Togail Bruidne Da Derga
Buí rí amra airegda for Érinn, Eochaid
Feidleach a ainm. Do-luid feachtus n-ann dar aenach
m-Breg Léith, con-accai In mnaí for ur in
tobair & cír
chuirrél argit co n-ecor de ór acthe oc folcud
a l-luing
argit & ceithri h-eóin óir furri & gleorgemai beccai di
charrmogul chorcrai h-i forfleascuib na luingi.
Brat
cas corcra fo loí chaín aicthe.
Dúalldai airgdidi
ecoirside de ór oibinniu isin
bratt .Léne lebur-chulpatach
isí chotutlemon dei sítiu úainide fo
derginliud óir impi. Túagmíla
ingantai di ór & airget
fora bruindi & a formnaib & a gúallib isind
léne di
cach leith. Taitned fria In grían co b-ba forderg dona
feraib tuídhleach ind óir frisin n-gréin asin títiu
uainidi. Dá trilis n-órbuidi fora cind .Fige
ceithri
n-dúal ceachtar n-dé, & mell for rind cach dúail. Ba
cosmail leó dath ind foiltsin fri barr n-ailestair h-i
samrad nó fri dergór íar n-dénam a datha.
Is and buí oc taithbiuch a fuilt dia folcud
& a dá láim tria derc a sedlaig immach. Batar
gilithir
sneachta n-oenaichde na dí dóit & batar
maethchóiri
& batar dergithir sían slébe na dá
grúad n-glanáilli.
Badar duibithir druimne daeil na dá malaich .Batar
inand & frais do némannaib a déta ina cind.
Batar
glasithir buga na dí súil. Batar dergithir partaing
na beóil. Batar forarda míne maethgela na
dá
gúalaind. Batar gelglana sithfhota na
méra. Batar
fota na láma. Ba gilithir úan tuindi In taeb seng
fota tláith mín maeth amal olaind. Batar teithbláithi
sleamongeala na dí slíasait. Batar cruindbega
caladgela na dí glún. Batar gerrgela
indildírgi na
dé lurgain. Batar coirdírgi
íaráildi na dá sáil. Cid
ríagail fo-certa forsna traigthib Is ing má 'd-chotad égoir
n-indib acht ci tórmaisead feóil
ná fortche
foraib. Solusruidiud inn éscae ina saeragaid.
Urthócbáil
úailli ina mínmailgib. Ruithen suirghe
ceachtar
a dá rígrosc. Tibri ániusa ceachtar a
dá grúad,
co n-amlud indtibsen do ballaib bithchorcra co
n-deirgi fola laíg, & araill eile co solusgili
sneachta.
Bocmaerdachd banamail ina glór. Cém fosud
n-inmálla acci. Tochim ríghnaidi lé.
Ba sí trá as
caemeam & as áildeam & as córam ad-connarcadar
súili doíne de mnáib domain .Ba
dóig leó bed a
sídaib dí. Ba fria as-breth: cruth
cách co h-Étaín.
Caem cách co h-Étaín.
Gabais saint In rí n-impe fo cétóir &
da-raíde
fer dia muindtir ríam di astud fora cind. Im-chomarcair
in rí scéla dí & as-bert fria ina
sloindiud :
‘Inum-biasa úair coibligi lat?’ ol Eochaid. ‘Is ed
do-roachtmar fort foesam sunn ’, orsí.
‘Cest: can deit & can do-luid?’ ol Eochaid. ‘Ní
anse’, olsi. ‘Étaín missi, ingen Étair rí Eochraidi a
sídaib. Atúsa sund fichit m-blíadna
ó ro génair i síd.
Fir In t-síde eter rígu & chaemu ocum chuindchid &
ní étas form fo bithin rot-carusa seirc
lelbhán óba
túalaing labartha, ar th'airscélaib & t'ánius, & nít-acca
riam & atot-gén fo chétóir ar do
thúarascbáil. Is tú
doroacht íarum’. ‘Ní ba taig drochcarad h-i céin dait
ém’, ol Eochaid.
‘Rot-bia fáilte & léicfider cach bean do
mnáib airiut
& Is acut t'aenur bíasa céin bas míad
lat’.
‘Mo thinnscra choir dam’, orsí, ‘& mo ríar íar suidhiu’.
‘Rot-bía’, ol Eochaid. Do-berthar .uii. cumala dí.
At-bail In rí íarum .i. Eochaid Feidlech.
Íar cind aimsire léicid Cormac .i. rí Ulad, fear na
trí m-búad, ingin Echach, dáig ba h-aimrit acht ingen
rug do Chormac íar n-dénum in
brothchán do-bert a
máthair dí .i. In bean a sídaib .Is
and as-bertsi
fria a máthair: ‘is cuil a n-da-radais dam, bid ingen
nos-bér ’.
‘Ní ba bá són ’, ol a máthair.
Biaid taigid ríg furri.
Do-ber Cormac íarum arísi an mnaí .i. Étaín,
& ba sí a ríarside ingen na mná ro
léigead rempe do
marbad. Nís-léicide Cormac dia máthair di altromm.
Nos-berait íarum a dá mogaidseom dochum
chuithi
& tibidsi gen gáire friu oca tabairt isin chuithi.
Do-luid
a n-gus n-airriu íarum. Nos-berad i l-lías n-gamna
búachaille n-Eterscéle meic .h. Iair, rígh Temrach, &
ros n-altarside co m-bo druinech maith, & ní
buí i
nh-Érind ingen ríg bad chaímiu
oldás.
Do-gníth teach fichi forche leósom dí cen
dorus n-ann etir acht seinistir & forléas
namá.
Airighit didiu munter Eterscéle an teach h-ísin &
adar leó ba biad buí ann lasna
búachailli. Luid fear
díb co n-dercachai forsin forléss con-accai In n-ingin
rochaím roálaind isin tig. Ad-fíadar
don ríg a nísin.
Tíagait a munter úadh fo
chétóir dia breith cen
athchomarc & do shárugud In tigi, ar ba h-aimrit
in rí, &
do-rairngiread dó no bérad bean mac dó nád festa a cenél.
As-bert In rí didiu : ‘Isí in
bean sin do-rairngiread
damsa’.
In tan didiu buí ann dadaig con-acca In n-én
forsin forléss a d-dochum, & fácaib a énchendaich for
lár In tigi & luid chuice & arda-gaib co n-epertsom
fria: ‘Do-filter chucut ón ríg do choscrad do
thige &
dot brith chucai ar éigin, & bia torrach
úaimsea & béra
mac de & ní marba eónu In mac sin & bid Conaire a
ainm (ar ba Mes Búachalla a h-ainmsi
dano)’.
Ocus breathasi cosin rígh n-íarum & lotar
a h-oite lé & ara-naissi dond ríg, & do-bertside seacht
cumala disi & seacht cumala aile dia h-aitib & do-gníthea
airig doib íar sin comdar reachtaidi uile,
conid de ataat In dá Feidlimid Reachtaidi.
Ocus birtsi íarum mac dond ríg .i. Conaire mac
Mesi Búachalla, & batir h-é a trí drindrosci forsin ríg
.i. altrom a meic eter theora aicce
.i. na h-aiti rosn-altadar
& na dá Maine Milscothacha, & ata-comnaicsi
fa-deisin, & ad-bertsi : ‘Int-í dúdrastar
ní don macso
di feraib h-Érind do-bera dinaib teoraib trebaibsea
ar
chomét In meic ’.
Alta íarum samlaid & ro-feadadar fir h-Érenn
in mac so isin laithiu i r-rogénair fo
chétóir, & ro alta
in meic aile lesin .i. Fer Lé & Fer Gar & Fer Rogein ,
trí meic h-ui Duind Désa ind féndeada .i. fear sochraidhi
do sochraidi a meic lesi.
Ro bátar didiu teora búada for Conaire .i.
búaid clúaisi & búaid radairc & búaid n-airdmesa,
& ro múin búaid cach comalta dia trí
comaltaib díbsin
& nach sére do-gníthea dosom do-téigtis dí a cethror.
Citis teora séire do-gníthi dosom no
téigead cach
fear díb dia sére. Inand éitiud &
gaiscead & dath each
doib a ceathrur.
Marb In rí íarum .i. Eterscéle. Con-grenar
tairbfeis la firu h-Érenn .i. no marbad tarb
leó & no ithead
oenfear a sáith de & no ibead a enbruithi
& no chanta ór
fírindi fair ina ligiu. Fer at-chichead ina chotlad
is
é bad rí, & at-baildis a beóil In tan
ad-beiread gaí.
Baei Conairi a ceithri cairpthig i l-Lifiu occa
cluichiu, a thrí comaltai & sé bad-deisin.
Lotar didiu
a aite chuice co tuidchised don tairbfeis.
At-chonnairc fear na tairbfeisi In tan sin ina
chotlud fer lomnocht i n-diaid na h-aidche íar sligi na
Temrach & a chloch ina thailm.
‘Ragatsa dadaig’, ol sé, ‘infar n-degaid’.
Fan-ácbat a
chomaltai occa chluichiu &
ima-saí a charpat & a arai co m-baí oc
Áth Clíath.
Con-acae eónu findbreca móra and,
écomdige ar mét
& doath. Im-saí ina n-degaidh comdar scítha ind
eich.
No téigtis fot n-ahurchara riam & ní
théigtis ní bud
síre. Taurbling & gaibid a thailm doib
asin charbad.
Im-suí co m-buí oc muir ina n-deadaich. Fos-raemet
ind eóin forsin tuind. Luidseom chucu co tubart a
láim tairrsiu. Fo-fácbad na h-eóin a
n-énchendcha &
imda-suat fair co n-gaíb & claidbib. Aincithi
fer díb h-é &
at-n-gládastar, co n-epert fris:
‘Is mise Nemglan, rí énlaithi do athar & ar-garad
dít díbrugud én ar ní fuil
sund neach napad dír dait
ó a athair nó máthair’.
‘Ní feadarsa’, ol seiseam, ‘cosaniú sin’.
‘Eirg do
Themraig innocht’, ol sé. ‘Is córu deit.
Atá tairbfeis
ann & Is tú bas rí de, .i. fer lomnacht i n-diaid na
h-aidche íar sligi di sligthib na Temrach, &
cloch &
tailm lais, Is é bas rí’.
Luidseom íarum In chruthsa &
bádar trí
ríg cacha sráite dina ceithri sráitib
día tíagad
do Themair oca urnaideseom, & étach acco dó, ar
is
lomnacht da-rairngiread a thaideachd. Con-accesom
don rout for m-bátar a aite & do-bertatar
étach ríg
dó imbi & da-bertatar h-i carpat & for-nenaisc a gíallu.
As-bertatar aes na Temrach fris:
‘Atar lind Is coll ro coillead ar tarbfeis & ar n-ór
fírindi inad gilla óc amulchach
tarfás dúnn and’.
‘Ní méti an nísin’, ol seiseam.
‘Ní h-ainim rí
óc eslobar. Ní mise didiu eíside. Is
cert n-athar &
seanathar damsa fonaidm n-gíall Temrach’.
‘Amrae n-amrae’, ol In slúag .Saigid rígi n-Érenn
imbi. Ocus as-bertsom: ‘Im-caemrossa do gaethaib
corbom gaeth fo-deisin’.
As-bert In so h-uile amal rom-múin dó In fer
ocon tuind. As-ber fris:
‘Biaid airmitniu fort flaith & bid saineamail ind
énflaith & bid sí do airmitiu
.i. do grés ’:
‘Ní thuidchis deaseal Temra & túaithbiul m-Breg’. ‘Nír taifnichter lat claenmíla Cernai’, & ‘Nír echtra cach nómad n-aidche seach
Theamair’, & ‘Nír faei i tig as m-bi eggna suillsi tenead immach
íar fuineadh n-gréne & i m-bi ecnai dammuig’,
& ‘Ní tíassat riut tri
Deirg do thig Deirg’, & ‘Nír ragbaiter díberg id flaith’, & ‘Ní tae dám aenmná nó
énfir i tech fort íar fuinead
n-gréne’, & ‘Ní ahurrais augra do dá moghud ’.
Ro bátar trá deólatchaire móra
inna flaith
.i. .uii. m-bárca cach mís mithemon da
gabáil oc
Inbiur Colbtha cacha blíadna, & mes co glúine cach
fogmair & imbas for Búais & Boind i
medón In mís
mithemon cacha blíadna &ampersir; imbet caínchomraic
co nár rubi
neach In n-aile In n-Érinn fria
flaith, & ba
bindithir la cach n-aen guth aroile In n-Érinn fria
flaith & betis téta mennchrot. Ní
lúaiscead gaeth
caircech m-bó ó medón earraich co
medón foghmair.
Nír bo thoirneach ainbtineach a
flaith.
Fo-dordsat íarum a chomaltaiseom im gabáil
dána a n-athar & a
seanathar díb .i. gat & brat & guin
daíne & díberg. Gatsatside na teora gata ar
in
n-oenfer .i. mucc & ag & bó cacha
blíadnae co n-accaitis
ca h-indeochad do-bérad In rí forru ind &
cía domaín do-airgébad
don ríg In gat ina flaith.
Do-theced didiu cacha bliadna In fer trebar
día chaínead frisin ríg as-beread in
rí fris: ‘Eirg
co n-árlaiter trí maccu .h. Duind
Désa, it é rota-thuigsead ’.
Fo-laimtis a n-guin cacha fechtais no
théigead dia rád friu. Ní
tindtádsom cosin ríg a
frísi ar nach-ruidead.
Ónní íarum ros-gab míad &
imtholtu íad,
gabsat díberg co maccaib flaithi fer n-Érenn
impu.
Trí .lll. fear doib In tan bádar oc faelad i
Crích
Connacht occa múnud, condad-acca muicid Maine Milscothaig íat,
& nín-acca riam a
nísin. Luid for
teichead. Foro-chúalatarsom. Lotar ina deagaid.
