Tổn thất bão lũ hơn 10 ngàn tỷ, bảo hiểm lấy tiền đâu bồi thường?
Trước những thiệt hại về người và tài sản sau cơn bão số 3 (Yagi), theo thống kê các DNBH phi nhân thọ dự phải chi cả chục ngàn tỷ để bồi thường tổn thất, con số này sẽ còn tăng thêm. Vậy tiền bồi thường lấy từ đâu?
Theo số liệu thống kê của  PVI, đến thời điểm hiện tại đơn vị này được xem là DNBH chịu thiệt hại nặng nhất  sau cơn bão số 3 vừa qua, tính đến ngày 12/9 đã ghi nhận tổng mức khiếu nại tổn  thất hơn 2.000 tỷ đồng (không bao gồm tổn thất về bảo hiểm xe cơ giới và con  người) với hơn 500 vụ.
Tuy nhiên, BCTC bán  niên 2024 của PVI cho thấy, doanh nghiệp đang có khoản dự phòng bồi thường hơn  6.900 tỷ đồng, con số này giảm hơn 15% so với cùng kỳ năm 2023 nhưng cao hơn khá  nhiều so với số tiền thiệt hại dự kiến.
Tương tự, là một trong  những DN cũng chịu thiệt hại khá nặng trong thiên tai vừa qua với hơn 500 vụ tổn  thất, dự kiến bồi thường hàng trăm tỷ đồng. Bảo hiểm PTI hiện cũng đang có dự  phòng bồi thường ở mức hơn 1.420 tỷ đồng tính đến 30/06/2024. Trong đó, chuyểntái bảo hiểmhơn 675 tỷ đồng.
Bảo hiểm MIC hiện cũng  đang dự phòng bồi thường hơn 870 tỷ đồng, trong đó chuyển tái bảo hiểm hơn 438  tỷ đồng tính đến 30/06/2024. Bảo hiểm BIC có dự phòng bồi thường hơn 778 tỷ đồng,  trong khi dự kiến thiệt hại DN phải bồi thường khoảng 213 tỷ đồng với gần 624 vụ  tổn thất.
Còn theo BCTC bán niên  của bảo hiểm PJICO, dự phòng bồi thường của DN hiện ở mức hơn 1.600 tỷ đồng,  trong đó nhượng tái bảo hiểm hơn 916 tỷ, còn giữ lại gần 700 tỷ đồng. Trong  khi, tính đến thời điểm này PJICO ghi nhận hơn 500 vụ tổn thất, ước bồi thường  hàng trăm tỷ đồng.
Số liệu của Cục Quản  lý Giám sát Bảo hiểm cho thấy, tính đến thời điểm ngày 12/9/2024, các DNBH đã  ghi nhận hơn 9.000 số vụ thiệt hại về tài sản và xe cơ giới, 14 trường hợp tử  vong, 18 vụ thuộc nghiệp vụ bảo hiểm sức khoẻ. Tổng số tiền bảo hiểm chi trả  thiệt hại về con người và tài sản ước tính khoảng 7.000 tỷ đồng. Chủ yếu thiệt  hại đến từ các DNBH phi nhân thọ với các nghiệp vụbảo hiểm tài sản, hàng hải,  kỹ thuật, hàng hoá, bảo hiểm xe cơ giới…
Theo Cục Quản lý Giám  sát Bảo hiểm (Bộ Tài chính), trên đây là những số liệu sơ bộ ban đầu, trong bối  cảnh thiệt hại do bão số 3 và hoàn lưu bão gây ra còn phức tạp, do đó số liệu về  số vụ tổn thất và giá trị chi trả bồi thường bảo hiểm vẫn chưa thống kê được  toàn diện, đầy đủ. Dự kiến sẽ tiếp tục tăng thêm trong thời gian tới.
Trao đổi với  VietnamFinance, ông Trần Nguyên Đán, chuyên gia kinh tế, thành viên Hội Luật  gia Việt Nam cho biết, trong hoạt độngbảo hiểm phi nhân thọtừ trước đến nay,  bài toán đa phần vẫn thường thấy đó là lấy doanh thu phí bảo hiểm, trừ đi số tiền  bồi thường và các chi phí khác để nhìn ra lợi nhuận của DN.
