Orgguin trí mac Diarmata mic Cerbaill
Orgguin trí mac Diarmata Mic Cerbaill la Maelodrán i fothauch muilinn Mic Dímmae
Do-lotar meic Diarmata meic Fergusa Cearrbeoil fechtus
n-aili hi tír Laigen for creich conas táraigh Maelodrán hua
Díma Chróin. Do-ratsat meic Diarmata con rubatar, uair dia
cois ro boí, uair ní tárraid a gabair ó deoraid (.i. ón gilla).
Luid-side didiu for in n-gabar dia tárachtain-seom. Ro reith in
gabar fon sluagh co rubad in gilla. Do-scind dano in gabar fo
gairm Maelodrán, conid ro gab a taeb friss iar fácbáil in gilla.
Gabthi dano Maelodrán for a gabur & cotn-amaisc ar in sluag
& do-beir tofonn foraib. Ro ráthatar meicc Diarmata riam
dochum in muilind co n-dechatar co m-bátar im carr in muilinn
isin fothigh. Do-luid chucu iarson fothigh. Ro boí caillech ic
blith isin mulend. Ad-raí a n-guin la toescad in muilinn.
Léc aire, a chaillech, léc aire! ar Maelodrán.
Dos comart trá uman mol, ar bátar occai ind fir, co torchratar
leis trí meic rígh Hérenn .i. trí meic Diarmata, dia
n-ebairt Ultán:
A muilinn
ro milt anba di thuirinn;
níba comelt for serbainn
a ro milt for uíbh Cerbaill.
In grán meles in muilend
ní corca acht dergthuirend;
ba do géscaib in crainn máir
fotha muilind Maelodráin.
Do-luid Diarmait fessin fecht n-aili do dígail a macc for
Laidinu, cu m-boí ic Loch Gabur co feraib Éirenn imbi. Ocus
at-rub(air)airt do-bérad slán fri Laidinu ar Moelodrán do
tidlacan dó i n-giallcertai. As-bertatar Laigin amal bidh a
h-aengen ná tidnastis ce no marbdaiss. No bíth Maelodrán coa
m-brostad dia tignaccal.
Menum thucaid-se ragh-sa m'oenar & ní bia slán dúib-si
dom chinn-sa.
Ba fír ón. Luig-sium co m-boí issint sluagh for brú Innsi Locho Gabur. Lottur in ríg do ól co mbátar issin innsi.
Anaid-sium chaidthi forsin phurt. Antar dono don immramh.
Téit-sium issin lestar & luid-sium issin n-innsi. Con-tolat in
rígh. Boí-sium fri dorus in rígtighe. Luid dano Diarmait amach
oenar do dhul for aínsuide cen fis do neoch, co comarnaicc
fri Moelodrán i n-ddorus ind tighi.
Toboing dlaí lat dam, ar Diarmait.
Tó immorro, ar Moelodrán.
Do-beir téora dlaii doo: dloí di úrnenaigh, & dlaí do fomthonn
& dlaí do athrathai luaid.
Ac so at láim mo cloigem, ar Diarmoit. Ro n-gab Maelodrán.
Fé frit, a gilla, ar Diarmait, rom goin dlaí, rom loisc dlaí,
rom tesc dlaí. Amai, a gilla, cia h'ainm-siu?
Ním ragbais fri baithis samlaid in tan (ní)nád aithgén mo
ainm. Nó in fuil ainm n-aile lat dam and ná ráithfi? Maelodrán
ua Díma Chróin sund, di Scorbraige Lagen, iar marbad do mac
& do béin do cind dít fesin ind-or-so — la gabáil a cind chucai.
Do riar duit, a Maelodráin, ar Diarmait.
Do riar-sa uaim-si dano, ar Maelodrán.
Tiagait dib línaib iar córa issin tech.
Tair-siu edrum & crann, a Maelodráin, ar Diarmait.
