Aislinge Meic Con Glinne
Cethardai as chuintesta da cach elathain, iss ed as chuintesta don eladain-se, .i. Iocc & persu & aimser & fáth airicc. Locc don eladain-se Corcach mór Muman, & persu dí Anér Mac Con Glinde di Eóganacht Glen
amnach. I n-aimsir Chathail meic Fhinguine meic Con cen Gairm nó meic Con cen Máthair do-rónad. Is hé didiu
fáth airicc a dénma .i. do díchor In luin chraeis bhoí i
mbrágait Chathail meic Fhinguine.
2 Cathal mac Finguine, rí maith ro gab Mumai; araile laech-mál mór e-sside. Amlaid boí In laech-sin, co ngéri chon, co longad chapaill. Sáttan, .i. lon craís boí i n-a
brágait, no meled a chuit laiss. Mucc & mart & ag teóra ferglacc, la trí fichte bairgen do fhír-chruithnecht, & dabach do nua chorma & trícha og rerchirce, ba h-í In sin.
a phrím-airaigid, cenmothá a fhrith-airaigid, comba h-erlam a mór-fheiss dó. Dáig In mór-fheiss, ní thalla rím nó áirem furri-sene.
3 ls hé trá fáth airicc In luin chraís i mbrágait Chathail meic Fhinghuine, dáig boí cét-shercus écmaise dó fria Lígaig ingin Moíle Dúin, ríg Oilig, & derbshiúr-side do Fhergal mac Moíle Dúin, rí Oilig beós; & ba cosnamaid Érenn e-sside an inbaid-sin i n-agaid Cathail meic Fhin
guine, amal Is fhollus a h-imarbáig In dá chaillech dia
ndernsat In dí chammrand i nAchad Ur saindrud:
4
Do-s fil atuaid
mac Moíle Dúin dar ailechu,
dar Berba brú;
co ruca bú ní aineba.
‘Anfaid, anfaid,’ (ar In chaillech aness)
‘bid buide lais dia n-érnaba;
dar láim m'athar
dia táir Cathal, ní-s béraba.’
5 Do-bertis iarum ettne & ubla & il-blassa ó Lígaig ingin
Moíli Dúin do Chathal mac Fhinguine for a sheirc & inmaine. At-chuala Fergal mac Moíle Dúin In ní-sin, & do-garad a shiúr a dochumm, & do-mbert bennachtain dí for fír d'indissi dó & mallacht dia shénad fair. Ro indis in
tshiúr dó, ar cia boí dia sheircc & grád Chathail meic
Fhinguine aicce, rop omun lee mallacht a bráthar dia rochtain. Ro indis iar sin In scél fíre.
6 At-bert In bráthair fria na h-ubla do thachor chuice,
& ro gairmed scolaige i n-a dochumm, & do-ruachell lógu
móra don scolaigi ar thuathi do chur isna h-il-blassaib út do admilled Chathail meic Fhinguine. Ocus ro lá In scolaigi tuathi & gentlecht isna h-il-blassaib-sin, & ro tidnacit chuca ina h-il-blassa, & cartaid timthirid dia tidnocul do Chathal. Ocus ro gáidetar for nach ochta
coitchend, .i. grian & ésca, drúcht & muir, nem & talam, lá & adaig, im ithe na n-uball út, uair Is ar a grád & inmaine
tuccad ó Lígaig ingin Moíli Dúin.
7 Do-romel Cathal na h-ubla iarum, & do-rigne míla éptha díb i n-a medón, & timoircsit na míla eptha-sin i
mbroind oen míl díb, cor fhásatar isin anmunna-sin, co nderna lon craís de; conid hé sin fáth oricc In luin chraís do
attreib i mbrágait Chathail meic Fhinguine, do aidmilled
fher Muman co cend teóra leth-bliadan, & Is dóig no
milled Éirinn co cend leth-bliadna ele.
8 Boí ochtar i nArd Macha an inboid-sin, & Is dóib-side ro canad In laíd-se:
`At-chuala ochtar anocht
i nArd Macha iar midnocht,
for-t-gillim co mbuidnib band
nidat chuibde a comanmand.
Comgán ar Mac Dá Cherda, ba h-erdraic i ndiaid shelga;
Crítán for Mac Rustaing rán, ba h-ainm comadais comlán.
Dub Dá Thuath, ba togairm nglé,
ba h-é ainm meic Stéléne;
Donn-Fhiach; Caillech Bérre bán;
Garb Daire for Mac Samán.
Aniér for Mac Con Glinde
do brú Banda barr-binde;
Becán, Becnait, bolg don ár,
athair sceó máthair Marbán.
Mo rí-se, rí nime náir,
do-beir for buidne buad n-áir,
mac muad Maire, mod nát bá,
comur ngaire ro-chuala.'
At-chuala ochtar.
9 Ba h-aen trá don ochtar-sin, .i. Aniér Mac Con
Glinne, scolaigi amru e-sside co n-immad eólais. Is aire
at-bertha Aniér friss, .i. no aerad & no molad cách. Deithbir ón, uair ní thánic remi & ní thicc dia éissi bu duilge aer nó
molad; conid aire at-bertha Anéra friss, iarsinní ní fétta éra
fair.
10 Tánic móit mór for menmain don scolaige, .i. dol ra
filidecht & a légend do fhácbáil, ar ba doinmech dó a betha
for scáth a fhogluma; & ro scrútustar i n-a menmain cia leth no berad a chét-chuairt fhilidechta. Iss ed trá tucc dia
scrútain a dula co Cathal mac Finluine, boí for cuairt ríg i
nUíb Echach Muman. At-chuala In scolaige immad & oirer
cacha bánbíd do fhagbáil dó, uair ba sanntach so-accobrach
mbánbíd In scolaige.
11 Is and tánic In ní-sin i mmenmain In scolaige, aidche Sathairn saindrud ic Russ Chommán, ór Is ann boí oc dénmus a légind. Iar sin recaid In mbec sprédi boí acca, .i.
for dá bairgin do chruithnecht & for thócht sen-shaille co
síthfi dar a lár. Do-s-rat sin i n-a théig libair; & cummais dí chuarán corra coidlide do dond-lethar secht-fhillte dó In adaig-sin.
12 At-racht moch iar n-a bárach & gabaid a lénid i n-ard-gabáil ós mellaib a láruc, & gabaid a lummain find
fortócbálta i forcipul imme. Mílech iarnaide uasu i n-a brutt. Tuarcaib a théig libair for stuag-leirg a dromma. Ro-t gab a throstán comthromm coíc-duirn cutruma (3. .i. ón beind co a chéli) for bolcsén i n-a des-láim. Do-lluid desel relci. Bendachais dia fhithir, .i. aite. Atn-agar
soscéla imme.
13 Do-chummlai i cend sétta & imdechta dar crích Connacht, i nEchtgi, do Luimnech, do Charnd Fher
adaig, do Berna Trí Carpat, i Sléib Caín, i tír Fer Fhéni frisi ráiter Fir Muige indiú, dar Mónaid Móir, co ndessid sel becc ria n-espartain i taig aíged Chorcaige. Ó Ross
Chomán co Corccaig dia Sathairn saindrud.
14 Is amlaid do-rala In tech aíged, oslaicthe for a chind.
Hi llathi na teórai In lá-sin, .i. gaeth & snechta & fleochad
i n-a dorus, co ná fárcaib In gaeth sifind tuga nó minde
luatha cen scuabad lee dar In dorus aile fo cholbaib & fo
immdadaib & fo chliathaib In rígthige. Sétigi In tige aíged
`iss é timmthasta timmaircthi i n-a lebaid, & ba mílach
dergnatach e-side. Deithbir ón, ar ní-s fagbad a grianad i lló nó a thócbáil i n-aidche, ar níba gnáth dó beith folam fri a thócbáil. Lothomur In taige aíged co n-usce na h-aidche remi ind, co n-a chlochaib hi taíb na h-ursand.
15 Nícon fhuair In scolaige aen do-gneth a fhosaic. Benais fén iarum a chuaránu de, & indlais asin aithindlat út.
Mescais a chuaránu and iarum. Tócbais a théig libair for a luirg isin fraigid, & tecbaid a chuaránu & teclumaid a lámu
laiss isin sétigi & imnaiscis imma chossa. Acht chena ba
liridir fri gainem mara nó fri drithlenna tened nó fri drúcht i mmatain chétamain nó fri renna nime míla & dergnatta ic guilbniugud a choss, co-nda gaib emeltius; & ní-s tánic nech dia fhiss nó dia umalóit i n-a dochum.
16 Tucc fadessin a théig libair chuca & benais a shaltair essi & fo-róbairt cantain a shalm. Iss ed at-fiadat eólaig &
libair Chorccaige co closs míle cémend sechtair chathraig
immach son a gotha In scolaige oc cétul a shalm tria rúnib
spirtálta, for aillib & annálaib & ernalib, for diapsalmaib &
sinsalmaib & decáidib, co paitrib & cantaccib & immnaib hi
forba cacha coecait. Ba dóig imorro fria cach fer i Corccaig ba isin tig ba nessa dó no bíth son In fhoguir. Iss ed ro
imfhulaing, In chomrargu bunatta & a pheccad bunad
gendi & a mí-rath follus-gnéthech fodéin, cor erfhuirged cen dig cen biad cen indlat, co ndechaid cach duine i Corccaig i n-a immdaid.
17 Conid ann as-bert Manchín abb Corccaige iar ndul dó i n-a lepaid, ‘A scolócc,’ ol sé, ‘in filet aígid occaind innocht?’ ‘Ní fhilet,’ ol In timthirid. Ar sé In timthirid
aile, ‘It-chonnarc-sa aen co díscir dénmnetach dar fiarut na faithgi gar becc ria n-espartain ó chianaib.’ ‘Is ferr a
fhiss,’ ol Manchín, ‘& a chutig do breith dó.’ Ór boí dia lesca
les-side tidecht 'n-a fhrithing aridisi for cend a chota, &
boí trá d' olcc na h-aidche.
18 Berar a chutig-sium amach, & Is í proind ruccad ann, cuachán, .i. corcca, do medg-usce na h-eclasa, & dá oíbell tened i mmedón suipp síl chátha corcca, & dá
fhót do úr-mónaid. Ticc In timthirid co dorus In taigi oíged,& ro-s gab gráin & ecla frisin tech n-óbéla n-oslacthi n-imdorcha. Nícon fhetar In rabi aen and fó ná rabi. Conid ann at-bert In dala n-aeí oc tabairt a choisse dar in
tairsech, ‘In fil nech sund?’ ol sé. ‘Fil aen,’ ar Mac Con
Glinde. ‘Is coll gessi don tig-sea a thacar for aenfher.’ ‘Má ro collit riam a gessi,’ ar Mac Con Glinne, ‘ro collit
innocht, .i. boí a ndán a coll, & Is mé choilles.’ ‘Érig,’ ol In timthirid, ‘& tomil do phroind.’ ‘At-biur mo debroth,’ ol
sé, ‘ó ra-m fhuirged cusin tráth-sa, nó co fessur cid fil and, nocon érus.’ Atn-aig In gilla In dí oíbill a medón In tshuip shíl-chátha corcca isin tellach, & ticc sopp asin lepa
chuca. Cóirgis In dí fhót úr-mónad im na suppu, sétis ind
oíbill, lassais In sopp, & follsigis dó a phroind.
