Thanh tra Chính phủ 'vạch' loạt vi phạm cổ phần hoá, thoái vốn tại DIC Corp
Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong cổ phần hoá và thoái vốn Nhà nước tại Công ty Đầu tư Phát triển - Xây dựng, nay là Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng (DIC Corp, mã chứng khoán: DIG).
Theo kết luận thanh tra, quá trình cổ phần hoá Công ty Đầu tư  Phát triển - Xây dựng và thoái vốn Nhà nước tại Tổng Công ty cổ phần Đầu tư  Phát triển Xây dựng được Bộ Xây dựng quan tâm triển khai thực hiện đạt kết quả  tích cực.
Bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế, thiếu sót, vi phạm như: Công ty Đầu tư Phát triển - Xây dựng  không lập phương án sử dụng đất; không xác định giá trị lợi thế vị trí địa lý đối  với đất thuê là loại đất đô thị để tính vào giá trị doanh nghiệp.
Bộ Xây dựng ban hành quyết định phê duyệt giá trị vốn Nhà nước  vào ngày 13/3/2008 để bàn giao doanh nghiệp Nhà nước là Công ty Đầu tư Phát triển  - Xây dựng sang Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng không đảm bảo  đúng thời gian theo quy định.
Về xác định giá trị tài sản là công trình xây dựng trên đất, theo  TTCP, đơn vị tư vấn Công ty cổ phần Giám định, thẩm định Việt  Nam (VIVACO) xác định không đúng suất vốn đầu tư và nguyên giá của 2 công trình  xây dựng trên đất dẫn đến giá trị tài sản được đánh giá chênh lệch giảm so với  quy định số tiền hơn 2,4 tỷ đồng; không xác định lại giá trị quyền sử dụng đất  25 căn biệt thự thuộc Khu Biệt thự Phương Nam theo đúng quy định tại Điều 19  Nghị định 187/2004/NĐ-CP và Điều 6 Nghị định 17/2006/NĐ-CP của Chính phủ.
Tuy nhiên, doanh thu từ việc chuyển nhượng 14/25 căn biệt thự  sau ngày 1/1/2007 đã được hạch toán vào kết quả kinh doanh của Công ty Nhà nước  theo quy định; 11 căn còn lại đã được Kiểm toán Nhà nước xác định bổ sung tiền  sử dụng đất và Công ty Đầu tư Phát triển - Xây dựng đã nộp vào Quỹ hỗ trợ sắp xếp  doanh nghiệp sau khi Bộ Xây dựng có quyết định phê duyệt giá trị vốn Nhà nước tại  thời điểm vào ngày 13/3/2008 để bàn giao doanh nghiệp Nhà nước sang Công ty cổ  phần.
VIVACO và Bộ Xây dựng không xác định lại giá trị quyền sử dụng  đất dự án Khu đô thị du lịch sinh thái Đại Phước mà sử dụng tập hợp chi phí đầu  tư và giá trị quyền phát triển dự án để tính vào giá trị doanh nghiệp cổ phần  hoá, không đúng quy định tại Điều 6 Nghị định 17/2006/NĐ-CP của Chính phủ.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 188/2004/NĐ-CP của  Chính phủ, TTCP đã đề nghị và được UBND tỉnh Đồng Nai có văn bản  xác định vị trí dự án chưa được ghi nhận trong bảng giá đất giai đoạn 2006 -  2008, không có giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở giai đoạn 2006 -  2008 nên không xác định được giá thị trường.
TTCP nhận thấy UBND tỉnh Đồng Nai cần rà soát  để xử lý theo đúng quy định của pháp luật về cổ phần hoá doanh nghiệp (nếu giá  trị quyền sử dụng đất xác định lại thấp hơn tập hợp chi phí đầu tư và giá trị  quyền phát triển dự án đã tính vào giá trị doanh nghiệp thì giữ nguyên, nếu cao  hơn thì thu nộp bổ sung vào ngân sách Nhà nước).
