Hệ thống dập vàng miếng bị 'treo', SJC trông đợi lợi nhuận từ đâu
Theo quy định, mức phí gia công vàng miếng SJC sẽ được NHNN phê duyệt trong từng thời kỳ trên cơ sở chi phí gia công, lợi nhuận dự kiến và thuế áp dụng.
Vừa qua, Công ty SJC đã tạm ngừng mua vàng miếng một chữ. Theo  giải thích của đại diện SJC, công ty này đang tồn kho khoảng 1.000 lượng vàng  móp méo và vàng một chữ đã mua vào trong vòng 2 tháng qua. Hiện tại, phía NHNN đã  cấp hạn mức gia công trở lại và SJC sẽ tiếp tục thu mua vàng một chữ, vàng móp  méo từ tuần tới.
Từ năm 2013, NHNN đã ký hợp đồng nguyên tắc về gia công vàng  miếng với SJC. Từ một đơn vị sản xuất vàng miếng, SJC chỉ nhận về chi phí gia công  vàng SJC cho NHNN.
Trên thực tế, lượng vàng gia công qua các năm khá lớn, chẳng  hạn trong năm 2014, SJC đã được NHNN cấp phép gia hạn mức gia công vàng miếng  loại một chữ và vàng móp méo 50.000 lượng vàng; năm 2015 là  65.000 lượng, năm 2016 là 60.000 lượng,…Theo kế hoạch năm 2024 của  SJC, trong năm nay, SJC đặt chỉ tiêu gia công và dập 31.692 lượng vàng SJC móp,  vàng một chữ.
Mức phí gia công vàng miếng SJC được quy định tại khoản 5 Điều  2 Quyết định 1623/QĐ-NHNN năm 2012.  Theo đó, mức phí gia công vàng miếng SJC sẽ  được NHNN phê duyệt trong từng thời kỳ trên cơ sở chi phí gia công, lợi nhuận dự  kiến và thuế áp dụng.
Hiện tại, phí gia công vàng miếng SJC 1 lượng là 140.000 đồng/lượng,  vàng miếng SJC 2 lượng là 280.000 đồng/lượng, vàng miếng SJC 5 lượng là 700.000  đồng/lượng và vàng miếng SJC 10 lượng là 1,4 triệu đồng/lượng.
Mặc dù lượng vàng gia công lớn nhưng SJC không nhận lại được  nhiều lợi nhuận từ hoạt động này. Bà Lê Thúy Hằng, Tổng giám đốc SJC từng chia  sẻ, việc trở thành thương hiệu quốc gia, không được sản xuất vàng miếng mà chỉ  gia công vàng miếng SJC móp méo dưới sự giám sát của NHNN không mang lợi cho  SJC hay bất kỳ một cá nhân và tập thể nào. Kể từ khi không có quyền sản xuất vàng  miếng SJC, công ty liên tục ghi nhận mức lợi nhuận “èo uột”.
Trong báo cáo tài chính mới nhất của SJC, trong năm 2023, doanh  thu thuần của SJC đạt 28.408,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, với giá vốn chiếm hơn 99%  doanh thu, SJC chỉ thu về hơn 241,6 tỷ đồng lợi nhuận gộp, kéo theo biên lợi  nhuận gộp năm 2023 của SJC chỉ vỏn vẹn 0,7%. Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh  nghiệp của SJC chỉ đạt 60,9 tỷ đồng trong năm 2023.
Nhìn lại lịch sử kinh doanh của công ty, việc ghi nhận mức lợi  nhuận “mỏng như lá lúa” đã trở thành chuyện thường tại SJC. Trong giai đoạn từ  năm 2014 đến nay, lợi nhuận sau thuế của SJC chưa từng vượt mức trăm tỷ đồng,  thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung của các doanh nghiệp cùng ngành.
Theo giải thích của SJC, mặc dù doanh thu của công ty tăng đều  qua mỗi năm nhưng giá vốn bỏ ra thường chiếm 98 – 99% doanh thu đã bào mòn lợi  nhuận của SJC trong những năm qua.
Tại thời điểm 31/12/2023, tổng tài sản SJC ở mức ở 1.898 tỷ  đồng, tăng 9,1% so với cuối năm 2022 với phần lớn là tài sản ngắn hạn khi chiếm  tới hơn 88% tổng tài sản. Trong đó, tiền và các khoản tương đương tiền của SJC  còn 235,7 tỷ đồng, trong đó có 165,7 tỷ đồng tiền mặt và 69,9 tỷ đồng tiền gửi  ngân hàng không kỳ hạn.
Ngoài ra, SJC còn ghi nhận lượng hàng tồn kho trị giá 1.446,9  tỷ đồng tính đến cuối năm 2023. Hàng tồn kho của SJC chủ yếu là hàng hóa (1.251,6  tỷ đồng), theo sau là thành phẩm (135 tỷ đồng) và chi phí sản xuất, kinh doanh  dở dang (53,6 tỷ đồng). Hàng tồn kho nguyên liệu, vật liệu có giá trị 6,7 tỷ đồng.  Công ty tăng mạnh dự phòng giảm giá hàng tồn kho lên gần 84 tỷ đồng, tăng từ 25,9  tỷ đồng ở đầu năm. SJC chủ yếu dự phòng giảm giá hàng tồn kho thành phẩm với 66  tỷ đồng. Song, với những tài liệu hiện tại SJC cung cấp, công ty kiểm toán  không có cơ sở để xác định tính đúng đắn của khoản dự phòng giảm giá này
Phía bên kia bảng cân đối kế toán, tính đến cuối năm 2023, nợ  phải trả của SJC 319,9 tỷ đồng, tăng 64% so với đầu năm. Trong đó, nợ ngắn hạn là  302 tỷ đồng và nợ dài hạn là 17,9 tỷ đồng.
Trong năm 2024, SJC đề ra kế hoạch kinh doanh với tổng doanh  thu đạt 30.145 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 70 tỷ đồng, lần lượt tăng 6%  và 15% so với thực hiện năm trước.
Mặc dù là doanh nghiệp độc quyền vàng miếng nhưng trong kế  hoạch năm 2024, SJC lại tập trung đầu tư sản xuất kinh doanh nữ trang với mong  muốn phát triển thành một trong những doanh nghiệp đầu ngành về sản xuất và  kinh doanh nữ trang. Ngoài thị trường trong nước, SJC còn có kế hoạch mở rộng phát  triển thị trường kinh doanh sang khu vực Đông Nam Á.
Để đa dạng hóa hoạt động kinh doanh và tối ưu lợi nhuận,  trong thời gian tới, SJC sẽ cho ra mắt những sản phẩm mới được chế tác từ trầm  hương, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồng hồ, kính mắt,…