1 tháng 2 lần xin gỡ vướng, TP.HCM bế tắc tính tiền sử dụng đất
Việc Cục Thuế TP.HCM trong vòng 1 tháng 2 lần xin chỉ đạo “gỡ vướng” cho thấy tính cấp bách vấn đề tính tiền sử dụng đất theo quy định mới, nhằm tháo gỡ ách tắc hàng ngàn hồ sơ nhà đất của người dân
Trong văn bản khẩn gửi UBND TP.HCM mới đây, Cục Thuế TP cho biết, chỉ trong tháng 8/2024, cơ quan này  đã tiếp nhận tổng cộng 8.808 hồ sơ liên quan đến thủ tục nhà đất.(Xem thêm)
Trong đó có 346 hồ sơ thu  tiền sử dụng đất với trường hợp công nhận quyền sử dụng đất, 277 hồ sơ thu tiền  sử dụng đất với trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất. Bên cạnh đó, có 5.448 hồ  sơ thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng BĐS và 2.737 hồ sơ thuộc các trường hợp  không phát sinh nghĩa vụ tài chính.
Được biết, trung tuần  tháng 8 vừa qua, Cục Thuế TP cũng đã có văn bản báo cáo gửi UBND TP.HCM liên  quan đến việc giải quyết hồ sơ đất đai từ ngày 1/8/2024.
Theo đó các quy định về bảng  giá đất trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2020-2024 (Quyết định số 02/2020 của UBND  TP.HCM) sẽ được tiếp tục áp dụng đến hết ngày 31/12/2025. Tuy nhiên, việc áp dụng  Quyết định số 02/2020 đối với các trường hợp áp dụng giá đất tại bảng giá đất  theo quy định tại Khoản 1 Điều 159 Luật Đất đai 2024 sẽ phát sinh những bất cập,  vướng mắc trong quá trình giải quyết hồ sơ tại cơ quan thuế.
Trao đổi với anh Nguyễn  Hoàng Khánh (ngụ tại quận 12), anh cho biết: Khi hay tin Bảng giá đất mới sẽ  cao hơn nhiều lần khi có hiệu lực vào đầu năm 2026, gia đình tôi quyết định  chuyển một phần đất trồng cây lâu năm hiện đang cất nhà sinh sống thành đất ở,  để tránh việc phải đóng tiền chuyển mục đích tăng cao sau này.
Tuy nhiên, hồ sơ  đã nộp hơn tháng nay nhưng anh Khánh vẫn chưa nhận được thông báo đóng tiền của cơ quan  thuế.
"Hiện nay, tôi nghe nhiều thông tin khác nhau về cách tính giá đất mới nên  khá lo lắng, vì sẽ không biết sẽ phải đóng bao nhiêu tiền cho việc này”, anh Khánh lo lắng
Không chỉ việc chuyển mục  đích tiền sử dụng đất bị “tắc nghẽn”, mà các thủ tục khác như chuyển nhượng  BĐS, đóng thuế TNCN… cũng trong tình trạng tương tự.
Chị  Thanh Hà, một môi giới BĐS tại quận 7 cho hay, vừa tư vấn thành công xong một  giao dịch mua bán căn hộ tại quận 10, đã hoàn thành thủ tục công chứng với giá  hơn 4,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau hơn 20 ngày nộp hồ sơ chuyển nhượng và các giấy  tờ liên quan đến đóng thuế trước bạ, thuế thu nhập cá nhân đến nay vẫn chưa có  kết quả, cả bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng vẫn chưa thể hoàn thành  giao dịch của mình.
“Có thể nói tác động tích cực từ các bộ luật mới liên quan  đến nhà đất đang giúp thị trường BĐS thành phố ấm trở lại, giao dịch tăng cao.  Nhưng chưa thấy tháo gỡ những vướng mắc sau đó, e ngại là thị trường sẽ sớm trở  lại giai đoạn trầm lắng như năm 2023”, chị Hà chia sẻ.
