen.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sescca a cúig. An seachtmhadh bliadhain do Niall. Ardghal, abb Clochair Mic n-Daimhine, d'écc. Fiachra Granaird d'écc.
Feirghil Chille Móir Eimhire d'écc. Feargus, mac Cathail, epscop, d'écc. Folachtach Thighe Tuae, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Crundmhaol, epscop & abb Cille Móire Emire, d'ég. Condmhach, mac Brenainn, abb Cluana Tochne, d'écc. h-Ua Becce, abb Fobhair, d'écc. Tuaim Snamha, mac Floinn, tigherna Osraighe, do mharbhadh. Uarghal, mac Nat Sluaigh, d'écc. Iomairecc etir Laighnibh budhdéisin, In ro meabhaidh ria c-Ceallach, mac n-Dunchadha, & In ro marbhadh Cionaedh, mac Floinn, & a bhráthair Ceallach, & Caithnia, mac Becce, & sochaidhe eli cenmotaid-sidhe. Sraineadh etir Uí Cennsealaigh, In ro meabhaidh ria n-Etersgel, mac Aodha, mic Colgan, & In ro marbhadh Cennsealach, mac Brain, lais. Coscradh Ocae ria b-Feraibh Descert Bregh for Laighniu. Coscradh Bhuilg Boinne for Fhiora Descert Bregh In ro marbhadh Flaithbhertach, mac Floinn, mic Roghallaigh, & h-Uairchridhe, mac Baith, & Snedhgus, mac Ainfthigh, & Cernach, mac Floinn Fhoirbhthe. Coscradh Atha Cliath ria Ciannachtaibh Breagh for h-Ua Tégh, & ár mór for Laighnibh, & dna ro báidheadh sochaidhe do Ciannachtaibh i l-lán mara oc tionntudh. Niall Frosach, mac Ferghaile, secht m-bliadhna ós Eirinn na righ, co n-erbail i n-I Cholaim Chille aga oilithre iar n-ocht m-bliadhna iaromh. Aois Criost, seacht c-céd seascca a sé. In chéd-bhliadhain do Dhonnchadh, mac Domhnaill, uas Eirinn i ríghe. Fland h-ua Da Chua, abb Insi Cain Degha, d'ég. Failbhe Erdaim d'ég. Forbasach ua Cernaigh, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do h-Uibh Briuin dó fein. Aedhgen, epscop & abb Fobhair, d'ég. Cobhlaith,
inghen Cathail, banab Cluana Cuthbhind, d'ég. Ro fhás easaonta etir Ceallach, mac Dúnchadha, rí Laighen, & an rí Donnchadh, mac Domhnaill. Do-rónadh dno lérthinol Ua Neill la Donnchadh go Laighnibh. Ro siachtadar Laighin riasan righ co na shocraide go rangadar Sciath Neachtain. Airisidh Donnchadh cona slógh i n-Aillinn. Ro ghabhsad dna a muinntir for dhódh, & losccadh, ionnradh, & argain an choigidh co cenn seachtmhaine, co ro riaraidhset Laighin é fó dheoidh. Coirpre, mac Foghartaigh, tigerna Bregh, d'ég. Becc, mac Connla, tigherna Teathbha, d'écc. Aongus, mac Feradhaigh, tigherna Ceneoil Laoghaire, d'ég do bhedhg. Cathal, mac Conaill Minn, tigherna Coirpre Moire, d'écc. Dungholach mac Taichligh toiseach Luighne d'ég. Artghal, mac Conaill, tigherna Coirpre Tethbha, d'ég.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seascca a seacht. An dara bliadhain do Donnchadh. Aerlaidh Cluana Ioraird d'ég. S. Suibhne, abb Iae Coluim Cille, d'ég. Mael Aithghen, abb Cluana h-Edhnigh Sealbhach, mac Con Alta, ab Corcaighe Edhniuch, mac Erc, abb Léth d'ecc. Aonach na lamhcomarta, uair tudcatar airdhena aighthidhe adhuathmhara an tan-sin, ro ba samhalta fri h-airrdhibh laoi bratha. .i. toirneach & teinnteach anffoil, gur bhó difhulaing do chach for chloistecht no faircsi aroile. Gabaidh dna adhuath & oman fiora Ereann gur ro furailseat a sruithi forra dá thredhan do dhenamh imaille re h-ernaighthe n-diochra & aon-proinn etorra-sidhe dia snadhadh & saoradh ar thedhmaim im fhel Michil do shonnradh, conadh de-sin boi an lamhcomairt dia rerbradh an tene do
nimh. Aodh Ailghin, tigherna Ua Maine, do mharbhadh. Art, mac Flaithnia, toiseach Aidhne, do mharbhadh. Dunghal, mac Ceallaigh, tigherna Osraighe, d'ég. Cennsealach, tighearna Ua Fidhgente, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sescca a h-ocht. In treas bhliadhain do Dhonnchadh uas Erinn i righe. Maenach, mac Colmain, abb Slaine, & Cille Foibrich, d'ég. Daniel ua Foilene, scribhneóir Lethabhai d'ég. S. Martan .i. epscop Insi Edhnigh, d'eug 1 Nouember. Gallbran ua Lingain, scribneoir Cluana Mic Nois. Aedhan, epscop Maighe Eu. Cethernach h-ua Ermono, abb Cluana Ferta Brenainn. Lerthan, banabb Cille Dara. Aedh, mac Coirpre, abb Rechrainne. Donnchadh, rí Connacht, d'eug.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sescca a naoi. In cethramhadh bliadhain do Dhonnchadh os Erinn. Albran, mac Fóidmigh, abb Treoit Moir, d'écc etir di caisg. Ultan h-ua Bero Dherg, abb Othna Moire, d'ég. Ernadhach, mac Echin, abb Lethghlinne, d'ég. Forandán, scribneoir & epscop Treóit, d'éug. Soairleach ua Con Cuaráin, abb Lis Móir, d'éug. Senchan, abb Imleacha Iubhair, d'éug. Iomraiteach Ghlinne Cloitighe, anchoire, d'éug. Tomaltach, mac Murgaile, tigherna Maighe h-Aí, d'éug. Badhbchadh, mac Eachtgusa, toiseach Ceneoil Mic Earca, d'ég. Ceallach, mac Dunchadha, ri Laighen d'écc. Eoghan, mac Colmain, d'ég. Céd-chongbhail Tamhlachta Maile Ruain.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sechtmoghad. In cúigeadh bliadhain do Dhonnchadh isin righe. Dondghal, mac Nuadhad, abb Lughmhaidh, déug. Fianchú, abb
Lughmhaidh, d'eug. & Conall, abb Maighe Luinge. Ciaran Craibhdheach Bealaigh Duin d'éug 14 Iun. Suairleach, abb Linne d'écc. Ard Macha, Ceall Dara, Glend Dá Lacha, & Inis Baoithin do losccadh. Donnchadh, mac Domhnaill, rí Ereann do thionól slóigh lais i Mumhain. An Mhumha d'fásucchadh lais, & sochaidhe mór do Mhuimhnechuibh do mharbhadh don turus-sin. Do-bertsat iaramh a rér do. Fergus, mac Colgan, d'écc. Aelghal, mac Flaind, mic Conlai, toiseach Teathbha, d'ég. Iomaireacc Achaidh Liacc etir Ui m-Briuin & Uibh Maine, In ro meabhaidh for Uibh Máine. Duibh Innrechtach, tigherna Aradh, d'éug. Cu Coingealta, tigherna Corca Laighdhe, d'eug.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sechtmoghad a h-aon. In seiseadh bliadhain do Donnchadh isin righe. Colam Finn, ancoire, d'eug. Macc Oiccedh, abb Cluana Móir M' Aedhócc, d'écc. Tnuthghal, abb Saighre, d'eug. Gaoidheal Cluana Ioraird d'ég. Forbasa, abb Ratha Aodha, d'ég. Collbran, abb Cluana Mic Nóis, d'éug. Eoghain, mac Roinchinn, abb Lis Móir, d'éug. Maol Maenaigh, abb Chinn Garadh, d'eug. Maol Rubha ua Maenaigh d'éug. Muireadhach, mac Ainbhcheallaigh, d'éug. Iomairecc etir Dhal Araidhe fésin i Slébh Mis, In ro marbhadh Nia, mac Con Congalta. Iomairecc oile doridhisi edir Dal n-Araidhe ria n-Eochaidh, mac Fiachna, & ria t-Tomaltach mac Ionnreachtaigh, In ro marbhadh Cionaodh Ciairrge, mac Cathasaigh, & Dúngal ua Fergusa, go n-druing ele cenmotad-somh. Iomaireacc Atha Dumha etir na h-Airthera, & h-Ui Eachdhach
Cobha, In ro marbhadh Gormghal, mac Conaill Crái, tighearna Cobha. Iomaireacc etir Dhonnchadh & Conghalach, i t-torchair Ferghal, mac Eladhaigh, tigherna Ua m-Breasail Beiri. Ceallach, mac Dúnchadha, rí Laighen, d'écc. Tuathal, mac Criomthainn, Domhnall mac Foghartaigh, toiseach na h-Airde, d'éug. Aodh Finn, tighearna Dál Riada, d'eug. Fer Dá Chrioch, abb Arda Macha, mac sidhe Suibhne, mac Rónáin, mic Crunnmaoil, do écc.
Annal Aois Criost, seacht c-ced seachtmoghadh a dó. An sechtmhadh bliadhain do Dhondchadh ós Erind. Ban Badhbhgna, eagnaidh, déug. Iomaireacc occ Odhraibh Temhrach etir dá Cummascaigh, go ro mharbh an dara fear aroile. Iomaireacc Calatromma etir da ua Cernaigh .i. Niall & Cumascach, i torchair Eachtgus, mac Baith, & sochaidhi imaille fris. Flathroi, mac Domhnaill, ri Connacht, d'ég. Sloigheadh Laighen do thabhairt lá Donnchadh for Bhregha. Cogadh edir Donnchadh & Conghalach. Cath Forcalaidh edir Donnchadh mac Domhnaill & Conghalach.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sectmoghad a trí. An t-ochtmadh bliadhain do Dhonnchadh ós Erind. Snédhchest, mac Tuamchon, abb Bennchuir, d'éug. Conall, mac an t-saoir, egnaidh, & abb Bennchuir, d'ég. Ainbhcheallach, abb Condere & Lainne h-Eala, d'eug. Fionan, abb Cluana h-Euis, d'éug. Sithmaith, bannabb Chluana Boirend, d'ég. Ethne, inghen Cianadon, d'éucc. Cluain Mic Nóis do losccadh. An cogadh cédna etir Donnchadh & Congalach, i torchair Congalach, mac Conaing, toiseach Breagh, Cuana mac Eccnigh, & Dunchadh mac Alene, tigherna Mughdorn, & Diarmuid, mac Clothnai, co sochaidhibh imaille friu. Ro sraíneadh an cath ria n-Donnchadh. As don cath sin ro raidheadh:
Do chath Forcalaidh foraeradh,
domhnach dubhach derach,
Ba iomdha mathair baeidh brónach
isind luan ar na bhárach.
I m-Buile In scáil This quatrain occurs In atá an rann-sa:
Biaidh co n-imbiud accaín
an madan h-i Forcaladh,
Ria n-Donnchadh Midhe memhais
cath init apail Conghalach.
Eterscel, mac Aedha, mic Colgan, tigherna Ua Cennsealaigh, d'ég. Niall, mac Conaill Graint, toisech Descert Bregh, déug. Tuathal, mac Crumhthainn, toisech Cualann, déug. Flannabhro, tigherna Ua Máil, d'éug.
Annal Aois Criost, secht c-céd seachtmoghad a cethair. In nómhad bliadhain do Donnchadh. Fulartach, epscop Cluana h-Ioraird, d'éug. Learghal, eccnaidh, mac Nemhit, abb Biorair, d'éug. Moenan, mac Corbmaic, abb Cathrach Fursa isin Frainc, d'éug. Forbhasach, mac Maile Tola, abb Rossa Caim, d'eucc. Sluaigheadh la Donnchadh, mac Domhnaill, isin Fochla, go t-tuc gialla o Dhomhnall, mac Aodha Muindeirg, tigherna In Tuaisceirt. Iomaireacc Cille Coice, i t-torchair Ferghal, mac Dunghaile, mic Faolchon, tigherna Forthuath Laighen, lasan righ Donnchadh. Cell Dara do losccadh. Cluain Mhor M' Aedhog, & Ceall Delgi do losgadh. Aengas, mac Aileni, tigherna Mughdhorn, d'écc. Flathrae,
rí Connacht, d'éug. Muiredhach, mac Aonghusa, toiseach Arda Ciannachta, do mharbhadh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd sechtmodha a cúicc. An dechmhadh bliadhain do Dhonnchadh. Scandal abb, comharba Caindigh, d'ég. Maicniadh, mac Ceallaigh, abb Dhúin Lethghlaisi, d'écc. Augustin Bendchuir d'éug. Sédrach, mac Sobhairthain, d'ég. Adharchu eagnaidh d'ég. Forbflaith, inghen Chonnlai, banabb Chluana Brónaigh d'ég. Iomairecc h-Uilne Guaire, i torchair Flann, mac Ceallaigh, & Scannlán, mac Fiannachtaigh. Aois Criost, secht c-céd seachtmodha a sé. An t-aonmhadh bliadhain dég do Dhonnchadh. Ailgniadh, epscop Arda Breccáin. Senchan, abb Imleacha Iubhair. Orach, abb Lis Móir, & abb Insi Doimhle. Saerghal h-ua Dungnae, abb Cluana Ferta Mo Lua. Duibh Indrecht, mac Fergusa, abb Ferna. Maenach ua Maonaigh, abb Lainne Léire. Feachtnach, abb Fobhair. & Saerghal ua Cathail egnaidh, d'écc. Aelbran h-ua Lagudon, abb Cluana Dolcain. Nuadha ua Bolcain, abb Tomma Da Olann. Flaithniadh, mac Congaile, abb Cluana Fearta Brenainn, ro éccsat sin uile an bhliadhain-si. Colcca, mac Ceallaigh, tigherna Ua c-Cremhthainn. Dunghal, mac Flaithniadh, tigherna Umhaill, d'éug. Condalach, mac Ailella, do mharbhadh i n-Ard Macha. Cath Righe ria Feraibh Breagh for
Laighnibh, la Samhna do shonnradh, In ro marbhadh Cu Congalt, tigherna Ratha Inbhir, & Ferghal, mac Ailella, tighearna Ceniuil Uchae. As iad badar toisigh d'Feraibh Bregh ag sraineadh In chatha h-isin, Diarmuid, mac Conaing, Conaing, mac Dunghaile, Maol Dúin, mac Fergusa, & Foghartach, mac Cumascaigh. As do sin ro raidheadh:
Lodar Laighin ar Samhain,
do thigh daigh-fhir nat carsat,
Nis-ragaibh lugha dighe,
for brú Righe ro ansat.
Ferghus, mac Eachdach, tighearna Dal Riada, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-ced sechtmodha a secht. An dara bliadhain décc do Donnchadh. Corbmac, mac Bresail, abb Aird Breacain & ceall n-aile d'écc. Scandal ua Taidhg, abb Achaidh Bó, d'écc, iar m-beith trí bliadhna ar dá fhichit i n-abdaine. h-I féil Comhgaill at-bath-somh. Banbhan, ab Claonta, d'ég. Aodhan, abb Rosa Comáin, d'écc. Daniel ua Aithmit, abb Dairinsi d'écc. Ciarán Tighe Munda d'écc. Ferdomhnach Tuama Da Ghualann d'ég. Muiredhach, mac Uarghaile, prioir Ia Coluim Cille, d'écc. Ultan fer tighis Beandchuir. Becan Lifeachair. Tailefhlaith, inghen Murchadha, banabb Cluana Cuifthin, d'écc. Iomaireacc Cuirrigh la taobh Cille Dara an ui. Kal. September, dia Mairt etir Ruadhraich, mac Faolain, & Bran, mac Muireadhaigh, In ro marbhadh Mucchron, mac Floinn, tigherna Ua Failghe, & Dubh Dá Críoch, mac Laidhgnein h-i frecar. Ria Ruaidhri ro meabhaidh. Artghal, mac Cathail, rí Connacht, do gabháil bhachla, & a dhol co h-I dia oilethre an bhliadhain ar c-cind.
Annal Aois Criost, seacht c-céd seachtmodha a h-echt. An treas bhliadhain décc
do Dhonnchadh. Feargus, epscop Doimh Liacc. Oengus, mac Crunnmhaoil, abb Doimh Liacc. Suairleach, angcoire Lis Móir. Mac Flaithniadh, abb Cluana Ferta. Recht Laiten Fobhair eccnaidh. Aaron eagnaidh. Faelgus, mac Tnuthghaile, eaccnaidh Cluana h-Eraird. Ailill ua Tiopraitte, & Becc, mac Cumascaich, d'écc. Ciarán o Bhelaigh Dúin, do sgribh beatha Phadraic, d'écc. Ard Macha & Magh Eo do losccadh do thene saighnein aidhchi Sathairn do shonnradh, isin cethramhadh noin August. Ba tóirneach, teinteach, gaothach, ainainfenach, an oidhche h-isin, & Is isidhe adhaidh ro díothláithrighedh mainisdir Cluana Brónaigh. Domhnall, mac Flaithniadh toiseach Ua f-Failge, do mharbhadh h-i c-Cluain Conaire. Iomaireacc Dumha Achidh eitir Dal n-Araidhe, h-i t-torchair Focharta h-ua Con Alta. Forus chana Pátraicc i c-Cruachain la Dubh Da Leithe, & lá Tiopraitti, mac Taidhcc.
Annal Aois Criost, seacht c-ced sechtmodha a naoi. An cethramhadh bliadhain décc do Dhonnchadh. Flann, epscop, eagnaidh, & abb Insi Cain Degha. Rechtnia, abb Cluana Mic Nois, do Síol Choirpri Cruim. Ciarán, abb Ratha Maighe Eonaigh & Tighe Mo Fhionda. Cearnach, mac Suibhne, prioir Arda Macha. & Conall, mac Crunnmhaoil, abb Luscan, d'écc. Ríoghdhal ettir Dhonnchadh, mac Domhnaill, & Fiachna, mac Aodha Róin, ag Insi na Righ i n-Airthear Bregh. As di ro ráidheadh.
Cisi brigh,
an dal oc Insi na Righ,
Donnchadh ni dichet for muir,
Fiachna ni dichet h-i tír.
Iomairecc Cairn Conaill, i n-Aidhne, ria t-Tiopraitte, mac Taidhg, rí Connacht, ro sraoineadh for Uibh Fiachrach. Maol Dúin, mac Aongusa, tigherna Ceniuil Laoghaire. Indrechtach, mac Dunchadha. Aedhghal, tigherna Umhaill. Coisenmhech ua Predene, tigherna Ua n-Eathach Uladh. Mael Caech, mac Cumscraith Mind. Cu Gamhna, mac Naoindenaigh, tigherna Cenel c-Coirpri, d'ecc.
Annal Aois Criost, secht c-céd ochtmodha. An cúigeadh bliadhain décc do Dhonnchadh. Mael Ochtraigh, mac Conaill, abb Chille Cuilinn, & scribhneoir Cille na Manach. Mochthighern eagnaidh, Mac Ceallaigh, abb Insi Cealtra, Ioseb ua Faeláin, abb Biorair, Eochaidh mac Focartai, abb Fochladha, & Insi Clothrann, & Ellbrigh, banabb Cluana Bronaigh, d'écc. Senchan, epscop & ab Imligh Iobhair, d'écc xii. December. Ruaidhri, mac Faolain, ri Laighen. Conchubhar mac Colgan. Dunchadh ua Daimhine, tigherna Ua Maine. Mael Dúin, mac Fergusa, tigherna Locha Gobhair. Flaithnia, tigherna Coirpri Cruim d'écc. Iomairecc Muaidhe ria t-Tiopraitte, mac Taidhg, rí Connacht, & ro meabhaidh roimhe. Raoinedh oile ria t-Tiopraide for Mhuimhnechaibh.
Annal Aois Criost, secht c-céd ochtmodha a h-aon. An seiseadh bliadhain décc do Dhonnchadh. Tiopraitte, mac Ferchair, abb Cluana Ferta Brénainn. Mael Combair, abb Glinne Da Locha. Snedriaghail, abb Cluana Mic Nois, do Calraighibh Aolmhaighe dhó. Faebhardaith, abb Tulain. Mael Dúin, mac Aedha Bennain, tigherna h-Irluachra. Scandlán, mac Floinn, toiseach Ua Fidhgeinte. Tiopraide,
mac Taidhg, rí Connacht d'écc. Cath Atha Liacc Find eitir Donnchadh, mac Murchadha, & Siol Aodha Slaine, In ro marbhadh Fiachra, mac Cathail, toiseach Fear c-Cúl, & Fogartach, mac Comasccaigh, toiseach Locha Gabhar, & dá ua Conaing, .i. Conaing & Diarmuid Doibil. Ceallach mac Maenaigh, Ceallach mac Corbmaic, toiseach Arda Ciannachta, d'écc. Forbhasach, mac Seachnusaicch, toisech Ceneoil m-Bóghaine d'écc. Iomaireacc etir Ui Eathach & Conaille, In ro marbhadh Cathrae, toiseach Mughdorn, & Rimidh, mac Cearnaigh. Faelan mac Forbhasaigh, do Osraighibh, do mharbhadh leo budhdeisin. Raoineadh ria Maol Dúin, mac Aodha Allain, for Dhomhnall, mac Aodha Muindeircc.
Annal Aois Criost, seacht c-ced ochtmodha a dó. An seachtmhadh bliadhain décc do Dhonnchadh. Lomthuile, espucc Chille Dara. & Dubh Dá Bhoireann, abb Cluana h-Eraird, d'ég. Snedhbran, epscop Cille Dara. Colga, mac Crunnmhaoil, abb Lusccan. Robhartach, mac Maenaigh, fer tighis Sláine, & abb Cille Fóibrigh. Muiredhach, mac Cathail, abb Cille Dara. Rechtabhra, mac Duibh Commair, abb Eachdromma. Learghus ua Fidhcháin, eccnaidh Cille Maighnenn. Aladhchu anchoire Ratha Oenbo. & Cuan Imleacha Iubhair, d'ecc uile. Conall, mac Fidhghaile, tigherna Ua Maine, d'écc. Iomairecc .i. cath Ircora etir Chenel Conaill & Eoghain ria Maol Duin, mac Aodha Allain, In ro meabhaidh for
Dhomhnall, mac Aodha Muindeirg. Ar Ua m-Briuin Umhaill la h-Uibh Fiachrach Muirisce, & torchradar sochaidhe ann ima toiseach, Flathghal, mac Flainnabhrat.
Annal Aois Criost, secht céed ochtmodha a trí. An t-ochtmadh bliadhain décc do Dhonnchadh. Colum, mac Faelgusa, epscop Lothra. Dubh Da Thuath, epscop & abb Ratha Aodha. & Macc Ócc, abb Saighre d'écc. Guaire, mac Dunghalaigh d'écc. Tigherna Ua m-Briuin Cualann esidhe. Maol Dúin, mac Aodha Allain, rí an Fochla, d'écc. Doire Calgaicch do losgadh. Lex Chiaráin for Chonnachtaibh.
