De komende dagen, weken nemen de nieuwe gemeentelijke bestuurscolleges in Nederland zitting achter de bestuurstafels. Worden ze officieel door de raden gekozen en benoemd en kunnen ze aan de slag. Over de samenstelling van de dagelijkse gemeentebesturen kan van alles gezegd worden. Zwak, sterk, instabiel, inhoudelijk, de meest redelijke of onredelijke combinatie. Het eindelijke resultaat is de uitkomst van een soms kort, soms langdurigere periode van onderhandelen, nieren proeven en setkken steken. Dat proces levert -net als de verkiezingen – winnaars en verliezers op. Wie de verkiezingen met een mooie winst afsloot en buiten de regeercoalitie valt heeft feitelijk de verkiezingen verloren en dat valt aan gewone burgers soms moeilijk uit te leggen, maar is niet anders.
Of een college zwak is valt vaak niet te zeggen. Een club van bestuurlijke beginners kan uiteindelijk uitgeroeien tot een bekwame bestuursclub als de individuele leden elkaar wat durven te gunnen, net gaan overheersen en als team blijven optreden. Wetenschappelijk onderzoek heeft dat inmiddels aangetoond. Vier zogenaamd daadkrachtige powerplayers kunnen -en ook dat is aangetoond – een gemeente schier onbestuurbaar maken als ze allevier uit zijn op politiek/eigen gewin.
Hoe het ook zij, de komende maanden, jaren zullen een kwart van de nu geformeerde coalities de eindstreep niet halen. Ik stel dit op basis van de statistieken. Ook zullen er dit jaar weer zeker zo’n 100 wethouders sneuvelen (afgelopen jaar bijna 120) omdat ze problemen krijgen met de raad, de eigen achterban of indhoudelijke en dan gaat het vrijwel altijd om geld.
En geld is iets waar alle gemeenten de komende jaren veel minder krijgen zullen. In onze regio Zeeuws-Vlaanderen zullen de gemeenten bij benadering 5 miljoen euro minder te verteren hebben. In een streek waar de gemeentelijke reserves zo goed als verdampt zijn lijkt het vooralsnog aannemelijk dat het volk, de burger zullen moeten bloeden. Is het niet direct – in de vorm van belastingverhogingen – dan wel indirect -via kortingen op voorzieningen en instellingen).