Vay tiêu dùng hồi phục: Công ty tài chính lãi lớn, NH thêm tham vọng
Trải qua năm 2023 ảm đạm, thị trường tài chính tiêu dùng đang dần khởi sắc trở lại khi tình hình kinh doanh của các công ty tài chính "phấn khởi" hơn trong 6 tháng đầu năm 2024. Cùng với đó, khối ngân hàng cũng được kỳ vọng sẽ góp phần vào tăng trưởng của thị trường này với nhiều chính sách mới.
Theo báo cáo tài chính mới công bố, trong quý II/2024, Công  ty Tài chính cổ phần Điện lực (EVNFinance) ghi nhận mức lãi thuần là 385,2 tỷ đồng,  tăng khoảng 5,5 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh
nghiệp của EVNFinance cũng tăng 58% so với cùng kỳ năm ngoái, lên 117,8 tỷ đồng.  Lũy kế 6 tháng đầu năm 2024, lãi thuần và lợi nhuận sau thuế của EVNFinance lần  lượt đạt 760,7 tỷ đồng và 249 tỷ đồng, tương ứng với mức tăng 444% và 56% so với  6 tháng đầu năm 2023.
EVNFinance cũng ghi  nhận tín hiệu vui khi dư nợ cho vay tăng 13% so với đầu năm. Đáng nói, tính đến  hết quý II/2024, nợ xấu của EVNFinance đạt 270,5 tỷ đồng, giảm 164,6 tỷ đồng so  với cuối năm 2023, tương đương mức giảm 38%. Ngoài ra, tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ  cho vay của EVNFinance cũng giảm từ 1,3% vào cuối năm 2023 xuống còn 0,71% vào  cuối quý II/2024.
Tại hội nghị nhà đầu tư mới đây,  lãnh đạo Công ty Tài chính HD Saison cho biết, dư nợ cho vay của công ty trong 6  tháng đầu năm 2024 tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái, lên 16.939 tỷ đồng. Lợi  nhuận trước thuế của HD Saison đạt hơn 601 tỷ đồng, tăng gấp 2 lần so với cùng  kỳ năm ngoái và gần bằng mức lợi nhuận 660 tỷ đồng của cả năm 2023.
Tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ cho vay của  HD Saison tính đến cuối quý II/2024 đã giảm nhẹ, xuống còn 7,5%. Với kết quả tích  cực này, lãnh đạo HD Saison tự tin rằng việc đạt hoặc vượt mục tiêu tăng trưởng  tín dụng 25% trong năm 2024 và lợi nhuận trước thuế 1.000 tỷ đồng là hết sức khả  thi.
Trong khi đó, lũy kế 6 tháng đầu năm 2024, doanh số giải ngân  của FE Credit cũng tăng tới 53% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong quý II/2024, tín  dụng cốt lõi từ mảng tài chính tiêu dùng của công ty này tăng 3,5% so với quý  IV/20243.
Theo báo cáo kết quả hoạt động quý II và 6 tháng năm 2024 của VPBank,  nỗ lực trong việc kiểm soát chất lượng danh mục từ quý I cùng với đà phục hồi của  cầu tiêu dùng đã mang lại kết quả tích cực trong hoạt động kịnh doanh của FE  Credit trong quý vừa qua.
Tình hình kinh doanh của các  công ty tài chính được dự đoán sẽ tiếp tục “sáng sủa” trong nửa còn lại của năm  2024. Theo báo cáo mới nhất của VCSC, lãi suất giảm và sự phục hồi của nền kinh  tế sẽ giúp cải thiện nhu cầu của khách hàng và khả năng trả nợ, từ đó hỗ trợ  biên lãi cho vay của các công ty tài chính trong năm 2024.
VCSC kỳ vọng tỷ lệ nợ xấu của các công ty tài chính tiêu  dùng sẽ được cải thiện vào năm 2024, nhờ tín dụng tăng trưởng mạnh hơn trong thời  gian còn lại của năm 2024. Ngoài ra, việc nâng cao quy trình thẩm định tín dụng  và hoạt động kinh tế cải thiện và lãi suất giảm cũng được cho là sẽ sẽ hỗ trợ  khả năng trả nợ của khách hàng tài chính tiêu dùng.
Trái với sự khởi sắc trở lại của các công ty tài chính, phân  khúc cho vay tiêu dùng của khối ngân hàng thương mại lại khá ảm đạm trong nửa đầu  năm 2024.
Theo báo cáo tài chính quý II/2024, nhóm ngân hàng có tỷ trọng  cho vay tiêu dùng cá nhân cao như ACB, VPBank… đều có sự thay đổi trong cơ cấu  tín dụng. Đơn cử như ACB, tính đến ngày 30/6/2024, tăng trưởng tín dụng của ngân  hàng đạt 12,7% so với đầu năm và đồng thời cũng là mức tăng trưởng  cao nhất trong gần một thập niên qua. Song, góp phần lớn vào mức tăng trưởng tín  dụng của ACB lại là mảng doanh nghiệp khi tăng tới 37,6% còn mảng khách hàng cá  nhân tăng 12,3%.
Tương tự, VPBank ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 10,24% trong  nhóm ngân hàng bán lẻ với động lực chính đến từ việc mở rộng cho vay doanh nghiệp  kinh doanh bất động sản. Trong 6 tháng đầu năm 2024, tỷ trọng cho vay doanh nghiệp  kinh doanh bất động sản của VPBank đã tăng lên 22,48%.
Tuy nhiên, theo nhận định của nhiều chuyên gia, những chính  sách mới ban hành sẽ là động lực thúc đẩy sự tham gia mạnh mẽ vào thị trường tài  chính tiêu dùng của các ngân hàng thương mại trong thời gian tới.
Đáng chú ý, vào tháng 7/2024, NHNN đã ban hành Thông tư 12 sửa  đổi bổ sung một số nội dung của Thông tư 39, trong đó cho phép các tổ chức tín  dụng cho vay các khoản dưới 100 triệu đồng không phải bắt buộc khách hàng cung  cấp phương án sử dụng vốn khả thi. Cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận  lợi cho hoạt động cho vay tiêu dùng của các ngân hàng thương mại.
Theo ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc NHNN Thông tư 12 không  phải là quy định lỏng lẻo mà mục đích đẩy mạnh tài chính tiêu dùng, tạo thuận lợi  thực sự cho người dân tiếp cận vốn tiêu dùng, nhất là người dân ở vùng sâu vùng  xa, người có thu nhập thấp, từ đó góp phần kích thích sự phát triển của tài chính  tiêu dùng.
Nhiều chuyên gia cũng cho rằng cho vay tiêu dùng sẽ được các  ngân hàng chú trọng đẩy mạnh trong giai đoạn cuối năm 2024 trong bối cảnh lực cầu  tín dụng nhìn chung chưa khởi sắc. Hiện tại, một số nhà băng cũng đang dồn lực  cho các chương trình cho vay tiêu dùng kỳ hạn ngắn, lấy đó làm mũi nhọn giúp ngân  hàng tăng trưởng trong nửa cuối năm 2024.