Columns uit Parool over Ajax. Leuk om jaren later nog eens terug te lezen, het geeft een goed beeld over het seizoen dat de Amsterdamse club had ooit.
Bijzonder boek? Mwoah. Interessant voor niet Ajacieden? Denk het niet, maar daar kan de schrijver niets aan doen, daarvoor was het seizoen 02-03 net niet bijzonder genoeg.
Citaat: “Het is dat Maarten Stekelenburg in vorm is, anders was het verloren zaak geweest. In de 68e minuut vervangt Cameron Sikora. Ook de spits heeft het moeilijk. Maar als Krohn Dehli in de verlenging een scherpe voorzet geeft, duikt hij plotseling op. Met zijn teen werkt hij de bal binnen. Een kans, een goal, 1-0: een echte spits. Cameron lijkt klaar voor meer.” (p.99)
Heerlijk gedateerde muziek, schitterende jaren zeventig beelden en in alles een typerend tijdsbeeld.
Alle twijfels waren weg. Velen dachten dat hij het niet meer kon. Hij was een geldwolf. Een intrigant. Een verzaker. Over de top.
En toen dat stiftje. Doelman Metgod kon alleen bewonderend toekijken naar die bal die even later achter hem in het net zou gaan vallen.
Mijn tante is niet heel oud geworden. Maar ze leverde een bijzondere prestatie. Meer dan vijftig jaar zag ze elke wedstrijd van mijn clubje. Slechts een keer was de griep zo zwaar dat ze in bed bleef liggen. Als meisje aan de hand van haar vader, mijn opa ging ze al mee. Later speelde haar kleine broertje, mijn vader in het eerste. Haar man werd voorzitter. En ik heb ook nog jaren mee mogen doen. En altijd wist ik waar mijn tante stond. En als ik haar nog niet had gezien, dan hoorde ik haar wel. Ze had een roodzwarte bril op, nooit hadden we een scheidsrechter mee, geen twijfelgeval dat aan de tegenpartij werd gegeven liet ze voorbijgaan. Ze werd gekozen tot clubvrouw van het jaar, als symbool voor de vele trouwe supporters die mijn clubje heeft, zelfs al spelen we maar vierde klasse.
Vorige week kreeg jij ineens een lading kritiek over je heen, vanwege dit filmpje. Ineens was jij de reden dat heel Nederland een hekel aan Amsterdammers had. Dat ze in Enschede, Rotterdam en Utrecht juichten toen De Graafschap gelijk maakte. Alsof dat jouw schuld was.
Wat een onzin. Jij kent nog clubliefde, een fenomeen dat bijna uitgestorven is. Hartjes maken naar de supporters kunnen ze na een mooie goal, maar aan het eind van een half geslaagd seizoen gaan ze cashen bij een degradatiekandidaat in de Premier League. Natuurlijk zie jij alles door een rood-witte bril. Logisch. Ik kan me een regenachtige, erg koude maandagavond in de Meer herinneren, waar Ajax 2 won van Vitesse 2. Ik kwam je tegen die avond. En toen jaren later een van onze jeugdspelers in de jeugd van FC Twente/Heracles speelde tegen Ajax A2, waar ik een stukje over mocht schrijven, liep jij, natuurlijk, op de Toekomst.
Jij bent geen fossiel. Jij bent niet dement, laat de mensen maar lullen. Jij hebt clubliefde. Dan is het je vergeven dat je alles en iedereen de schuld geeft van een wanprestatie van jouw clubje. Natuurlijk zie je dan niet-gegeven strafschoppen en overgemotiveerde tegenstanders. Logisch dat je een complot ziet. Wat een kutjaar heb je. In de Europa League tegen lachwekkende clubs niet doorgaan. In de beker die eigen goal van Veltman (ging een overtreding aan vooraf toch?), toen ging Johan ook nog, alleen een kampioenschap was een schrale troost geweest. En toen ging dat ook nog eens niet door.
Laat ze allemaal maar lullen. In Doetinchem zag het er naar uit dat je gelijk had. Dat je nog best een kwartiertje mee had kunnen hobbelen. En als ze dan een dag later je mening vragen, dan kunnen ze hem krijgen. Een heerlijke zeven minuten durende tirade vol van clubliefde. Met een beetje frustratie er door, maar wie echte clubliefde kent, vergeeft je dat.
Ajax, Barcelona, in het nieuws, In Memoriam, Johan Cruijff, Nederlands elftal, Oranje, voetbal, voetbalheld
Omdat er nooit genoeg aandacht besteed kan worden aan de meest invloedrijke voetballer aller tijden. Misschien was Maradona wel iets beter. Misschien haalt Messi iets meer prijzen. Is Pele iets bekender. Zijn Gullit en Ronaldo betere atleten. Was Beckham populairder.
Geen van hen heeft het voetbal zo zeer veranderd als Johan Cruijff. De afgelopen weken, na zijn dood, overal terugblikken, ook hier op dit blog. Maar we kunnen nummer 14 nooit genoeg eren. Dus vandaag nog een keer terug naar 1972.