19 Ut dixit Mac Con glinne:
`A scolóc (ar Mac Con Glinne)
cid ná dénum dá chammrand?
Déna-su rand ar arán
co ndén-sa rand ar annland.
Corcach i fil cluca binde,
goirt a gainem,
gainem a grian;
nocon fhil biad inde.
Co bráth nocon ísaind-sea
acht minu-s tecma gorta.
cuachán corca Corccaige,
cuachán Corccaige corca.
Geb-si chucat m n-arán ima ndernais-siu t' oróit;
in chuit-si Is mairg do-s-méla;
is iat mo scéla, a scolóic.'
scolóc.
Mebraigis In scolaigi na runda, uair ba h-áith a inntlecht.
20 Atn-agut leó In mbiad co h-airm a mboí Mainchín & taisselbait na runna don abbaid. ‘Maith,’ ol Manchín,
‘admait meicc mí-fhoccuil. Gébdait meicc beca na runda
sin mina dígailter forsint-í do-rigne.’ ‘Cid fil lat-su de-sin ?’
or In gilla. ‘Fil liumm,’ or Manchín, ‘dul cusint-í do-rigne
& ulidetaid a étaig do bein de; slipre & echlasca do gaáil
dó, co ro muide & co ro etarscara a fheóil & a chraiccend
chnámu, acht nammá ná ro brister a chnámu; a chor isin
Sabraind, & a bodar-sháith d' usce na Sabrainde dó; a chor isin tech n-oíged iarum cen mether n-étaig do lécud leis inund.’ (Ocus ní boí thall d' étach acht In sétige, & ba
lilithir drúcht cétemain a míla-side & a dergnuta. Fessid ind In aidche-sin feib as doccra & as dorcha boí riam remi.)
‘Foriatar In tech fair co matain dianechtair ar dáig ná ro élád, co raib mo chomairle-si fair la comarli muntiri Corccaige i mmbárach i fiadnaise In Dúilemun chena & Barre 'ga tó-sa. Níba comairle aile acht a chrochad i mbárach i mm' enech-sa & enech Barra & ina h-eclaisi.’
Do-rigned amal sin, & Is ann sin tánic a chomrarcu bunata & a pheccad follus-gnéthech fén fris-sium. Ro benad ulidetaid a étaig de & ro gabad slipre & echlasca dó. Ro fuirmed hé isin Sabraind, co tartad ni for a sháith do bodar-usce na Sabrainde dó. Fessid iar sin isin tig oíged co matain.
21 At-racht Manchín matain moch iar n-a bárach, & ro
tinólit muinnter Chorccaige ó Manchín co mbátar i n-aen baile, .i. isin tech n-oíged. Auroslaicther rempu, & fessait
for colbadaib & immdadu In tigi. ‘Maith, a thróig,’ ol
Manchín, ‘ní dernais cóir In eclais do écnach aréir.’ ‘Nírbo
fherr do lucht na h-eclaisi,' ar Mac Con Glinne, `mo beth-si cen biad occu, & rob uathad mo dám.’ ‘Nír beith cen biad deitt, cein co fagtha acht ablaind mbic nó dig do medg-usce isind eclais. Fil tréda dar ná dlegar oirbire i nd-eclais, .i. nua-thorud & nua cormma & cuit aidche Domnaig; ar cid bec isna h-aidchib Domnaig, iss ed Is nessam ar a bárach, sailm do ghabáil, cloc iar sin, celebrad
la precept & oiffrend, sásad bocht. Esbuid na h-aidche
Domnaig, Is dia Domnaig nó aidche Luain fo-gabar; & moch do-rindis oirbire.’
22 ‘Fuísidim-si trá,’ ar Mac Con Glinne, ‘co ndernsamm i n-umalóit & fuilled ro-imarcrid ind aithi.’ ‘Acht gillim
fiad nDúilemain & Barri,’ ol Manchín, ‘níba h' aír bess duit.
Tuccthar lib siút co crochthar i n-enech Barri & na h-eclaisi & i m' enech-sa forsin fhaithche.’ ‘A chlérig,’ ar
Mac Con Glinne, ‘ní-dam chrochthar, acht berar breth
fhírián indraicc form Is fherr oltá mo chrochad.’ Atn-agar ann sin hi cend brethi do breith for Mac Con
Glinne. Atn-aig Manchín oc taccra fris. Atn-agar cach fer iar n-urd do muintir Chorccaige co Mac Con Glinne. Cia boí d' immbud ecnai & eólais & aircetail leó, ní fhríth loc
laburtha i ndligud dó triasa crochthá.
23 Berair iar sin cen dliged co Ráthín Mac nAeda i
ndescert-leth Chorccaige, .i. faithchi. Co n-epert budessin, ‘Asccaid dam, a Manchín & a muinter Chorcc
aige!’ ‘O t'anocul sin?’ ol Manchín. ‘Ní h-ead chondaig
imm,’ ar Mac Con Glinne; ‘fó liumm cé no thísad de.’
‘Apair,’ ol Manchín. ‘Ní epér,’ ar Mac Con Glinne, ‘co
mbet cuir dam fria.’ Atn-agar rátha & nadmand tenna & trebaire for muintir Chorccaige fri a comall, & naidmis for a
churu. ‘Apair,’ ol Manchín, ‘cid chondige.’ ‘At-bér,’ ar Aniér, ‘.i. pars fil a m' théig libair do chaithem ré ndul for
cel, ar ní dlegar escomlád cen dol do láim. Tucthar mo thiag libair dam.’ Do-berar a théig dó, & oslaicis hí, co mben dí bairgin, .i. cruithnechta, essi la tócht sen-shaille; &
gabaid dechmaid cechtar n-aí, & benais dechmaid In tóchta co h-imargide & co h-indraicc. ‘Fil dechmaid sund, a muinter Chorccaige,’ ar Mac Con Glinne; ‘dia fhesmais
int-í bud chóru nó Is bochta a chéli, dó do-bérmais ar ndechmaid.’
24 An ro boí ann do bochtaib at-rachtatar suas ic décsin na dechmaide & sínid a lámu uadib; & gabaid silled
forru iarum, & at-bert, ‘Fia Dia ám,’ ol sé, ‘ní festa cid mó
no ríssed aen uaib a less In dechmad-si oldú-sa fessin .Níba
mó uide neich uaib indé oldá m' uidi-sea, .i. ó Rus
Chommán co Corccaig. Nír thoimless mír nó banna iar
tidecht, ní ro chaithes for sét, ní fhuarus fiad fhír-oíged iar
tidecht, acht fuarus, a matadu & a latrannu & a chonu cacca, .i. a muinter Chorccaige! Ro benad
uilidetaid In étaig dímm, ro gabad slipre & echlasca dam, do-m-ratad isin Sabraind, ro h-imred fír n-indligid form, ní ro damad fír dligid dam. I fhiadnaise In Dúileman,’ ar Mac Con Glinne, ‘níba h-é cét-ní aicéras Demun form-sa iar ndul anund, In dechmad-sa do thabairt dúib-si, ar ní-s dligthi.’ Conid é cét-mír ad-uaid ind sin, a dechmad, & caithis a phroind iarum, .i. a dí bairgin co n-a thócht sen-shaille. Tócbaid a lámu & atlaigis buide dia Dúilemain.
25 ‘Mo breth i nndochum na Sabrainne festa,’ ar Mac Con Glinne. Iar sin berair hé, lín a chuimrig & a chométaig, a dochum na Sabrainne. In tan ro-siacht In tiprait dianad ainm Bithlán, ro mben a lumain fhind de & do-s-rat fo a thoeb, & a théig libair fo leirg a droma. Ro-s léic faen for a lummain, atn-aig a mér tria drol a delci, & tummais rind in
delgai dar a ais isin tiprait. In céin no bíd banna oc snige a cind In delca sís, no bíd In delc uas a anáil. Ro-s torsig In lucht coiméta & cuimrig.
26 ‘Tánic In bréc for timchell, a matuda & a latranda, a muinter Chorccaige! Inbuid ro bá `com' boith, iss ed
do-gnínd, ina-m thoirched co cend cóic tráth nó sé do blogaib, a taiscid co caithind i n-oen adaig; mo sháith do usce i n-a ndiaid-sin. No-m bered co cend nómaide cen ní iar sin, & ní láud form. Bet nómaide for ar chaithius ó chianaib, bet nómaide aile oc athrige, & nómaide aile ic ól
usce, or atáut cuir fri m' lámaib. For-t-gellaimm Dia & Barre `ca tú,' ar Mac Con Glinne, `cen co tig uasal nó ísel do muintir Chorccaige asin baile i tát, co ndigset écc uli i n-aen aidchi, & Manchín ria cách & iar cách do bás &
dochumm n-iffirn; ór am derb-sa do nim, & biat i frecnarcus
forsná fil crích nó erchra.’
26 Ro h-indissed do muintir Chorccaige In scél-sin, &
do-rigset luath-chomarc, & iss ed tuccad asin chomarc,
bendacht do Mac Con Glinne for a dul fén ar umalóit dia chrochad, nó nónbur timchillid dia chomét co ndiged éc áitt
a mboí, & co ro crochtha iar tain. Ro ráided fri Mac Con Glinne In ní-sin. As-bert Mae Con Glinne, ‘Is matroga’ (.i. Is roga mataid nó Is matad int-í hó tuccad In roga), ‘acht oen ní chena, cid ed bess de, regmait fri h-umalóit feib ro-chóid ar magister Íhsu Críst fri a chésad.’ At-raig co h-áit i
mbátar muinter Chorccaige; & táncatar crícha espartan ann sin. ‘Ascaid dún, a Manchín,’ ol muinter Chorccaige
fodéin. ‘A mo Dé, cissí ascaid?’ ol Manchín. ‘Dál co
mmatain cen crochad don tróg út. Ní ro-s bensum clucu, nó ní dernsamm celebrad nó precept nó oiffrend. Ní ro
sásta boicht lind. Ná caithium co cend In Domnach cen
sássad dún fessin .Cairde dún co matin dó.’ ‘At-biur bréthir,’ ol Manchín, ‘ná rega In dál-sin, acht lathi a imorbois, bid hé lá a phennati.’