Annal Aois Criost, secht c-céd ochtmodha a cethair. An naoi décc do Dhonnchadh. Murghal, abb Cluana Mic Nois, do Chenel Fiachrach mic n-Eathach Moighmedhoin dó. Feadhach, mac Corbmaic, abb Lughmhaidh, Slaine, & Doimh Liag, d'ég. Gormghal, mac Eladhaigh, tigherna Cnoghbha, d'écc i cléirchecht. Fer Fughaill, epscop Cluana Dolcain, d'écc. Sluaighedhach, toiseach Conailli, d'écc. Suibhne, mac Adhuair, d'écc. Ferghil .i. an geometer, abb Achaidh Bó, d'écc san n-Germáinne san 30 bliadhain dia eapscopóid. Iomairecc Claidighe etir Cenel Eoghain & Conaill, & ro meabhaidh for Domhnall. Sarucchadh Bachla Iosa & mionn Padraicc la Donnchadh
mac Domhnaill acc Raith Airthir ar an aonach. Cluain Eraird do losccadh aidhche Chasg do shonnradh. Iomairecc Droma Góisi etir Connachtaibh, & ro mheabhaidh for Fogartach, mac Cathail.
Annal Aois Criost, seacht c-céd ochtmodha a cúig. An fichetmhadh bliadhain do Dhonnchadh. Noe, abb Cinn Garadh. Siadhal, abb Duibhlinde, d'écc. Dungal, mac Laeghaire, abb Duin Lethglaisi. & Mael Conchubhair, abb Glinne Da Locha, d'écc. Cinaedh, mac Anmcadha, tigherna Ua Liatháin, d'ég. Fiachna, mac Aedha Roin, rí Uladh d'ég. Iomairecc Atha Rois ria n-Uibh Ailella for Luighniu, In ro marbhadh Dubh Da Thuath, mac Flaithgiusa, tigherna na t-Tri Sloinnte. Iomairecc Cluana Miolain, i t-torchair Mael Dúin, mac Cumasccaigh, la Ferghal. Aois Criost, seacht c-céd ochtmodha a sé. An t-aenmhadh bliadhain fichet do Dhonnchadh. Caencomhrac, epscop Fionnghlaise Cainnigh. Saerbhercc abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Siornae, abb Bendchair. & Muireadhach, mac Aonghusa, abb Lusccan, d'écc. Dinertach, mac Mogadhaigh, ancoiri, d'écc. Ardghal, mac Cathail, rí Connacht, d'écc i n-Iae Coluim Cille, ina oilithre. Amhalgaidh, tigherna Ua Maine, d'écc. Iomaireacc Aird Abhla In ro marbhadh Diarmuid, mac Bece, tigherna Teathba la Ferghus, mac Ailghille.
Annal Aois Criost, seacht c-céd ochtmodha a seacht. An dara bliadhain fichet do Dhonnchadh. S. Mael Ruain, epscop Tamlachta Maoil Ruain, d'écc an 7 lá Iul. Aedhan h-ua Con Cumba, epscop, & milidh tocchaidhe do Crist, d'écc. T' Erocc,
abb Corcaighe. Aedhan Raithne. Cronan Liae Fernae. & Soermugh Eanaigh Duibh d'ég. Tomaltach, mac Innrechtaigh, ri Uladh, do mharbhadh la h-Eochaidh, mac Fiachna. Breasal, mac Flathrai, tigherna Dáil Araidhe. Mael Bresail, mac Aedha, mic Crichain, tigherna Ua Fiachrach. Fiachan, tigherna Conaille. Donn Coirche, tigherna Dail Riata. & Cathmugh, tigherna Calraighe, d'écc. Iomaireacc Sruithe Cluana Arggaid, i t-torchair Cionaedh, mac Artgaile, la Muirghes, mac Tomaltaigh. Iomaireacc Airdd Mic Rime, ria Muirghes, mac Tomaltaigh, bheós for Uibh n-Ailella, i t-torchair Conchubhar & Aireachtach ua Cathail, Cathmugh, mac Flaithbhertaigh, tigherna Coirpre, & Corbmac, mac Duibh Dá Críoch, tigherna Breifne.
Annal Aois Criost, seacht c-céd ochtmodha a h-ocht. An treas bhliadhain fichet do Dhonnchadh. Crunnmhaol Droma Inescclainn, abb Cluana Ioraird. Cionaedh, mac Cumasccaigh, abb Dearmhaighe. Doimtheach, airchindeach Trefoit Móir. Aurthaile, abb Othna. Flaithgheal, mac Taichlich, abb Droma Rátha. Mael Tola, abb Lathraich Briuin. Cu Cathrach Saighre. Rechtine Eatargabhla. Cuan Atha Easccrach. Coirpre, mac Laidhgnen, tigherna Laighen Desgabhair, d'écc. Lex Commain lá h-Aeldobhair .i. ab Rosa Commain, & la Muirghes for Theóra Connactaibh. Lex Ailbhe Imligh Iobhair for Mumhain.
Annal Aois Criost, seacht c-céd ochtmodha a naoi. An cethramhadh bliadhain fichet do Dhonnchadh. Tomas, abb Bendchuir. Cathnia ua Guaire, abb Thuamma Gréine.
Ioseph ua Cernaich, abb Cluana Mic Nóis, do Chiannachtaibh Breacch. Lear Bhanbhan, airchindeach Cluana Boireann. Colgu ua Duineachda, fer leighind Cluana Mic Nois, as é do-roine an Scuaip Chrabhaidh. Sloigheadh la Donnchadh dimairdean Laighen ar Mhuimhneachaibh.
Annal Aois Criost, secht c-ced nochat. An cúicc fichet do Dhonnchadh. Tiopraitte, mac Ferchair, abb Cluana Ferta Brénainn. Guaire ua Tiopraitte, abb Cluana Fota. Maonach, abb Cluana Ferta Mo Lua. Murchadh, mac Feradhaigh, d'écc. Losccadh Rechrainde ó dhibhearccaibh, & a sccríne do chosccradh & do lomradh. Bran Airdchend, rí Laighen, & Eithne, inghen Domhnaill Midhigh, do mharbhadh la Finsnechta Cethairdhercc, mac Ceallaigh, h-i c-Cill Chúile Dumha an seiseadh oidhche do shamhradh dia cédaoin do shonnradh. Conid do do ráidheadh:
Aidhes Brain, olc fri taidi,
i Cill Chúile Dumhai,
Eithne, inghen Domhnaill Midhigh,
ba dirsan do suidhiu.
Cond Cetadhach, mac Donnchadha, do mharbhadh h-i t-taigh Cumalcaich h-i Crich Ua n-Olcan, la Fland, mac Conghalaich. As do bhás Cuind ro ráidheadh:
Coirm do-ronadh la h-ua Olcáin
issedh dot chath de linn gráin,
Tuctha descaid do ó Flann
co ruc a cend o bebail.
Cathasach, mac Toirpthea, tigherna Ua n-Eathach d'ég. Cú Dínaisc, mac Con Asaigh, abb Arda Macha, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd nochat a h-aon. An seiseadh bliadhain fichet do Dhonnchadh. Clothchu, epscop & angcoire Cluana Ioraird. Suibhne, epscop Atha Truim, d'écc. Duibhlitir, abb Finghlaise, d'écc an 15 Maii. Olcobhar, mac Flaind, mic Eirc, scribhnidh, epscop, & anchoiri, d'écc. Colcca egnaidh d'écc. Senchan, abb Cille Achaidh Drummota & Biorair. Maenach, mac Aonghusa, prioir Luscan. & Eochaidh, mac Cernaich, ferthigis Arda Macha, d'écc. Mael Cobha, mac Floinn Feorna, tigherna Ciarraighe Luachra. Fogartach, mac Cathail, tigherna Maighe Aí. & Duineachaidh ua Daire, tigherna Ciarraighe Aí d'écc.
Annal Aois Criost, secht c-céd nochat a dó. Donnchadh .i. mac Domhnaill, mic Murchadha, a secht fichet go n-erbailt iar m-buaidh aithrighe 'san lxiu bliadhain dia aois. Conadh occa eccaoine do ráidhedh an rand:
Donnchadh Fremhann flaith fuata
cloith-rí Ereann cet céte,
Ní fuil bus liach do mhalairt,
uair nar anacht a téte.
Indrechtach, mac Domhnaill, derbhrathair an rígh Donnchadha, d'écc. Dubh Da Lethe, mac Sionaigh, abb Arda Macha, do écc. Condal, inghen Murchadha,
banabb Cille Dara. Conamhail, abb Léith. Olcobhar, mac Flainn, airchinneach Insi Cathaigh. Aelmidhair feirtighis Cluana Mic Nois, do Shiol Maol Ruanaidh do-sidhe, Cumuscach, mac Foghartaigh, tighearna Déiscert Bregh, d'écc i c-cléircecht. Muireadhach, mac Floinn Garadh, tighearna Cenel Mic n-Earca, d'ég. Cu Raoi, mac Aongusa, tigherna Cenel Laoghaire, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd nochat a trí. An chéd-bhliadhain d'Aodh Oirdnidhe, mac Néill Fhrosaigh, h-i righe uas Erinn. Eudus h-ua Diocholla, abb Cille Dara. Connmhach, mac Buirbotha h-ua Guaire Aidhne, scribhneoir Cluana Mic Nóis. & Eochaidh Fhirt Aedha, d'écc. Cath Droma Rígh ria n-Aodh n-Oirdnidhe i t-torcharadar dá mac Domhnaill, Fínsnechta & Diarmuid, Fínsneachta mac Follamhain, & sochaidhe oile nach airemther imaille friu. As dia foraithmet do raidhedh:
Cia do rochair Aodh la Domhnall
coscar cicar,
Frisin Aodh finn fir,
i c-cath Droma Righ ro h-icadh.
Aedh Oirdnidhe do fhasucchadh Midhe gur bho riarach dhó. Inis Pádraicc do losccadh la h-Allmuirechaibh, & sgrín Do Chonna do bhreith dhoibh, & inredha do dhenamh dhóibh chena etir Erinn & Albain. Aiffiath, epscop Arda Macha. & Airectach ua Faoláin, abb Arda Macha, d'écc i n-aen-oidhche.
Annal Aois Criost, seacht c-céd nochat a cethair. An dara bliadhain d'Aodh Oirdnidhe.
Feradhach, mac Seigheni, abb Reachrainne. Anaile, abb Cluana Mic Nóis .i. do Uibh Briuin d'écc. S. Siadhal ua Commain, abb Cinn Lacha, d'écc an 8 Marta. Blathmac, mac Guaire, abb Cluana Baedáin. Fiannachta Ferna. Suibhne Cille Delgge. & Breslen Berre, d'écc. Cluain Ioraird do losccadh i t-tós samhraidh. Ailell, mac Indreachtaigh, tighearna Ua Maine Connacht, d'écc. Domhnall, mac Donnchadha, do mharbhadh la a bhráithribh. Dúnfhlaith, inghen Flaithbhertaigh, mic Loingsigh, d'écc. Iomaireacc Dúine Gainbhe eitir Chonnachtaibh féisin, i t-torchair Coscrach, mac Duinn, & Gaisccedhach, & sochaidhe oile imaille friú. Iomaireacc Finnabhrach i Tethbha ria Muiredhach, mac Domhnaill, i t-torcrathar maithe iomdha im Fergas, mac Ailgile, tighernae Cheneóil Coirpre, im Dhuibh Indreacht, mac Artghaile, & im Muiredhach, mac Connmaigh, & im Cosccrach mac Ceithernaigh. Ind lamhchomairt i féil Michil na bliadhna-so, dia n-ebhradh an tene do nimh. Faoindealach, mac Maenaigh, abb Arda Macha, d'écc iar m-beith dó Dhubh Da Leithe i n-imresain fris cétus imon abbdaine, & do Ghormghal ina dheadhaidh.
Annal Aois Criost, seacht c-céd nochat a cúicc. An tres bhliadhain d'Aodh i righe. Airmedhach, abb Bennchuir. Aeldobair, abb Rosa Commáin. Mimthenach, abb Glinne Da Locha. Tairdhelbhach, abb Cille Achaidh. Loingseach, mac
Fiachra, abb Duin Leathglaisi, d'écc. Maol Ochtraigh, ab Doire Ednigh, do mharbhadh. Commach, mac Donait, abb Corcaicche Móire. & Ferghil ua Taidhg, scribhneoir Luscca do écc. Ailill, mac Fergusa, tigherna Deiscirt Bregh, do thrasccradh dia eoch, i fél Mic Cuilinn Lusca, & a écc fo chedóir. Iomairecc etir Cenel Laeghaire & Cenel Ardghail, In ro marbhadh Fianghalach, mac Dunlaing, la Conall, mac Néill, & la Conghalach, mac Aonghusa. Aois Criost, seacht c-céd nochat a sé. An cethramhadh bliadhain d'Aodh. Bresal, mac Segeni, abb Iae, d'écc, iar m-beith bliadhain ar triochat i n-abdaine. Fedhlimidh ua Lugadon, abb Cluana Dolcáin. Catharnach, mac Cathail Maenmaighe, & Nindidh, angcoire, d'écc. Ruamnus, abb Domhnaigh Seachnaill, d'ég. Taisi naomh Ronáin, mic Beraigh, do chor i n-áirc baí ar na h-imdenamh d'ór & d'argatt. Bé Fhail, inghen Cathail, rioghan Donnchadha, mic Domhnaill, d'écc. Iomairecc etir Ultaibh, & Ui Eathach Cobha, i t-torchair Eochaidh, mac Ailella, tigherna Cobha.
Annal Aois Criost, seacht c-céd nochat a seacht. An cúigeadh bliadhain d'Aodh. Ailill, mac Corbmaic, abb Sláine, egnaidh & breithemh ergna, d'écc. Muiredhach, mac Olcobhair, abb Cluana Ferta Brénainn. Condachtach, scribhneoir tocchaidhe, & abb Iae. Clemens Tíre Dá Ghlas. Mac Oige Apor Crosain, abb Bennchuir, d'ég. Cosccrach ua Fraoich, abb Lughmaidh, d'écc. Muiredhach, mac
Domhnaill, thigerna Midhe, d'écc. Aedh Oirdnidhe do dhol i Mídhe, co ro rann Midhe etir dá mhac Donnchadha .i. Conchubhar & Ailill. Ailill do mharbhadh lá Conchabhar an bhliadhain ar n-diaidh i g-cath. Euginia, inghen Donnchadha, mic Domhnaill rioghain righ Temhra .i. rígh Bregh d'écc. h-I Choluimb Chille do losccadh la h-allmurachaibh .i. la Nortmanoibh. Toghail Locha Riach la Muirghius, mac Tomaltaigh. Fearghal, mac Anmchadha, tigherna Osraighe, d'ég. Artri, mac Aililla, tigherna Mughdorn Maighen, d'écc.
Annal Aois Criost, seacht c-céd nochat a h-ocht. An seiseadh bliadhain d'Aodh. Flann, mac Naergaile, ro fhodaimh-sidhe sé bliadhna d'écc i t-trebhlaid dichumhaing ar Dhia, co ro écc iaramh. Mac Laisre, an suí ó Inis Muiredhaigh, d'écc. Airfhindan, abb Tamhlachta Maeile Ruain, d'écc. Iomairecc Rubha Conaill eitir dá mac Donnchadha, In ro marbhadh Ailill la Conchubhar. Oenghas ua Mughroin, tigherna Ua Failghe, do mharbhadh tre ceilcc la a mhuintir féin. Finachta, mac Cellaigh, do mharbhadh. Dunchadh mac Conghaile, tigherna Locha Cal, do mharbhadh la a bhráthair.
Annal Aois Criost seacht c-céd nochat a naoi. An seachtmadh bliadhain d'Aodh. Carabran, abb Lis Móir. Faelán, mac Cellaigh, abb Cille Dara. & Corbmac, mac Conaill, feirtíghis Luscan, d'écc. Duibh Indrecht, mac Cathail, rí Connacht d'écc. Laeghairi mac Ferghaile, tigherna Desmumhan, d'écc. Domhnall, mac Aodha Muindeirg, mic Flaithbhertaigh, mic Loingsigh, mic Aonghasa, mic Domhnaill, mic Aodha mic Ainmireach, tighearna an Tuaisceirt, d'écc. Cinaedh,
mac Duineachda, & Cernach, mac Duinchadha, tigherna Mughdorn, d'ég. Fasughadh Laighen fa dhó i n-aoin-mís la h-Uibh Néill, conadh dhó do ráidheadh:
Iarsain soais co l-Laighniu,
Aedh net nat imcaibh oghru,
Nír an an tetrí tadcach,
condo-farcaibh i m-broghnu.
Aodh Oirdnidhe do thionól slóigh lán-mhóir do dhol i Laighnibh, & Laighin do fásucchadh fo dhí a n-aon-mhí. Do-ronadh léirthionól fer n-Ereann doridhisi leis cenmothat Laighin, eitir laochaibh & cléircibh, go riacht Dún Cuair, i coiccrioch Midhe & Laighen. Táinic ann Connmhach, comharba Pátraicc, co c-cléir Leithe Cuinn imaille fris. Nír bhó maith lasna cléirchibh tocht for slóighédh itir. Agaoinsiot a n-imnedh frisan righ. As-bert din an rí .i. Aodh, no ghébhadh amhail at-béradh Fothadh na Canóine, conidh and rucc-sidhe an m-breith, dia ro shaor cléirigh Ereann for feacht & sloighédh do ghrés, co n-epert:
Ecclas Dé bhi,
léicc di, na snaí,
Bid a cert for leath,
febh as deach ro bhaoi.
Gach fior-mhanach fil,
for a chubhais n-glan,
Don ecclais dian dir
gnidh amhail gach modh.
Gach dilmhain iar sin,
fil gan recht gan réir
Cet cia theis frí baigh
Aedha mhair mic Néill.
As i an riaghail chert,
sech ní mór ni becc,
Foghnadh cach a modh,
gan on gan ecc. Ecclas.
Do-chóidh Aódh Oirdnidhe iaramh co righ Laighen, & fuair a oighréir ó Laighnibh, & do-bhert Finsneachta, ri Laighen, geill & eidire dhó. Tarla gaeth anbfoill, tóirneach, & teindteach isin ló ria féil Pádraicc na bliadhna-so, go ro marbhadh deichnebhar ar mhíle h-i crích Corca Baiscind, & co ro rand an mhuir Oilen Fithae i tribh randaibh.
Annal Aóis Crióst, ócht c-céd. An t-ochtmhadh bliadhain d'Aodh Oirdnidhe. Robhartach, abb Bendchuir. Muiredhach, mac Aimhirgin, abb Leithghlinne. Cuana, abb Mainistrech Buithe. Maonach, mac Colgan, abb Luscan. Dubh Da Bhoirenn ua Dubhain, abb Cluana Ioraird. Fiangus, abb Ruis Cré. Corbmac, mac Muirghiusa, abb Baislicce. Fine, banabb Cille Dara, d'écc. Ceall Achaidh do losccadh cona derthaigh nuí. Muirchertach, mac Donnghaile, tigherna Breifne. Mael Bracha, mac Breslén, tigherna Corca Loighdhe. & Fionnachta, mac Donnghaile, d'écc. Cernach, mac Fergusa, tigherna Locha Gabhair, d'écc. Finshneachta, mac Ceallaigh, ri Laighen, do ghabháil cléirceachta. Do-dheachaidh Aodh Oirdnidhe co Dún Cuair, co ro roinn Laighniu eter na dá Mhuireadhach, .i. Muiredhach, mac Ruadhrach, & Muireadhach, mac Brain.
Annal Aois Criost, ocht c-cétt a h-aon. An naomhadh bliadhain d'Aodh Oirdnidhe. Congal, mac Moenaich, abb Sláine, suí n-eccna, & occh iodhan eisidhe. & Loitheach, doctor Bendchair, d'écc. h-I Coluim Chille do ionnradh la h-allmhurachoibh, & sochaidhe mor dó laochaibh & do cléircibh do mharbhadh leo .i. ochtar ar thríbh fichtibh.
Flaithiusa, mac Cionaedha, tigherna Ua Failghe, do mharbhadh i Raith Imghain. Tír Da Ghlas do losccadh. Finnachta, mac Ceallaigh, rí Laighen, do ghabháil ríghe dorídhisi. Connmhach, bretheamh Ua m-Briúin, d'eg.
Annal Aois Criost, ocht c-ced a dó. An dechmhadh bliadhain dh' Aodh Oirdnidhe. Cend Faoladh, epscop Cluana Ferta, d'ecc. Elarius, angcoire, & scribhneóir Locha Créa, d'ecc. Lemnatha Cille Manach d'écc. Ecclas Choluim Chille h-i c-Cenannus do dhíothláithriucchadh. Inis Muiredhaigh do losccadh la h-allmhurachaibh, & a n-dol istegh for Ros Cam .Corbmac mac Donghalaigh, tigherna an Fhochla, d'écc. Murchadh ua Floinn, tigherna Ua Fidhgeinte, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-ced a trí. An t-aenmhadh bliadhain décc d'Aodh. Tomas, epscop scribhneoir, & abb Linne Dóachaill. Faelghus, abb Cille h-Achaidh, d'écc. Fisneachta, mac Ceallaigh, rí Laighen, d'écc i c-Cill Dara. Cinaedh, mac Conchobhair, do mharbhadh i Maigh Cobha la Cruithnibh. Slóighedh la Muirgheas,
mac Tomaltaigh go c-Connachtaibh imme, do chongnamh la Conchobhar, mac Donnchadha, mic Domhnaill, do mhilledh Fear Midhe, co riachtatar Tír an Aenaigh. Táinicc an rí, Aedh, d'imdheghail Fer Midhe, & ro chuir Conchubhar cona shochraide i raon madhma esti, amhail bataís minda & cethnata .i. caoiridh. Ro loisc iaramh an ro ba tairisi do Dhonnchadh do chrich Midhe.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a cethair. An dara bliadhain d'écc Aodh Oirdnidhe. Aodh, abb Glinne Dá Locha. Maol Fothartaigh, mac Flainn, abb Findabhrach Abhae, & Cille Monai, d'ég. Finbil, banabb Cluana Brónaigh. & Dunchu, abb Tealcha Les, do mharbhadh. Cu Chiaran, prioir Cluana, d'ég. & Baetan Cluana Tuaisceirt. Iomairecc la h-Ultoibh ettir dá mac Fiachna, & ro sraínedh ria c-Cairell for Eochaidh. Iomairecc eitir Ui c-Ceinnselaigh, i t-torcair Cellach, mac Donnghaile. Iondradh n-Uladh la h-Aodh Oirdnidhe, lasin righ, i n-dioghail sáraighthe scríne Pádraicc for Dunchoin. Tene do thoiniudh do nimh, las ro marbhadh daoine i n-Derthoigh Aedhain.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a cúicc. An treas bhliadhain décc d'Aedh Oirdnidhe. Caithnia, abb Doimh Liacc. Tighernach, las ro fothaighedh Daire Mele, abb Cille Achaidh. Guaire, abb Glinne Dá Lacha. & Maol Dúin, mac Donnghaile,
fertíghis Arda Macha, d'écc. Maol Fothartaigh, .i. scríbhnídh, mac Aedhghaile abb Aireccail Da Chiarog, d'ég. Anluan, mac Conchobhair, tigherna Aidhne, d'ég. Tadhg & Flaithnia, dá mhac Muirghesa, mic Tomaltaigh, do mharbhadh la Luighnibh, & fásughadh Luighne la Muirghes ina n-dioghail. Laoch do Luighnibh ad-rubairt:
Ro mharbh Muirghes mo mac-sa,
ba ro mhór ro-dom-tési,
As meisi im-rubairt cailcc
for braghaid Taidhg dar éisi.
