Een vennootschap die leningen aangaat bij een ander groepslid, kan de interest op die leningen niet meer aftrekken in de mate dat de geleende bedragen vijf maal hoger zijn dan het eigen vermogen. Op het laatste moment is wel een versoepeling ingevoerd voor vennootschappen die zich bezighouden met het thesauriebeheer binnen een groep. De nieuwe thin cap-regeling is van toepassing vanaf 1 juli 2012.
Er bestond al enige tijd een maatregel die gericht was tegen ondergekapitaliseerde vennootschappen. Dat zijn vennootschappen die vooral gefinancierd worden door vreemd kapitaal (leningen) en niet door eigen vermogen (zgn. thin cap, de afkorting van thin capitalisation of onderkapitalisatie). Het probleem in de ogen van de wetgever is dat de interest die betaald wordt op al die leningen, de belastbare basis van de betrokken vennootschap volledig kan uithollen. De verhouding van 7 op 1 (schuldenlast zeven maal hoger dan eigen vermogen) bakende daarbij de gevarenzone af. In de mate dat die verhouding overschreden werd, verloor de vennootschap het recht op aftrek van de interest die ze betaalde. Interest die betrekking had op het gedeelte van de leningen boven 7:1, was dus niet aftrekbaar.
Tot nu toe had die maatregel echter een zeer beperkte impact omdat hij alleen van toepassing was op leningen bij een persoon of een entiteit in een belastingparadijs. Maar daar komt nu verandering in.
Begin 2012, in het kader van de belastingmaatregelen van de nieuwe regering, is die regeling op twee punten verstrengd. Ten eerste is de verhouding van 7:1 verstrakt tot 5:1. Bovendien is de aftrekbeperking nu ook van toepassing op alle leningen binnen een groep. Het begrip groep wordt gedefinieerd als in artikel 11 van het Wetboek Vennootschappen.(moedervennootschappen die controle uitoefenen over dochters, d.w.z. een beslissende invloed hebben op het beleid bv. omdat zij de meerderheid van de aandelen bezitten; of vennootschappen die een consortium vormen, d.w.z. onder centrale leiding staan).
Die verstrengde regeling is al enkele maanden geleden in het Staatsblad verschenen (programmawet van 29 maart 2012) maar was tot nu toe nog niet effectief in werking getreden. De inwerkingtreding werd namelijk op het laatste nippertje uitgesteld omdat er een probleem vastgesteld was met vennootschappen die aan cash pooling doen binnen een multinationale groep. Aangezien die vennootschappen juist als taak hebben om kapitaal te verzamelen bij groepsleden en het dan door te lenen aan andere groepsleden, zouden zij keihard getroffen worden door de nieuwe maatregel en misschien wegtrekken uit België.
Daarom heeft het Parlement nu een wijziging van de nog maar enkele maanden oude wet goedgekeurd. Vennootschappen die belast zijn met het dagelijks gecentraliseerd thesauriebeheer binnen een groep, mogen rekening houden met hun netto-interestpositie. Om te bepalen of de 5:1-verhouding overschreden is en dus de aftrekbeperking van toepassing is, moet weliswaar nog altijd alleen naar de schulden gekeken worden (zonder aftrek van vorderingen). Maar het bedrag aan interest dat daarna effectief in verworpen uitgaven terechtkomt, mag op netto-basis berekend worden. Dat wil zeggen dat de ontvangen interest afgetrokken mag worden van de betaalde interest.
Samengevat: of de aftrekbeperking van toepassing is, wordt bij cash pooling op dezelfde manier bepaald als bij andere vennootschappen, maar het bedrag waarop de aftrekbeperking toegepast wordt, is kleiner.
Stel: de vennootschap heeft een eigen vermogen van 1000. Haar schuld bij andere groepsvennootschappen in het kader van thesauriebeheer bedraagt 6000. Ze heeft ook vorderingen ten belope van 3000 t.a.v. andere groepsvennootschappen. Ze betaalt 600 interest aan andere groepsvennootschappen en ontvangt zelf 300 interest van andere groepsleden in het kader van datzelfde thesauriebeheer.
De 5:1-verhouding is in elk geval overschreden (6000 > 5 × 1000), dus een deel van de interest is niet aftrekbaar. Van de interest die ze betaalt aan andere vennootschappen binnen dezelfde groep, zou in normale gevallen 1000/6000 (de mate van overschrijding van de 5:1-verhouding) niet aftrekbaar zijn, d.w.z. 100 (600 × 1000/6000). Als het om cash pooling gaat, mag echter uitgegaan worden van de netto-interestpositie: 600-300 = 300. Niet-aftrekbaar is dan: 300 × 1000/6000 = 50.
Er zijn nog andere uitzonderingen. Zo tellen leningen bij een bank niet mee. Die mag men gewoon buiten beschouwing laten als men wil nagaan of de 5:1-verhouding overschreden is. En leasing- en factoringvennootschappen vallen helemaal buiten de regeling.
Aan de andere kant is het niet mogelijk aan de maatregel te ontsnappen door een onafhankelijke derde in te schakelen. Want als die derde op zijn beurt gefinancierd wordt door een groepslid, of als een groepslid zich garant stelt voor de lening, wordt de lening toch beschouwd als intragroepsfinanciering en is de aftrekbeperking dus van toepassing.
De maatregel is van toepassing sinds 1 juli 2012. Hij is ondertussen ook verschenen in het Staatsblad.