De Nederlandse vlaggendrager bij de openingsceremonie in Pyeongchang dacht de maanden na de Spelen in Rusland vaak terug aan de twaalfduizendsten die hij harder had moeten rijden om olympisch goud te winnen op de 500 meter.
De pijn van het verlies was des te groter bij Smeekens omdat er na zijn tweede 500 meter-race een ‘1’ achter zijn naam stond op het scorebord in de Adler Arena. Luttele momenten later vernam hij via zijn coach Jac Orie dat daar een ‘2’ van was gemaakt.
Pijn of niet. Je moet door. De enige remedie voor sporters om verlies te werken is tijd. Veel tijd. In je hoofd maak je nieuwe doelen. Doelen die hoop moeten geven. Doelen waar je naar toe werkt. Maar doelen die nog ontiegelijk ver weg zijn omdat de Spelen maar eens in de vier jaar zijn. Liefst 1471 dagen zitten er tussen de 500 meter in Sotsji en de 500 meter in Pyeongchang.
Jan Smeekens, 31 jaar en afkomstig uit Overijssel, is de man die het Nederlandse 500 meter-succes bijna acht jaar terug in gang zette. Misschien wel een beetje de grondlegger. Op 6 maart 2010 won hij – een Nederlander – in Erfurt voor het eerst in zijn loopbaan een wereldbekerrace op de 500 meter.
Smeekens maakte daarmee een eind aan een lange periode zonder Nederlands succes op de 500 meter. Jarenlang vochten vele Aziaten en één Canadees met verfijnde techniek om de winst op de kortste afstand, nu was daar met Smeekens ineens een Nederlander die zich met de besten kon meten.
Twee seizoen na zijn eerste wereldbekeroverwinning won Smeekens als eerste Nederlander ooit het wereldbekerklassement op de 500 meter. Wie weet wie Smeekens met die successen allemaal heeft geïnspireerd om zich ook toe te leggen op kortste afstand. Anno vandaag heeft Nederland welgeteld zes wereldtoppers op de 500 meter bij de mannen. Niemand die dat tien jaar terug had kunnen bevroeden.
Op het wereldkampioenschap afstanden van vorig jaar, op het olympische ijs van Gangneung, had Smeekens opnieuw een Nederlandse 500 meter-primeur. Als eerste landgenoot kroonde hij zich tot wereldkampioen op de sprintafstand.
Voor het eerst in de 500 meter-geschiedenis werden de medailles bij het voorbije WK vergeven op basis van één 500 meter-omloop in plaats van de gebruikelijke twee. Ook op de Spelen wordt aan de hand van één 500 meter-race bepaald wie goud wint. Over die verandering is een hoop gezegd en geschreven. Positief en negatief. Dat weet ook Smeekens, die tot de groep behoort die niet bepaald rouwig om de verandering is.
Bewijs daarvoor werd geleverd bij de afgelopen WK afstanden, waar Smeekens dus won. Maar bijvoorbeeld ook bij de WK afstanden van 2011 en 2013, die over twee omlopen gingen. Bij beide edities was Smeekens de snelste in de eerste 500 meter-heat. En ook bij de Spelen in Sotsji was Smeekens de man die in de eerste manche de snelste tijd noteerde. Vul zelf maar in wat dat met de uitslag had gedaan.
De schaatsers die alleen op de 500 meter uitkomen bij deze Spelen zijn voor 34 of 35 seconden wedstrijdschaatsen naar Zuid-Korea afgereisd. Jan Smeekens is er zo één. 34 of 35 seconden waarin het moet gebeuren. 34 of 35 seconden om wel zó hard te rijden dat je je voor de rest van je leven olympisch kampioen mag noemen. In plaats van twee minuten.