In mijn adviesstrategie komt “eigen opwek” pas op de laatste plek. Dat doe ik heel bewust en met opzet omdat “zonnepanelen” en Lars een haat-liefde verhouding hebben. Veel van mijn klanten begonnen namelijk ooit met het leggen van zonnepanelen op hun dak om er na drie jaar achter te komen dat ze daardoor geen kuub gas minder verbruikt hebben. Áls ik in een plan al toekom aan zonnepanelen, dan pas als het dak goed kierdicht en geïsoleerd is, er nagedacht is over de staat van de dakpannen én we weten hoeveel stroom we eigenlijk nodig hebben in het All-Electric huis. Ik maak er geen vrienden mee maar ik zeg het toch : Zonnepanelen zijn soms cool (vaak lelijk) en vooral erg leuk als je het leuk vind om midden in de zomer in de meterkast naar een achteruitdraaiende Ferrarismeter te kijken, maar ze belemmeren me in het maken van een gedegen #vangaslos-plan. Toch komt het wel goed met die zonnepanelen hoor, maar pas in stap 3.
Toch geef ik hier toch wat algemene informatie over zonnepanelen. In mijn plannen probeer ik altijd tot visueel aantrekkelijke oplossingen te komen (het moet er over 20 jaar ook nog een beetje appetijtelijk uitzien in de wijk) en werk daarmee samen met de meest vooruitstrevende partijen op dat gebied. Die oplossingen zijn 50-100% duurder dan de mainstream foliepanelen uit China, dus voor de goedkoopste offertes (die ik sowieso niet maak, ik adviseer alleen) moet je niet bij mij zijn. Ok, dat vooraf…..
Zonnepanelen zijn misschien wel de meest in het oog springende verduurzamingsmogelijkheid. Niet alleen omdat ze letterlijk erg zichtbaar zijn maar ook omdat het duurzame aspect er van zeer voor de hand liggend is. De energie die het kost om een paneel te maken wekt het paneel in een jaartje of twee-drie (en dat wordt steeds korter) op waarna ze decennia lang stil en schoon het net vullen met schone energie.
Zonnepanelen zijn tegenwoordig eigenlijk veel meer Photovoltaische panelen (vandaar PV) : ook diffuus licht weekt elektronen los die door de omvormer tot echte wisselstroom omgetoverd kunnen worden.
Zonnepanelen kunnen op twee manieren aangesloten worden : als een ketting of als de bielzen onder treinrails : parallel.
De ketting is de goedkoopste oplossing maar kent met de meeste omvormers een technische belemmering : de zwakste schakel bepaalt de performance van de hele ketting/string. Door hoogwaardige panelen te kiezen en het systeem schaduwvrij neer te leggen is de opbrengst meestal toch erg goed. Overigens is het niet zo dat als 1 paneel in de schaduw ligt dat dan de productie stopt. In een zonnepaneel zitten diodes die bij schaduw het paneel kortsluiten, het doet dan niet meer mee voor de productie. Het kan wel dat de omvormer daar van in de war raakt en niet meer optimaal stroom omzet.
Het alternatief is het Parallelle systeem van Solar Edge waarbij een optimizer per paneel de optimale werking garandeert. In situaties met veel schaduw en/of dakvlakken kan het verlies van de panelen in de schaduw dat hierdoor ontstaat met maximaal 25% beperkt worden (dat is iets anders dan dat het 25% meer opbrengt, hier wordt veel misinformatie over verspreid helaas). Nadeel is dat er per paneel ongeveer 40-50 euro per optimizer voor het systeem bij komt. Groot voordeel is dat de opbrengst per paneel bewaakt kan worden. Vooral leuk voor verjaardagsfeestjes trouwens. #app #grafiekjes.
String omvormers krijgen tegenwoordig trouwens steeds meer intelligentie waardoor ze ontdekken dat er een paneel in de schaduw ligt. Hiervoor worden termen als schaduwmanagement gebruikt. Praktijktesten wijzen uit dat dit soort systemen nauwelijks minder opleveren dan parallel systemen.
Het diffuse aspect wat hierboven al besproken werd zorgt ervoor dat zonnepanelen in Nederland, kijkend van Oost naar West, bijna overal evenveel opleveren, als ze maar goed genoeg naar boven kijken. Schuine daken op oost en west onder 15 tot 20 graden vangen bijna evenveel licht als panelen die op het zuiden gericht staan, het verschil is maar 5-10 procent! Hierdoor kan je op veel meer plaatsen PV kwijt dan je zou denken. De eeste klanten met panelen op Noord (!) heb ik trouwens al gespot.
Op platte daken kun je dus, als de horizon maar een beetje vrij is, panelen oost-west onder een kleine hoek tegen elkaar leggen en bijna het hele oppervlak nuttig gebruiken. Groot voordeel is dat je dan ook bijna geen massa hoeft toe te voegen omdat de wind geen vat krijgt op zo’n laag systeem. Kies bij dit soort systemen het liefst kwalitatieve glas-glas panelen zonder rand. Dit omdat glas-glas panelen sterker zijn (hagelbuien) en randloze panelen helemaal schoon spoelen waar foliepanelen vervuilen langs de randen.