KOOTWIJK De wisent, de bedreigde diersoort die onder meer op de Veluwe bij Kootwijk leeft, kan op den duur wennen aan de mens, zonder dat bezoekers risico's lopen. Het nu nog afgesloten leefgebied van de kudde wisenten - ook wel Europese bizons genoemd - zou daarmee in theorie opengesteld kunnen worden voor bezoekers, mits deze nieuwsgierigen niet té dichtbij komen.
Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd in opdracht van ARK Natuurontwikkeling, de organisatie die het fokprogramma voor de wisenten verzorgt en de dieren beheert. Op een afgesloten terrein van 400 hectare groot tussen Kootwijk en Radio Kootwijk leeft momenteel sinds twee jaar een kudde wisenten. Eind juli werd een nieuw kalfje geboren, waarmee het aantal nu op zes dieren staat. Tot nu toe kunnen de dieren alleen via een excursie onder leiding van natuurorganisatie IVN bezocht worden. Één van de koeien draagt een gps-zendertje, zodat meestal getraceerd kan worden waar de kudde ongeveer is.
PROEFPERSONEN Het wetenschappelijk onderzoek toont nu aan dat wisenten zich inmiddels steeds minder aantrekken van mensen. Met behulp van proefpersonen werd het gedrag van de dieren geobserveerd. Conclusie is dat men de dieren veilig zou kunnen benaderen, mits je een afstand van ten minste vijftig meter aanhoudt. Eenmaal werd tijdens het onderzoek een proefpersoon aangevallen door een wisentstier, nadat deze persoon heel dichtbij een kudde was gekomen. De proefpersoon liep hierbij lichte verwondingen op.
Voorzitter Jan Wolleswinkel van Stichting Wisent op de Veluwe heeft ,,met interesse'' kennisgenomen van de studie. ,,Dat is voor ons zéker belangrijk om te weten, maar het zal vooralsnog voor ons geen reden zijn om het hek rondom de wisenten meteen weg te halen'', zegt hij. ,,De belangrijkste reden is dat we bij de start van dit project in 2016 hebben afgesproken dat we na zes leefjaren op de Veluwe willen evalueren. Alle informatie die we in die periode kunnen verzamelen, is welkom. Dit onderzoek hoort daar ook bij.''
AFSTAND HOUDEN Wat betreft de stelregel om vijftig meter afstand te houden, zegt Wolleswinkel: ,,Dat doen wij zelf ook altijd al tijdens de excursies. En nu er een kalfje is geboren, houden we zelfs liever 75 meter aan. Het blijven uiteindelijk dieren die in het wild leven en zeer sterk zijn. De moeder van het kalfje zou zich bedreigd kunnen voelen en het kalfje willen beschermen, en dat onvoorspelbare gedrag kan ook weer een effect hebben op de andere dieren in de kudde. Als wisenten agressief worden, is er wel degelijk sprake van een risico.''
De eerste wisenten op de Veluwe werden in april 2016 uitgezet. Het gaat om een bedreigde diersoort, nu er wereldwijd nog zo'n zesduizend wisenten leven. Het dier verdween ongeveer honderd jaar geleden uit het wild, maar wordt nu in steeds meer Europese natuurgebieden weer uitgezet.