Liefst acht van de auteurs van dit kleinood sprak ik al eens. Een aantal anderen al eens via social media. Natuurlijk moest ik dit boekje hebben. Sterker nog, een stukje van mij verscheen op de site van dit boek. En stiekem ben ik wel jaloers op degenen die wel in het boekje staan. Daar had mijn verhaal best wel tussen gepast. Niet dat ik beter kan schrijven dan degenen in dit boek, maar niet elk verhaal is even relevant, even interessant.
Dat het boek er kwam snap ik weer wel. In een tijd waarin een paar punten pakken in de groepsfase van de Champions League al heel wat is, is de winst van twee decennia geleden een unieke gebeurtenis. Het allerbeste team van de wereld en dat gewoon met drie kwart eigen kweek. Kom daar nog maar eens om. Zet een aantal voetbalnostalgici samen en gezamenlijk hebben ze het over de scoringsdrift van Litmanen, de rushes van Overmars, de passes van Frank de Boer, het intikkertje van Kluivert en de terugkeer van Rijkaard. Als Ajax-fan mag ik graag meepraten.
Mooi is dat het ze is gelukt om het voorwoord door Louis van Gaal te laten schrijven, maar ook dat ze Danny Blind aan het woord laten. Vooral die unieke kans, vlak voor tijd, kwam ineens weer uit de donkere kamers van het geheugen naar boven. Wie kan zich nu nog voorstellen dat het gebeurt: 1-0 voor en met een counter komt de laatste man alleen voor de keeper? Hij mist zelfs. Wat als het was misgegaan? Voetbal begon al veel groter, veel saaier te worden, maar alleen al dat moment gaf aan dat het nog een erg mooie tijd was. Dat het spelletje zelf soms nog voorging, zelfs al was het de belangrijkste wedstrijd van het jaar.
Een boek vol persoonlijke herinneringen dus, erg leuk om te lezen. Van de busreis van Marcel Stephan, het feest langs de gracht van Annemarie Postma, het kijkje achter de schermen door David Endt, Nicky Samson op het Leidseplein tot Erik van Wijk die in Rotterdam moeite moest doen om een kroeg te vinden waar de wedstrijd te zien was, allemaal leuke verhalen. Ben wel benieuwd hoeveel niet-Ajaxfans dit boek ook hebben aangeschaft of zelfs daadwerkelijk hebben gelezen.
Citaat: “Het is een belangrijk moment, een belangrijke dag, een belangrijke periode in de geschiedenis van Ajax zelfs. Hier begint iets, bij die zelfverzekerde man die de pers uitdagend aankijkt en zichzelf vlot en iets te gretig analyseert. Er hangt iets in de licht. Van Gaal karakteriseert zichzelf zonder na te denken als ‘zeer consequent, eerlijk en direct’. “ (p.51)
Deze week speelde Ajax in het Olympisch stadion tegen JOS. Helaas was ik er niet bij. Een aantal van mijn Blogbroeders wel. Twintig jaar geleden zat ik wel in het stadion, ook toen speelde Ajax een uitwedstrijd.
Het stadion van Volendam werd verbouwd, de ploeg uit het vissersdorpje speelde dus zijn thuiswedstrijd tegen het grote Ajax in het Olympisch stadion. Ajax was veel sterker, maar verloor wel met 1-0. Een paar weken later werd het alsnog kampioen.
Het mooiste moment kwam vlak na de aftrap. In het volle stadion waren weinig Volendammers te bekennen, bijna 50.000 Amsterdammers genoten van een voorzichtig voorjaarszonnetje en een team dat een jaar later Europa zou veroveren. Ajax trapte af en de bal ging meteen naar de vleugel. Daar stond echter de grensrechter die vlagde voor buitenspel. Een stukje voor me staat een flink uit de kluiten gewassen Amsterdammer op en schreeuwt met luide stem door het nog rustige stadion: “Thuisfluiter!”
Vorige maand zat ik in de kleedkamer te wachten toen David Endt binnen kwam. Hij was ingevlogen als assistent coach, naast Abe van den Ban. Tussen het team van bloggers voelde hij zich thuis leek het wel. Naar het stadion had ik de eer hem een lift te geven, carpoolen met een Ajax-legende, er zijn slechtere dagen in mijn leven geweest.
Een tijdje daarvoor had ik een boek van hem gelezen. Dat heb ik hem op dat moment niet verteld. Hoe breng je zoiets het gesprek in? Maar toen ik hem na onze wedstrijd zag staan, groenwit gestreept shirt aan, van een Belgische club waar hij ooit speelde, om de Wageningenfans een blijk van waardering te geven, Panini-album onder zijn arm, toen herkende ik de ware voetballiefhebber. De sfeer die zijn stukjes uitstralen, de romanticus die van Ajax en Inter houdt, maar ook andere liefhebbers in hun waarde laat.