Éighthi In muccaid co tánic túath in
dá Maine fae &
co n-argabait na trí choecait fer cona forbannaib &
bertair do Themair & fo-gellsat In ríg
imbi co
n-epertside: ‘Oircead cách a mac & ainciter mo
daltaiseo ’.
‘Cet, cet’, or cách. ‘Do-géntar airiut’.
‘Náte, ém’, olseiseom. ‘Ní h-aurchor saegail damsa
in breath ron-ucus .Ní crochfaider ind fir
acht eirced
senóire leósom co rolát a n-díbearg for firu Alban’.
Do-gníat a nísin. Tíagait ass forsin
fairrgi
co comairneachtair fri mac ríg Breatan .i.
Ingcél
Caech mac h-ui Conmaicni, triar fer cona senóraib
leó co comarneachtair forsind fairrgi. Do-gníat
cairdeas & tíagad la h-Ingcél cor
rolásat díbearg lais.
Isí orcain tuc Ingcél dó, adaig ro
curetha
& a máthair & a athair & a seacht n-derbráithri do thig
ríg a thúaithi orta uile la h-Ingcél In n-oenaidche.
Do-lotar trá forsin fairrgi anall a tír n-Érenn do
chuindchid orcne fon orcain sin dligistair Ingcél
díb.
Lánsíth i nh-Érinn i flaith
Conaire, acht buí
imneissi chatha iter dá Chorpre i Tuadmumain.
Dá
chomalta dosom. Ní buí a córugud co
riacht Conaire.
Geis dosom teacht día n-eiteirgleód ríasíu do-róistis
chuice. Téit íarum, cíarbo geis
dó, & do-gní síd eturru.
Anais .u. aidche la ceachtar n-ae díb .Geis dosom
didiu an nísin.
Íar n-gleód ind augrai ro buí oc soigin co
Temraig. Is ed gabsait, seach h-Uisneach Mide
co n-acus íar sin a n-indread anair & aníar
& andeas &
atúaid, & co n-accatar na buidne & na slúagu
mo seach & na firu lomnacht & rop nem thened tír h-Úa
Néill immi.
‘Cid an ní seo?’ ol Conaire. ‘Ní anse’, ol a munter. ‘Ní duaichnid
isí In cháin
ro mebaid and In tan ro gabad for loscad in
tíre’. ‘Cest, cid ghébmoe ?’ ol Conaire. ‘Sairthúaid’, for a muinter. Is ed ro gabsad íarum desel Temrach &
túaithbiul
Breg & to-ssesa lais cloenmíla Cernae & ní
facai
coru scáig a tofonn. Is é rí insin loingsige siabrai didiu fo bith imus-rola In t-omon íar sin co nach roba conar do-chóstis acht Sligi Midlúachrai &
for Sligi
Chúaland. Is ed gabsad íarum la h-airer n-Érenn
atúaid. Is and as-bert Conaire for Sligi Chúaland: ‘Cid ragma innocht?’ ol sé. ‘Domm-air a rád, a Chonaire’, for Mac Cécht
mac
Snaide Teched, caithmílid Conaire meic
Eterscéle,
‘batir menciu fir h-Érenn oc do chosnamso cach
n-aidchi indás beith duitsiu for merugud tigi
aíged ’.
‘To-tét meas fo aimseara ’, for Conaire. ‘Buí
cara damsa isin tírsea’, for Conaire, ‘acht ro
feasmais
conair dá thig’. ‘Cía h-ainm?’ for Mac Cécht. ‘Dá Derga di Laignib’, ol Conaire. ‘Ránic
chucamsa
ém’, ol Conaire, ‘do chuindchid aisceada & ní
tudchaith co n-eru.
Ron-íurusa im chét m-bó
bódána; ron-íurusa
im chét m-brat cungas clidetach; ron-íurussa
im chét muc muicci glasa; ran-íurussa im
chét
n-gaiscead n-gormdatha n-gubae; ran-íurussa im .x. delgi
diortha; ran-íurussa im .x. n-dabcha
deólcha; ran-íurussa
im deich donnae; ran-íurussa im .x. mogu;
ran-íurussa im .x. meili; ran-íurussa im
trí noí con
n-oengel ina slabradaib airgdigib ;
ran-íurussa im
chét n-each m-búada h-i sedgregaib oss n-écennsa.
Ní áirmithe ám dó .Cía
ríasad beós, do-bérad naill.
Is ingnad mad brónach frimsa innocht oc
ríachtain
a trebe chuici’.
‘Am eólachsa ém día thig’, for Mac
Cécht, ‘in
t-sligi forsa taí, téit co téit isa
teach, ar Is tresin teach
atá In t-sligi. Atáit
.uii. n-doirsi isa teach & .uii.
n-imdada iter cech dá dorus, & ní fil acht
oenchomlaid
n-airi & im-suíthear In chomlai fri cech n-dorus
día
m-bí In gaeth. Lín ataí sund ragai it
bróin dírmai
co tarblais for lár In tigi. Masu ead
no téig, tíagsa
co n-ardu tenid and ar da chind’.
In tan ro buí Conaire íar suidiu oc ascnom
íar Slige Chúaland, rathaiges In triar
marcach riam
dochum In tigi & teora léne derga impu & trí
bruit
derga impu & trí scéith derga foraib &
trí gaí derga
ina lámaib & trí h-eich derga foa suidib &
tri fuilt
derga foraib. Derga uile cona fíaclaib & foltaib
iter
each & duine.
‘Cía rédes ruind’? for Conaire. ‘Ocus ba ges
damsa In triar ucut do dul rium’, for Conaire, ‘na
trí Deirg do thig Deirg. Cía ragas ina n-díaid co
taesead i l-lorg chugamsa?’ ‘Ragadsa ina n-díaidh’,
for
Lé Fear Flaith, mac Conaire.
Téit ina n-díaid &iacute;arum for echlascad ,
& nísn-árraid.
Buí fot n-ahurchara etarru. Acht
níructaisseom aireseom ní rucadsom foraibsom .As-bert friu ní remtíastais In rí.
Nísn-árraid,
acht ro chachain In tres fear laíd dó tara
ais:
Én, a meic, mór a scél.
scél ó Bruidin.
bélot long.
lúaichet fer n-gablach fíangalach n-doguir cned misad mór bét.
bé find fors n-destatar deirgindlid áir. Én.
Tíagait úad íarum. Ata-roí a
n-astod.
Anais In mac ar cind In t-slúaig. As-bert
fria a athair a n-as-breth fris. Ní bo ait lais.
Ina
n-diaid deit, & toirg doib trí dumu & trí
tinne & airet
m-bete im theglachsa ní bía nech eturru
ó thein co
fraig.
Téit íarum ina n-diaid In gilla & toirgden
doib a nísin, & nísn-árraid, acht ro
chachain In tres
fear laíd dó tara ais:
Én, a meic.
mór a scél.
gerthiut gorthiut robruth rígh oes labra tria doilbthiu fear farsaig fordaim dám nónbair. én.
Tintáid In mac a frithisi co rogaib In laíd do
Chonaire.
‘Eirg ina n-diaid’, for Conaire, ‘& toirg doib sé
dumo & sé tindiu & mo fuidellsa & aiscidi
ammárach
& airead beiti im theaglachsa ní bía neach
etarru ó
then co fraig’. Luid In gilla ina n-diaid íarum, &
nísn-árraid,
acht fris-gart In tres fear co n-epert:
Én, a meic, mór a scél.
scítha eich imda-rríadam.
im-ríadam eocho Duind Desscoraig a sídaib.
cíammin bí amin mairb.
móra aird airdbe as saegal.
sásad fiach.
fothath m-bran.
bresal airlig.
ar-liachtait faebair.
ferna tullochtaib tráthaib íar fuin. én.
Tíagait úad íarum.
‘At-chíu nírus-fastais na firu’, for Conaire. ‘Ní mé rod-meirt ém’, or Lé Fear
Flaith. Ráidis a n-aitheasc n-déidinach as-bertadar
fris.
Nirptar fáilti de & bádar íar sin na
míthurassa imomna
foraib.
‘Rom-gobsa mo gesa ule anocht’, ol Conaire,
‘h-ua ro-essa indarboe In tríar sin’.
Do-chótar riam dochum In tigi corro gabaiset
a suide Is In tig & coro áirgiset a n-eochu dergae
do
dorus In tigi.
Is ed ro gob Conaire cona slúagaib da
Áth
Clíath. Is ann dosn-árraid In fear maeldub
co
n-oensúil & oenláim & oenchois. Mael
garb for suidiu.
Cía fo-certa míach di fíadublaib
for a mullach ní
foíchred uball for lár, acht ro
gíulad cach uball díb
for a findiu. Ó fo-certa a srúb ar
géscoe ima-tairisfeadh
doib. Sithremir cuing n-imeachtair ceachtair
a dá lurgan. Mét mulaig for got cech meall
do
mellaib a dromai. Gaballorg iairn ina láim. Muc
mael gearr dub dóiti for a muin & sí oc
síréighim, &
ben bélmar már dub duabais dochraid ina
diaid.
Cía fo-certa didiu a s-srúb ar gésce
fo-lilsad. Tacmaicead
a bél íchtarach co a glún.
Tathchuireathar bedg ara ceand & ferais
fáilti fris. ‘Fo chen dait, a popa, a Chonaire. Cían ro-feas
do thíachtu sund.’ ‘Cía feras In fáilti?’ for Conaire. ‘Fer Cailliu co muicc daitsiu dot ocumul, ar ná
rabais h-i toichnead innocht. Is tú rí as
deach tánic
in domun’. ‘Cía h-ainm dá mnaí’? ol Conaire. ‘Cichuil’, ol sé.
‘Nach n-aidchi n-aile dúib’, ol Conaire. ‘ar roticfa co port i m-bía innocht, a phopáin
chain Conaire’.
Téit íarum dochum In taigi, & a bean
bélmar
már ina diaid & a mucc moel dub dóite oc
sírégim
fora muin. Gess dosom didiu In nísin & ba ges didiu
dó díberg do gabáil i nh-Érinn
ina flaith.
Gabtha trá díberg la maccu Duind Désa
&
.u. c. fo churp a n-díbergi cenmo-thá
foslúag leó. Ba
ges do Chonaire an nísin. Buí laech maith
isin tír
thúaid. Fén tar crínach ba h-ead a
ainm. Prímloech.
Is de ro buí Fén tar crínach
dó, Is cuma ro chinged
tar a chomland & no chesed fén
tar crínach. Gabtha
díberg didiu la suide & .u. c. fo churp a
díbergi a oenur
cenmo-thá fosluag.
Bátar and íar sin fíallach batar
úallacha &
.uii. meic Aililla & Meadba & Maine for cech fir
díb
& forainm for cech Maine .i. Maine Aithremail &
Maine Máthramail & Maine Mingor & Mane Mórgor
& Maine Annoe & Maine Milscothach & Maine cota-gaib
uile & Maine co sic os mó epirt. Gabtha díberg
lui sidib. Maine Máthramail & Maine Andoe ceithri
fichit déc fo churp a nn-díbergi. Maine Aithremail .l.
ar .cccc. fo churp a n-díbergi. Maine Mílscothach
.u. c. fo churo a n-díbergi. Maine cota-gaib uile
.ui. c.
fo churp a n-díbergi. Maine as mó epirt
.uii. c. fo
churp a n-díbergi. u. c. fo churp díbergi
cach fir díb
ol-cheana.
Baí triar treblang di Uib Bríuin
Chúaland
di Laignib .i. trí Rúadchoin di feraib
Cúaland. Gabtha
díberg didiu la suidi & dá fichit
déc fo churp a n-díbergi
& dám dásachtach leó. Batir
díbergaig trá trian
fer n-Érenn h-i flaith Conaire. Ro-m-boísom do nirt
& cumachta a n-indarba a tír h-Érenn do
athchor a
n-díbergi allanall & tuidheacht doib dochum a
tíre
íar n-athchur a n-díbergi.
In tan ron-áncatar formna na fairrgi cotrecat
fri h-Ingcél Caech & Éiccel, fri dá
mac h-ui
Conmaicne di Breatnaib, for druimne na fairrgi.
Fear ainmín h-úathmar. Oensúil
asa étan, leithigthir
damsechi, duibithir, & tri meic imlesan
inti.
.xiii. c. fo churp a n-díbergi. Batar lía
díberg fer
n-Érenn.
Bátar do muirchomruc forsin fairrgi. ‘Ná bad ead do-gneth’, ol Ingcél. ‘Ná brisid fír
fear formsa. Itib lía andú’. ‘Ní raga acht comlond fortso’, fortat
díbergaig
h-Érenn. ‘Atá ní as fearr dúib’, ol
Ingcél. ‘Dénam córai,
ol atdob-rarbadse a tír h-Érenn, & atan-rarbadne a
tír Alban & Breatan. Dénam oentaig etronn.
Taítsi
co n-atralaid far n-díberg im thírsea, &
tíagsa libsi
conid-athralor mo díberg i far
tír’.
Do-gníth In chomairle h-ísin, & do-bertatar
glindi ind di síu & anall. Ité aitire dono
do-breatha
do Ingcél ó feraib h-Érenn .i.
Gér & Gabur & Fer
Rogain, im orgain fa togaidhi do Ingcél i nh-Érinn &
orgain ba togaidi do maccaib Duind
Désa i n-Alpain.
Fo-creasa crandchor forru dús cía díb
lasa
ragtha i tosach. Do-tuit dul la h-Ingcél dochum a
thíri. Lotar íarum dochum n-Alban, & ortadar
a
n-orcain and, & ath-ralsat íar suidhi dochum n-Érenn.
