Frans Timmermans (PvdA) en Alexander Pechtold (D66) hebben vandaag beiden kamervragen ingediend naar aanleiding van de veroordeling van de Chinese dissident en mensenrechtenverdediger Ni Yulan. Ze vragen aan minister Uri Rosenthal (Buitenlandse Zaken) om in Europees verband protest aan te tekenen tegen de veroordeling. De winnares van de Nederlandse Mensenrechtentulp – de staatsprijs voor verdedigers van de mensenrechten – is gisteren veroordeeld tot 2 jaar en 8 maanden gevangenisstraf. Ook haar echtgenoot Dong Jiqin is veroordeeld tot 2 jaar cel. Voor beiden werd onder meer als reden aangegeven dat zij bewust particuliere en publieke eigendommen hebben vernietigd. Pechtold wil dat Rosenthal de ambassadeur in Peking opheldering laat vragen aan de Chinese autoriteiten.
Eerder dit jaar besteedde HP/De Tijd uitgebreid aandacht aan de zaak van Ni Yulan en aan het uitstellen van de uitreiking van de Mensenrechtentulp. Die zou eigenlijk in december 2011 plaatvinden, maar werd uitgesteld tot 31 januari 2012. De officiële verklaring van Rosenthal was dat het uitstellen op verzoek van de laureaat zelf was. Juryleden van de Tulp vertelden echter aan HP/De Tijd dat het te maken had met het niet willen schenden van de goede verhoudingen tussen China en Nederland. Tevens verklaarden zij dat een lid van het kabinet Rutte probeerde de onafhankelijke jury van de Mensenrechtentulp te beïnvloeden om een andere prijswinnaar te kiezen. Omdat Yulan op het moment van de uitreiking al in de gevangenis zat, zou haar dochter de prijs in ontvangst nemen. Die werd echter vlak voor vertrek op het vliegveld van Peking opgepakt.
Frans Timmermans heeft vandaag vijf vragen ingediend. Hij wil dat Rosenthal actie onderneemt. Zo vraagt hij: “Bent u bereid om bilateraal en in EU verband protest aan te tekenen tegen deze veroordeling? Zo ja, bent u bereid om de Kamer op korte termijn te informeren over uw inspanningen? Zo nee, waarom niet?” Tevens wil Timmermans dat er een onderzoek wordt ingesteld naar ‘het proces’ van Ni Yulan en Don Jiqin. En hij vraagt of Rosenthal bereidt is ‘om dit, rechtstreeks dan wel via de EU aan te kaarten bij de Chinese autoriteiten’.
Pechtolds vragen hebben eenzelfde strekking. Hij wijst er tevens op dat Nederland, met het toekennen van de Mensenrechtentulp aan Ni Yulan, een morele verplichting heeft om zich intensief bezig te houden met de zaak. Pechtold schrijft: “Bent u bereid de Nederlandse ambassadeur in Peking, dan wel de Nederlandse Tijdelijk Zaakgelastigde in Peking te verzoeken om tekst en uitleg te vragen aan de Chinese autoriteiten? Zo neen, waarom niet?”
Minister Rosenthal reageert niet persoonlijk op vragen van HP/De Tijd. Een persvoorlichter laat weten dat de EU mede namens Nederland ‘haar diepe bezorgdheid uitgesproken’ heeft en dat de EU de zaken van Ni Yulan en haar man nauwgezet zullen volgen. De vraag of de minister nog voornemens is actie te ondernemen, wordt door de voorlichter niet beantwoord. Dat geldt ook voor de vraag over wat er gebeurt met het prijzengeld (100.000 euro) dat Ni Yulan gewonnen heeft.
Ni Yulan en haar man werden in april 2011 aangehouden. Ze werden beschuldigd van verstoring van de openbare orde. Yulan werkt al achttien jaar als advocaat en begon, voor zover bekend, haar activiteiten als mensenrechtenverdedigster in 1999, toen zij een aanhanger van de Falun Gong verdedigde. In 2002 werd Ni Yulan opgepakt nadat zij de verwoesting van een huis had gefilmd. Yulan zette zich op dat moment in voor de mensen wier huizen werden gesloopt om plaats te maken voor de Olympische Spelen.
Vanaf dat moment heeft ze verschillende malen in de gevangenis gezeten. Tijdens haar eerste gevangenschap in 2002 is zij geslagen en gemarteld, met als gevolg dat zij gehandicapt is.