Theo dữ liệu thị trường tháng 7/2024 của  Batdongsan.com.vn, tại TP.HCM ghi nhận mức độ quan tâm BĐS có xu hướng ổn định,  tăng nhẹ ở một số loại hình. Cụ thể, nhà riêng và đất nền có mức độ quan tâm  tăng 2%, mức độ quan tâm với chung cư và biệt thự đi ngang trong tháng 7.
Ngoài  ra, lượng tin đăng tăng mạnh ở mảng mua bán. Trong đó, lượng tin đăng nhà riêng  TP.HCM tăng 8%, nhà mặt phố TP.HCM tăng 7%, chung cư TP.HCM tăng 6%, đất nền  TP.HCM tăng 8%, biệt thự TP.HCM tăng 6%. Các khu vực có mức độ quan tâm tăng  trưởng nổi bật trên thị trường mua bán phải kể đến, Bình Chánh và Hóc Môn tăng  7%, khu vực quận 9 cũ tăng 4%.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy giao dịch BĐS  trong hơn 1 tháng qua tại TP.HCM có phần kém sôi động. Khảo sát tại một số  phòng công chứng cho thấy hoạt động công chứng chuyển nhượng BĐS có dấu hiệu “hạ  nhiệt” hơn thời điểm tháng 7/2024.
Anh Nguyễn Văn Hùng, nhân viên môi giới tại  một sàn giao dịch BĐS tại TP.Thủ Đức cho hay, tháng 8 hàng năm thường giao dịch  BĐS ít sôi động do trùng vào tháng 7 Âm lịch, năm nay người mua bán còn có thêm  tâm lý quan sát các tác động của luật mới đến thị trường thì họ mới tiến hành  giao dịch.
“Do các quy định liên quan đến giá đất đang trong giai đoạn thay đổi  kể từ sau ngày 1/8, nên hoạt động công chứng chuyển nhượng BĐS suy giảm, nhất  là ở vùng ven liên quan đến nhà liền thổ”, anh Hùng nói.
Chia sẻ về vấn đề “vướng” cách tính giá đất để  hoàn thành các thủ tục liên quan đến BĐS, chị Thanh Hà bức xúc: "Thông tin hồ sơ  bị “treo” vì lý do chưa biết tính theo bảng giá đất nào trong khi bảng giá đất hiện hành vẫn còn hiệu lực theo  quy định của luật Đất đai 2024, theo tôi như vậy là không thỏa đáng".
Lý giải điều này, đại diện UBND TP.HCM cho  hay, nếu tiếp tục cho phép áp dụng Bảng giá đất 2020 - 2024, không có hệ số  điều chỉnh giá đất (không có tỷ lệ phần trăm tính tiền thuê đất đối với trường  hợp được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm) thì việc tính thu  tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng BĐS không thể thực hiện đúng theo quy định pháp luật.
Do vậy, Ngày 17/8 vừa qua, TP. HCM đã có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ  chỉ đạo Bộ Tài nguyên Môi trường và Bộ Tài chính hướng dẫn, để tránh ách tắc  trong việc giải quyết hồ sơ nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với các tổ chức,  cá nhân trên địa bàn TP.HCM.
Đại diện Cục  Thuế TP cũng cho biết, để giải quyết hồ sơ tính nghĩa  vụ tài chính về đất đai kịp thời, thống nhất, đảm bảo đúng quy định pháp luật  khi Luật Đất đai 2024 và nghị định số 103 của Chính phủ có hiệu lực, từ ngày  1/8, cơ quan thuế đã kiến nghị UBND TP.HCM sớm ban hành quyết định điều chỉnh bảng  giá đất và có hướng dẫn, chỉ đạo việc áp dụng các văn bản quy phạm pháp luật (bảng  giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỉ lệ phần trăm tính thu tiền thuê đất...).  Để từ đó cơ quan thuế kịp thời tính nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với các hồ  sơ phát sinh từ ngày 1/8/2024.
Ngoài ra, để tránh tồn đọng hồ sơ, khiếu nại, ảnh hưởng đến nhu cầu thực  tế và quyền lợi hợp pháp của người dân, Cục Thuế TP.HCM sẽ báo cáo Tổng cục Thuế  về việc giải quyết các trường hợp không phát sinh nghĩa vụ tài chính nêu trên  khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận cho người dân.