'DN công nghệ Việt bán sản phẩm cho Mỹ, nhưng trong nước không ai mua'
Thực trạng này được đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ (đoàn Quảng Nam) cho biết tại phiên chất vấn Phó thủ tướng Trần Hồng Hà diễn ra sáng 6/6.
Trong phiên chất vấn, nhiều đại biểu đặt câu hỏi cho Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà xung quanh chiến lực phát triển ngành bán dẫn của Việt Nam.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Dương), nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang tập trung vào ngành công nghiệp bán dẫn với sự phát triển vượt bậc. Đại biểu đề nghị Phó Thủ tướng đánh giá về cơ hội tham gia vào ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam.
Trả lời đại biểu, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhận định Việt Nam là nước có nhiều lợi thế, trong đó kinh tế số vừa qua phát triển nhanh với tốc độ tăng trưởng 12-15%/năm.
Người Việt cũng có nhiều tố chất (yêu toán, khéo léo…) để tham gia vào ngành công nghiệp bán dẫn và việc đào tạo các chuyên ngành liên quan tới công nghệ thông tin, theo ông Hà, vừa qua cũng được chú trọng.
Từ những lợi thế ấy, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam có cơ hội tham gia sâu ngành công nghiệp bán dẫn.
Để tận dụng cơ hội, Phó Thủ tướng cho rằng cần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, Chính phủ đã phê duyệt đề án đào tạo nhân lực trong ngành công nghệ thông tin, mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư công nghệ để đáp ứng nhu cầu.
Trong việc đào tạo nhân lực, Phó Thủ tướng lưu ý cần chú trọng đào tạo lại, đào tạo tại chỗ các kỹ sư để họ tiếp cận ngay, tham gia vào chuỗi sản xuất ở các khâu như đóng gói, kiểm chuẩn… Đi kèm với đó là đào tạo chuyên sâu để họ tham gia vào các khâu sản xuất chuyên sâu hơn, cốt lõi.
Phó Thủ tướng cũng cho biết bên cạnh việc đưa ra cơ chế, chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chip bán dẫn, Chính phủ đã có chủ trương chọn các trường đại học, xây dựng trung tâm chip bán dẫn… để tận dụng cơ hội tham gia sâu vào chuỗi sản xuất lĩnh vực công nghệ cao này.
Về lâu dài, Phó Thủ tướng cho rằng cần chính sách để Việt Nam có thể xây dựng, nghiên cứu sâu hơn về công nghệ lõi mà các nước phát triển đều nắm bản quyền, không chuyển giao.
Tranh luận về vấn đề này, đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn Quảng Nam) cho biết sau đại dịch Covid-19, chiến tranh thương mại giữa các nước lớn, chuỗi cung ứng chip toàn cầu bị đứt gãy, từ đó tạo cơ hội tốt cho Việt Nam.
Theo đại biểu, Việt Nam từng kỳ vọng đón lấy cơ hội này để trở thành miền đất hứa thu hút ngành công nghiệp bán dẫn. Dù vậy, vấn đề đặt ra là làm sao tận dụng được cơ hội sớm nhất, nhanh nhất, biến những tiềm năng thành lợi thế để thu hút nhà đầu tư.
Dẫn thông tin Trung Quốc đã bỏ ra 45,5 tỷ USD, Hàn Quốc bỏ hơn 7 tỷ USD để hỗ trợ cho ngành công nghiệp bán dẫn, đại biểu Tạ Văn Hạ nêu thực trạng ở Việt Nam nhiều doanh nghiệp công nghệ bán sản phẩm cho Mỹ, nhưng trong nước không ai mua.
Đại biểu đặt vấn đề làm thế nào để khuyến khích, tạo ra động lực, phát huy tiềm năng nội tại của đất nước.
Trả lời nội dung này, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đánh giá việc tham gia đầy đủ các chuỗi giá trị, nắm bắt các khâu trong ngành công nghiệp này là cả vấn đề.
Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam có lợi thế là được các nước đang làm chủ công nghệ sản xuất có thể ưu tiên chuyển giao một phần công nghệ. Dù vậy, thực tế thì để nắm bắt công nghệ, làm chủ sản xuất là cả một vấn đề cần phải nghiên cứu cơ bản, kết hợp nhiều lĩnh vực khác nhau và triển khai một cách lâu dài.
Phó Thủ tướng cho biết thêm hiện Thủ tướng chỉ đạo là đầu tư một số trung tâm khoa học công nghệ để phục vụ công tác nghiên cứu cơ bản và các trường đại học có thể dùng chung. Cùng đó, trung tâm đổi mới sáng tạo tiến hành những khâu đầu cũng như nghiên cứu cơ bản để có thể làm chủ được các bước sau.
"Những đầu tư này rất lớn, chẳng hạn như đầu tư khu vực sản xuất thử cũng cần 7 tỷ USD", Phó Thủ tướng nói và đánh giá công việc này cần phải có Nhà nước, nhưng quan trọng nhất cần sự tham gia của khối doanh nghiệp vì cần căn cứ vào nhu cầu của thị trường.
"Có cung thì mới có cầu, mới đầu tư được. Không đơn giản là sản xuất chip, nếu chip đắt quá thì cũng không cạnh tranh được với sự phát triển của các thị trường lớn", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.