26 Monuar! Isin uair-sin berair Mac Con Glinne fo Chaill na Sindach & do-berair biail 'n-a láim, & lucht coiméta immaille friss. Benais fén a chésad-chrand & no-s imarchair fri a ais co faithchi Chorccaige. Sáidis fén In crand; & lingis ind amser dar crích n-espartan, & ní boí comairle aile leó acht a chrochad In tan-sin. ‘Ascaid dam, a Manchín & a muinter Chorccaige!’ ar Mac Con
Glinne. ‘At-berim mo bréthir trá,’ ol Manchín, ‘co ná
taet aseaid uaind.’ ‘Ní maithem n-anocuil chonnaigimm foraib, ór eia chuinger ní-s tá dam dia bar ndeóin, a matuda & a latranda & a chonu cacca & a brúti nem-literdhai, .i. a muinter chorrach comraircnech cend-ísel Chorccaige,
acht mo sháith do biúd olardai inmardai & do lind sho-óil sho-mesc sho-milis, & clith n-álaind n-étrom do étach thana thirmaide torum, ná ro-m fhorrgi fuacht nó tess,
corup lón-fheiss coícthigisi dam ria ndul i ndáil báis.’ ‘For-t-gillim,’ ol Manchín, ‘ní fhuigbe-siu In ní-sin. Acht Is deriud laí, Is Domnach and; fil didiu In popul oc irguide dála duit. Acht benfaider dít do bec n-étaig & no-t chengéltar don chorthi út corob frithpian fo-gabar
résin mór-phéin i mbárach.’ Do-rónad fon samail-sin; bentair de a bec n-étaig & ro cenglad téta & refeda taris don chorthi.
29 Tiagat uad dia tig. Luid Manchín don tig abbad co ro
sásta boicht & oígid leó. Ro thomailset fén ní. Ro lécsit troscud In ecnadu út tánic iar n-a fhoíded do Dia & don Choimdid do thesarcain Chathail meic Fhinguine & fer Muman & Lethi Moga Nuadat ol chena. Nocho damad fír
ndligid dó. Fessid co medón oidche ann. Iar sin ticc aingel Dé chuci for In corthi & fo-rórbairt In aislingthi do
fhoillsiugud dó. Céin boí In t-aingel forsin chloich ba ro-the dó; In tan téged for imaire uad ba so-fhulaing dó. Conid de-sin fil Imaire In Aingil hi fhaithchi Chorccaige;
ní boí-sium matain cen drúcht. Do-lluid uad In t-aingel deód n-aidche. Cumaid-sium iarum cennphurt mbec
uad fodén bid imchubaid ré aisnéis amal ro fhaillsiged dó,
& at-aig ann sin co matain co cendphort a aislingthi do
léri lais.
30 Bentair cloc tinóil oc muintir Chorccaige matan moch iar n-a bárach. Tecat uli cusin corthi. ‘Maith, a thróig,’ ol Manchín, ‘cindus filter lat indiú?’ ‘Is maith,’ or
sé, ‘dia lécther dam In cumair mbriathar fil occum do rélad duit-siu .i. aislingthi do-m-árfaid arér,’ ar Mac Con Glinne; ‘& dia lécther dál dam, indisfet In aislingthi.’ ‘At-biur do m' bréthir,’ ol Manchín, ‘dia mbetís síl nÁdaim do m' réir, co ná tibratis dál laí nó aidche duit. Mé fén,
nícon tibér.’ ‘At-beram ar mbréthir,’ ol In popul, ‘cid lonn lat-su, lécfithir dál dó co ro indise a aislinge. An us tol lat-su iarum, tabair fair.’
31 Conid ind sin ruc-som Manchín iar ngenelach bíd co h-Ádam:
`Bennach dún, a chlérig,
a chlí chloth co comgne';
mac Midbuilce mela,
meic Bela, meic Bloince,
meic Buaidrén, meic Brothcháin,
meic Borr-Thoraid brec-báin,
meic Borr-Chrothi bláthi,
meic Bláithche, meic Brechtáin,
meic Beóiri, buaid mbainde,
meic Brocóti binde,
meic Cainninde caimme,
meic Shaille, meic Imme,
meic Indrechtáin lán-méith,
meic Lemnachtai immglain,
meic Messai, meic Thoraid,
meic h-Olair, meic Inmair,
meic h-Ítha, meic Árand,
meic Cléthi, meic Gualand,
meic Lón-Loingén láin-te,
meic Láirce, meic Luabann,
meic Lessi, meic Lethchind,
meic Loinge Brond ballai,
meic Míre, meic Lommai,
meic Drommai, meic Tharrai,
meic Thremantai thanai,
meic Thainghe cen traethad,
meic Éisc Inbeir Indsén,
meic Millsén, meic Moethal,
meic Meda, meic Fhína,
meic Carna, meic Corma,
meic Cruithnechta rigne,
meic Inbe, meic Onba,
meic Fhind-Litten gile d' ass choerach co nglaine,
meic Scaiblín buic bladmair
co n-a gablaib gaile,
meic Gruthraige gairge,
meic Garbáin chaín chorcca
meic Craíbechán chraebaig
co n-a choeraib corccra,
meic bairr Braisce bíthe,
meic Bolgáin buic bán-ghlain,
meic Cnó-Messa cnáim-fhéil,
meic Ábéil, meic Ádaim.
Maith do dúthchuslí deg-bíd
is milis re tengaid;
a chéim fhosad fhostán
a llos trostán bennaig.'
b. b. d.
32 ‘Nocon olc dam-sa ón, a Meic Con Glinne,’ ol Manchín; ‘bec lat-su ail form-sa & forsind eclais, co ndernais genelach bíd i cumni dam ná dernad do duine romum Is ná dignestar co brunni brátha.’ ‘Ní h-ail etir
sin, a chlérig,’ ar Mac Con Glinne, ‘acht aislingthi do-m-árfas aréir. Is ed siút a cennphort. Ní h-in-chubaid In aisslinge, & dia tucthar dál nó cairde dam innisfet In aislingthi iar sin.’ Ocus at-bert Manchín In cétnai, ná tibred dál. Téit-sium iar sin hi cend a
aislingthi; & at-berut Is óthá sin sís ro fhaillsig In t-aingel dó, ut dixit:
33 `Aislingi do-m-árfas-sa,
taidbsi ingnad indisimm
i fhiadnaise cháich;
curchán gered gerthide
i purt Locha Lemnachta
ós lind betha bláith.
Lodmar isin loech-lestar,
laechda In chongaib chonaire
dar bolc-lenna lir,
cor bensumm na sesbémend
dar muncind In mur-thráchta
co tochrad a mur-thorud,
mur-grian amal mil.
Coem In dúnad ráncumar
co n-a ráthaib ro-brechtán
resin loch anall;
ba h-imm úr a erdrochat,
a chaisel ba gel-chruithnecht,
a shondach ba sall.
Ba suairc ségdae a shuidiugud
in tige treóin trebarda
i ndechad iar tain;
a chomla do thirm-charnu,
a thairsech do thur-arán,
do maethluib a fhraig.
Uaitne slemnai sen-cháise,
sailghe saille súgmaire
serndais ima-sech;
sessa sena sen-chrothi,
fairre finda fír-grotha,
fo-loingtis In tech.
Tipra d' fhín `n-a fhír-iarthar,
aibne beóri Is brocóti,
blasta cech lind lán;
lear do braichlis bláith-lendai
ós brú thopair thremantai
do-roich dar a lár.
Loch do braisig bélaithe
fo barr úscai olordai
etarru ocus muir;
erbi imme oc imaire
fo chír blonci brat-gile
imon múr amuig.
Ecor d' ablaib fír-chumra,
fid co n-a bláth barr-chorccra
etarra ocus sliab;
daire forard fírlossa
do chainnind, do cherrbaccán,
for cúl tige thiar.
Muinnter enig inchinni
d' ócaib dercaib tenn-shádchib
im thenid astig;
secht n-allsmaind, secht n-episle
do cháisib, do choelánaib,
fo brágait cech fhir.
At-chonnarc ní, ind airchindech
co n-a brothraig bóshaille
má mnaí miadaig maiss;
at-chonnarc In luchtaire
fo inbiur In ard-chori
's a ahél ri a ais.
.A.
Cathal maith mac Finguine,
fó fer dianad oirfited
airscéla bíd braiss,
maith In monar oen-uaire
is aíbind ri a indisi
immram lúipe laech-lestair
dar ler Locha Ais.'
A. d. a.
34 Ro indis-sium a aislingi uli ann sin i fiadnaise
muintire Corccaige co roacht a deriud, cen cop é so a
deriud, & ro fallsiged do Manchín rath In aislingi. ‘Maith, a
thróig,’ ol Manchín, ‘eirg do shaigid Chathail meic
Fhinguine & indis dó In aislingi, uair ro fallsiged dam-sa
aréir In t-olc-sa fil i Cathal do h-íc triasin aislingi-sin.’ ‘Cia
lóg do-bérad dam-sa aire?’ ar Mac Con Glinne. ‘Nach mór In lóg,’ ol Manchín, ‘do chorp & t' anim do lécud duit?’ ‘Cumma lem In ní-sin cia do-gnether. Senistre nime at urslacthi frim, & In uile fhíreón ató Ádam & Ábél a mac & cosin fírián frecnairc do-lluid dochumm ríchid isin phunc amsire hi támm, atát uli oc clas-chétul for cind m' anma co tias i nnem. Atát noí ngráid nime, im hirophin & sarophin, i frestul m' anma. Is cumma leam cia dig Cathal mac Finguine & fir Muman co Leth Moga Nuadat & muintir Chorccaige, & Manchín ria cách & iar cách, i nd-éc & i nd-iffern a n-aen oidche, uair bet fessin i n-aentaid in
Athar & In Meic & In Spiruta Naíb.’
35 ‘Cia lóg chondigi?’ ar muinter Chorccaige. ‘Ní mór ém an condigim,’ ol Mac Con Glinne, ‘.i. In cochall bec ima
ro éraid clérig Lethi Moga & bár throiscset In aen aidchi,
.i. cochall Manchín.’ ‘Bec fiadut-su In ní-sin & mór
fiadum-sa,’ ol Manchín; ‘acht aen ní,’ ol Manchín, ‘do
biur-sa bréthir i fiadnaise Dé & Barri, dámad lemm-sa a fil eter Corccaig & a termund, robad usa a sechna uli oltás In cochall a aenar.’ ‘Mairg nach tibre,’ ol cách, ‘in cochali, ol is
ferr In Cathal & Leth Moga do thesarcain oldás In cochall.’ ‘Do-bér-sa amal seo,’ ol Manchín, ‘& ní thardus & ní thibar ascaid Is andsa lemm; .i. do-bér hé i n-erláim espuic Corccaige fri a aisec don scolaige dia cobra Cathal mac Finguine.’ Ro h-aithned iar sin i n-erláim espuic
Corccaige, & muinter Chorccaige dia idnocul leis in
chochaill, acht Is a lláim In espuic ro fácbad.
