Vrijheid van meningsuiting | Profielwerkstuk | Scholierenacademie | Meer keuzeactiviteiten | Studievoorlichting | Onderwijs | Rijksuniversiteit Groningen
In Nederland is vrijheid van meningsuiting een groot goed. Te pas en te onpas beroepen mensen zich op hun vrijheid van meningsuiting. Meestal hebben zij daar alle reden toe, maar de vrije meningsuiting is niet onbeperkt. Er zijn altijd grenzen. In Nederland is het recht op vrijheid van meningsuiting opgenomen in artikel 7 van de Grondwet.
Maar wat is vrijheid van meningsuiting eigenlijk, en waar ligt de grens? Een van de beperkingen van de vrijheid van meningsuiting ligt in het strafrecht. Het is in Nederland niet toegestaan om een ander bewust te beledigen op basis van ras, godsdienst, levensovertuiging, handicap of seksuele geaardheid (Artikel 137c Wetboek van Strafrecht). Dit is tegenwoordig vaak onderwerp van debat. De vraag is dan: wanneer is iets vrijheid van meningsuiting en wanneer is het belediging? In Nederland heb je heel veel vrijheid om te zeggen wat je wilt maar je mag iemand niet doelbewust beledigen. Hier zit een dunne scheidslijn tussen, want wanneer is iemand er bewust op uit om iemand, of een groep mensen te beledigen en wanneer valt dit nog onder vrijheid van meningsuiting?
De PVV heeft grote moeite met artikel 137c en heeft zelfs een voorstel ingediend om dit artikel te schrappen uit het wetboek. Zij vinden dat het in strijd is met hun recht op vrijheid van meningsuiting. De leider van de PVV, Geert Wilders, werd door het Openbaar Ministerie vervolgd omdat hij op een bijeenkomst uitlatingen gedaan heeft die volgens het OM discriminerend zouden zijn. Wilders is zelf van mening dat zijn uitspraken worden beschermd door de vrijheid van meningsuiting. Bovendien zegt hij dat het niet zijn bedoeling is om te discrimineren.
Hier valt veel over te discussiëren. Want is, zoals de PVV zegt, het recht op vrijheid van meningsuiting belangrijker dan het recht om niet beledigd te worden of hebben de tegenstanders gelijk en is het in het belang van de openbare orde om geen beledigingen toe te staan? Wilders is eerder al eens vrijgesproken, maar in de tussentijd is het een en ander veranderd. De Hoge Raad heeft in 2014 een arrest gewezen waaruit de conclusie kan worden getrokken dat politici veel ruimte hebben om hun mening te uiten, maar dat ook zij een bepaalde verantwoordelijkheid hebben.
Ook buiten Nederland zijn er hevige discussies over de vrije meningsuiting. Daarbij gaat het niet alleen over de strafbare belediging, maar ook bijvoorbeeld over de botsing met de godsdienstvrijheid (Artikel 6 van de grondwet). Zo heeft de aanslag op het satirische weekblad Charlie Hebdo veel stof doen opwaaien. Voor de aanslag werd het blad al vaak bedreigd omdat het spotprenten van de profeet Mohammed publiceerde. Veel moslims vonden dat de prenten hun godsdienst beledigde. De Moskee van Parijs en de Unie van Franse Islamitische Organisaties hebben het voortouw genomen in een rechtszaak tegen het blad. De zaak kwam uiteindelijk tot het Franse Hooggerechtshof, maar deze oordeelde dat de eerdere veroordeling ongegrond was. Een overwinning voor het vrije woord zou je zeggen, maar het winnen van deze rechtszaak door Charlie Hebdo heeft de bloedige aanslag niet voorkomen. Toen op 7 januari 2015 12 mensen omkwamen bij de aanslag op Charlie Hebdo leefde deze discussie weer in alle hevigheid op. Er ontstond een tweestrijd tussen de mensen die voor persvrijheid en vrijheid van meningsuiting waren (Je suis Charlie) en de mensen die zich verzetten tegen beledigingen.
Dan zijn de studies sociologie en rechten misschien iets voor jou! Wil je alvast een kijkje nemen in de opdrachten die je bij deze studies kan verwachten? Doe een webklas!