Is ann sin trá, do-luid Conaire íar Slighi
Chúalann dochum na Bruidhne. Is and tángadar na díbergaig co m-bátar i n-airear
Breag comardu Étair forsind fairrgi. Is and as-bertadar na díberga: ‘Telcid sís na seólo & dénaid
oenbuidin díb forsind
airrgi arnachab-accastar as tír & eththar nach
traig-éscaid
h-úaib isan tír dús In fagbaimis
tesorcain ar
n-ainech fri h-Ingcél, orcain fon orgain do-rad
dúnn’.
‘Cest, cía raghas dond éitseacht isa
tír?’
Rachta neach lasa m-bet na trí búada .i.
búaid clúaise
& búaid rodairc & búaid n-airdmesa. ‘Atá limsa’, for Maine Milscothach, ‘búaid
clúaisi’.
‘Atá limsa didiu’, for Maine Annoe, ‘búaid
radeirc
& airdmeasa’. ‘Is maith a dul dúib’, for na díbergaig,
‘fón indussin’.
Do-tíagat nónbur íarum co m-bátar for
Beind Étair, dús cid ro-clótis & ad-chetis. ‘Tá chéin’, for Maine Milscothach. ‘Cid sin?’ for Maine Andoe. ‘Fúaim n-eachraide fo rígh ro-cluiniursa’. ‘Ata-chíusa tria búaid rodeirc’, for a
chéle. ‘Cest, cid at-chísiu h-i suidiu?’ ‘At-cíusa’, orsé, ‘echrada ána aurardai
áilde ágmara
allmara foseanga scítha sceinmnecha
féigi faebardhai
femendae fo réim fo-crotha mórcealtar
talman.
Dor-riagat ilardae uisscib indberaib ingantaib.’
‘Cit n-é uisce & ardae & indbera do-riadhad?’ ‘Ní anse: Indein, Cult, Cuilten, Mafat, Amatt,
Iarmafat, Findi, Goisce,
Guistine.’ ‘Gaí glas h-úas chairpthib; calca détt
for sliastaib;
scéith airgdidi h-ús uillib; leth ruith &
leth gabra.
Étaigi cach n-oendatha umpu.’ ‘At-chíusa íar sin sainslabra sainigthi remib
.
trí .lll. n-gabar n-dubglas it é cendbega
corrderca
biruích baisleathain bolcsróin bruindideirg
béolaide
saitside sogabáltaige crechfoibdidi
féighi faebardae
femendae cona trí coectaib srían
crúanmaithne friu’.
‘Tongusa a toinges mo thúath’, for fer ind
rodeirc, ‘is slabra nach suithchernai In sin. Is h-í
mo
airdmes de, Is é Conaire mac Etirscél co
formnaib
fear n-Érenn imme do-rét In t-sligi’. Tíagait for cúlu íarum co n-décdatar dona díbergachaib:
‘Ised ann so ro-chúalamar & adus-connarcmar’.
Batar sochaidi trá iter da síu & anall
in
t-sluagse .i. trí .lll. curach & cúic
míli indib & .x. cét
in cach míli. Arro-tógaibseat íarum na seóla for na
crundu & dos-cuirethar dochum thíre coro gaibseat
h-i Trácht Fuirbthi.
In tan ro n-gabsat na curaig tír, Is and
robuí
Mac Cécht oc béim tened i m-Bruidin
Dá Derga. La
fúaim na sbréde fo-cesa na trí
choectu curach co
m-bátar for formnu na fairrge. ‘Tá chéin, for Ingcél. Samailte latsu,
a Fir Rogain’. ‘Ní fetursa’, ol Fer Rogain, manid Luchton
Cáinti
fail indi i nn-Emain Machae do-gní In bosorcuine
seo
oc gait a bíd aire ar éigin, nó
gréch ind Luchduind
h-i Temair Lúachrae nó béim
spréde Meic Cécht oc
atúd tened ría ríg h-Érenn
airm h-i foí .Cach fras trá, do-léicead In spréd
for lár fo-nuinfidi
cét laeg & delethorc friae. ‘Ní tuca Día and In fer sin innocht ’, fordat meic
Duind Désa, ‘is líach’. ‘Ní bud líacha suidiu limsa’, for
Ingcél, ‘indás inn orcuin do-ratsa dúibse. Ba h-é mo
líthsa bid é do-chorad and’. Tos-cuirithir dochum thíri. A n-gloim ro lásat na trí .lll. curach oc tuidecht i
tír for-rochrad Bruidean Dá Dergae coná roibe gaí for
ailching inte
acht ro láiseat grith co m-bátar for
lár In tigi uili.
‘Samailte lat, a Chonaire, cía fúaim so?’
‘Ním-thása a samuil, manid talam imid-rae nó manid In Leuidan timchela In domuin ad-comaicc
a erball do thochur In beatha tar a cheann nó
bárc
mac Duind Désa ro gab
tír.’ ‘Dirson
nábdar h-é
bátar and. Batar comalta carthacha dún. Ba
h-inmain In fíanlag. Nísn-áigfimis
anocht ’. Is and ránic Conaire co m-buí h-i faichchi na
Bruidne.
In tan ron-chúala Mac Cécht In fothronn
ata lais roptar óic táncatar co a muntir. La sodain
for-ling a gaiscead dia chobair. Aidblithir leó bid
torandchleas trí cét a chuicligi oc forlaimm
a gaiscid.
Bárc a m-bátar meic Duind Désa ba h-indae
buí In cur márthrelmach andiaraid i m-braine na
báirci, In leó h-úathmar ansae,
Ingcél Caech mac
h-ui Conmaicni. Leithir damseithi ind oensúil
buí
asa étun. Seacht meic imblesan inti. Batar dubithir
dethaig .Méit chairi colbthaigi cechtar a dá
glúine.
Méit clíab búana cechtar a dá
dornn. Méit mulaig
for gut mella a droma. Sithir cuing n-úarmedóin
cechtar a dá lurcain. Gabsat trá na cúic míle .c. & .x. .c.
in cach míli
h-i Trácht Fuirbten.
Luid Conaire íarum isin m-Bruidin & gabais
cách a suidi Is tig iter ges & nemgeis, &
gabsat na
trí Deirg a suidiu & gabais Fer Cailli cona muicc a Fer Cailli cona muicc a
suidiu.
Tos-tánic Dá Dergae íar sin
trí caectaib óclach & a fotalbearrad co clais a dá
chúladh for cach
fear díb, & gerrchochaill co mell a dá
lárcc. Berrbrócca
breccglasa impu. Trí caecait maglorg n-draighin co
feithnib iairn ina lámaib. ‘Pho chen, a phopa Conaire’, ol sé. ‘Cid formna
fear n-Érind do-thaístis lat ros-m-biadfaindsea ’.
In tan trá bátar and con-accatar a n-oen-bandscáil do dorus
na Bruidhne iar fuinead n-gréne,
oc cuindchid a l-léicthi isa thech. Sithir cloideb
n-garmnai ceachtar a dá lurcan. Batir dubithir
dethaich .Brat ríabach rolómar impi. Tacmaicead
a fés In t-íchtarach co r-rici a
glúin. A beóil for
leith a cind.
To-téit co tard a leathgúalainn fria h-ursaind
In tigi oc admilliud ind ríg & na maccoem ro
bátar immi sin tig. h-Éseom feisin ata-raglastar as
tig:
‘Maith sin, a banscál, cid at-chi dúnd, inda fisid?’
‘At-chíusa duidseo immurgu’, ol sise, ‘nocon
érnaba cerr ná chárnai dít asin taig h-i taudchud acht
a m-bértae eóin ina crobaib’. .‘Ní bo dochél célsamar, a bean’, ol
seisem. ‘Ní tú
chélas dúind do grés. Cá do
chomainmseo, a
banscál ?’ ol Conaire. ‘Cailb’, ol sí. ‘Ní forcrad n-anma són ém’, ol
Conaire. ‘Éce it ile imda mo anmandasa cheana’, ol
sí. ‘Citn-éisidi?’ ol Conaire.
‘Ní anse’, ol sisi: Samain, Sinand, Seiscleand, Sodb, Saiglend, Samlocht,
Caill, Coll,
Díchoem, Díchuil, Díchim, Díchuimne, Díchuinne,
Dairne, Dáirine, Der úaine,
Égem, Agam, Ethamne,
Gním, Cluichi, Cethardam,
Nith, Nemain, Noenden,
Badb, Blosc, Bloar,
h-Uaet,
Mede, Mod.
For énchois & oenanáil ro chachain doib in
sin uile
ó dorus In tigi.
‘Cid as áil dait?’ ol Conaire. ‘A n-as áil daitsiu didiu’, ol sisi. ‘Is ges damsa’, ol Conaire, ‘dám oenmná da
airitin
íar fuin n-gréne ’. ‘Cid geis’, ol sisi, ‘ní ragsa co n-decha m'
aídidecht
di ráith isind aidchise inocht’. ‘Abraid fria’, ol Conaire, ‘bérthair dam & tindi
dí
ammach & mo fuidelsa, & anad i maigin aile
inocht’. ‘Má dod-ánic ém dond ríg’, oll
sisi, ‘co praind & lepaid n-oenmná ina thig, ad-étar na aill
ó nach ailiu oca m-biad ainech, mad ro scáich coiblide na flatha fil isin Bruidin’.
‘Is fechuir a frecra ’, ol Conaire. ‘Dos-léic ind,
cid geis damsa’. Buí gráin már foraib íar sin
dia accallaim na mná & míthaurassa acht nád feadatar
can boí doib. Gabsait íar sin na díbergaig tír &
dol-lotar
co m-bátar oc Lecaib Cind Slébe. Bithóbéla trá In Bruidin. Is aire at-berar bruidin
dí, ar Is cosmail fri beólu fir oc cor
bruidne.
Ba mór In tene ad-suíthi oc Conaire cach
n-aidhchi .i. torc cailli. Seacht n-dorais as. In tan
don-iscide crand assa thaíb ba méit daig
n-dairt(h)aigi
cach tob no théiged for cach n-dorus .Ro
bátar .uii.
carbait dég de chairpthib Conaire fri cach n-dorus
don tig & ba h-airecna don aes na deiccsin In t-suillse
mór sin tria asna drochu na carbut.
‘Samailti lat’, a Fir Rogain, for Ingcél.
‘Císí
suillse mór sucut?’ ‘Nochom-thása a samail, mani daig do
rígh’. ‘Ní thuctha Día and inocht In fer h-ísin. Is líach.’
‘Cid ahé libse a flaithius ind fir sin i
tír n-Érenn?’
or Ingcél. ‘Is maith a flaith ’, ol Fer Rogain. ‘Ní taudchaid
nél tar gréin ó gabais flaith ó medón erraich co
medón fogmair, & ní taudchaid banna drúchtae di
feór co medón laí, & ní
fascnan gaemgaeth cairchech
cethrae co nónae, & ní foruích mac
tibhri ina flaith
tar ag fireand cacha indise ón chind m-blíadnae co
araill. & ataat .uii. meic thíri i n-giallnai
fri raigid
ina thigseom fri coimét In rechtai sin & atá
cúlaitiri
íarna cúl .i. Macc Locc & Is é
taccair tar a cend h-i
tig Conaire. Is ina flaith Is combind la cach fer
guth araili & betis téta mendchrot ar febus na
cána
& In tsída & In chaínchomraic fil
sethnu na h-Érind.
Is ina flaith ataat na trí bairr for Érind
.i. barr dés
& barr scoth & barr measa. Ní thuca Día and anocht
in fearsin. Is líach. Is muc reme-tuit mes. Is
noídhiu ar aís. Is líach
garsécle dó.’ ‘Ba h-é mo líthsa’, for Ingcél, ‘bid h-é do-chorad
and. Ba h-é orgain fón aile. Ní bu
ansu limsa indás
mo máthir & ma athir & mo secht n-derbráithir & rí
mo thúaithi do-ratusa dúibsi ría
tuidecht ina athchor
n-díbeirgi’. ‘Is fír, Is fír’, or In t-aes uilc robátar immailli
frisna díbergachu.
Toschuirther beadc na díbergaig a Trácht
Fuirbthin & do-beraid cloich cach fir leó do chur
chairn, ar ba sí deochuir lasna fíanna i
tosuch iter
orcuin & maidm n-imairic, coirthi no clandaitis In tan
ba maidm n-imairic. Carn immurgu fo-cerdaitis in
tan ba n-orgun. Carn ro lásat íarum In tan
sin
h-úaire ba n-orgun. h-I cíanfoccus ón tig ón, ar ná
forclostais & ná
aiccitis ón tigh. Do-génsat íarum a comairli bali i r-rolsat a
carnd.
‘Maith trá’, or Ingcél frisna h-eólchu,
‘cid as
neasom dún sund?’ ‘Ní anse. Bruiden h-Ui Dá Dergae,
rígbrugaid
h-Érenn’. ‘Batar dóichi ém fir maithi do saigid a
chéle don
bruidin sin innocht’. ‘Ba sí comairli na n-díbergach
íarum nech úaidib
do déicsin dús cindus ro-m-both and ’. ‘Cía ragas do déicsin In tigi?’ ‘Cía no ragad ’, or Ingcél, ‘acht mad
meisi? h-Úairi
is mé dliges fíachu’.
To-théit Ingcél do thoiscélad forsin
m-Bruidin
cosin tres mac imlesan na h-oensúla robuí
asa étan
do chommus a ruissc isa teach do aidmillead ind ríg
& na maccaem ro bátar immi isin tig conda-dercacha
tria drochu na carbat. Ro ráthaiged íarum
asin tig
anall Ingcél. Ta-cuirethar beadg ón tig
íarna
ráthugud.
Téit co ránic na díberga baili i
rabatar.
Fo-creas cach cúaird im alaile din díbeirg
fri h-éistecht
in scéoil. Airig na díbearga2
i fírmeadón na cúarta.
Batar h-éiside Fear Gel & Fear Gair & Fer Rogel &
Fer Rogain & Lomnae Drúth & Ingcél Caech.