Nhưng bản chất, các  DNBH có rất nhiều nghiệp vụ dự phòng, trong đó có 1 khoản được gọi là quỹ dự  phòng dao động lớn. Quỹ này được dự báo bởi các nhà bảo hiểm về những sự kiện bảo  hiểm lớn, thiệt hại nặng.
Số tiền các DN trích lập  dự phòng này, tạm thời có thể sẽ mua trái phiếu chính phủ hoặc gửi ngân hàng,  nhưng khoản này có tính thanh khoản cao, chuyển đổi thành tiền mặt rất nhanh.
“Các DNBH đều đã có đề  phòng cho các sự kiện rủi ro lớn, kiểu như bão số 3 (Yagi) vừa qua”, ông Đán nói thêm.
Trong một thời gian  dài, các công ty BH đã trích lập dự phòng, chưa dùng đến, vì vậy đây là  thời điểm sử dụng số tiền đó. Và theo quy định của pháp luật Việt Nam,  trích lập dự phòng được đưa vào chi phí hạch toán, nên có thể dự đoán tình hình  kinh doanh của các DNBH phi nhân thọ không biến động quá lớn.
“Dù thiệt hại ngàn tỷ,  nhưng các DNBH phi nhân thọ vẫn có thể đảm bảo trách nhiệm bồi thuờng nhờ có dự  phòng trước”, ông Đán nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, mặc dù  con số tạm thống kê thiệt hại là rất lớn, 7.000 tỷ và tương lai có thể tăng  thêm nhiều. Ông Đán lưu ý, có thêm 1 công cụ các nhà bảo hiểm từ trước đến nay  vẫn sử dụng để tự bảo vệ mình, giảm thiểu thiệt hại đó chính là tái bảo hiểm.
Theo ông Trần Nguyên  Đán, hầu hết các DNBH phi nhân thọ là nhà bảo hiểm gốc ngoài việc họ chuyển nhượng  tái cho các DN chuyên tái bảo hiểm, họ còn tái bảo hiểm lẫn nhau. Bởi mỗi DNBH  đều có phòng nhận tái và nhượng tái bảo hiểm nhằm mục tiêu của cơ quan quản lý  nhà nước là cân bằng rủi ro giữa các vùng miền trong một quốc gia.
“Các DNBH cũng tự chia  sẻ và cân bằng rủi ro với nhau trong cùng một đối tượng bảo hiểm. Miền Nam, miền  Trung đều tham gia gánh chịu tổn thất của miền Bắc thông qua công cụ tái bảo hiểm  này ”, ông Đán lấy ví dụ.
Chưa hết, các DNBH phi  nhân thọ Việt Nam hiện nay còn một công cụ nữa đó là tái bảo hiểm ra nước ngoài,  ví dụ một số DN nhận tái nước ngoài như Swiss Re, Hannover Re…hoặc DNBH  vốn nước ngoài như Tokyo Marine tái về các DN tái bảo hiểm của Nhật Bản.
“Các DNBH ở quốc gia  khác trên thế giới nhận tái của DNBH Việt Nam, nếu có sự kiện bảo hiểm liên quan  thì vẫn tham gia chịu rủi ro cho các tổn thất do bão lũ tại Việt Nam”, ông Đán khẳng  định.
Như vậy, nhờ các công cụ  trên năng lực bảo hiểm của các nhà bảo hiểm gốc cao hơn rất nhiều so với vốn chủ  sở hữu của họ. Ngoài việc dùng số tiền dự phòng để bồi thường, họ còn có thêm nguồn  tài chính từ các nhà tái bảo hiểm. Do đó, khách hàng hoàn toàn có thể yên tâm.
“Việc quan trọng hơn hiện  nay, là công tác giám định bồi thường ra sao, vì đây là thảm hoạ lớn, phát sinh  nhiều trường hợp ngoài ý muốn, nếu DN không còn đủ giấy tờ để chứng minh thiệt hại, các bên liên quan đều có nguy cơ mất giấy tờ... thì sẽ có  hỗ trợ như thế nào từ DNBH và cơ quan quản lý nhà nước”, ông Đán quan tâm thêm.