Tìm 'mỏ neo' khi lãi suất vào đà tăng mạnh
CPI tháng 6 tăng 4,3% so với cùng kỳ, đánh dấu tháng thứ ba liên tiếp lạm phát trên mức 4%, trong khi mục tiêu lạm phát năm nay là khoảng 4,0% - 4,5%. Cùng với đó, VNĐ đã mất giá gần 5% tính từ đầu năm đến nay. Tất cả đưa đến nhận định lãi suất điều hành sẽ tăng trong nửa cuối năm 2024.
Phải tăng lãi suất
Một lãnh đạo cao cấp BIDV cho biết, thực tế thị   trường cho thấy, áp lực mặt bằng lãi suất VNĐ tăng chiếm ưu thế   trong quý II khi chính sách tiền tệ của NHNN dịch chuyển theo   hướng thận trọng hơn bởi sức ép tỷ giá có xu hướng gia   tăng. NHNN đã có các động thái như bán ngoại tệ can thiệp   với quy mô lớn, duy trì hút tín phiếu trên thị trường mở,   đồng thời điều chỉnh tăng các loại lãi suất trên thị trường   mở như lãi suất OMO tăng thêm tổng cộng 50 điểm lên mức   4,5%/năm, lãi suất tín phiếu thêm 200 điểm lên 4,5%/năm.
“Bên cạnh đó, thanh khoản VNĐ của hệ thống   ngân hàng có xu hướng sụt giảm mạnh so với quý I và trở nên   phụ thuộc vào dòng tiền từ các kênh thị trường mở và tiền   gửi Kho bạc Nhà nước. Mặt bằng lãi suất VNĐ liên ngân hàng trong   quý II đã ghi nhận xu hướng tăng đáng kể, cao hơn khoảng 300   điểm so với bình quân quý I, điều này đã và đang tạo áp lực   lên chi phí vốn của một số NHTM”, vị lãnh đạo BIDV cho biết.
Đáng chú ý, tương quan giữa huy động vốn -   tín dụng cũng tiếp tục có xu hướng thu hẹp khi tăng trưởng   huy động vốn kém tích cực hơn so với tăng trưởng tín dụng.   Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tính đến 24/6/2024, tín   dụng đã tăng trưởng 4,45% so với cuối năm 2023, trong khi huy   động vốn chỉ tăng 1,5%.
Kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý III   của các TCTD do Vụ Dự báo thống kê, NHNN thực hiện cho thấy, nhiều   TCTD đã hoặc dự kiến tăng nhẹ lãi suất huy động dù rằng tính   chung cả năm 2024 vẫn dự kiến giảm nhẹ lãi suất huy động so   với cuối năm 2023.
Xung quanh vấn đề này, bà Michele Wee, Tổng giám   đốc Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, nhận định mặc dù kinh tế   Việt Nam có khả năng tăng trưởng chậm lại trong thời gian tới nhưng Việt   Nam vẫn giữ đà phục hồi rất khả quan đến cuối năm nay. Nền kinh tế có   thể vẫn còn phải đối mặt với những thách thức vào quý III, trong bối   cảnh của áp lực giá cả, tỷ giá và nhu cầu suy giảm trên toàn cầu. Bên   cạnh đó là thông tin được công bố trên các phương tiện truyền thông cho   biết, tăng trưởng tín dụng thấp ở mức 4,5% so với đầu năm vào ngày 24/6,   do nhiều doanh nghiệp cắt giảm hoặc tạm dừng hoạt động.
“Dựa trên những điều kiện này, việc triển khai   thực hiện chính sách tiền tệ và lãi suất một cách linh hoạt là rất cần   thiết. Standard Chartered dự báo NHNN sẽ tăng lãi suất tái cấp vốn thêm   50 điểm cơ bản vào quý IV trong bối cảnh lạm phát gia tăng. Các động   thái từ FED sẽ là yếu tố trọng yếu ảnh hưởng đến các quyết định chính   sách của NHNN”, bà Michele Wee nói.