Amail do-chuaid Maelodrán issin n-imdaid, ro gési a brú
na mná .i. Mugain ingen Chonchraid máthair chlainne Diarmata.
Fé amai, ar in ben, cid erchóit do-taed issin n-imdaid?
Fear do-rat ríghi duit-siu, a bhen, ar Diarmait, .i. Maelodrán
hua Díma Chróin.
Maith in loech, ar in ben, atta-chualumar. Cóir gním dó
nárot geogna a m-baegal & rot anacht. Ro mbia-som lógh in
anacail, ar is ferr in-dás in guin.
Cid do-génam di sund? ar Diarmait, ar níro ansem in fer ar
in sluag.
Ní ansa, ar si-si. Celtair Maelodrán; con-gairther iarum ar
ríg & ar ruirigh ar aenaib chuconn, ocus nascar foesam Moelodráin
forru amal bid chuconn dáladh.
Do-gníther, cu m-bátar a láma uile taris resiu matain beth.
Is amalaid dono do-cuaid-sium cu Laigniu ar a bárach ocus
deceelt chorcra corrtarach Diarmata co n-delg óir acus a dí
gabair cona n-allaib & a mullán óir derc araib sechtar. Cor immorro
& faesam ríg Hérenn .i. Diarmata mic Fergusa Cearrbeoil
fair-sium. Ocus as é ba cathmílid & ba tuairgnid catha la
Diarmait ó sin. Finit.
Aided Maelodráin
Loích ro bátar do Laignib .i. Mac Connaid & Marrcán &
Maelodrán. Is de ro chét:
Ní thaet didiu de
in cocad fri h-Ossairge,
cen Mac Connaid for eoch án,
cen Marccán, cen Maelodrán.
Maelodrán ua Dimmae Chróin
ro bí in fer isind móin;
túirid na cholaind aile
nícon rubae oenguine.
Comaithig immorro do Maelodrán Huí Máil ocus ba h-olc
immorro a chomaithcess doib. Is de ro chét:
Huí Máil
trícha cét ba hed a lín;
nocon fárgaib Maelodrán
acht trí nónburu díb.
A n-as-rubart fodesin:
Is cumma lim-sa huí Máil
ocus muilenn oc blith gráin;
it fáilte huí Máil fria nguin
is cóir cach bró fria tuarcain.
Athechda rí hua Máil immorro. Do-fuc Maelodrán a ingin.
Luid-si didiu fecht do thig a hathar do chomfis a m-máthar
bae i n-galur. Ro aslacht a h-athair fuirri-se brathtecosc a fir dó.
Maith, ar in ben, fil mo dáil-se fris i-nnocht. Acht a-taat
teora h-uarbotha lais ocus ní fetar-sa ciasu adba díb i fifa i-nnocht,
acht ro-fetar-sa a n-as maith duib. Tucthar lib lán mo
chlera-sa do thenid sinnaig ocus at-bér-sa is é m'étach-sa fil
ann ocus biat-sa ina diaid et láifet-sa in tenid im diaid, & toít-si
iarmo slicht.
Ba fír ón. Tiagait co m-bátar immun n-uarboith. Con-gairet
fair.
Innat-fail tall, a Maelodráin?
Cosmail mo bith, ar Maelodrán, ocus ná marbaid for siair.
Nos léicebh chucaib.
Mo chen di, ar ind óic.
La sodain lomraid a c(h)ennchongraim na m-mná & do-beir
immo chenn fesin & luid secco samlaid.
Robbar bia imned, ar ei-sseom, i-fecht-sa lim-sa. Mo ben-sa
& for n-ingen féin ro marbsaid.
Ocus ros fuabair coro lá a n-ár in tan sin. Do-gní iarum
Maelodrán & Aithechda córai dib línaib.
