De aankondiging dat ons land deze winter op een mogelijk stroomtekort afstevent, maakt dat snel bijkomende productiecapaciteit moet worden gecreëerd via bijvoorbeeld gascentrales. In normale omstandigheden hoort bij de bouw en opstart daarvan een vergunningsprocedure. Om die tijd uit te sparen besliste Vlaanderen op vraag van de federale regering tot een nooddecreet dat het mogelijk maakt deze procedures te vermijden in geval van een stroomtekort. “Dat maakt snel en flexibel ingrijpen mogelijk. Met deze ingreep toont Vlaanderen zich een sterke en betrouwbare partner in het vrijwaren van de bevoorradingszekerheid”, zeggen indieners Robrecht Bothuyne (CD&V), Wilfried Vandaele (N-VA) en Willem-Frederik Schiltz (Open vld).
Tot enkele weken geleden maakte niemand zich zorgen over onze stroomvoorziening tijdens de komende winter. Minister Marghem was er zelfs zo gerust in dat zij in de loop van de zomer de beslissing nam om het strategisch reserve – een aantal gascentrales die beschikbaar waren om op elk moment bij te springen wanneer een stroomtekort dreigde – volledig af te bouwen. Maar in de loop van september kwam het afschakelplan plots opnieuw in het nieuws, omdat er zich mogelijk dan toch een stroomtekort zou voordoen in de winter. Aan de basis van dat mogelijk stroomtekort ligt de onverwachte en onvoorziene beslissing van de exploitant van de kerncentrales om een aantal extra kerncentrales te stoppen voor herstellingswerken in de loop van de winter. Uiteindelijk zal nog slechts één van de zeven kerncentrales in dienst zijn.
Vanaf november dreigt daardoor een stroomtekort van zo’n 1450 à 1650 MW. Minister Marghem verklaart dat ze ondertussen voor ongeveer 750 MW aan productiecapaciteit heeft gevonden, waarvan zo’n 200 MW bij installaties die vergunningsplichtig zijn via een gewone (gewestelijke) vergunningsprocedure. Dat houdt in dat een omgevingsvergunning nodig is om die te plaatsen of in gebruik te nemen. Voor een ingedeelde inrichting of een activiteit van eerste of tweede klasse is ook een exploitatievergunning nodig. Deze procedures vragen een te lange doorlooptijd wanneer zich een acuut stroomtekort dreigt voor te doen.
Het Vlaams Parlement keurde daarom vandaag (17 oktober 2018) het decreet houdende afwijkingen op de gewestelijke vergunningsplicht in geval van civiele noodsituaties goed. Hierdoor wordt een afwijking voorzien op de vergunnings- en meldingsplichten die opgenomen zijn in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en het decreet houdende bepalingen inzake milieubeleid.
Belangrijk, deze afwijking kan niet in alle omstandigheden ingeroepen worden. Ze geldt alleen in geval van een civiele noodsituatie die het gevolg is van een dreigend stroomtekort. Om sprake te zijn van een civiele noodsituatie moet de federale minister van energie in eerste instantie de Vlaamse Regering verwittigen over een dreigend stroomtekort. De Vlaamse Regering bepaalt op haar beurt een startdatum voor de civiele noodsituatie. Pas vanaf die datum kan de exploitant van de vergunningsplichtige installatie beroep doen op de afwijking. Die is ook alleen van toepassing op tijdelijke installaties voor de productie van elektriciteit met een totaal vermogen van meer dan 1 MW.
Vooraleer een aanvang genomen wordt met de opstart, zijn de Vlaamse Overheid en de betrokken gemeentebesturen verplicht om alle omwonenden nauwgezet te informeren.
de toelating tot plaatsing en exploitatie geldt maar voor een beperkte periode (maximum 120 dagen), en