Cathal, mac Fiachrach, tigherna Ratha Airthir & Fer c-Cúl, d'écc. Gormghal, mac Dindaghaigh, abb Arda Macha & Cluana h-Eoais, d'écc. Aois Criost, ocht c-céd a sé. An cethramhadh bliadhain décc d'Aodh Oirdnidhe. Tuathghal, abb sruithe Cluana. Blathmac h-ua Muirdheabhair, abb Dearmaighe. Dimman Aradh, angcoire d'écc. Terbadh aighae oenaigh Tailten dia Sathairn, coná raacht each na carpat la h-Aedh, mac Neill, .i. muintir Tamhlachtae do-da-rorba tré sárúghadh tearmaind Tamhlachta Mael Ruain do Uibh Néill. Do-rat Aedh Oirdnidhe iaromh a n-oighriar do mhuintir Tamhlachta, maille ré h-ascadhoibh ile. Is In m-bliadhain-si táinic an Cele Dé don fhairrcce
andes cosaibh tiormaibh cen ethar idir, & do-berthea sduagh scriobhtha do nimh dhó triasa n-dénadh proicept do Ghaoidhelaibh, & do-beirthí suas dorídhisi í an tan tairccedh an procepht. No teighedh an mac eccailsi cech laoi darsan fhairrge fodhes iar t-tairccsin an phroicepta. As innte dna do-righnedh fuil do na bairghenuibh, & no shiledh an fhuil eistibh occa t-teshccadh. As innte bheos no chantaois na h-eóin an chantain dhaonda. Admoer, inghen Aedha Laighen, d'écc ina sendatai iar n-deigh-bhethaidh. Connmach, mac Duibh Da Leithe, abb Arda Macha, do écc go h-opann.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a seacht. An cúicceadh bliadhain décc d'Aodh Oirdnidhe. Flann, mac Ceallaigh, abb Fionnghlaisi, scribhneóir, angcoire, & epscop, d'ég. Eochaidh, epscop & angcoire, comharba, Mael Ruain Tamhlachta. Cobhthach, abb Saighre. Cathasach, mac Aodha, prióir Arda Macha, & abb ceall n-iomdha ele. & Flaithbhertach, mac Coirpre, abb Cille Móire Emhir, d'écc. Abel Berchi d'ég. Eochaidh, mac Fiachna, mic Aedha Róin, rí Uladh, & Caireall, a bhrathair, do thabhairt catha dia 'roile, gur ro meabhaidh for Eochaidh. Flann, mac Conghalaigh, tigherna Ciannachta. Aodh Róin tigherna Corca Baiscind, d'écc. Ar lá Fiora Umhaill for allmhurachaibh. Ar la h-allmhurachaibh for Chonmaicnibh. Ar Calraighe Luirg la h-Uibh Briúin. Ar la h-Uibh Mic Uais for Corca Roidhe Midhe. Ar la Cobhthach mac Maile Dúin, tighearna Locha Léin, for allmhurachaibh. Cosgrach, mac Niallghusa, tigherna Garbhruis. & Cernach,
mac Flaithnia tigherna, Mughdorn m-Breacch, d'ég. Torbach, mac Gormáin, scríbhnidh, leghthóir, & abb Arda Macha esidhe d'écc. Do Chenel Torbaigh, .i. O Ceallaigh Breagh; & roba dibh-sidhe Conn na m-Bocht ro baí h-i c-Cluain Mic Nóis,
& as aire at-beirthi Conn na m-Bocht fris, ar a mhéd do bhochtaibh no biathadh do ghrés.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a h-ocht. An seisedh bliadhain décc d'Aodh. Conall, mac Daimhthigh, abb Treoit. Ceallach, mac Eachdach, abb Cille Toma. Feradhach, mac Scandail, scribhneoir & abb Achaidh Bo Cainnigh. & Conghaltach, mac Etguini, prióir Cluana Fearta, d'écc. Dunlaing, mac Flannchadha, tighearna Ua n-Eathach d'écc. Iomaireacc etir Fiora Umhaill & allmhuraigh, In ro ládh ár f-Fer n-Umaill, & i t-torchair Cosccrach mac Flainnabhrat, & Dúnadhach, tigherna Umhaill. Toictheach ua Tighernaigh .i. ó Thir Iomchlair, abb Arda Macha, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-ced a naoi. An seachtmadh bliadhain décc d'Aodh. Etirscél mac Ceallaigh, epscop & abb Glinne Dá Locha. Fedhilmidh, abb Cille Moinne, angcoire & scribhneóir derscaighthe. Foircheallach Fobhair, abb Cluana Mic Nóis, do Ghaileangaibh Moraibh dhó. Orthanach, abb Cille Foibrigh. Cionaodh, mac Ceallaigh, epscop & airchindeach Trelecc. Feradhach, abb Saighre. Maol Dúin, epscop & airchindeach Eachdromma. Blathmac, mac Aolgusa, abb Tíre Da Ghlas. Ronan ua Lochdeirc epscop. Blathmac, dalta Colgan, abb Innsi Bó Finne. & Suibhne, mac Maonaigh, fertighis Sláine, d'ég. Tuathal, mac
Dubhtae, scribhneóir, egnaidh, & doctor Cluana Mic Nois. & Boelgaile Achaidh Úir, d'écc. Broean, mac Ruadhrach, tréan-fher Laighen. Niall, mac Aedha, tigherna Ua Corbmaic, d'écc. Bruadar, tighearna Ua Fidgeinte, d'ég.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a deich. An t-ochtmhadh bliadhain décc d'Aodh Oirdnidhe. Ceallach, mac Conghaile, abb Iae Cholaim Chille. Concobhar, abb Saighre. Cele Íosa, abb Cille Móinne. Maol Canaigh, angcoire Lughmhaidh. Cathasach, abb Cille Ite. Gormlaith, inghen Fhlaithnath, banabb Cluana Bronaigh. Muirghes, mac Tomaltaigh athair Thaidhg Mhóir, ri Connacht, ri Connacht, d'écc. Colman, mac Néill, do mharbhadh la Cenel c-Conaill. Cath la h-Aodh iaramh for Cenel Conaill, i t-torchair Rogheallach mac Flaithghesa. Orgain Cluana Cremha, & guin daeine indi d'Fearaibh Breifne, & do Síol c-Cathail. Conall, mac Néill, tighearna Desceart Breagh, d'écc. Focharta, mac Cearnaigh lethtoiseach Deisceirt Bregh, d'écc. Nuadha, abb Arda Macha do dhol go Connachtaibh. Sluacchadh la h-Aedh n-Oirdnidhe for Cenel c-Conaill dia n-dorcair Roghallach, mac Flaithiusa.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a h-aon décc. An nomhadh bliadhain décc d'Aodh.
Suibhne, mac Cuanach, abb Cluana Mic Nóis, do h-Uibh Briúin Seola dó. & Ioseph, scribhneoir Rossa Commáin, d'écc. Ceallach, mac Muirghiusa, abb Droma Caradh d'écc. Cluain Mic Nois do losccadh. Iar t-triochaitt laithe iaramh ro sraoineadh ria n-Diarmaid, mac Tomaltaigh, for Uibh Fiachrach Muirisce. Ro loiscceadh & ro h-aircceadh Foibhrén i crich Graicrighe, & ro marbhait sochaidhe ann. Tuathal, mac Domhnaill, tigherna Airthir Liffe. Dunghal, mac Cuanach, tigherna Fer Rois. Iorghalach, mac Maol Umha, tigherna Corca Soghain. Nuadha Locha h-Uamha, epscop, ancoire, & abb Arda Macha, d'ég.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a dó décc. An fichetmhadh bliadhain d'Aodh. Tiobraite, mac Cethernaigh, abb Cluana Fearta Brénainn. Maol Tuile, abb Bennchair. Condmhach, mac Donait, abb Corcaighe. Cumasgach, mac Cernaigh, fertighis Arda Macha d'écc. Dertheach Fobhair do losccadh. Cathal, mac
Artrach, tigherna Mughdhorn. Maol Dúin, tigherna Fer Rois. Gormghal, tigherna Maighe h-Iotha. & Dunghal, tighearna Arda Ciannachta, Cathal, mac Ailella, tighearna Ua f-Fiachrach, d'ég. Cath eitir Fiora Desceirt Bregh & Ciannachta, i torcratar ile do Ciannachtaibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a trí décc. An t-aonmhadh bliadhain fichet d'Aodh. Maol Dúin, mac Cinn Faoladh, epscop Ratha Bhoth. Cu Cruithne, comharba Colmáin Ela & Siadhal, abb & epscop Rosa Commain, d'écc. Ainbhcheallach, mac Daelghusa, tigherna Ua Fothaidh Tíre, d'écc. Muireadhach, mac Brain, lethri Laighen, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a céthair décc. An dara bliadhain fichet d'Aodh Oirdnidhe. Indrechtach, epscop Cille Mic Duach. Fergus Rátha Lúiricch, abb Fionnghlaisi. Cilleni, abb Ferna. Duibh Insi sgribhneóir Cluana Mic Nóis. Cumusccach, mac Cernaigh, fertighis Arda Macha. & Ailbhe Cinn Mara, d'ég. Cú Choingealta, mac Cathail, tighearna Laighean Deasgabhair, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a cúicc décc. An treas bhliadain fichet d'Aodh. Reachtabhra ua h-Andola, abb Daimhinsi, d'écc. Aodh Oirdnidhe, rí Ereann, do dhul co sluaiccheadh lán-mhór co Dún Cuar doridhisi, co ro rann Laighniu eidir dá ua Brain. Aighreadh anaigeanta & sneachta mór isin m-bliadhain-so, ó Nottlaic co h-Init. Aois Criost, ocht c-céd a sé décc. An cethramhadh bliadhain fichet d'Aodh. Airbhertach Cille Dara. & Dioma, mac Fianghusa, abb Rossa Cré, d'écc. Mac Lachtna, tigerna Ciarraighe Luachra, d'ég. Iomairecc Ratha Fearadh ria
t-toiseachaibh Ua m-Briúin, Diarmuid, mac Tomaltaigh, & Maol Cothaigh, mac Fogartaich, for tigherna Ua Maine, Cathal, mac Murchadha, occ Dealbhna Nuadhat, eitir Suca & Sionainn, airm a t-torchair Cathal, & araile saerchlanna imaille fris. Iomaireacc eitir Ultaibh féisin, In ro marbhadh Caireall, mac Fiachna, ri Uladh, la Muireadhach mac Eachdhach. Diarmaid, abb Iae Coluim Cille, do dhul i n-Albain.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a seacht décc. Reachtabhra ua Muichtighern, eagnaidh & abb Imleacha Iubhair. Muireadhach, mac Crunnmhaoil, abb Dísirt T' Ernócc. Crunnmhael, mac Ailella, comharba Cianáin Doimh Liacc. Laisrén Chille Dara. Crundmael Tighe Munda. & Condmhach ua Cathail, egnaidh Cluana Ferta Brénainn, d'ég. Fásucchadh criche Cualann & Laighin go Glend Dá Locha, lasin righ, la h-Aodh Oirdnidhe. Iomaireacc etir Cenel Conaill & Cenel n-Eoghain, In ro marbadh Maol Bresail, mac Murchadha, tighearna Ceneoil c-Conaill, la Murchadh mac Mael Dúin. Cathal, mac Dunlaing, tigherna Ua c-Ceinnsealaigh, d'écc. Conghalach, mac Ferghaile, tigherna Fer c-Cúl, d'ég. Iar m-beith cúig bliadhna fichet i n-airdrighe na h-Ereann d'Aodh Oirdnidhe, mac Néill Frasaigh, at-bath ag Ath Dá Fearta, i Muigh Conaille, iar m-buaidh n-aithrighe. Airtri, mac Conchobhair, co scrín Patraicc do dhol h-i c-Connachtaibh. Indreadh Laighen la h-Aedh n-Oirdnidhe .i. Tír Chualand go Glend Dá Lacha.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a h-ocht décc. An chéd-bhliadain do Chonchobhar, mac Donnchadha, mic Domhnaill, ós Erinn h-i righe. Mael Tuile, abb Bendchair.
Crundmhael, mac Odhrain, abb Cluana h-Ioraird. & Dálach, mac Congusa, comharba Cianáin Doimh Liacc, d'écc. Sloighedh la Murchadh, mac Maoile Dúin, do Druim Indech go n-Uibh Néill an Tuaisceirt immaille fris. Táinic Conchobhar, righ Ereann, co n-Uibh Néill an Deisceirt andes, & co Laighnibh don leith oile, & iar rochtain co h-aon-mhaighin dóibh táinic, do mhiorbhailibh Dé, go ro sgarsat fri aroile an tan-sin gan fhuiliucchadh gan foirdheargadh ó neach díbh for aroile.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a naoi décc. An dara bliadhain do Chonchobhar. Cenn Faoladh, mac Ruamain, scribhneóir, epscop, angcoire, & abb Atha Truim & Flann Dairinsi d'écc. Orgain Edair la Gallaibh, & broid mhór do mhnáibh do bhreith leo.
Orgain Becc-Ereann, & Dairinsi Caomháin leo doridhisi Slóigheadh la Conchubhar, mac Donnchadha, co h-Ardachaidh Sleibhe Fuait, go ro fásaighedh na h-Airthera uile lais go riacht Eamhain Macha.
Annal Aois Criost, ocht c-céd a fiche. An treas bhliadhain do Chonchobhar. Mac Riaghail ua Maglena, scribhneóir, epscop, & abb Biorair. Laithbheartach, mac Aenghasa, epscop, Cluana Ferta Brenainn. Eocha ua Tuathail, angcoire, epscop, & abb Lughmhaidh. Olcobhar, mac Cummusccaigh, abb Cluana Fearta Brénoinn. Forbhasach, abb Achaidh Bó Cainnigh. & Aildeabhair Cille Manach, d'écc. Slóighedh la Murchadh, mac Maoile Dúin, co b-Fhearaibh ind Fochla imme, co ráinic Ard m-Breacáin. Ro elaidhseat iaramh Fir Bregh & Síol Aodha Sláine cuige, co ro ghiallsat dó acc Druim Ferghasa. Cumasccach, mac
Tuathail, tighearna Airde Ciannachta, do mharbhadh la Murchadh. Raoinedh for Fhiora Airde Ciannachta, h-i cath Cairn Conáin, ria c-Comasccach, mac Conghalaigh, In ro marbhadh Eodhos, mac Tighearnaigh, & sochaidhe oile araon ris. Raoinedh ria n-Aoibh Garbhan & Cuircne for Delbhnae. Orgain Insi Doimhle, & Corcaighe la Gallaibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a h-aon. An cethramhadh bliadhain do Chonchobhar. Diarmait, mac Donnchadha, abb Roiss Each. Dubh Dá Chrioch, mac Maoile Tuile, abb Chille Achaidh. Muiredhach, mac Ceallaigh, abb Chille Dara. Seachnusach Locha Cendin, epscop & ancoiri. Cu Caech, abb Cluana h-Uamha. Forbhasach, comharba Bairre Corcaighe. Sealbhach Inis Pích. & Conghal, mac lorghalaigh, prioir Cluana Mic Nois d'ég. Fineachta, mac Badhbhchadha, tighearna na n-Déisi, d'ég. Fearghal, mac Catharnaicc, tigherna Loca Riach, d'écc. Conaing, mac Congail, tighearna, Teathbha, d'ég. Aithrigheadh Murchadha, mic Maoile Dúin, la Niall Caille, mac Aedha Oirdnidhe, la Cenel n-Eoghain.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a dó. An cúicceadh bliadhain do Chonchubhar 'san righe. Muireadhach, mac Ceallaigh, comharba Conlaedh d'écc. Orgain Beannchair la Gallaibh, & cosccradh a derthaighe, & relcci Comhghaill do chrothadh as an sgrín ina rabhsat, amhail ro thairngir Comghall féisin, dia n-ebairt:
Bidh fír, fír,
do dheoin áirdrigh na rígh,
Berthor mo cnámha gan crón,
ó Bheandchuir bagha do Eantrobh.
Niall, mac Feargusa, tighearna Ua Forannáin, d'écc. Iomaireacc Fionnabhrach eitir Fhiora Tethbha féisin, In ro marbhadh Aodh, mac Foghartaigh, & aroile sochaidhe. Eochaidh, mac Bresail, tigherna Dail Araidhe an Tuaisceirt, do mharbhadh la a mhuintir féisin. Spealán, mac Sloighedhaigh, tigherna Conailli Muirtheimhne, d'écc. Tighearnach, mac Cathmogha, tigherna Aidhne & Fionnaccán, mac Cosccraigh, tigherna Breaghmhaine, d'ég. Lex Pátraicc for Mumhain la Felim, mac Criomhthainn, & la h-Airtri, mac Conchobhair, .i. epscop Arda Macha.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a trí. An seiseadh bliadhain do Chonchubhar. Cuana Lughmhaidh, eagnaidh & epscop. Diarmuid ua Aodha Róin, angcoire & dochtuir derscaighthe esidhe. Cuimnech, abb Fionnghlaisi. Aodhan, abb Tamhlachta Maele Ruain. Suibhne, mac Fergasa, abb Dúin Lethglaisi, angcoiri, & epscop. Flannabhra, abb Maighe Bile. Colman mac Ailealla, abb Slaine & ecclas oile archéna isin f-Frainc & i n-Erinn. Mael Rubha, angcoire, epscop &
abb Aird Breacáin. Flann, mac Foircheallaigh, abb Lis Móir, d'écc. Fearghal, mac Cathrandaigh, tighearna Locha Riach d'ég. Aengus mac Maoile Dúin, tigherna Locha Gabhar, d'écc. Blathmac, mac Flainn, do ghabháil coróna mairtir, uair do marbhadh-somh la Galloibh i nh-I Coluim Cille. Dún Da Lethghlais d'orgain la Galloibh. Losccadh Maighe Bile cona dearthaigibh leo bheós. & orgain Insi Doimhle. Roinedh i Muighinis ria n-Ultoibh for Ghallaibh, du In ro marbhadh sochaidhe, Raoineadh ria n-Gallaibh for Osraighibh. Mael Bresail, mac Oilella Cobha, tighearna Dail Araidhe, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a cethair. An seachtmhadh bliadhain do Chonchobhar. Clemens epscop, abb Cluana h-Ioraird. Ruthmael, epscop abb Cluana Ferta Brénainn, d'écc. Condmhach, mac Saerghusa, abb Ruis Ailithir. Baethlocha, abb Biorair, d'écc. Maol Dúin, mac Gormghaili, tigherna Ua Méth, d'écc i c-cléircheacht. Diarmuid, mac Neill, tigherna Deisceirt Bregh. Niall, mac Diarmada, tigherna Midhe, d'écc. Art, mac Diarmada, tigherna Teathbha do mharbhadh. Losccadh Dealbhna Bethra la Feidhlimidh, mac Criomhthainn. Léx Pattraicc for Teoraibh Connachtaibh la h-Airtri, mac Concobhair, .i. epscop Arda Macha.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a cúig. An t-ochtmhadh bliadhain do Chonchobhar. Echtgus, comharba Maeile Ruain Tamhlachta, d'écc. Abnier, abb Cille h-Achaidh, d'écc. Maonach, mac Crunnmhaoil, prióir Fer Rois, d'écc. Sárughadh Eoghain Mainistreach im phriomhaidecht Arda Macha, dia rochuir Cumusccach, mac Cathail, tigherna Airghiall este cco h-aimhdheonach é, & ro chuir Airtrí, mac Conchobhair (mac máthar esidhe do Cumusccach) ina ionadh.
Eoghan imorro, fer leighinn Mainistreach, do-righne an rann-so, dia ro chuir a psailm-chettlaigh d'accalaimh Néill Chaille, ar ba h-eisiumh rob anmchara do
Niall, im chomharbus Pádraicc do chosnamh dhó, óir ro ba nertmhar-somh .i. Niall i nd-Ultoibh:
Abair ré Niall ni madha,
guth Eoghain, mic Anmchadha,
Ni biodh 'san righe i rabha,
munab abb a anmchara.
Is é tra a chomair, tionóilidh Niall a shlógha .i. Conaill & Eoghain. Tionóilidh Cumusccach, tigherna Airghiall, & Muireadhach, mac Eathach, tigherna Ua Eathach Uladh, Airghialla & Ulaidh, & fearthair cath crodha etorra, .i. cath Leithe Caim, h-i Maigh Enir. As do thairngire In catha sin ro thiorchan Da Chiarócc .i. naomh a h-Airiccul:
Lethi Cam,
do faethsat mór n-gerat ann,
Tarrustar occ Leith Luin
cidh cian, cidh cuin Is cidh mall.
As do thairngire an chatha cédna ad-bert Becc mac Dé:
Leithe Cam,
con-ricfad dias amhnus ann,
Bidh ri Eoghan ar Eoghan,
ard an gleóghal bhias and.
Ro comhailleadh samhlaidh, ar do mheabhaidh for bhuidhnibh Ailigh ria n-Airghiallaibh isin dá lá toisigh, an treas lá imorro, dia t-táinic Niall féisin isin cath oc Leithi Luin h-i c-comhfoccus Leithi Caim ro meabhaidh for Airgiallaibh, & ro díóthaighit, & ro lenta co Craibh Caille, ós Callainn, fri h-Ard Macha aniar, & ro mheabhaidh an cath for Ulltoibh & Airghiallaibh, & ro ladh a n-ár. Ro marbhadh ann Cumusccach & Conghalach, dá mac Cathail, & araile saorchlanna do Airghiallaibh.
Ro ghabh iaromh Eoghan Mainisttreach ardcomharbus Pádraicc fri ré naoi m-bliadhan iar sin tré neart Neill Chaille, & c.
Senoir do mhuintir Arda Macha at-bert iar n-ár Airghiall h-i c-cath Léithi Caim:
Ní ma ruccsam ar m-báire,
ní má lodmar sech Léire,
ní mar ggabhsam Eoghan
sech cech n-deoraidh i nd-Ere.
