Xây lắp điện 4: Trúng thầu nghìn tỷ, lợi nhuận đi xuống, nợ tăng lên
Nhiều gói thầu ngành điện có trị giá hàng chục tỷ, thậm chí hàng trăm tỷ đồng do Ban QLDA các công trình điện Miền Trung (CPMB) và Ban QLDA các công trình điện Miền Bắc (NPMB) làm bên mời thầu.
Đôi nét về PCC4: "Ông lớn" của ngành xây lắp điện
Theo giới thiệu, Công ty  TNHH MTV Xây lắp điện 4 (PCC4) là doanh nghiệp nhà nước được thành lập ngày  28/12/1987 trên cơ sở sáp nhập công ty Xây lắp điện 1 và Công ty Xây lắp đường dây  và Trạm 4.
Đến năm 1988 theo QĐ số  63/1988/QĐ-BCN của Bộ Công Nghiệp, công ty trở thành 1 trong 4 công ty xây lắp  điện chuyên ngành của Quốc  gia trực thuộc Tổng công ty xây dựng Công  nghiệp Việt Nam. Năm 2005, thực hiện  tiến trình đổi mới doanh nghiệp,  Công ty xây lắp điện 4 chuyển thành Công ty TNHH MTV xây lắp điện 4 (PCC4).
Người đại diện theo pháp  luật của PCC4 là Bùi Quang Cảnh, chức vụ Giám đốc. Địa chỉ trụ sở tại tổ 5, thị  trấn Đông Anh, huyện Đông Anh, Hà Nội. Công ty hoạt động trong các lĩnh vực:  xây lắp các công trình đường dây và trạm điện, các công trình nguồn điện; xây  dựng các công trình công nghiệp, dân dụng; sản xuất cột điện bê tông và kết cấu  bê tông, sản xuất cột điện thép, kết cấu kim loại mạ kẽm, sản xuất vật liệu xây  dựng, lắp ráp sứ cách điện; tư vấn quản lý dự án cho các loại công trình về  điện và công nghiệp;...
Trong quá trình xây dựng  và phát triển, PCC4 ghi dấu ấn bằng nhiều công trình điện lớn trên toàn quốc,  điển hình như gần 800km đường dây 500 kV, trong đó có đường dây 500 kV Bắc-  Nam, Ô Môn- Nhà Bè, Cai Lậy- Long An, Thường Tín- Quảng Ninh...., các trạm biến  áp 500kV Ialy, Nho Quan, Quảng Ninh...và gần 1.000 công trình đường dây và trạm  biến áp từ 35kV-220kV tại Việt Nam và nước bạn Lào.
Theo dữ liệu của  VietnamFinance, PCC4 đã tham gia đấu và trúng tới 83 gói thầu với tổng giá trị  trúng thầu hơn 5.292.04 tỷ đồng. Trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò  độc lập hơn 3.195,09 tỷ đồng và tổng giá trị trúng thầu với vai trò liên danh  hơn 2.096,94 tỷ đồng.
Tỷ lệ trung bình giá  trúng thầu so với giá dự toán là 94,46%. Các tỉnh thành đã tham  gia thầu: Hà Nội (69), Nghệ An (25), Nam Định (22), Thanh Hoá (20), Hà Tĩnh  (20), Quảng Bình (20), Thái Bình (14), Hải Dương (14), Hưng Yên (13), TP. Hồ  Chí Minh (9), Đà Nẵng (9), Đồng Nai (8), Ninh Bình (8),…
Trúng loạt gói thầu trăm  tỷ
Theo dữ liệu của  VietnamFinance, trong các gói thầu PCC4 trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm “nhỏ  giọt” cho ngành điện chủ yếu trúng thầu tại Ban QLDA các công trình điện Miền  Trung (CPMB), Ban QLDA các công trình điện Miền Bắc (NPMB),…
Tại Ban QLDA các công  trình điện Miền Trung, trong cùng một ngày  (ngày 29/1/2024), Giám đốc Ban QLDA các công trình điện Miền Trung, Tổng công  ty truyền tải điện Quốc gia Vũ Trần Nguyễn ký liên tiếp 3 quyết định lựa chọn  nhà thầu là PCC4 trúng thầu tại các gói thầu do CPMB làm bên mời thầu.
Cụ thể, với vai trò độc  lập, PCC4 trúng Gói thầu số 31 Xây lắp đường dây từ VT261 đến VT282 thuộc dự án  đường dây 500kV Quảng Trạch – Quỳnh Lưu, với giá trúng thầu 109.001.501.950  đồng; giá dự toán 109.615.284.000 đồng.
Tiếp đó, trúng Gói thầu  số 12 Xây lắp đường dây từ VT27 đến VT32 của dự án đường dây 500kV Quảng Trạch  – Quỳnh Lưu, với giá trúng thầu 98.901.332.129 đồng; giá dự toán 98.959.891.000  đồng. Trúng Gói thầu số 11 Xây lắp đường dây từ VT20 đến VT27 của dự án đường  dây 500kV Quảng Trạch – Quỳnh Lưu, với giá trúng thầu 88.682.800.569 đồng; giá  dự toán 88.717.269.000 đồng.
