Er is veel geschreven over samengestelde gezinnen, echtscheiding en rouwverwerking. Onderstaande boeken heb ik zelf gelezen en kan ik van harte aanbevelen.
Haverkort, Corrie, Marlijn Kooistra-Popelier en Aleide Hendrikse-Voogt (2012). Hoe maak je een succes van je nieuwe gezin. www.uitgeverijpica.nl. Een praktisch werkboek waarmee ouders, eventueel samen met een professional, concreet aan de slag kunnen om een zogenaamd stiefplan te maken. Hierin kunnen allelei zaken met betrekking tot de kinderen en de dagelijkse gang van zaken in huis geregeld worden.
Heybroek-Hessels, Ietje en Baukje Overgaauw (2004, vierde herziene druk 2013). Samen gesteld. De dynamiek van het stiefgezin. Amsterdam: Uitgeverij SWP. Ouders Online. Een klassieker. Een duidelijk boek met uitleg over allerlei zaken die het leven in een stiefgezin anders maken dan het leven in een kerngezin.
Maenhout, Tine (2016).Jij, ik, hij, zij en al de kinderen.Tielt: Lannoo.Een goed geschreven verhaal van hoe het voelt om te scheiden en een samengesteld gezin te vormen, aangevuld met een verslag van interviews met deskundigen op het gebied van nieuwe gezinnen, waardoor je goed inzicht krijgt in waar deze gevoelens vandaan komen.
Manneke, Addy (2009). De bewuste stiefmoeder. Amsterdam: uitgeverij SWP. Een diepgaande analyse van het stiefmoederschap op basis van eigen ervaringen en literatuurstudie, met goede aanwijzingen voor het vergroten van de kans op een succesvol stiefmoederschap. Dit boek geeft veel inzicht in je eigen manier van omgaan met alles wat je tegenkomt in een samengesteld gezin. Echt de moeite waard.
Matakupan-Jansen, Mariska (2017). Mijn eerste is niet zijn eerste. Het boek voor vrouwen die hun eerste kind krijgen met een man die al papa is. Astronaut boeken. Goed geschreven, met een eerste deel dat voor iedereen relevant is, en vervolgens twee delen die gaan over zwangerschap en de tijd na de geboorte. Dit boek biedt heel veel herkenning, en heel veel tips. Laat ook mooi zien hoe verbindende communicatie veel problemen kan oplossen en voorkomen.
Mingelinckx, Martine (2011). Nieuwe levens, nieuw geluk. Van scheiding naar nieuw samengesteld geluk. Antwerpen: Linkeroever Uitgever. Een positief boek over echtscheiding en een samengesteld gezin beginnen, met duidelijke uitleg over waar je doorheen gaat, vanuit verschillende perspectieven. Mingelinckx bespreekt goed de keuze die je hebt om wat van je leven te maken, en geeft goede tips hoe je dat na een scheiding kunt doen.
Poulisse, Nanda (2015). 'De verborgen dynamiek van familiebanden in het Nieuwe Gezin'. Nieuw Gezin 7.1, Een artikel waarin ik bespreek wat het werk van Bert Hellinger betekent voor het leven in een samengesteld gezin. Lees het artikel.
Schonewille, Pauline (2012). Mijn man heeft een kind. Het boek voor stiefmoeders. Utrecht: Uitgeverij Kok. Een makkelijk leesbaar, ontnuchterend boek voor vrouwen die een relatie krijgen met een man die al kinderen heeft (en die zelf (nog geen) kinderen hebben). Veel praktische informatie en tips en herkenbare praktijkverhalen.
Smilde, Marike, (2013). Stiefmanagement. Leeuwarden: Elixer. Een handzaam boekje waarin het leven van een stiefouder vergeleken wordt met het werk van een interimmanger. Met onder andere aandacht voor verschillende gedrags- en communicatiestijlen, stiefmanagementopdrachten en - tips, en veel verhalen uit de praktijk.
