We ervaren onszelf en de wereld om ons heen door middel van 5 zintuigen ook wel de representatiesystemen genoemd.
Representatiesystemen noemen we ook wel modaliteiten: zien, horen, voelen, ruiken en proeven. In NLP wordt dit ook wel het VAKOG systeem genoemd: visueel, auditief, kinestethisch, olfactorisch en gustatoir. De externe realiteit en onze perceptie -intern- is niet dezelfde. De kaart is niet het gebied. De representatiesystemen kun je nog onderverdelen in discretere onderdelen die we submodaliteiten noemen. Elke ervaring wordt ervaren, gecodeerd en opgeslagen op een bepaald submodaliteitsniveau.
Vaak blijkt dat iemand een representatiesysteem meer en vaker gebruikt dan het andere. Het representatiesysteem dat overheerst noemen we het primaire, dominante of voorkeurs representatiesysteem.
Als je wil weten wat iemands interne weergave systeem is dan let je op toegangssignalen. Toegangssignalen zijn de waarneembare reacties die wijzen op mentale activiteit binnen een bepaald weergavesysteem. Toegangssignalen kun je vinden op zowel verbaal niveau als nonverbaal niveau.
En dat doen we visueel, auditief en kinestetisch. Het waarnemen van de predikaten die iemand gebruikt en het afstemmen van je eigen woordkeuze daarop is het afstemmen op de beleving van de ander en daarmee verhoog je het rapport. Voorbeelden: “Dat plan klinkt mij als muziek in de oren”, “Dat plan ziet er goed uit”, “Ik heb je plan bestudeerd en ik heb er een goed gevoel bij”.
Afgestemde (mogelijke) reacties: “Ik wil graag van je horen wat je over het plan te vertellen hebt”, “Kun je voor mij een beeld schetsen van het plan?”, “Ik heb er hard aan gewerkt, ik word blij van je reactie”.
Een submodaliteit is een specifieke eigenschap van de desbetreffende modaliteit. Submodaliteiten van de modaliteit visueel zijn bijvoorbeeld: kleur, vorm, helder, wazig enzovoort. Denk bij audio als modaliteit bijvoorbeeld aan de submodaliteiten: hard, zacht, snel, langzaam, ritme enzovoort.