36 ‘Imthig fodecht-sa do shaigid Chathail!’ ‘Cia h-airmm i fil Cathal?’ ar Mac Con Glinne. ‘Ní h-annsa,’ ol
Manchín, ‘i taig Phicháin meic Moíle Finde, ríg h-Ua nEchach ic Dún Choba i cocrích h-Ua nEchach & Corco Laígde; & soich-si innocht connice ind sin.’ Luid Mac
Con Glinne iarum co dedbirech díscir déinmnetach, & tócbais a lummain coíc-diabulta cengalta i fán a dá gualand,
& cenglaid a lénid ós mellaib a lárac, & cingis dar fiarlaít na
faithchi fon samail-sin co tech Pich meic Moíle Finde,
co Dún Coba i cocrích h-Ua nEchach Corcu Laígde. Ocus
cingis co dian a dochumm In dúnaid fon tochim-sin, & feib
ro-siacht In sluag-thech saindrud i mbádus oc tinól na
slóg, gabaid gerr-chochall & gerr-étach imme, girru cach n-uachtarach lais & libru cach n-íchtarach. Fo-rórbairt
fuirseóracht fon samail-sin don tshlóg do lár In rígthige,
.i. ní nárba comadais dia phersaind cáintecht & bragi
tóracht & duana la filidecht do gabáil, co ro h-asblad hé ná tánic riam nó iarum bid errdarcu i cerdu cáintechta.
37 In tan boí for na spledaib i tig Phicháin meic Moíle Finde, conid ann as-bert Pichán secha, ‘Cid mór do muirn-si, a meic légind, ní-m dénann-sa subach di.’
‘Cid do-t-gní mifrech?’ or Mac Con Glinne. ‘Ná
fetara-su, a scolaige,’ ol Pichán, ‘.i. Cathal mac Finguine co
maithib Muman do thidecht innocht, & cid doilig lemm mór-shluag Muman, Is annsa Cathal a aenur, & cid doilig e-ssium i n-a phrím-chutig Is doilge i n-a phrím-airigid,
& Is doilgide a fhrith-airige doridisi? Fil trédi chondagur
icon fhrith-airigid-sin, .i. miach cuachán & miach fiad
uball & miach min-aráin.’
38 ‘Cia lóg do-bértha dam-sa,’ ar Mac Con Glinne, ‘dia ndingbaind dítt hé ón tráth-sa cusin tráth ar a bárach, & ná
dignesta a aithe for da thuaith ná fort fén?’ ‘Do-s-béraind
falaig n-óir & ech Bretnach duit,’ ol Pichán. ‘Do m' debroth, fullfi frisl,’ ar Mac Con Glinne, ‘in tan gébthar!’
‘Do-bér-sa beós,’ ol Pichán, ‘caera find cacha tige & cacha
trillsi ó Charnd co Corccaig.’ ‘Gébut-sa sin,’ ar Mac Con
Glinne, ‘acht co rabat ríg & brugaid, filid & cáinte dam fri
taisec fhiach & dá comallad, co-nom thorsit immlán; .i. ríg do aithne na fhiach, briugaid do m' imfhulang do chaithem bíd & lenda & lessaigthi leó céin beó ic tobach m' fhiach. Dia fhelltar for m' fhiachaib, filid dia n-aír & dia
ngláim dícind, cáinte dia sílad & dia ngabáil duit-siu & do t' chloind & do t' cheneól, mina-m thísat mo fhéich.’
Ocus nadmis iarum for a chura.
39 Tánic Cathal mac Finguine co mbuidnib & marc
shlóg fher Muman, co ndessitar for colbadu & imscinge & imdadu. Gabsat ingenai míne macdachta fosaic & fritháilem
do na slógaib & do na sochaidib. Nícon dam Cathal mac Finguine fria leth-éill a bróci do bein de In tan boí oc tidnocul a beóil ó chechtar a dí lám do na h-ublaib bátar
forsna sechedaib imme sechnón. Is and sin boí Mac Con Glinne. Atn-aig oc blassachtaig isin leth aile don tig, & nícon ráthaig Cathal sin. Érgis Mac Con Glinne co díscir
déinmnetach diabulda i n-a ruathar bodbda & i n-a chéim churata dar fiarlaít In rígthige, & buí rell dermáir & nert-lia
míled forsa n-indsmatís slega & semmunna & fria meltís renda & faebra, & ba corthi curad In lecc-sin; & tócbais fri a ais co h-áit a mboí remi for In cholba, & indsmais In cend n-uachtarach i n-a beólu di & araile for a glún, & fo-róbairt ic
tomailt a dét frisin cloich. Is ed at-fiadut eólaig & senóire
& libuir Chorccaige nát boí i fhoccus In dúnaid ar medón nó dianechtair ná cuala fuaim a dét frisin cloich boí i n-a beólu, cia boí dia slemnu.
40 Tócbais Cathal a chend ar sin. ‘Cid do-t-gní mer, a meic légind?’ or Cathal. ‘Fil dá ní,’ ar Mac Con Glinne, ‘. .i.
Cathal mac fír-álaind Finguine, ard-rí mór-Lethi Moga Nuadat, ard-chosnamaid Érenn fria clanna Cuinn Chét
Chathaig, fer ro h-oirdned ó Dia & ó Dúilem, laech saer
socheneóil d' Eóganacht gríbda Glendamnach iar ceneól a
atharda, saeth lem-sa a acsin a aenur ic tomailt neich, & dia
mbet doíne a críchaib ciana istaig ic cuinchid áil nó aisc,
do-génut écnach cen m' ulchain-se ic comscísachtaig fria t'
ulchain-sea.’
41 ‘Is fír,’ for Cathal, oc tabairt oen ubaill dó, & ro esairg a dó nó a trí i n-a beólu fén. Fri ré na trí leth-bliadan
boí In demun i mbrágait Chathail meic Fhinguine, ní derna doennacht acht In t-aen uball fiadain út do Mac Con
Glinne iar n-a athchuinchid co trén. ‘Ferr déda hó oín i
nd-ecna,’ ar Mac Con Glinne. Snedi aroli dó. ‘Umir na Trínóti,’ or Mac Con Glinne. Cuirsi oen dó. ‘Cethair
lebair In tshoscéla iar timna Chríst.’ Tidnais oen dó. ‘Cóic lebair Moysi iar ndeich timnai Rechta.’ Cuiris
oen dó. ‘Cétna airtecul ármide do-airis ó a rainde & ó a
chotib fadén, .i. In umir shéda, acht Is a trí a lleth, Is a dó
a trian. Tabair dam In sessed!’ Snidis urchur d' oen uball dó. ‘In secht do-rarngired do t' Dia i talmain .i. a chompert, a gein, a bathis, et reliqua.’ Tic oen dó. ‘Ocht
mbiati In tshoscéla, a ruri ríg-brethaig!’ Beris oen dó. ‘Noí ngráid nime, a meic, a ríg-nia In betha!’ Tidnacis oen dó. ‘Dechmad grád talman, a chosnamaid In chóicid!’ Tic uball dó. ‘Áirem anfhurbithi na n-aspal iar n-imorbus!’ Gnídis oen dó. ‘Numir fhorpthi na n-aspal iar n-imorbus cia do-rigset tairmthecht!’ Ferais oen fair. ‘Ba h-í In buaid ós buadu & In umir fhorpthi, Críst for a aspalu.’
42 ‘Indeó,’ or Cathal, ‘dar Barre, no-m ísa dia-nom lena ní as mó!’ Snedis Cathal In sechid co n-a h-ublaib dó, co ná boí cúil nó frithbac nó lár nó lepaid ná rístís na h-ublai, co
nár nessa do Mac Con Glinne inás do chách, & ba faide ó Chathal iat. Gabaid feirg Cathal. Lingid ind ala súil dó i n-a chend co ná tibred petta cuirre ass. Gabaid In súil n-aile
immach comba métithir & og rerchirce hí i n-a chind, & bertais a druimm fria sliss In rígthige co ná fárcaib cleith nó
slait nó scolb nó dlaí nó uatni ná dichsed as a inad; & saidis
'n-a shuide. ‘Do chos & do gruad fót, a rí,’ ar Mac Con Glinne; ‘ná tuc mallachtain dam & ná gat nem form!’ ‘Cid do-t-rigne, a meic légind?’ ol Cathal. ‘So-dethbir dam,’ ar Mac Con Glinne; ‘do-rala dam araír fri muintir Corccaige & co tardsat a n-osnaid dam. Iss ed fo-t-ruair dam an-í-sin frit-siu.’ ‘Luid dó, a Meic Con Glinne,’ ol Cathal; ‘dar Imbliuch nIbair, diamad bés dam meic légind do marbad
...! Sech ní rísta, ní thísta.’
43 Aire trá ba luige dó-sam Imbliuch nIbair, ar Is innte fo-gebed a sháith min-aráin, & no bíd & bratt boinni odarda imme, & a chloidem cruaid coilc-dírech i n-a chlé-láim ic tomeilt blog ó cech boith i n-aroli. Atn-aig and lá n-oen i
mboith aroli meic légind, & tic lán dó do blogaib. Figlis na
blogu. Figlis In mac légind In lethenach boí ar a bélaib.
Feib ro-siacht In lethenach do fhigled, sínis a thengaid d' impód na duille. ‘Cid do-t-rigne, a meic légind?’ ol Cathal.
‘Dethbir mór accum,’ or sé; ‘in sluaiged co marbad immel In tshaegail do thachur i lleth frim, .i. errandus do
chimais na bairgine do neoch thechtas luaith & tene iar n-a
súgud do dethaig & do gaíth, co ná bí súg nó seag innte, cen mír salle nó imme nó feóla, cen dig nach ceneóil acht deoch
do bodar-usce na cuirre, co ra-m dígaib fo m' nert & fo m'
thracht; & In slógad ré cách & iar cách.’ ‘Indeó,’ ar mac
Finguine .i. ar Cathal, ‘dar Barre, céin bam beó-sa nícon
regu clérech i slógad lem-sa ó shund immach;’ & tégdis
clérig Érenn slógud co sin fri ríg nÉrenn, conid e-ssium benais In slógad do chlérchib i tós riam. Fácbaid trá rath &
bendachtu for deóradu Imblechu & ana min-aráin i nImbliug; & Is móu isin leth iarthar-descertaig, ar Is ann do-línta hé beós. Etaraissnéis didiu sin remaind.
44 ‘Ar do ríge, ar do fhlaith, ar th' innram, tabair ascaid mbicc dam,’ ar Mac Con Glinne, ‘résiú imthiger.’ Do-garar dó Pichán isin tech. ‘Atá In mac légind út,’ or Cathal, ‘ic cuinchid ascada form.’ ‘A tabairt,’ ol Pichán.
‘Do-bérthar,’ ol Cathal; ‘abair frim,’ ol Cathal, ‘cid
chondigi.’ ‘Nícon epér co rabat curu fri a chomall.’ ‘Do-bérthar,’ ol Cathal. ‘Do briathar fhlatha ind?’ ar Mac Con Glinne. ‘Do m' bréthir,’ ol sé, ‘do-géba; & sluind In aiscid.’ ‘Is ed In so,’ ar Mac Con Glinne, ‘.i. tochar do-rala dam araír fri munntir Corccaige, co tardsat a mallacht uli dam, & iss ed fo-d-era In comrorcu-sin dam i lleth frit-sa. Ocus troscud cid duit-siu lem fri Dia innocht, ar isat bráthair bunaid, do m' shaerad for mallachtain muintire Corccaige, iss ed chondaighim.’