Hellinger, Bert in samenwerking met Gunthard Weber en Hunter Beaumont (1998/2013). De verborgen dynamiek van familiebanden. Haarlem: Altamira. Een prachtig boek over familieopstellingen waaruit onder andere duidelijk wordt waarom de bloedband zo sterk is en hoe ingewikkeld het is om in een samengesteld gezin je eigen plek te vinden.
Apeldoorn, Susan van, Lianne van Lith, Boukje Overgaauw en Marieke Visser (2007) Bang boos blij. Een helpboek voor als je ouders zijn gescheiden. Amsterdam: Uitgeverij SWP. Een werkboek voor kinderen van 6 – 12 jaar dat hen helpt om te verwerken wat er is gebeurd bij de echtscheiding en daarna.
Buiskool, Anne (2017) Hoe vertellen we het de kinderen? Respectvol scheiden als een nieuw begin.Expertboek. Een zeer praktisch en informatief boek, voor ouders die op het punt staan om te gaan scheiden. Het boek gaat vooral in op de scheidingsmelding aan de kinderen en de voorbereiding daarop, maar bevat ook veel concrete handreikingen hoe je zo kunt scheiden dat je kinderen daar zo min mogelijk last van hebben.
De Best, Yolande (2016). Scheiden zonder vechten. Alles wat je moet weten als je goed wilt scheiden. Tielt: Lannoo Campus. Een zeer informatief boek waarin zowel de zakelijke en praktische kanten van het scheiden als de bijkomende gevoelens goed worden beschreven. Daarbij is er veel aandacht voor de kinderen en hoe je als ouders kunt voorkomen dat zij beschadigd raken.
Delfos, Martine (2006) Van alles twee. Over de betekenis van echtscheiding voor jonge kinderen. Amsterdam: uitgeverij SWP. Een verhaal voor kinderen van ongeveer 3 tot 9 jaar die de scheiding van hun ouders meemaken.In het verhaal komen allerlei zaken rondom scheiding aan de orde zoals verhuizen, schuldgevoelens van jonge kinderen, gedragsproblemen en dergelijke. Bij iedere pagina voor het kind staat ook een stukje met informatie voor de ouders.
Pinedo, Marsha en Petra Vollinga (2013). Aan alle gescheiden ouders. Leer kijken door de ogen van je kind. Utrecht: Bruna uitgevers. De titel zegt het al. De scheiding en het wonen in een samengesteld gezin, worden hier belicht vanuit het perspectief van de kinderen. Veel quotes die je raken, en goede adviezen van de kinderen en van een systeemtherapeut. Zeker een aanrader.
Spruijt, Ed en Helga Kormos (2014). Handboek scheiden en de kinderen. Voor de beroepskracht die met scheidingskinderen te maken heeft. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Een goed leesbaar, informatief boek met onderzoeksresultaten en veel praktische adviezen. Zeker ook van nut voor ouders.
Teyber, Edward (2002) Kind van gescheiden ouders. Kind van de rekening? Amsterdam: Ambo. Een boek met specifieke informatie (bijv. over veel voorkomende reacties van kinderen op echtscheiding), en met praktische richtlijnen (bijv. hoe leg ik de scheiding uit aan mijn kinderen).
Bosman, Lesha (2014). Als ik mama mis. Te bestellen via bosmanlesha@gmail.com. Een prachtig prentenboek voor kinderen van 3 tot 10 jaar van wie de moeder is overleden.
Vanden Abeele, Claire (2001). Nu jij er niet meer bent. Rouwen met kinderen en tieners. Tielt: uitgeverij Lannoo. Een zeer informatief boek waarin ook allerlei manieren beschreven worden waarop je kinderen en tieners kunt helpen om uiting te geven aan hun gevoelens.
Fiddelaers-Jaspers, Riet en Sabine Noten (2014). Herbergen van Verlies. Thuiskomen in het Land van Rouw. Heeze: In de Wolken. www.in-de-wolken.nl. Een mooi boek over liefde en rouw, o.a. gebaseerd op systemisch werk van Hellinger met veel praktijkvoorbeelden en mooie gedichten.