Op 8 oktober 2018 heeft het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) een speciaal rapport uitgebracht, gericht op de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. In dit rapport berekent het IPCC welke maatregelen moeten worden genomen om de gemiddelde globale temperatuurstijging als gevolg van klimaatverandering deze eeuw te beperken tot 1,5° Celsius. De belangrijkste conclusie is dat de doelstelling haalbaar is, maar dat een sterke acceleratie van de energietransitie noodzakelijk is.
Gemeenten spelen een sleutelrol in de benodigde energietransitie. Zij zijn de bestuurslaag die het dichtste bij de burger staat. Vanuit deze rol vertalen ze de mondiale uitdagingen naar lokale acties. Tegelijkertijd zien zij er ook op toe dat de belangen van de lokale burgers geborgd zijn in de energietransitie, om ervoor te zorgen dat de lasten van de energietransitie niet onevenredig zwaar bij de burgers worden gelegd.
In de afgelopen jaren hebben de Nederlandse gemeenten zich al sterk gemaakt voor de energietransitie. Op veel plaatsen is het gemeentelijk vastgoed verduurzaamd en zijn energieloketten opgericht om burgers en bedrijven te adviseren over duurzaamheidsmaatregelen. Het IPCC rapport onderstreept echter dat er nog veel werk moet worden verricht. Adviesbureau PricewaterhouseCooper (PWC) berekende eerder al dat de CO2-intensiteit van overheden, bedrijven en organisaties jaarlijks met 6,3% moeten afnemen om de klimaatdoelen van Parijs te behalen.
Aangezien het gebruik van fossiele brandstoffen nog steeds deel uitmaakt van bijna alle onderdelen van onze economie, lijkt dit een helse taak. Toch zijn er diverse mogelijkheden om met bestaande technologieën de uitstoot van broeikasgassen binnen een gemeente terug te dringen. Deels kunnen gemeenten zelf gebruik maken van deze mogelijkheden, deels kunnen zij lokale burgers en bedrijven stimuleren om hier gebruik van te maken (zie ook dit artikel). De provincies, de Rijksoverheid en de Europese Unie kennen diverse subsidieprogramma’s om deze initiatieven financieel haalbaar te maken.
Een voorbeeld is de lokale opwek van energie door middel van zonne-energie. Momenteel is nog maar een fractie van alle (bedrijfs)daken in Nederland bedekt met zonnepanelen waardoor de potentie voor zonne-energie in Nederland nog sterk onderbenut is. De SDE+ subsidie van de Rijksoverheid kan hier een verschil maken. Deze exploitatiesubsidie voor het opwekken van duurzame energie maakt de businesscase voor plaatsing van zonnepanelen veel aantrekkelijker. Door het lokale bedrijfsleven gericht voor te lichten over deze subsidiemogelijkheid, kunnen gemeenten een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van CO₂-uitstoot van het lokale bedrijfsleven. Een ware inspiratiebron is Gemeente Arnhem, die hier een project voor opstartten.
Een ander voorbeeld van het gebruik van bestaande technologie om de energietransitie te versnellen, is het verbeteren van energie-efficiëntie van vastgoed. Kantoren en bedrijfspanden moeten wettelijk voldoen aan de energieprestatielabels, maar in de praktijk blijft veel zakelijk vastgoed achter bij de voorgenomen sprongen. Fiscale maatregelen als de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Energie-investeringsaftrek (EIA) maken de benodigde investeringen veel aantrekkelijker voor bedrijven. Door bedrijven hierop te wijzen kunt u als gemeente het lokale bedrijfsleven stimuleren om deze investeringen te doen.
Door samen met bedrijven gericht de mogelijkheden op het gebied van duurzaamheidssubsidies te verkennen, kunt u als gemeente belangrijke slagen maken in het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen. Hiermee draagt u bovendien bij aan de mondiale doelstelling om klimaatverandering tegen te gaan. Bent u betrokken bij een project? Of wilt u de lokale bedrijven en/of organisaties in uw gemeente inspireren en stimuleren met verduurzamen? Benader onze specialisten Gilles Dillen of Tomas Moerman voor advies of een vrijblijvende kennismaking.
Tomas studeerde Internationale betrekkingen in Groningen en Brasilia (Brazilië) en heeft een grote ...
Impact maken met het juiste instrumentarium Wereldwijd neemt de urgentie om samen te werken aan een ...
De tweede week van oktober staat voor lokale en regionale overheden in het teken van de Europese Uni...