Enkele bedenkingen bij de aan gang zijnde ingrepen aan het unieke drieklaviersorgel van Van Bever in Etterbeek
Organist Wannes Vanderhoeven (Mechelen) schreef volgende bedenkingen bij de aan de gang zijnde ingrepen aan het unieke intact gebleven drieklaviersorgel van de gebroeders Van Bever in de dominicanenkerk te Etterbeek. Verdere info vind je in andere berichten op deze pagina.
-Het klopt dat, doordat op dit type orgel meestal niet alle klavieren van een Barkermachine voorzien zijn, het toucher bij het spelen op het Positif gekoppeld aan het Récit, zwaarder is dan wanneer je het G.O. via de Barker bespeelt. Dat dit ietwat zwaardere toucher het uitvoeren van moeilijke passages uit de grote orgelliteratuur onmogelijk zou maken, is volledig uit de lucht gegrepen. Zelf heb ik bij verschillende bezoeken aan het instrument op geen enkele manier het toucher als te zwaar ervaren.
Als dat toch zo zou zijn, dan heb je argumenten om heel wat prachtige Cavaillé-Coll-orgels op dezelfde manier aan te pakken, en dan zwijg ik nog over een paar grotere Nederlandse stadsorgels, die een véél zwaarder toucher hebben (ik noem voor de vuist weg, en uit eigen ervaring: Gorinchem, Enschede, Deventer; bij het laatstgenoemde orgel, met echt wel een erg zwaar toucher, maakte de vorige organist-titularis er geen trouwens geen enkel probleem van om er de moeilijkste werken van Messiaen te spelen). Om het wat dichter bij huis te zoeken: ga eens in Lier (Sint-Gummarus) en Bonheiden (O.-L.-Vrouw) spelen, daar heb je het recht om van een zwaar toucher te spreken bij gekoppelde klavieren. En toch lukken professionele organisten er zelfs daar in om het grote repertoire op een convenabele manier te spelen!
Overigens, het karakter van het toucher van een orgel met elektrische of pneumatische tractuur mag niet normerend zijn voor instrumenten met mechanische tractuur.
Als je een in die categorie een boterzacht toucher zoekt, kan je in Brussel op een aantal representatieve instrumenten terecht: ik noem bvb. Karmelietenkerk (Schyven/Roethinger); Schaerbeek (Klais) en Terkameren (Walcker).
-Het Van Bever-orgel is dermate waardevol en integer als technisch en artistiek concept, dat er maar één valabele optie is: afblijven en niets aan wijzigen. Er zijn nog maar weinig orgeldossiers op mijn bureau gepasseerd waar het zó duidelijk is. Laat ons niet vergeten dat we hier met een topinstrument uit ons patrimonium te maken hebben, ook wat de monumentale waarde betreft.
Een aantal keren had ik het genoegen om als vervangend organist deel te nemen aan de liturgie in de Dominicanenkerk. Een liturgie waarin ik tot mijn genoegen een streven naar hoog intellectueel en artistiek niveau kon vaststellen en waar ik met plezier aan deelnam. Mijn persoonlijke wens is dat dit streven naar kwaliteit ook zou worden doorgezet in de omgang met het Van Bever-orgel. En in dat geval is er vandaag maar één valabele optie: onaangetast laten en geen elektrische apparatuur toevoegen."
Het 15de Internationale César Franck Concours zal plaatsvinden op 16, 18 en 20 mei 2017 in de Kathedrale Basiliek St. Bavo in Haarlem op het Willibrordusorgel (Adema, 1923/1949/1971/1978, 81/IV/P). Dit keer zullen de werken van Franck worden gecombineerd met die van Camille Saint-Saëns. Nadere inlichtingen zijn ook te vinden op de website: www.cesarfranckconcours.nl
Deelname staat open voor organisten die tenminste hun 'bachelor' examen met goed gevolg hebben afgelegd of een gelijkwaardige graad aan een muziekvakopleiding hebben behaald.
Kandidaten dienen vóór 1 februari 2017 een opname in te zenden van de Pièce Héroïque van César Franck.
Dit kan bij voorkeur als wav- of mp3-bestand via wetransfer.com naar: info@cesarfranckconcours.nl. Indien dit niet mogelijk is op een CD-R, DAT, MiniDisk of cassetteband. Deze opname dient per post te worden gezonden aan: Secretariaat Internationaal César Franckconcours, Leidsevaart 146, 2014 HE, HAARLEM (Nederland).
De opnamen zullen worden beoordeeld door een professionele jury. Afhankelijk van de kwaliteit zal een maximum van 10 kandidaten worden uitgenodigd om aan de eerste ronde op 16 mei 2017 deel te nemen. De uitslag van deze selectie zal uiterlijk op 1 maart 2017 worden bekendgemaakt.
Geselecteerde kandidaten dienen het inschrijfgeld van € 100 vóór 1 april 2017, zonder kosten voor de ontvanger te hebben overgeschreven of gestort op IBAN NL71ABNA0844480215 ((BIC of SWIFTcode: ABNANL2A) bij de ABN-AMRO-bank te Haarlem, ten name van Internationaal Cesar Franckconcours, Leidsevaart 146, 2014 HE Haarlem.
Voor de finale op zaterdag 20 mei 2017 om 15 uur dienen de kandidaten een programma voor te bereiden dat bevat:
De jury zal na afloop van de tweede ronde een Choral aan ieder van de tot de finale toegelaten kandidaten toewijzen.
Op vrijdag 19 mei 2017 zal om 20.15 uur een concert worden gegeven door de leden van de jury op het Willibrordusorgel van de Kathedrale Basiliek Sint-Bavo.
De jury bestaat uit: Michel BOUVARD (Toulouse, Frankrijk), Olivier PENIN (Parijs, Frankrijk) en Hayo BOEREMA (Rotterdam, Nederland). Er zijn drie prijzen: de eerste prijs bedraagt € 2.000, de tweede prijs € 1.500, de derde prijs € 1.000. Er is ook een publieksprijs van € 500. Daarnaast ontvangen de finalisten een uitnodiging voor het geven van een concert in de serie Zaterdagmiddagconcerten in de Kathedrale Basiliek Sint Bavo. De winnaar van de eerste prijs is tevens in de gelegenheid om een concert te geven in de Ste.-Clotilde in Parijs (Frankrijk).