Về xử lý tài chính trong giai đoạn từ khi xác định giá trị  doanh nghiệp đến khi chính thức chuyển sang Công ty cổ phần, theo TTCP, trong quá trình quyết  toán giá trị vốn Nhà nước, Công ty Đầu tư Phát triển Xây dựng đã hạch  toán các khoản lỗ của 3 Công ty con, được Bộ Xây dựng phê duyệt quyết  toán vào giá trị vốn Nhà nước vào ngày 13/3/2008 để bàn giao sang công ty  cổ phần (Quyết định  số 687/QĐ-BXD ngày 13/7/2016), không đúng quy định tại khoản 4 Điều 21 Nghị định  109/2007/NĐ-CP của Chính phủ.
TTCP kiến nghị Bộ Xây dựng và người đại diện phần vốn Nhà nước  tại Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng cần làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm  đối với các khoản lỗ trên để xử lý theo đúng quy định.
Đối với việc phát hành cổ phiếu riêng lẻ, theo TTCP, Bộ Xây dựng  với vai trò là chủ sở hữu chưa làm hết trách nhiệm trong việc chỉ đạo về giá  chào bán cổ phần riêng lẻ năm 2009, cần được kiểm điểm, xử lý theo quy định.
Về trình tự, thủ tục thoái vốn và việc xác định giá trị cổ phần để  thoái vốn Nhà nước, TTCP nêu, Bộ Xây dựng ban hành Văn bản số 2649/BXD-QLDN  ngày 7/11/2017 phê duyệt phương án thoái vốn Nhà nước tại Tổng Công ty cổ phần Đầu tư  Phát triển Xây dựng nhưng không xin ý kiến của Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu  tư; Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng cung cấp thông tin không đầy đủ,  dẫn đến đơn vị tư vấn không xác định lại giá trị quyền sử dụng đất của 3 địa chỉ  đất nhằm bảo đảm sát với giá thị trường tại thời điểm thẩm định giá cổ phần.
Tổng số tiền chưa được  xác định theo giá thị trường để đưa vào định giá cổ phần  tạm ước tính là  1.821 đồng/cổ phần, ước giá cổ phần sẽ là 14.251 đồng ( bằng giá do tư vấn đã xác định là 12.430 đồng  + 1.821 đồng).
Tuy nhiên, kết quả thẩm định giá của đơn vị tư vấn và lịch sử  giá giao dịch trên thị trường chứng khoán của mã cổ phiếu DIG đã được Bộ Xây dựng  tham khảo, trên cơ sở đó Bộ Xây dựng xác định giá bán cổ phần tối thiểu là 15.000 đồng, cao hơn  giá thẩm định của đơn vị tư vấn (12.430 đồng); giá bán khớp lệnh trên Sàn Giao  dịch chứng khoán đã thực hiện là 19.250 đồng/cổ phần, cao hơn giá do Bộ Xây dựng xác định.  Trong khi đó, theo quy định của pháp luật về phương thức chuyển nhượng vốn Nhà  nước nêu tại điểm a khoản 4 Điều 38 Nghị định số 91/2015/NĐ-CP của Chính phủ  thì giá bán cổ phần theo phương thức khớp lệnh trên Sàn Giao dịch chứng khoán sẽ do thị trường  quyết định.
Trách nhiệm đối với các vi phạm trên theo TTCP thuộc về Ban  Chỉ đạo cổ phần hoá Công ty Đầu tư Phát triển Xây dựng, lãnh đạo Bộ Xây dựng giai  đoạn 2007 - 2008, năm 2009, giai đoạn năm 2016 - 2017 và các tổ chức, cá nhân  có liên quan; đơn vị tư vấn là VIVACO; người đại diện phần vốn Nhà nước tại Tổng  Công ty cổ phần Đầu tư Phát triển Xây dựng.