Fecht ann, bae Maelodrán ic fothrucud hi tich Aithechdai
ocus bae for menmain dó-side a marbad-som. (Ní bae dano
Dubchrón gilla Maelodráin ann in tan-sin.) Mus léc fer díb
aigen láin gríscha moa súili & moa aigid & clannaid Athechda a
gae fodessin ind (.i. in Charr Mailodráin) co m-baí triit conarro
marbsat samlaid. Benait iarom a chenn de & do-berar hé for a
dérgud & bratt dar a chenn. Do-rooig Dubchrón for Dubglais
.i. for a gabair-seom.
Tairling, a Dubchróin, ar cách.
Níthó, ar Dubchrón. Cate Maelodrán?
A-tá inna chotlud; sit, sit, ar nácha n-dúsca! Tairling & tair
sin tech.
Ní dóig limm a chotlud acht má beind-se coa aire. Gataid in
m-bratt dia aigid, ar se.
Gattair de.
Fír, a Maelodráin, ar sé. & dixit:
Deithbir dond aigid cid bán
cond-ránic fri faeburdán;
imma-rulaid ilar lám
in cenn fil for Maelodrán.
Do-bert Athechda a mnaí-seom, ar ní ba hí h-ingen Athechdai
ba ben do Maelodrán in tan ro marbad. A llá-sin hi cind
bliadna bae Athechda for a dérgud & ro bae ic décsin na cairre
ar a h-alchaill (.i. in charr Belaig Duirgen. Is í no marbad in
tríchait m-buiden dia figran & dia aureil & dia liugu co lár, .i. no
bíd isint sligid & gabul fo bráigit. Nach oen ar-thiagdais secce,
meni fácbaitis ní lee, nos luaded demun & no linged foitheib co
cuired a n-ár.)
Bae Aithechda dano coa déiscin na cairri.
Bliadain lán cosin laithe-se ó ro marbus-sa Maelodrán diit,
a charr ucut.
Fé amae, ar in ben, ní mu-taet ar do beolu. Dia n-díglad nech
iarna écaib, méite combad Maelodrán bad dóchom dó i
n-Hérind.
La sodain commo-faccatar Maelodrán iarsind aurdrochut ina
n-dochum.
Iss e-seom són, ar in ben.
At-raig Aithechda dochum in gae. Luaithiu con-ránic
Maelodrán, conos tarat tria Aithechda conid ro marb de. Ic
dul do i-mmach, is ann as-bert:
Imlech Ech,
imma-réidmis ar cach leth;
ce ron maídi nech ron bí
nírbo dú do Aithechdai.
Ro adnacht-som didiu i n-Glind Dá Locha, dia n-ebrad:
Lige Maelodráin is glé
i n-glind fri gaíthe cluä;
lige Maic Connaid, ní chail,
con linn i Tigh Mo Chuä.
Appendix A
Móin Gai Glais, canas ro h-ainmniged? Ní ansa. Glas mac Lainde Luaithe mic Logha Liamna, nia sin Fhiacha Sraiphtine;
is dó sin do rinde in gaba in gaí do thecosc. Do luid a-ndes
Cúldub mac Dein dia Samna do chuingi gona duine égin, guro
goin Fidrad Dáime Duibe a quo Ard Fidraid. Luid Glas ina
iarmóracht co tarlaic fair in t-sleg do-rónud dó tre druídecht, co
n-dechaid tre Chúldub isin mónaig. Ní fríth int sleg iarum, acht
aentuarascbáil fos-fuair Maelodrán mac Dimma Cróin dia
n-geodna di Ethachda rí hua Máil iar m-beith Maelodráin
bliadain i talmain, dia ro chan-sumh in rann-so:
Imlech ech
im Móin da Ruad ar cach leth;
ge ro maíde nech rot bí
ní bo dú, a Ethachdai.
Ba sí sin in Charr Belaig Durgein & is sí ro marb in .xxx.
buiden. Amlaid no bíd & gabal fo bráigit & nís luaidhed nech
acht deman. Hi céin bes int sleg sin fo dícleith & a rind bo des
ní forbrisfiter for nert Leithe Cuind ó Laignib. Is dóib ro canad
inso ...