Bij chemotherapie wordt een combinatie van de volgende middelen gegeven: een 5HT₃-(serotonine)receptorantagonist, neurokinine-1 (NK1)-receptorantagonist, dexamethason en olanzapine.
Bij radiotherapie wordt een combinatie van de volgende middelen gegeven: een 5HT₃-(serotonine)receptorantagonist, dexamethason en metoclopramide.
Preventie en behandeling van postoperatieve misselijkheid en braken bij volwassenen en bij kinderen ≥ 1 maand.
Bij sterk emetogene chemotherapie (bv. cisplatinebevattende kuur): op de dag van de chemotherapie 8 mg i.v. als eenmalige injectie óf 8–16 mg eenmalig als infusie òf 8 mg i.v. gevolgd door een- of tweemaal 8 mg i.v. met een interval van 2–4 uur of door een continu infuus van 1 mg/uur gedurende maximaal 24 uur. De eerste dosis 15 min voorafgaand aan de chemotherapie geven als langzame i.v.-injectie (minstens 30 s) van 8 mg of als infuus van 8–16 mg gedurende ten minste 15 min. Zo nodig onmiddellijk voorafgaand aan de chemotherapie, dexamethason in hoge dosis i.v. toedienen om de effectiviteit te verhogen. Na de eerste 24 uur gedurende maximaal 5 dagen, indien nodig, 8 mg oraal 2– 3×/dag of 16 mg rectaal 1×/dag.
Bij minder sterk emetogene chemotherapie (bv. kuur met cyclofosfamide, doxorubicine en/of carboplatine): op de dag van de chemotherapie 8 mg oraal elke 12 uur of 16 mg rectaal 1×/dag gedurende maximaal 5 dagen; de eerste dosis tabletten 1–2 uur vóór de chemotherapie geven en in geval van zetpillen 2 uur vóór de chemotherapie. Desgewenst kan de eerste dosis i.v. worden toegediend, als langzame i.v.-injectie (minstens 30 s) van 8 mg of als infuus van 8 mg gedurende 15 min onmiddellijk voorafgaand aan de kuur.
Op basis van lichaamsoppervlak: bij een lichaamsoppervlak van < 0,6 m² starten met 5 mg/m² i.v. onmiddellijk voorafgaand aan de kuur, gevolgd door 2 mg oraal 12 uur later en daarna gedurende maximaal 5 dagen 2 mg 2×/dag oraal; bij een lichaamsoppervlak van 0,6–1,2 m² starten met 5 mg/m² i.v. onmiddellijk voorafgaand aan de kuur, gevolgd door 4 mg oraal 12 uur later en daarna gedurende maximaal 5 dagen 4 mg 2×/dag oraal; bij een lichaamsoppervlak van > 1,2 m² starten met 5 mg/m² max. 8 mg i.v. onmiddellijk voorafgaand aan de kuur, gevolgd door 8 mg oraal 12 uur later en daarna gedurende maximaal 5 dagen 8 mg 2×/dag oraal. De intraveneuze dosis mag maximaal 8 mg per keer zijn, de totale dagdosis mag de dosis voor volwassenen van 32 mg niet overschrijden.
Op basis van lichaamsgewicht: starten met 0,15 mg/kg i.v. (max. 8 mg) onmiddellijk voorafgaand aan de kuur; zonodig deze dosering maximaal 2× herhalen met tussenpozen van 4 uur. De intraveneuze dosis mag maximaal 8 mg per keer zijn, de totale dagdosis mag de dosis voor volwassenen van 32 mg niet overschrijden. Vervolgens gedurende maximaal 5 dagen, indien nodig, bij een lichaamsgewicht ≤ 10 kg 2 mg 2×/dag oraal en bij een lichaamsgewicht > 10 kg 4 mg 2×/dag oraal.
Maximale begindosis 8 mg, toedienen als i.v.-infuus gedurende minstens 15 minuten. Zo nodig gevolgd door een- of tweemaal 8 mg i.v.-infusie met een interval van 4 uur.
8 mg oraal elke 12 uur, de eerste dosis 1–2 uur vóór de radiotherapie of 16 mg rectaal 1×/dag, de eerste dosis 2 uur vóór de radiotherapie. De duur is afhankelijk van de radiotherapie. Desgewenst kan de eerste dosis i.v. worden toegediend, als een eenmalige langzame i.v.-injectie (minstens 30 s) van 8 mg direct voorafgaand aan de radiotherapie. Daarna continueren met orale of rectale behandeling.
preventief: eenmalig 4 mg langzaam i.v. (minstens 30 s) bij inductie van de anesthesie òf 16 mg oraal 1 uur vóór de anesthesie. Behandeling: eenmalig 4 mg langzaam i.v. (minstens 30 s).
als preventie of behandeling: 0,1 mg/kg langzaam i.v. (minstens 30 s), max. 4 mg, vóór, tijdens of na de inductie van de anesthesie of na de operatie.
Bij matig of ernstig gestoorde leverfunctie bedraagt de maximale dagdosering 8 mg (oraal of i.v.); het gebruik van zetpillen is niet onderzocht bij een matig of ernstig gestoorde leverfunctie.
