Mór ar bfearg riot a rí Saxan
Gofraidh Fionn Ó Dálaigh cc.
Mór ar bfearg riot a rí Saxan,
a sé a dhamhna,
do-raduis, gér mhór a meanma,
brón for Bhanbha.
Ma a leannán d'fosdadh na hégmuis,
d'uaim lé mór-rath,
inis Éirionn an gheal ghríanach,
as bean bhrónach
Fúar iompa inntinn mo chridhe,
crúaidh an cosnamh,
gén gur b'eagail do shearg Shaxan
mh'fearg Is mh'osnadh.
Tré chúairt Mhuiris mhic an íarla
a n-égmais Bhanbha,
ní théid a bhrón dí ná a dhiomdha,
mÓr dí a dhamhna.
Brón ar éicsibh innsi Fódla
's ar a bfionnmhnáibh,
ó do fáguibh dún geal Gabhráin
fear úr Iomdháin.
Ón ló do ghlúais mac mic Thomáis
an táoibh leabhair,
gan féchain síar acht súil soirin
dhúinn 'na dheaghaidh.
Nó go bfaiciom seól Sior Muiris
do mhuin chnairre,
mé ag féchain ar lucht gach luingi
d'ucht gach aille.
Iongnadh dhúinn reacht ré rígh Saxan
na slógh meanmnach,
tré bheith aigi go mear muirnioch
don gheal ghreadhnach.
Dalta rígh Saxan Sior Muiris
maith a chaomhna,
trén ina mhúr mac an íarla,
slat úr aobhdha.
Ní hiongnadh d'feabhas a mhúinte
maith dá ndingne,
ní hiongnadh le méd a mhuirni
éd rí a inmhe.
Aóibhnios Saxan, sáorchúairt Éirionn,
'gá fhult níamhda
fear fá mbía deinmni gach díorma,
eigre an iarla.
Lé a oide, lé hairdrígh Saxan,
siobhal díoghainn,
téid isan bFraingc n-ealaigh n-áloinn
bfleadhaigh bfíonduinn.
Sgéla na Fraingce, fios Saxan,
suairc an comhrádh,
do-gébhthor 'gan ghasda ghealmhór,
bhlasda bonnbhán.
Buidhioch inn dá oide múinte,
múnadh thaisgios,
'sas diomdhach mé dá fod fosdus
an bog baisdeas.
Fúair búaidh gcéille Is gcrotha Is gconáigh
ceann an fionnshlóigh
gá ttám acht do-fuair gach iolbhúaidh
go mbúaidh mbionnghlóir
Nocho ttabhar a gheall gaisgidh,
ná a gheall gáoisi,
ná geall a dheilbhe ná dhúaisi,
d'eighre a áoisi.
Treisi fá rath, rath go gconách,
croidhe adhnáir
cíall dá choimhéd,
ciabh na bfoighég arna bfaghbháil.
A aimhlios an uair do-níthear,
do-ní a dhearbhadh
an fód tegaimh fá a bhonn bairrgheal
don donn dhealbhghlan.
Na hairdrionnaigh agá faisnéis
dá fult ngéigfíar
d'fior a anbhraith
cion ar an ardflaith as égciall.
Lugh Lámhfada leithéid Muiris,
mhóras dámha,
comhmór bfeasa an conchlann cródha,
comhthrom gcána.
A n-áois Muiris mic an íarla
do fóir Banbha,
dá ttug leagadh d'fine Fomhra
bile Bladhma.
Tadhbhas do Lugh, leannán Teamhra,
thoir a nEamhain,
dá ránaig sé ar súr gach domhain,
múr Té Teamhair.
Dúnta an chathair ar cionn Logha,
láoch ro thoghsom,
téid gusan múr sleamhain slioschorr,
beanaidh baschrann.
Ar an doirseóir ris an deaghlaoch,
fá doirbh rúaigfearg,
cáit as a ttig an fear áith ógard
bláith geal grúaiddearg.
Ris an doirseóir adubhairt Lugh,
nár loc iomghuin
file meisi a hEamhain abhlaigh
ealaigh iobhraigh.
Nocha dhlighi, ar doirseóir Teamhra,
tocht díar ndaighthigh,
atá fear réd cheird san chathraigh,
a dheirg dhaithghil.
Teach Miodhchúarta ag macuibh Eithlionn
um an am-soin
tréidhe an tighe feactha fhinn-sin,
teactha tharrsaibh.
Do thréidhibh Thighe Miodhchúarta,
as mín críochbhuird
nach leigthior dís inn re háoincheird,
a finn fíochbhuirb.
D'iomat ceard ag Túaith Dé Danann,
dháilios bruta,
ceird ar nach bfuil aithne aca,
caithfe chuca.
