Nhà sáng lập VNG Lê Hồng Minh: Zalo không bị áp lực kiếm tiền
Nhà sáng lập kiêm CEO VNG Lê Hồng Minh không ngần ngại chia sẻ về những thành công và thất bại của VNG sau quá trình “lớn nhanh như thổi” nhờ tựa game Võ Lâm Truyền Kỳ.
Nổi danh từ chơi game và làm game, ông Lê Hồng Minh, nhà sáng  lập kiêm Tổng giám đốc (CEO) của Công ty Cổ phần VNG (tiền thân là Vinagame) không  ngần ngại chia sẻ về những thành công và thất bại sau quá trình “lớn nhanh như  thổi” nhờ tựa game Võ Lâm Truyền Kỳ, nhân kỷ niệm 20 năm thành lập VNG.
Sau thành công ban đầu ở mảng game, ông Lê Hồng Minh cho hay  bắt đầu từ năm 2007, VNG chuyển hướng với nhiều sản phẩm ‘web’ - tin tức, blog,  mạng xã hội, forum, chat, email, search, nhạc, video... Ra mắt vào thời điểm  tháng 8/2007, portal Zing.vn đã vượt qua Yahoo trở thành website có lượt truy cập  lớn nhất Việt Nam chỉ sau 4 tháng ra mắt. Cuối 2010, Zing me - mạng xã hội kết  hợp ’chơi game’ đạt gần 10 triệu MAU, vượt Facebook trở thành mạng xã hội lớn  nhất Việt Nam với những tựa game đình đám như Nông trại vui vẻ, Khu vườn trên  mây và Gunny Web.
Từ năm 2009, VNG gần như là công ty công nghệ duy nhất ở Việt  Nam hoàn toàn sở hữu và làm chủ toàn bộ các sản phẩm của mình mà không phụ thuộc  bất kỳ đối tác nào. Từ Zalo, ZingPlay đến các mảng kinh doanh mới như Zalopay,  Cloud và AI.
“Bài học đầu tiên mà tôi rút ra được ở cột mốc này là phải  xây dựng sản phẩm và làm chủ công nghệ bằng chính năng lực cốt lõi của mình. Do  thành công quá nhanh và quá lớn của game Võ Lâm Truyền Kỳ, VNG cũng bắt đầu xây  dựng Web business bằng việc kết hợp với nhiều đối tác đưa các sản phẩm Web về vận  hành tại thị trường Việt Nam. Nhưng chỉ sau 1 thời gian ngắn triển khai, chúng  ta nhận ra rằng không thể thành công lâu dài bằng cách này. Trên hành trình trở  thành công ty công nghệ thực thụ, chúng ta cần phải tự học cách xây dựng sản phẩm,  dù quá trình này vốn nhiều khó khăn, rủi ro, và rất tốn kém”, CEO VNG Lê Hồng  Minh chia sẻ.
Cột mốc thứ hai là của năm 2012 - thời kỳ đỉnh cao của tất cả  sản phẩm trên nền tảng máy tính cá nhân (PC) và chuẩn bị bước vào kỷ nguyên nền  tảng thiết bị di động (Mobile Internet).
Nhận thấy tiềm năng to lớn của thị trường ứng dụng di động, VNG  đã quyết định từ bỏ mảng kinh doanh béo bở VAS (Value Added Services) để tập  trung phát triển các sản phẩm như Zalo, Báo Mới và Zing MP3 cũng như bắt đầu ra  mắt các Mobile Games.
Thế nhưng, doanh thu của tất cả sản phẩm PC liên tục đi xuống  trong khi VNG chưa thu được lợi nhuận từ ứng dụng di động (Mobile Apps), cùng với  đó là các khoản chi phí đầu tư cực lớn đã khiến công ty này gặp rất nhiều khó  khăn. Năm 2014 là năm đánh dấu kỷ niệm 10 năm, cũng là năm đầu tiên doanh thu của  VNG giảm kể từ khi thành lập (gần 1.800 tỷ). Chỉ đến giai đoạn năm 2016 - 2017,  khi mảng Mobile Games bắt đầu bùng nổ doanh thu thì VNG mới bắt đầu tự tin về mặt  tài chính.
Đến năm 2019, doanh thu mảng Mobile chiếm hơn 90% tổng doanh  thu (so với 0% vào năm 2013). Cột mốc này đánh dấu sự chuyển mình thành công của  VNG từ công ty chuyên về PC sang một công ty Mobile Internet - vốn là điều mà rất  ít công ty công nghệ trên thế giới làm được. Trong khi đó, Yahoo - tượng đài  Internet một thời và là mục tiêu của VNG, đã không còn vào thời điểm 2019.
“Bài học quan trọng thứ hai là khi nhìn thấy một làn sóng  công nghệ mới, chúng ta cần tập trung toàn lực với một niềm tin dài hạn, dù rủi  ro rất cao và doanh thu có thể không đến trong ngắn hạn. Nhìn lại hành trình đã  qua, tôi vẫn tin tưởng rằng Mobile Internet là cơ hội vô cùng hiếm hoi và chúng  ta rất may mắn khi được trải qua làn sóng bùng nổ này từ những ngày đầu tiên.  Hiện tại, chúng ta đã mường tượng nhìn thấy làn sóng AI đang hình thành và sẽ  tiếp tục thay đổi thế giới một cách toàn diện hơn nữa. Tôi tin chắc rằng, ở kỳ  sinh nhật lần thứ 30, VNG sẽ trở thành một công ty AI”, nhà sáng lập VNG chia sẻ.
Cột mốc thứ ba là vào năm 2022, khi VNG vừa có một giai đoạn  phát triển liên tục cả về người dùng và doanh thu, đặc biệt là trong dịch Covid-19.