Ríoghdhál occ Biorrae etir Conchubhar, mac Donnchadha, rí Ereann, & Fedhlimidh. .i mac Criomhthainn, rí Mumhan. Flaithemh, mac Donnghalaigh, tigherna an Fhochla, do mharbhadh. Corbmac, mac Domhnaill, tigherna na n-Déisi, d'écc. Luscca do orgain la Gallaibh. Flannghas, mac Loingsigh, abb Arda Macha, d'écc. Coscradh aonaigh Taillten for Gailengaibh, la Conchobhar, mac Donnchadha, dia ro marbhadh sochaidhe. Coscradh aonaigh Colmain la Muiredhach for Laighnibh Deasgabhair dú In ro marbhadh íle. Coscradh Dunaidh Laighean i n-Druim la Geintibh, du In ro marbhadh Conaing, mac Con Congelt, tigherna na f-Forthuath co sochaidhibh ile. Aois Criost, ocht c-céd fiche a sé. An nomhadh bliadhain do Chonchobhar. Aodh, mac Ceallaigh, abb Cille Dara. Robhartach, mac Cathusaigh, airchindeach Cluana Móir Arda. Condmhach ua Lochéne, abb Saighre. Muirchiu, abb Droma Inesclainn. Ciarán, eccnaidh ó Ros Cré. & Clemens, abb Linne Duachaill, d'écc. Martra Themhnen angcoire la Gallaibh. Cath-shraoineadh for Gallaibh ria c-Coirpri, mac Cathail, tighearna Ua c-Ceinnsealaigh. Cath-raoinedh ria
Lethlobhar, mac Loingsich, rí Uladh, for Ghallaibh. Muiredhach, mac Ruadhrach, rí Laighean, d'écc. Cionaedh, mac Moghróin, tigherna Ua f-Failghe, d'écc. h-Uada, mac Diarmada, tigherna Teabhtha, do mharbhadh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a seacht. An deachmhadh bliadhain do Chonchobhar. Maol Dobharchon, abb Cille Uasaille. Corbmac, mac Muirghesa, abb Sentruibh. Maol Umha, mac Cethernaigh, prioir Fionnabhrach. Aedhan ua Cond Umhai, sccribhneoir Dermhaighi. Cerbhall, mac Fionnachta, tigherna Delbhna Beathra, d'écc. Drugan, mac Taidhg, tigherna Ua Méith, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a h-ocht. An t-aonmhadh bliadhain décc, do Chonchobhar. Corbmac, mac Suibhne, abb Cluano h-Iorraird, scribhneoir & epscop. Tipraite mac Rechtabhrat, abb Cluana Dolcáin. Ioseph, mac Nechtain, abb Rois Commáin. Siadhal, mac Feradhaigh, abb Cille Dara. Cailti, mac Eirc, abb Fedha Dúin. Ceallach, mac Condhmhaigh, angcoire Disirt Ceallaigh. Muiriuccán Cille Dara Aongus, mac Donnchadha, tigherna Tealcha Midhe, d'écc. Fionnsneachta, mac Bodhbhchadha, tighearna Ceneoil Mic Earca, d'écc. Dunchadh, mac Conaing, tigherna Ciannachta, d'ég. Follumhain, mac Donnchadha, do mharbhadh la Muimhneachaibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd fiche a naoi. An dara bliadhain décc do Chonchobhar. Airmedhach, comharba Findein Maighe Bile, do bháthadh. Muirend banab Cille Dara, d'écc. Ceithernach, mac Dunchon, scribhneóir, saccart, &
eccnaidh Arda Macha, d'ég. Ionnradh Conaille la Gallaibh co ra gabhabh Maol Brigdhe an rí, & Canannan a bhrathair, & ruccsat leo iad dochum a long. Suibhne mac Fairnigh, abb Arda Macha fri ré dá mhís, do écc. Feidhlimidh, mac Criomhthainn, co slogh Mumhan & Laighen, do thocht co Fionnabhair Bregh, do iondradh Fhear m-Breagh, & indreadh Life la Concobhar, mac Donnchadha, lá rí Ereann.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha. An treas bhliadhain décc do Chonchobhar. Cédna-orgain Arda Macha. Ard Macha do orgain fo thrí i n-aoin-mhí la Gallaibh, & ní ro h-oirgedh la h-eachtarchenela riamh go sin. Orgain Daimh Liacc Chianáin, & Fine Chiannachta, cona c-ceallaibh uile, la Gallaibh. Oilill, mac Colgan, do erghabhail leo dna. Orgain Lughmhaidh, & Mucshnamha, & Ua Meith, & Droma mic h-ua Blae, & aroile cealla archena leó beos. Tuathal, mac Feradhaigh, do bhreith do Ghallaibh leo, & scrín Adhamhnáin ó Domhnach Maighen.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a h-aen. An cethramhadh bliadhain décc do Chonchobhar. Reachtghal, mac Suibhne, saccart Arda Macha, d'écc. Orgain Rátha Lúirigh, & Condire ó Ghallaibh. Orgain Lis Móir Mo Chuda. Losccadh
Termainn Ciaráin lá Féidhlimidh, mac Criomhthainn. Indredh Dealbhna Bethra fo trí lais bheós. Indredh Cille Dara la Cellach mac Brain. Cionaedh, mac Eathach, tigherna Dail Araidhe an Tuaisceirt do mharbhadh. Cionaedh, mac Arthrach, tigherna Cualann & Diarmuid, mac Ruadhrach, tigherna Airthir Life, d'écc. Iar m-beith ceithri bliadhna décc i n-airdrighe na h-Eireand do Chonchobhar, mac Donnchadha, mic Domhnaill, ad-báth iar m-buaidh n-aithricche.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a dó. An chéd-bhliadhain do Niall Chaille, mac Aedha Oirdnidhe, h-i ricche ós Eirinn. Reachtabhra, abb Chille Achaidh. & Iorghalach, abb Saighre, d'écc. Raeineadh ria Niall c-Caille & ria Murchadh for Ghalluibh, h-i n-Doire Chalgaigh, co ro ládh a n-ár. Orgain Cluana Dolcain do Ghallaibh. Drong mór do mhuinntir Cluana Mic Nóis do mharbhadh lá Feidhlimidh, mac Criomhthainn, ri Caisil, & ro loiscceadh a t-termonn uile lais go doras a cille. Fa én-chuma muintire Dermaighe lais dna, fon c-cuma cettna co doras a cille. Diarmait, mac Tomaltaigh, rí Connacht, d'écc. Cobhthach, mac Maele Dúin, tigherna Iarmumhan, do mharbhadh. Orgain Locha Bricrenn
for Conghalach, mac Eachdach, & a erghabhail, & a mharbhadh occá longaibh iaramh. Airtri, mac Conchobhair, abb Arda Macha, do écc. Bráthair do rígh Oirghiall esidhén. Ruaidhri, mac Maoile Fothartaigh, lethtaoiseach Ua c-Criomhtainn, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a trí. An dara bliadhain do Niall Caille. Tuathchar, espucc & scribhneoir Cille Dara. Affraic, banabb Cille Dara. Dunlaing, abb Corcaighe. & Ceallach, mac Finnachta, abb Cille Ite, d'écc. Ceallach, mac Brain, rí Laighen, d'écc. Cionaedh, mac Conaing, tigherna Bregh. & Diarmait, mac Conaing, tigherna Tethbha, d'écc. Cath for Gallaibh ria n-Dunadhach, mac Scannláin, tigherna Ua Fidhgeinte, du i t-torchrattar ile. Orgain Glinne Dá Locha, Sláine, & Fionrabhrach Abhae la Gallaibh. Dunadhach, mac Scannláin, tigherna Gabhra, d'écc. Suibhne, mac Artrach, tigherna Mughdorn, do mharbhadh la a chenél féisin. Conghalach, mac Aenghusa, tigherna Cheneoil Laoghaire, d'écc. Eoghan Mainistreach, abb Arda Macha & Cluana h-Eraird, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd tricha a cethair. An treas bhliadhain do Niall. Breasal, mac Corbmaic, airchindech .i. abb Cille Dumha & ceall n-aile, d'écc. Aodhagan, mac Torbaigh, abb Lucchmhaidh, d'écc ina ailethre h-i c-Cluain Mic Nóis. Eoghan, mac Aedhagáin, ro ansidhe h-i c-Cluain Mic Nóis, conadh uadha ro chinset Meic Cuinn na m-Bocht innte. Cumusgach, mac Aengusa, prióir Cluana Mic Nóis, d'écc. Caoncomhrach, mac Siadhail fertighis Cille Dara, d'écc.
Slóighedh la Niall Caille, lá righ Ereann, co Laighniu, co ro ordaigh rí forro .i. Bran mac Faeláin, & do-bert a réir. Indredh Midhe la Niall Caille, co ro loisceadh lais co tegh Mael Conoc, tigherna Dealbhna Bethra i m-Bodhammair. Orgain Fearna, & Cluana Móir M' Aedhócc, & Droma h-Ing la Gallaibh.
Losccadh Mungairdi & araile ceallu i n-Urmhumhain leo din. Fearghus, mac Badhbhcadha, tigherna Cairrge Brachaidhe, do mharbhadh la Muimhneachaibh. Dúnadhach, mac Scannláin, tigherna Ua Fidhgeinte, d'écc. Eochaidh, mac Con Congalta, tigherna Ua Tuirtre, d'écc. Ergabháil Cairpre, mic Cathail, tigherna Laighen Desgabhair. Sárucchadh Cluana Mic Nóis do Cathal, mac Ailella, tigherna Ua Maine, for Fhlann, mac Flaithbhertaigh, d'Uíbh Forggo, prioir a Mumhain, con do-tard isin Sionainn, co n-dorchair. Dlighedh vii. ceall do Chiarán & mainchine mór. Maidhm ria c-Cathal, mac Ailealla, for Fedhlimidh, mac Criomhthainn, ri Caisil, h-i Maigh n-Í, bhail In ro marbhait sochaidhe, conadh dó ro ráidheadh:
Roptar trén Connachta,
h-i Maigh n-Í niptar fanna,
Abradh nech re Feidhlimidh,
cid dia t-tá Loch na Calla.
Caemhclúdh abbadh i n-Ard Macha .i. Forandán ó Raith Mic Malais i n-ionadh Diarmatta uí Tighernaigh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a cúicc. An cethramhadh bliadhain do Niall. Forbhasach, epscop & angcoire Lusca. Suibhne, mac Ioseph, abb Glinne Da Locha d'écc. Ceallach, mac Forbhasaigh, airchinneach Rosa Caim, do mharbhadh. Saorghas ua Cionaedha, abb Dearmhaighe. Fiachra, mac Duibh Dá Chríoch, abb Cluana Foda Liobrain. & Robhartach, mac Maeluidhir, abb Achaidh Bó Cainnigh, d'écc. Dunlang, mac Cathusaigh, comharba Barra Corcaighe, d'écc. Gabhail dertaicche Cille Dara for Forannán, abbadh Arda Macha, co samhadh Padraicc archena, la Fedhlimidh, mac Criomhthainn, co cath & iodhna, & ro gabhadh na cléirigh leis cona n-umhalóit. Cluain Mhór M' Aedhocc do losccadh oidhche Nodlacc la Gallaibh, & sochaidhe mór do mharbhadh leo, amaille lé braighdibh iomdhaibh do bhreith leo.
Derthech Glinne Da Locha do losccadh leó dna.
Crioch Connacht uile do diothláithriughadh leó mar an c-cédna. Meas mór etir chnó mheas & dair-mhes, & ro iadh glaisi co ro ansat do riuth. Ceall Dara do orgain do Ghallaibh Inbhir Deaa, & do loisccedh leth na cille leo. Cairbre, mac Maoile Dúin, tigherna Locha Gabhar, do mharbhadh la Maol Cernaigh. Diarmaitt do dol go Connachtaibh le lex Pattraicc. Gofraidh, mac Ferghusa, toiseach Oirghiall do imthecht go h-Albain do nertughadh Dhail Riada, tré fhorchongradh Chionathe mic Ailpin.
Aois Criost, ocht c-céd triocha a sé. An cúigeadh bliadhain do Niall Chaille. Flaithri, abb Mainisdrech Buithe, epscop & angcoire. Fedach, abb Cille Delcce. & Martain, epscop Cluana Caoin, d'écc. Raoinedh for Muimhneachaibh ria Cathal, mac Muirghiusa. Cathal, mac Muirgheasa, mic Tomaltaigh, rí Connacht, d'écc iaromh. Riagan, mac Finnachta, lethrí Laighen, d'écc. Mael Dúin, mac Sechnusaigh, tigherna Fer c-Cúl, d'écc. Duibhlitir Odhar ó Temhraigh do ergabhail do Gallaibh, & bás cuimhrigh do imbirt fair ina longaibh iaromh, co n-dorchair leó. Cobhlach trí fichit long do Nortmannibh for Bóinn.
Lucht trí fichit long oile for Abhainn Liphthe. Ro airgset & ro ionnraisset an dá mhór-chobhlach sin Magh Liphthe, & Magh Bregh, eitir cealla & congbhala, daoine & deighthrebha, crodh & cethra. Raeinedh ria b-Fearaibh Bregh for Ghallaibh i Mugdhornaibh Bregh, co t-torchrattar sé fichitt do Ghallaibh isin n-gleo-sin. Cath-shraoinedh ria n-Gallaibh oc Inbhear na m-Barc for Uibh Néill ó Sionainn
co muir, dú In ro ládh ár nat r-airmhedh riamh, acht nama ternaiset na riogha & na ruirigh, na triatha & na toisecha gan airleach gan athchuma. Cealla Locha h-Eirne do dhílgent la Gallaibh im Cluain Eoais, & im Daimhinis, &c. Cealla Laichteine, Inis Cealtra, & Cill Finnche, do losccadh la Gallaibh. Indredh Ceniuil Coirpre Cruim la Feidhlimidh, mac Criomhthainn. Saxolbh, toiseach na n-Gall, do mharbhadh la Ciannachtaibh. Ar for Ghallaibh occ Eas Ruaidh. Ar forra ag Carn Feradhaigh. Maidhm na b-Fearta ria n-Gallaibh. Céd-ghabháil Atha Cliath lá Gallaibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a seacht. An seiseadh bliadhain do Niall. S. Do Chata, naomh-epscop & angcoire, do fhorbadh a dheigh-bhetha isin cenntur cco ro fhaoidh a spiorat dochum nimhe. Corbmac, epscop & scribhnidh Cille Foibhrich, d'ég. Tighernach, mac Aedha, ab Fionnabhrach Abha & ceall n-aile, d'écc. Egnech Cille Delcce, epscop, abb, & scribhneóir, do mharbhadh cona mhuintir la Gailengaibh. Bran Fionnghlaisi, epscop & scribhnidh, d'ég. Ceallach, mac Coirpre, abb Atha Truim, d'écc. Ruaidhri, mac Donnchadha, prioir Cluana h-Ioraird, & abb cheall n-oile archena d'écc. Domhnall, mac Aedha, abb Droma Urchaille, d'écc. Ceallach, mac Cosgraigh, abb Aireccail Ciarócc. Rioghdhál mhór h-i c-Cluain Conaire Tomáin, eitir Niall Caille, & Feidhlimidh, mac
Criomhthainn. Mael Crón, mac Cobhthaigh, tigherna Locha Léin, d'écc. Sraoinedh ria n-geintibh for Connachtaibh, In ro marbhadh Maol Dúin, mac Muirghesa, mic Tomaltaigh, co sochaidhibh amaille fris. Bran, mac Faeláin, ó ráiter Uí Faoláin, rí Laighen, d'écc. Conghalach, mac Maonaigh, tigherna Ua Mic Uais Bregh, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a h-ocht. An seachtmhadh bliadhain do Niall. Maol Gaimhridh, sgribhneóir toghaidhe, angcoire, & abb Bennchair. Aiden, prióir Cluana Mic Nóis, & abb Rosa Cré. Colmán, mac Robhartaigh, abb Sláine. Maol Ruanaidh, mac Cathail, secnabb Luscan. Corbmac, mac Conaill, abb Treoit. & Reachtabhra, abb Léith Mo Chaomhócc, d'écc. Muiredhach, mac Eathach, mic Fiachach, rí Coiccidh Conchobhair, do mharbhadh la a bhráithribh, Aedh & Aenghas, co sochaidhibh oile cenmotha-somh. Aodh, mac Eathach, do mharbhadh la Madadhan, mac Muireadhaigh. Ro ghabhsat murchobhlach do Ghallaibh for Loch Eathach. Ro h-urtha & ro h-airgthe tuatha & cealla tuaisceirt Ereann leó. Losccadh Fearna & Corcaighe Móire lá Gallaibh. Commusgach, mac Conghalaigh, tigherna Ciannachta, d'écc. Cinnéididh, mac Conghalaigh, tighearna Ua Mic Uais, do mharbhadh la a bhráthairibh. Caemhchlúdh abbadh i n-Ard Macha, .i. Diarmaitt ua Tighernaigh i n-ionadh Fhorandáin ó Ráith Mic Maluis.
Annal Aois Criost, ocht c-céd triocha a naoi. An t-ochtmhadh bliadhain do Niall. Ioseph Rois Móir, epscop & scribhneóir dearscaighte, abb Cluana h-Eoais &
ceall n-aile, d'écc. Orthanach, epscop Cille Dara. Airmedhach, abb Rossa h-Ailithir. Crunnmhaol, prióir Dermhaighe. Mael Tuile Leithghlinne. Airechtach Chille Manach. & Berichtir Tulcha Léis d'écc 6 December. Innredh Fer c-Ceall, & Dealbhna Eathra la Niall Caille. Orgain Lughmhaidh la Gallaibh Locha h-Eathach, & ro ghabhsat braighde iomdha d'espuccoibh & do dhaoinibh eaccnaidhe foghlamtha, & ruccsat iatt dochom a longphort iar marbhadh sochaidhe oile leó bheós. Murchadh, mac Aedha, rí Connacht, d'écc. Dubh Dá Bharc, tigherna Desmhumhan, d'écc. Cionaedh, mac Cosccraigh, tigherna Breghmhaine i Tethbha d'écc. Losccadh Arda Macha cona derthaighibh, & cona daimh liacc, lasna Gallaibh reimhráite. Fedhlimidh, mac Criomhthainn, rí Mumhan, do indreadh Midhe & Bregh, co n-deisidh i Temhraigh, iar n-gabháil giall Connacht i n-aon-ló, conadh do-sin ro ráidh Ceallach, mac Cumasgaigh:
As é Fedhlimidh an rí,
dianidh obair aon-láithi,
etrighi Connacht gan cath,
acus Midhe do mhandradh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha. An nomhadh bliadhain do Niall. Maol Diothraibh, angcoire & egnaidh Tire Dá Ghlas, d'ég. Longphort acc Linn Duachaill la Gallaibh, as ro h-urtha & ro h-airgthe tuatha & cealla Teathbha. Longport oile ag Duibhlinn, as ro h-urtha Laighin & h-Uí Néill, etir tuatha & cealla, co Sliabh Bladhma. Slóighedh la Feidhlimidh co Carmain. Slóighedh la Niall ar a chenn co Magh n-Ochtair.
Bachall Fedhlimidh fighligh
fo-rragbaidh Is na droighnigh,
Dus-fucc Niall co neart uatha,
a ceart an catha cloidhmhigh.
Orgain Cluana h-Eidhnech, & dilgend Cluana h-Ioraird & Cille h-Achaidh Drumatai, la Gallaibh. Sraoineadh for Maol Ruanaidh, mac Donnchadha, .i. athair Mhaoilechloinn an righ, la Diarmuid, mac Conchobhair, & Diarmaitt do mharbhadh la Mael Seachlainn isin ló chédna.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha a h-aen. An dechmhadh bliadhain do Niall. Caomhán, abb Linne Duachaill, do mharbhadh, & do losccadh la Gallaibh. Ceallach, mac Caithgheinn, abb Droma Móir lá h-Uibh Eachdach, d'écc. Suibhne ua Teimnén, abb Glinne Dá Locha, d'écc. Fineachta, mac Bresail, abb Chille Dumha. Comsudh, mac Ruamlusa, abb Domhnaigh Seachnaill. Morán, mac Indrechtaigh, abb Clochair Mic n-Daimeni. & Muiredhach, mac Cernaigh, fertighis Arda Macha, d'écc. Orgain Cluana Mic Nois la Gallaibh Linne Duachaille. Orgain Dísirt Diarmada la Gallaibh Chaoil Uiscce. Orgain Biorra & Saighre la Gallaibh Bóinne. Longas Nortmaoinorum for Bóinn occ Linn Rois.
Longus oile díobh occ Linn Saileach la h-Ulta.
Longus oile díobh occ Linn Duachaill. Dunghal, mac Fearghaile, tighearna Osraighe, d'écc. Mughróin,
mac Aenghusa, tighearna Ua f-Failghe, d'écc. Maol Dúin, mac Conaill, tigherna Calatroma, do erghabhail do Gallaibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha a dó. An t-aonmhadh bliadhain décc do Niall. Do Diu, epscop Biorra, d'écc. Cumsudh, mac Derero, & Moenach, mac Sadchadaigh, dá epscop & dá angcoire iad-somh, & ro éccsat i n-aon-oidhche h-i n-Dísirt Diarmada. Suibhne, mac Forannáin, abb Imlecha Fio, d'écc. Ronán, abb Cluana Mic Nóis, do Luaighnibh Ruis Temhrach a chenél, agus Bricine abb Lothra, d'écc. Donnacán, mac Maoil Tuile, sccribhneóir, & angcóire, d'écc isin Etáil. Colggu, mac Fedaigh, angcoiri, d'écc. Maol Ruanaidh mac Donnchadha, rí Midhe, athair Maoil Seachlaind eisidhe d'écc. Fergus, mac Fothaidh, rí Connacht, d'ég. Cionaedh, mac Con Rai, tigherna Chenél Laoghaire, do mharbhadh la Dealbhnaibh. Coirpre, mac Cathail, rí Laighen Deasgabhair, d'écc. Tolorg, mac Allailedh, flaith Fealla, do mharbhadh la Gallaibh Locha Ribh, & Findacán, mac Allailedh, do thérnadh uadhaibh. Losccadh Cluana Fearta Brénainn lasna Gallaibh cédna.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha a trí. An dara bliadhain décc do Niall. Gormghal, mac Muiredhaigh, epscop & angcoire Lainde Lére. Fiachna, mac Maoil Bresail, abb Findabhrach Abhae. Labhraidh, mac Ailella, abb Sláine. Robhartach, mac Bresail, abb Achaidh Bó Cainnigh. Robhartach, mac Flainn, abb Domhnaigh Móir. Breasal, mac Caingne, abb Cille Manach. Cethernach, mac Fogartaigh, prioir Tíre Dá Ghlas. & Aodhan Glinne h-Uisean, d'écc. Sloighedh la Gallaibh Atha Cliath a c-Cluanaibh Andobhair, & argain leiss Chille h-Achaidh, & martradh Nuadhat mic Seigeni leo. Orgain Dúin Mascc la Gallaibh, dú in
ro gabhadh Aodh, mac Duibh Dha Chríoch, abb Tíre Dá Ghlas, & Cluana h-Eidhneach, & ruccsat leó é i Mumhain, & ro fodaimh martra ar Dia, & ro marbhadh Ceithernach, mac Con Dinaisg, prióir Chille Dara, co sochaidhibh oile amaille friu, isin orccain cédna. Forannán, primhaidh Arda Macha, do erghabháil do Ghallaibh i c-Cluain Chomharda, cona mhionnaibh & cona mhuinntir, & a m-breth leo dia longaibh go Luimneach. Slóighedh la Tuirgheis, tigherna Gall for Loch Ribh, co ro airccseat Connachta & Midhe, & ro loiscseat Cluain Mic Nóis cona derthaighibh, & Cluain Fearta Brénainn, Tir Dá Ghlas, Lothra, & cealla iomdha archena. Cath-raoineadh for Ghallaibh riasan righ, Niall, mac Aedha, h-i Maigh Iothha, & drong dirímhe do thuitim lais. Tuirgheis do ghabháil la Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, & a bhádhadh h-i Loch Uair iaramh, tré mhiorbhaile Dé &
Ciaráin, & na naemh archena. Fearghal, mac Brain, mic Maeile Tuile, mic Tuathail, tighearna Muscraighe, do mharbhadh, & Caicher, tigherna Fear Maighe. Orgain Donnchadha, mic Follamhain, & Flainn, mic Mael Ruanaidh, la Mael Sechlainn, mac Maoil Ruanaidh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ceathracha a ceathair. Muireadhach, mac Flaind, abb Mainistreach Buithi. Coirpre, mac Colmáin, abb Atha Truim. & Conaing, mac Ferdomhnaigh, abb Domhnaigh Pádraicc, d'écc. Feardomhnach, eagnaidh & scribhnidh toghaidhe Arda Macha, d'écc. & Robhartach, mac Suibhne, prioir Chille Achaidh, scribhnidh & eccnaidh do mharbhadh. Donnchadh, mac Amhalgadha, tighearna Ua n-Eathach. Clothnia, tighearna Corca Laoighdhe. Cathal, mac Ailella tighearna Ua Maine. Connmhach Mór, mac Cosccraigh. & Niall, mac Cind Fhaolaidh, tighearna Ua Fidhgeinte, d'écc. Maol Dúin, mac Conaill, tigherna Calatroma, do mharbhadh la Laighnibh. Sraoineadh for Connachtaibh ria n-Gallaibh, In ro marbhadh Riagán, mac Feargusa, & Mughron, mac Diarmada, & Aodh mac Catharnaigh, co sochaidhe oile. Cúil Caissine do orgain & do losccadh la Gallaibh. Orgain Cúile Moine do loinges na c-Caillech, & forbaisi coicthighisi la Cearbhall, mac n-Dunlaing, forru, & a n-dearg-ár do chur iar sin. Orgain termainn Ciaráin lá Feidhlimidh, mac Criomhthainn, & Ciarán dna do theacht ina dheadhaidh, andar lais, & forgamh dia bhachaill do thabhairt ind, go ros-gabh guin medhoin, co narbo slán go a écc. Iar m-beith trí bliadhna décc i righe n-Ereann do Niall Caille, mac Aedha Oirdnidhe, ro báidhedh i c-Callainn, isin cúicceadh bliadhain caoccat a aoisi. As d'foraithmet a bháis ro raidhedh:
Mallacht ort, a Challainn chruaidh,
a shruaim amhail ceó do shlébh,
Do riomart écc dá gach leith,
for dreich nithaigh niamhguirm Néill.
