Đầu tư chứng khoán quốc tế: Nhiều năm không thoát mác lừa đảo
Dù đã xuất hiện nhiều năm tại thị trường Việt Nam, việc chưa có cơ chế quản lý rõ ràng khiến giao dịch chứng khoán quốc tế dễ bị các đối tượng tội phạm lợi dụng thành công cụ để lừa đảo.
Anh Quang Huy (30 tuổi, Hoàng Mai, Hà Nội) đã   quen với các cuộc gọi chào mời đầu tưchứng khoán quốc tế. Có giai đoạn,   mỗi ngày đều có ít nhất 1 số điện thoại lạ gọi tới để mời nhà đầu tư   này tham gia thị trường chứng khoán quốc tế.
Theo anh Huy, tình trạng mời chào đầu tư chứng   khoán quốc tế liên tục đã kéo dài 2-3 năm nay và anh không biết dùng   cách nào để khắc phục, chặn số điện thoại này sẽ có số điện thoại khác   gọi tới. Từ chối môi giới này sẽ có môi giới khác liên lạc.
“Các đầu số này giới thiệu đến từ nhiều công ty   khác nhau, thậm chí có người còn giới thiệu làm việc tại những công ty   chứng khoán trong nước như SSI, HSC, VNDIRECT… Tuy nhiên, khi tìm hiểu   kỹ hơn, các môi giới này đều hướng nhà đầu tư chuyển qua giao dịch chứng   khoán quốc tế”, anh Huy cho biết.
Là nhà đầu tư chứng khoán trong nước nhiều năm,   anh Huy cũng từng tìm hiểu về việc đầu tư chứng khoán quốc tế qua một   môi giới tên Phong (từ cuộc gọi chào mời). Môi giới này tự nhận đến từ   sàn trung gian giao dịch chứng khoán quốc tế tại Việt Nam. Để nhà đầu tư   tin tưởng, môi giới này sẵn sàng đưa ra một số thương vụ tiềm năng, chủ   yếu là các cổ phiếu sắp chia cổ tức. Đi kèm với đó là lời giới thiệu   nhà đầu tư vừa nhận được cổ phiếu vừa nhận được tiền cổ tức từ công ty.
“Tuy nhiên, khi tôi hỏi về việc cổ phiếu sau khi   chia cổ tức sẽ phải điều chỉnh giá theo tỷ lệ tương ứng. Môi giới này   lại khẳng định cổ phiếu sau khi chia cổ tức sẽ không bị điều chỉnh giá”,   anh Huy chia sẻ.
Để tham gia giao dịch, môi giới Phong gửi địa   chỉ website sàn và hướng dẫn anh Huy cách mở tài khoản, nạp/rút tiền.   Đồng thời, đề nghị nhà đầu tư tải ứng dụng giao dịch của sàn về máy   tính.
“Sau khi mở tài khoản, môi giới liên tục đề nghị   tôi thử nạp tiền vào sàn với số vốn khởi đầu 1.000 USD”, anh Huy cho   biết sau đó đã từ chối nạp tiền để theo dõi các thương vụ mà môi giới   này giới thiệu. Sau khoảng vài ngày, môi giới Phong tiếp tục liên lạc   lại và đề xuất nhà đầu tư nạp tiền. Thậm chí, người này còn cho biết sàn   đang có chính sách khuyến mãi 50-100% số tiền nạp.
Theo đó, nếu nạp 1.000 USD vào tài khoản, nhà   đầu tư sẽ nhận được 1.500 USD để giao dịch; nạp 2.000 USD sẽ nhận được   3.000 USD và nếu nạp 5.000 USD trở lên, số tiền thưởng nhận được sẽ bằng   100% số tiền nạp, tức 10.000 USD.
Khi đặt câu hỏi về việc nạp tiền vào nhận khuyến   mại rồi rút ngay tiền ra được không, môi giới này khẳng định có thể rút   được tiền ngay. “Nhận thấy chiêu trò này quá giống các mô hình lừa đảo   đã được cảnh báo, tôi đã từ chối tham gia và chặn số môi giới này”, anh   Huy cho biết.
Trên thực tế, việc sử dụng hình thức thưởng tiền   nạp chỉ là một trong những cách để các sàn chứng khoán quốc tế câu kéo   nhà đầu tư tham gia. Một số sàn còn cung cấp mức đòn bẩy tài chính lên   tới 50-100 lần. Tức nhà đầu tư chỉ cần nạp 100 USD đã có thể giao dịch   với sức mua 10.000 USD. Một số sàn thì giới thiệu có dịch vụ copy trade   (sao chép giao dịch), nhà đầu tư không cần phân tích cổ phiếu mà chỉ cần   giao dịch theo các lệnh mua - bán mà các chuyên gia của sàn thực hiện,   lợi suất cam kết 30-80%/tháng.
Cũng gặp tình trạng tương tự, chị Cao Thảo (27   tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho biết thường xuyên nhận được các cuộc gọi   chào mời đầu tư chứng khoán. Trước đây, các đầu số gọi tới thường giới   thiệu là môi giới từ các sàn chứng khoán quốc tế, nhưng gần đây, người   gọi thường giới thiệu là nhân viên của các công ty chứng khoán trong   nước có bộ tài liệu tham khảo về đầu tư muốn gửi qua Zalo, Telegram… để   nhà đầu tư tham khảo.
“Dù giới thiệu đến từ công ty nào và cung cấp   dịch vụ gì, cuối cùng các cá nhân này cũng hướng nhà đầu tư đến việc   tham gia các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế”, chị Thảo cho biết.