Seisiur
doib i meadhón na cúarta, & luid Fear Rogain
dia
rithchomarc.
‘Cindus sin, a Ingcél?’ for Fer Rogain
‘Cip indus’, for Ingcél, ‘is ríghda In costud,
is
slúagda a seiseilbe, Is flaitheamda a
fúaim. Bé fo
ná bé rí and, gébassa a tech
isinní no dligim .Do-thét
cor mo díbergi de.’ ‘Fa-rácbaisemne fri láim deitsiu, a
Ingcél, fordat
comaltai Conaire, nád n-íurmais orguin
co feasmais
cía no beth indti’. ‘Cest, In dercachasu a tech co maith, a Ingcél?’
for Fer Rogain. ‘Ro lá mo súilse
lúathchúaird and & gébait im
fíachu amal itá.’
‘Is deithber dait, a Ingcél, cía no gabtha’,
ol Fer Rogain. ‘Ar n-aitine fil ann .i. ardrí h-Érenn,
Conaire mac Etirsceóil’. ‘Cest, cid at-chonnarcaissiu
isin fochlu féindida In tigi fri enech
ríg isind leith anall?’
‘At-chonnarc and’, ol sé, ‘fear gormaineach
már. Rosc n-glan n-gleorda lais.
Déitgen coir .Aiged
fochael forleathan. Línfolt find
forórdae fair.
Fortí choir immi. Míleach argit ina brut &
cloideb
órduirn ina láim. Scíath co
cóicroth óir fair. Sleag
chúicrind ina láim. Caínsi
chaín corcarda lais, os h-é
amulchach. Ailmenmnach In fear sin ’.
‘At-chonnarc and triar fris aníar & anoir &
triar ara bélaib ind fir chétnae. Ata
lat Is aenmáthair
& oenathair doib, it é comaesa comchóire
comáilli
cosmaili h-uili. Cúlmongae foraib. Bruitt
úainide
immpu uile. Tanaslaidi óir ina m-brataib.
Cúarscéith
crédumae foraib. Slega druimnecha h-úastu. Calc
dét i l-láim cach fir díb.
Oenreb leó uile .i. gebid
cach fear díb rind a cloidib iter a dá
mér & imda-cuiread
ima mér & nado-sínead na cloidib a n-oenur
íar suidiu. Samailte lat in
sin, a Fir Rogain’, or
Ingcél.
‘Ní anse damsa a samail’, for Fear Rogain.
‘Cormac Cond Loinges mac Concobair In sin, laech
as deach fil íar cúl scéith i
tír h-Érend. Is ailmenmnach
in fer sin. Is fail ní ad-ágetharfail ní ad-ágethar innocht.
Is
láth gaile ar gaiscead. Is brigu ar trebthochus.
Is é In nónbur fil immiseom na trí
Dúngusa & na
trí Daelgusa & na trí Dángusa, .ix.
céli Cormaic
Cond Loinges meic Concobair.
Ní rubatar riam
firu ara n-dochur & ní ros-anachtatar riam ara
sochur.
Is maith In laech fil eturru .i. Cormac Cond Loinges.
Tongu a toingend ma thúatha, do-thaethsat .ix.
n-deichenbair
la Cormac ina chétchuimscliu & do-thaethsad
.ix. n-deichenbair la muintir cenmo-thá fer
cach airm
doib & fer cach fir díb & raindfid Cormac comgním
fri cach n-oenfer ar dorus na Bruidne &
maídfid
búaid ríg nó rígdamnae
nó airig díberge & im-airigfa
élúd dó cid créchtaig a muindter uile’.
‘Mairg íuras In n-orguin’, for Lomnae Drúth,
‘cid dáig ind oenfir sin Cormaic Cond Loinges meic
Concobair. Tongusa a toingthe mo thúatha’, for
Lomna mac Duind Désa, mad meise con-ísed mo
chomairle ní aidlébthai innd orguin, cid
dáig ind
oenfir sin namá & ara léichet & a febas ind laích.
‘Ní cumci’, for Ingcél. ‘Néla feimmid
dot-h-ecat.
Fír n-gér n-gúaisfeas dá
n-grúad n-gabair
gébthair fris la luighi Fir Rogain ruidhfeas.
Rogob
do guth maidm fortsu, a Lomnae’, ol Ingcél. ‘At
drochlaechsu rot-etatar. Néla feimmid rl.’
‘At-m-bia basa lecht bas brisceam lurcu manaís
for tráig maitne do thig Duind matin moch a m-bárach ’. ‘Assu éc ernbáis ar tromslúagthig
cottet co teinnet
co dered m-betha.’ ‘Ní aisnébet sin ná seanchaid dul
damsa ónd
orguin, corrom mé nosn-orr’.
‘Ná aidbir ar n-ainech, a Ingcél’, for
Gér &
Gabar & Fer Rogoin. ‘Íurthar ind orcun maní
má
in talam fue conon-rommarbtharni occi ’. ‘Angó didiu, Is deithbir deitsiu, a
Ingcél’, for
Lomnae Drúth mac Duind Désa. ‘Ní
duidsiu a
domaíne na h-oircne. Béra cend ríg
alathúaithi lat ;
airtbi alaili & ta-érna as do thriur
derbráthar as ind
orguin .i. Ingcél & Écell & Dartaid na
díbeirgi ’.
‘Is annsu damsa immurgu’, for Lomna Drúth.
‘Mairc damsa ría cách, mairg íar
cách. Is mo chendsa
ceta-imchoichertthar and íarsind úair iter
feirtsib
carpat, áit i comraicfead
díabolnámaid .i. fo-cicherthar
isin m-Bruidin co ba trí & do-foícherthar
esti co ba trí. Mairg no théit, mairg lasa tíagthar ,
mairg cusa tíagar. It
troich téit, it troig cusa tíagar.’ ‘Ní fil nád ró damsa’, ol
Ingcél, ‘inid mo athair
& mo máthair & mo secht n-derbráithir & rí mo thúaithi
ortabairsi limsa, ní fil ní nád
faelasa ó sin innonn’. ‘Cid fín bárc do-téised treut ’, ol Gér & Gabar &
Fer Rogain, ‘íurthar lat ind orgun innocht’. ‘Mairc dos-béra fo lámaib námat’, for
Lomnae Drúth mac Duind Désa. ‘Ocus íar sin, cia occa and?’
‘At-chonnarc and imdae & triar indi, trí
dondfir móra, trí cruindberrtha foraib it é comlebra
for cúl & étan. Trí gerrchochaill
dubae impu co
ulnib & cendidi fota forna cochlaib. Trí cloidib
dubae
dímóra leó & teora dubboccóti
úasaib & teora dubslega
lethanglasa úasaib. Remithir indber cairi crand
cach ae díb. Samailte lat sin, a Fir
Rogain.’
‘Is andsa damsa a samail. Ní fetursa i
nh-Érinn In triarsin manid h-é In triar ucut di
Chruithentúaith de-deochatar for loinges asa
tír conda-fil
h-i teglach Conaire. It é a n-anmand: Dub Loinges
mac Trebuait & Trebuait mac h-ui Lonsce & Curnach
mac h-ui Fíaich. Trí laích ata dech
gaibthi gaisced
la Chruithentúaith In triar sin. Do-foethsad .ix.
n-deithenbor leó ina cét-cumscle & da-thaed fer cach
airm doib cenmo-thá a fer feisin & con-roindfeat
comgním fri cach triar isin Bruidin &
maídhfit búaid
ríg &rl. & ima-ricfa élúd doib
íar sin cidat créchtnaig.
Mairg íuras In n-orguin cid dáig in
trír sin namá.’ ‘Toingu do dea toinges mo thúath mad mo
chomairle do-gnethi and ni h-íurtha inn orgun’, for
Lomna Drúth.
‘Ní cumgai ’, ol Ingcél. ‘Néla femid dot-h-ecat.
Fír n-gér n-gúaisfeas &rl .Ocus
íar sin cia acca and?’
‘At-chonnarc and imdae & nónbor inti.
Mongae findbuide foraib até comáilli uile.
Bruit
breiclíga impu & nae tinne cetharchoire cumtachtai
h-úasaib. Ba lór suilse isind
rígthaigh a cumtach
fil forna tinnib cetharchorib h-ísin. Samail lat
sin, a Fir Rogain.’ ‘Ní anse damsa ’, for Fer Rogain. ‘Nónbor
cuisleannach
inn sin do-róchtatar co Conaire ara
airsceláib
a Síd Breg. It é a n-anmand: Bind. Robind.
Rianbind. Nibe. Dibe. Deichrind. h-Umal. Cumal.
Cíalgrinn .It é cuisleandaich ata dech fil
isin domun.
Do-thaedsad .ix. n-deichenbor &rl. & maídfid cach
fear díb búaid ríg &rl. & ima-ricfa
élúd doib íarum,
ar bid imguin fri scáth imguin friu. Génait
& ní
génaither, úair Is a síd doib. Mairg
íurass In n-orguin
cid dáig In nónbuir sin.’
‘Ní cumgid’, for Ingcél. ‘Néla &rl.’ ‘Ocus ar sin, cía acca ann?’
‘At-chonnarc imdae ann & oenfer inti. Mael
garb for suidiu. Ó fo-certa míach
fíaduball fora muíl
ni foíchread uball díb for lár acht
ro giúlad cach
uball fora finda .A brat rolómar tharis isin
tig.
Cach n-imresain bís isin tig im sudi nó
ligi Is inna
réir tíagait uili. Día faetsath
snáthat isin tig
ro-cechlastai a toitim In tan labras beóus.
Dubchrand
már h-úasae. Cosmail fri mol muilind cona
scíathaib
& a chendraig & a irmtiud .Samailte lat sin, a Fir
Rogain.’
‘Ní anse’ &rl. ‘Taidhle Ulad In sin, rechtaire
teghlaig Conaire. Is éigen aurthúasacht a
brethi
ind fir sin. Fear con-icc suidi & ligi
& biad do chách.
Isí a lorc teglaig fail úasa. faeth libsi
in fear sin.
Tongu a toinges mo thúath, bid lia a mairb lais na
h-oirgne andáta a m-bí. Do-thoetsad a
trí chomlond
lais & do-thaeth and fo-deisin. Mairc íuras in
orcuin
 &rl. Oircid &rl.’ ‘Ocus ar sin cí aca and?’
‘At-chonnarc and imdae & triar indi. Trí
muíl mirdeacht .Moam díb In mael
medónach.
Múadblosc braenach bairindchorp. Bairnech
béimnech balcbuilleach benas ar noe cétaib
h-i
cathchomlond. Crandscíath odor iarnae fair co m-bil
chotut chondúala forsna talla ceartchosair ceithri
n-drong n-deichenbair n-dedbol for a
tharsciu tharlethair.
Taul fair fortrén fodomain choiri choir chutrumae
ceithri n-dam tollchruís tolberbudh im cetheora
mucca midaísi ina midchroes mórthaltu. Ataat
fri a dí n-airchind n-airidi dí noe
cúcsescurach.
Cutrumae dingbála trí n-drong
n-deichenbair cechtar
a dá trénchoblach. Gaei lais
gormrúadh glacthoimsidi
fora chrund chomacmaicc ro-saig íar fraig
forcleithi
conid fri talmain tarisidhar. Fail iarn fair dubderg
drúchtach. Ceithri traighidh tretoimsidi iter a
dá na og
imfaebuir.
Trícha traiged tromtoimside ina
claideb glondbémnech ó duibdéss co
íarndorn. Tadbat
tuídle teintithi for-osnae tech midchúarta
ó cléithib
co talmandae .Trén écosc at-chíu.
Becc náchim-rala
h-úathbás oc imchaisin In trír sin.
Ní fil ní bas
decmacciu .Dias mael and sin im fer co fult,
dá
loch im slíab do drumchla tuindi tulguirmi,
dé seichi im rolaig, dá noeíne lána
de delgib scíach for
rothchomlai occaib, & Is cosmail limsa fri caelglais
n-uiscidi forsa taitne grían, & a trebán úadi sís, & sechi i
n-echrus íarna chúl & tauri rígthaigi
condeilb lagin móir
h-úasae. Dagere cuinge sesrighi a crand fil
indi.’ ‘Samailte lat’ rl..
‘Ní anse lim a samail, Mac Cécht mac Snaidi
Theiched In sin, caithmílid Conaire meic
Eterscél.
Is maith In laech Mac Cécht. Ina thotham chotaltai
robuí faen ina imdae In tan at-chonnarcasiu. In
dias mael im an fer co
folt at-chondarcasiu, it é a dá
glún ima chend. In dá loch im
slíab ad-chondarcaisi,
it é a dí súil ima
sróin. In dí seichi im rolaig at-chondarcais,
it é a dá n-áo ima cheand. In
dá
chúicsescurach for
rothchomlae at-chonnarcais and
a dí bróig fora scíath. In chaelglais
uiscidi fora
taitne grían at-chondarcais ann, & a trebán
úadi sís,
is é brechtrad a cloidib In sin. In t-seichi i
n-echruis
fil íarna chúl, isí trúaill a
3cloidhibseom sin .Ind
tuiri rígthaigi at-chondarcais and, isí a
lainginseom ón
didiu & cresaigthiseom In gaí sin co comraiged a
dá
n-ind i n-do-léici aurchor a riara dí In tan
as n-áil
dó. Is maith In laech Mac Cécht. In
dá drumcla
thuindi tulguirmi at-chondaircsiu and it
íat a dá
malaig chóiri chutrumae tarrsnu a gnúisi
deirgi
datháilli.’
