Overgewicht is een groeiend probleem in Nederland. Gemiddeld één op de zeven Nederlandse kinderen heeft overgewicht. Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) wil dit veranderen.
Tijdens hun jeugd leren kinderen wat leuk is en wat normaal is. En dat geldt ook voor wat een gezonde leefstijl inhoudt. Onze jeugd groeit op in een zogenaamde obesogene samenleving; een omgeving die uitnodigt tot veel eten en weinig bewegen. Van de voorbeelden die ze vanuit thuis meekrijgen tot de hobby’s van leeftijdsgenoten. Van welke producten in het oog springen in de supermarkt tot het aanbod in de schoolkantine. Als kinderen opgroeien in een gezonde omgeving en met een gezonde leefstijl, wordt dit hun hele leven de normaalste zaak van de wereld.
Samen met onze partners streven wij naar een samenleving waarin alle kinderen en jongeren wonen, leren, recreëren en werken in een gezonde omgeving met structureel aandacht voor een gezonde leefstijl in het algemeen en voor een gezond gewicht in het bijzonder. Een omgeving waarin de gezonde keuze weer de normaalste zaak van de wereld is.
In 2020 wil JOGG ten minste 1 miljoen kinderen en jongeren op deze manier de kans bieden gezonder te leven. Daarnaast wordt ingezet op een aanduidbare stijging van het aantal kinderen en jongeren met een gezond gewicht binnen de JOGG-gemeenten.
De JOGG­-aanpak in gemeenten richt zich op jongeren van 0 tot 19 jaar en hun omgeving (ouders, school, fysieke omgeving etc.).
Het aantal kinderen met overgewicht neemt wereldwijd sterk toe. Ook in Nederland. Ongeveer 1 op de zeven jongens en 1 op de zes meisjes heeft overgewicht. In sommige wijken is dat zelfs 1 op de 3 kinderen. Ernstig overgewicht en obesitas bij kinderen is een duidelijke risicofactor voor overgewicht en chronische ziekten bij volwassenen. Voorbeelden van gezondheidsproblemen zijn: hart­ en vaatziekten, diabetes type 2, orthopedische problemen, astma, vormen van kanker en psychische problemen als angst, depressie en negatief zelfbeeld.
De JOGG-­aanpak is gebaseerd op het s​uccesvolle Franse EP​ODE (Ensemble Prévenons l’Obésité Des Enfants, of “Samen overgewicht bij kinderen aanpakken”). Sinds 2010 werkt Jongeren Op Gezond Gewicht aan een aanpak die in Nederland nog beter zou werken.
Het fundament onder de JOGG-­aanpak bestaat uit vijf pijlers: politiek bestuurlijk draagvlak, publiek­private samenwerking, sociale marketing, wetenschappelijke begeleiding en evaluatie en het verbinden van preventie en zorg. De eerste vier pijlers komen overeen met EPODE. De vijfde pijler ‘verbinding tussen preventie en zorg’ is in Nederland hieraan toegevoegd.
Achter de JOGG­-aanpak schuilt een gedegen, strategisch programma. Aan de hand van 5 pijlers creëren we voor deelnemende gemeenten de voorwaarden voor succes van haar lokale initiatieven.
Gezond gewicht, als onderdeel van een gezonde leefstijl, heeft een belangrijke plaats in het collegeprogramma. Burgemeester en wethouders zijn enthousiast, bekend met en betrokken bij de JOGG­-beweging. Beleid zorgt voor een vruchtbare bodem voor lokale initiatieven.
Lokale bedrijven worden nauw betrokken bij de JOGG-­aanpak. Ze denken mee in het projectteam, leveren communicatiekracht en dragen actief en/of financieel bij aan activiteiten.
Leer de doelgroep echt kennen. Je leert hun taal te spreken en begrijpt wat hun drijft. Dat geeft inzicht in hoe je hun gedrag duurzaam kunt veranderen. Een JOGG­-gemeente past de principes van sociale marketing toe op de lokale situatie en wordt hierin ondersteund door de landelijke stichting.
