Những mảng xanh triệu USD: 'Luật chơi' mới của bất động sản
Nắm bắt nhu cầu tìm nơi sống xanh của cư dân thành thị, nhiều chủ đầu tư đã phát triển bất động sản xanh. Đây là xu hướng chung của lĩnh vực bất động cả nước, bất cứ dự án quy mô lớn nào cũng cần có những hợp phần xanh... đã trở thành một 'luật chơi' mới trong giới BĐS.
Thành công của những “người  tiên phong”
Phú Mỹ  Hưng được đánh giá là đơn  vị tiên phong trong xu hướng BĐS xanh. Cách  đây 30 năm, khi khái niệm "dự án xanh" vẫn còn mơ hồ, chủ  đầu tư Phú Mỹ Hưng đã  bắt đầu đặt nền móng xây dựng đô thị xanh đầu tiên tại quận 7.
Lúc ấy, người ta còn hoài  nghi và khó có thể tin rằng, một vùng đất cách xa trung tâm TP.HCM lại có thể trở thành khu đô thị sầm uất và đáng sống. Bởi  khoảng cách về vị trí, trở ngại về giao thông và bởi khái niệm xanh khi đó chưa  thực sự trở thành lựa chọn quan trọng trong tâm trí của người mua nhà.
Hoài nghi đó đã được  xoá bỏ, tất cả đã đổi thay, vùng  đất ấy đã trở thành điểm đến của hàng nghìn cư dân, và là một trong những khu  đô thị đáng sống nhất của Việt Nam khi  được  kiến tạo trên cơ sở tôn tạo thiên nhiên, sông nước, vốn là đặc trưng của Nam Bộ  – hài hòa giữa cây xanh, mặt nước và bầu trời.
Ngoài các công viên diện  tích lớn, chủ đầu tư còn gia tăng mật độ phủ xanh đô thị. Thông qua việc trồng  cây trên toàn bộ tuyến đường, khu phố. Hầu hết, cây xanh tại các công viên và  các trục đường lớn như Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Lương Bằng, được bố trí nhiều tầng  gồm thảm cỏ, cây trang trí, cây bụi tầng thấp, cây gỗ tầng cao để vừa đảm bảo  điều hòa không khí, giảm tiếng ồn, ngăn bụi mà còn tạo cảnh quan đẹp mắt, khuyến  khích cư dân ra ngoài nhiều hơn.
Tới nay, nhiều chủ đầu tư đã chọn phát triển xanh nhằm “định vị” thương hiệu trên thị trường bất động sản thành phố.
Điển hình là nhà phát triển dự án xanh Gamuda Land đến từ Malaysia vừa ra mắt dự án Quick - turnaround  - dự án khu dân cư thấp tầng tại huyện Bình Chánh, cửa ngõ phía Tây TP.HCM vào cuối tháng 5 vừa qua.
Sự  hình thành của khu đô thị Gamuda City trên rốn nước thải Yên Sở (Hà Nội) đã minh chứng cho triết lý phát triển  bền vững của chủ đầu tư Gamuda Land là  xây dựng chiến lược dự án xanh.
Quỹ đất 294 ha  thời bấy giờ chỉ là vùng đầm lầy trũng nước, ô nhiễm, chứa lượng rác thải khổng  lồ từ sông Sét và sông Kim Ngưu đổ về khu Nam thủ đô đã hình thành nên một khu đô thị đáng sống  mọc lên với cây xanh phủ lấp, những ngôi nhà cao tầng hiện đại và khang trang. Gamuda City trở thành khu đô thị vệ tinh  phía Nam Hà Nội với sự hình thành của cộng đồng cư dân sầm uất và thịnh vượng.
Chỉ trong vòng 5 năm trở  lại, phát triển dự án xanh đã không còn là cuộc chơi của "những cánh chim  đầu đàn" như Phú Mỹ Hưng,  Gamuda Land hay Sun Group. Cuộc chơi đó đã thu hút hàng loạt các nhà phát triển  bất động sản. Một số gương mặt ấn tượng có thể kể tới như chủ đầu tư Vingroup,  Nam Long, Novaland, Ecolife Capital House, Phuc Khang Corporation…
Thiết lập “luật chơi mới”
Nhờ việc mạnh dạn theo đuổi  hướng đi mới, các dự án của nhà phát triển này đều ghi nhận tỷ lệ thanh khoản lớn  trong các lần mở bán.
