Khấu trừ 'phí ban đầu' đến 90%, bảo hiểm đẩy phần thiệt cho khách
Khi tham gia bảo hiểm thọ, người mua sẽ bị khấu trừ chịu nhiều loại phí khác nhau như phí ban đầu, phí bảo hiểm rủi ro, phí quản lý hợp đồng, phí quản lý quỹ… Đáng chú ý, hiện nay, phí ban đầu bị trừ nhiều nhất, có công ty lên đến 90% trong năm đầu tiên. Việc này được cho là “bất lợi” với khách hàng khi xảy ra sự cố không thể tiếp tục tham gia
Khấu trừ phí đến khi kết thúc đóng  phí
Chị Lê Mai Hoa (38 tuổi) ở Hà  Nội cho biết, chị vừa được tư vấn một góibảo hiểm liênkết đơn vịcủa công ty  Dai ichi Life, sản phẩm An Thịnh đầu tư, trước khi ký hợp đồng, chị Hoa hỏi rất  kỹ tư vấn về các loại phí khấu trừ trong hợp đồng. Trong đó chị Hoa khá bất ngờ  với mức phí ban đầu, được chia thành từng mức theo năm.
Cụ thể, năm thứ nhất khấu  trừ 75% phí bảo hiểm cơ bản, năm thứ 2 là 55%, 30% cho năm thứ ba và 20% cho năm  thứ 4 đóng phí. Từ năm thứ 5 trở đi, mức phí này là 3%/năm và kéo dài cho đến  khi kết thúc đóng phí, thường là 15 hoặc 20 năm.
Cho rằng mức phí này khá cao,  chị Hoa đắn đo muốn tìm hiểu thêm thông tin phí ban đầu của một số hãng bảo  hiểm khác.
“Cộng thử vào thì tổng lên  đến gần 240%, nghe nói là mức này giảm theo Luật kinh doanh bảo hiểm mới, mà vẫn  chưa thấy đâu. Có khi tôi chờ thêm xem khi nào giảm phí thì mới tham gia, chứ khấu  trừ vậy thì cao quá”, chị Hoa nói thêm.
Tương tự, anh Lê Minh Toàn  (29 tuổi), Nam Từ Liêm, Hà Nội cũng mới được tư vấn viên giới thiệu sản phẩm  bảo hiểm Món quà tương lai của Manulife, mức phí ban đầu anh nắm được là 85%  cho năm thứ nhất, 75% cho năm thứ 2 và mức 20% cho năm thứ 3 tham gia, từ năm  thứ 4 mức phí này bằng 0 đối với phí bảo hiểm cơ bản.
“Tôi được tư vấn mức phí này  theo quy định của Bộ Tài chính phê duyệt cho các công ty bảo hiểm, nên không  thể thay đổi gì được. Mục tiêu là bảo vệ, nên tôi vẫn đồng ý tham gia”, anh  Toàn chia sẻ.
Phí ban đầu bảo hiểm là loại phí được dùng để bù đắp chi phí liên quan tới việc khai thác hợp đồng bảo hiểm, chi phí vốn của doanh nghiệp bảo hiểm… Theo ghi nhận của  VietnamFinance, đa phần các công ty bảo hiểm nhân thọ hiện nay, có mức phí ban đầu  đều ở mức cao, có công ty mức phí này lên đến 90% năm đầu tiên.
Cụ thể, AIA mức  phí của sản phẩm An Phúc Trọn Đời Ưu Việt là 90% năm thứ nhất và từ năm thứ 5  trở đi mức phí này là 1,5%. Sản phẩm Vita – Sống tự tin của Generali cũng ở mức  60% năm thứ nhất, đến năm thứ 5 là mức 5%, từ năm thứ 6 trở đi mức phí này bằng  0. Hay như sản phẩm Kế hoạch Tài chính chủ động, Công ty TNHH bảo hiểm Chubb  Việt Nam, năm đầu tiên mức phí này là 70%, giảm xuống còn 60% năm thứ 2, năm  thứ 3 ở mức 30% và từ năm thứ 4 mức phí này bằng 0.
Theo các chuyên gia tài  chính, với mức phí ban đầu cao như hiện nay, đa phần người tham gia không được  lợi. Sau khi trừ mức phí này, và các loại phí khác, số tiền còn lại mới được  đưa vào giá trị tài khoản và mang đi đầu tư để sinh lời.
Khi nào mới giảm?