To-thoetsat sé chét la Mac Cécht ina
cétcumscliu & fer cach airm dó cenmo-thá a fer
fo-desin & con-raindfi comgním fri cach n-oenfer isin
Bruidhin & maídfid búaid rríg &rl. ar dorus na
Brudne
& imma-ricfa élúd dó cidat créchtnaigthe & in
tan ima-ricfa dó tuidecht foraib isin tig bit lir
bomand
ega & fér for faithchi & renda nime far leithchind
& far
lethchloigind & caíp far n-inchindi & far
cnáimrethach
& daise do far n-apaigib combrúthaib lais
íarna
scaíliud dó fona fuithribi.
Teigsit íarum tar teóra foithribi la crith &
omun Meic Cécht. Gabsait na aittiri eturru a
fritisi
.i. Gér & Gabar & Fear Rogain. ‘Mairg íurus ind orguin cid dáig ind oenfir sin’,
for Lomna Drúth 4. ‘Fris-cithsead far cenna
díb’ .‘Ní cumcid’, for Ingcél. ‘Néla’ &rl. 5
‘Angó didiu, a Ingcél’, for Lomna mac
Duind Désa,
‘ní deit a domaín na h-oirgne, mairg &rl. Is
annsu
damsa Is mo’ &rl. 6
‘Angó didiu’, for Ingcél, ‘bas briscem
lurcu manaís’ &rl.
‘Ocus ar sin cía acca ann?’
‘At-chonnarc and imdae & trí
maethóclaích
inti & trí bruit sirecdai impu. Teóra
bretnasa órdai
ina m-brataib. Teóra monga órbuidi foraib.
In tan
fo-longat abairbthiu tacmainc In mong
órbuidi doib
co braine a n-imdae. Inbuid con-ócbat a rosc con-ócaib
in rofolt co nach ísliu rind a n-úae.
Casithir
rethe copad. Cúicroth óir & caindel
rígthaighi úas
cach ae. Nach duine isin tig arta-ceisi guth & gním
& bréithir. Samailte lat sin, a Fir
Rogain.’
Ro chí Fer Rogain co m-ba fliuch a brat
far a bélaib & ní fétas guth asa
chind co trian na
h-aidchi. ‘A becco’, ol Fer Rogain, ‘is deithbeir dam a n-do-gníu.
Oball & Obléni & Corpre Músc, trí
meic ríg
h-Érenn.’ ‘Ro mairg más ar scél’, ordat meic Duind
Désa,
‘is maith In triar fil isinn imdae. Gnása ingen
macdacht leó & cridi bráthar & gala
mathgamna &
brotha leómain. Cach oen bís ina n-gnáis & ina
lebaid ní chotlai & ní loingi h-i
sámhae co cenn nómaidi
íar scarad friu ara n-ingnais. It maithi inn
óicc ina
n-aes. Do-thaetsad trí deichenbair la cach n-oe
díb ina cét-cumscli &rl., & do-thoet dias
díb and.
Mairg íuras In n-orcuin cid fo bith na deisi
sin.’ ‘Ní cumcid’, or Ingcél. ‘Néla
 &rl.’
‘Ocus íar sin cía acca and?’
‘At-chonnarc and imdae & triar indi .i. triar
úathmar anetargnaid trecheann.’
‘Tri fothucht fomórach’
‘nád n-delb duine n-duinigen’
‘fora n-dreich duaithni diulathar’
‘rodo-ler lond-láthrustar’
‘lánchenn trí lorg lín-fíaclach’
‘o ur bél co uoe.’
‘rechtairi múaid’
‘muinter cech cétglondaig.’
‘claidib tri slúag selgatar’
‘ar borg m-búireadach’
‘Bruidne Dá Dergae taurchomruc.’
‘Samailte lat sin’ &rl.
‘Is andsae damsa &rl. Ní featarsa dí
feraib h-Érenn
nach di feraib betha, minid h-é In triar tuc Mac
Cécht a tírib na Fomóire ar galaib
énfir. Ní fríth
la Fomóiri fear do chomruc fris co tuc In triar sin
h-úadib conda-fil i tig Conaire i n-gíallnae nár choillet
ith ná blicht i nh-Érind tara cháin
téchtae céin beas
Conaire hi flaith .Is deithbeir cid gráin a n-imchaiseo ,
trí luirg fíaclai ón h-uí
diaraile ina cind .Dam co
tindiu Is ed mír cach fir díb & is
ecnae In mír sin co
téit seach a n-imlind sís. Cuim
chnáma uili In triar
sin. Toingu a toingthe mo thúath, bit lía a
mairb
leó ón orguin atát
a m-bí. Do-thoetsad sé cét laech
leó ina cétcumscliu &rl, & ní ba
mó mír na dorn nó
lau mairfes cach fear leó, dáig ní
léicther airm leó isin
tig h-úaire Is i n-gíallu fri fraighidh
ataat, arnádernat mídénam
isin tig. Toingu do dia a toingthe mo thúatha,
día m-beith gaisced foraib arnon-sligfidis co
trian. Mairg
íuras In n-orguin fo bith ní comruc fri
séganna.’ ‘Ní cumcid &rl. Ocus íar sin cía acca and?’
‘At-chonnarc and imdae & triar indi, trí
donnfir móra. Trí dondbertae foraib.
Buind cholbtha
remra leó. Remithir medón fir cach ball
doib.
Trí dondfuilt chasa foraib co r-remur cind.
teóra lenna brecderga impu. Trí dubscéith co
stúagmílaib óir. Teóra slega cúicrindi
úasaib & cloidib 7
dét i l-láim cach fir díb. Is í reb do-gníat día claidbib,
fos-certat i n-ardae & fo-certat na trúailli ina
n-diaid
& nada-samaiget isna trúaillib riasíu
táirset talam.
Fo-cerdad didiu na trúailli & na claidbiu ina n-díaid &
at-ethat na trúailli conida-samaiget impu a n-aenur
riasíu táirset talam. Samailte lat &
rl.’
‘Ní anse &rl. Mál mac Telbaind & Munremar
mac Geirrgind & Birrderg mac Rúaid, trí
rígdamnae,
trí láith gaile, trí laeich ada dech
íar cúl gaiscid i
nh-Érinn. To-thoeth cét laech leó ina
cétcumscliu &
cona-raindfet comgním fria cach n-oenfer isin
Brudin.
& maídfid búaid &rl. & ima-ricfa
élúd doib íarum.
Níb íurtha inn orgun cid dáigh in
trír sin. Mairg
íuras In n-orguin’, for Lomna. ‘Ba ferr búaid
a
n-anocail oldás búaid a n-gona.
Cén-mair noda-ainsed.
Mairg noda-géna. Ní cumci sic &rl. ’ ‘Ocus íar sin cid 8 acca
and?’
‘At-chonnarc fer n-and i n-imdae cumdachdae
as caíme di laechaib h-Érenn. Brat cas
corcra immi.
Gilithir snechta indala grúadh dó,
breicdeirgithir
sían a n-grúad n-aile. Is glaisidir buga indala súil
dó9, duibithir
druimne duíl In t-súil aile. Méit clíab
búana a n-dosbili find forórda fil fair.
Benaid braine
a dá imdae. Is caisithir reithi copad. Cía
do-fortae
míach do chnoib dergfuíscib for a
mullach ní foíchred
cnoí díb for lár. Claideb
órduirn ina láim. Scíath
cróderg ro brecad do semandaib findruine iter
eclanda
óir. Sleg fota thredruimneach, reimithir
cuing
n-imechtair a crand fil 10indti .Samailte &
rl.’
‘Ní anse, ar-ro-featatar
fir h-Érenn a n-gein sin.
Conall Cernach mac Amairgin In sin. Da-recmaing
immalle fri Conaire ind inbuidse. Is é charas
Conaire
sech cách fo bith a chosmailisa fris a chrotha & a delbae.
Is maith In laech fil and, Conall Cernach.
In scíath cróderg sin fil ar a druim ro brecad do
semannaib findruine conid brec, ro noíseghedh ainm dó
la h-Ultu, In Briccriu Conaill Chernaig.
Toingu a toingthe mo thúatha &rl., bid imda broen derg
tarse
innocht ar dorus na Bruidne. Ind t-sleg druimnech
sin fil h-úasa, bid sochaidi forsa n-dáilfea
deoga tondaig
innocht ar dorus na Bruidne. Ataat .uii. n-dorus
isin tig & ar-ricfa Conall Cernach bith for cach n-dorus
díb, & ní bad tesbaid as cach n-dorus. Do-thoetsad
.ccc. la Conall ina cétchunnscleo cenmo-thá
 &rl. & con-raindfe &rl. & In tan im-airiccfa tuidecht dó foraib asin tig bit lir bomanna &rl. & imma-riccfa élúd dó cid
créchtnaigthe. Mairc íuras &
rl.’
‘Ní cumcid’, ol Ingcél. ‘Néla &rl. ’
‘Ocus íar sin cía aca and?’ cétchumschliu cenmotha fer cach airm & a fear fadesin & comrainnfe comgnim fri cech noenfer isin bruigin & maidfid buaid rig no rigdamna no airig diberge & immaricfa élud dó cid crechtach & In tan immaricfa do élud foraib asin tig bit lir bommann ega & fér for faichthi & renna nime far lethchinn & far lethcloicind & caíp far ninchindi & far cnaimrethach taisi do far napaigib combruithib lais iarna scailiud do fona fuithribi mairg iuras ind orguin cidég ind oenfir sin for lomna druth friscichfet far ceda dib ni cumcid for ingcel nela feimmid dotecta &rl ango didiu a ingcel for lomna druth mac duind desa ni deit a domain na oirgne &rl Is annsa damsa Is mo chennsa &rl & iarsin cia acca and
‘At-chonnarc and imdae & ba caíniu a
cumtach oldáta imdadae In tigi ol chena.
Seól
n-airgdidi impe & cumtaigi isinn imdae. At-chondarc
triar n-inni. In dias imechtrach finna dib línaib
cona
foltaib & a m-brataib & it gilithir snechta. Ruidhiudh
roalaind fo grúad cechtar n-oí. Maethóclach eturru
i medón. Bruth & gním ruireach lais &
comairle
senchad. Brat at-chondarc immi, Is coibés &
ceó
cétamain. Is sain dath & écosc cacha h-úaire tadbat
fair. Áilliu cah dath alailiu. At-connarc roth n-óir
isin brut ara bélaib ad-comaicc h-úa smech
co a
imlind. Is cosmail fri tuídlig n-óir
forloiscti dath a
fuilt. Do neoch at-connarc di delbaib betha
isí delb
is áilldem díb. At-chondarc a cloideb n-órduirn
occo thís. Ro buí airther
láime din claideb fria
trúaill anechtair. In t-arther
láimi sin, fer no
biad In n-airther In tigi tisgébad In frighit fria foscad
in claideb11. Is bindiu
12bindfodhrugud In claidib
sin oldás bindfogur na cuisleann n-órdae
fo-chanait
ceól isin rígthaig.’
‘Is and as-biurtsa’, for Ingcél, oca déicsi:
‘At-chíu flaith n-ard n-aireagdai. as bith builech
búiredach. brúchtas roimse robartai.
rechtbruth cain
cruth ciallathar. Ad-chíu clothrí costadach. cotn-gaib
ina certraind choir chomchétbuid. ó crunn
co
fraig fo suidhiu. At-chíu a mind findflatha. conid
fri recht ruireach rathordan. ruithen a gnúisi
coimdetae.
At-chíu a dá n-grúad n-gormgela. conid fri
fuamun find fuinecthae. fordath soerdath snechtaidi.
di díb súilib sellglasaib. gloiniu a rosc
robuidi.
tenniu a chuindsciu chaintaocud. iter clethchor n-dub
n-daelabrat. At-chíu ardroth n-imnaisi ima
chend
cocoirse, conid fultu frithechrus. fordath n-órda
n-ollmaise. fail h-úasa berrad buidechas. At-chíu
a brat n-derg n-ildathach nóthech siric
srethchise.
sluind ar delbthar n-dennmaisi .di annor aurrdreic
ailbeand alathúaith n-dronaicdi. At-chíu
delg n-and
olladbul. de ór uili indtlaisi. lasaid ar
lúth lánésci.
lainne a chúairt chorcairgemach .caera creithir
comraicthi. con-gaib ar dreich n-dennmaisi. iter a
dá
gelgúalaind choir. At-chíu a léne
lígdae línidi. conid
fri sreband sirechtach. scáthderc sceo deilb
illdathaig.
ingelt súili sochaidi. cot-gaib ar méit
muinenchor.
saerthus ar neim imdénum óir fri siric
srethchisi.
ó adbrond co urgúalaind nó co
aurglúne. At-chíu
a chlaideb n-órduirn n-indtlaise. ina intiuch
findargid.
aisndeith ar cheirrn cúicroith. conid fri
crúaid
n-aurrdric n-aister. At-chíu a scíath n-étrocht
n-aílenda fail h-úasa drongaib
dímes. trethur di ór
aíblech ara ur sceo bil banbruth. for-osnai
líth
lúaichet. tuiri di ór indtlaise. lám
rígh fris des
dingabar. fri triath tailc taurgaib. conid fri cronu
crúadchassa. trí cét coirae
comlána. h-úasin rurig
rathrúnigh. fri boidb h-i m-broí bertas.
isin bruidin
bróntig. at-chíu flaith n-ard
 &rl.’
Ro buí íarum ina chodlud in
maethóclach,
a chosa i n-ucht indala fir & a chend In n-ucht
aroile.
Do-ríussaig íarum asa chotlud & at-raracht & ro
chachain In laíd seo:
Gáir Osair.
Osar cumall.
goin gáir ooc immuallach tuili Goissi.
gaeth úar tar faebur eslind.
adaig do thogail ríg ind adaig se.
Co clos ní a rithise:
Gáir Osair.
Osar cumoll.
cath ro n-dlom.
deórad túathi.
tail bruidne.
bróncha fíanna.
fir guíti.
goíth immomuin.
imorchor sleg.
saeth écomlonn.
ascur tigi.