Doses > 8 mg tot 16 mg parenteraal alleen toedienen als intraveneuze infusie in ten minste 15 min. Parenterale toediening van doses ≤ 8 mg als langzame intraveneuze injectie in ten minste 30 s of als intraveneuze infusie in ten minste 15 min.
De smelttablet niet door de beschermende folie drukken; op de punt van de tong laten smelten, daarna doorslikken.
Soms (0,1-1%): insulten, bewegingsstoornis (inclusief extrapiramidale reacties zoals oculogyrische crisis en dyskinesie), pijn op de borst met en zonder ST-depressie, aritmie, bradycardie, hypotensie, hikken, asymptomatische verhoging van leverfunctiewaarden.
Zelden (0,01-0,1%): diarree en buikpijn, overgevoeligheidsreacties (inclusief soms fatale anafylaxie). QT-verlenging, incl. 'torsade de pointes'. Duizeligheid en voorbijgaande visusstoornissen (zoals wazig of dubbelzien) vnl. tijdens snelle i.v.-toediening.
Zeer zelden (< 0,01%): ernstige bulleuze huidreacties zoals toxische epidermale necrose, Stevens-Johnsonsyndroom. Voorbijgaande blindheid voornamelijk bij i.v.-toediening.
Gelijktijdig gebruik van apomorfine is gecontra-indiceerd vanwege meldingen van ernstige hypotensie en verlies van bewustzijn.
Bij gelijktijdig gebruik van sterke CYP3A4-inductoren (zoals fenytoïne, carbamazepine en rifampicine) neemt de orale klaring van ondansetron toe, leidend tot een lagere bloedconcentratie.
Wees voorzichtig bij combinatie met geneesmiddelen die het QT-interval verlengen en/of elektrolytenafwijkingen veroorzaken (o.a. kinidine, disopyramide, sotalol, tricyclische antidepressiva, sommige antipsychotica, macrolide antibiotica, chinolonen, enkele antimycotica).
Gelijktijdig gebruik met cardiotoxische geneesmiddelen (bv. antracyclinen (bv. doxorubicine, trastuzumab), bepaalde antibiotica (bv. erytromycine), sommige anti-aritmica (bv. amiodaron), β-blokkers) vergroot de kans op ritmestoornissen.
Bij combinatie van een 5HT₃-receptorantagonist met andere serotonerge middelen (waaronder SSRI's en SNRI's) is het serotoninesyndroom gemeld.
Overgang in de moedermelk: Ja, bij dieren. Cumulatie met melk/plasmaratio van 5,2/1 (ondansetron en metabolieten).
Niet gebruiken bij patiënten met het aangeboren lange-QT-syndroom. Voorbijgaande ECG-veranderingen, inclusief verlengd QT-interval en 'torsade de pointes', kunnen voorkomen. Wees voorzichtig bij een groter risico van verlenging van het QT-interval of hartaritmieën.
Voorzichtigheid is geboden bij tekenen van een subacute darmobstructie, omdat 5HT₃-receptorantagonisten de darmmotiliteit kunnen verminderen.
Ademhalingsproblemen symptomatisch behandelen; deze kunnen een voorbode zijn van een overgevoeligheidsreactie.
Wees extra alert op bloedingen bij toediening bij een operatie aan neus- of keelamandelen; ondansetron kan deze bloedingen maskeren.
Pediatrische patiënten die ondansetron krijgen toegediend in combinatie met hepatotoxische chemotherapeutica nauwlettend controleren op een verslechterde leverfunctie.
Er zijn geen onderzoeksgegevens over de toepassing van ondansetron ter preventie van vertraagde of langdurige misselijkheid en braken veroorzaakt door chemotherapie of radiotherapie.
Er is nog niet voldoende ervaring met ondansetron ter preventie en behandeling van postoperatieve misselijkheid en braken bij kinderen jonger dan 2 jaar.
Visusstoornissen, ernstige obstipatie, hypotensie, vasovagale episode met een voorbijgaand tweedegraads AV-blok. Bij kinderen zijn symptomen van het serotoninesyndroom gemeld.
Selectieve 5HT₃(serotonine)-receptorantagonist. Het werkingsmechanisme is niet precies bekend. De braakreflex die optreedt na cytostaticagebruik of radiotherapie berust waarschijnlijk op het vrijkomen van serotonine. Door blokkering van 5HT₃-receptoren in het maag-darmkanaal en het centrale en perifere zenuwstelsel gaat ondansetron de braakreflex tegen. Het werkingsmechanisme bij postoperatieve misselijkheid en braken is niet bekend, maar berust mogelijk op een soortgelijk principe.
F oraal 55–60% door 'first pass'-effect, rectaal 60%. Bij ernstig gestoorde leverfunctie is Foraal ca. 100% door wegvallen van 'first pass'-effect.
T 1/2el ca. 3 uur (injectie, tablet), ca. 6 uur (zetpil), bij mild tot matig gestoorde leverfunctie ca. 9 uur (6–22 uur), bij ernstig gestoorde leverfunctie 15–32 uur. Kinderen van 1–4 maanden ca. 7 uur.