The adventures of Ricinn, daughter of Crimthann mac Lugdach (Stowe MS BIV2, fo. 145a)
Crimthann mac Lughdhach diatá Crimthann la h-Ú Maine Is é cétfher di Chonnachtaib ro marb mnái iar creidem hé. Ruccadh ingen di Chriomthand. Do ratad co mac Raith meic Naingin í dia baisted et ro baist. ‘A cléirigh’, ar Crimthann, ‘ag sin In ingen si deit úaim-sea & don Coimdidh a cinta na mná romarbus-sa dar sáruccud Dé.’ Beiridh iarum In cléirech In ingen lais. Nos-altramann iaram co cenn secht m-bliadan í. Atnaig In cléirech leis co Cáirigh n-Dercain hí & mos-aithin aicce í do léigenn lé. Ásaid In ingen iarsin eter ghenus & grés & léigenn & deilbh & dénum & álaigh & erlabhra. Áilli dono Cáerech Dergain iná gach duine di delbaibh na m-ban In tan sin ceinmotha isi. Nobídh dano Cairech fiad cách cech die & ní faicthe ise fri feidm a léiginn & a grésa.
Indistir dono di ríg Túadmuman .i. di Tipraite mac Foramáin maccaillech do beith i Clúain Bairenn .i. Cáirech Dergain & gurbo dingmála di rígh í for a gúalainn. Cuirid side fer n-gráda dó do inneithiomh delba Cáirche. Ro-soich side iaram cosin airm ir-raibhe an chaillech. Is ann immorro robói sidhe isind ecclais oc cantain a salm & an ecclais dúnta fuirre. Fégaidh an fer í tria tholl na comla. Airigidh ind ógh innísein .‘A duine’, for si, ‘ticced cuccatt co lúath ercóit benus do shúil as
do chinn.’ Ticc iaram peta cuirre robói isin mainistir & berid cen fuirech a súil asa chionn. Téit ieram an giolla docum a tigerna & at-beir friss ná roibhe isin domun ben bud áille inás an ben at-connairc.
Cuiridh In rí coblach ar fad na Sinna co Clúain Bairenn for cenn na hingine. Faillsigthir don caillig a m-beith ag tichtain for a cend. Iadaidh Cairech ind eclais fuirri et diriact lucht na loingsi cusin dorus. ‘Tair amach’, ar siat. ‘Léicidh cairde trí lá et trí n-aidhchi dam-sa’, for sí, ‘& reghat iaramh.’ Lecair di-si sin. Hi cind tredenais iaram at-beir si fri Ricinn: ‘Éirg amach im richt-sa’, ar sí, ‘ar mo bennachtain cosin fer út, ar rochindes-sa m'óighe din Coimde. Inghen immorro tusa & ní ro-chinnis t'óighe co se. Aircc didiu ar Dia amach im richt-sa. Gabaim-si immorro form ón Coimdhe co ná ba lugaite di rath i nimh nó a t-talmain.’ Naiscidh iaramh an inghen fuirri-si sin.
Téit ina cend iarsin amach & as-pert: ‘Ní fúiiubh-sa leis’, for sí, ‘acht amedón mo tíre & mo talman & ni reg amal mnái m-bóaid lais’. Aráisin tra berair sí go riacht In Sinaind. Téid iaram for cloich annsin. Atnagar an long ar a h-amus. Ardaigid In cloich uasin luing. Ní coemhnagair ní fón samail sin. Tiagair úadibh co tigerna & at-fiadat dó inní sin. ‘Ticed si im chomair-se co Maonmach’. Do-roich an fis cuici-si. ‘Ní fhéttaim-si techt cen ech’, for sí. ‘Ní filit eich linne’, for iad-som. ‘Is cett lim-sa In cloch so forsa fuilim’, for si, ‘corob í nomimurcora In conair at-berthai-si’. Glúaisid iaram for a cind In cloch co riacht Móenmagh co ro-airis ann. Conidh sí Lec Ricinde indiu & conidh impi ro-fothaiccedh In ceall túaiscertach. Do-roich da Tipraite andes coricce In magh ittá In ceall descertach aniú. Et at-rubairt si ná faifedh fri Tipraite isin cill túaiscertaig. Conidh aire sin dirónadh In cell deiscertach. Berair si fodes iarsin et berid si mac do Tipraite .i. Dúngal, ó bfuilit cenél Dúngaile eiside et do-níther In cell deiscertach .i. Clúain Ceneóil Dúngaile.
Ba fedb irisech di Dia Ricend iartain, conidh é sin dirad tríchait In tredual do Ciarán & do Dia et di Cháirich.
Finit