45 ‘Ná h-apair, a meic légind,’ ol Cathal; ‘bó cach liss i Mumain & uinge cach comaithig, la bratt cacha cille, & maer dia tobach, & tú fodén i m' fhail-sea ic praindiud oiret bé ic tabach fhiach. Ocus do m' debroth,’ or Cathal, ‘is ferr lemm ina fil ó iarthar co h-oirther & ó descert co tuaiscert
Muman duit oltás beith adaig cen biad.’ ‘Ba m' debroth,’ or Mac Con Glinne, ‘ó ro-siacht do fhír flatha fris, & ná dlig rí Caissil tidecht taris, dia tarta dam-sa ina fil i lLeth
Moga Nuadat, nícon gébthar. Fil trá, a ard-gaiscedaig & a ríg-fhénnid Eórpa, a adbar accum cen co gabar coma uait,
ar ní fhil mo maín fén acht a nim nó i talmain nó i n-ecna nó i n-aircetal; & ní namá, ar Is trumma cach ndédinach, regut a n-iffern cen crích, cen forcend mina-m shaera for
mallachtain muintire Corccaige.’ ‘Do-bérthar duit-siu sin,’ ol Cathal, ‘& ní tuccad remi ná i n-a diaid co bruinde
brátha ní as lesciu lind oltás sin.’ Troscis Cathal In oidche-sin leis, & troscit a mboí and uli ol chena, & samaigis In mac
légind i tulg i taeb ursainde; & iadais In tech.
46 In tan boí and i ndeód aidche, érgis suas Pichán mac
Moíle Finne. ‘Crét érgius Pichán an inbuid-se?’ or Mac Con Glinne. ‘Do dénam bíd do na slógaib-se,’ ol Pichán, ‘& ba ferr dún comad erlum ó 'né.’ ‘Níthó ám sin,’ or Mac Con Glinne; ‘ro throscsium arair, precept bus lind iarum i mbárach i tossaig.’ Ocus ansit co matain. Uathad sochaide a
mbátar, ní dechaid nech díb anund nó amach co tráth érgi iar n-a bárach. At-racht Mac Con Glinne fessin ann-side & ro oslaic In tech. Ro indail a lámu & tuc a théig libair chucca
& bertais a shaltair essi, & fo-rórbart precept do na slógu. Is
ed at-fiadut senchaide & senóri & libair Chorccaige nát boí do uasal nó d' ísel ná ro-s teilg tri frassa dér ic éstecht fri
precept In scolaige. In tan tarnic In phrecept, do-gnither
airnaigthi frisin ríg, co-na mbed fot saegail dó & co-na mbeth maithius .Muman fri a remes. Do-gníther ernaigthi frisna crícha & frisna ceneóla & frisin cóiced ar chena, amal
is gnáth d'aithle preceptai.
47 ‘Maith,’ ar Mac Con Glinne, ‘cindus atáthar ann-sin
indiú?’ ‘Daro m' debroth,’ ol Cathal, ‘ní bás remi riam ní is
messu, & ní bether co bráth.’ ‘Cubaid ém,’ or Mac Con Glinne, ‘do beth cu h-olc .i. demun cot' aidmilled & 'cot' indrud fri ré trí leth-bliadan indorsa, & ni ro throscis lá no
aidche lat fén, & troscis fri persaind tróig ndíscir nderóil mo,
shamla-su.’ ‘Cid Is maith de-sside, a meic légind ?’ ol Cathal mac Finguine. ‘Ní h-annsa. O ra throscis-siu t' aenur lium-sa araír, troiscem-ni uli, lín atáum, innocht, &
troisc-siu fessin co fhagba cobair écin ó Dia.’ ‘á ráid ind sin, a meic légind,’ ol Cathal; ‘cérba trom In toísech, is
secht-truma In dédenach.’ ‘lá ráid-siu ind sin,’ or Mac Con Glinne, ‘acht calma do dénam and.’ Troscis trá Cathal In aidche-sin co n-a shlóg ó shin co deód n-aidche.
48 Érgis Mac Con Glinne trá. ‘In cotlad do Phihán?’ or Mac Con Glinne. ‘At-bér fír,’ ol Pichán, ‘dá rab Cathal co bruinde mbrátha amal atá, ní choitél, ni thoimél, ni dingen gen nó gáire.’ ‘Erig,’ or Mac Con Glinne; & iarrais olar sen-shaille & maeth bóshaille & lán-charna muilt & mil 'n-a
criathraib & salann Saxanach for teisc fhír-álaind fhétta
fhind-airgit, la cethri bera fír-dírge find-chuill
fóthib. Fo-gabur dó na biada ro thurim, & samaigis stacci
dífhreccra deg-márul forsna beraib. Ocus gabaid iarum lín-fhuathróicc thís ime & att leccda línaide ba chléthi a chend-mullaig, ocus atáid tenid caín cethar-drumnig cethar-dorsig cethar-scoltig de uindsinn cen diaid, cen chiaig, cen chrithir. Sáidis bir cacha h-ordan díb, & ba
luathithir fria maing bá cét-laeg hé, nó fri h-eirb nó fannaill nó fri gaíth n-imluim n-errchaide i mbolg-shliss Márta hé ma na beraib & ma na tenntib. Comlis In mil & in
salann In cach staic iar n-urd. Cia roba do mét na staci boí frisin tenid, nícon tánic as na cethra stacib sís co lár ní no-s báided crithir chonnli, acht a mboí d' inmar intib, i n-a
medón fén do-chóid.
49 Ro faillsiged do Phichán conid dó thánic In scolaige, do thesarcain Chathail. Ocus In tan tarnaetar na staci-sin Is ann at-bert Mac Con Glinne, ‘Téta & refeda dam!’ ‘Cid Is áil díb-side?’ ol Pichán; & rop iarfaige dar cubais dó-sum sin, uair ro faillsiged dó remi. Conid de-sin atá In senbriathar .i. fiarfaige dar cubais. At-agur
téta & refeda dó, & do neoch ba calma don laechraid. Furmit a láma tar Cathal, & ro cenglad fon samail-sin hé do shliss in
rígthige. Tic Mac Con Glinne iarum & indlis baic & corránu ead imchian forsna tétaib-sin. Ocus feib tarnic sin, tic-sium
istech & a chethri bera fri a ais i n-ard-gabáil & a lumman
fhind fhír-scaílti i n-a diaid & a dá beind imo brágait, co h-airmm a mboí Cathal; & sáidis na bera isin leba i n-a
fhiadnaise, & saidis fodén i n-a shuide & a dí choiss ima-sech. Bendais a seín dia chris & benais mír don staic ba nessa dó. Tummais isin mil boí forsin teisc fhind-argait
út. ‘A thosach ar míl firend so,’ ar Mac Con Glinne, ic tabairt In míre i n-a beól fodén. Is ó shin ille lentar in
senbriathar. Benais mír don staic n-aile, & tummais isin mil, & at-aig tar beólu Cathail i n-a beól fodén. ‘Tinme dún In mbiad, a meic légind!’ ol Cathal. ‘Do-gén,’ or Mac Con Glinne. Benais mír don staic ba nessa dó & tumais fonn samail cétna & at-aig sech bél Cathail i n-a beólu fodén.
50 ‘Cia fot lenfa de-sin, a meic légind?’ ol Cathal. ‘Nád lenab ó shunn. Acht aen ní ehena, ro thomlis-siu immad na mblog n-imarcide n-écsamail cusin trát-sa; In mbec fil sund, Is mise do-s-méla, & bid biad ó beólu duit-siu seo.’
Ocus senbriathar sin ille. Búraid & béccid Cathal iar sin, &
fócrais a marbad In scolaige. Ní dernad trá fair-sium In ní-sin. ‘Maith, a Chathail,’ ar Mac Con Glinne, ‘aislinge do-m-árfas, & it-chuala it maith-siu oc breith for aislingi.’ ‘Do m' debroth,’ ol Cathal, ‘dia mberaind for
aislingi fer talman, ní béraind for th' aislingi-se.’ ‘For-t-gillim,’ or Mac Con Glinne, ‘cen co ruca-su, indisfither hí i t' fhiadnaise.’ Fóbrais trá a aislingi. Is amlaid didiu ro
indis & dá mír nó a tri sech bél Cathail i n-a beólu fodén.
51a `Aislingi it-chonnarc araír,
mo dul for fecht dís nó triúr,
co n-acca lin tech find forlán
i raba a lommnán do biúd.
Co n-acca In loch lemnachta
for lár muige find,
co n-acca In tech lér-gníma
iar n-a thugaid d' imm.
Tan tánuc 'n-a mórthimchel
do fhégad a uird, maróca ar n-a cét-berbad
ba h-iat sin a scuilb.
A dí ersaind bocai brechtáin,
a léibend do gruth Is d' imm,
imdadai do blonaig bladaig,
scéith iumdai do thanaig thimm.
Fir fo sciathraigib na sciath-sin,
do moethail buic mellaig mín,
fir cen tuicse gona Goedil,
goeí gruitne ceeh oenfhir díb.
Coire ra-mór lán do luabin,
dar liumm ro lámus riss gleó;
braisech bruithe duillech dond-bán,
lestar lommnán lán do cheó.
Tech saille dá fhichet toebán,
coelach coelán, coimge chlann;
da cech biúd bud maith la duine
dar lium bátar uile and.'
Aislingi it-chonnarc
51b Ocus dixit beós:
Aislingthe it-chondarc araír,
ba caín gébend;
ba balcc bríge co tárfas dam
ríge nÉrend
Co n-accai In liss mbilech mbarrach,
ba saill sondach;
caisel do min-scellcib, carrach,
tanach torrach.
Cadlai mucc, Is de do-rónta
a cholbai cadlai;
suairc In sonba ocus uaitne,
onba amra.
Amra In fhís dam do-árfas
cind mo thellaig;
fidchell imme co n-a foirind
bláith, bricc, bendaig.
Bendachad Dia mo labra,
líth cen tassa;
iar techt dam hi Sliab nImme
ro laíthea gille fo mm'assai.'
Aislingi
52 Incipit don fhábull sísana budesta. Cérba tromm In phian les-sium beth dí láa co n-aidche
cen biad, ba ro-mó leis do phéin tuirem na mbiad n-imda n-imorcide n-écsamail i n-a fhiadnaise, & cen ní díb dó. Iar sin dó i cend na fáible.
