De afhankelijke mens ziet zichzelf als incompetent en hulpeloos en heeft de ander nodig om te overleven. Op grond van het positieve beeld van de ander als competent en steunend kan hij zich aan de ander toever-trouwen. In het contact wordt voortdurend een appèl op hulp, bevestiging en affectie gedaan en wordt met angst en pogingen de ander te behagen gereageerd op kritiek. Eigen standpunten innemen wordt ver-meden en angst voor verandering overheerst.
Afhankelijke mensen zien zichzelf vaak als hulpeloos en minderwaardig. Zij ervaren de steun, bescherming en waardering van meestal één belangrijke ander als de oplossing voor dit probleem. Zij cijferen zichzelf gemakkelijk weg en hebben er alles voor over om deze persoon aan zich te binden. In reactie op stress zoeken zij houvast buiten zichzelf. Zij vermijden competitie en zullen niet snel vijandig op anderen reageren. Zij schikken zich en worden eerder boos op zichzelf dan op een ander. Zo lopen zij het risico eerder dan anderen gepest of gebruikt te worden. Ambitie en succes kunnen een bedreiging voor hen vormen: zo kunnen zij hun steun verliezen.
Het denken van mensen met APS wordt gekenmerkt door naïviteit en een weinig kritische kijk op zichzelf en hun omgeving. Spanningen en (dreigende) conflicten zien zij het liefst over het hoofd. Zij identificeren zich vaak met anderen die in hun ogen beter zijn opgewassen tegen het leven. De negatieve inschatting van hun eigen mogelijkheden - en niet zozeer een gebrek aan motivatie - leidt tot functioneren onder hun kunnen.