Nền kinh tế vẫn cần tiếp sức
Lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết sẽ đề xuất dừng các chính sách giãn, miễn giảm thuế, phí từ năm 2025. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn, doanh nghiệp đang đuối sức, nhiều ý kiến cho rằng vẫn cần những giải pháp hỗ trợ nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp.
Nhiều vấn đề đáng lo ngại
Theo TS Nguyễn Thị Vĩnh Hà, Trường Đại học Kinh tế - Đại học  Quốc gia Hà Nội,tăng trưởng kinh tế Việt Namđược cải thiện trong nửa đầu năm  2024 nhưng tốc độ chậm và vẫn thấp hơn khoảng 1% so với mức tăng trưởng tiềm  năng trước đại dịchCovid-19.
Đà phục hồi của các khu vực kinh tế còn chậm và  thiếu đồng đều, nhất là khu vực tiêu dùng trong nước vẫn chưa hoàn toàn phục hồi.
Theo số liệu củaTổng cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng năm  2024 tăng 8,6% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên mức tăng thấp hơn 2,7 điểm  phần trăm so với cùng kỳ năm 2023, phản ánh cầu tiêu dùng trong nước đã phục hồi,  nhưng vẫn thấp.
Tính chung trong 7 tháng năm 2024, sốdoanh nghiệp rút khỏi thị trườnglên tới 125,5 nghìn, tăng 10,7% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, bình quân mỗi tháng có  hơn 17,9 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Theo TS Nguyễn Quốc Việt,  Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), khó khăn đè nặng  suốt thời gian qua khiến doanh nghiệp khó phát triển. “Trái với gam màu sáng  trong hoạt động xuất - nhập khẩu, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, bức tranh về  doanh nghiệp trong những tháng đầu năm nay có gam màu khá trầm”, ông Việt nói.
Ông Việt nhận định các doanh nghiệp không  chỉ gặp khó khăn từ môi trường bên ngoài, mà nội lực cũng chưa được cải thiện,  khi quy mô và “tuổi thọ” giảm dần.
“Năng  lực cạnh tranh yếu kém, khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và thị trường là  nguyên nhân nội tại. Tôi cho rằng đây là những vấn đề đáng báo động và sẽ tác động  tiêu cực đến nền kinh tế trong trung - dài hạn. Điều đó phản ánh sự thiếu hụt các động lực  để tăng trưởng mạnh mẽ trở lại, nếu để kéo dài có thể dẫn đến nguy cơ suy thoái”,  ông Việt nói.
Theo ông Việt, tình trạng doanh nghiệp rút lui khỏi  thị trường gia tăng và tín dụng ảm đạm là những vấn đề đáng báo động, đòi hỏi sự  chung tay giải quyết từ nhiều phía.
Hỗ trợ bằng tiền hay bằng  chính sách?
Chuyên gia Nguyễn  Thường Lạng, giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng trong thời gian tới, Chính phủ cần thay đổi trong cách  tiếp cận hỗ trợ doanh nghiệp.
Nguyên do là những gói hỗ trợ trước cho thấy việc giải ngân gặp khó do rào cản thủ tục, quy định tiêu chuẩn  ràng buộc chặt chẽ, làm mất thời gian, tăng chi phí cơ hội và giảm động lực. Điều  này khiến doanh nghiệp nản lòng.
Vì thế, để nền kinh tế hấp  thụ nhanh, chính sách hỗ trợ cần kịp thời, thực chất và tác động đến việc cải  thiện sức chống chịu doanh nghiệp, tăng năng lực cạnh tranh, mở rộng quy mô và  đổi mới mô hình kinh doanh theo hướng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh…
“Việc hỗ trợ có thể tập trung vào cải  thiện môi trường kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện cơ sở hạ  tầng, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, minh bạch hóa môi trường kinh doanh.  Cùng đó, có thể cho phép các địa phương áp dụng cơ chế đặc thù nhằm gia tăng  năng lực phát triển doanh nghiệp địa phương, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp”,  ông Lạng nói.
Một giải pháp khác để hỗ  trợ người dân và doanh nghiệp trong thời gian tới là triển khai hỗ trợ trực tiếp  bằng tiền. “
Nhiều nước trên thế  giới đã làm điều này và chúng ta hoàn toàn có thể làm được. Số tiền này sẽ được  đưa ngay vào nền kinh tế, kích cầu tiêu dùng. Tuy nhiên, việc hỗ trợ nên bàn  làm sao để công khai, minh bạch, công bằng, vì cách này dễ sơ hở”, ông Lạng nêu đề xuất.
Trước những lo ngại về việc  ngân sách đang có khó khăn, việc tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ, ông  Lạng cho rằng bội chi ngân sách các năm qua cũng được kiểm soát khá tốt.
“Chúng  ta cũng đang có xu hướng quản lý tốt thuế từ thương mại điện tử. Đây là nguồn  thu lớn. Chưa kể, nguồn tiền thuế từ bất động sản sẽ thu được nhiều hơn khi Luật  Đất đai đã có hiệu lực”.