Theo vị lãnh đạo BIDV, dự kiến mặt bằng lãi   suất huy động vốn VNĐ trong quý III tiếp tục có xu hướng   tăng, khoảng 0,2% - 0,5%/năm tại nhiều NHTM, khi yếu tố tác   động nhìn chung vẫn theo hướng tạo áp lực đối với lãi suất   là chủ đạo. Cụ thể, dự kiến cơ quan quản lý sẽ tiếp tục điều   tiết theo hướng thận trọng để hỗ trợ ổn định tỷ giá, thông   qua các công cụ trên thị trường mở như tín phiếu hay bán   ngoại tệ can thiệp khi cần thiết. Theo đó, mặt bằng lãi suất   VNĐ liên ngân hàng dự kiến tiếp tục neo ở mức cao trong thời gian   dài hơn và qua đó gia tăng áp lực lên chi phí huy động của   nhiều NHTM.
Cần ổn định lãi suất
Ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh   tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam, cho rằng mức lãi suất huy động hiện nay   vẫn thấp hơn mức lãi suất trong những năm trước dịch bệnh; trong đó lãi   suất cho các kỳ hạn dưới 6 tháng (ngắn hạn) vẫn thấp hơn mức trần quy   định. Do vậy, ông Quang dự báo mặt bằng lãi suất VND trong 6 tháng cuối   năm vẫn có thể tiếp tục tăng nhẹ thêm 0,25% đến 0,75% tạo ra đường cong   lãi suất hài hòa cho các kỳ hạn từ 1 tháng đến 12 tháng ở mức khoảng từ   3% đến 6% vào cuối năm 2024.
“Đây là mức khá hợp lý trong điều kiện vĩ mô ổn   định, lạm phát đã và đang được kiểm soát quanh mức 4% và tỷ giá USD/VND   có thể biến động 4% - 5% trong năm 2024. Và trong điều kiện như vậy,   chúng tôi cho rằng Chính phủ sẽ không đặt vấn đề điều chỉnh chỉ tiêu lạm   phát trong thời gian tới và cơ quan quản lý sẽ chưa điều chỉnh tăng lãi   suất điều hành”, ông Quang nói
Còn ông Ngô Đăng Khoa, Giám đốc Khối ngoại hối,   thị trường vốn và Dịch vụ chứng khoán, HSBC Việt Nam, kỳ vọng lạm phát   sẽ dao động gần sát mức trần mục tiêu nhưng được dự báo sẽ chỉ diễn ra   trong thời gian ngắn, trước khi có khả năng giảm sâu xuống dưới 4% so   với cùng kỳ trong giai đoạn quý III năm nay. Do đó, áp lực tăng lãi suất   đến từ yếu tố lạm phát là không cao.
Hơn nữa, việc tăng lãi suất trong bối cảnh tăng   trưởng tín dụng vẫn ở mức thấp sẽ là tác động tiêu cực đối với nền kinh   tế, cũng như không phải là giải pháp tối ưu và duy nhất để hỗ trợ tỷ   giá. Nhà điều hành đã và đang thực hiện một số biện pháp khác, chẳng hạn   như phát hành tín phiếu, hay điều chỉnh lãi suất trên kênh nghiệp vụ   thị trường mở (OMO) linh hoạt hơn.
“Vì vậy, chúng tôi kỳ vọng NHNN sẽ giữ lãi suất   chính sách ổn định ở mức 4,5% trong năm nay như một động thái mang tính   cân bằng”, ông Khoa nhấn mạnh.
Đặt vấn đề tăng lãi suất hay không tăng lãi suất   điều hành, TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho rằng cần   nhìn trong tổng thể và kinh tế Việt Nam vẫn đối mặt với những rủi ro,   thách thức như một số động lực tăng trưởng truyền thống phục hồi nhưng   chưa đồng đều, còn ở mức thấp so với trước dịch và chưa bền vững.
Đáng kể là hoạt động doanh nghiệp còn nhiều khó   khăn dù đã có dấu hiệu khởi sắc. Cụ thể, trong 6 tháng năm 2024, số   doanh nghiệp gia nhập thị trường đạt gần 120 nghìn doanh nghiệp, cao hơn   số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường (110 nghìn doanh nghiệp) đây là   tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có   thời hạn vẫn tăng 18,6% so với cùng kỳ do các vướng mắc về pháp lý chưa   được giải quyết kịp thời (đặc biệt là thị trường đất đai, bất động sản);   áp lực tài chính (áp lực đáo hạn nợ vay và nợ trái phiếu doanh nghiệp)   và chi phí đầu vào vẫn ở mức cao (chi phí logistics tăng, giá năng lượng   tăng…).