As dum cheardaibh,
ná ceil Is tigh a ttá an bhuidhion,
léim ar bhailg Is gan a bloghadh,
tairg dá thuireamh.
Snámh ós éttreóir,
iomchor dabcha ar drumuibh uillionn,
atá dhá cheird ar mo chumhang,
eirg dá fuighioll.
Fíafraigh an bfuil fear a ndénmha
don druing neamhlaig,
ríagh éineich san bfaithchi bfionnbhuig,
graifne gheallmaid.
Atá sonn d'iomurcaidh orra,
an uiriod tuirbim,
's ní fuil ina gceird mo choimhghrinn,
ní d'feirg fuighlim.
Ar gcluinsi ar chan an macáomh,
mór a thairmséin,
d'agallaimh Thúath Dé don doirseóir
lúath é ainnséin.
Fear san doras, ar an doirseóir,
rén doirbh coimeas,
atá an uile cheard ar a chommus,
an dearg doinndeas.
Damadh é Lugh, leannán Fódla
na bfonn sriobhfann,
do bheith ann, ar Túath Dé Danann,
dob é a ionam.
Geall n-égaisg ón fior san doras,
damhna leisgi,
nocha ndearnadh d'úir ná d'uisgi,
dúil dán dleisdi.
A tháobh, a aghaidh, a earla,
eochair thogha,
tríar ar snúadh áoil agus umha
agus fola.
Binni a theanga iná téda meannchrot,
agá míndeilbh
ón sádhail súan,
a lámhaibh suadh agá sírsheinm.
Asé sin, ar slúagh na cathrach,
ar gceann báidhe,
aonmhac Eithni,
saorshlat ar nach beirthi báire.
Brosdaighthear, ar Túath Dé Danann,
doirseóir Teamhra,
d'ionnsoighi na cráoibhe cubhra,
aoídhe Eamhna.
Mása thú an t-Ioldánach oirrdearc
an airm ghlaisgéir,
as mo chean duid, ar an doirseóir,
a bhuig bhaisréidh.
Tair san dúnadh, ol an doirseóir,
Día do bheatha.
Ac, ná hosluig,
ar an tslat lér cosnaid creacha.
Teamhair Airt go héirghi gréini,
geis don dúnadh
oslugadh an dúin do dhénamh,
arná dhúnadh.
Nír mhill geasa ghríanáin Teamhra
an teaghlaigh airmdheirg,
tug céim ar gcúl,
rug léim isan mhúr don mhaighleirg.
Ní bhrisfeadh ar bhailg ós abhainn,
d'aighthibh ógbhonn,
léim áith éttrom
a dhá ghégbhonn réidh mbláith mbrógdhonn.
Mar sin táinic go Teagh Miodhchuart
na múr ngreadhnach,
dár fhóir a fholt gleannach gabhlach
teallach Teamhrach.
Aithghin Logha nó Lugh a-rís,
go ráith Luimnigh,
a thréidhi acht gan teacht go Teamhraigh,
ceart ro chuimhnigh.
Cosmhail cúairt Logha ó lios Eamhna
d'foghluim ghairggníomh,
as cúairt Muiris go lios Lonndún,
d'fios an airdríogh.
Comhachta mheic Lir Is Logha
ag leannán Manann,
cían úatha é
'sa dhíall ré Túatha Dé Danann.
Mac Eibilín, airgnioch Gaoidhiol,
gearr go ttora,
dár gcabhair tar mearthuinn mhara,
leathchuing Logha.
Ag deaghoil Éirionn re hurchra
da folt cloidhfionn
ar Lugh 's ar Thúath Dé Danann
é 's a foirionn.
Do líonadh a los a athar
as úr méine,
an dá oilén arda úaine,
Alba Is Éire.
Cuimhnigheadh céimionna a athar
as úr deighsén,
as amhlaidh as cóir gach coilén,
mar a cheinél.
Tiomna do fáguibh a athair
ga folt cráobhnocht,
a rath 'sa ainm Is a íarlacht
is a áobhdhacht.
Bíaidh, madh aithreamhail a aigneadh,
dá fíos téidsi,
tuilleadh buidhe an íarla óigsi
ris an éigsi.
Ná grádoigheadh mac meic Gearailt
na nglac saoírdheas,
go ttuga ucht na slógh síairdheas,
ól ná áoibhneas.
Fuilngeadh ag fóirithin Banbha
da bharr taistiogh
siobhal mara aidhbhle as uisgeadh
ainmni Is aisdear.
Mumha í Luighdioch ná léigeadh,
gomadh leis féine
an fonn úr úaine,
Gúaire súl gcorr ara chéili.
Íarla óg Deasmhumhan dlighidh
díon na ttrumshlógh
tugsat do ghéig Ruidhe roghrádh
uile d'urmhór.