Reicne Fothaid Canainne
Búi rígféinnid; for Condachtaib fecht n-aill .i. Fothad Canainde. Bráthair side & Fothad Airgtheach & Fothad Cairpteach. Is de asbertha na Fothaig friu .i. fotha-suith iat, ar isí cétchlann ruc Fuinche iat do Macnia. Nó Fothad & .i. fó-táide .i. fo clith dorónad la Mac Niath iat fri Fuinche ingin Náir maic Armara. Nó Fothad .i. fí-áeda .i. olc-teine .i. teine neimneach iat ic orcain clann & cinél. Aendia immurro & Tréndia & Cáendia a n-anmanna. Aendia In t-Airgteach, Tréndia In Cairptech, Cáendia Fothad Canann.
D'óentoirpirt ructha iat a triur la Fuinche ingin Náir. Arsisbis do Lugaid mac Con, ut ali dicunt. Breatha Fuinche Aendia i tús aidchi; Is de isberar ainm dó, ar ba gein ríg ar febus In thseóin. Tréndia a medón aidche. Is de dobreath ainm dó ar treissi In thseóin lasna déib and. Cáendia issin maidin; ar cáime & ar áille na fungaire na maidne &2 Is aire Is Cáendia a ainm. Is dóib-sin rochan In senchaid3:
Trí Fothaig Elcca cen on,
trí maic Luigdech maic Garrchon4:
resiu rob Fothaid na fir
caide a n-anmann re taidbsin?5
Áendia ocus Cáendia cing
ocus Tréndia, ní ceilim, 6
it é sin, forcanat blad,
anmand co fír na Fothad.
Óendia In t-Airgthech na clann
is Cáendia In Fothad Canand,
is Tréndia In Cairpthech atchíd
imda airgtheach 'con Ardríg. Tri F.
Mad iar n-araile, Is de isberar Fothad díb .i. fó-suith .i. fó maith .i. fotha maithi .i. clann sainemail iat. Fothad Canand, Is de isberar .i. ó Canaind, ón choin robói aicce, unde Canund i Maig Life dicitur. Nó Fothad Caenine .i. cáin .i. álaind In dee intan nodrucad.
Fothad Airgtheach, Is de isberar, issed indmus ba hannsom leis, ar ba head a buindi niad & a dí falaig & a muntorcc.
Fothad Cairpthech, Is de asberar, ar issed slabri conírad: mairc cona cairpthib & Is fris adertai Fothad Dolus.
Ba hán & ba hairgteach intí Fothad Canainde. Ba mind teglaigh & slóigh. Bói fiann lóech amra lais. Ba derscaigdech side ar erriud & gráin & ordon & dechelt & tairpige sech ógu na haimsire sin.
Bái dono rígféinnid amra la Mumain In tan sin .i. Oilill Flann Becc. Bói imarbád eturru diblínib & dogénsit creich n-eturra. Ba hamru delb Fothaid ol bái Oilill, acht ba hamru ben Oilella & ba háille oldás ben Fothaid. Luid iarum Failbe ó Fothud do thochmarc a mná do chind Oilella. Ispert sí ni targad leó con-darbad a tindscra dí. Conmidir a tindscra .i. miach óir & miach finddruine & miach crédumai. Ráidid Failbe fri Fothad In n-aithesc sin. Ispert Fothad rodabiad indí sin. Imchomarcair In ben ciped hé cruth forcuingabad són nodgébad. Ispert som bádur sé semmanda a sleig cech fir do muntir Fothaid .i. dá seim óir & dá seim airgid & dá seim finddruine & nogédais tri semanda as cech sleig & fuicbidis tri semannda In cech sleig & dolínfaidis tri méich díb .i. miach óir & miach airgid & miach crédumai.