Temair fás.
forba n-aníuil.
comgne cuíniud Conaire.
coll atha n-galand.
gáir.
égem.
orgain ríg h-Érenn.
carbuid h-i cuicligi.
dochraidi ríg Temrach.
As-bert In tres fecht:
14Gáir Osair.
Osair cumoll.
Combáig ánrad.
Óic In n-orcain.
Orcuin íurthar.
Orta curaid.
Claentar fir.
Fadbaidther láith gaili.
Búiread tromthresa.
Tóigébthar gáiri.
Dom-ársad imned.
imed síabra.
slúag faen.
fálghud námad.
comroc fer for Dothra.
dochraidi ríg Temrach.
i n-oítid ortae.
‘Samailte lat, a Fir Rogain; cía ro chachain in
laídse?’
‘Ní anse damsa a samail. Ní ésce cen
ríga immurgu.
Is é rí as ánem & as
ordnidhem & as
chaínem & as cumachtachom tánic In domun
uile.
Is é rígh as bláthem & as
mínem & as becdae dod-ánic.
Conaire Mór mac Eterscél, Is é fil
ann. Ardríg h-Érenn
uili. Nícon fil locht and isind fir sin eter
cruth &
deilb & decelt. Iter méit & chóre &
chutrumae. Iter
rosc & folt & gili. Iter gaís & álaig &
errlabrae. Iter
arm & erriud & écosc. Iter áni & imud &
ordan. Iter
gnáis & gaisciud & ceníul. 15’ ‘Már a oítiu ind fir cáldae
forbaeth conid-rala ar
n-gním n-gaiscid. Mad día n-dersaigter a bruth & a gal
ó beit fíanna fer n-Érenn &
Alban dó ar tig ní íurthar
ind orgun céin m-bes inti. Do-thoetsat sé
chét la
Conaire riasíu ro-soa a arm & do-thoetsad
sé chét
lais íar saigid a airm ina chétchumscliu.
Tungu do
dia a toingthe mo thúatha mani gabthar deog de
ceni beth nach aili isin tig cenae acht h-é a
oenur
tan-áirsed In fer ó Thuind Clidnai &
ó Thuind Essa
Rúaid. Atá .ix. n-dorus asin tig & do-thoeth cét
loech lais cach doruis & In tan ro scáig do
cách
airbert a gaiscid Is and fod-chicherseom ar gním
n-aithergaib & dia 'mari dó tuidecht foraib asin
tig
bid lir bomand ega & fér for faithchi for leithchind
 &rl. Is dócho ón ní 'maricfa
tuidecht dó isin tig.
Is inmain laiseom In dias fil immi isin n-imdae .i. a
dá aiti, Dris & Sníthi.
Do-thoetsad trí .lll. laech
la cechtar de i n-dorus na Brudne & ní ba síri
traigidh h-úad ille & h-innonn airm h-i toethsad17.
Mairg íuras In orguin cid dáig na deisi sin
& na flatha
fil eturru, ardrí h-Érenn, Conaire
Mór mac Eterscél.
Ba líach díbdud na flatha sin’, for Lomnae
Drúth
mac Duind Désa. ‘Ní cumcid &rl.’ ‘Is deithbir daitsiu, a Ingcél’, for Lomnae
Drúth.
‘Ní deit a domaín na h-oircne’.
‘Muíthfi &rl. Is ansu
 &rl. Angó didiu’, for Ingcél, ‘ad-fia
basa lecht bas briscium lurga manaís &rl. Ocus íar sin cía acca ann?’ ‘At-chonnarc and dá fer déc for
clíathaib
airgdidib imon imdai sin ima cúaird. Monga
findbuidi foraib. Léna glas sic impu, ité comáildi
chomcrotha chomdelbae. Claideb co n-dét i l-láim cach
fir díb & nís-teilcet sís itir
acht Is ed echlasca fil ina
lámaib immon imdae sin ima cúairt. Samailte
 &rl. ’
‘Ní anse’ &rl. ‘Cométaide ríg Temrach
in sin.
It é a n-anmann, trí Luind Life &
trí h-Airt Átha
Clíath & trí Buidir Búaidneidhi &
trí Trénfir Chuilne.’
‘Tongu’ &rl. ‘bit lía a mairb’ &rl. & ‘imma-ricfa
élúd’ &rl. 
‘Mairg íuras In orguin’ &rl. ‘Ocus íar sin
cía acca ann?’
‘At-chonnarc and mac breccderg i m-brut
chorcra. Atá oc sírchíu isin tig.
Baili i fil In trícha
cét gaibthi cach fear a ucht i n-ucht .Atá
íarum &
cathaír glas argidi fo a suidhiu for lár in
tigi oc
sírchíu .Ingó dano, it
brónaich a teglach oca
chlúais. Trí fuilt forsin mac sin. It
é trí fuilt ón
.i. folt úainidi & folt buidicorcrai & folt
forórda.
Nocon fetarsa indat ilgnae do-chuirither In folt fair
fo indat trí fuilt failet fair. Forros-fetar is
fil ni
18adagen innocht. At-chondarc .lll.
mac fo chathaírib
airgdidib immi & ro bátar .xu. bonsibne i l-láim in
meic brecderg sin & delg scíach a cind cach simni
díb & ro bámarni .xu. feraib & ar
cúic súili déc desa
do chaechad dó & In seachtmad mac imblesin ro
buí
im chindsa do choechad dó’, ol Ingcél.
Samailte lat
 &rl.
‘Ní anse lim’ &rl. Ro chích Fer Rogain co
tarlaic a déra fola. ‘Dirsan dó’, ol
sé. ‘Is ed gen
n-imarbága fil la firu h-Érind fri firu
Alban ar gart &
cruth & deilb & marcachas. Is líach. Is mucc
reme-tuit mes. Damnae flatha Is dech tánic
tír n-Érind
sin. Nuídiu Conairi meic
Eterscél, Lé Fer Flaith
a ainm. Secht m-bliadnai fil inna aes. Ní
indóig
lim cid trú di ág na n-ilgnae do-chuirethar In folt
fair. Is é a sainteglachsom sin na trí
.lll. maccaem
fil immi.’ ‘Mairg íuras In orguin’, for Lomnae, ‘cid fo bithin
in meic sin. Ní cumcid ’ &rl. ‘Ocus íar sin cía acca and?’
‘At-chonnarc and seissiur ar bélaib na
h-imdad cétna. Monga findbuidi foraib. Bruit
h-úainidi impu. Delgi créda ina n-urslocud a m-brat.
It é lethgabra amal Conall Cernach. Fo-cheirt cech
fer a brat im aroili & Is lúathidir rothán
m-buaileth.
Is ing indo-árthet do
súil. Samailte lat’ &rl.
‘Ní anse’ &rl. ‘Sé dáilemain ríg
Temrach
in sin .i. h-Úan & Broen & Banna, Delt & Drúcht &
Dathen. Nís derban día n-dáil ind reb sin & ní cluí
a n-indtlicht oca n-dáil. It maithi ind óig fil and.
To-toethsat an trí cumlund leó & con-rainfet comgním
fri cach sesiur isin Bruidin & as-luífet airib h-úaire
is a sídaib doib. It é dáilemain adad dech fil i
nh-Érinn In sin. Mairg
íuras’ &rl. ‘Ní cumcid’ &rl. ‘Ocus íar sin cía acca and?’
At-chonnarc and borróclach ar bélaib na
h-imdad cétna for lár In tige. Athais maíli fair.
Findithir canach slébe cach finda
ásas triana chend.
Únasca óir imma h-uae. Brat
breclígda immi. .ix.
claidib ina lámaib & .ix. scéith airgdidi &
.ix. n-ubla
óir. Fo-cherd cach h-ae díb In n-ardae &
ní thuit ní díb
for lár & ní bí acht oen díb
for a bais & Is cumma &
timthirecht bech i l-lau ánli cach h-ae sech
alaile súas.
In tan ba n-ánem dó at-chonnarcsa ocon
chlius & amal
do-rrécochasa, fo-cartatar grith immi co m-bátar for
lár In tigi h-uili. Is and as-bert In flaith fil
isin tig
frisin clesamnach: ‘Cot-ráncamar ó bim mac &
ní rala
do chles n-airit cosin-nocht’. ‘Uch, uch, a phopa chaín Conaire, Is deithbeir
dam, dom-récache súil féig
andíaraid. Fer co triun
meic imblesan for-aicce dul noí n-drong ní
méiti
dósom a n-déicsin. Andíaraid
sin. Fichither catha
de’, orsé, ‘ro-feasar co dé brátha ,
bas n-olc ar dorus
na Bruidne’.
Gabais iarum na claidbiu ina láim & na
scéith airgdidi & na h-ublai óir & fo-cartatar grith immi
a rithise co m-bádar for lár tigi uili. Do-rad i m-mothar
an ní sin & ro léic a chles n-uad & as-bert: ‘A Fir Chailli, comérig, ná laig asleig sligairdbi
do muicc.
Fintai cía fuil ar dorus tigi do amlius fer m-Bruidne’. ‘Atá and’, or sé, ‘Fer Cúailge, Fer
Lé, Fer Gar,
Fer Rogel, Fer Rogain. Dlomsaid gním nád
lobor,
logud Conaire ó chúic maccuib Duind
Désa, ó chúic
comaltaib carthachaib.’ ‘Samailte lat, a Fhir Rogain. Cía ro chachain
in
láidhseo?’
‘Ní anse limsa ’, or Fer Rogain, ‘Taulchaine
rígdrúith ríg Temra, clesamnach
Conaire In sin. Fer
comuicc móir In fer sin. To-toethsat tri
nónbor lais
ina chétchumscliu & conraindi sic comgním fri cech
n-oen isin Bruidin, & imma-raicfa’ &rl.
‘Ní bo ortae
inn orgun cid fo bithin ind fir sin. Cén mair
nod
n-ansed’, for Lomnae. ‘Ní cumcid’, or Ingcél.
‘Néla’ &rl. ‘Ocus íar sin cía acca and ?’
Imda na muccidi
‘At-connarc triar i n-airthiur In tige tri dubberrthae foraib. Tri forti
úanidi impu. tri dublenna tairsiu. Tri gabulgici úasaib h-i toíb fraiged. Se dubassi dóib ar crund. Cia sút a Fir Rogain’. ‘Ni h-andsa’
ol Fer Rogain ‘tri muccaidi ind ríg sin Dub & Dond & Dorcha. Tri
brathir tri meic Maphir Themrach. Céin mair nud n-ainsed mairg nod
n-géna ar bá mó búaid a n-anacail oldas a n-gona. Ni cumcid’ for Ingcel.
Imda na n-arad n-airegda
‘At-connarc triar n-aili ara m-belaib. Téora lanna óir for airthiur a cind. Teora berrbroacute;ca impu de lín glas imdentai di ór. Tri cochlini
corcrai impu. Tri broit chrédumi ina láim.
Samail let sin a Fir Rogain’. ‘Ros-fetar’ ol se. ‘Cul & Frecul & Forcul, tri prímaraid ind ríg sin, tri comais. Tri meic Sídbi & Cuinge.
At-béla fer cech airm leo &
conraiacute;nfet búid n-echta’.
Imda Chuscraid meic Concobair
‘At-connarc imduiacute; n-aili. Ochtur claidbech inti & máethócláech eturro. Máel dub fair & belra formend leiss. Con-túaset áes na Brudni
uli a condelg. Aidem di daínib h-é. Caímsi imbi & brat gelderg. Eo
áirgit ina brot’. ‘Ro-fetursa sin’ ol Fer Rogain ‘.i. Cuscraid Mend Macha mac Conchobair fil h-i n-gialnai lasin rig. A chometaidi immurgu in
t-ochtur fil immi .i. da Fland da Chummain da Áed da Chrimthan.
Con-roínfet comgním fri cech n-ón isin brudin & imma-ricfa élod dóib
ass fría n-daltai’.
Imda na foarad
‘At-chonnarc nonbur for craund siuacute;il dóib. Noí cochleni impu co
lubun chorcrai & land óir for cind cach ae. Noí m-bruit inna lámaib.’
‘Ro-fetursa sin’ ol Fer Rogain ‘Riado. Ríamcobur. Ríade. Buadon. Búadchar. Búadgnad. Eirr. Iner. Argatlam. Noí n-araid foglomma
la tri primaradu ind rig. At-bela
fer cech ai dib’ &rl. 
Imda na Saxanach
‘At-connarc isind leith atúaid din tig. Nonbur. Noí monga forbaidi
foraib. Noí camsi fogarti impu. Noí lennae corcrai tairsiu cen
delgae indib. Noí manaise .ix. cromsceith déirg úasaib’. ‘Rusfetamar’
ol se. ‘.i. Ósalt & a da chomalta. Osbrit Lamfota a da chomalta. Lindas & a da chomalta. Tri rigdomna do Saxanaib sin filet ocond
ríg. Conrainfet In lucht sin búaid n-gníma’ &rl. 
Imda na ritired
‘At-connarc triar n-aili. Téora máela foraib. Tri lenti impu & tri
broit h-i forcepul. Sraigell i l-laim cach ae’. ‘Rusfetursa sin’ ol se ‘.i. Echdruim Echriud Echrúathar trí marcaig ind rig sin .i. a thrí ritiri. Tri brathir iat. Tri meic Argatroin. Mairg iuras In n-orcain cid fo dáig In trir sin.’
Imda na m-breteman
‘At-connarc triar n-aili isind imdai ocaib. Fer caín ro gab a máelad
h-i cetud. Di oclaíg leis co mongaib foraib. Teóra lenda cummascdai
impu. Eoacute; argit i m-brot caech n-ai díb. Tri gascid úasaib h-i fraig. Samail let sin a Fir Rogain’. ‘Rus-fetar son’ ol se. ‘Fergus Ferde
Fer Fordae. & Domaíne Mossud tri brithemain ind rig sin. Mairg
iuras In n-orcain cid fo deig In trír sin. At-béla fer cach ae díb’.
