Hydro xanh: Đầu tư chiến lược cho năng lượng sạch và bền vững
Nhận định Hydro xanh có tiềm năng thay đổi cục diện ngành năng lượng, TS Majo George - ĐH RMIT cho rằng, đến lúc Việt Nam cần đầu tư vào công nghệ hydro xanh
-Là một người ủng hộ thúc đẩy phát triển bền vững và năng lượng tái tạo, Hydro xanh là gì và vì sao gần đây lại được  quan tâm?
TS Majo George: Hydro xanh hay còn gọi là hydrogen xanh (GH2)  được sản xuất thông qua quá trình điện phân nước, sử dụng các nguồn năng lượng  tái tạo như gió, mặt trời hoặc thủy điện. Đây là giải pháp không phát thải  carbon, thay thế cho các phương pháp sản xuất hydro truyền thống dựa vào nhiên  liệu hóa thạch. Không giống như hydro xám là thải ra lượng CO2 đáng kể trong  quá trình sản xuất. Hydro xanh hoàn toàn sạch và vì vậy có khả năng trở thành  nhân tố quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang năng lượng bền vững trên  toàn cầu.
Lợi ích môi trường và tính linh hoạt của  hydro xanh khi ứng dụng trong các lĩnh vực như giao thông vận tải, công nghiệp  và sản xuất điện khiến loại năng lượng này ngày càng trở nên quan trọng, đặc  biệt khi các quốc gia đang cố gắng đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không. Công  nghệ này cung cấp giải pháp khả thi để khử carbon cho các ngành công nghiệp vốn  khó điện khí hóa, đồng thời tạo thêm nhiều cơ hội cho việc lưu trữ và vận  chuyển năng lượng.
Tiềm năng của hydro xanh không chỉ gói gọn  trong tính bền vững về môi trường mà còn đi kèm cơ hội to lớn về mặt kinh tế.  Các quốc gia như Đức, Nhật Bản và Australia đã tích hợp thành công hydro  xanh vào hỗn hợp năng lượng sau khi nhận ra tiềm năng của nó trong việc thúc  đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu. Các quốc gia  này đang dẫn đầu trong việc áp dụng hydro xanh và tự định vị mình là những  "ông lớn” trong tương lai của năng lượng sạch.
Trong bối cảnh thế giới chú trọng tính bền  vững, công nghệ ngày càng tiên tiến và năng lượng tái tạo có chi phí thấp hơn,  hydro xanh trở thành đề tài được chú ý trong các cuộc thảo luận về năng lượng.  Chính phủ và doanh nghiệp trên toàn thế giới đang đầu tư mạnh vào các dự án  hydro xanh, coi đây là nền tảng của hệ thống năng lượng bền vững và linh hoạt,  đồng thời làcon đường mới cho tăng trưởng kinh tế.
-Liệu hydro xanh có phải là giải pháp khả thi cho quốc gia đang phát triển và phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch như Việt  Nam không?
Câu trả lời ngắn gọn là có. Việt Nam đang  đứng trước thời điểm then chốt trong chiến lược năng lượng quốc gia. Với quan  ngại ngày càng lớn về biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và khả năng phục hồi  kinh tế, quốc gia hình chữ S phải áp dụng các giải pháp thay thế sáng tạo cho  nhiên liệu hóa thạch. Trong đó, hydro xanh là nguồn năng lượng sạch đầy hứa hẹn  và đa năng.
Vào tháng 2/2024,  Việt Nam đã công bố Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen đến năm 2030, tầm  nhìn đến năm 2050. Theo đó, cả nước đặt mục tiêu sản xuất 100 - 500 nghìn tấn  hydro mỗi năm từ quá trình sử dụng năng lượng tái tạo và các quá trình khác có  thu giữ carbon vào năm 2030. Đây là một mục tiêu tham vọng nhưng cần thiết.
Tôi cho rằng Việt  Nam có thể lấy cảm hứng từ Ấn Độ. Vào năm 2023, Ấn Độ đã công bố khởi động “Sứ  mệnh Hydro xanh quốc gia”. Đã có một số sáng kiến hydro xanh đặc biệt thành  công ở bang Kerela, nơi tôi sinh ra và lớn lên. Đây có thể là hình mẫu quý giá  để Việt Nam tham khảo.
