Tham gia BHXH sau 1/7/2025 không được hưởng BHXH một lần
Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội sau ngày Luật Bảo hiểm xã hội có hiệu lực thi hành (dự kiến 1/7/2025), sẽ không được rút bảo hiểm xã hội 1 lần.
Sáng 29/6, Quốc hội đã tiến hành biểu quyết thông qua Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi). Kết quả, có 454/465 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, bằng 93,42% tổng số đại biểu Quốc hội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là về quy định hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội vừa được thông qua, người lao động có thời  gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành, sau 12  tháng không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc mà cũng không  tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ  20 năm.
Về vấn đề này, trước khi thông qua Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), ngày 18/6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ  đạo lấy phiếu xin ý kiến các vị đại biểu Quốc hội về điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
Cụ thể, tại kỳ họp thứ 6 và thứ 7 của Quốc hội, Bộ Lao động Thương binh Xã hội thừa ủy quyền của Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi. Cả hai lần trình, cơ quan soạn thảo đều thiết kế hai phương án nhận bảo hiểm xã hội một lần vào dự luật.
Phương án 1: Người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày luật này có hiệu lực thi hành (dự kiến ngày 1/7/2025), sau 12 tháng không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện và thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm thì được rút bảo hiểm xã hội 1 lần. Sau thời gian luật có hiệu lực thi hành sẽ không được rút bảo hiểm xã hội 1 lần nữa.
Phương án 2: Sau 12 tháng người lao động không tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm thì được rút bảo hiểm xã hội 1 lần, nhưng không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào Quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian còn lại được bảo lưu để tiếp tục tham gia khi có điều kiện và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.
Báo cáo trước khi thông qua Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết có 355/487 đại biểu cho ý kiến. Trong đó, có 310/355 đại biểu Quốc hội (chiếm tỷ lệ 87,32% số đại biểu cho ý kiến) lựa chọn phương án 1; có 38/355 đại biểu Quốc hội (chiếm tỷ lệ 10,70% số đại biểu cho ý kiến) lựa chọn phương án 2; có 07/355 đại biểu Quốc hội (chiếm tỷ lệ 1,97% đại biểu cho ý kiến) không lựa chọn 1 trong 2 phương án mà đề xuất phương án khác.
Theo đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo Phương án 1 là phương án được đa số đại biểu Quốc hội lựa chọn và đây cũng là Phương án Chính phủ ưu tiên lựa chọn khi trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 6.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội thấy rằng, phương án được đa số đại biểu lựa chọn cũng là phương án có nhiều ưu điểm hơn, như: bảo đảm tính kế thừa quy định hiện hành, không làm ảnh hưởng nhiều đến gần 18 triệu người đang tham gia bảo hiểm xã hội nên sẽ hạn chế gây xáo trộn trong xã hội.
"Về lâu dài, người tham gia mới sẽ chỉ còn hưởng bảo hiểm xã hội một lần trong một số trường hợp đặc biệt  nên sẽ góp phần gia tăng số người ở lại hệ thống để được thụ hưởng các chế độ của bảo hiểm xã hội từ chính quá trình tích lũy khi tham gia bảo hiểm xã hội của mình và giảm gánh nặng cho cả xã hội, ngân sách nhà nước sau này ưu tiên cân đối nguồn lực để thực hiện các chính sách, chế độ mang tính chất bảo trợ xã hội", báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ.
Tuy có quy định về việc hưởng bảo hiểm xã hội một lần, Ủy ban Thường vụ Quốc hội không mong muốn người lao động yêu cầu nhận bảo hiểm xã hội một lần, người lao động cần tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội để bảo đảm an sinh xã hội lâu dài.
Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý Chính phủ trong thời gian tới  cần phải có giải pháp căn cơ, lâu dài để hỗ trợ người lao động tham gia bảo hiểm xã hội gặp khó khăn trước mắt trong cuộc sống như có chính sách tín dụng phù hợp; tiếp tục rà soát, bổ sung, hoàn thiện chính sách pháp luật về lao động, việc làm (Luật Việc làm, Luật An toàn, vệ sinh lao động,...) để duy trì ổn định việc làm, thu nhập, tư vấn, kết nối, hướng nghiệp, đào tạo, chuyển nghề để người lao động có việc làm bền vững.