Cách đó 2 ngày (ngày  27/1/2024), PCC4 cũng được bên mời thầu là Ban QLDA các công trình điện Miền  Trung, Tổng công ty truyền tải điện Quốc gia “chọn mặt gửi vàng” tại Gói thầu  số 8 Xây lắp mở rộng ngăn lộ tại TBA 500kV Quảng Trạch (bao gồm trạm lặp quang)  thuộc dự án đường dây 500kV Quảng Trạch – Quỳnh Lưu, với giá 55.114.433.128  đồng; giá dự toán 55.171.410.000 đồng.
Trước đó, ngày  23/1/2024, ông Vũ Trần Nguyễn cũng ký quyết định lựa chọn nhà thầu trúng Gói  thầu số 09 Xây lắp đường dây từ SPP đến VT11 của dự án đường dây 500kV Quảng  Trạch – Quỳnh Lưu. Theo đó, PCC4 trúng thầu với giá 102.789.040.560 đồng; giá  dự toán 103.045.088.000 đồng.
Tại Ban QLDA các công  trình điện Miền Bắc,  trong vai trò liên danh, Liên danh PCC4 – Công ty TNHH đầu tư thương mại Đức  Khải – Công ty TNHH MTV thiết kế và chế tạo thiết bị điện-EEMC trúng Gói thầu  số 33 Cung cấp và vận chuyển cách điện và phụ kiện đoạn tuyến từ VT96 đến ĐC (dự  án đường dây 500kV NMNĐ Nam Định I – Thanh Hoá), trúng thầu với giá  70.239.906.248 đồng, giá dự toán 70.443.393.155 đồng.
Trước đó, Liên danh PCC4  – CTCP Sông Đà 11 trúng Gói thầu số 8 Cung cấp vận chuyển VTTB và xây lắp đường  dây (gói thầu hỗn hợp PC), dự án đường dây 220kV Bát Xát – Bảo Thắng/TBA 500kV  Lào Cai, có giá trúng thầu 294.268.568.568 đồng; giá dự toán gói thầu  294.324.218.000 đồng.
Ở vai trò độc lập, PCC4  trúng Gói thầu số 36 Xây lắp đường dây đoạn tuyến từ VT17 đến VT33 (bao gồm  VT33) do NPMB làm bên mời thầu, với giá trúng thầu 83.856.047.145 đồng, giá dự  toán 83.950.503.560 đồng.
Ngoài ra, PCC4 “một mình  một chợ” trúng Gói thầu NC.G05 Xây lắp đường dây 110kV dự án xuất tuyến 110kV  sau TBA 220kV Nam Cấn, tỉnh Nghệ An với giá trúng thầu 71.735.559.530 đồng, giá  dự toán 71.941.045.452 đồng.
PCC4 kinh doanh thế nào?
Việc liên tục được các  chủ đầu tư “chọn mặt gửi vàng” tại nhiều gói thầu ngành điện dù ở vai trò độc  lập hay liên danh mang lại cho PCC4 doanh thu hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.
Theo dữ liệu của  VietnamFinance, năm 2022 công ty ghi nhận doanh thu về bán hàng và cung cấp dịch  vụ hơn 274,59 tỷ đồng. Trong năm 2023, doanh thu ghi nhận đạt hơn 545,39 tỷ  đồng, gấp gần 2 lần so với năm trước đó.
Tuy nhiên, tỷ lệ nghịch  với doanh thu là lợi nhuận gộp lại sụt giảm qua từng năm. Cụ thể, năm 2022 công  ty đạt hơn 20,96 tỷ đồng; sang năm 2023 sụt giảm hơn 2,48 tỷ đồng (tương đương  giảm 12%) về mức hơn 18,47 tỷ đồng.
Trong khi đó, lợi nhuận  thuần từ hoạt động kinh doanh của PCC4 trong hai năm 2022 – 2023 có nhiều biến  động. Cụ thể, năm 2022 công ty có lợi nhuận thuần dương 2,56 tỷ đồng; bước sang  năm 2023 âm 5,61 tỷ đồng.
Lợi nhuận sau thuế của  PCC4 năm 2022 là hơn 1,89 tỷ đồng; năm 2023 đạt hơn 2,45 tỷ đồng, tăng trưởng  gần 30% so với năm trước đó.
Tính đến ngày  31/12/2023, tổng cộng tài sản của PCC4 là 417,94 tỷ đồng. Nợ phải trả ghi nhận hơn  325,49 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu hơn 92,45 tỷ đồng.
Hiện hệ số nợ phải  trả trên vốn chủ sở hữu của PCC4 là gấp 3,5 lần. Điều này cho thấy PCC4 sử dụng  nhiều vốn vay để tài trợ cho hoạt động kinh doanh.
Trên bảng báo cáo lưu  chuyển tiền tệ, lưu chuyển tiền thuần trong kỳ của PCC4 âm 48,71 tỷ đồng, trong  khi cùng kỳ dương 32,90 tỷ đồng. Trong đó, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động  kinh doanh âm 32,17 tỷ đồng (cùng kỳ dương 13,47 tỷ đồng); lưu chuyển tiền thuần  từ hoạt động tài chính âm 16,57 tỷ đồng (cùng kỳ dương 19,29 tỷ đồng).