‘In tan trá ro mbá ann araír i m' lepaid chaín chumdachta co n-a h-uatnib forórda, co n-a colbaib
créduma, co cuala ní .i. In guth frim, ‘Eirc, a thruaig, a Meic Con Glinne!’ Ocus ni ro fhrecrus-sa In ni-sin. Deithbir dam-ro boí do chlithmaire mo lepthai & do
shádaile mo chuirp & do thressi mo chotultai. Co n-ebert aridisi, ‘Fomna, fomna, a Meic Con Glinne, beóchail ná ro-t báda’, .i. faitehes lat ná ro-t báde beóil. Atom-raracht matain moch ar n-a bárach don tiprait do indmad mo lám, co n-acca ní, In scál mór a m' dochumm. ‘Maith In sin,’ ol sé frim. ‘Maith ém,’ ol smé
friss. ‘Maith trá, a thróig,’ ol In Scál; ‘messi thidnuis robud duit araír, ná ro-t báde beóchail. Acht aen ní chenai:’
53 ‘‘Ba robad do throich, ba h-irehuitbed fri
foigdech, ba tusliud clochi fria crand, ba sanais fri bodar, ba díbad for dubach, bid cor eptha i cléith, ba gat im gainem
nó im gual, ba h-esorcu darach do dhornaib, ba deól mela a mecnaib ibair, ba cuinchid imme i llige chon, ba longad i scellaib scibair, ba h-iarraid olla for gabur, ba saiget i
corthi, ba cosc lára do broimnig, ba cosc mná boíthe do drúis, ba h-usce for tóin créthir, ba taeb fri coin
fholmnig, ba salond for luachair, ba tinnsccra iar n-indsma, ba rún fri mnaí mbaíth, ba ciall i n-óinmit, ba mórad
mogad, ba lind do baethaib, ba h-immthús fria ríg, ba
coland cen chend, ba cend cen cholaind, ba caillech fri clog, ba h-athlaech i cathaír n-espuic, ba tuath cen ríg, ba h-imram luinge cen laí, ba h-arbor i cliab toll, ba h-ass for sechid, ba tigadus cen mhnaí, ba caera for gaimen, ba
taidbsi (.i. messa) do phecdachu, ba h-athis i n-inchuib,
ba h-aisec cen taisec, ba cur síl i ndroch-ithir, ba tárcud do dhroch-mnaí, ba fognam do dhroch-fhlaith, ba leth-ard cundartha, ba tomus lettromm, ba tidecht tar fuigell, ba sárugud soscéla, ba forcetul Ancríst t' fhorcetul-sa im do longad, a Meic Con Glinne!’
54 ‘At-biur mo debroth,’ or Mac Con Glinne, ‘is cruaid
codut In cosc.’ ‘Ced sin?’ ol In Scál. ‘Ní h-annsa,’ or Mac
Con Glinne, ‘ní fhetar can tice nó cia thégi nó can deitt fén fria t' imchomarc nó fri t' aisnés doridise.’ ‘Ní h-annsa ém,’ ol In Scál, ‘.i. Buarannach mac Elc-Caib Essamain a
Síth Longthe do-m-ánaic-sea.’ ‘Do-munim,’ or Mac Con
Glinne, ‘mása thú, fileat scéla móra lat, & didiu fiss scél ó biúd & ó longad. In fil lat?’ ‘Fil trá,’ ol In Scál, ‘& má 'tá, nirb shursan do charait beth a ndíchumci longthi fri comriachtain friss.’ ‘Ced ón?’ or Mac Con Glinne. ‘Ní
h-annsa ém,’ ol In Scál, ‘.i. cen broind coíc-duirn
comlethain cernaig cian-fhota cethar-láin cethar-ochair acca, i tallfatís na tri noí n-ithe & na secht n-óla imm ól nónbuir cacha díb-side, & na secht tomaltais & na noí
ndíthata, & praind chét cacha h-ithe & cacha h-óla & cacha longthi & cacha díthata díb-side fo leith.’
55 ‘Or ná fil lem-sa In mbroind-sin,’ or Mac Con Glinne, ‘tidnais comarli dam, ar Is acobrach dam fritt.’ ‘Do-bér-sa ón comairle duit,’ ol In Scál; ‘eirg,’ ol sé,
'dochumm In díserta ó tudchad-sa, .i. dísert ind
Fháthlegai, & fo-géba ann h-ícc do mian do
cach biúd at accobar do chraes & do chride, airm i
n-airlímfathar do déta ó na biadu immda inganta ilerda it-chótamar; i n-indraithfither do dulas; i lláife do chiall
bidgu; i mbat budig do beóil do shain-ól & do shain-ait, do longad & do brondad cacha bíd buic blasta bláth-milis bhus
tol do t' chorp, & nába tocrád do t' anmain; acht co ris a dochumm ind Fháthlega ocus Becnat Bélathi ingen meic Baetáin Brass-Longthig, a ben ind Fháthlega.
56 ‘In láa ricfa-su dochum In dúnaid, Is é In lá-sin
tóicébthar a pupall h-ítha immpu for a crund-muigib
córaib cruithnechta-in dá Loan, In Lón-Loingén, & In dag-mac Lón-Chorén co n-a chocholl do íthascaig imme.
Bid maith duit-siu In láa ricfa dochumm In dúnaid-sin, a Meic Con Glinne,’ ol sé In Scál, ‘& didiu conid hé sin láa gairfither toísig Tuathi In Bíd dochumm In dúine.’ ‘Ocus
cia a n-anmanna-sin?’ or Mac Con Glinne. ‘Ní h-annsa,’ ol In Scál, ‘.i. Áirnechan mac Saille Slemni súgmaire, &
Bairgenach mac Toraid Tirm-Charna, & Fás-Taib mac
Lón-Longén, & Lachtmarán mac Blichtucán, & Lám-Dóitech mac Lethir-Chind, & Óc-Mael Blongi mac Slessa
Sen-Shaille.’ ‘Ocus cia h' ainm-siu fodén fri iarfaige didiu ?’
57a ‘Ní h-annsa,’ ol In Scál:
Cruithnechtán mac Lemnachtán
meic Saille súgmaire
m' ainm-si fén;
Brechtán fo Mil
comainm In fhir
bís fo m' théig.
Hiarshliss Caerech
comainm mo chon,
cadla band;
Blonag mo ben,
tibid a gen
tar braisce barr.
Millsén m' ingen
imthét inber,
gile a glond;
Bóshall mo mac,
taitnid a brat
tar ethri n-oll.
Ól nOlar
comainm inalta mo mná;
matan moch
tar Loch Lemnachta ro-s lá.
Bó-Ger m' airech,
sall boc brainech
brogas scuir;
is dín saethra
sadall maethla
for a muin.
In tan lécar
i n-a diaid
oirech maethla,
luath a ruth,
híth ar allaib
bíd ar asnaib
sech cach cruth.
Cruth.
40 Mór-mhuince do mulchán mellach
im a chúl,
adastar ocus a ellach
d' imim úr.
A srian co n-a aradnu h-ítha
in cach dú,
inbert inbe co n-a tibrecht
d' inbib crú.
Ug-Adarc mo gilla glomair,
nítha tuir
ré ndul i ndáil báis dáig-ní bras-tí do-t-cuir.
Cruth.
M'inar craíbechán imum-sa &
in cach dú,
blonacc-thinbe occus inbe
ná téit crú.
Cruth.
58 ‘Cosna biadaib oirerda ingantaib út duit festa, a Meic
Con Glinne!’ ol In Scál, ‘. .i.’
Biada ile inganta,
staci cach bíd bélaide,
miassa donna derg-buide
lomnána cen locht;
aisle buana bóshaile,
blongi bláthi bélaide,
tarthrainn troma torcc.
‘Cusna Blongib duit festa & cusna Maethlaib!’ ol In Scál. ‘Regut ém,’ or Mac Con Glinne, ‘& tabair soscéla immum.’ ‘Do-bérthar,’ ol In Scál, ‘i,. soscéla do thirm
cháisi chethar-ochair chutrumm, & gébthair mo
phater-sa fodén imut, & ní-s tadaill athgéri nó occuras int-í ima ngabar hí.’
Ut dixit: ‘For foesam duit na saille slemni súgmaire, a Meic Con Glinne,’ ol In Scál; ‘for foesam duit na crothi
cruadi cúl-budi, a Meic Con Glinne,’ ol In Scál; ‘for foesam duit In chori láin do chraíbechán, a Meic Con Glinne,’ ol In Scál; ‘for foesam duit In aigin láin do chraíbechán, a Meic Con Glinne,’ ol In Scál ‘Dar mo debroth i fiadnaise In Dúileman,’ ar Mac Con Glinne, ‘ba
maith lium co rísaind a dochum In dúnaid-sin, dáig co
tormolaind mo lór do na lendaib senaib síthaltai so-millsi & do na biadaib inganta aidble út.’ ‘Mad maith lat-sa ém,’ ol In Scál, ‘fo-géba sin, & eirg amal as-berim-si frit; acht namá dia téis, ní-s téig a merachad.’ ‘Cid sin?’ ol Mac Con Glinne. ‘Ní h-annsa ém,’ ol In Scál; ‘acht fo-t-cherd for faesum & comarci na n-óc n-antem n-anamail .i. toísig Thuath Bíd, ná' ra-t rodba beóchoil.’ ‘Ced ón,’ ol Mac Con Glinne, ‘cia do thoísechaib Tuath Bíd Is gératu comarci ar trom-thondaib beóchla?’ ‘Ní h-annsa ém,’ ol In Scál, ‘.i. cusna Blongib & cusna Maethlaib.’
59 ‘Atom-regar dó iar sin,’ or Mac Con Glinne, 'co h-erard cend-fhaelid cos-lúthmar. In goeth no-s tic darsin
tír-sin, dúthracur conáb seocham no théissed acht comad a m' beólu. Ba dethbir ón; boí do thrumma In galair & do therci In legis & do accobar na n-ícidi. Atom-raracht co dian díscir dénmnetaeh, co mianach míchuirdech, co
slemda slithemda amal sinchán do leith aegaire nó aithech do shleith banrígna nó fendóc dochum ngairr nó ag n-allaid do gebbad guirt gem-shecoil a mís Mitheman. Acht chena, tócbaim-sa mo lénid ós mellaib mo lárac, & médithir lem ná tairissed cuil nó crebar nó corrmíl for m' iarcomla, for a déni & athluime, co ránuc maige & feda & fásaige dochumm In lacha & In dúnaid-sin.
60 ‘Co n-acca ní i purt In lacha for mo chind .i. ethar bec beóchlaide bóshaille co n-a immchassal gered, co n-a
shessaib grotha, co n-a braine blongi, co n-a erus imme, co n-a sculmarib smera, co n-a rámaib slessai sen-tuirc fair.
Ba soccair trá In lestar i ndechumar. Iar sin trá imrásium dar lethan-mhag Lacha Lemnachta, dar trethna tremunta, tar inberaib meda, tar bolg-onfad bupthaid bláithche, tar báitsechaib buana bélaide, sech caille drúcht-bela, tar tibrén úscai olorda, a n-indsib moethal, tar cruad-chaircib gered gerthide, tar srónaib sen-grothai, tar tráchta tanach tirmaide, co ro gaibsium calath comnart cutruma eter Sliab nImme & Loch nAiss & Bend Grotha ar bélu
belaig criche h-Ua Moch-Longthi for dorus díserta ind Fháthlega. Cach ráma do-bermís i lLoch Lemnachta, co tochrad a mur-grian millsén for uachtar.’