Acus bheós:
Ni charaim ind uiscce n-duabhais,
imthéit seach thaobh Márais,
A Challann cé no mhaoidhe,
mac mná baidhe ro bháidhis
Maonghal alithir ro raidh:
Beir lat leir imcomort Néll,
na badh brithem condal céill,
Do righ nimhe taibhredh réir,
condibh reidh do cech n-aimhreidh.
Niall do-baa,
Niall fo-bá,
Niall i m-muir,
Niall i tein,
Niall cen naidhidh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha a cúig. An chéd-bhliadhain do Mhaol Sechlainn, mac Maoil Ruanaidh, ós Eirinn. Conaing, mac Fir Domhnaigh, abb Domhnaigh Patraicc, d'écc Ceallach, mac Maoil Pádraicc, prióir Fer Rois, d'écc. Fedhlimidh, mac Criomhthainn, ri Mumhan, angcoire & scribhneóir ba deach d'Erennchaibh ina aimsir, d'écc 18 August, dia ghuin mhedhoin, tria mhiorbhaile Dé & Ciaráin. Ba do bhás Feidhlimidh ro ráidheadh:
Dursan a Dhe d'Feidhlimidh,
tonn báis bá romh rod-báidhe,
Fo deara brón d'Eirionnchaibh,
nad mair mac Criomhthainn Cláire.
As suaithnidh do Ghaoidhealaibh
tan do-anic an dedenbhaidh,
Ro scaich ár a n-Erind uaigh
on uair at-bath Fedhlimidh.
Ni deachaidh irredh righi
marbhan bad innigretar,
flaith fial fo righ n-Ailbine
co brath nochon gignethair.
Eoghan .i. angcoire, mac Aedhagáin, mic Torbaigh, ó Cluain Mic Nóis, d'écc. Toghail insi Locha Muinreamhair lá Maol Sechlainn, mac Mael Ruanaidh, for
fiallach mór do mhacaibh báis Luicchne & Gaileng ro bhádar occ innredh na t-tuath a h-ucht Gall, go ro mallartnaighit lais. Maol Goan, mac Eathach, tigherna Ceneoil m-Bóghaine, d'écc. Artuir, mac Muiredhaigh, tigherna Airthir Life, d'écc. Cathal, mac Cosccraigh, tigherna Fotharta, do mharbhadh la h-Ui Néill. Condmhach, mac Cethernaigh, lethtoísech Ciarraighe, d'écc. Niall, mac Cind Faolaidh, tigherna Ua f-Fidhgente, d'écc. Ar for Gallaibh Atha Cliath oc Carn m-Brammit, la Cearbhall, mac n-Dungaile, tigherna Osraighe, dú In ro marbhadh da chéd décc díobh. Cédna h-orgain Imligh Iubhair la Gallaibh. Aois Criost, ocht c-céd ceathracha a sé. An dara bliadhain do Mhaoil Seachlainn. Finsneachta Luibnighe, mac Tomaltaigh, rí Connacht, & ba h-angcoire iaramh, d'écc. Robhartach, mac Maoile Fothartaigh, abb Cille Moinne, d'écc. Anluan, abb Saighre, d'écc. Colmán, mac Duinn Cothaigh, comharba Colmain Cille Mic Duach, d'écc. Diarmaid Cille Caisi d'écc. Cath-sraoinedh ria Maol Sechlainn, mac Maol Ruanaidh, for Gallaibh, i Foraigh dú In ro marbhadh vii. céd lais díobh. Cath oile ria n-Olchobhar, rí Mumhan, & ria Lorcán, mac Ceallaigh, rí Laighen co Laighnibh & Muimhneachaibh iompa for Ghallaibh, acc Scéith Nechtain, In ro marbhadh Tomhrair Erla, tanaisi righ Lochlainne, & dá céd décc uime.
Raoinedh ria t-Tighernach, tigherna Locha Gabhar, for allmhurachaibh i n-Daire Disirt Da Chonna, In ro marbhadh dá fhichit décc díbh lais. Raoinedh ria n-Eoghanacht Caisil for Ghallaibh, occ Dún Maele Tuile, airm In ro marbhadh cúig céd díobh. Slóighedh la h-Olchobhar do thoghail Dúin Corcaighe for Ghallaibh. Tuathchar, mac Cobhthaigh, tigherna Luighne, d'écc. Maidhm ria n-Echthighern co Laighnibh for Osraighibh, a h-Uachtar Garadha. Maidhm ria n-Dunadhach, mac Dunghaile co n-Osraighibh, forsna Déisibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha a seacht. An tres bhliadhain do Mhaoil Sechlainn. Onchu, epscop & angcoire Sláine. Robhartach, mac Colgan, abb Sláine. Oenghas, mac Ailgile, abb Domhnaigh Phatraicc. Finsneachta, mac Diarmada, abb Doimh Liacc. Mael Fuadaigh, abb Aird Breacáin. Fland, mac Cuanach, abb Mainistreach. & Arannán, abb Bendchair, d'écc. Mael Medha, inghen Aedha, banabb Cluana Cuifthin, d'écc. Conaing, mac Flainn, tighearna Bregh. Niall, mac Cionaedha, tigherna Ua f-Failghe. Coirpre, mac Cionaedha, tigherna Ua Máil. & Ailill, mac Cumusccaigh, tigherna Locha Cál, d'écc. Tuathal, mac Ceallaigh, tighearna Ele, d'écc. Flannaccán, mac Eatach, tigherna Dal Araidhe an Tuaisceirt, do mharbhadh la Cenel Eoghain. Indreadh Duibhlinne la Mael Sechlainn, mac Mael Ruanaidh, & la Tigernach, tigherna Locha Gabhar. Muirfhecht secht fichit long do mhuinntir rí Gall do thocht do thabhairt ghrema forsna Galla ro bhádar ar a c-cinn i n-Erinn, gur mhesg-bhuaidhirset Ere etorra. Mael Bresail, mac Cernaigh, tigherna Mughdhorn, do mharbhadh la
Gallaibh iarna bheith i c-cléircecht iar c-cor In t-saoghail dé. An cros boi ar faithche Sláine do thurccbháil isin aer. A comhbhrúdh & a fodhail co t-torracht ní dia barr Taillte, & Fionnabhair Abhae. Forbais Maoil Sechlainn i Crúfait, amhail ro ráidh Maol Fechini:
Mithid dul dar Boind m-báin,
i n-dail maighe Midhe mín,
As ann bithid fri gaith n-gluair,
isin uair i Crufait chrín.
Niall, mac Aedha Alainn, tigherna Ua Máil, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd cethracha a h-ocht. An cethramhadh bliadhain do Maoil Seachlainn. Cetadach, abb Cluana Mic Nóis, d'écc. Do Uibh Corbmaic Maenmaighe a chenél. As occa eccaíne at-rubradh an rann:
At-cluin cach,
etir inggnath & gnath,
abb h-i c-Cluain mar Cedadach
nochan etfathar co brath.
Tuathal, mac Feradhaigh, abb Rechrainne & Dermaighe. Fearchair, mac Muiredhaigh, abb Lainne Lére. Ruaidhri, abb Luscca. & Rechtabhra, abb Cluana Ferta Brénainn, d'écc. Aonghus, mac Suibhne, tigherna Mughdhorn, do mharbhadh la Gairbheth, mac Maoil Brighide. Maelán, mac Cathmogha, tigherna Ua m-Briuin Deisceirt Connacht, do mharbhadh la Gallaibh. Cobhthach, mac Maol Cobha, tigherna Ciarraighe Luachra, d'écc. Cionaodh, mac Conaing, tigherna Ciannachta Bregh, do fhrithtoidhecht fri Maoil Sechnaill, mac Maol Ruanaidh, & tocht co nert Gall lais, co ro indir Uí Néill ó Shionainn co muir, etir cealla & tuatha, & ro oircc insi Locha Gabhor, & ro loiscc iaramh, gur bho comhard frí lár. Ro loisccedh din leo derthech Treoit, & tri fichit ar da
chéd do daoinibh ann. Loch Laoigh h-i c-crich n-Umhaill la Connachtaibh do élúdh. Braon, mac Ruadhrach, tigherna Ua Crumthainn, & a dhá bhrathair, Fogartach & Bruatar, do mharbhadh la a n-derbhfine buddhéin.
Annal Aois Críost, ocht c-céd cethracha a naoi. An cúicceadh bliadhain do Maoil Sechlainn. Tiopraide ua Baoithenaigh, ab Lis Móir. Colcca, mac Ceallaigh, abb Chille Tóma. Uarghas, abb Lethghlinne. & Scandal, mac Tiopraite, abb Domhnaigh Sechnaill. & Connagán Cluana Ferta Brénainn d'écc. Olchobhar, mac Cionaedha, rí Caisil, d'écc. Cionaeth, mac Conaing, tigherna Ciannachta Bregh, do bhádhadh i n-Ainge la muinntir an righ, Maoil Seachlainn, & tigherna Locha Gabhor, ag aithe fair ina n-derna d'ulc fri tuaith & ecclais. Conidh dó as-rubradh,
Monuar, a dhaoine maithe,
ba fearr a laithe cluithe,
mór liach Cionaedh, mac Conaing,
h-i lomaind docum cuithe
Iarna cuimrech isin rian,
mór liach ro cecht ar an t-sluaigh,
acc aiccsin a airrbhi bháin
forsan tráig ós Aingi uair.
Guaire Dall at-bert-so,
A Themhair, a telbuidhe,
ardat-chesi mo chuire,
baí lat, mani derba de,
damhna righ Ereann uile.
A Thailltin, ate menglan,
a thír m-buadha ina m-ban,
Ba cain dirimm ciandan
immo treidhedh In cach tan.
Dubhghoill do techt do Ath Cliath, co ro lasat ár mór for Fionnghallaibh, co ro indirset an longport etir daoine & maoine. Slatt oile do Dubhgallaibh
for Fionnghallaibh occ Linn Duachaill, & ro chuirset ár mór forra. Ríghdhál i nd-Ard Macha etir Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, co maithibh Leithe Cuinn, & Madudhan co maithibh Choigidh Conchubhair. Diarmaid & Fethghna, co samhaibh Pattraig maraen riu, & Suairlech .i. Ind Ednen co cleirchibh Midhe. Caireall, mac Ruadhrach, tigherna Locha h-Uaithne, do mharbhadh lá Conaillibh. Eochaidh, mac Cearnaigh, tighearna Fear Rois, do mharbhadh la Gallaibh. Flannchadh, mac Aongusa, tigherna Ua Fothadh Tíre, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caecca. An seiseadh bliadhain do Mhaoil Seachlainn. Maonghal, abb Arda Sratha. Colam, mac Airechtaigh, abb Corcaighe. Ceallach, mac Crunnmhaoil, abb Cind Eitigh. Condath, abb Ruis Ailithir. Fionán, abb Imbleacha Iobhair. Fingin, mac Laidhginn, abb Cluana Ferta Mo Lua. h-Uarghus ua Raithnén, abb Leithghlinne. Lerghal, abb Othna. Forbhasach, mac Maoluidhir, abb Cille Móire Cind Ech. Cend Faeladh, mac Ultáin, eccnaidh Boithe Chonais. & Airtri, mac Faoláin, airchinneach Cille Dara, d'écc. Cathal, mac
Dubháin, tigherna Ua n-Duach Argadrois. Fogartach, mac Maoil Bresail, tigherna Oirghiall. Flannagan, tigherna Leithe Chathail, do mharbhadh la Flann, mac Conaing. Lucht ocht fichit long do Findghallaibh do-rochtadar do chath fri Dubhghallaibh co Snamh Eidhneach, trí la & teora h-oidhche dóibh acc cathucchadh re 'roile, co ro mebhaidh ria n-Dubhghallaibh, go f-fargaibhsiot Fiondghoill a longa leó. Ard Macha do fásughadh lá Gallaibh Linne Duachaille an domhnach iar c-Caiscc. Ar for Gallaibh i n-Airthear Bregh, aroile oc Raith Aldain la Ciannachtaibh i n-aoin-mhí.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caecca a h-aon. An seachtmhadh bliadhain do Maoil Seachlainn. Flaithniadh, mac Conghaile, epscop & abb Biorair. Carthach, abb Tíre Dá Ghlais. Ailill, mac Robhartaigh, abb Luscca. Fland, mac Reachtabhrat, abb Leith Mancháin. Andlidh, eccnaidh Tire Da Ghlais. Ailghenan, .i. mac Donnghaile, ri Caisil, d'écc. Cathmal, mac Tomaltaigh, leithri Uladh, do mharbhadh la Gallaibh. Eachtighern, mac Guaire, tigherna Laighen Desgabhair, do mharbhadh la Bruadar, mac Aedha & la Cerbhall, mac Dunghaili, i meabhail. Bruadar, mac Aedha féisin do mharbhadh i cend ocht lá iaramh la muintir Echtighern a n-díoghail a t-tighearna. Maol Caurarda, mac Maoil Breasail, tigherna Ua Mic Uais Airghiall, do écc. Cathal, mac Dubháin, tigherna Argattrois d'écc. Cearnach, mac Maele Bresail, tigherna Cobha, d'écc. Oengus, mac Néill, tighearna Ua m-Berchon, d'écc. Dá comhorba Pátraicc .i. Forannán scribhnidh, espucc,
& angcoire, & Diarmaitt an tí ba fhoircthi & ba h-eccnaidhe isin Eoraip go h-uilidhi, d'écc. Amhlaoibh, mac righ Lochlainne, do theacht i n-Erinn, gur ro ghiallsatt i m-báttar do eachtair-chenélaibh i n-Erinn dó, & do-bert cíos ó Ghaoidhelaibh. Gofraidh, mac Feargusa, toisech Innsi Gall, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caoga a dó. An t-ochtmhadh bliadhain do Maoil Seachlainn. Indreachtach ua Fínachtáin, comharbba Colaim Cille, eaccnaidh tocchaidhe ro fhodhaim martra la Saxaibh an dara lá décc do Mhárta. Maoil Sechlainn, rí Ereann do dhul a Mumhain, co ráinicc Indeoin na n-Déisi, & do-bert a n-gialla & a oighréir uatha, ar ro thriallsat frithbhert fris a h-ucht echtaircheinel. Muirgheal, ben righ Laighen, d'écc. Crunnmhaol, mac Maoile Dúin, tighearna Ua f-Fidhgeinte, do écc. Tuathal, mac Maoil Brighde, rí Laighen, do mhartradh. Bruadar, mac Cind Faolaidh, tigherna Musgraighe, d'ég.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caoga a trí. An nomhadh bliadhain do Mhaoil Seachlainn. Ailill, abb Achaidh Bó. & Robhartach, abb Innsi Cain Degha, scribhnidh, d'écc. Rudgus, mac Maicniadha, abb Mainistrech Buithe, do bháthadh isin m-Bóinn. Catan, banabb Cille Dara, d'écc. Slóiccheadh la h-Aodh, mac Néill co h-Ultaibh, co f-farccaibh Conneccan, mac Colmáin, & Flaithbheartach, mac Néill, agus sochaidhe ele archeana. Muiredhach, tigherna Arda Ciannachta, d'écc. Orgain Locha Cend la Gallaibh iar n-dol fair for lécc oighredh, & torcratar fiche ar chéd do dhaoinibh leo im Gormán.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caoga, a cethair. An deachmhadh bliadhain do Mhaoil Sechlainn. Sodomna, epscop Sláine, do fhulang martra ó Nortmannaibh. Corbmac Laithrigh Briúin scribhneóir, angcoire, & epscop, d'écc. Suibhne ua Roichligh,
scribhneóir, angcoire, & abb Lis Móir. Cathasach, mac Tighernaigh, ferthíghis Arda Macha, & eccnaidh foircthe eside, d'écc. Laisren Tighe Munna d'écc. Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, do dhul co Caisiol Mumhan, go t-tucc gialla fear Mumhan dorídhisi. Coisne mór & secc, comttar soirsi priomh-locha, & priomh-aibhne Ereann do thraighthechaibh & mharcachaibh ón nomhadh Callainn do December gus an ochtmhadh Id Enair. Duirtheach Luscca do losccadh la Nortmannaibh. Roinedh mór ria n-Aodh, mac Néill, for Gallgaoidheala h-i n-Gliond Fhoichle, co ro ladh a n-ár leis. Dunlang, mac Duibh Dúin, tighearna Fotharta Tíre, d'écc. Faolchadh, mac Forbhasaigh, tigherna Ua m-Bairrche Maighe d'écc.
.3:misplaced duplicate] Niall, mac Gillain, iar m-beith triocha bliadhain gan digh gan bhiadh, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caoga a cúicc. An t-aenmhadh bliadhain décc do Mhaoil Seachlainn. Maenghal, abb Fobhair. Siadhal Disirt Ciaráin. & Maol Oena, mac Olbraind, do Luicchnibh Connacht, fear leighinn Cluana Mic Nóis, d'écc. Matudan, mac Muiredhaigh, ri Uladh, & a clércecht at-báth. Bran, mac Scannláin, tigherna Gabhra, d'ecc. Triar do losccadh i t-Tailltin la saighnen. Aois Criost, ocht c-céd caecca a sé. An dara bliadhain décc do Mhaoil Sechlainn. Comsadh epscoip & abb Cluana h-Eraird, d'écc. Tiopraide Banbhan, abb Tíre Da Ghlas. Mael Tuile, abb Imleacha Iubhair. Ceallach, mac Guaire tigherna Ua c-Ceinnselaigh, d'écc. Cernach, mac Cionaotha, tigherna Ua m-Bairrche Tíre, d'écc. Maol Seachlainn, mac Maol Ruanaidh, co f-feraibh,
Ereann cenmotad Muimhnigh, do dhol i t-tíribh Mumhan co n-deisidh deich n-oidhche oc n-Emlidh. Ro loiscc & ro indir Mumha co muir i nd-aen-ló, iar madhmaim for a rioghaibh acc Carn Lucchdhach, co f-farccbadh ann lais, Maol Crón, mac Muiredhaigh, tanaisi na n-Déisi, co sochaidhe ele. Tucc iaramh Maol Sechlainn gialla Mumhan ó Chumar na Trí n-Uisce co h-Insi Tarbhnai iar n-Erinn & ó Dún Cearmna co h-Arainn n-Airthir, don turas-sin. Maidhm ria c-Cearbhall, tighearna Osraighe, & ria n-Iomhar h-i c-crich Aradh Tíre, for Cenel Fiachach, co n-Gallgaoidhealaibh Leithe Cuinn. Ceithri chéd ar sé mhílibh an líon táinicc Cearbhall & Iomhar. Innreadh Laighen la Cerbhall, mac n-Dunlaing, & a n-geill do ghabháil im Coirpre, mac n-Dunlaing, & im Suithenen, mac Artúir.
Annal Aois Criost, ocht c-céd caocca a seacht. An treas bhliadhain décc do Mhaoil Seachlainn. Suairleach, abb Achaidh Bó Caindigh. Ailill Banbhan, abb Biorair. Maol Cobha ua Faolain, abb Cluana h-Uamha. & Faolghas, abb Ruis Cré, d'écc. Sloicchedh mór la h-Amhlaoibh & la h-Iomhar, & la Cerbhall, tighearna Osraighe h-i Midhe. Ro tionóileadh ríoghdál mhaithe Ereann lasin righ Maoil Seachlainn, go Raith Aodha Mic Bric, im Fethghna, comharba Patraicc, & im Suairleach comharba Finnia, do dhénamh síodha agus caonchomhraic fear n-Ereann, conidh ann do-rad Cerbhall, tighearna Osraighe, oighréir comharba Phádraic, & Finnia do righ Ereann, iar m-beith do Cearbhall ceathrachat oidhche i n-Ereros, & mac righ Lochland immaille fris i t-tosuch oc indreadh Midhe. Conadh iar
ro riaraighsiot rígh Osraighedo bheith i n-dilsi fri Leth Chuinn. Ro gaidh Mael Ghualai, mac Donnghaile, rí Mumhan, a dilsi din. Mael Guala, rí Mumhan, do clochadh la Nortmannaibh, co ro marbhsat é. Seghonnán, mac Conaing, tighearna Cairrge Brachaidhe, d'écc.
Annal ..
Aois Criost, ocht c-céd caoga a h-ocht. An cethramhadh bliadhain décc do Mhaoil Seachlainn..
Oengus, abb Cluana Fearta Mo Lua, & ba h-eccnaid tocchaidhe é dna, agus Colmán, abb Doimh Liacc, d'écc. .3=U860. 4=S856=M8546.
Niall, mac Gialláin, d'écc, iar n-deigh-bheathaid, iar m-beith ceithre bliadhna fichet i treablait dichumaing..
Slóiccheadh Laighen, Mumhan, & Connacht, & Ua Néill an Deisceirt, isin Fochla la Maol Sechlainn, mac Mael Ruanaidh, go ro ghabh longphort occ Maigh Dumha, i c-comhfhoccus Arda Macha. Ro fhobair Aodh Findliath, mac Néill, & Flann, mac Conaing, an dúnaidh an oidhche-sin for an ríg, & ro mharbhaid & ro mhudhaighid daoine iomdha leó for lár an longphoirt, & ro mheabhaidh iaramh for Aodh co fargaibh ile dia mhuintir, uair ro chosain Maol Sechlaind cona shlógh an longphort co feardha frí lucht an Fhochla..
Aodh Dubh, mac Duibh Da Bhoirenn, tighearna Ua Fidhgente, d'écc, iarna ghuin..
Maidhm ria c-Cerbhall for loinges Puirt Lairge oc Achodh Mic Erclaighe.
Annal ..
Aois Criost, ocht c-céd caoga a naoi. An cúicceadh bliadhain décc do Mhaoil Seachlainn. Fiachra, abb Tighe Munda, d'écc. Cath Droma Da Mhaighe do thabhairt la Maol Sechlainn for Ghallaibh Atha Cliath, airm a t-torchradar
sochaidhe do Ghallaibh lais. Indreadh & orgain Mídhe la h-Aodh b-Finnliath, mac Néill Chaille. Gormlaith, inghen Donnchadha, bainrioghain Ereann, d'écc, iar c-caoi a cionadh & a turgabhal, & iar b-pentait toghaidhe ina tairmthechtaibh & peacthoibh. Sluaigheadh la Cerbhall i Midhe co Maol Seachlainn i n-aghaidh Aedha, mic Néill & Amhlaoibh, i torchair Ruarc, mac Braoin, lá h-Uibh Néill. Atnuadhadh aenaigh Roighne la Cerbhall, mac n-Dunghaile.