Từ năm 2019, VNG đẩy mạnh nghiên cứu để đặt nền móng cho các  mảng kinh doanh mới như thanh toán tài chính, điện toán đám mây; đầu tư vào các  công ty game và công nghệ trên toàn cầu; liên tục tăng trưởng về số lượng nhân  sự và chiêu mộ những chuyên gia lão làng từ thị trường quốc tế. Tập thể VNG bị  cuốn theo ‘cơn sốt công nghệ’ giai đoạn ấy và đặt niềm tin rằng tất cả những  khoản đầu tư của mình sẽ thành công.
“Dù vậy, chúng ta vẫn phải đối diện với sự thật rằng phần lớn  các khoản đầu tư sẽ không dễ dàng tăng trưởng như kỳ vọng. Đầu năm 2023, VNG đã  phải cắt giảm hàng loạt nhân sự, rất nhiều dự án thử nghiệm và ‘thắt lưng buộc  bụng’ trước tất cả khoản chi phí phát sinh. Tổng kết lại, VNG đã mất một khoản  tiền lớn đầu tư không hiệu quả trong 5 năm trước đó, và để lại nhiều kinh nghiệm  thương đau”, CEO VNG Lê Hồng Minh bày tỏ.
Bài học thứ ba sau những gì đã trải qua, theo nhà sáng lập  VNG, đó là luôn giữ vững sự kiên định, thái độ khiêm tốn và những giá trị cốt  lõi của doanh nghiệp. Theo ông Minh, các công ty công nghệ lớn thành công thường  bị cuốn theo sự hào nhoáng của các nhà đầu tư và những con số tăng trưởng ấn tượng.  Họ quên mất những nguyên tắc kinh doanh cơ bản, chỉ tập trung vào việc mở rộng  quy mô thật nhanh và thu hút khách hàng bằng mọi giá. Kết quả là nhiều công ty  phải gánh chịu hậu quả nặng nề và buộc phải thay đổi hoàn toàn hướng đi.
Bước vào tuổi 20, ông Lê Hồng Minh nhấn mạnh VNG không còn  là một công ty start-up non trẻ mà đã là một công ty công nghệ lớn, doanh thu gần  mức 10.000 tỷ (gấp 5 lần so với 2014) với hơn 4.000 Starter làm việc ở 14 văn  phòng trên thế giới. Các mảng kinh doanh chủ lực - Game, Zalo, Fintech, Digital  Business đang phục vụ hơn 100 triệu người dùng cá nhân và hàng chục ngàn khách  hàng doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo ông Minh, sự trưởng thành của VNG đến từ nhiều  khía cạnh khác nhau và không thể đo đếm được bằng con số. Nhà sáng lập VNG kể lại  thời điểm năm 2018 khi Data Center của VNG bị ’sập nguồn’. Đội ngũ VNG đã nỗ lực  để hồi phục toàn bộ hoạt động chỉ sau 12 tiếng. Sau sự cố đó, VNG đã quyết tâm  đầu tư vào Data Center Tân Thuận, hiện nay là một trong những Data Center hiện  đại nhất Việt Nam.
“Chúng ta còn nhớ giai đoạn 2019 khi Zalo đứng trước rất nhiều  áp lực và nghi ngờ từ các cơ quan quản lý. Chúng ta đã kiên trì làm việc và  minh bạch hoá toàn bộ source code và hệ thống vận hành để khẳng định Zalo là sản  phẩm của người Việt. Sau đó, Zalo tiếp tục phát triển mạnh mẽ trở thành nền tảng  liên lạc lớn nhất cho tất cả người Việt Nam, vượt xa các đối thủ nước ngoài lớn”,  nhà sáng lập VNG cho hay.
Hay như giai đoạn Covid-19, khi VNG vừa phải sắp xếp cho 4.000  người làm việc từ xa, vừa phải bảo đảm tất cả hệ thống sản phẩm vận hành ổn định,  phục vụ nhu cầu tăng cao của người dùng, tiếp tục mở rộng các thị trường nước  ngoài.
VNG cũng đã tin rằng các game crypto không tạo ra giá trị thực  sự cho người dùng, trừ việc đầu cơ, và vì vậy đã kiên quyết nói không với làn  sóng game ‘crypto lùa gà’.
“Chúng ta tin rằng Zalo trở thành ứng dụng tin nhắn số 1 Việt  Nam vì Zalo kiên trì tập trung vào giá trị cốt lõi sản phẩm - nhanh, ổn định,  an toàn, tiện dụng - và không bị áp lực kiếm tiền”, ông Lê Hồng Minh chia sẻ.
Nhà sáng lập VNG nhấn mạnh công ty sẽ vẫn tiếp tục với những  giấc mơ lãng mạn mới: VNGGames sẽ trở thành một công ty game toàn cầu, phục vụ  cho hàng trăm triệu người dùng; mơ ước Zalo sẽ tiếp tục thay đổi toàn diện cuộc  sống của hơn 100 triệu người Việt Nam; mơ ước Zalopay sẽ hiện thực hóa mục tiêu  thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt; mơ Digital Business sẽ phục vụ hàng  trăm ngàn doanh nghiệp Việt Nam và trên thế giới, dùng AI và Cloud để giúp các  doanh nghiệp có thể cạnh tranh trên thị trường toàn cầu; mơ VNG sẽ trở thành một  doanh nghiệp công nghệ được ngưỡng mộ và tạo ra ảnh hưởng tích cực lớn nhất ở  Việt Nam và khu vực trong việc liên tục thay đổi, sáng tạo những sản phẩm mới.