In Gloria Victoria beschrijft hij hoe Ajax in 1995 de Champions League won, toen dat toernooi nog exclusief voor kampioenen bedoeld was en niet automatisch voor de clubs met de grootste begrotingen. Toen je met twee goede opeenvolgende lichtingen nog een elftal kon bouwen en niet je grootste talenten kwijtraakte voordat ze een reeks van vijf goede wedstrijden achter elkaar hadden gespeeld. Ook een tijd toen ik na een paar maanden televisieloos te hebben geleefd eerst een toestel aanschafte en vlak daarna een video om de wedstrijden op woensdagavond te kunnen opnemen, terwijl ik in Utrecht een cursus had. Daarna met de trein terug naar Amsterdam en dan met mijn walkman op de oren, hoofd naar beneden in de tram naar huis zat, om dan om 11 uur ’s avonds nog een hele wedstrijd te gaan kijken.
Tijdens die wedstrijden zat David Endt ongetwijfeld met zijn potloodje in een schriftje aantekeningen te maken, zoals ik hem dat in Wageningen ook zag doen, om later uit te werken, met dit schitterende boek als gevolg. Endt heeft het weliswaar over voetbal, maar zijn stukjes zijn geen wedstrijdverslagen. Zijn stukjes zijn sfeerimpressies. Tijdloos, niet geschikt voor de krant van donderdagochtend, maar onmisbaar voor de echte fan, voor de liefhebbers, voor de romantici.
Het hoofdstuk over de thuiswedstrijd tegen AEK Athene is een goed voorbeeld. Het was de wedstrijd van Tarik Oulida. Een groot talent dat uiteindelijk toch niet de ster werd die velen in hem zagen. Achteraf gezien was dit de wedstrijd van zijn carrière. Maar niemand weet dat op dat moment nog. Toch had Endt al door dat een heel bijzondere wedstrijd was voor Oulida.
Elke wedstrijd krijgt een eigen hoofdstuk. Geen dik boek dus. Hoeft ook niet. Mocht je het seizoen ’94-’95 gemist hebben, omdat je te jong was, ergens op de wereld zat waar voetbal minder belangrijk was of een slecht geheugen hebt, dan is dit het boek dat je moet lezen om te weten hoe het was.
Citaat: “Als speelt Ajax thuis, zo gaat de bal van voet naar voet. Bayern laat het begaan en sluit de rijen. Het wacht op de mogelijkheden die ongetwijfeld zullen komen. Als het geluk heeft, scoort Ajax niet. Dat er inderdaad geen Amsterdamse doelpunten komen heeft minder met geluk dan met gebrek aan topvorm te maken.” (p.94)
Ajax, Barcelona, boeken, boeken 2013, boekrecensie, Edwin Winkels, Johan Cruijff, lezen, Nederlands elftal, Oranje, Spanje, voetbal, voetbalboek
Al jaren was ik onder de indruk van Winkels. Vooral in Hard Gras en De Muur kwam ik zijn verhalen tegen. De kracht van social media is dat hij me vertelde dat hij diverse recensies van ondergetekende had gelezen. Leuk om te horen. Ondertussen zocht ik naar meer van zijn pen (tekstverwerker). Een enkele keer in Spanje, tijdens een stagebezoek of vakantie, las ik ‘zijn’ krant en kwam een column of artikel tegen.
Zijn eerste roman liet op zich wachten. In de tussentijd zocht en vond ik in Barcelona dit boek over de beste Nederlandse voetballer ooit. Honderdvijftig uitspraken van Cruyff vormden de basis voor een boek, zoals er in Nederland al meer waren, over het taalgebruik van de Amsterdammer.
Dit is leuk om te lezen, de Spaanse kant van het verhaal is een nieuwe hoek voor de meeste Nederlanders. Vooraf was ik niet zeker of het wel mee zou vallen, maar gelukkig is Cruyffiaans niet onbegrijpelijker als het in een andere taal komt. De Catalaanse versie heb ik aan me voorbij laten gaan, daarvoor is mijn kennis niet toereikend.
Door het format wordt Winkels helaas beperkt. Het moet over Cruyff gaan, daar is veel over te vertellen, maar niet onbeperkt. Een aantal anekdotes kwamen dan ook onvermijdelijk meerdere keren voorbij. Daarbij heb ik natuurlijk al veel over hem gelezen in mijn leven, ooit begonnen via de biografie van Nico Scheepmaker, dertig jaar geleden en goed voor een acht in een scriptie destijds. Dat maakt het voor Winkels lastig om te imponeren. Niet zijn doel natuurlijk, aangezien sommige verhalen voor de Nederlandse voetballiefhebber gesneden koek zijn, maar in zijn tweede vaderland nog steeds de moeite van het vertellen waard. Andersom zijn de verhalen die in Spanje door elke fan verteld kunnen worden voor Nederlands juist weer interessant.
Kortom, leuk dit boek gelezen te hebben, maar het is niet het sterkste dat ik van Winkels gelezen heb.