Imdaí na crutiri
‘At-connarc nónbur n-aile friu anair. Noí monga cráebacha cassa foraib. ix. m-broit glassa luascaig impu .ix. n-delce óir ina m-brataib .ix. failge glano immá láma ordnasc óir im ordain cach ae.
Auchuimriuch n-óir mo chach fir. Muince aircit im brágit cach ae
.ix. m-builc co n-inchaib órdaib uasib h-i fraig .ix. flesca findarcit
inna lamaib.’ ‘Rofetursa sin’ ol se. ‘Noí crutiri ind rig insin. Side.
& Dide. Dulothe & Deichrinni. Caumul & Cellgen. Ól & Ólene &
Olchoí. At-bela fer cach ae leo’.
Imdai na clessamnach
‘At-connarc triar n-aile sind airidi. Teora caimsi h-i foditib impu. Scíatha cethrocairi In ina lámaib co telaib óir foraib & ubla airgit &
gai bic intlassi leu.’ ‘Rosfetursa’ ol se. ‘Cless & Clissíne & Clessamun
Tri clessamnaig ind ríg sin. Tri comais. Tri derbráthir. Tri meic Naffir Rochlis. At-béba fer cach ae léo.’
Imdai tri n-anmed ind rig
‘At-connarc triar n-aili h-i comfocraíb imdai ind ríg fessin. Tri broit gorma impu & teóra caimsi co n-dergintlaid tairsiu. Arrocabtha
a n-gascid úasaib h-i fraigid.’ ‘Rus-fetursa sin’ ol se ‘.i. Dris & Draigen & Aititt. Trí anmned ind ríg tri meic Scéith Foilt. At-bela fer cach
airm leó’.
Imdai na m-Badb
‘At-connarc triar n-ocht h-i cléthi In tigi a tóesca fola trethu. &
súanemain a n-airlig ara m-braigti.’ ‘Rus-fetursa sin’ ol se ‘tri ernbaid
úagboid triar orgar la cach n-áim insin’.
Imda na fulachtori
‘At-connarc triar oc dénam fuloctha i m-berrbrócaib intlassib. Fer findlíath & di oclaig na farrad.’ ‘Rus-fetursa sin’ ol Fer Rogain ‘tri primfulachtore ind ríg sin .i. In Dagdae & a da daltae .i. Séig & Segdae da mac Rofir Oenbero. At-béla fer la cach n-ae díb’ &rl. 
Imda na filed
‘At-connarc triar n-aili and. Teóra landa óir tara cend. Tri broit
bric impu. Teora camsi co n-dergintlaid. Teora bretnassa óir ina m-brattaib. Teora bunsacha uasaib h-i fraig.’ ‘Ro-fetursa sin’ or Fer Rogin ‘tri filid In rig sin .i. Sui & Rodui & Fordui. Tri comais, tri brathir, tri meic Maphir Rochétail At-bela fer cech fir dib. & Con-geba cach dias búid n-oenfir etorro. Mairga iuras ind orcain’ &rl. 
Imda na foschometaidi
‘At-connarc and dá oclaech ina sessom os cind ind ríg. Dá cromsciath & da bendchlaidiub mara occo. Lena derca impu. Delci findairgit isna brataib. Bun & Meccun sin’ ol se‘da chométaid ind ríg
insin da mac Maffir Thuill.’
‘At-chonnarc nónbor In n-imdae and ar
bélaib na h-imdae cétna. Mongai
findbuidi foraib.
Bernbróga impu & cochléne breccai &
scéith bémnecha
foraib. Claidbi dét i l-láim cach fir
díb & cach fear
do-thoet isa tech fo-loimetar a béim cosna claidb.
Ní lomethar nech dul don imdae cen
airíasacht doib.
Samailte’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. ‘Trí
Mochmaitnig Midi,
trí Búaideltaig Breg, trí Sostaig Slébe Fúait’. ‘To-toethsad .ix. n-deichenbor leó’ &rl. ‘& imma-ricfa
élúd’ &rl. ‘Mairg
íuras’ &rl. ‘Ní cumcid’ &rl. ‘Ocus íar sin cía acca and?’
‘At-chonnarc imdae n-aili n-and & dias inni
it é damdabcha balcremrai. Berrbróga impu,
ité
gormdonda ind fir. Cúlmonga cumri foraib
ité
aurardae for étun. It lúaithidir roth m-búaile cechtar
de sech aroili, indalaili 19 don
imdae, alaili don
tenid. Samailte’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. ‘Nía & Bruithne, dá
foss méssi Conaire
in sin. Is í dias as dech fil i n-Érinn im
les a tigerna.
Is ed fo-dera duindi doib & aurarda dia fult,
athigid
na tened co menic. Nís-fil isin bith dís
bas ferr ina
n-dán andáte. To-toethsat trí
nónbor leó ina
cétcumscliu &rl., & maídfet &rl. & imma-ricfa élúd’
 &rl. ‘Íar sin cía acca and?’
‘At-connarc and imdae as neasam do Chonaire.
Trí prímlaích indi, ité
cétlíatha. Teóra lenna dubglasa
impu. Remithir meodón fir cach ball díb.
Trí claidib
duba dímóra leó, sithigtir claideb
garmnai cach ae.
No dedhlaistis finda for usciu. Lagen mór i l-láim
ind fir medónaig; .l. semand trea. Daigere cuingi
seisrigi a crann fil indti. Cresaigthi In fer
medónach
in lagin móir sin, inge ná
tíagad a h-uirc eicgi essi, &
benaid a h-urlond fria a bais co ba trí.
Lónchore
mór ar a m-bélaib. Méit core
cholbthaigi. Dublind
úathmar and. Mescthus beous isin duiblind sin.
Mad cían co tari a fobdhub, lasaid for a crunn.
Inda lat Is drecc tened bís a n-óchtar in
tigi.
Samailte’ &rl.
‘Ní anse’ &rl. ‘Trí laích ada dech
gabthae
gaisced i nh-Érinn .i. Sencha mac Ailella &
Dubthach
Dael Ulad & Goibnenn mac Luirgnig, & ind Lúin úd
ba Celtchair meic Uitheochair, for-richt i cath Maigi
Tuired, isí fil i l-láim Dubthaich
Duíl Ulad. Is
bés dí inn reb sin In tan as n-apaid fuil
námad do
testin dí. Is écen cori co neim día
fábdud In tan
fris-áilter gním gona duine di. Manis-tare
sin, lasaid
ara durn & ragaid tria fer a h-imochair nó
tria choimtig
inn rígthaigi. Mad fúasma do-berthar
dí, mairfid
fer cach fúasma ó bethir ocon reb sin di
ón tráth co
'roili & nís n-aidliba, & mad urchur legther ,
mairfid
nónbor cach urchara & bid rí nó
rígdamnae nó airig
díbergi ind nómad fear. Tongu a tongthe mo thúatha ,
bid sochaidi forsa n-dáilfe deoga tonnaig innocht ar
dorus na Bruidne ind Lúin Celtchair meic
Uithechair.
Do-toethsat trí chét
lasin triarsin ina cétchumscliu
& con-rainfed comgním fri cach triar isin Bruidin
&
maídhith 20 búaid’
 &rl. ‘& imma-ricfa élúd’ &rl. ‘Mairg íuras In n-orguin’, for Lomnae Drúth,
‘cid
fo bithin In trír sin. Ní cumcid’ &rl. ‘Íar sin cía acca?’
‘At-connarc and imdae & triar indi. Triar
fer fortrén fortamail, nacha-sella duine-tairesseathar
fri an theora drecha éitchi anrachta
ara n-imomon
imchissin h-úath. Imda-gní getharsic gelt clithar-garb gelt clithar-garb
finna connach a chuirp im chanag rind a ruisc
roamnais tria froech finnu ferb. Cen étaigi
imthaigi
co certsála sís. La teora monga echdai h-úathmara
segtha co slissiu. Laích luind lúath ar
claidbiu,
bailcbémnechu fri bibdatu. Béim
búirid fri teora sústa iarnae cona secht slabradaib
tredúalchaib
trechisi cona secht cendphartaib iarnaib i cind cecha
slabraidi m-bruit
damnae
cach n-ae. Trí donnfir móra.
Cúlmonga tiuga ba h-echda foraib ro-segat a n-druib damda
damseithi i meadón cach ae & it remir sliastai cach n-dubdrolam
cethorchuir foa-dúna. Is ed étach fil impu
celt
ásas treo. Ro chessa trilse dia
chúlmongaib isead ro goet iarn sithremir cuing n-imechtair i l-láim
cach h-ae .ix. slabrad iairn a cind cacha luirgi & pistul
iaraind sithremithir cuing n-úarmedóin
a cind cacha
slabraid & ataat inna m-brucc isin tig & Is lór
gráin a
n-imchesin. Ní fil isan tig nád beth inna
foimtin.
Samailte’ &rl.
Sochtais Fer Rogain. ‘As annsa damsa a
samail. Ní fetarsa do feraib h-Érenn nach
di feraib
betha minad h-é In triar aithech ucut ro anacht
Cú
Chulainn h-i Forbais Fear
Fálgai & ro marbsad
.l. laech oca n-anocol & ní ro lic Cú
Chulainn a marbad
ara n-ingnathaigi. It é a n-anmann In trír
sin .i.
Srúb Dairi mac Duirn Buidi & Conchend Cind Maigi
& Fíad Sceme mac Scippe. Do-toethsad trí
chét léo
ina cétchuindscleo & con-raindfet comgním
fri cach
triar & día tuidchisead foraib imach bid indtechta
tria críathar n-átha bar m-brúar la indas do-fíurad
cosnaib sústaib iairn. Mairg íuras In n-orguin fo
bithin In trír sin, ar ní h-ilach im
soegond & Is cendarraic
comruc friu’. ‘Ní cumcid’, for Ingcél, &rl. ‘Íar sin
cía occa and?’
‘At-chonnarc imdae n-aili n-ann & oenfer
indti & dá gilla ara beólaib & dí
moing foraib, indala
h-aí Is dub alaile Is find. Folt derg forsin loech &
a brat derg lais.
Dá n-grúad corcorda lais. Rossc
roglas rochaín occa & brat h-úainidi immi.
Léne gel-chulpatach
co n-dergindled immi & claideb co n-imdurn
dét ina láim & ar-icc arechtain cacha h-imdae isin tich
di lind & bíud ossé cosalach oc timthirecht In t-slóig
uili. Samailte lat.’
‘Ní anse’ &rl. ‘Ro-fetarsa In fer. Dá
Dergae
in sin. Is lais do-rónad In Bruiden & ó
gabais trebud
ní ro dúnit a doirse riam ó da-rignead In Bruiden ,
acht leth dia m-bí In gaeth Is fris bís in
chomla & ó
gabais trebad ní tudchaid a chairi di theni ach no
bíd oc bruith bíd di feraib h-Érenn,
& In dias fil ara
bélaib dá dalta dosom In dá mac sin
.i. dá mac ríg
Laigin, Muiredach & Cairpre & do-thoethsat trí
deichenbor lasin triar sin ar dorus an tigi &
maídfid
búaid ríg nó rígdamna
nó airig díbergi & ima-ricfa
élúd doib ass íar suidiu’. ‘Cén mair noda-ainsed’, for Lomnae. ‘Bo ferr
búaid a n-anocuil oldás búaid a n-gona. Batar
anachtae cid fo bithin ind fir
sin. Ba túalaing ar cumairce In fer sin’, for Lomnai Drúth. ‘Ní cumcid’, ol Ingcél. ‘Néla femid’
 &rl. ‘Íar sin cía acca ann?’
‘At-chonnarc and imdae & triar innti. Trí
bruit derga impu & teora léne derga impu &
trí fuilt
derga foraib. Derga uili cona fiaclaib. Trí
scéith
derga úasaib. Trí gae derga leó.
Trí h-eich derga
ina sríanaib leó ar dorus In tigi. Samailte
lat’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. ‘Tri
nid do-rónsad goí i s-sídib.
Is í dígal do-radad foraib la rígh
sídhi a n-orgain
co ba trí la rí Temrach. Is é
rí dégenach lasa
n-orgiter, la Conaire mac Eterscéle. As-luífet airib
ind fir sin. Do chomallad a n-orgne do-dechatar.
Sech ní génaiter ní génat
nech’. ‘Ocus íar sin cía acca and?’
‘At-chonnarc and triar for lár In tigi occon
dorus. Teora lorga bréfnecha ina l-lámaib.
Is
lúaithigthir fíamuin cach ae díb
timchell aroili dochum
in doruis. Berrbróga impu ité breca, &
bruit lachtnae
impa’. ‘Samailte’ &rl. ‘Ní anse. Trí dorrsaigi ríg Temrach
in sin. Echuir
& Tochur & Teagmong, trí meic Ersand &
Chomlod.
Do-thoethsat a trí chomlonn leó & con-raindfet búaid
fir eturru & ima-ricfa élúd
doib cidat créchtnaig ’. ‘Mairg íuras’, &rl. ‘Ní cumcid’ &rl. ‘Íar sin cía acca and?’
‘At-chonnarc ann icon tenei airtheraig fer
maeldub co n-oensúil lais & oenchos &
oenlám & mucc
maeldub dóthe lais for teni osí oc
síréigem, & ben
bélmar már ina farrad. Samailte’ &rl.
‘Ní anse’ &rl. ‘Fer Cailli cona muicc & a ben
Cichiul. Ataat a aidmi téchte lasin n-aidchi
fair raidse inocht Conaire. Dirsan dond aigid ruidfes
etarru. Is di gesaib ém do Chonaire Fer Caille
cona muicc’. ‘Mairg íuras’ &rl. ‘Íar sin cía occa and?’
