Hoe meer verstedelijking, hoe beter een land ervoor staat qua menselijke ontwikkeling. Dat blijkt uit nieuwe gegevens van de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De instituten willen verstedelijking op hun prioriteitenlijst plaatsen.
Volgens de Wereldbank en het IMF woont 96 procent van de 1,4 miljard extra inwoners die ontwikkelingslanden tegemoet kunnen zien tegen 2030 in stedelijke gebieden. Dat kan aanzienlijke kansen bieden, als op een goede manier met die trend wordt omgegaan, stellen ze.
In het gezamenlijke rapport dat gisteren werd gepresenteerd, constateren de twee instellingen dat verstedelijkte landen beter scoren op ontwikkeling dan minder-verstedelijkte landen. Dat geldt in het bijzonder voor de Millenniumdoelen (MDG's) van de Verenigde Naties (VN), die in 2015 bereikt moeten zijn.
"Landen met een verstedelijkingsgraad boven 60 procent zullen naar verwachting 50 procent meer millenniumdoelen halen dan landen met een verstedelijkingsgraad van 40 procent of minder", staat in het Global Monitoring Report (GMR) 2013. "Het komt erop neer dat geen enkel land een hoog inkomen kan bereiken zonder te verstedelijken. Een verstedelijkingsgraad van meer dan 70 procent is typerend voor hogeinkomenslanden."
Het GMR-rapport verschijnt dit jaar voor de tiende keer. Het biedt jaarlijks een blik op de vooruitgang op het gebied van de millenniumdoelen. Het suggereert dat in de afgelopen decennia aanzienlijke vooruitgang is geboekt in het terugdringen van de extreme armoede in de wereld. Het aantal mensen dat moet leven van minder dan 1,25 dollar per dag, daalde van de helft van de bevolking in ontwikkelingslanden in 1981 tot 21 procent in 2010. Dat ondanks het feit dat de bevolking in die ontwikkelingslanden in dezelfde periode groeide met bijna 60 procent.
Een buitenbeentje is Afrika ten zuiden van de Sahara. Daar verdriedubbelde de extreme armoede in de afgelopen drie decennia tot ongeveer 414 miljoen mensen. "De sterke stijging van het aantal armen in Afrika is een trieste aanklacht tegen de rijke landen en de elite die maar al te vaak hun behoeften najagen ten koste van de armsten", zegt Emma Seery, een woordvoerder van Oxfam. "Als de Wereldbank een einde wil maken aan extreme armoede, moeten er moeilijke keuzes worden gemaakt die raken aan de gevestigde belangen die een eerlijker wereld in de weg staan."
Hoewel het GMR veel positiever is over de internationale macro-economische ontwikkelingen dan vorig jaar, moet er nog veel gebeuren om de millenniumdoelen te halen. "Er is geen reden tot zelfvoldaanheid", zei Jos Verbeek, econoom bij de Wereldbank en hoofdauteur van het rapport, gisteren bij de presentatie ervan. "Uit de huidige analyses blijkt dat er zonder snelle vooruitgang wereldwijd nauwelijks nieuwe millenniumdoelen gehaald zullen worden."
Verbeek stelde echter dat de snelle verstedelijking regeringen kansen biedt. Verstedelijking en hogere inkomens gaan hand in hand, zei hij. Stedelijke gebieden doen het veel beter op het gebied van de millenniumdoelen dan plattelandsregio's, vooral op het gebied van armoede. "Eén conclusie is dat we verstedelijking moeten aanmoedigen, en niet moeten proberen die te hinderen of vertragen. Een andere conclusie is dat we mobiliteit moeten faciliteren, vooral in landen die deels verstedelijkt zijn", zei Verbeek.
Momenteel woont bijna driekwart van de wereldwijde armen op het platteland. Zowel de Wereldbank als het IMF willen in de komende jaren inzetten op het verkleinen van de kloof tussen stad en platteland. "Kwalitatief goede gezondheidszorg en onderwijs zijn van essentieel belang om de armoede waar dan ook te verminderen", zei Seery van Oxfam. "Maar voor de plattelandsbevolking zijn toegang tot land en investeringen in kleinschalige landbouw ook cruciaal om te ontsnappen aan armoede."
In steden zijn de voorzieningen vaak beter omdat er veel mensen op een klein oppervlak wonen. Maar slechte stedelijke planning kan ook een tegengesteld effect hebben, waarschuwen de Wereldbank en het IMF. Er ontstaan dan sloppenwijken waar veel inwoners het moeten stellen zonder voorzieningen, en soms zonder burgerrechten.