61 Conid ann at-bert Mac Con Glinne In guth a n-uachtar a chind, ‘Abb, abb, abb! Ní-m thát múir nád gabind.’ Conid ann sin at-bert In Fáthliaig fri a muintir,
‘Fail dáim n-annsa In bar ndochum anocht, a muinter,’ ol In Fáthliaig, ‘.i. Aniér Mac Con Glinne do Muimnechaib,
gláim-gilla uasal oirchetail, oirfitig áin; dáig ro caiter
a deg-fhritháilem, ór Is dublathi díscir dian dremun dénmnetach, iss é mianach moch-loingthech, iss é
ithamail anfhial occurach, iss é sám-fhind so-bocc
so-fhorcutbide'; & Is fer brethi budi oirbiri. Dethbir ón, dáig ro-fhétand aír & molad for tellach taige trebar-gloin mín maisig medraig midchuartai.’
62 ‘Ba h-amra trá In dísiurt i mbádus ann, .i. secht fichit cét sonn sleman sen-shaille imme, & ba h-é cas-draigen boí uas chléthi chend-mullaig cacha suind shír-fhota, .i. blonoc brothrach bélathi thuirc threbair thaiscelta fria
fomtin imbualta fri Tuathaib Mescán & Maethal bátar for Loch Lemnachta i cocad frisin Fáthliaig. Comla gered friss & gerrcend maróci furri. Atom-chuirethar suas dó as mo ethar,’ or Mac Con Glinne, ‘co dorus erdaim imdorais In dúnaid dianechtair; & gebim bulbing brus-garbán boí for mo láim dírig deiss fri h-imdorus In dúnaid anechtair, & ticimm bulli de frissin comlaid ngeriud boí co nglass maróice furri, & fo-s-cerdimm sechum for fut immdorais imechtraig In dúnaid, co ruachtus In prím-chathraig
mór-glain medhónaig In dúnaid dímóir; & indsmaimm
mo deich n-ingne corra corcar-glana isin comlaid slemain sen-shaille co n-a glass maethla furri, & fo-s-cerdimm sechumm & con-ludimm secha.’
63 ‘Co n-acca trá In doirrseóir. Ba caín delb In óclaig-sin, & ba h-é a chomainm .i. Mael Saille mac Maíl Imme meic Blongi, co n-a assaib slemna sen-shaille ima bunnu; co n-a ochraib do biúd scaiblíne ima lurgnib; co n-a h-inar bóshaille irnme; co n-a chriss do lethar fhírésc taris; co n-a chochall di thascaid imme; co n-a shecht cornib imme i n-a chind (& bátar secht n-immaire do fhír-chainnind in
cach coraind díb-side fo leth); co n-a shecht n-epislib do chaelánu inbi fo a brágait; co n-a shecht mbille do
blonaig bruithi for cind cacha h-episle díb-side; co n-a chapall saille foe co n-a chethri cossa brechtáin, co n-a chethri crú do garb-arán chorca fou, co n-a chluassaib grotha, co n-a dá shúil mela i n-a chind, co n-a shrothaib
sen-chrothi i cechtar a dí shrón, co n-a buindib brocóti as a iarcomlaid siar sechtair, co n-a scóib dhulisc fair dia mbendais secht nglacca cach lathi aicenta, co n-a shadull blongi (nó bóshailli) buadaige fair, co n-a drechongdás toíb shamaisce fri a chend, co n-a munci do dressán sen-muilt bá brágait, co n-a chlucín do maethail asin munci co n-a thengaid do métail tig thimmthasta asin chlucín sís. Co n-a shrogill i n-a láim In marcaig-sin (batir ialla bátar indi, .i. deich n-indrechtána finda fichet do indrechtánu bó bán-méthi, & no bíd sáith sacairt fria leth-bairgin In cach bainde beóchlaide no thuited a cind cach indrechtáin díb-side fria lár); co n-a bachaill buic bruthi bundraisse i n-a láim, co mbíd lán secht ndabach cacha bainde beóchlaide no sceed tar a cuirr In tan no-s
fuirmed fri lár.’
64 ‘Osslaicther dún In dísert,’ ol Mac Con Glinne. ‘A thróig ém,’ or In doirrseóir, ‘tair amuig.’ ‘Co n-acca trá, iar ndul anund,’ ol Mac Con Glinne, ‘for mo láim chlíi, .i. mogaid In Fháthlega co n-a mbrothar-lumnib brothracháin, co n-a mbrothar-chertib boc-brechtáin, co
n-a sluastib tur-aráin i n-a lámu, ic fochartad In ottraig ingerta boí forsin chloch-drochat brechtáin óthá imm
dorus In tige móir co h-imdorus In dúine inechtair. Co n-acca trá do m' láim deiss, .i. In Fáthliaig co n-a dí lámaind do lón-charna lán-mhéith bá lámaib ic lér-gním In taige
lán-immerta do chaelánu imbe ó mullach co talmain.
Atn-aigim isin cuchtair, co n-acca trá .i. mac ind
Fháthlega co n-a dubán blongi i n-a láim, co n-a ruaimnig do min-scomartaig oige allaid ass, .i. smir a lurgan, co n-a
shlait co tríchait fher-lám do chaelánu inbe asin ruaimnig-sin sís, oc dubánacht for loch n-úsca. Cumma no bered tinne sen-shaille & lón-longén bóshaille ar loch úsca cummascaigthe mela for tír ngrotha boí i n-a fharrad isin chuchtair; (& isin loch. n ro báided mac in
Fháthlega dia ndernad In marbnaid erdraicc, .i.
‘Mac Eógain, clú má raind,’ et reliqua).
At-aigimm isin tech mór iarum. Amal tucus mo choiss
darsin tairrsech istech, co n-acca ní, .i. In colcaid n-én-gil n-imme, co sessar furri, co-nam tharrusar innte co barr mo dí chluas. In ochtar Is calma boí isin rígthig, a n-opar 'com’ tharraing esti for cléthib cend-mullaig.
65 ‘No-m churther iar sin áitt a mboí In Fáthliaig fodessin. ‘Oráit, oráit!’ ol mé friss. ‘I n-anmam maethla,’ or sé frim, ‘is olc In féthán féth-shnais fil for h' agaid,’ or in
Fáthliaig; ‘uchán! Is féth galair. At buide do láma, at brecca do beóil, at liatha do shúile. Ro fhannaigsetar th' fhéthi, at-rachtatar ós t' shúli & ós t' fheóil & ós t' altaib & ós t' ingnib. Ro-t tairbirsetar tri mná-uatha & éca & gorta-. .i. do gobaib gorta galbigi. Ro-t táraill súil ná-t athbendach, ro-t táraill tám trom-galair. So-dethbir trá; ní féth laíg lilicca lachtmair lessaigthi latt fo lámu dag
choca, ní féth luirc fola lessaigthi latt acht Is féth meic mí-altromma fo muich mí-lessaigthi.’ ‘So-dethbir ón,’ ol Mac Con Glinne, ‘atá do thruime mo galair, do therci in
legis, do accobar na h-ícce.’
66 ‘Asnéid dam do galar, a laích,’ or In Fáthliaig. ‘Asnédfit ém,’ ol Mac Con Glinne, ‘indrud mo chredba & a ndo-m-gní miffrech mí-gnímach .i. carthain caemna,
miscais mí-chaemna, mian moch-longthi, min-chirrad m' il-blass, cnám carna, bronnud bánbíd. Géri & gorti,
ítmaire & ithemraige lemm mo chuit fodéin, co ná gaib
greim nó gabáil ina tomlim; doichell & dochta, diúltad & díchonnercli immon ní Is leamm fodén, conadam lista
liumm fodén & nacham inmain fris nach aen. Gorta co n-a cethri fodlaib fichet air-sin anuas .i. dogaillsi, díbe, dál fria h-essamna lem ré cách i cend cach bíd, inriud cach bíd frim. Ba h-ed mo mian, biada ilarda immda inganta in
betha i comair mo chraís do dénam mo tholi, do línad mo shanti. Uch, trá, Is mór In saeth-sin do neoch ná-dos-fagaib uli.’ ‘At-biur mo bréthir,’ or In Fáthliaig, ‘is olc ind accidit, Is margócán dia-nos tarla, & níba fota foelustar. Ar Is 'cot'
uidecht duit do m' dísiurt-sa & do m' dúnad don chur-sa, béra midchuine latt do t' tig d' ícc do galair, & bidat slán chaidche de.’
67 ‘Cade-side?’ ol Mac Con Glinne. ‘Ní h-annsa ém,’ or
in Fáthliaig; ‘dia téis do t' tig innocht, eirg don tiprait d' innmad do lám; con-melfi dorni fri détu, & tochosaig cach finda fiar foltnide iar n-a chóir do t' fhult. Iar sin, no-t gor fri tenid trichemruaid do daroich deirg dírig, nó do ocht slisnib uindsend fhásus i fhail airshlébi dú i caccut
min-gelbuind, hi tellach thirmaide irard airísel, co ra-t gori a gríss, ná ro-t losci a lassar, ná ro-t bena a dé. Scarthar
gemen findach fír-gamna fót fria tenid anair-thuaid & do shliss fri colba find-gel ferna saindrud; & toirbired ben dian dóit-gel imchialla fhorbaílid 's í sochla so-acallma', 's í bél-chorccra banamail, 's í so-beóil socheneóil, 's í muincech bratach bretnusach, co mbruach ndub eter dá ó a bruit, ná ro fhera brón furri. Teóra muime a h-ordan furri; teóra h-aíble sercci & ánel for a h-inchaib, cen fír doichle i n-a h-étan. Écosc suairc so-chóir lee; bratt corccra coíc-diabulta impe; eó ór-derg i n-a brut; agaid chaín fhorlethan lé; rosc glass caín i n-a cind. Dá brá doíle
dub-gorma ós na rosca-sin; gruade corccra comarda lé. Beóil deirg thanaide; déta gela glanide i n-a cind, amal
betís némaind. Rigthi boca bláth-gela; dí thaeb shlemna shnechtaide; sliasta ségda sebcaide; eolptha córa cutruma; traigthe tana tonn-gela; méra seta sith-alta; ingne áille iuchanta; corab álaind & corab gasta a fochéim & a
foímmthecht na h-inghene-sin; corab tét-bind téth-milis a mín-chomrád & a mín-acallam; co ná roib locht nó on nó anim risi mbenfa nach aicsed féig furachair óthá a h-ind co
a bond.’
68 ‘Tabrad In ingen-sin duit do thrí noí mírend, a Meic
Con Glinne, corab médithir fri h-og rerchirci cach mír. Fo-dos-ceirdi for luaisc luamnig i t' beólu na mírenda, co ru-s impóat do shúile i t' chloiceand oca n-ithe. Na h-ocht n-orbaind, ní-dos coicéla, a Meic Con Glinne, cia bali a dochrat duit: secul, seruán, maelán, ruadán, cruithnecht, eórna, fidbach, corca. Ocht mbairgena cacha h-orbaind
díb-side & ocht n-andlaind cacha bargine, & ocht torsnu fria cach n-andland; & médithir fri h-og curri cach mír fo-s-cerdi i t' beólu díb.’