‘At-chonnarc and imdae & trí nónbor inti.
Monga findbuidi foraib, ité comáilli.
Cochléne dub
im cach n-oenfer díb & ceinniud find for cach
cocholl
& cuirce derg for cech cenniud díb & delg n-iarind i n-auroslucud cacha cochaill & claidib duba
dímóra 21
fo brut cech fir díb, no dedlaistis finna for
uisciu,
& scéith co faebar condúala foraib.
Samailte’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. Díberg trí mac m-Baithse di Bretnaib.
Do-thoethsat trí nónbor leó ina
cétchumscliu & con-raindfet
búaid fir etarru. ‘Íar sin cía
facca and?’
‘At-chonnarc and triar fer cuitbidi i cind
in tened. Trí bruit odra impu. Ó no beitis
fir
h-Érenn i n-oenmaigin & cé no beth colaind
a máthar
nó a n-athar ar bélaib cach fir
díb, ní faelsad nech
díb cen gáiri impu. Coí h-i fil in
tríchoit cét isin tig,
ní ermadair nech díb a suidi nach a ligi
lasin triar.
Nach tan tosn-aidle súil ind ríg tibid la
cach n-aiscin.
Samailte’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. ‘& Mlithi &
Mael & Admlithi, trí
cuidbigi ríg h-Érenn In sin. Ad-béla
fer la cach n-ae
& con-raindfet búaid fir etarru’
 &rl. ‘Íar sin cía acca ann?’
‘At-chonnarc imdae & triar indi. Trí bruit
glaslúascacha impu. Cúach usci ar
bélaib cach fir
díb & popp di birur for cach cúach.
Samailte’ &rl. ‘Ní anse’
 &rl. ‘Dub &
Dond & Dobar, trí deogbaire
ríg Temrach In sin. Trí meic Laí &
Aidchi.’ ‘Íar sin
cía acca and?’
‘At-chonnarc fer and, túathchoech co súil
milledaig .Cend muicci lais for tenid ossí oc
sír-éigem.
Samailte’ &rl. ‘Ní anse’ &rl. ‘Nár Thúathchaech sain.
Muccaid
Boidb a Síd ar Femin. Nach fled oca roibi dod-rortad
fuil oce’.
‘Comérget súas trá, a fíannu’,
for Ingcél, ‘dochum In tigi’.
Cota-érgat íarum la sodain na díbergaig dochum
na Bruidne & fo-carthar a n-dord n-impiu.
‘Tá chéin’, for Conairi, ‘cid so?’
‘Fíanna ar thig’, or Conall Cernach. ‘Óig doib sund’, ol Conaire. ‘Ricfaiter a les innocht’, for Conall Cernach. Is íar sin do-luid Lomna Drúth riasin
slóg isin m-Bruidin. Bensait na doirrsidi a chend de. Fo-cres íarum isin m-Bruidin co ba trí &
do-ralad eisti co fo trí, feb co n-drarngertsom feissin. 22Do-fuitet sé cét la Conaire
ríasíu ro-sósed a arm. Ad-andaiter íarum In Bruiden co ba
trí & dor-robdad anall co fa trí & ro dét
ní íurastha inn orgun mani gabtha n-aitherg-. 23
Gabais Conaire íar suidiu gléss n-imberthae
airm forru. Do-thuit sé chét lais íar
saighidh a airm ina chétchumscliu.
Ro gob ruíniud forsna díbergachu íar suidiu. ‘As-rubartsa fribse’, for Fer Rogain mac Duind Désa,
‘ó beit fíanna fer n-Érenn &
Alban do Chonaire ar thig ní íurthar inn orgun mani millter a bruth & a gal Conaire’ ‘Bid gair uair dossum’, or na druid ro bátar immalli
frisna díbergachaib. Ba h-é milliud
són do-bertadar conid-rogaib roluigi dighi.
Do-luid Conaire isa tech & con-aitecht dig .‘Deog, a phopa Meic Cécht’, for Conaire ‘Ní h-é ord ron-gabus h-úait co se
ém’, or Mac Cécht, ‘tabairt digi deit. Atát
dáleamain & deogbairi lat, tuiccet dig deit. In t-ord ro gabusa h-úait
co se do imdídiu ó beit fíana fer n-Érenn & Alban deit immon m-Bruidin. Raga slán úadib &
ní raga gaí it chorp. Cuindig dig cod dáilemnaib & cod
deogbairib’. Is ann sin con-aitchecht Conaire dig co a dáilemnaib & co deogbairib ro bátar isin
tig.
‘Nís-fil and chétamus’, olseat, ‘dor-rórtad forsna teintiu na lendann ro bátar isin tig’.
Ní fúaradur a deogbuiri dig do asin
Dhothra, ar robaí triasa tech. Is and con-aitechd Conaire dig a rithise.
‘Deog dam, a dalta, a Meic Cécht. Is cumma
damsa cía bad é écc tíasa ol at-béla chenaeo’.
Is and sin con-aitechd Conaire dig a rithise. Is and sin Mac Cécht con-aitechd dig a rithiisi co
maithib fer n-Érenn & con-aitechdd rogai di láthaib gaili fer n-Érenn ro bátar isin tig
dús an bad coméd ind ríg doib nó ba cuindchid digi dond t-í Conaire .Is h-é fris-rogart asin tig, Conall Cernach : ‘Coméddd ind ríg dúindi’, ol suidiu, ‘&
aircsi do chuindchid na dige, h-úairi Is chuccad chuindegair’.
Luide íarum Mac Cécht do chuindchid na
digi & gabaid Lee fria Flaith mac Conaire foo ochsail
& In cúach n-órdai Conaire fo ochsail, &
no-m-berbthide dam co tinde and, & birt a scíath & a dá
gaí & a cloidem & birt inber n-iaraind ro baí fónd
rígcori.
For-ruma chuca amach & do-bert .ix. m-builli dond inbiur iaraind ar doruss m-Bruidhe & do-thuit nónbur cacha builli. Do-gní íarum foebarchles don chloidem immo chend curro slechd conar ríam
ón tig. Imthússa lochta na Brudne iss ed chestnigther colléic.
At-raig Conall Cernach & gebid a gaiscd & im-soí dar dorus na
Brudne & timchellaid a tech & dofuitet .ccc. lais & díchuirid na
diberga dar teóra fuithairbi ó Brudin sechtair. & Maídid búaid
ríg & tintaíd i m-Brudin & sé créchtach.
Tic Cormac Cond Longas & a noí céli malle fris. & do-berat
a cumscliu forsna diberga & dothuitet .ix. n-deichenbor la Cormac
& noí n-deichenbor la muintir & fer cech airm 7ampersir; fer cech fir
& maídid Cormac lecht airig díberga. & immaric elud dóib
cérbot crechtaig.
Tecait In tríar Cruithnech a Brudin sechtair & gabait gles immerta a n-arm forsna díberga & dofuitet .ix. n-deichenbor leo
& immaríc elud dóib.
Tecait In nonbor cuslennach immach & imrubat a n-gnim
forsna diberga & immáric elud dóib.
Cid fil and trá acht Is fota fri h-aisnis Is tophlíúin menman
is búadred do chétfaidib Is emiltius fri h-estidib Is imarcraid
n-innisen tíachtain darna nechib inundaib fo dí. Acht tancatár
iar n-urd lucht na Brudne immach & ro-fersatár a comlonna
forsna diberga & do-tuitset leó amal ro radi Fer Rogain &
Lomna Druth fri Ingcel .i. no theiged lucht cech imdae
béus co fertaís a comlond & imrulaítís ass iar sin. Connach
farcaib i m-Brudin i farrad Conaire acht Conall & Sencha & Dubtach.
Frisin mórbruth iarom & fri mét In chomlaind ro fer Conaire
dofic a mórthart ítad & aplis do thám arnach fúair a dig.
Ó 'tbath iarom In rí dotháegat In triar út a Brudin immach
& nos gabat sáebglés n-díberge forsna díbergaib & imthíagat
o Brudin co créchtach aithbriste & athgoite.
Luid íarum cu r-ránicc Tiprait Chuirp
baí i comfocus dó i Crích Chúaland ina
farrad & In cúach (.i. Conairi) órdai (Conari) foa choimb &
ní fúair lán a chúaich inde. Do-rimchell
rígusci Érenn ria matain .i. Búas, Boand, Bandai, Berbai, Nem,
Laí, Laígdai, Sinand, Síuir, Slicech,
Samaír, Find, Ruirthech, & ní fúair lán a chúaich de
usciu indeb. 24
Luaide co r-ránicc h-Úarán n-Garaid
h-i Moig Aí íar tarmchell usced Érenn ria
matain & a prímloch .i. Dergderc, Luimnech, Loch Ríb, Loch Febail,
Loch Mesca, Loch n-Orbsen, Loch Laíg, Loch Cúan,
Loch n-Echach, Márloch, & ní fúair
lán a chúaich de usci indeb. At-roaside díchleith n-aire & do-beir
lán a chúaich de usci as & do-cher an mac foa
choimb Do-deochaid íar suide cu r-ránicc Bruidin
.h. Derge ria matain.
In tan didiu do-deachaid Mac Cécht darsan
tres fuithirbi dochum In tige Is and ro baí dias
oc bém a chind do Chonaire. Benaid íarum Mac Cécht a chend dondala fir ad-comaicc a chend do Chonaire.
Ro baí an fer aili ac élúd as cusan
cend lais 25. Ad-chomnaccair a chend do Chonaire. Ad-comnaiccc corthi cloiche foa chosaib Meic
Céchd ar dorus nó lár na Bruidne.
Dol-léci dond fir aili oco m-baí In cenn dara choeldruimb cu r-roímid a druimb n-ann. Benaid Mac Cécht a chend de
íar suidiu. Dortais Mac Cécht In chúach n-usce
ina arsci & ina méde Conaire. As-bert a chend Conaire
íarum íar tabairt ind usci isin méde:
Maith fer Mac Cécht,
fó fer Mac Cécht,
do-beir digh do rígh.
& do-ní échd. Luid Mac Cécht a n-degaid In madmai.
Ní torchar trá acht h-úathad m-beg
im Chonari .i. nónbur, & ní mór
má 'd-róinne sceóla indisen scél dona díbergachaib ro bátar ar tig doib.
Baili i r-rabatar cúicc míli .c. & .x. .c.
in cach míli, ní thérna díb acht
oenchóicer namá .i. Ingcél & a dá bráthir .i. Éccell ón & Dartaid na díberga.
Luid iarom Ingcél i n-Albain iar tain & gabais rigi
dar esi a athar ó ruc buaid ríg alathúathi leis dia thig.
Iss ed immurgu Is slicht i l-lebraib ailib and & Is dochu combad
fíriu. Cethracha uel coíca do thutim do lucht na Brudne. & teóra
cetraimthe do thutim dona díbergaib. & A n-áentrían nammá
do élúd ónd orgain.
In tand íarum robaí Mac Cécht fora
áltaib isind ármaig i cind In tres laithe co n-faca in
mnaí sechai .‘Tadall lat, a banscál’, for Mac Cécht .‘Ní lamaim a dola’, ol In banscál, ‘lad
gráin & t' oman’ ‘Ro baí úar damsai disuidiu, a
banscál’, for Mac Cécht. ‘Nodn-gabaim for fír mo oinich & mo foesma’ .Ad-ella In ben íarum a dochomb ‘Nochon fetarsa In ba cuil nó corrmíl
nó ba sengán nom-gaib asin créchd’ .‘Is sengán sentalman ém’, ol In ben, ‘ind
ní sea’ ‘Tonga do dia a toingti mo thúath’, for Mac Cécht, ‘ní ba mó lemsa oldás cuil nó
corrmil’ .At-bail íarum Mac Cécht isind ármaig
acht becc.
At-bath dano Lé fri Flaith mac Conaire fó oxail
Meic Cecht. & ro leg bruth & allus In miled h-7eacute;.
Dolluid Mac Cecht iar sin iar n-glanad ind áir cind In tres laí &
dosrenga Conaire lais fora muin co ro adnacht h-i Temraig h-é ut
alii dicunt. Doslui Mac Cecht iar sin h-i Conachta co n-dernad
a leges i m-Maig Bréngair. Conid de ro len In t-ainm a m-mag do ingor Meic Cecht .i. Mag m-Brénguir.
& as-laí Conall Cernach & do-chótar .lll. n-gaí triasand láim a m-baí an scíath & luidi íarum co r-ránaicc tech a athar & brúirech a dá gaí & a scíath
ina letaib fair & a chloidem. For-ránaicc íarum
an t-athir a n-dorus a lis a Taltin.
‘Lúatha coin dod-repnadar, a maccáin’, for a athir ‘Is h-ed ro boí do chomracc fria h-ócca
ón, a senlaích’, for Conall Cernach ‘Scéla lat na Bruigne Dá Derge? An
beó do thigerna?’ ‘Nochon beó imorro’, for Conall ‘Tonga do dia tongthi mo thúath, Is midlachdo dond fir do-deachaid a m-beathaid as íar fácbáil a thigernai lia a námtiu
i m-bás’
‘Nídat bána mo chréchda ém, a
senlaích’, for Conall.
Tadbaid a láim scéith. Trí .l.
créchta imorro Is ed ad-comaicc furri. In scíath
imorro imarro-dídnestair ind lám sin Is ed rus-anacht. Ind lám des imorro imo-robrad for suidiu
co r-rice a dí chutramai. Ro cirrad imorro & ro h-athchumad & ro créchdnaiged & ro chríathrad acht
congaibset na féthe frisin corp cen a etarscarad innát
raba In scíath oca h-imdedail ‘Ro fích ind lám sin indnocht for
cách, a maccáin, & ro fiched furri’, ol Amairgin ‘Fír són, a senlaích’, ol Conall
Cernach. Is sochuide día tarad deoga tondaig anocht ar dorus m-Bruidni. Finit.