Het Grondwettelijk Hof geeft een ruimere toepassing aan het stelsel van afzonderlijke belasting. Dat is vooral goed nieuws voor advocaten die pro-Deovergoedingen ontvangen.
Baten die "door toedoen van de overheid" pas uitbetaald worden in een later jaar, worden afzonderlijk belast (aan het gemiddelde tarief van de andere inkomsten van dat jaar) (artikel 171, 6°, 2e streepje WIB 1992). De redenering daarachter is dat het belastingtarief stijgt naarmate het inkomen toeneemt. Dat is de progressiviteit van de belastingtarieven. Wie het ene jaar weinig inkomsten heeft en het volgende jaar heel veel, zal meer belastingen betalen dan iemand wiens inkomen gelijkmatig gespreid is over de jaren. Afzonderlijke belasting vermijdt dus dat de belastingplichtige het slachtoffer wordt van onbedoelde gevolgen van de progressiviteit van de tarieven.
Tot nu toe weigerde de fiscus om die logica toe te passen op pro-Deovergoedingen van een advocaat. Dat komt omdat het Hof van Cassatie ooit een heel strikte invulling gegeven heeft aan de omschrijving "door toedoen van de overheid". Volgens Cassatie wil dat zeggen dat er sprake moet zijn van een fout of nalatigheid van de overheid. Maar in het systeem van de pro-Deovergoedingen is dat niet het geval. De laattijdige betaling zit gewoon ingebakken in het systeem. Dus werd geen afzonderlijke belasting toegepast omdat de vertraging niet "door toedoen van de overheid" zou gebeuren.
Maar die interpretatie is ongrondwettelijk, oordeelt het Grondwettelijk Hof nu. Wie zijn geld pas in een later jaar krijgt, en riskeert daardoor meer belastingen te betalen omdat het inkomen samengeteld wordt met de andere inkomsten van dat jaar, heeft hoe dan ook te maken met onbedoelde gevolgen van de progressiviteit van de belastingtarieven. Als het de bedoeling is om dat laatste te voorkomen, redeneert het Hof, dan mag je geen onderscheid maken tussen een vertraging die te wijten is aan een fout van de overheid en een vertraging die niet te wijten is aan een fout van de overheid. Beide categorieën zitten in hetzelfde schuitje in het licht van de bedoeling van de wetgever, en het zou dus discriminerend zijn om ze verschillend te behandelen.
Omdat pro-Deovergoedingen laattijdig uitbetaald worden "door toedoen van de overheid", voldoen ze aan de voorwaarden van de wet en kunnen ze dus afzonderlijk belast worden (voor het gedeelte dat overeenstemt met het deel van een opdracht boven 12 maanden). Maar het arrest is ook van toepassing in andere gevallen waar geen "fout" van de overheid ingeroepen kan worden.