Pu-Er thee (ook wel Pu-Erh, uit het Chinees: 普洱茶 , pǔ'ěrchá) wordt zowel als groene en als zwarte thee uit de theestruik (Camellia sinensis) gewonnen, en wel uit de ondersoort de Qingmao. De Qingmao-theestruik wordt groter dan de normale Camellia-Sinensis-plant en geldt als een der oudste vormen van theeplant. Deze planten stammen uit het gebied rondom de stad Pu'er in de Chinese provincie Yunnan. De thee wordt daar gedurende de afgelopen 1700 jaar reeds vervaardigd.
Pu-Er-thee doorloopt een speciaal rijpingsproces, fermentatie, waardoor de donkerrode kleur en de krachtige aard-achtige smaak ontstaat. Een Pu-Er thee die in de jaren 60 geproduceerd werd was een groene thee die niet geoxideerd was. Door inwerking van externe bacteriën en gisten fermenteren de theeblaadjes. Deze thee werd gestoomd, en in plakken, tegeltjes of kogeltjes samengeperst. Daarna werd de thee te drogen gelegd en opgeslagen om te rijpen. In die tijd duurde de rijping minstens vijf jaar. Eind jaren 60 en begin jaren 70 werd een nieuw rijpingsproces bedacht om het proces kunstmatig te versnellen. De thee kon hierdoor in een paar maanden drinkbaar gemaakt worden en werd voor de theeindustrie dus sneller verkoopbaar. Tegenwoordig worden beide methoden naast elkaar toegepast, waardoor er zowel ruwe groene thee als rijpe gekookte behandelde thee voorhanden is.
Oorspronkelijk werd de thee voor eenvoudig transport in vormen geperst tot theeblokken. Tegenwoordig wordt Pu-Er ook als losse thee verkocht.
In tegenstelling tot de meeste groene en zwarte theesoorten wordt Pu-Er thee smakelijker en beter door de ouderdom. Kwalitatief hoogwaardige thee kan zoals alle theesoorten vaker met water opgegoten worden.
Wetenschappelijk onderzoek[1][2] beschrijft hoe de consumptie van pu-ertheebladeren vetzuursynthase significant vermindert in de lever van ratten. Gewichtstoename, triacylglycerolgehalte en het totale cholesterolgehalte verlaagde eveneens. De compositie van de chemische componenten die verantwoordelijk zijn voor deze effecten (catechine, cafeïne en theanine) verschillen drastisch tussen pu-er, oolong, zwarte en groene thee. Polyfenolen worden o.a. gesuggereerd als specifieke mechanismen waardoor de chemische componenten in pu-erthee de biosynthese van cholesterol remt. Kleine hoeveelheden van het cholesterolverlagende lovastatine werden opgemeten in rijpe theemonsters.
Pu-erthee wordt vaak verkocht als afslankingsmiddel, hoewel sluitend wetenschappelijk bewijs voor deze stelling ontbreekt. De thee heeft het imago van vetverbrander (mogelijkerwijze door de invloed op de stofwisseling). Pu-Er thee bevat net als andere theesoorten secundaire plantstoffen, echter in hogere concentraties dan bij andere groene theesoorten. Ook een extract in capsulevorm is op de markt verkrijgbaar.
Bijzonder problematisch zijn de aanbevolen grote hoeveelheden die men moet drinken van 1,5 liter Pu-Erh thee per dag, omdat het cafeïnegehalte met dat van zwarte thee overeenkomt. (...) Onafhankelijk van de aanwezige stoffen van de thee zelf werden in de laatste jaren in talrijke tests te hoge concentraties DDT en overschrijdingen van bepaalde maxima van bestrijdingsmiddelen vastgesteld. Zeer zeker is deze thee geen slankmaker. (...) Thee-extracten in capsulevorm zijn een pseudoproduct.[3]
Vanwege de lange rijping is Pu-er thee zeer kostbaar.[4] Er is echter ook Pu-er thee verkrijgbaar die minder lang heeft gerijpt en veel goedkoper is.
↑ In een artikel in NRC Handelsblad van 4 maart 2008 wordt een prijs van €2000 genoemd voor een blokje van 250 gram.