Yulans slechte gezondheid baart veel mensenrechtenorganisaties zorgen. Ze lijdt aan hoge bloeddruk en hart-, ademhalings- en maagklachten, waarvoor zij geen medicijnen krijgt. Eind december moest Yulan ook al voor de rechter verschijnen. Dat deed ze liggend op een bed met een zuurstofapparaat. De zaak is toen voor nieuw onderzoek terug verwezen. De advocaat van Ni Yulan noemde de veroordeling oneerlijk en illegaal. Aan persbureau Reuters vertelde hij dat het waarschijnlijk is dat Ni binnen tien dagen in beroep zal gaan tegen de veroordeling. De dochter van Ni verklaarde dat haar moeder tot nu toe geen enkele medische hulp heeft ontvangen en dat ze vermoedt dat Ni aan een nektumor lijdt.
Kippenvel bij het Achtuurjournaal en later weer bij de Zapservice van Pauw & Witteman donderdagavond: op het Youngstorget-plein in Oslo stonden veertigduizend mensen in de regen en ze zongen een liedje, My Rainbow Race. Het klonk als een gemoedelijk samenzijn. Wat was hier aan de hand? Een aubade, zoals wij die kennen van Koninginnedag? Nee, hier werd geprotesteerd. Met een kinderlied.
Klinkt als een verloren zaak, want een beetje indringend protest hoort met woede gepaard te gaan, met spandoeken en leuzen. Maar wie even doorzoekt ziet in deze onder een zee aan paraplu’s schuilgaande mensenmassa een teken van de tijd, een briljante manier om een tegengeluid te laten horen tegen niemand minder dan massamoordenaar Anders Breivik.
My Rainbow Race is een liedje dat door Pete Seeger is geschreven, een in 1919 geboren Amerikaanse folkzanger wiens muziek voor meerdere protestbewegingen een rol heeft gespeeld. Toen de Afro-Amerikaanse bevolking voor gelijke rechten vocht in de VS was daar bijvoorbeeld zijn We Shall Overcome. Ook schreef hij het welbekende nummer Turn, turn, turn (een liedje gebaseerd op het Bijbelboek Prediker). In 1971 was daar My Rainbow Race, met zinnen als And because I love you I’ll give it one more try, I’ll show my Rainbow Race, it’s too soon to die.
De Noorse zanger Lillebjörn Nilsen vertaalde het nummer in de jaren zeventig naar Children of the Rainbow (Barn av regnbuen) waarna het veel op Noorse lagere scholen werd gezongen. Anders Breivik, zelf geboren in 1979, moet het op school geleerd hebben. Volgens het AD heeft hij tijdens zijn rechtszaak namelijk het volgende over Nilsen gezegd: “Hij is een goed voorbeeld van een marxist die is geïnfiltreerd in de culturele sector. Hij schrijft muziek die wordt gebruikt om kinderen te hersenspoelen.” Breivik had een hekel aan het nummer.
Dus hoe kun je op de dag dat de slachtoffers van Breivik voor het eerst in de rechtszaal tegen hem getuigen, beter je steun laten horen? Precies, door samen te komen en dat voor hem zo tergende liedje uit volle borst mee te zingen. Door mee te wiegen in de regen.
Het protest was bovendien snel en modern opgezet. Een Facebook-bericht was genoeg om in een paar dagen die veertigduizend mensen op de been te brengen (“26 april om 14.30 uur bij het Tinghus, als veel mensen liever een andere tijd willen, is dat ook mogelijk”).
Nilsen was zelf ook van de partij en begeleidde de zingende mensenmassa op zijn gitaar. Na afloop zei hij volgens The Independent: “Wij zijn degenen die hebben gewonnen.” En zelfs Pete Seeger (inmiddels 93) liet weten dat hij het geweldig vond.
Ons landelijke nieuws werd totaal in beslag genomen door het overal historisch genoemde akkoord van de ‘Kunduz-coalitie’. Gelukkig was daar bijna aan het eind van het Journaal dat kippenvel-bezorgende filmpje. De Noren lieten zien hoe makkelijk het is om vandaag de dag te protesteren tegen bruut geweld. Benodigdheden: Facebook, een paraplu en een kinderliedje.