Chiến lược phụ thuộc vào đồng nhân dân tệ của Nga đang phản tác dụng?
Các ngân hàng lớn của Nga đã kêu gọi ngân hàng trung ương hành động để chống lại tình trạng thâm hụt thanh khoản đồng nhân dân tệ, khiến đồng rúp giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 4 so với đồng tiền Trung Quốc và đẩy tỷ giá hoán đổi đồng nhân dân tệ lên tới ba chữ số.
Sau khi Mỹ và các đồng minh trừng phạt Nga vào  năm 2022 liên quan tới chiến sự  Ukraine, Moscow đã từ bỏ đồng USD và euro trong các giao dịch  quốc tế và phụ thuộc nhiều hơn vào đồng nhân dân tệ của Trung Quốc. Điều đó trùng hợp  với việc giao thương giữa hai nước gia tăng vì Nga phần lớn bị loại khỏi các thị  trường phương Tây cũng như hệ thống tài chính toàn cầu.
Dữ  liệu từ ngân hàng trung ương Nga  cho thấy, tính đến tháng 6, đồng nhân dân tệ chiếm 99,6%  thị trường ngoại hối của Nga. Các ngân hàng thương mại Nga cũng  tăng cường các khoản vay doanh nghiệp bằng đồng nhân dân tệ.
Tuy nhiên, theo Reuters, sự phụ thuộc vào đồng nhân dân tệ hiện  đang phản tác dụng vì các ngân hàng hàng đầu của Nga đang cạn kiệt đồng tiền nội tệ Trung Quốc.
Ngân hàng Trung ương Nga đã bán ra 7,3 tỷ USD nhân dân tệ mỗi ngày trong tháng qua,  trùng với đợt phát hành trái phiếu trị giá 15 tỷ nhân dân tệ (2,1 tỷ USD) của gã khổng lồ dầu  mỏ Rosneft, cũng làm giảm thanh khoản trên thị trường.
Nhân dân tệ đã trở thành loại tiền tệ nước ngoài được giao dịch nhiều nhất trên Sàn giao dịch Moscow (MOEX) sau khi các lệnh trừng phạt của phương Tây làm dừng hoạt động giao dịch hối đoái bằng USD và euro, với nhiều ngân hàng phát triển các sản phẩm bằng nhân dân tệ cho khách hàng của họ.
Thanh khoản nhân dân tệ chủ yếu được cung cấp bởi ngân hàng trung ương thông qua các giao dịch bán hàng ngày và hoán đổi nhân dân tệ một ngày, cũng như thông qua việc bán ngoại tệ của các công ty xuất khẩu.
Trong khi đó, các ngân hàng Trung Quốc tại Nga đang tránh giao dịch tiền tệ vì sợ lệnh trừng phạt thứ cấp của phương Tây.
Vào đầu tháng 9, các ngân hàng đã huy động được số tiền kỷ lục 35 tỷ nhân dân tệ từ ngân hàng trung ương thông qua các hợp đồng hoán đổi một ngày.
Tình trạng thiếu hụt nhân dân tệ nghiêm trọng cũng diễn ra sau nhiều tháng chậm trễ trong việc thanh toán giao dịch với Nga của các ngân hàng Trung Quốc, vốn ngày càng cảnh giác sau khi Mỹ đe dọa áp đặt lệnh trừng phạt thứ cấp. Những vấn đề này lên đến đỉnh điểm vào tháng 8 khi hàng tỷ nhân dân tệ bị kẹt trong tình trạng bấp bênh.
Ngân hàng Trung ương Nga mới đây đã kêu gọi các ngân hàng hạn chế các khoản vay doanh nghiệp  được tính bằng nhân dân tệ. Nga và Trung Quốc đã thảo luận về một hệ thống  chung cho các khoản thanh toán song phương, nhưng không có đột phá nào được đưa ra.
Ngân hàng Trung ương Nga cũng cho biết trong một báo cáo  rằng hoán đổi chỉ nhằm mục đích ổn định thị trường tiền tệ trong nước trong ngắn  hạn và không phải là nguồn tài trợ dài hạn. Nhưng thay vì chỉ đơn giản là lấp đầy các vai  trò mà USD và euro đã làm, các khoản vay bằng nhân dân tệ đã mở rộng.
"Sự gia tăng trong hoạt động cho vay bằng  nhân dân tệ một phần là do thay thế các khoản vay bằng các loại tiền tệ 'độc hại',  nhưng 41% mức tăng là do các khoản vay bằng tiền tệ mới", Ngân hàng Trung ương Nga cho biết.
Ngân hàng Trung ương cũng công bố một cuộc khảo  sát cho thấy 1/4 các nhà xuất khẩu của Nga gặp rắc rối với các đối tác nước ngoài, bao  gồm cả các khoản thanh toán bị chặn hoặc trả lại ngay cả khi giao dịch ở các quốc  gia được cho là thân thiện. Và khoảng một nửa số nhà xuất khẩu cho biết các vấn  đề trở nên tồi tệ hơn trong quý II  vừa qua so với quý trước.
Nền kinh tế Nga nói chung đã được hỗ trợ bởi  chi tiêu thời chiến của chính phủ cũng như xuất khẩu dầu sang Trung Quốc và Ấn  Độ. Nhưng sự kết hợp giữa các nhà máy gia tăng công suất và tình trạng thiếu lao động do  huy động quân sự đã khiến lạm phát tăng mạnh.
Các nhà nghiên cứu của  Viện Nghiên cứu Quốc tế Yale đã cảnh báo rằng dữ liệu GDP có vẻ mạnh mẽ che giấu những vấn đề nghiêm trọng hơn trong nền  kinh tế Nga.
“Nói một cách đơn giản, chính quyền của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã  ưu tiên sản xuất quân sự hơn mọi thứ khác trong nền kinh tế, với chi phí đáng kể”,  họ viết.
“Trong khi ngành công nghiệp quốc phòng mở rộng, người tiêu dùng Nga  ngày càng gánh nặng nợ nần, có khả năng tạo tiền đề cho một cuộc khủng hoảng sắp  xảy ra. Việc tập trung quá mức vào chi tiêu quân sự đang lấn át các khoản đầu  tư hiệu quả vào các lĩnh vực khác của nền kinh tế, kìm hãm triển vọng tăng trưởng  dài hạn và đổi mới sáng tạo”, các chuyên gia nhấn mạnh thêm.