Theo tìm hiểu của  VietnamFinance, thông tư 67/2023/TT-BTC có quy định tỷ lệ phí của các sản phẩmbảo hiểm liên kết đầu tưtrong năm đầu tiên không được vượt quá 50% phí bảo hiểm theo  năm, năm thứ 2 không được vượt quá 30%, từ năm thứ 3 đến năm thứ 5 không được  vượt quá 20%, từ năm thứ 6-10 tối đa 2%, và năm thứ 11 trở đi là 0%. Phí ban  đầu của các sản phẩm liên kết đầu tư đóng phí một lần không quá 10% phí bảo  hiểm đóng một lần.
Ngoài ra, đối với sản phẩm  bảo hiểm hưu trí, phí năm đầu được quy định không vượt quá 5% tổng phí bảo hiểm  thu được trong năm tài chính. Phí năm đầu đối với phần phí bảo hiểm đóng thêm  không vượt quá 1,5% phí bảo hiểm đóng thêm của từng năm hợp đồng và trong 10  năm đầu của hợp đồng bảo hiểm.
Chị Nguyễn Mai Phương (37 tuổi),  ở Hà Nội, tư vấn viên 7 năm kinh nghiệm cho biết, mặc dù đã có quy định theo  thông tư số 67/2023/TT-BTC, nhưng ghi nhận hiện nay trên thị trường, gần như  chưa có doanh nghiệp bảo hiểm nào công bố giảm mức phí ban đầu. Lý do được đưa  ra là mỗi một sản phẩm đã được Bộ Tài chính phê duyệt điều khoản và mức phí sẽ  tuân thủ theo quy định của hợp đồng đó. Các sản phẩm phổ biến liên kết chung và  Liên kết đơn vị hiện có đang là các bộ quy tắc điều khoản cũ.
“Chưa có sản phẩm mới, chưa  được Bộ Tài chính phê duyệt điều khoản mới, thì chưa có giảm phí ban đầu”, chị  Mai Phương nói thêm.
Đồng quan điểm, Luật sư Vũ  Văn Cương, Giám đốc Trung Tâm Tư vấn Pháp Luật, Trường Đại học Luật Hà Nội cho  rằng, các sản phẩm bảo hiểm đang được bán hiện nay đều là sản phẩm cũ đã được  Bộ Tài chính phê duyệt từ trước nên chưa phải tuân thủ theo quy định mới, nếu  doanh nghiệp ra sản phẩm mới thì phải áp dụng theo thông tư nêu trên. Mức phí  hiện tại tính cho người tham gia là đúng quy định của pháp luật.
Theo luật sư Cương, khoản 4  và khoản 5, Điều 22 - Thông tư 67/2023/TT-BTC có quy định về việc sửa đổi, bổ  sung tính phí sản phẩmbảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khoẻ đã đăng ký với Bộ  Tài chính theo quy định tại điều này, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh  nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải chứng minh được tính phù hợp của  việc sửa đổi, bổ sung căn cứ trên số liệu thống kế của doanh nghiệp, chi nhánh  trong thời gian triển khai sản phẩm và có xác nhận của chuyên gia tính toán.
Trường hợp sửa đổi, bổ sung  cơ sở tính phí của các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khoẻ, đã được  Bộ Tài chính phê chuẩn trước khi thông tư này có hiệu lực , những nội dung sửa  đổi bổ sung tại cơ sở tính phí theo đề nghị của Doanh nghiệp phải phù hợp với  các quy định tại Thông tư này.
Các chuyên gia Tài chính –  Bảo hiểm cho biết, trước đây chưa có quy định cụ thể về mức phí ban đầu, mức  phí khấu trừ tối đa năm đầu mỗi khách hàng tham gia phải chịu, nên mới có  tình trạng mỗi công ty bảo hiểm áp dụng một mức, và con số này được quy định  trong điều khoản hợp đồng bảo hiểm ký kết, được Bộ Tài chính phê duyệt.
Với quy định mới này, khi  được các công ty bảo hiểm tuân thủ sẽ giảm được mức phí khấu trừ ban đầu khi  tham gia. Từ đó, các công ty sẽ phải giảm chi phí khai thác hợp đồng bảo hiểm,  cụ thể là chi phí hoa hồng sẽ áp dụng mức giảm theo luật từ 01/07/2024.
“Nhờ đó người tham gia bảo  hiểm sẽ được lợi, đồng thời giúp thanh lọc đội ngũ tư vấn viên bảo hiểm, hướng  đến thị trường minh bạch và bền vững”, một vị chuyên gia bảo hiểm nhấn mạnh.