Theo ông Vũ Ngọc  Anh –  Vụ trưởng Vụ Khoa học Công nghệ và Môi trường (Bộ Xây dựng), tại Việt Nam, nhận  thức của chủ đầu tư và người tiêu thụ về phát triển bền vững thông qua phát triển  công trình xanh đã cải thiện, thị  trường đã nhìn thấy thực tế là các dự án đô thị xanh mang lại hiệu quả cho nhiều  chủ thể. Chủ đầu tư sẽ bán hàng nhanh hơn, giá cao hơn từ 5-10%.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Hội môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), số lượng dự án thực tế vẫn khiêm tốn so với  nhu cầu và số lượng những dự án được xây dựng trong suốt thập niên vừa qua. Bởi  nhiều chủ đầu tư muốn làm công trình xanh nhưng chưa có kinh nghiệm. Nhiều chủ  đầu tư lo ngại việc xây dựng và phát triển công trình xanh sẽ khiến chi phí đầu  tư tăng 20-30%, thậm chí cao hơn.
Trong khi theo các nghiên  cứu trên thế giới, công trình xanh đòi hỏi tăng vốn đầu tư 3 - 8% so với đầu tư  thông thường, nhưng sẽ tiết kiệm được từ 15 - 30% năng lượng sử dụng, giảm 30 -  35% lượng khí thải carbon, tiết kiệm từ 30 - 50% lượng nước sử dụng, 50 - 70%  chi phí xử lý chất thải.
Ước tính, toàn bộ diện tích công  viên và cây xanh tại TP.HCM hiện có khoảng 535ha, trong khi con số này  vào năm 1998 là 1.000 ha, giảm đến 50% chỉ  sau 15 năm, chất lượng không khí,  môi trường sống của thành phố đang ở mức báo động.
Bên cạnh đó, nhiều người  dân chưa nhận thức chính xác về công trình xanh. Đây cũng là sơ hở cho nhiều chủ  đầu tư trục lợi, mượn nhãn dự án bất động sản xanh để quảng bá nhằm gia tăng khả  năng thu hút, xoay vòng vốn và mở rộng diện khách hàng. Tình trạng "quảng cáo và thực tế khác  biệt" trở thành hiện tượng khá phổ biến trong giai đoạn 2018-2023. Hệ quả là sự bức xúc của người mua nhà  và những cuộc tranh chấp không hồi kết giữa chủ đầu tư và khách hàng.
Do đó, để hiện thực hóa mục  tiêu tăng trưởng kinh tế xanh của Việt Nam, VARS cho rằng, trước hết, cơ quan  quản lý Nhà nước cần sớm xây dựng và triển khai thực hiện quy trình đánh giá,  chứng nhận, cấp chứng chỉ cho vật liệu, thiết bị, công trình xanh bằng các con  số, định lượng cụ thể. Trên thế giới có nhiều hệ thống đánh giá tiêu chuẩn công  trình xanh đang được áp dụng như Edge (của tổ chức IFC thuộc Ngân hàng Thế giới);  Green Mark (Singapore), Leed (Mỹ)...
Đồng thời, cần có các cơ  chế ưu đãi cụ thể đối với công trình xanh sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả  để thu hút doanh nghiệp tham gia xây dựng và phát triển công trình xanh. Cần có các cơ chế ưu đãi cụ thể đối với  công trình xanh sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả để thu hút doanh nghiệp  tham gia xây dựng và phát triển công trình xanh.
Các doanh nghiệp cũng cần kịp  thời định vị lại sản phẩm phát triển để được hưởng lợi từ những ưu đãi và nhu cầu  sống xanh ngày càng tăng. Ngoài  ra, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức cho các đối  tượng liên quan về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, sử dụng các thiết bị thân  thiện với môi trường.
Ông Nguyễn Tường Văn - Thứ trưởng Bộ Xây dựng  cho rằng, việc phát triển công trình hiệu quả năng lượng, tiết kiệm tài nguyên,  công trình xanh đang là một trong những ưu tiên của của nhiều quốc gia trên thế  giới. Phát triển công  trình xanh cũng là chỉ tiêu để đánh giá, phân loại đô thị theo định hướng chuyển đổi xanh nền kinh tế.
Hiện, Bộ Xây dựng đã ban  hành Kế hoạch hành động của ngành xây dựng ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn  2022 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 thực hiện cam kết của Việt Nam tại COP26. Với hàng loạt động thái của Chính phủ và  các bộ ngành liên quan, chuyển đổi xanh trong lĩnh vực bất động sản và xây dựng  đang được thúc đẩy mạnh mẽ.
Dẫu  vậy, theo  các chuyên gia, để ngành bất động sản đạt được mục tiêu Net zero, các nhà làm chính  sách cần phải xây dựng quy hoạch, lộ trình rõ ràng, đặc biệt là cần có nguồn  tài chính nhằm khuyến khích, tạo điều kiện xây dựng, vận hành các toà nhà xanh.  Cam kết cắt giảm phát thải, giữ vững môi trường, phát triển bền vững đã trở  thành "luật chơi" mới trong thương mại trong nước và toàn cầu.
Điều  đó cũng đồng nghĩa chính doanh nghiệp địa ốc cũng cần có chiến lược mới để  thích ứng, gia tăng sự cạnh tranh.