2 Inhoud Borstkanker Onderzoek kwaliteit van leven Aanleiding Doel ontwikkeling PDQ-BC Ontwikkeling vragenlijst Kwaliteit PDQ-BC Implementatie Knelpunten Conclusie
7 Onderzoek kwaliteit van leven Vrouwen met verdenking borstkanker Als borstkanker, dan keuze type operatie St Elisabeth ziekenhuis en ziekenhuizen in de regio (o.a. Jeroen Bosch ziekenhuis) Afname vragenlijsten vóór diagnose en 1, 3, 6, 12 en 24 maanden na diagnose (benigne groep) of operatie (borstkankergroep)
12 Conclusie onderzoek Vermoeidheid, depressieve symptomen, seksuele relatie, sociale steun en kwaliteit van leven belangrijke aspecten om te monitoren Persoonlijkheidskenmerk angst belangrijk
13 Aanleiding ontwikkeling PDQ-BC Onderzoek aanleiding tot psychosociale screening In praktijk weinig doorverwijzingen Doorverwijzingen o.b.v. vraag patiënt of omstandigheden Verpleegkundig specialist oncologie behoefte aan handvat Vanuit literatuur bekend dat zo n 20% van de kankerpatiënten psychologische en/of sociale problemen krijgt tijdens of na behandeling
14 Doel ontwikkeling PDQ-BC Komen tot een verbetering van de kwaliteit van de psychosociale zorg voor patiënten met een mammacarcinoom, die een aanvullende systemische behandeling met chemotherapie ondergaan en de daaropvolgende follow-up. Hierdoor kan het aanpassingsproces van de patiënten worden versneld en verkeren de patiënten daarbij niet onnodig lang in een emotionele crisis.
15 Ontwikkeling PDQ-BC Projectteam: Signalering van en verwijzing bij psychosociale problematiek van patiënten met een mammacarcinoom rondom de adjuvante chemotherapie Literatuurstudie naar beschikbare instrumenten Keuze type instrument: Generiek vs specifiek Subschaal scores vs totaal scores Literatuurstudie naar psychosociale problemen Keuze items
16 PDQ-BC Dispositionele angst (1 e keer) Toestandsangst Depressieve symptomen Seksualiteit Lichaamsbeeld Financiën Sociale steun Slapen Vermoeidheid Pijn Financiële en Sociale problematiek
17 Kwaliteit PDQ-BC (1) Onderzoek naar betrouwbaarheid en validiteit N=311 (St Elisabeth ziekenhuis) Invullen: voor start CT 2 weken na einde CT 3 maanden na einde CT 12 maanden na einde CT Bogaarts et al., Support Care Cancer, 2011, 2012
23 Wat doen we ermee? (1) Afname PDQ-BC op diverse momenten Bij oncologie Verpleegkundig specialist is de spil Afname momenten cf onderzoek Bij scores boven cut-off waardes volgt advies verwijzing naar mmw, mp of psychiatrie
24 Wat doen we ermee? (2) Voordelen screening: systematisch navragen psychosociale aspecten adequate doorverwijzing structureert gesprek Is er psychologische behandeling vereist n.a.v. de scores? Ja Gevaar voor ernstige crises of psychose?** Nee Acute emotionele ondersteuning?* Beslisboom Verwijs-Wijzer Ja Is er sprake van suïcidaliteit, verwardheid, Nee Ja aanhoudende angst en/of depressies? Consult psychiatrie Consult psychiatrie Ja Contact opnemen met oncologie verpleegkundige van de dagbehandeling Nee Is er psychologische behandeling vereist n.a.v. descores? Ja Consult Medisch psychologie Scores: Depressie 20 t/m 27 Angst momentaan 16 t/m 23 Angst persoonlijkheid 21 of hoger met > dan 13 op momentane angst en > dan 17 op depressie Scores: Steun gelijk aan 4 of hoger Sociaal gelijk aan 9 of hoger Financieel gelijk aan 3 of 4 Angst persoonlijkheid hoger of gelijk aan 21 wanneer niet > dan 17 op depressie en niet > dan 13 op momentane angst Nee Is er sprake van psychosociale problematiek n.a.v. scores? Ja Consult medisch maatschappelijk werk Nee Vervolg screening middels PDQ-BC volgens protocol
26 Wat doen we ermee? (4) Onderdeel standaard zorg Iedereen ziet nut Door mede ontwikkelen betrokken Logistiek / meetmomenten passend in zorg Nu implementeren in alle onderdelen borstkankerzorg
27 Knelpunten Specifiek vs generiek Subschaal score vs totaal score (voor doorverwijzing) Nu nog papier (excell etc.) Screeningsmomenten: Te vroeg? Te laat?
29 Knelpunten Specifiek vs generiek Subschaal score vs totaal score (voor doorverwijzing) Nu nog papier (excell etc.) Screeningsmomenten: Te vroeg? Te laat?
30 Conclusie Onderzoek en gevoelde wens in de praktijk aanleiding tot ontwikkeling PDQ-BC Goede psychometrische kwaliteiten PDQ-BC Gelijktijdig implementatie en validatie Keuzes op basis van primaire doel Keuzes hebben beperkingen
Richtlijn Mammacarcinoom Truus Smit-Hoeksma Waterlandziekenhuis, Purmerend Fase in de richtlijnontwikkeling - uitwerken conclusie literatuursearch - schrijven aanbevelingen Aanleiding voor aanvullingen
IN BALANS BLIJVEN ALS ONCOLOGIE PATIENT - Plaats van yoga - Oncologie multidisciplinair Van verwijzing tot nazorg De komende 20 minuten Voorstellen Doel Oncologie MCA Samen traject doorlopen van een patiente