Annal Aois Criost, ocht c-céd sesga. Fíonán Cluana Caoin, epscop & angcoire. Dálach, mac Maele Raitte, abb Cluana h-Ioraird. Findcheallach, abb Ferna. & Muirghios, angcoire Arda Macha, d'écc. Mescceall, mac Donnghaile. Ruarc, mac Brain, rí Laighen, do mharbhadh la h-Uibh Néill. Bruadar, mac Dunlaing, tigherna Corca Loeghdhe. Maelodhar ua Tindridh, sui leighis Ereann, d'écc. Aodh Findliath, mac Néill Chaille, & Flann, mac Conaing, do dhul la tighearna Gall do iondradh Midhe co n-dearnsat airccne móra foraibh. Mael Sechlainn mac Mael Ruanaidh, mic Donnchadha, airdrí Ereann, d'écc, an deachmhadh lá fichet do Nouember, dia Mairt do shunnradh, iar m-beith sé bliadhna décc h-i righe. As dia écc ro canadh,
Sírechtach ro srethnaighedh
a seol n-dobroin for Ere,
O at-bath ar sleacht ruireach,
Mael Seachlainn Sionna snedhe.
As iomdha mairg In gach dú,
as sccél mór lá Gaoidhealu,
do-rortadh fíon flann fo ghleann,
do-rodbhadh airdrí Ereann.
Cé du d'imrim gabhur n-geal,
agus d'iomadh each fri samh,
en-id Mael Seachnaill aniú,
at-chiú i n-deadhaidh dha damh.
Cosccradh longphuirt Rothlaibh la Cind Éittidh, mac n-Gaíthín, tighearna Laighisi isin cúiccidh Id September, & marbhadh Conuill Ultaigh & Luirgnen, go sochaidhibh oile immaille friú.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seascca a h-aon. An chéd-bhliadhain d'Aodh Fhinnliath, mac Néill Chaille, ós Erinn h-i ricche. Maol Pattraicc, mac Fionchon, epscop & scribhneóir, ancoire, & adhbhar abbadh Arda Macha, d'écc. Dainiel ua Liaithide, abb Corcaighe & Lis Móir, do ghuin. Aedhan, abb Insi Cathaigh, d'écc. Muiregan, mac Diarmada, tighearna Náis & Airthir Life, do mharbhadh la Nortmannaibh. Aodh, mac Cumusccaigh, tighearna Ua Nialláin, d'écc. Amhlaoibh, Iomhar, & h-Uisli, tri toisigh Gall, & Lorcan, mac Cathail, tighearna Midhe, do ionnradh fearainn Floinn, mic Conaing. Uaimh Achaidh Alda h-i Mughdhornaibh Maighen, Uaimh Cnoghbhai, Uaimh Fert Bodain .i. buachaill Elcmaire, os Dubhath, & Uaimh Mná an Gobhand ag Droichead Atha, do chrothadh, & d'orgain lasna Gallaibh cedna. Iondradh Condacht lasin righ Aodh Finnliath,
co n-óccaibh an Fhochla. Marbhadh na n-Gall, i Fertai na c-Caírech, le Cerbhall, co fargaibhset xl. cenn lais, & gur ro innarb as a crich iad. Fiach Luimnigh d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seascca a dó. An dara bliadhain d'Aodh Fhinnliath. Aeidhgin Brit, epscop Cille Dara, scribhnidh & angcoire, d'écc. Sé bliadhna décc ar chéd a ais an tan at-bath. Maonach, mac Condmhaigh, abb Ruis Cré. Muiredhach, mac Néill, ab Lughmhaidh & ceall n-aile. & Broccán, mac Comhsuidh, abb Slébhte, d'écc. Raoinedh mór riasan righ Aedh Finnliath, & ria Flann, mac Conaing, for Anbhith mac Aedha, rí Uladh co n-Ultoibh i t-tir Conaille Cerd. Creach la Cerbhall for Laighniu, & crech oile di seachtmhaine iaramh la Laighniu for Osraighibh. Lorcán, mac Cathail, tighearna Midhe do dhalladh la h-Aodh f-Finnliath. Conchobhar, mac Donnchadha, an dara tigherna boí for Midhe, do bhádhadh i nh-uiscce oc Cluain h-Ioraird, la h-Amhlaibh, tighearna Gall. Domhnall, mac Dunlaing, righdomhna Laighen, d'écc. Cermad, mac Catharnaigh, toiseach Corca Bhaiscind, do mharbhadh la Gallaibh. Indredh Eoghanachta la Cearbhall, mac Dunghaile, co roacht co Fioru Maighe Féne, & co t-tuc giallu aitheach-tuatha Mumhan, & indredh Ua n-Aonghusa an Desceirt, i n-aoin-bhliadhain lais.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seascca a trí. An treas bhliadhain d'Aodh.
Maincheine, epscop Leithghlinne. Tuathal, mac Ardghusa, primh-epscop Fortrenn, & abb Dúin Cealláin. Cellach, mac Aililla, abb Chille Dara, & abb Iae d'écc h-i c-Crich Cruithnech. Cethernach, mac Fairnigh, prioir Arda Macha. Conmhal, prioir Tamhlachta. & Luchairén, .i. athair Eceartaigh, mac Eoghain, mic Aedhagáin, mic Torbaigh, scribhnidh, & angcoire h-i c-Cluain Mic Nóis, d'écc. Ticchernach, mac Focartai, tighearna Locha Gabhar, & an dara flaith boí for Breaghoibh, d'écc. Tadhg, mac Diarmada, tighearna Ua Cennsealaigh, do mharbhadh lá a bhráithribh féisin. Colmán, mac Dúnlaing, tighearna Fothart Tíre, do mharbhadh la a chloinn féisin.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seascca a cethair. Dineartach, eapscop & abb Lothra
Colgga & Aedh, da abbadh Mainistreach Buithe, d'écc isin m-bliadhain-si. Ro tecclomadh léirthionól an Tuaisceirt la h-Aodh f-Findliath, go ro aircc longphorta Gall gach airm h-i rabhatar isin Fochla etir Cenel Eoghain & Dál n-Araidhe, & do-beart a crodh & a n-étead, a n-édala & a n-iolmhaoine. Rangadar Goill an Cóiccidh co h-aon-mhaighin go Loch Feabhail mic Lodain. Iarna fhios d'Aodh, .i. ri Ereann, an turcomhrac eachtair-chinél sin do bheith i n-or a thíre nír bho h-eisledhach ro frestladh lais iad, uair do-roich da soighidh líon a shochraide, & ro fearadh cath ainmhín ainiarmartach etorra cechtar dá lethe. Ro sraíneadh for na Gallaibh, & ro cuireadh a n-ár. Ro tionóiled a c-cionna co h-aon-mhaighin a b-fiadhnuisi an righ, conadh dá fhichit décc cend ro comhairmheadh fiadha, do-rochair lais don chath-gleó-sin cenmota In ro créchtnaighthe díobh, & do bretha i n-othairlighibh écca lais, & ad-báithit cidh iar trioll dia n-gonaibh. Sruthar, & Slébhte, & Achaidh Arglais d'orgain d'Osraighibh. Loch Léphind do shoúdh h-i
fuil, atar la cách combo páirte cró amhail scumha a imeachtair. Cernachan, mac Cumascaigh, tighearna Rátha h-Airthir, do mharbhadh la Muiregen, mac Aedhagáin. Maidhm for loinges n-Eochaille riasna Désibh, & cosgradh a longphuirt. Ar na n-Gall la Tuaisceart n-Osraighe, la Cinn Eidigh mac Gaithin oc Mindroichet. Aois Criost, ocht c-céd seascca a cúicc. An cúicceadh bliadhain d'Aodh. Oeghedhchair, ab Condire, & Lainde Eala, epscop & scribnidh. Robhartach Fionnghlais epscop & scribhnidh. Conall Cille Scire epscop. Dubhartach Beiri, d'écc. Corbmac ua Liathain, epscop, abb & angcoire, d'écc. Maol Tuile, mac Angobann, abb Airne Airthir, d'écc. Aodhácan, mac Finnsneachta, tanaisi abbadh Cluana, & abb cheall n-iomdha, d'écc an céd lá do Nouember. Maol Dúin, mac Aodha Oirdnidhe, tigherna Oiligh, d'écc iar n-dol h-i c-cléircecht dó. Cosccrach Ticche Telle, scribhnidh & angcoire, d'écc. h-Uppán, mac Cionaodha, righdamhna Connacht, do losccadh h-i t-taigh theineadh la Sochlachan, mac Diarmada. Losccadh Duine Amhlaibh, occ Cluain Dolcáin, la mac Gaithene, & lá Mael Ciaráin mac Rónáin, & céd cenn do thoisechaibh Gall do thaisealbhadh dona saor-chlandaibh isin armaigh occ Cluain Dolcáin. Muiredhach, mac Cathail, tighearna Ua c-Cremhthainn, d'ég do phairilis. Canannán, mac Ceallaigh, ríoghdhamhna
Ua c-Ceinnsealaigh, d'écc. Maidhm ria mac Gaithini for Gallaibh Atha Cliath i torchair Odolbh Micle. Gnimbeolu, toiseach Gall Corcaighe, do mharbhadh lasna Désibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd sescca a sé. An seisedh bliadhain d'Aodh. Ceallach, mac Cumusccaigh, abb Fobhair, eccnaidh uasal oirdnidhe eisidhe. Connmhach, abb Cluana Mic Nóis, a Fine Gall dó .i. do Chenel Eathach Gall, & a écc an chéd lá do mhí Ianuarii. Dainiel, abb Glinne Dá Locha, & Tamhlachta. Caomhán, mac Daolaigh, abb Doimh Liacc Cianáin. Conghal, mac Fedaicch, abb Cille Dealga, & scribhnidh toghaidhe. & Ferghus Ruis Ailithir, scribhnidh & angcoire, d'écc. Reachtabhra, mac Murchadha, abb Corcaighe Móire & Laichtene, abb Cluana h-Eidhneach, d'écc. Fland, mac Conaing, tighearna Bregh uile, do thionól Fear m-Bregh, Laighen, & Gall, co Cill Ua n-Daighre, cúig mile líon a sochraide, i nd-aghaidh an rígh Aodha Finnleith. Ní raibhe Aodh acht aon mhíle namá im Conchobhar, mac Taidhg Mhóir, righ Connacht. Ro fearadh an cath co díocra dúthrachtach etorra, & ro mheabhaidh fo dheoidh tria neart iomghona, & iomaireacc for Fhiora Bregh, for Laighnibh, & for Gallaibh, & ro cuireadh a n-ár, & torchradar sochaidhe mhór do Gallaibh isin c-cath sin. Torcair ann Flann, mac Conaing, tigherna Breagh, & Diarmaid, mac Etersceoil, tigherna Locha Gabhar, & Carlus, mac Amhlaibh, mac tighearna Gall. Torcair don leith araill Fachtna mac Maoile Dúin, righdhamhna an Fhochla, h-i frithghuin an chatha.
Mannachán, tighearna Ua m-Briúin na Sionna, ro mharbh Flann, dia n-ebradh,
Mór an bhuaidh do Mhannachán,
do ghlonn an ghaisccidh ghairg,
cend mic Conaing ina láimh,
do bháigh for ionchaibh mic Taidhg.
As dona toíseachaibh do Shíol Muiredhaigh tángadar do chath Chille Ua n-Daighre, ro ráidhedh ind so,
Cia 't-bera cách a bhreth,
as a luíghe lán éthaigh,
As iad-so an t-aoin-fher décc,
lodar isin c-cath dá choiméd.
Lotar 'san cath dá chabhair,
Finnachta & Follamhain,
Maonach, maith mein an mharcaigh,
agus Tadhg, mac Tomaltaigh.
Flannaccán flaith sciamhda an scuir,
is Mughroin caomh ua Cathail,
Mannachán bá maith a mhéin,
is Aidit ua Maoil Mhíchéil.
Druth Aedha ad-bert rias c-cath, cecinit,
Dos-fail dar Findabhair fhind,
fiallach grinn dond dar laith linn luind,
As ar chédaibh rimhthear Goill,
do cath fri righ n-Etair n-uill.
Aedh cecinit,
Maith ar mana, maith ar feacht,
neart ced curadh inar c-corp,
Afraighídh suas, dénaidh echt,
marbhaidh an tréd immon torc.
File cecinit,
h-I c-Cill Ua n-Daighre indiu,
blaisfit fiaich lomann cró,
Meabhais for sluagh siabhra n-Gall,
is for Flann nip sirsan dó
Aedh cecinit,
Do fil buidhne Laighen leis,
lasan m-breis don Bhóinn bhrais,
Aisedh do-bheir maoin im Fhlann,
comhardha na n-Gall ria a ais.
Aedh cecinit,
Cuirídh neimh for t-tengadh fair,
for mac n-ingor do Dubhsaigh,
tréan ar colbha Crist ron-ain,
i m-bealach bodhbha dos-fil.
As don cath cédna ro ráidhedh,
Eol duíbh a n-do-righne,
mac Néill Oiligh eargnae,
An t-Aodh Find co fodbhí,
tess occ Cill Ua n-Daighre.
Deich cétoiph co a n-uaighe,
iar sédaibh ind i ríghe
don deabhaidh con-ruala,
mebhaidh for chóig mile.
Loissin druth Flainn at-bert so,
Dia luain láithe líotha
lodmar i m-Belach n-Átha.
Findruine fir ro bíotha
ionmuine gnúisi gnatha.
Máthair Flainn, inghen Néill as-rubairt so,
Sírsan, dírsan, deaghscél, droichscél
maidhm catha ruaidh raenaigh
Sírsan rí, dia n-dearna faoilidh
dirsan rí fors' roemidh.
Diorsan do sluaicch Leithe Cuinn
a t-tuitim la siabhra Sláini,
Siorsan ríoghadh Aedha uill
agus dursan diobhadh Flainn.
Máthair Flainn bheós,
An toe toe
do-ní mac Conaing don roi
Ailem Rí con-icc gach dú
do-forthe an brú do-don-noe.
Liaa uiscce anaichnidh do mheabhsain a t-taobh Sléibhe Cualann ina raibhe iasccach & bric ciordubha, gur bó machtnadh mór la cách indsin. Conn, mac Cionaedha, tighearna Ua m-Bairrchi Tíre, do mharbhadh oc toghail In dúine forsna Gallaibh.
Annal 867.
Aois Criost, ocht c-céd seascca a seacht. An seachtmhadh bliadhain d'Aod. Ailill Chlochair schribhnidh, epscop, & abb Clochair. Corbmac, mac Eladhaigh, abb Saighre, epscop, & schribhnidh. Niallán, epscop Sláine, d'écc. Eodois, mac Donghaile do dhol i martra la Gallaibh i n-Disirt Diarmatta. Martan, abb Cluana Mic Nóis & Daimhinsi, schribhnidh eisidhe do Dhartraighibh Dhaimhinsi a chenél. Dubhthach, mac Mhail Tuile, fear ro dhearsgnaidh ar eccna & fhoghlaim do lucht na h-Eorpa uile ina ré, d'écc. Fland, mac Fearchair, abb Lainde Léire, & ferthighis Arda Macha, d'écc. Corbmac, mac Connmhaigh, ferthighis, schribhnidh, & eccnaidh Cluana Fearta Brénainn, d'écc. Dunlancc, mac Muiredhaigh, rí Laighen, d'écc. Mael Brighde, mac Spealáin, tighearna Conaille, d'écc i c-cléirceacht. Cionaedh, mac Mael Ruanaidh, an dara tighearna boí an tan-sin for Chiannachtoibh do mharbhadh. Maol Ciaráin, mac Rónáin tréin-fhear airthir Ereann féindidh foghla for Ghallaibh, do mharbhadh. Cian, mac Eathach, tighearna Cremhthainne, d'écc. Cian mac Cummusccaigh, tighearna Ua m-Bairrchi, d'ég. Cernach, mac Eathach, tighearna Mughdhorn m-Bregh, d'écc. Donnagán, mac Cedfatta, tighearna Ua c-Ceinnsealaigh, do mharbhadh. Conaing, do mharbhadh la h-Uibh c-Ceinnselaigh. Ard Macha d'orgain & do losccadh, cona dearthaighibh uile lá h-Amhlaoibh.
Deich c-céd etir bhreodh
& mhudhucchadh ro marbhadh and lá taobh gach édala & gach
ionnmhasa da bh-fuairseat ann do bhreith leó. Ruadhachán mac Nell toíseach Ua Forandan d'écc.
Annal 868. 868.
Aois Criost, ocht c-céd seascca a h-ocht. An t-ochtmhadh bliadhain d'Aodh Suairlech ind Eidnen epscop, angcoire, & abb Cluana h-Ioraird, doctuir i n-diadhacht & i nd-ecna spireatalta i nd-iris chrábhaidh, & caoin-ghníomha, go ro leth a ainm fo Eirinn uile. Comsudh abb Disirt Ciaráin Bhealaigh Dúin sgribhnidh & epscop, d'écc. Gerán mac Dicosca, abb Saighre. Diarmaid, abb Ferna. Connla, ancoire Droma Caradh Airde Cianachta. Dubh Dá Thuile, abb Leth Móir Mo Choemhócc. Maolodhar, ancoire, epscop, & abb Daimhinsi d'écc. Cobthach mac Muiredhaigh, abb Cille Dara, egnaidh & doctuir ergna esidhe. As do do ráideadh,
Cobthach Cuirrigh cuirrethaigh,
domhna righ Lipthe lennaich,
dirsan mac mór Muiredhaigh,
ba liach ua coeimhfhinn Ceallaigh.
Cleithi Laighean leghnidhe,
suí slán, seghainn, sochlach,
rétlu ruireach redhrighe
comhorba Conlaidh Cobthach
Comhgan Foda, angcoire Tamhlachta, dalta Maoile Ruain, d'ég. Dálach, mac Muirchertaigh, tighearna Ceneóil Conaill, do mharbhadh. & Maol Mordha, mac Ailella, tighearna Ceneóil Lughdhach, d'ég. Maol Seachnaill bá tighearna leith Deisceirt Breagh do mharbhadh la Gallaibh. Cionadh, mac Feargaile, tighearna Ua Briúin Cualann, d'écc. Iondradh Laighen la h-Aodh f-Finnliath o Ath Cliath co Gabhran. Cearbhall mac Dúnghaile, cosin líon boí dia n-ionnradh don leith oile go Dún Bolcc. Fo-ropradar Laighin dunaidh Cearbhaill & mac
Gaitheni, & do marbhadh daoine iomdha leo. Iarna ráthucchadh sin do lucht an longphuirt ro chathaidhset co calma friu, go ro fhuráilset forra cona flaith Bran mac Muireadhaigh, clódh ina fritheing iar marbhadh sochaidhe dia muinntir uaidhibh. Indreadh na n-Deisi la Cerbhall, mac n-Dunghaile, co n-Osraighibh, & torchair Corcran, mac Célechair, & Gorman, mac Lachtnain leó.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seascca a naoi. An nomhadh bliadhain d'Aodh. Ailill, epscop, abb Fobhair. Dubhthach, abb Chille Achaidh, scribhnidh, ancoiri, & epscop. Cu Roi, mac Allniadh, abb & eaccnaidh Insi Clothrann, & Caille Fochladha, i Midhe, d'écc. Colcca, mac Maoile Tuile, abbaidh, & angcoire Cluana Conaire Toimen. Maonghal, ailithir, abb Bendchair. & Maol Midhe, mac Cumusccaigh, prioir Cluana Mic Nóis, d'écc. Ailill, mac Dúnlaing, rí Laighen, do mharbhadh la Nortmannibh. Cathal, mac Indrechtaigh leith-rí Uladh, do mharbhadh tria forchongra an righ Aedha. Flaithemh, mac Faolchair, do bhádadh. Maol Mhuaidh, mac Finnsnechta, tighearna Airthir Life, d'ég. Indreadh Connacht la Cerbhall, & la Dunchadh, & torchair Buachail mac Dunadaigh leó. Innreadh Mumhan dna la Cearbhall tar Luachair siar.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmodha. An dechmhadh bliadhain d'Aodh Finnliath. Gnia epscop abb Doimh Liacc, angcoire & scribhneóir. Secht m-bliadhna ochtmoghat a aeis an tan at-báth. As dia eccaoine do ráidheadh,
Gnia grian ar c-caomh-chlainde,
cenn crabhaidh Insi h-Emhir,
mad-gabh nasadh naebh Prainne
comhorba Cianáin céiligh.
Cenmáir samhadh forchaidhe
diamba cenn, céim cén cia,
Dirsan inind mór molbhthaighe
ar cara caoimh find Gnia.
Maol Tuile epscop, & abb Tuiléin. Loingsech, mac Faoilléin, abb Cille h-Ausaille. Ferdomhnach, abb Cluana Mic Nóis. & Robhartach Dermhaighe, scribhnidh toccaidhe, d'écc. Cend Faoladh ua Muichthighern, tighearna Caisil, d'écc iar m-beith i t-trebhlaid chian-fhoda, & ba h-abb Imligh Iubhair eisidhe. Maol Ruanaidh, mac Maol Cuarda, tighearna Ua Mic Uais an Fhochla, d'ég. Mughron, mac Maele Cothaidh, lethrí Connacht, d'écc. Orgain Fer na t-Tri Maighe, & na c-Comann co Sliabh Bladhma do tighearnaibh Gall i sneachta féle Brighde na bliadhna-so.
Annal Aois Criost, ocht c-céd sechtmodha
a h-aon. An t-aonmhadh bliadhain décc d'Aodh. Colman epscop scribhneóir & abb Naondroma. Dichuill, epscop Cilli Móir Enir. Dunghal, mac Maonaigh, abb Insi Cain Degha. Maol Tuili Cluana h-Uinnsenn, abb Lughmhaidh. & Flaithbheartach, mac Muirchertaigh, abb Dun Caildenn, d'écc. Scannlán Domhnaigh Pattraicc, scribhnidh derrscaighthe, d'écc. Lethlobhar, mac Loingsigh, rí Uladh, d'écc iar n-deigh-bhethaidh. Uathmharán, mac Brocán, tighearna Ua Fiachrach Aidhne. Dunadhach, mac Raghallaigh, tighearna Ceneóil Coirpre Móir, & ba dia écc do ráidheadh,
Dunadhach dindorcaill áin,
gair fer n-domhan condmaibh giall,
caithmhil cráibhdheach clainne Cuind
fo crossaibh cuill i n-Druim Chliabh.
Flaithbheartach, mac Duibh Roip tighearna Corco Mo Dhruadh Ninais, d'écc. Donn Cuan, mac Flannacáin, do mharbhadh la Conaing, mac Flainn. Indreadh Connacht la Donnchadh, mac Duibh Da Bhoirenn lá righ Caisil, & lá Cearbhall co n-Osraighibh. Indredh Mumhan la Gallaibh Atha Cliath. Iomhar, rí Nortmann Ereann & Bretan, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmodha a dó. An dara bliadhain décc d'Aodh. Aodh, mac Fianghusa, abb Rossa Comain, epscop, scribhnidh tocchaidhe. Torpaidh, abb Tamhlachta, epscop, & scribhnidh. & Faelghus, espucc Ardachaidh, d'ég. Ainbhcheallach, mac Fonascaigh, abb Cluana h-Edhneach, d'écc. Maol Mordha, mac Diarmada, epscop & scribhnidh, d'écc. Ceall Mór Maighe Emhir d'orgain do Ghallaibh. Lorcán, mac Ceallaigh, d'écc. Indreadh na n-Déisi la Cearbhall go Bealach n-Eochaille. Fethgna, .i. Neachtain, comharba Pattraicc, cend crábhaidh Ereann uile, d'écc. Slóigheadh la h-Aodh f-Findliath go Laighnibh, co ro indir In chríoch go léir.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmodha a trí. An treas bliadhain décc d'Aodh. Robhartach, mac ua Ceartta, .i. o ta Inis Robhartaigh, epscop
Cille Dara, scribhnidh, & abb Cille Achaidh. Lachtnán, mac Muichtighern, epscop Cille Dara, & abb Fearna. Beandachta, epscop Luscan. Fechtnach, abb Glinne Da Locha. Mac Oige, abb Tamhlachta. & Maonghal, prioir Cluana Mic Nóis, d'écc. Mac Lendai, mic Tomain don Mumhain, scribhnidh & egnaidh. & Niall Bran, abb Fedha Dúin, d'écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmodha a cethair. An cethramhadh bliadhain décc d'Aodh. Domhnall, epscop Corcaighe, scribhnidh ergna esidhe. Maol Brighde, epscop Sláine. Diarmait, mac Coirpre, abb Glinne h-Uissen. Cionaodh, abb Achaidh Bó Cainnigh, d'écc, as dó do raidhedh,
Mór liach Cionaedh grata mind
mac Cosgraigh co srethaibh snáu,
In breo buada, baile bard,
comarbba ard Achaidh Bó.