Een JOGG­-gemeente gebruikt de meest effectieve interventies en meet het effect hiervan. Daarnaast wordt het proces gemeten en waar nodig bijgestuurd. Uiteraard wordt ook de BMI van de kinderen gemeten om daarvan te leren en succes aan te tonen.
In een JOGG­-gemeente signaleren (zorg)professionals overgewicht in een vroeg stadium. De zorg is goed op elkaar afgestemd en jongeren die zorg nodig hebben, komen direct op de juiste plek terecht.
De gemeente Elburg is in 2014, samen met 5 andere regiogemeenten, gestart als JOGG-gemeente. Om de JOGG beweging krachtig op gang te brengen is ervoor gekozen om in eerste instantie te focussen op een drietal wijken, de zogenoemde JOGG focuswijken. Naast dat in deze drie wijken een groot gedeelte van de doelgroep te vinden is, zijn ook de voorzieningen in deze wijken ruimschoots voorhanden.
JOGG Elburg focust zich op de wijken: Oosthoek, Vrijheid en de Pal. Naast verscheidene onderwijsinstellingen (basis- en voortgezet onderwijs), is er een goede zorgstructuur te vinden. Tevens zijn beweegvoorzieningen binnen acceptabele afstand en zijn er in potentie genoeg partners aanwezig/zichtbaar.
Dit betekent overigens niet dat andere wijken/gebieden niet in aanmerking komen voor ondersteuning vanuit JOGG. Goede initiatieven worden graag ondersteund, wel zal de aanzet vanuit het gebied zelf moeten komen.
In samenspraak met de 5 overige regiogemeenten (Harderwijk, Putten, Ermelo, Oldebroek, Nunspeet) werkt JOGG Elburg aan het realiseren van 15 doelstellingen. Denk bijvoorbeeld aan het opstarten van ‘gezonde scholen’ en creëren van gezondere sportkantines, maar ook aan het vormgeven van een zorgstructuur om overgewicht een halt toe te roepen.
Het is de ambitie van JOGG Elburg om ‘de gezonde keuze, de gemakkelijke keuze’ te maken. Dit willen wij bereiken door te werken aan een viertal onderdelen, te weten:
Samen met JOGG Oldebroek wordt actief gewerkt aan een verbinding tussen signaleerders en (zorg)aanbieders, om zodoende een actieve ketenaanpak te ontwikkelen. Overgewicht en obesitas worden op deze manier op tijd gesignaleerd en kan over de hele keten eenduidig worden aangepakt. De verbinding van preventie en zorg versterkt kortom de kwaliteit en de effectiviteit van de ketenaanpak.
Het afgelopen jaar is actief geïnvesteerd in de contacten tussen signaleerders en (zorg)aanbieders. Met elkaar is tevens gesproken om te komen tot een sluitende ketenaanpak, waarin niet alleen de doorverwijzing van kinderen met overgewicht belangrijk is maar ook de communicatie onderling. Aan de hand van vijf bijeenkomsten heeft dit geresulteerd in een handige ‘doorverwijstool’, contactenschema en communicatieprotocol.
De aankomende maanden wordt tevens gestart met Cool2BFit, wederom in samenwerking met JOGG Oldebroek. Cool2BFit is een erkende interventie die kinderen met overgewicht en obesitas actief helpt een gezondere leefstijl aan te meten. Is samenwerking met verschillende professionals worden de kinderen in kleine groepen uitgedaagd samen te sporten, maar vinden er ook regelmatig ouder- en kind bijeenkomsten plaats onder leiding van een diëtist of orthopedagoog.
Cool2BFit staat onder leiding van MOOR kids kinderfysiotherapie. Dit is een actieve partner in de zorgketen.
In de nabije toekomst hoopt JOGG Elburg een bredere groep signaleerders en (zorg)aanbieders aan de ketenaanpak toe te kunnen voegen.