Quan hệ Việt – Trung: Thúc đẩy 'kết nối cứng', nâng cấp 'kết nối mềm'
Việt Nam và Trung Quốc nhất trí thúc đẩy kết nối chiến lược phát triển giữa hai nước, đẩy nhanh "kết nối cứng" giữa hai nước về đường sắt, đường bộ cao tốc, kết cấu hạ tầng cửa khẩu và nâng cấp "kết nối mềm" về hải quan thông minh.
Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ  tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô  Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam đã thăm cấp  nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 18 -20/8/2024.
Trưởng ban Đối ngoại Trung ương  Lê Hoài Trung cho hay đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư,  Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi được bầu giữ cương vị Tổng Bí thư Ban Chấp hành  Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIII.
Tuy chuyến thăm chỉ diễn ra  trong hơn 2 ngày, nhưng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp  cao Đảng, Nhà nước đã có 18 hoạt động quan trọng tại Trung Quốc.
Tổng  Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng  định chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam là coi trọng và ưu tiên  hàng đầu quan hệ với Trung Quốc. Việt Nam cho rằng hiện đại hóa kiểu Trung Quốc  đã mở ra sự lựa chọn về con đường và phương án thực hiện cho sự phát triển tự  chủ của các nước đang phát triển; việc Trung Quốc đi sâu cải cách toàn diện, mở  cửa đối ngoại ở mức độ cao sẽ đem lại động lực mới, cơ hội mới cho sự phát triển  của các nước.
Nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ  tịch nước Tô Lâm, hai bên đã ra tuyên  bố chung về việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện,  thúc đẩy xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc.
Trong đó, hai bên nhất trí thúc  đẩy kết nối chiến lược phát triển giữa hai nước, thực hiện tốt Kế hoạch hợp tác  kết nối giữa Khuôn khổ "Hai hành lang, Một vành đai" với Sáng kiến  "Vành đai và Con đường"; đẩy nhanh thúc đẩy "kết nối cứng"  giữa hai nước về đường sắt, đường bộ cao tốc, kết cấu hạ tầng cửa khẩu; nâng cấp  "kết nối mềm" về hải quan thông minh.
Trung Quốc đồng ý cung cấp hỗ trợ  để Việt Nam lập quy hoạch các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lạng Sơn - Hà Nội  và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng, xây dựng báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường  sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; thúc đẩy xây dựng thí điểm cửa  khẩu thông minh tại cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung  Quốc) và đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2 - 1089 (Tân  Thanh - Pò Chài).
Việt Nam và Trung Quốc sẽ tích cực  nghiên cứu triển khai xây dựng thí điểm khu hợp tác kinh tế qua biên giới, cùng  xây dựng chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng an toàn, ổn định.
Hai bên khuyến khích và ủng hộ  các doanh nghiệp có thực lực, uy tín và công nghệ tiên tiến sang đầu tư tại nước  kia, trọng điểm tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao,  kết cấu hạ tầng, năng lượng sạch, kinh tế số, phát triển xanh; sẽ tạo môi trường  kinh doanh công bằng, thuận lợi cho các doanh nghiệp của nước kia.
Hai nước sẽ đi sâu trao đổi kinh  nghiệm về cải cách và quản lý doanh nghiệp nhà nước, triển khai hợp tác đào tạo  nguồn nhân lực; tích cực nghiên cứu tăng cường hợp tác trong lĩnh vực khoáng sản  then chốt; sử dụng tốt Nhóm công tác hợp tác về tài chính - tiền tệ giữa hai nước,  tăng cường trao đổi thông tin và chia sẻ kinh nghiệm về điều hành chính sách và  các cải cách trong lĩnh vực tài chính - tiền tệ, thúc đẩy hợp tác tiền tệ.
Hai bên thống nhất đẩy nhanh thực  hiện các dự án hợp tác kinh tế kỹ thuật như Bệnh viện Y dược cổ truyền cơ sở 2;  phát huy tốt vai trò của "Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực"  (RCEP) và Khu vực thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA); sử dụng tốt các  nền tảng về thương mại điện tử, hội chợ triển lãm; tăng cường hợp tác hải quan,  mở rộng xuất khẩu hàng hóa thế mạnh của nước này sang nước kia.
Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục tạo  điều kiện thuận lợi để Việt Nam sớm mở thêm các Văn phòng Xúc tiến thương mại tại  một số địa phương của Trung Quốc. Việt Nam ủng hộ Trung Quốc gia nhập "Hiệp  định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương" (CPTPP) trên cơ sở  phù hợp với các tiêu chuẩn và trình tự của Hiệp định, tích cực hoan nghênh đề  nghị gia nhập RCEP của Khu hành chính đặc biệt Hồng Kông thuộc Trung Quốc.
Cũng trong dịp này, Việt Nam và Trung  Quốc đã ký kết 16 văn kiện triển khai hợp tác thiết thực trong nhiều  lĩnh vực. Trong đó, Bộ Nông nghiệp  và Phát triển nông thôn Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ký 3 nghị định  thư về xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam, bao gồm: Nghị định thư về kiểm tra, kiểm dịch  thực vật và an toàn thực phẩm đối với sầu riêng đông lạnh xuất khẩu từ Việt Nam  sang Trung Quốc; Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với dừa tươi  xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc và Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch và  sức khỏe đối với cá sấu nuôi xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc.
Trong 3 nhóm mặt hàng vừa ký nghị  định thư, sầu riêng đông lạnh được xem là sản phẩm có giá trị xuất khẩu lớn nhất,  đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu nông sản. Việc mở cửa chính thức thị  trường Trung Quốc cho sản phẩm này dự kiến sẽ tạo ra cơ hội lớn cho ngành sầu  riêng Việt Nam. Năm 2023, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 500.000 tấn sầu riêng, đạt  kim ngạch 2,3 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm tới 90%.
Dự kiến, xuất khẩu sầu riêng  đông lạnh có thể đạt kim ngạch xuất khẩu 400 - 500 triệu USD ngay trong năm  2024 và sớm góp mặt trong danh sách mặt hàng nông sản xuất khẩu giá trị "tỷ  đô" vào năm 2025.
Bên cạnh sầu riêng, dừa tươi  cũng là mặt hàng có triển vọng xuất khẩu lớn. Việc ký nghị định thư đánh dấu sự  kết thúc quá trình đàm phán kỹ thuật giữa hai bên, mở ra cơ hội cho dừa tươi Việt  Nam tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Trong các năm 2022, 2023, kim ngạch  xuất khẩu của các sản phẩm từ dừa và liên quan tới dừa đã tiệm cận 1 tỷ USD.  Trong đó, xuất khẩu trái dừa tươi đạt gần 800 triệu USD.
Với việc mở cửa thị trường Trung  Quốc, dự kiến kim ngạch xuất khẩu dừa tươi có thể tăng thêm 200-300 triệu USD  ngay trong năm 2024, sẽ đem về kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Dự báo xuất  khẩu dừa tươi sẽ càng tăng trưởng mạnh vào các năm tiếp theo.
Cá sấu là sản phẩm thứ 3 trong  danh sách ký kết, thể hiện sự đa dạng hóa các mặt hàng nông sản xuất khẩu của  Việt Nam. Ngành nuôi cá sấu ở Việt Nam đã phát triển trong hơn 30 năm qua. Các  sản phẩm từ cá sấu như thịt, da và các bộ phận khác hầu hết đều có giá trị kinh  tế cao.
Việc mở cửa thị trường Trung Quốc  cho cá sấu sẽ tạo ra cơ hội lớn cho ngành này. Đây không chỉ là cơ hội kinh tế  mà còn là động lực để ngành nuôi cá sấu Việt Nam phát triển theo hướng bền vững,  đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường và phúc lợi động vật.
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và  Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan, việc ký kết 3 nghị định thư này “là bước tiến  quan trọng trong quan hệ thương mại nông sản giữa hai nước, đặc biệt đối với  ngành nông nghiệp Việt Nam”.