Osteopathie en manuele therapie zijn volwaardige, medische disciplines waarbij de manuele, diagnostische en therapeutische aanpak van functiestoornissen ontstaan door bewegingsverlies van welk weefsel dan ook, centraal staan.
Het intact-zijn van een structuur is essentieel voor het goed functioneren ervan. Voorbeeld: wanneer een auto een wiel heeft verloren, kan die niet goed rijden. Het goed functioneren is essentieel voor het behoud van de structuur. Voorbeeld: wanneer een auto te lang stilstaat gaat hij stuk. Het is met de menselijke structuren en functies net zo. De therapeut herstelt de verloren gegane bewegingsfunctie van een bepaalde structuur.
Alle structuren en alle functies zijn met elkaar onafscheidelijk verbonden. Men spreekt van holisme. Dit betekent dat het geheel meer is dan alleen maar de som van de samenstellende delen van dat geheel. Een probleem in ons lichaam zorgt niet alleen voor lokale veranderingen maar ook voor 'veranderingen op afstand'. Neem het voorbeeld van een lekke autoband. er is niet alleen een lokaal probleem (het gat in de band), maar eveneens een probleem op afstand (de auto rijdt niet meer zoals het hoort). De therapeut weet dat een bewegingsverlies in een voet niet alleen pijn in de voet zelf kan geven maar ook in de lage rug.
Het lichaam bezit de natuurlijke eigenschap zich in een zo goed mogelijk evenwicht te houden. We zijn er ons niet van bewust dat ons lichaam permanent vecht tegen alle mogelijke agressies zoals klimaatsveranderingen, microben, de zwaartekracht, etc. Door bewegingsverliezen van alle structuren te behandelen, slaagt de therapeut erin deze zelf-genezende krachten te stimuleren.
De therapeut behandelt niet alleen problemen van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen, etc.) maar ook bepaalde vormen van hoofdpijn, ademhalingsmoeilijkheden, spijs-verteringstoornissen. Deze behandeling begint altijd met een gesprek. De therapeut informeert bij de patiënt naar de klachten, de medische voorgeschiedenis, andere medische behandelingen, etc.
Daarna stelt hij een klinisch bilan op: de patiënt wordt manueel onderzocht en er wordt met andere nuttige gegevens zoals radiografieën rekening gehouden. De behandeling bestaat louter en alleen uit zachte manuele technieken. Er worden geen medicijnen voorgeschreven en geen invasieve technieken gebruikt (inspuitingen, chirurgie, etc.).