Kerala là điển  hình thành công không chỉ vì sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như mặt trời  và gió để sản xuất hydro, mà còn vì cách tích hợp hydro xanh vào hệ sinh thái  phát triển bền vững rộng lớn hơn. Bang này đang tận dụng hydro sản xuất ra để  sử dụng trong nước và xuất khẩu. Chiến lược này không chỉ giảm lượng khí thải  carbon mà còn giúp Kerala trở thành địa phương dẫn đầu trong việc phát triển cơ  sở hạ tầng năng lượng toàn diện, sẵn sàng cho tương lai.
Tại Nam Mỹ, Chile  đang tận dụng tiềm năng về năng lượng mặt trời và năng lượng gió để trở thành  quốc gia sản xuất và xuất khẩu hydro xanh hàng đầu. Thậm chí, nước này còn đặt  mục tiêu tạo ra loại hydro xanh rẻ nhất hành tinh vào năm 2030 và trở thành một  trong ba nước xuất khẩu hàng đầu thế giới vào năm 2040. Nhiều quốc gia đang  phát triển khác cũng đang nghiên cứu hydro xanh. Việt Nam có thể hưởng lợi bằng  cách nghiên cứu các phương pháp tiếp cận sáng tạo của các quốc gia khác và điều  chỉnh chúng cho phù hợp với bối cảnh trong nước.
-Ông cho biết chi tiết hơn tại sao Việt Nam nên sử dụng hydro xanh?
Tôi có thể đưa ra  năm lý do chính. Đầu tiên là an ninh và tự chủ năng lượng. Việt Nam đang phụ  thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, do đó dễ bị ảnh hưởng bởi biến  động thị trường và rủi ro địa chính trị. Việt Nam có thể tạo ra năng lượng sạch  bằng cách đầu tư vào hydro xanh, tăng cường an ninh năng lượng và giảm sự phụ  thuộc vào các nguồn nước ngoài.
Thứ hai, hydro  xanh có thể mang lại lợi ích kinh tế. Chi phí nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch  cao đang gây khó khăn cho nền kinh tế Việt Nam. Sản xuất hydro xanh trong nước  có thể cắt giảm đáng kể những chi phí này, cho phép chuyển hướng các khoản đầu  tư vào những lĩnh vực quan trọng như chăm sóc sức khỏe, giáo dục và cơ sở hạ  tầng, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế toàn diện.
Thứ ba, đây là một  cách để hoàn thành trách nhiệm môi trường của quốc gia. Việt Nam đã đưa ra cam  kết giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi sang nền kinh tế ít carbon. Hydro  xanh cung cấp giải pháp không phát thải, giúp đất nước đạt được các mục tiêu về  môi trường đồng thời cải thiện chất lượng không khí và sức khỏe cộng đồng.
Ngoài ra còn có  tiềm năng đổi mới công nghiệp và công nghệ. Việc sản xuất hydro xanh cần đến  các công nghệ tiên tiến có thể thúc đẩy sự đổi mới và tạo ra việc làm có tay  nghề cao. Bằng cách phát triển lĩnh vực này, Việt Nam có thể xây dựng vị thế là  quốc gia dẫn đầu khu vực về năng lượng sạch, thu hút đầu tư và chuyên môn toàn  cầu.
Cuối cùng, khả  năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu có thể là một lý do hấp dẫn. Khi cộng  đồng quốc tế hướng tới năng lượng bền vững, việc đầu tư sớm vào hydro xanh có  thể giúp Việt Nam trở thành quốc gia đóng vai trò quan trọng trong thị trường  đang phát triển này, đặc biệt là ở Đông Nam Á. Bằng cách trở thành nhà xuất  khẩu hydro xanh, Việt Nam có thể đóng góp vào các nỗ lực bền vững toàn cầu và  nâng cao vị thế kinh tế của mình.
Cám ơn ông về cuộc trao đổi này.