69 ‘Cosna corénaib míne millsén duit festa, a
Meic Con Glinne! Co mucca úra; co lúna hítha; co lúnu messi .i. muilt bruithi; cosin tuicsenach so-acallmach chosnait na slóig .i. cosin lón-longín bóshaille; cosin sercoll socheneóil, co mid; co leiges In chliab-galair .i. sean sen-shaille; co tothlugud mbrothcháin .i. sen-gruth; co mian ban aentuma .i. lemnacht; co briscén mbanrígna
.i. cerrbacán; co h-eill fir chélide .i. cuirm; co cunnid corgais .i. coilech circe; co h-étan briste .i. brechtán; co lám-ar-cách .i. tur-arán; co torrach tellaig .i. tanach; cosin mbrúchtaig mbolgaig .i. nua corma; co mian na sacart .i.
braisech bélaide; cosin maín Is míne & Is millse da
cach biúd .i. find-litte; co h-ingur cícarais cúigir
.i. craíbechán; cosna lúb-diabulta emnaigib caelánu caerech; co fiachu fraiged .i. cliathánu; co h-én crossi .i. saland; co h-imdorus aenaig .i. ubla cumra; co némannu tigi teglaig .i. uga cercc; co brafud nochta .i. etneda.’
70 ‘Feib no-s turim dam na h-il-biadu, iar sin ordaigis dam mo deog mbolgaim: ‘Metríne bec bec nát ro-mór,
cethri fichit fer-bolcumm deit, a Meic Con Glinne, for na biadaib-sin anuas, d' ass ro-thécht, d' ass nát ro-thécht, d' ass lebar-thécht, d' ass eter dá thécht, d' ass buide bolcach fo-loing In slucud-chocnum, don lomum da-ní In slaim-megil rethi oc dul darsin mbrágait sís, co n-aprai In bolcum toísech frisin mbolcum ndédenach, ‘For-t-gillim, a charr-matraid, i fiadnaise In Dúilemun, cia thís anuas regut-sa suas, ar ní thalla ar mataidecht ar ndís isin istad-luc-sa.’ In galar no-t gébad de-sin, a Meic Con Glinne, cenmothá aen-ghalar, Is misse no-t ícfa, .i. galar sruthi & dag-daíne, In galar Is fherr cach ngalar, In galar Is fhiú slánti suthain, .i. In buar fodessin.’
Ind Aislingthi ind sin anuas, et reliqua.
71 Fri h-airerdacht na h-indisen & fri tuirem na mbiad n-imda n-écsamail n-oirerda i fiadnaise In ríg, In t-anmunna indligthech ro aittrebastar a n-indib inmedón
achaib Cathail meic Fhinguine tánic co mboí oc immlige a bél fri a chend anechtair. Is amlaid boí In mac légind co tenid móir occa istaig. Do-berthí cach staic iar n-urd do na stacib frisin tenid, & do-s-bertís iar n-urd co beólu In ríg. Tan ann tuccad staic díb co beólu In ríg, & lingis In mac mallachtan cor sháid a dí chrob isin staic boí i lláim In meic légind, & beris leis dar tellach anund & atn-aig fon
coire boí fri tenid anall, & impáither In coire fair. Conid de as-berair ‘lón-choire’ .i. don chraes-lon boí i mbrága Chathail meic Fhinguine do beith foí. Nocon ead at
fiadut scélaige, acht Is ambrágait gilla In tshacairt do-chóid, co ro báidead In gilla i llind mulind Dúine Caín for bélu
puirt Phicháin meic Moíle Findi i Feraib Féni. Nocon ed sin fil i llebruib Corccaige, acht conid isin coire tucad ocus conid foe ro losced. ‘Fri Dia & fri Brigit berma a atlugud,’ ol Mac Con Glinne, ic tabairt a bossi dessi fri a gin fodén & a chlé-boss fria gin Cathail; & atn-agur
lín-scóti bá chend Cathail & berair hé immach.
72 ‘Cíd Is nesam dún,’ or Pichán;, ‘i festa?’ ‘Iss asu a
chách lind,’ ol Mac Con Glinne, ‘berair na slóig & na sochaide, ríg & rigna & muintera, éte & alma & indile & a uli indmassa óir & argait In dúnaid, dar dún immach.’ Ocus
at-berait eólaig co nár fárcbad luag cossi cenbair do nach innmas i ríg-imscing móir medónaig In dúnaid acht In cori boí imm chend In luin. Ocus iatar In tech fair
indechtair & adáither cethri tendti dermára sain-chan isin tech. In tan boí In tech i n-a thuir thrichemruaid & i n-a
briaid adbul-móir, lingis In demun i féic In rígthige suas, & nír choem In tene ní dó; & saidis forsin taig ba nessa dó.
73 ‘Maith trá, a fhiru Muman,’ ol Mac Con Glinne, ‘fil sund út bar cara; & iadaid bar mbeóla, co ru-s acailler-sa In manach n-oibéil ndermitnech út. Maith, a thróig,’ ol Mac Con Glinne, ‘déna umalóit dún.’ ‘Do-gén-sa ón,’ or diabul, ‘ór ní chumgam cen a dénam; uair at fer co rath Dé, co n-immad ecnai, co ngéri inntlechta, co lléri umalóti,
co mian cach maithiusa, co rath In Spiruta sechtaig.
Am demon-sa aicenta co n-adbar nem-brisc, & indisfet
mo thindram det-siu. Atám teóra leth-bliadna hi ngin
Chathail oc admilled Muman & Lethe Moga Nuadat ol
chena, & dia mbeind teóra leth-bliadna ele, no millfind
Érinn uli. Mina beth dia n-uaisle & dia n-ecnaidecht, dia n-ógi & dia n-indracus & d' immad a n-espoc & a n-anmcharut muintire Corccaige móire Muman ó tudchad-su do m' shaigid-sea, & do indracus a gotha & a bréthri & enig & anmma In ríg uasail oirmitnig dia tánac tesarcain; & didiu mina beth do t' uaisle-siu & t' indracus & t' ógi & t' ecnaide, d' immbud t' fhessa & t' airchetail, Is i t' brágait fén no ragaind, co ngabdaís coin-téill & slipre & echlasca duit sechnón Érenn, & comad hé galar no-t bérad, gorta.’
74 ‘Airde na crochi coimdetta uam-sa i t' agaid!’ ol Mac Con Glinne, & atn-aig trí tomaid don tshoscéla friss; & at-bert In demun, ‘Minbad In mbáin mbic a Cuirrech
Liffe, do m' debroth fia Dia, a Chathail meic Fhinguine, do-s-béraind do chorp i talmain & t' animm a n-iffernn ré nómaide anocht.’ Ocus foluamnigis i n-ethiar iar sin la muintir iffirnn.
‘Cid do-géntar ann hi festa, a Meic Con Glinne?’ or Pichán. ‘Ní h-annsa,’ ol Mac Con Glinne, ‘lemnacht & imm úr, a comberbad tria mhil & a n-ól do nua-dhig don ríg.’ Do-rigned samlaid. Tuccad cori cét chombruthi do
loimm lán-berbthi dia shain-ól don ríg, conid hí sáith mór dédenach do thomail Cathal iarsan lun In tsáith-sin.
Déraigther iar sin don ríg for colcid clúm-déraigthi, & aes ciúil & airfitig ó etarthráth co h-etrud. Fesiss In rí i n-a shuan-torthim chodulta. Fessaiter In rígrad um Pichán feib Is aíbne & Is anórdha bátar riam remi. Cáttu mór & anóir for In scolaige leó In adaig-sin. At-berut eólaig (.i. scélaige)
co mboí In rí teóra láa & teóra h-aidche isin aen chodlad-sin. At-berat libair Chorccaige ná boí acht ón tráth co 'raile.
75 At-raig In rí iar n-a bárach & tig a láim dar a agaid, &
níba luga oltá uball féta fír-chumra cach banna drúchta dond-chorccra boí tria n-a agaid. ‘C' áit hi fil Mac Con Glinne?’ ol Cathal. ‘Atá sund,’ ol sé. ‘Indis In t-aislingi
dún i fecht-sa.’ ‘Do-géntar,’ ol Mac Con Glinne. ‘Cé fota bé 'ca h-indissi indiú, ní fota lemm’ ol Cathal, ‘ní h-inand
& indé.’ Fácbais Cathal rath & bendachtu for cach n-oen no-t légfad & no-t lessaigfed. ‘Maith,’ ol In rígrad, ‘do
énam for Mac Con Glinne.’ ‘Do-géntar,’ ol Cathal; ‘bó cach liss hi Mumain-tír dó, & uinge cach comathig, brat hó cach cill & caera cach thige ó Charn cu Corccaig fri a
thaeb-sin. Do-bérthar trá In sét Is fperr oltás sin uile .i. cocholl Manchíne.’
76 Is ann trá tánic Roennu Ressamnach isin tech &
Cruit-Fhiach a mac & Mael Chiar a ingen, conid ind
do-s-gní na rundu-sa: 'Do-lluid Manchín, monar nglé,
d' accra for Mac Con Glinne;
is é Manchín melltais de
don chochlín bec boí imme.'
`Nírb uróil do Chomgán glan(.i. ar mac In drúith)
`(cen co bad uann a bunad')
in cocholl it-chiú co mblad
cémad fhiú trí secht cumal,
cia no beth fo dathaib bran,
ó Chathal, ó ríg Muman.'
"Nírb oróil lemm uaimm fodén
gémad ór i n-a thairmchéill,
amal no berad fri a réir
is it-berad tria glan-chéill,
is do Chathal Is slán céill
in t-erriud do-lluid Manchéin.'
Dolluid M.
Tecar ann sin bó cach liss, uinge cach comathig, bratt cach cille, fail óir & ech Bretnach, caeru fhind cach thige ó Charnn co Corccaig. Dá thrian immpide (& trian d'
fheraib Érenn ol chenai), & leth-lám Chathail do grés.
At-agur dó sin uli, feib ro ráidsium.
77 Tidnocul cacha cluaisi & cach thengad tuicsinche di
araile, feib at-chódutar sruthi & senóri & senchaide, feib légaither & scríbthar i liubar Chorccaige, feib ro ordaig aingel Dé do Mac Con Glinne, feib ro shluind lac Con
Glinne do Chathal mac Fhinguine & do fheraib .Muman ol chena. Ní closti ní bes dogra; bat chomga bliadna da cach aen at-chuala. Atát deich prím-ratha fichet forsin sceól-sa, & Is lór uathad díb for desmberecht. In lánomain dia
n-indisfither i cét-adaig ni scérat cen comorba; ní bet i terca bíd nó étaig. In tech nua do chét-sceól, ní bérthar
marb ass, níba terc mbíd nó étaig, ní loisc tene. In rí
dia n-aisnéther ré cath nó comrac, a mbuaid laiss. Oc taisselbad lenda, oc biathad fhlatha, oc gabáil
orbai & athardha, In scél-sa do aissnéis. Is é lóg aisnéssi In sceóil-sea, bó brecc-fhind h-ó-derg, léne do nua-lín, brat longain lómair co n-a delg, ó ríg & ó rígain, hó lánamnaib, ó maeraib, ó fhlathib, dont-í chuimgess a fhaissnéis & a indisse dóib.
FINIT