Dolluid si iarum i ndáil Fothaid & berid ar aithidh leis hí. Luid dono Oilill Flann Becc lín a fiann ana n-íarmóracht a mná, co comarnnic fri Fothad issinn aidchi cétna, co fersat imairecc a ndib fiannaib. Conrothacht comthrascrad dóib. Docer Fothad ann & díchenntar. Dobreth In ben dotháet i ndáil Fothaid a cheann chuicci issin firt i mbí. Cachain cenn Fothaid In reicne don mnái annsin, conid ann isbert:
‘A ben náchamagille’ &rl. 
A ben, náchamaicille!
ní friot atá mo menmo:
atá mo menma colléic
isind imairiuc oc Féic.
Atá mo corpán crúäch
i taobh Letrach dá mbrúäch,
atá mo cenn cen nighe
eitir fiena for garbhslighe.
Dochta do neoch dáles dáil
fácbas dáil n-éco fri láimh;
in dál dálto co Clárach
tuärnect im robánadh.
Rodelbad dún, trúagh ar fecht,
for Féicc doroirnedh ar lecht,
imonróiraid, bág ma liúin,
totim la hóga aniúil.
Ní mé m'aonor im-múr thol
docóid fordal i ndáil ban,
ní ar aithbiur cid ditt ágh,
is duáigh ar ndedhendál.
Do céin doroächt do dáil,
bái gráin for mo choicne máir,
ma dofesmais bid amne,
bá assa ní tairistæ.
Bá ó Fothud 'na h-uthair
bertis co húair dorochair,
cidh amne, níth fri fochaidh,
ní cen folad guin Fothaid.
Nímrumart-sa mamasrad
fien gormainech goburglas,
a techt i nhúire adba
dirsan dond eóchaill amra!
Matis éisium batis bí,
rofestais a tigernai,
mainbad tairbad báis dímair,
lem ní bud fien cen dígail.
Co a tigdáil batar lúaith,
atcosnatis bidbad búaidh,
foscantais raind, trom a ngáir,
cinsit do chlaind ruirech ráin.
Be hé fiallach seng subaid
gusin aimsir hirrubaidh,
arusfóet caill duleglass,
ropo coigne uleamhnas.
Domhnall derccdige armach,
ba hé Lug na fian fadbach;
isind áth, ba dúire daol,
is leis docer Congal Cáel.
Na tri Eogain, na tri Flainn,
batir allata éclainn,
dorochair cethrur cech æ,
nírbo cuibrenn drochlaige.
Trait donroïg Cú Domna
oc ascnamh a comanmo,
faigébthair colaind Flaind Bic
i telaig inn imairic.
Táthud daith comhul,
is díograis do Choncobur,
díograis totim nEogoin Rúaid
frisin abaind anairthúaidh.
Táthud ochtar la suidiu
airm hi fail a crólighe,
ciarbo airmeirb lend aithli
aithforgaib maic Mugairni.
Ní meirb dofich Falbe Flann,
frisloisc fiena a thétbann,
leblaing Fercorb, gorm a chlí,
co rohuicc secht cétguini.
Comrac Mugairnd fri Mugna,
batar dá chuilén cholma,
manistísedh fien forbar,
ropad inir a congal.
Foceird a n-oman cach túaith
cain dothfasuith Falbe Rúaidh,
immusapth-atar, gann glé,
re cách ar ndá deogbaire.
Sæth már fri luga dige,
bitscaradh fri tromthuile,
domuiniur domruïs féin
céini rogalta In féin.
Dá laoch deacc tul fri tul
bátar frim i n-imarguin,
ní fil cidh óenfer de sin
nátt fárcbainn i tinorguin.
Iarsin imcuirsim dá sleig
meisi Is Oilill mac Eogoin,
cectar náthar díbh atbath,
amhainsi dá thenn forgabh,
imaptha dún, ciarbo bóeth,
ba hé comrac dá ndegláech.
Ná tuinithe aidche úath
illeircc eter lectaibh cúan,
ní fiu cobraim fri fer marb,
fodruim dot daim, ber lat m'fadb.