Chia sẻ tại hội thảo về bảo vệ khách hàng sử   dụng dịch vụ ngân hàng gần đây, Trung tá Triệu Mạnh Tùng, Phó cục trưởng   Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ   Công an), cho biết mời chào đầu tư chứng khoán quốc tế hiện là một trong   những chiêu trò được các đối tượng tội phạm sử dụng để lừa đảo, chiếm   đoạt tiền của người dân. Theo đó, các đối tượng này thường gọi điện chào   mời người dân tham gia giao dịch chứng khoán quốc tế với cam kết vốn   đầu tư thấp nhưng lợi nhuận cao, đầu tư trên thị trường quốc tế.
“Các đối tượng có cả nền tảng giao dịch riêng   được thiết kế như của các công ty chứng khoán. Khi nhà đầu tư nạp số   tiền nhỏ vào chơi thử thì thu lợi nhuận rất cao, nhưng khi nạp nhiều   tiền vào thì lại thua lỗ. Cũng có trường hợp nhà đầu tư giao dịch được   lợi nhuận lớn nhưng không thể rút tiền. Các đối tượng yêu cầu muốn rút   tiền phải nạp thêm tiền vào. Cứ như vậy, từ số vốn nhỏ ban đầu nhưng có   người bị lừa đảo nạp vào sàn cả chục tỷ đồng rồi mất trắng”, Trung tá   Triệu Mạnh Tùng cho biết.
Theo tìm hiểu, kể cả trường hợp nhà đầu tư tham   gia đúng sàn giao dịch chứng khoán quốc tế thật, rủi ro mất tiền cũng là   rất lớn.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã nhiều lần cảnh   báo về tính hợp pháp của các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, cũng như   các rủi ro nhà đầu tư có thể gặp phải khi tham gia thị trường này. Theo   đó, cơ quan quản lý khẳng định các hoạt động đầu tư trên sàn chứng   khoán quốc tế trực tuyến hiện chưa được pháp luật Việt Nam công nhận và   bảo vệ. Do đó, đây là hình thức đầu tư tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhà đầu tư   cần cẩn trọng khi tham gia thông qua các lời mời chào lãi suất cao, đòn   bẩy tài chính lớn…
Ông Lê Ngọc Toàn, chuyên gia phân tích, giảng   viên Học viện New World Education, cũng cho biết hiện Việt Nam chưa công   nhận tính hợp pháp, cũng như chưa cấp phép cho công ty giao dịch chứng   khoán quốc tế nào. Tuy vậy, đã có các đối tượng lập sàn chứng khoán quốc   tế ảo để mời gọi nhà đầu tư tham gia nhưng thực chất là để thực hiện   hành vi lừa đảo.
Tương tự, ông Nguyễn Hữu Phương, giảng viên Học   viện New World Education, cho biết các sàn giao dịch chứng khoán quốc tế   tại Việt Nam hầu hết chỉ cung cấp các sản phẩm chứng khoán CFD (hợp   đồng chênh lệch giá). Do đó, nhà đầu tư tham gia không sở hữu thật các   chứng khoán này, mà lời/lỗ được tính dựa vào chênh lệch giá thực hiện   lúc đầu.
Ngoài ra, các chứng khoán CFD này được hỗ trợ   đòn bẩy rất cao, thoạt nhìn có vẻ dễ dàng đạt được lợi nhuận lớn với vốn   ít, tuy nhiên thực tế do vấn đề tâm lý (khó quản lý lòng tham) dẫn đến   thua lỗ nhiều hơn là có lời, điều này cực kỳ rủi ro cho các nhà đầu tư.
Luật sư Trương Thanh Đức nhấn mạnh các hoạt động   giao dịch chứng khoán quốc tế hiện không được pháp luật Việt Nam công   nhận, nên nhà đầu tư tham gia loại hình này sẽ không được đảm bảo quyền   lợi. Trường hợp bị mất tiền khi tham gia các sàn này, nhà đầu tư chỉ có   thể lấy lại tiền nếu cơ quan công an vào cuộc và thu hồi được lại tài   sản. Tuy nhiên, ông Đức cho biết từ trước đến nay, hầu hết những vụ việc   liên quan sàn chứng khoán quốc tế đều không thu hồi được lại tiền cho   nhà đầu tư.
Trong bối cảnh này, các chuyên gia đều cho rằng   nhà đầu tư cần tự ý thức được những rủi ro khi chấp nhận tham gia giao   dịch qua sàn chứng khoán quốc tế. Đồng thời, cơ quan quản lý cần đẩy   mạnh việc tuyên truyền, cảnh báo, xử lý các sàn có dấu hiệu vi phạm pháp   luật.
Ông Nguyễn Hữu Phương cho rằng trong bối cảnh   hiện nay, bên cạnh thị trường chứng khoán trong nước, nhà đầu tư cũng   dần có nhu cầu tìm hiểu và đầu tư chứng khoán quốc tế. Do đó, cơ quan   quản lý cần xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý quy định điều kiện hoạt   động này tại Việt Nam. Trong đó, cần quy định rõ trách nhiệm của các tổ   chức cung cấp hoạt động giao dịch chứng khoán quốc tế, điều kiện tham   gia đầu tư và tăng cường hoạt động quản lý Nhà nước nói chung liên quan   đến giao dịch chứng khoán quốc tế.
“Khi đã có khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh cho hoạt   động này thì nhà đầu tư mới có thể yên tâm tham gia đầu tư cũng như đảm   bảo quyền lợi và được pháp luật bảo vệ”, ông nhấn mạnh.