Fedach .i. mac Seghini, abb Disirt Diarmada. Eoghan & Maol Tuile ua Cuana dá abbaidh Cluana Mic Nois, d'ég. Conghalach, mac Finnachta, tighearna na n-Oirghiall. & Cathal, mac Cearnaigh, tighearna Fer c-Cúl, d'écc. Coirpre, mac Diarmada, tighearna Ua c-Ceinnsealaigh, do mharbhadh lá a bhráithribh feissin. Donnchadh, mac Aedhaccáin, mic Conchobhair, do mharbhadh lá Flann, mac Maoil Seachnaill. Socartach, tighearna Ua Corbmaic, d'écc. Reachtabhra, mac Brain Fhind, tighearna na n-Déisi d'écc. Dunghal, mac Faolán, tanaisi Ua c-Ceinnselaigh, d'ég. Donnchadh, mac Maoileachloinn, do ghuin la h-Elibh. Flaithri, mac Maoile Dúin, tighearna Rátha Tamhnaighe, d'écc. Ruaidhri, mac Mormind, rí Bretan, do thocht i n-Erinn, do theichedh ria n-Dubh-Ghallaibh. Cath for Loch Cuan, eitir Fhinngheintibh & Duibhgheintibh, In ro marbhadh Alband, toiseach na n-Duibhgheinte. Aois, Criost, ocht c-céd seachtmodha a cúig. An cúigeadh bliadhain décc d'Aodh. Maol Pattraicc, mac Ceallaigh, abb Mainistreach Buithe, d'écc.
Ceallach, egnaidh Tíre Dá Glais, d'écc. Cumascach, mac Muiredhaicch, tighearna Ua Cremhthainn, do mharbhadh la h-Ultaibh. Gairbhith, mac Maoil Brighde, tigherna Conaille do dhíchendadh lá h-Uibh Eathach. Gaeth mhór, teintech, & toirnech i n-Erinn an bhliadhain-si, & ro fearadh frosa fola iaramh, gur bhó forréil pairte cró & fola forsna maighibh cianachtaibh oc Duma In Deasa. Scrín Colaim Cille, & a mhionna archena do thiochtain a n-Erinn for techeadh ria n-Gallaibh. Innreadh Ua c-Ceinnsealaigh lá Cind Eidigh, mac Gaeithín, tighearna Laoighisi, & ro marbhadh sochaidhe lais.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmoghat a sé. Ticchernach, mac Muiredhaigh, epscop & abb Droma Inesclainn, d'écc. Feirghil, mac Comhsuidh, abbaidh Domhnaigh Sechnaill, do mharbhadh i n-duinethaide. Dunghal, abb Leithglinne. & Robhartach, abb Ruiss Cré, d'écc. Maol Cobha, mac Crunnmhaoil, abb Arda Macha, do erghabháil do Ghallaibh Locha Cuan, & an fer leighinn .i. Mochta. Becán, mac Garbháin, prioir Cille h-Achaidh. Aonghas, mac Cionaodha, tigherna Fer n-Arda. & Mael Caere, tighearna O c-Cremhthainn, d'ég. Ualgharcc, mac Flaithbhertaigh, righdhamhna an Tuaisceirt. & Fínsneachta, mac Maeli Corcra, tighearna Luighne, d'écc. Maidhm for Laighnibh a n-Uachtar Dara, i t-torchair Bolcc Odhar mac Maoil Chéir. Ar Laighen Desgabhair, oc Fulachtaibh, ria n-Osraighibh, i t-torcair Dunócc, mac Anmchadha, & Dubh Thoirtrigh, mac Maoil Dúin, amaille re dá ched fer eidir guin & bádhadh. Maidhm ria c-Cerbhall, mac n-Dunghaile, & riasna Deisibh, for Firu Mumhan, ac Indeoin, i torcair Flandabhrae, tighearna Gabhra, & sochaidhe oile amaille fris. Indredh Midhe ó Fheraibh Mumhan co Loch,
n-Aindind. Iar m-beith sé bliadhna décc h-i righe n-Ereann d'Aodh Fhinnliath, mac Néill Caille, fuair bás i n-Druim Inesclainn i c-crich Conaille, an 20 lá do Nouember, conadh dia deimhniucchadh adubhairt Fothadh,
Cúicc bhliadhna ar secht n-déchibh,
dech c-céd Is cúicc míle,
o Adhamh, nit gaela,
co h-écc n-Aedha at-rímhi.
Sechtmogha ar ocht c-cédaibh,
la sé bliadhnaibh airibh,
o ghein Críost gan aera,
co bás Aedha n-Ailígh.
A dó dég Calainn ceolach
December diana toiden
i n-erbailt amhra airibh
Aodh Ailigh airdrigh Gaoidheal.
Flannaccán, mac Ceallaigh, ro ráidh ind so,
As foda an gamh-adhaigh,
fri glessa gaíthe garbha,
Fo brón brigh do muinebhair,
nad mair rí slegh-derg sadhba.
As adhbhal fria h-immaire,
tonna cum co n-grinne,
Fithidher bidh samhlaithi,
cach drong imraitech indi.
Fer fial forsaidh fornaidhe,
diambu lán Temhair tireach,
sciath fri h-omna i n-ernaidhe
diden brogha mac Míleadh.
Graifnidh Tailten telglaine,
rí Teamhrach tres co cetaibh,
ruire Fodla febdhaidhe,
ba moo Aodh Oiligh egaibh.
As dalach, ni dearmattach
deirghe an betha bhuidhe,
As clochda, ní coindercel,
cridhe miadhach Mac Duine.
Ni moo beitís minchuile,
flaithi Síl Adhaimh occa.
h-eu cen ainme imradhadh
for ind foltleabhar fota.
Ainmire, abb Arda Macha frí ré naoi míos, do écc, & ro baí triocha bliadhain na shagart riasan tan-sin.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmoghat a seacht. An céd-bhliadhain do Flann t-Sionna mac Maoilechlainn, ós Erinn h-i ríghe. Feradhach, mac Corbmaic, abb Iae. Duibhlitir, abb Cluana h-Eoais & Tighe Airindán. Muireadhach, mac Corbmaic, abb ó Eantraibh. Domhnall, mac Muirigein, rí Laighean. Ferghil abb Cluana Móir M' Oedhocc. Flannaccán, mac Faoláin, rioghdhamhna Ua Ceinnsealaigh do écc. Maol Ciaráin, mac Conaing, tighearna Teathbha, d'ég h-i c-clércecht, iar n-deigh-bheathaidh. Maol Mithidh, mac Duibh Indrechtaigh, do mharbhadh la h-Artheraibh. Caindealbhán, mac Riagáin, ríoghdamhna Laighen, d'ég. Flann, mac Maoilechlainn, do thecht h-i c-crích Laighen, co rucc a n-gialla. Indreadh Mumhan ó tá Boraimhe co Corcaigh la Flann, mac Maoilechlainn.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmoghat a h-ocht. An dara bliadhain do Flann t-Sionna. Crunmhaol Cluana Caoin, epsucc & angcoire. Suibhne ua Fínnachta, epscop Chille Dara. Ruidhghel, epscop & abb Imlecha Iobhair. Aodhacán an Oilein. Ferchair abb Bennchair. Martan ua Roichligh abb Lis Móir. Neassán, mac Ceallaigh, abb Cluana Ferta Mo Lua. Aonghus, mac Mael Caularda, comharba Epscoip Eoghain Arda Sratha. & Aonacán, mac Ruadhrach, abbaidh Lusscca, d'écc. Maol Fabhaill, mac Loingsigh, tighearna Chairrge Brachaighe. Flaithemháin, mac Ceallaigh, tighearna Ua m-Briuin Cualann. Maol Sinchill, mac Mughróin, tighearna Ua f-Failge, d'ég. Derthech Cianáin d'argain & do chrothadh do Gallaibh, & sochaidhe mór do dhaoinibh do bhreith as a m-broid. Barith, córaidh andgaidh do Nortmannaibh, ba toiseach do lucht na h-inghreama sin, do mharbhadh iaramh, & do losccadh i n-Ath Cliath, tré miorbhúilibh Dé & naoimh Chianáin. Dondghal, mac Maile Cáin, flaith Ua Conandla. & Cerbhall, mac Con Cóirne,
rioghdamhna Caisil, d'ég. Aodhagán, mac Delbhaoith, d'ég. Tuathal, mac Fiachrach, tigherna Tóchair Mhóir. Fiond, mac Duibh Shláine tighearna Ua f-Fidhgheinte, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd seachtmoghat a naoi. An treas bhliadhain do Fhlann. Muirchertach, mac Néill, abb Daire Chalgaigh & ceall n-aile, d'ég. Scannlán, abb Dúin Lethglaisi, do écc. Cathal, mac Corbmaic, ab & epscop Cluana Dolcáin. Corbmac, mac Ciaráin, abb Tuama Dá Ghualann, & prioir Cluana Ferta Brénainn. Duibh Insi, ab Insi Caoin Degha. Aedhán, abb Cluana Ioraird. Flann, mac Duibh Dá Chríoch, egnaidh Tíre Dá Ghlais, d'écc. Raoinedh ria Conaille Muirtheimhne .i. 'ma tighearna Gibhleachain, for Ultaibh, i t-torchair Ainbhith, mac Aedha, rí Uladh, & Conallán, mac Maele Dúin, tigherna Cobha, & aroile saorchlanna immaille friú. Conchubhar, mac Taidhg (& as esin Tadhg Mór mac Muirghesa) rí Teora Connacht, d'écc, iar n-deigh-bhethaidh. Sluaicchedh lasan righ Flann, mac Maoileachlainn, co n-Gaoidhealaibh & go n-Gallaibh isin Fochla co n-deisidheadar i Muigh Eitir Di Ghlais, go ro h-indreadh lá druing dona slóghaibh Ard Macha, & ro gabh gialla Conaill, & Eoghain don túrus-sin. Lorcán, mac Cosgraigh, tighearna Ua Nialláin, & Donnagán, mac Focartaigh, tighearna Fernmhaighe, do comhthuitim fri aroile. Indreadh Mumhan lá Flann, mac Maoilechlainn, & a m-braighde do bhreith lais. Ailill, mac Findcheallaigh, flaith Ua Trena h-i c-crich Ua c-Ceinnsealaigh, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha. An cethramhadh bliadhain do Fhlann. Maol Ruain, epscop Lusca. Ferghil, abb Ferna. Aonghas, mac Maoile Dúin,
ríghdhamhna an Tuaisceirt, do dhícendadh la Dal n-Araidhe. Focarta, mac Duibh Dá Cheall, abb Tighe Mo Chua. Cumuscach, mac Domhnaill, tighearna Ceneoil Laoghaire. Faolán, mac Dunlainge, tighearna Tochair Eachdach, d'écc. Braon, mac Tighearnaigh, do mharbhadh lá h-Ainbhith, mac Gairbhith.
As dia bhás & do bhás Aonghasa ro ráidheadh,
Braon, mac Tighearnaigh gan gaoi,
cadhla aerclos fon m-bith cé,
Aenghus do ghuin amhail Broen,
ca ní cen do decraidh Dé.
Ainbhith, mac Mughroin, tighearna Mughdhorn m-Bregh, do mharbhadh. Cathusach, mac Robhartaigh, abb Arda Macha, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a h-aon. An cúicceadh bliadhain do Fhlann. Scandal, epscop Cille Dara. Ailbrend, abbaidh, mac Maichtich, comharba Finnéin, Cluana h-Ioraird. Suairleach, abb Aird Breacáin. Raghallach, abb Bendchuir. Dunadhach, mac Corbmaic, abb Mainistreach Buithe. Conallán, mac Maoil Teimhin, abb Insi Cain Degha. Corbmac, mac Ceithearnaigh, prioir Tíre Dá Ghlas & Cluana Fearta Brénainn, & an dara tighearna boí an tan-sin for Loch Riach. Domhnall, mac Muireccen, rí Laighen, do mharbhadh la Laighnibh bhudhdéin. Coirpre, mac Dunlaing, tighearna Airthir Life & Donn Chuan, mac Conghalaigh, tighearna Ciannachta Glinne Geimhin, d'écc. Ainbhith, mac Aedha, mic Madagáin, rí Uladh, do mharbhadh do Chonaillibh Muirtheimhne. Gairbhith, mac Artuir, tánaisi Iarthair Liphe, d'ég. Cathalán, mac Coirbre, tanaissi Ua f-Failghe, do mharbhadh. Conaing, mac Flainn, tánaisi Ciannachta, do mharbhadh la Laighnibh. Dunagan, mac Tuathchair, tighearna Gaileng Collamrach, do mharbhadh lá Gailengaibh Móraibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a dó. An seiseadh bliadhain do Fhlann. Corbmac, epscop Doimh Liacc, & abb Cluana h-Ioraird. Eochu, mac Robhartaigh, abb Findabhrach Abhae & Cille Moinne. Muiredhach, mac Broin, tighearna Laighean, & abb Cille Dara. Bá dó ro ráidheadh,
Morliach Muiredhach Maighe Liphe,
laoch linibh cuire,
rí Laighean co l-ler lebhenn,
mac Brain, buaidh n-Ereann uile.
Ionmhain gnúis caoinibh ríoghaibh,
caomh dúis fo líogaibh loraibh,
Gilither slis a sídhaibh,
ro bris for milibh móraibh.
Mughrón, mac Cinn Fhaolaidh, abb Cluana Ferta Brénainn. Maol Tuile, mac Féthgnaigh, abb Glaisi Noédhen. Tuilelaith, inghen Uarghalaigh, banabb Chille Dara, d'ég, an 10 lá Ianuarii. Domhnall, mac Aodha, tighearna Ceneóil Laoghaire, d'écc h-i c-cléirceacht. Maol Pádraicc, mac Maol Cuarardda, tighearna Airghiall, do mharbhadh lá h-Airghiallaibh feissin. Maol Dúin, mac Aonghusa, tigherna Caille Fallamhain, d'ég. Mac ócc do labhra occ Craoibh Laisre dia dá mhiós iar na gheinemhain. Eochagán, mac Aedha, mic Madagáin, rí Uladh, do mharbhadh la maicne n-Ainbhith, mic Aedha.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a trí. An seachtmhadh bliadhain do Fhlann. Maol Pádraicc, abb Cluana Mic Nóis, do Uibh Maine a chenel. Tuathal, mac
Ailbhe, abb Chille Dara. Robhartach, mac Colgan, abb Chille Thomae, d'ég. Scandal, mac Ferghil, abb Domhnaigh Sechnaill. Forcellach, abb Chille Mic Míolchon. Clothchu, mac Maoile Tuile, prióir Cluana h-Ioraird. Anaile secnab (.i. prioir) Glinne Dá Locha d'écc. Guin Tuathail, mic Domhnaill, & Cathail, mic Finnagáin, dá righdamhna Laighean, la Finsneachta, mac Muiredhaigh. Longbortán, mac Finnachta, tighearna Múscraighe, do mharbhadh. Orgain Chille Dara la Gallaibh, co ruccsat ceithri fichit décc do dhaoinibh a m-broid leó dochum a long, iman prioir .i. Suiphne, mac Duibh Da Bhoirend, la taobh gacha maithesa oile dá ruccsat leo.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a cethair. An t-ochtmhadh bliadhain do Flant. Eochaidh, mac Comhgain, epscop Lainde h-Eala, do chríochnucchadh a bhetha iar sendataidh. Reachtaidh, suí epscop Cluana h-Uamhach. Maol Tuile, .i. mac Dunghaile, abb Beannchair. Colcu, mac Connacáin, abb Cinn Ettich, ollamh aurlabhraidh, & senchaidh as deach ro bhuí i n-Erinn ina réimhes. Diarmaid, abb Becc Ereann. Maol Ruain, abb Disirt Diarmada, Chille h-Achaidh, & Tighe Thaille. Cui Gan Máthair, abb Imleacha Iobhair. Aedhan, mac Rechtadha, abb Rosa Cre. Tighearnach, mac Tolairgg tanaissi Deisceirt Bregh, d'écc. Tresach, mac Becáin, flaith Ua m-Bairrche Maighe, do mharbhadh la h-Aodh, mac Iolghuine. As dó ro ráidh Flann mac Lonáin,
Trom-cheó for chóiceadh m-Bresail,
ó at-bath leo i Liphi lessaigh,
tromm essnadha Assail,
do brón tesbhadha Tressaigh.
Scith mo mheanma, muad mo ghnas,
ó l-luidh Treassach i tiughbhás
osnadh Oenaigh Lifi láin,
Laighin co muir mac Becáin
Maol Mura an file foircthe fior-eolach, staraidhe eargna an bherla Scoitegdha, d'écc. As fair tuccadh an testemain-si,
Ní forlaigh talmhain toccha,
ní targa i t-Temhraigh tura,
Ní tairche all-Eiriu iormhar
fear mar Mhaol minglan Mura.
Ní esibh bás gan dolmhai,
ni roacht gnás co marbha,
Nír h-iadhadh talamh trebthaigh
for seanchaidh badid amhra.
Ananloen an t-ailithir cosin epistil do-radadh do nimh i n-Ierusalem co Cain Domhnaigh & foircetlaibh maithe do thiachtain a n-Erinn. Cuilen, mac Cerbhaill, mic Dunghaile, & Mael Feabhail, mac Muirchertaigh, do mharbhadh la Nortmannaibh, conadh dó ro ráidheadh,
Cuilen for comairge Dé
ar phéin iffrinn, olc a l-lí,
Ro-mmenair Cuilen do choi
dég do-ruimen robadh rí.
Mael Febhail, inghen Maoil Sechlainn, d'ég. Ar do thabhairt ar Ghallaibh Luimnigh la Connachtaibh. Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a cúigh. An nómhadh bliadhain do Fhlann. Maol Tuile, mac Cuilen, abb Cluana Fearta Brénoinn. Maol Pádraicc, sccribhnidh, egnaidh, & abb Treoit. Ronán, mac Cathail, abb Cluana Dolcain. Cu Congalta, abb Cluana h-Ioraird. Maol Martain, abb Achaidh Bó Caindigh. Sloghadhach ua Raithnen, abb Saighre. & Maenach, abb Cille Achaidh Dromata. Carthach, abb Biorair, d'ég. Ferghal, mac Fionnachta, abb Cluana h-Uamha, & h-Uamanán, mac Cérén, prióir Cluana h-Uamha, do mharbhadh la Nortmannaibh. Sneidhghius, egnaidh ó Disert Diarmada, aidi Chorbmaic, mic Cuilennain. Dunghal, mac Cathail seachnabb Tighe Munda, d'ég. Dunchadh, mac Duibh Da Bhoirenn, rí Caisil, d'ég. Cath-raoineadh for Fhlann, mac Maoil Seachnaill, ria n-Gallaibh Atha Cliath, dú i t-torchair Aedh, mac Conchubhair, rí Connacht, & Lergas, mac Cruinden, epscop Cille Dara, & Donnchadh, mac Maele Dúin, abb Cille Dealga & cheall n-aile, sochaidhe ele nach airemhther. Dobhailen,
mac Gormghusa, tighearna Luighne Connacht, d'écc. Do Corca Fir Tri a chenél, & as uaidhibh Uí Dobhailen. Cearbhall, mac Dunghaile, tighearna Osraighe, d'ég. Tolarg, mac Ceallaigh, an dara tighearna boí an tan-sin for Descert Bregh, d'ég. Ereamhon, mac Aedha, rí Uladh, do mharbhadh la h-Elóir, mac Iargni do Nortmannaibh. Anrothan mac Murchada, tighearna Ua c-Criomhthannáin, d'ég. Guin Maoil Chertaigh, mic Fiachrach, tigherna Ua m-Bairche. Guin Tressaigh mic Iolguini. Maol Cobha mac Cronnmhaoil, abb Arda Macha, do écc, iar sendataidh. Do mhuintir Chille Móire do-sidhe.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha, a sé. An deachmhadh bliadhain do Fhland. Maol Odhar, epscop Cluana Mic Nóis. Seachnusach, mac Focarta, abb Cluana Móir M' Aedhog. Maol Patraicc, mac Néill, abb Sláine. Eoghan, mac Cinn Faolaidh, abb Imleacha Iubhair. Airmedhach, abb Maighe Bile. & Diarmaid, mac Rui, abb Tighe Munda, d'ég. Flann, inghen Dúnghaile, ben Máil Sechlainn, mic Maol Ruanaidh, rí Ereann, & ba h-isidhe mathair Fhloinn Sionna, d'ég iar n-deigh-bhethaidh, & iar b-pennainn h-i c-Cluain Mic Nóis, & a h-adhnacal h-i suidhe. Giblechán, mac Maoil Bricchde, tighearna Conaille Muirtheimhne, d'ég. Indreachtach, mac Aedha tighearna Ciarraighe Luachra. & Gormacán, mac Flainn, flaith Ua m-Bairrche Tíre, d'ég. Fiachna, mac Ainbhith, rí Uladh, do mharbhadh la h-Ultaibh budhdhéin. Indredh Aird Brecain, & Domhnaigh Patraicc, Tuilen & Glinne Da Locha lá Gallaibh. Cionaedh, mac Cennédidh ríoghdhamhna Laoighisi, do mharbhadh. As dó ro ráidheadh,
Ba liach ua Cathail caín,
fo-ben subha Síl Beraich,
Mac righ Ratha Bacain buain,
Cionaedh cinged gin n-Gabhruain.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a seacht. An t-aonmhadh bliadhain décc do Fhlann. Seachnasach, abb Luscca. Fland, mac Maoil Dúin, abb Ia. Corbmac, abb Fobhair, & tanaisi abbaidh Cluana Mic Nóis. Corbmac, mac Fiannamhla, abb Droma Inasclainn. Fothaidh abb Mainisdreach Búite. Suibhne, mac Maoil Umha, angcoire, & scribhnidh Cluana Mic Nóis, d'écc. Maol Mhórdha, mac Gairbhith, tighearna Conaille Muirthemhne, do dhichennadh la Ceallach, mac Flannagáin. Orgain Cille Dara & Cluana h-Ioraird la Gallaibh. Ar Osraighe lasna Déisibh, & marbadh Braonain, mic Cerbhaill, & Suibhne, mic Dúnghusa, tighearna Ua Ferghusa ann dna. Ar Gall la h-Uí n-Amhalghaidh, dú i t-torchair Elair, mac Báirid, aen dia t-toisechaibh, & drong oile imaille fris. Maol Fabhaill mac Cléirigh, tighearna Aidhne, d'écc. Aonach Taillten do aige la Flann, mac Maoil Sechnaill. Banscál ro lá an mhuir i t-tír i nd-oirer Alban. Cúig troighthe nochat ar chéd ina fott, ocht t-traighte décc fod a trillsi, seacht t-traighe fod meor a laimhe, a secht n-aile fod a sróna. Gilithir géis uile h-í. Concobhar, mac Flannaccáin, tighearna Ua Foilghe d'orgain fri daighid i c-Cluain Fota Mic Fini, isin ecclais, & minna Finniain do sárughadh la Feraibh Tulach, oc tiachtain dó ó accallaimh Flainn, mic Maoilechlainn rí Ereann.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a h-ocht. An dara bliadhain décc do Fhlann. Maol Bríghde abb Cluana Mic Nois. & Maol Chorgais, abb Lothra d'ég.