Atotfugéra cech dóin
ní bu hétach nach díchóimh,
fúan corcra ocus léine geal,
criss arcait, ní haicde mer.
Mo sleg cóicrind, gæ co fí,
diemtar mence cétguini,
cóicriuth co mbúale umæ
darsnatoingdis derbhlugæ.
Astóidfa frit, sét collí,
finnchuäch mo deogbairi,
m'órnasc, m'folaig, seóid cen táir,
dusmbert dar muir Niä
Náir
Éubá Cáilti, delg co mbail,
ba dia aicdibh adamhraib,
dá chonn arccait im chonn óir,
is aicde maith ciasa fóil.
Crib fódaroinn, fola fuin,
forfleisc créduma fam muin:
atá uile, Is fodb sóer,
in t-airm i torchair mo thaobh.
Is dúal deit-si, sét nách lag,
m' fithchell, adarella lat,
bruinnit fuil sóer for a bil,
ní cien di sonn indasfail.
Is mór colla cúan rinnech
sán chán immo deircinnech,
dosneim dos dlúith dairpri rúaidh
i taob inn firt iniertúaith.
Oco cuinchid duit dolléir
ní rob mór nolabrathar,
ní tharla celtair talman
dar dúil badit n-amhrathor.
Leath a foirne ór buidhe,
alaile Is fiondruine,
a hindech do margarét,
brecht la certa cía rét.
Cetheoir coinnle, soillsi bán,
ní meirv forosnat a clár,
beuil inna tein, scél nád gó,
ní randath na roidhmethau.
A ferbolc, Is amra sceúil,
de ór imdernta a beúil,
glas forfácoibh fair In súi
náchunursloicce nach dúi.
Criöl chetharchuir, Is fóil,
roces de dúalaib dergóir,
dron forfuirmedh i suide
cét uinge do fionndruine.
Ar Is de dúal dergóir druin,
dobert Díonoll cerd dar muir, cid óen a siball namá,
mesa fri secht láichesa.
Imostúaruscbat cumni
is di prímhaicdib Turbe,
i n-aimsir Airt, bá rí tét,
is ann dogníth Turbi trét.
Rofecht impe mór ngretha
la ríg Rómhán ilLetha,
iar n-ól fíona, ba mesc linn,
is ann foillsighti do Find.
Nícon deirgensat cerda
aicde frisa samhlathar,
glé lim ní forlaig híriu
oc ríg sét bat n-amradar.
Dia mba trepar imma lóg,
glé lim do chlann ní ba trógh,
ma duscoisis, aicde druit,
ní bo cres nach cinél duit.
Atáat immunn san chan,
mór fodb asa fordercc bol,
dreman inathor dímar,
nodusnigh an Mórríoghan.
Donárlaith do bil óige,
isí cotanasóide,
is mór do fodboibh nigius,
dremhan an caisgen tibhes.
Rolá a moing dar a hais,
cride maith recht nodaais,
cid gar di sund úan i mbé,
ná fubthad uaman do gné.
Mad cose dam fri gábud,
nímgaibthi frim idsnádhud,
a banscál, nogabtha for,
cáin bláth fa roscarsamur.
Scarfat fri daonacht don mud
'sin madain íer maccánrud,
airc dot daim, sonn ní ainfe,
dofil deöidh na haidchi.
Imusráidhfi neach nach ré
reicne Fothaid Canainne,
mo chobrad frit ní hinglae
má imráite mo thimna.
In dul bidh coimtig mo lecht
rosáiter mai, menn In fert,
ní hescor sáitha atchí
dot fochuidh íer t'inmuini.
Scarfid frit céin mo chorp toll,
m'anum do píenadh la donn,
serc bethu cé Is miri,
ingi adradh Rígh nimhi.
Is é In lon teimhen tibius
imchomarc cáich bes hires,
síabra mo chobra, mo gné,
a ben, náchamaicillé! A bhen.