Short Annals of Fir Manach
Aois Chríosd 1566. O Domhnaill .i. an Calbhach fear ln do mhaith & do dhaonnacht & Róisi inghean Mheguidhir .i. Sen mac Conchonnacht m Conchonnacht m Briain m Philip m Tomis Mhóir &c. aon bharr igh Leithe Cuinn ar uaisle ar oineach & ar dhaonnacht & ar dheaghaithne & ar gach deghealadhain dég an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1567. O Neill .i. Sean an t-aon duine dob' uaisle & dob' oirbheartaigh & as mó do chuir a neart ar na cóigeadhachaibh ar gach taoibh d t-tinic do Chinél Eoghain mic Néill ó do sgar an rightheacht riú do mharbhadh le Albanachaibh ar n-dol dó ar a n-iocht & ní raibhe a n-Eirinn san am sin sgél bu mó n sin. An bhliadhain 1568. Droicheat Atha Luain do dhéanamh le Iusdís na h-Eirionn .i. Sir Henri Seinnidh. Caitilín inghean Mheguidhir bean dhéirceach dhaonnachtach & do bhí 'na mnaoi ag O m-Baoighill d'ég iar m-buaidh ongtha & aithrighe. Aois Chríosd 1573. Domhnach Inide & féil Brighde ar aon l an bhliadhain si agus Sanais iar c-Cisg & Deasghabhil a n-earrach. Aois Chríosd 1583. Conn mac an Chalbhaigh .i. Ua Domhnaill d'ég an 13 don Mrta & O Raghallaigh .i. Aodh Conallach d'ég an bhliadhuin chénna. Aois Chríosd 1587. Sémus mac Duinn m Tomis m Toirrdhealbhaigh m Philip ceann cuideachta & comhluadair & biatach maith & fear tighe aoigheadh go coitchionn d'ég iar m-buaidh n-aithrighe. Aois Chríosd 1588. Matha O Luinin ollamh Mheguidhir re seanchus mighistir maith & oide foghlama do sgolaibh Eirionn a seanchus & a b-filidheacht & fear tighe aoidheadh & congmhalach maith d'aois ealadhna & do dhaoinibh díomhaoin d'ég 4 May. Aois Chríosd 1593. An uair do marbhadh príomhfhidh na h-Eirionn & an t-Ab Mhaguidhir & Mac Cafraigh ar Machaire Chonnacht ar n-dol ar sluaghadh a c-cuideachta Mheguidhir .i. Aodh mac Conchonnacht. Aois Chríosd 1594. Corbmac mac Emuinn m Néill m an Ghiolla Dhuibh m Giolla Phdraicc m Aodha oaó n-ainmnighthear Sliocht Aodh Fhearmanach marcach maith beódha deaghlimhe do chaith a aois & a aimsir re buanbheódhacht & re díolmhuntus a t-tús a aimsire & do chaith deireadh & lr a aimsire re teagh naoigheadh & hospiotaile bídh & dighe do gach duine d rug air go h-aimsir a bhis d'ég fa bhuaidh ongtha & aithrighe 1594. Anno Christi 1595. Cogadh d'éirghe a n-Eirinn an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1595 leg. 1601. Maidhm Chionn t-Sile an bhliadhuin si. Anno Christi 1596. O Raghallaigh .i. Sen Ruadh d'ég an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1598. Mac Maghnusa .i. Giolla Pdraicc Og mac
Aois Chríosd 1566. O Domhnaill .i. an Calbhach fear ln do mhaith & do dhaonnacht & Róisi inghean Mheguidhir .i. Sen mac Conchonnacht m Conchonnacht m Briain m Philip m Tomis Mhóir &c. aon bharr igh Leithe Cuinn ar uaisle ar oineach & ar dhaonnacht & ar dheaghaithne & ar gach deghealadhain dég an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1567. O Neill .i. Sean an t-aon duine dob' uaisle & dob' oirbheartaigh & as mó do chuir a neart ar na cóigeadhachaibh ar gach taoibh d t-tinic do Chinél Eoghain mic Néill ó do sgar an rightheacht riú do mharbhadh le Albanachaibh ar n-dol dó ar a n-iocht & ní raibhe a n-Eirinn san am sin sgél bu mó n sin. An bhliadhain 1568. Droicheat Atha Luain do dhéanamh le Iusdís na h-Eirionn .i. Sir Henri Seinnidh. Caitilín inghean Mheguidhir bean dhéirceach dhaonnachtach & do bhí 'na mnaoi ag O m-Baoighill d'ég iar m-buaidh ongtha & aithrighe. Aois Chríosd 1573. Domhnach Inide & féil Brighde ar aon l an bhliadhain si agus Sanais iar c-Cisg & Deasghabhil a n-earrach. Aois Chríosd 1583. Conn mac an Chalbhaigh .i. Ua Domhnaill d'ég an 13 don Mrta & O Raghallaigh .i. Aodh Conallach d'ég an bhliadhuin chénna. Aois Chríosd 1587. Sémus mac Duinn m Tomis m Toirrdhealbhaigh m Philip ceann cuideachta & comhluadair & biatach maith & fear tighe aoigheadh go coitchionn d'ég iar m-buaidh n-aithrighe. Aois Chríosd 1588. Matha O Luinin ollamh Mheguidhir re seanchus mighistir maith & oide foghlama do sgolaibh Eirionn a seanchus & a b-filidheacht & fear tighe aoidheadh & congmhalach maith d'aois ealadhna & do dhaoinibh díomhaoin d'ég 4 May. Aois Chríosd 1593. An uair do marbhadh príomhfhidh na h-Eirionn & an t-Ab Mhaguidhir & Mac Cafraigh ar Machaire Chonnacht ar n-dol ar sluaghadh a c-cuideachta Mheguidhir .i. Aodh mac Conchonnacht. Aois Chríosd 1594. Corbmac mac Emuinn m Néill m an Ghiolla Dhuibh m Giolla Phdraicc m Aodha oaó n-ainmnighthear Sliocht Aodh Fhearmanach marcach maith beódha deaghlimhe do chaith a aois & a aimsir re buanbheódhacht & re díolmhuntus a t-tús a aimsire & do chaith deireadh & lr a aimsire re teagh naoigheadh & hospiotaile bídh & dighe do gach duine d rug air go h-aimsir a bhis d'ég fa bhuaidh ongtha & aithrighe 1594. Anno Christi 1595. Cogadh d'éirghe a n-Eirinn an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1595 leg. 1601. Maidhm Chionn t-Sile an bhliadhuin si. Anno Christi 1596. O Raghallaigh .i. Sen Ruadh d'ég an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1598. Mac Maghnusa .i. Giolla Pdraicc Og mac
Giolla Phdraicc m Aodha m Feidhlimidh m Cathail Mheadhónaigh m Cathail Mhóir .i. ceann a chinidh & a aicme féin & fear diadha déirceach ln do shonus & do dhaonnacht & biatach do rug geall biatachais & tighe aoidheadh ó mhórn do chill & do thuaith na h-Eirionn ina aimsir féin an 6 do Mhrta fuair bs iar m-buaidh ongtha & aithrighe. Ni b-fuarus an bhliadhuin d'aois Chríosd. Aois Chríosd 1602. Cing Sémus do ríoghadh a Saxaibh an bhliadhuin sí 24 Mrta. Aois Chríosd 1604. O Ruairc d'ég an bhliadhuin si .i. Brian Og mac Briain 28 Ianuari. Aois Chríosd 1607. Na h-Iarladha d'imtheacht as Eirinn an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1608. Cogadh Uí Dhochartaigh & a bhs an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1609. Iarla Thíre Conaill .i. Rughraidh O Domhnaill Maguidhir .i. Cúchonnacht Og mac Cúchonnacht & Sémus mac Eimhir Mag Mhathghamhna & Cathbharra Domhnaill & Aodh mac Uí Néill fuaradar dúrbhs uile an bhliadhuin si. Cathbharra Og mac Cathbharra & Brian na Samhthach Mhag Mhathghamhna & Mac an Bhaird Thíre Conaill .i. Eoghan d'aoididh uile an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1611. Conchobhar O Duibheanaidh easpog Dúin d'ég an bhliadhuin si. Aois Chríosd 1612. Cormac Og mac Sein m Cormaic m Emuinn d'ég an 9 do Mhrta na bliadhna sa & do ba mór an dioghbhil a b-Fearmanach uile a chomh maith sin do bhiatach & do chongmhlaidh tighe & aite d'imtheacht don t-saoghal fan am sin & O h-Eóghusa darbh ainm Eochaidh ardollamh oirdheirc a n-dn & a b-foghluim & a n-gérinntleacht na h-ealadhna Gaoidheilge & biatach maith & fear tighe aoidheadh go comhchoitchionn & duine mórainmneach ag Gaoidhealaibh & ag Gallaibh d'ég an naomhadh l do mhi Júne. Aois Chriosd 1613. Sean mac Cormaic m Emuinn m Néill m an Ghiolla Dhuibh m Giolla Phdraicc m Aodha .i. duine maith ln do shonus & do shaibhrios & do dhaonnacht & do bhí urrumhanta uasal neamhthlith re na easccairdibh & do bhí onórach re na chairdibh & ré dheaghdhaoinibh go haimsir a bhis oidhche fhéil na Marbh rug an duine maith so buaidh ó dheamhan & ó dhomhan. Mag Mhathghamhna .i. Brian mac Aodha Oig d'ég an bhliadhuin si síos a mí Desember 1622. Sar Conchobhar Mhaguidhir d'ég a mí December an bhliadhuin si aois Chríosd 1625.