Tighearnán, mac Seallacháin, tighearna Brefne, d'ég. Gaoth mhór lá féle Martain na bliadhna-so, co ro thrascair cranna iomdha, co t-tarat fíodh-ár mór for chailltiph Ereann, co rucc derthaighe & tighe aile as a láthraighibh archena. Maidhm ria Riaccán, mac Dunghaile, for Ghallaibh Puirt Lairge, Locha Carman, & Tighe Moling, i farccbhadh dá chéd ceann. Maidhm ria t-Tuaiscert Connacht for Gallaibh, i torchair Eloir mac Baritha. Maidhm for Elibh ria mac Mael Guala, & ria f-Feraibh Mumhan oc Caisiul i torchair sochaidhe do mhacaibh caomhaibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd ochtmodha a naoi. An treas bhliadhain décc do Fhlann. Cochlán, abb Tighe Munna. Dichuill Tamhlachta. & Fearghus, mac Maoil Michil, ferthighis Cluana Mic Nóis, d'écc. Suadhbar .i. mac Coitcedhaigh Insi Snaicc, d'ég, & ba h-ancoiri esidhe. Becc, mac Eriomhon, rí Uladh, do mharbhadh la h-Ateidh mac Laighne. Conghalach, mac Flannaccáin, tighearna Bregh, do écc iar n-deigh-bheathaidh. Riacán, mac Echtighearn, tighearna Ua c-Ceinnselaigh. Selbhlaith, inghen Aedha, & Maol Etigh, inghen Cathmhail d'ég. Dubhchenn, mac Cionaidh, tighearna Fer Cualann, d'ég. Cumasc & cennairrce im cincthídhis do shunnradh í n-Ard Macha eitir Cenel n-Eoghain & Ulta .i. eitir Adteid, mac Laighni, & Flaithbheartach, mac Murchadha, co ros-ettarscar Mael Brighde comharba Pátraicc iatt iaramh. Riar Maol Brighde iarsin h-i c-col einicch Pádraicc ó Choicceadh Ereann .i. ó choicceadh Uladh lá gabháil a n-aittire .i. triocha seact cumhal, & cethrar h-í c-crochadh ó Ultaibh, a coimmeit oile ó
Chenel Eoghain. Maol Odhar, mac Forbassaigh, primh-breithemh Lethe Cuind, d'ég. Losccadh Ratha Etain, i torchair Eccertach, mac Coirpre. Lachtnán, mac Maoil Ciaráin, tighearna Tethbha, d'écc. Faolán, mac Guaire, tighearna Ua Ceinnsealaigh. Niall, mac Corbmaic, tighearna na n-Déisi, d'ég. Mochta, dalta Fethghna, epscop, ancoiri, & scribhnidh Arda Macha, d'ég.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nocha. An cethramhadh bliadhain décc do Fhlann. Maol Pedair, mac Cuáin, epscop Tíre Dá Ghlas & comharba Brénainn. Ciarán, mac Maol Duibh, abb Airdne Coluim. Colcca, mac Caithniadh, abb Cluana h-Eidhneach. Loichene, abb Daimhinsi. & Oenachan, mac Maile Tuile, seacnabb Doim Liacc Cianáin, d'ég. Muiredhach, mac Eochacáin, rí Uladh, do mharbhadh la h-Adith, mac Loegne. Dubh Lachtna, mac Maol Guala, rí Caisil, d'ég. Ceallach, mac Flannagáin, tighearna Bregh, do marbhadh la Foghartach, mac Tolairg, i meabhail, conadh ann as-bert Flannacán féisin ogá egaíne,
Giolla Ceallaigh so aniar,
gobhar Ceallaigh lais 'na láimh,
As mana dér an scél garbh,
ní dalbh as marbh mac Dearbháil.
Ni baí mac rí ríghe tor,
fo Ceallach n-gormainech n-glan,
Teaghlach fo theaglach an fhir
ní fhil fo nimh niamhdha gal.
Flann, mac Lonáin, ro ráidh,
Amhra tréceng,
trí meic Flainn
im-luaidhet Odhba,
Congalach Cuilt,
Ceallach Cerna
is Cionaodh Cnodhbha.
Ma ro bith Ceallach
cintach dirsan
a dith ba belchath,
Moruar
ba rom a bhoeghal,
nad rumalt saeghal
seanchadh.
Ruadhachán, mac Cathaláin, tighearna Fear c-Cúl, do mharbhadh i n-Osraighibh. & Indreachtach, mac Maile Dúin, tighearna Caille Follamhain i lurg Maol Ruanaidh, mac Flainn, & mic Iomhair. Cind Eitigh, mac Cionaodha, tigherna Ua m-Briuin, do mharbhadh ó Forthuathaibh Laighen. Maol Gorm, tanaisi na n-Deisi, do mharbhadh. Scolaicche, mac Macáin, tighearna Dealbhna Eathra, do mharbhadh la muintir Cluana Mic Nóis, conadh ina dhíoghail ro marbhadh Maol Achaidh iaramh. Ard Macha do orccain la Glún Iarainn, & la Gallaibh Atha Cliath, co rucsat deichneabhar & seacht c-céd i m-broid leó, iar n-discaoileadh araill don eacclais, & iar m-brisedh an dearthaighe. Conadh dó Is rubhradh,
Truagh, a naemh Padraicc,
nar anacht th'ernaighe,
An Gaill cona t-tuaghaibh,
ag bualadh do dhearthaighe.
Maol Aithghein, epscop Arda Mhacha, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nocha a h-aon. An cúicceadh bliadhain décc do Fhlann. Soerbhrethach mac Connaidh scribhnidh, egnaidh, epscob & abb Corcaighe. Blathmhac, mac Taircealtaigh, do Bregmainibh, abb Cluana Mic Nóis. Morán ua Buidhe, abb Biorra, d'écc, iar n-deigh-bethaidh cian-aosda. Maol Achaidh seacnabb, .i. prioir, Cluana Mic Nóis, & abb Daimhinsi do dhul i martra la Dealbhna Eathra, do-rad lugha fri bás cona boí cion dó i marbhadh Scolaighe. Muireadhach, mac Maol Ruanaidh, príóir, Luscca, d'ég. Flannaccán, mac Ceallaigh, tighearna Bregh uile do mharbhadh h-ic Odba la Nortmannaibh. Cionaedh mac Flannagáin, tanaisi Bregh uile, do d'écc i n-Dún Bric. Flaithbeartach, mac Murchadha, tighearna Ailigh, do mharbhadh la h-Ua m-Bresail. Maol Moicherghe, mac Indrechtaigh, tighearna Leithe Chathail, do mharbhadh lá Leith Chathail feissin.
Cumascach, mac Muiredhaigh, tighearna Fear n-Arda Ciannachta, do marbhadh la h-Ultaibh. Murchadh, mac Maenaigh, tighearna Deisceart Connacht. & Diarmait tighearna Luighne, d'ég. Flann, mac Lonáin, Uirghil Shil Scota primh-fhile Gaoidheal uile, file as deach baí i n-Erinn ina aimsir, do mharbhadh la macaibh Cuirbhuidhe, do Uibh Fothaith iat-sen, h-i n-duinetaidhe h-ic Loch Dá Caoch i n-Deisibh Mumhán. Ar Gall lá Conaille, & la h-Athdeidh, mac Laighne, In ro marbhadh Amhlaoibh ua h-Iomhair, & Glún Tradhna, mac Glun Iarainn, co n-ocht c-cétaib imaille friú. Ar n-Eoghanachta la h-Osraigibh i n-Gréin Airbh, .i. la mac Cearbhaill, & la Laighnibh. Sitriuc, mac Iomhair, do mharbhadh la Nortmannaibh oile.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nochat a dó. An seiseadh bliadhain décc do Flann. Airgetan, mac Forandain, abb Corcaighe. Cathasach, mac Ferghasa, tanaisi abbadh Arda Macha, occán craibhdech. & Comsudh, mac Echtgaidhe, uasal-shaccart Arda Macha, d'écc. h-Uathmharán, mac Conchobhair, tighearna Ua f-Failghe, do mharbhadh a mebhail lá Cosgrach, mac Rechtabhratt, & Cosccrach, mac Rechtabhrat, tanaisi Ua Failghe do mharbhadh ina dhíoghail. Bran, mac Muiredhaigh, tanaisi Laighen, do mharbhadh. Laeghaire, mac Maél Fuataigh, tighearna Fear c-Ceall, d'ég. Mael Eitigh, mac Feradhaigh tighearna Fer Rois do mharbhadh la Gallaibh. Cath-raoinedh oc Ráith Cró ria Maol Finnia, mac
Flannaccáin, for Aiddeidh, mac Laighne, & for Dal n-Araidhe, In ro marbhadh Muiredhach, mac Maoil Etigh tighearna Dál Araidhe, & Aindiarraidh mac Maoil Moicheirghe, mic Indreachtaigh, ticchearna Leithe Chathail, co tribh cédaibh amaille friu, & terna Addeid os é crechtnaighthe co mór conadh do-sin ro ráidh Maol Mitich, mac Flannagáin,
Ulaidh im trath do lo
ro gadatar da biú,
Ag fagbháil dóibh ar errach
nírbo doirbh cendach friú.
Indreadh Connacht la Flann, mac Maoilechlainn, & a n-geill do thobhach.
Annal Aois Criost, ocht nochat a trí. An seachtmhadh bliadhain décc do Flann. Coirpre, mac Suibhne abb Lainne Lere. Egertach, airchinnech Eccailsi Bicce, athair Aenacáin & Dunadhaigh, d'ég. Maol Agrai, mac Gairbhith, tighearna na n-Airthear, do mharbhadh la h-Amhalghaidh, mac Eachdach. Ruarc, mac Tighearnáin, tighearna Breifne. Dobháilén, mac Ailella tighearna Ua Meith Macha, d'ég. Mael Maire, mac Flannagáin, tighearna Fer Lii, d'ég. Aedhaccán, mac Conchobhair, tighearna Teathbha, d'ég. An t-ailithir do dhol a h-Erinn. Ard Macha do orgain ó Ghallaibh Locha Febhail & Cumascach do ghabháil dóibh, & a mhac Aodh mac Cumasccaigh do mharbhadh. Sluaiccheadh lásna Deisibh, la Gallaibh, & lá Ceallach, mac Cearbhaill, tar Osraighibh go Gabhrán dú In ro marbhadh Maol Mordha, mac Maol Muaidh, & drong mór oile amaille friss. Guin trí mac n-Duibhghiolla mic Bruadair, & mic Eoghain mic Cuilennáin, i crích na n-Deisi. Cioth fola do ferthainn i n-Ard Ciannachta.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nochat a cethair. An t-ochtmadh bliadhain décc do Fhlann. Seachnasach, abb Tamhlachta Maeile Ruain. Mescell abb Imleacha Iubhair. Arggatán, abb Corcaighe Móire. & Breasal, fer leighinn Arda Macha, d'ég. Gairbhith, mac Muireccáin, tighearna Derlais, d'ég. Donnaccán, mac Fogartaich, tanaisi Tochair Eathach d'ég. Ar Conaille la h-Uibh Eathach, dú i t-torcair dá mhac Gairbhith, .i. Mac Eitigh, & Maol Moghna. Athnuadhucchadh aenaigh Connacht la Tadhg, mac Conchobhair. & athnuadhucchadh aonaigh Taillten lá Diarmaid, mac Cearbhaill, & a n-áighe dibhlinnibh leó. Sloigheadh lá Connachtaibh i n-Iarthar Mídhe. Sárucchadh Insi Ainghin, & duine do ghuin for a lár, & scrín Ciaráin innte, & seanadh sruithe im Cairpre Crom, epscop Cluana Mic Nois. Maidhm for Chonnachtaibh occ Ath Luain ria n-Iarthar Mide isin ló chédna co fargaibhset ár cenn leó. Aois Criost, ocht c-céd nocha a cúicc. An naomhadh bliadhain décc do Fhlann. Muirghios, epscop & abb Dísirt Diarmada. Mael Bríghde, mac Phroligh, neach naemhtha ba h-ardespucc Mumhan. Flaithim, mac Nechtain, abb Leith. Maenach, mac Caemháin, abb Doimh Liacc. Fingin, angcoire Cluana Mic Nóis. & Toicthiuch Insi Ainghein, d'ég. Gaill for Loch Eachdhach i calainn Ianuair, co rusat Etach Padraic. Tadhg, mac Conchubhair, rí Teora Connacht,
d'ég iar m-beith i n-galar fhoda. Rian, mac Bruadair, do mharbhadh la Gallaibh. Mordhál occ Ath Luain etir Fhlann, mac Mailechlainn, & Cathal, mac Conchubhair, & Cathal do thocht h-i t-taigh Flainn for comairce samhtha Ciaráin, gur bó riarach don righ iaramh. Orgain Cille Dara la Gallaibh. Crech lá Laighnibh for Osraighibh, co ro marbhadh ann Buadhach, mac Ailella.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nochat a sé. An fichetmhadh bliadhain do Fhlann. Caróc, mac Mail Cróin, abb Achaidh Bioroir, d'écc. Maol Breasail, mac Maol Doraidh, tighearna Ceneoil c-Conaill, do mharbhadh h-i cath Sailtin la Murchadh mac Maoile Dúin, tighearna Ceneóil Eoghain. Claomhchludh righ h-i c-Caisiol .i. Corbmac mac Cuileannáin a n-ionadh Chind Ghégain .i. Finnguine. Maol Ruanaidh, mac Flaind, mic Maoil Seachnaill, do mharbhadh (.i. a losccadh i t-tigh theineadh) la Luighnibh .i. lá macaibh Cernacháin, mic Taidhg, & lá mac Lorcáin, mic Cathail, tighearna Midhe.
Torchair dna leó Maol Croin .i. athair Caindelbháin, mac Domhnaill, tighearna Cheneoil Laoghaire, conadh dó ro ráidheadh,
h-I Cetain cruaidh scarrusa,
fri Maol Ruanaidh ran rath,
dia Dardain gabhusa céill,
for inghnais mic mathar.
Agus Dubh Chuilinn, abb Ruis Each. Tiopraitte, mac Nuadhat, abb Condaire, Lainde Ela, & Lathraigh Briuin, do écc. Dubh Lachtna, mac Ceirine, tighearna Ua m-Bairrche, d'ég. Ar Gall lá h-Ultoibh.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nocha a seacht. A h-aon fichet do Fhlann. Fogartach, mac Flainn, abb Lathraigh Briuin, & tighearna Fothart Airthir Life, d'ég. Aididh, mac Luighne, rí Uladh, do mharbhadh la a chenel féin .i. la
Mael Bairne. Fionnguine .i. Cenn Gegain, rí Mumhan, do mharbhadh la a chenél féin. Iondarbadh Gall a h-Erinn, a longport Atha Cliath la Cearbhall, mac Muiregein, & lá Laighnibh, la Maol Finnia co Feraibh Bregh imme, co fárccaibhsiot dréchta mora dia longaibh dia n-eis, & co n-erlaiset leathmharbh tar muir. Dunghal, mac Cerbhaill, do ghuin la Laoighis. Cacht for Gallaibh Atha Cliath i n-Inis Mac Nessáin. Foghartach, mac Flaind, d'ég. Cathusach mac Ferghusa, tanaissi abbadh Arda Macha, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nocha a h-ocht. An dara bliadhain fichet do Fhlann. Caenchomhrac Insi Endoimh, epscop & abb Lughmaidh, aitti Aenacain, mic Eccertaigh, & Dúnadhaigh, mic Eccertaigh ó t-tat Uí Chuinn na m-Bocht, d'ég an treas lá fichet Iulí. Suairleach, angcoire & epscop Treóit. Maol Ciaráin, abb Tire Dá Glas, & Cluana h-Eidhnech. Ailill, mac Aongusa, abb Cille Cuilinn. Cosccrach, frisa ráite Truaghan, angcoire Insi Cealtra. Tuathal, ancoire, d'ég. Scandal Tighe Telle. Ailill Ratha Epscoip. agus Reachtabhra Rosa Cré, d'ég. Caenchomhrac na n-uamh i n-Inis Bó Finne, d'ég. Maol Finnia, mac Flannaccáin, tigherna Bregh, laech iriseach craibhdheach eside. As dia écc ro ráidhedh,
Mac Dearbhail ag báigh ar Breghmhach,
brisidh gach dáil gan dolbhach,
Maol fial Finnia foroll faobhrach,
eo ruadh ro-ghorm roghlach.
Bath umhal rí réim gan ghabhadh,
ardchlí os Eamhna oenaigh,
fear ad-feidhim cen baoghal,
bá fiu Erinn a aonar.
Maol Finnia, fer cen h-ualla,
coimdi Breagh, breó dar dinna,
a dealbhdha ri rogach rath,
gorm-fhear corach, cathlonn conna.
Laoch-rí brogha builli bair,
co tráigh mara múchtais gell,
Monuar cen Maol Finnia fial
ba ssi an grian fri nitha Nell.
Duibghiolla, mac Eittirsceóil, tighearna Ua c-Ceinnsealaigh
Cinneidigh, mac Gaoithine, tighearna Laighsi, & na c-Coman,
Aindiarraidh mac Maol Muire tighearna Tuirbhe d'écc. Ciarán, mac Dunghal, tighearna Muscraighe, do mharbhadh la a muintir féin. Conligan, mac Corcráin, do mharbhadh a n-dioghail Cind Gegain. Ceallach, mac Saerghusa, ancoiri, & epscop Arda Macha, do écc.
Annal Aois Criost, ocht c-céd nocha a naoi. An treas bhliadhain fichet do Fhlann. Dunghal, mac Baeithine, abb & epscop Glinne Dá Locha. Coirpre Crom, epscop Cluana Mic Nóis. As dó tuarccaibh spiorat Maoil Sechlainn, mic Maol Ruanaidh cend. Ioseph Locha Con, abb Cluana Mic Nóis do Uibh Fiachrach an Tuaisceirt a chenel. Flann, mac Conaill, abb Imlecha Iubhair. Cenn Faoladh, mac Corbmaic, airchinneach Achaidh Úir Foghartach, mac Maoil Doraidh, tighearna Ceneóil Conaill, do thuitim 'mo ghai féin, & a écc dhé, conadh dó do ráidhedh,
Ruire echtach Eassa Ruaidh,
immo t-teccraitís mór-sluaigh,
Ass-ib digh m-báis baeghlach sé,
iar c-crádh uí Iese .i. Criost.
Mac Leighinn, mac Bruadair, tighearna Muscraighe Breogain, d'ég. Cionaedh, mac Mael Ruanaidh, & Aodh, mac Iolguine, flaith Ua m-Bairrche, do mharbhadh na n-dís lá Cendubhan, mac Maele Cáin. Fubhthadh, mac Murchadha, tighearna Ua Criomhthannáin, d'ég. Furbaidhi, mac Cuilennain, tighearna Ua Foircheallain, do ghuin. Bruaitedh mac Flaithbeartaich, tighearna Corco M' Druadh, d'ég. Sárucchadh Cenannsa la Flann mac Maoileachlainn, for Dhonnchadh for a mhac fodhéin, & sochaidhe ile do dhichendadh ann don chur-sin.
Annal Aois Criost, naoi c-céd. An cethramhadh bliadhain fichet do Fhlant. Maol Cianan, mac Foirtcheirn, epscob Lainne Léire. Liotan, abb Tuama Da h-Ualann. Flannacan ua Lonáin, abb Leth Mo Caemhocc. Dubhan, abb Cille Dari. & Lachtnan, abb Fearna, d'ég. Diarmaid, mac Cerbhaill, do iondarbadh a ríghi Osraighe, & Ceallach, mac Cearbhaill, do rioghadh tar a éis. Oileach Frigreann do orgain do Ghallaibh. Imnisi catha etir dá mhac Aodha Finnleith .i. Domhnall & Niall cco ro toirmiscceadh tria impidhe Ceneóil Eoghain. Maidhm ria c-Ceallach, mac Cearbhaill, & ria n-Osraighibh for Eilibh & Muscraighibh, i t-torcair cx im Thechtegan, mac Uamnacháin im tighearna n-Eli & sochaidhe ile. Ailfrid, righ ró ordneadh recht, & féneachus na Saxan, & an righ budh mó echt, foirglighe gaois & crabhadh do righaibh Saxan, d'ég.
Annal Aois Criost, naoi c-céd a haon. An cúigeadh bliadhain fichet do Fhlann. Indreachtach mac Dobhailen, abb Bendchair, d'écc, an seiseadh lá fichet April, dia n-ebradh.
A h-aon trí céd cadla cuir,
ó etsecht Comhghaill Beannchuir,
Co ré roenaidh ruarthar n-gle
Inrechtaigh aird oirdnidhe.
Maol Poil, abb Sruthra Guaire. Furadhran, mac Garbhain, prióir Cille h-Achaidh, d'ég. Céli, mac Urthuili, prioir Achaidh Bó Caindigh Eigneachan, mac Dálaigh, mic Muircheartaigh, tighearna Ceneoil Conaill, d'ég. As dia écc adrubradh,
Ecc Is eitigh for-accaibh sluagha
saighes iar setaibh,
Ma ro claoidenn rí seitrech, mór
liach Eccneach i n-égaibh.
Eccneach ba dodhaing d'óccaib,
rí Ceiniuil Conaill chédaigh,
dirsan gnúis crédhbhás mídhend
fo tuinn irenn iar n-éccaibh.
Indreachtach Bendchair buidhnigh,
Ciarmhac Gabhra, gairm sobhraigh.
Fland Feabhail, fial fri dodhaing,
Eccneach Sil Conaill caingnigh.
Flann, mac Domhnaill, rídhamhna an Tuaisceirt, d'écc. Ciarmhacán, mac Flainnabhrat h-ui Dunadhaigh, tighearna Ua Conaill Gabhra, d'ég. Ciarodhar, mac Crundmhaoil, tighearna Ua Felmedha. Laidhgnen, mac Donnagáin, tighearna Fernmhaighe, do mharbhadh. Muiredhach, mac Domhnaill, righdhamhna Laighean, do ghuin i t-tíribh Mumhan, & a écc. Mudan, mac Donnghaile, tighearna Corca Laighdhe, d'ég. Sloighedh la Flann mac Maoil Sechlainn, & la Cerbhall, mac Muiregáin, co Fiora Mumhan, go ro h-ionnradh leó ó Ghobhran go Luimneach. Glaissini, mac Uisseni, tighearna Ua Mac Caille, d'ég.
Annal Aois Criost, naoi c-céd a dó. An seiseadh bliadhain fichet do Fhlann. Colmán, scribhnidh & epscop Doimh Liacc, & Luscan. Ferghil, epscop Findabhrach, & abb Ind Eidhnén. & Flann, mac Oenacain, abb Luscan, d'ég. Flann, mac Flaithbertaigh, tighearna Corca Mo Dhruadh, d'ég. Slóigheadh Fear Mumhan lá
Corbmac, mac Cuilennain, & la Flaithbertach go Maigh Léna. Tionóilset Leth Cuinn ina n-dóchom andsin im Flann, mac Maoilechlainn, & fearthar cath etorra, co ro mheabhaidh for Leth Chuinn, & do-rochair ann Maol Craoibhe ua Cathaláin. Slóigheadh oile lá Corbmac, & lá Flaithbheartach for Uibh Néill an Deisceirt, agus for Connachtoibh, co t-tuccsat gialla Connacht ina c-cobhlaighibh móraibh iar Sionainn, & airccther innseadha Locha Ríbh leó.