Cần 'bác sĩ tài chính' giỏi, giúp người dân khỏi 'đột quỵ về tài chính'
Đây là ý kiến được ông Hans Nguyễn - Cố vấn trưởng Dragon Capital Việt Nam nêu ra tại Diễn đàn thường niên Hoạch định tài chính cá nhân 2024 được tổ chức ngày 22/6 tại Học viện Ngân hàng, Hà Nội. Ông  Hans Nguyễn nhấn mạnh, những nhà hoạch định tài chính cá nhân giống như các bác sĩ tài chính và tầm quan trọng của họ không hề kém cạnh các bác sĩ về sức khỏe thể chất.
Theo thông tin trên Cổng  cảnh báo an toàn thông tin Việt Nam, trong năm 2023, Việt Nam ghi nhận khoảng  13.900 vụ tấn công mạng và gần 16.000 phản ánh lừa đảo trực tuyến từ các cơ  quan tổ chức doanh nghiệp, gây thiệt hại 390.000 tỷ đồng. Con số này tương  đương với 3,6% GDP.
Tuy nhiên, việc giải  quyết những hệ lụy ở thị trường tài chính về bảo hiểm, tín dụng, vàng, ngoại tệ,  chứng khoán, bất động sản...dường như mới chỉ là những giải pháp  tình thế, chưa bắt đúng mạch và kê đơn trị bệnh đúng, đủ liều.
Phát biểu tại Diễn đàn thường niên Hoạch định tài chính cá nhân 2024 tổ chức tại Học viện Ngân hàng, TS Lê Minh Nghĩa,  Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) cho biết: “Có  nhiều nguyên nhân dẫn đến những rung lắc trên thị trường tài chính vừa qua, nhưng  trong đó có 2 nguyên nhân rất quan trọng nhìn từ góc độ dân trí tài chính và  hoạch định tài chính cá nhân".
Một là, các chủ thể cá nhân tham gia thị trường với tư cách người bán và  người mua đang  thiếu hụt kiến thức nền về  tài chính và hoạch định tài chính cá nhân. Hai là, các chủ thể tham gia thị trường  với tư cách là nhà tư vấn tài chính, nhưng chất lượng chuyên môn, kỹ năng và động  cơ tư vấn chưa đáp ứng yêu cầu chuẩn mực hoạch định tài chính cá nhân.
"Đã đến lúc thị trường tài chính phải có những nhà tư vấn tài chính chuyên nghiệp để tư vấn cho  khách hàng lựa chọn giải pháp, sản phẩm phù hợp nhất với bức tranh tài chính  toàn diện của khách hàng, để tránh cho họ những cú sốc về tài chính", TS Lê Minh Nghĩa cho hay.
Liên quan đến vấn đề này, ông Hans Nguyễn, Cố vấn trưởng Dragon Capital Việt Nam nhận định, việc  phát triển nghề tư vấn tài chính cá nhân đang rất cấp bách. “Những nhà  hoạch định tài chính cá nhân giống như các bác sĩ tài chính. Tầm quan trọng của  họ không hề kém cạnh các bác sĩ về sức khỏe thể chất. Những con người rất chuẩn  mực, có khả năng và đáng tin cậy này sẽ giúp chúng ta khỏi tình huống “đột quỵ  về tài chính”.
Tuy nhiên, phải thừa nhận một sự thật rằng hiện nước ta chưa  có đủ bác sĩ tài chính, và nếu có thì các bác sĩ này cũng chưa ‘đạt chuẩn’, chưa  có nhiều kinh nghiệm. Chúng ta mới chỉ đang ở giai đoạn sơ khai trong việc đào  tạo ra những vị bác sĩ đó”.
Chia sẻ thêm về nhận định này, ông Hans Nguyễn cho biết, tư vấn  tài chính ở Việt Nam hiện mới chỉ dừng lại ở những dịch vụ rất đơn giản.
“Nhiều đơn vị tài chính rất lớn, đầu ngành thị trường vẫn chưa  làm tốt việc tư vấn tài chính. Thậm chí, tôi từng làm việc với ngân hàng có tới  500 nhân viên chăm sóc khách hàng nhưng chỉ có không tới 10% trong số họ làm tốt  nhiệm vụ, 90% còn lại chỉ đơn giản là bán hàng và chỉ quan tâm đến KPI”, ông Hans  nói.
Bà Nguyễn Thùy Linh, Trưởng ban NCKH, Viện Khoa học tài  chính và Quản lý, VFCA, khẳng định: “Tài chính cá nhân không phải là ảnh hưởng đến một cá  nhân hay một gia đình mà còn ảnh hưởng đến sự lành mạnh tài chính của đất nước”.
Vì  lẽ đó, xu hướng phát triển nghề hoạch định tài chính cá nhân là không thể tránh  khỏi.
Đại  diện VFCA kiến nghị, một trong những tiền đề đặt nền móng cho sự phát triển của  hoạch định tài chính cá nhân, tư vấn tài chính là tăng cường giáo dục, truyền thông để đổi mới  tư duy nhận thức về nâng cao dân trí, quản lý và hoạch định tài chính cá nhân.
Bên  cạnh đó, cũng cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về hoạch định tài chính cá nhân.  Các cơ quan nhà nước đóng vai trò quan trọng trong quản lý hành nghề tư  vấn tài chính tại Việt Nam.
Ngoài ra, các tổ chức đào tạo về giáo dục tài chính, đào tạo  chính quy và đào tạo hành nghề nghề tư vấn tài chính cũng là nhân tố then chốt để  đưa nghề hoạch định tài chính cá nhân phát triển. Nhờ đó, chương trình đào tạo về hoạch định tài chính cá  nhân sẽ được xây dựng và phát  triển một cách bài bản và hoàn thiện hơn.
Thực tế, hiện nhiều trường đại học, học viện cũng đã bắt đầu  lên kế hoạch đào tạo các ngành học liên quan đến tài chính cá nhân. Đơn cử như  Học viện Ngân hàng đang có kế hoạch mở chuyên ngành liên quan đến tư vấn tài chính,  trong đó có tư vấn tài chính cá nhân với số lượng học viên lên tới 100 người  trong năm đầu tuyển sinh.
Về chương trình đào tạo chuyên ngành hoạch định và tư vấn tài chính, PGS – TS Nguyễn Thanh Phương, Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng cho biết: “Học viện xác định đây là một ngành nghề có nhiều cơ hội việc làm và sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường tài chính. Dự kiến, Học viện Ngân hàng sẽ đào tạo về nguyên lý hoạch định tài chính, hoạch định tài chính ứng dụng, hoạch định và tư vấn đầu tư, hoạch định về tài chính Quản trị rủi ro,…, từ đó tạo ra những chuyên viên tư vấn, hoạch định tài chính vừa có kiến thức toàn diện về tài chính, vừa có đạo đức, trách nhiệm nghề nghiệp cao”.
“Với sự vào cuộc của các cơ quan nhà nước, các đơn vị đào tạo,  các chuyên gia, chắc chắn trong những năm tới chúng ta sẽ có một đội ngũ tư vấn  tài chính lành nghề, từ đó góp phần lấy lại niềm tin của các bên tham gia thị  trường tài chính, phát triển bền vững và nâng hạng thị trường tài chính Việt  Nam’, đại diện VFCA khẳng định.