LJUBLJANA, 9 DEC. De kans dat er een vredesmacht van de Verenigde Naties naar Kroatië gestuurd wordt, lijkt uiterst gering. De speciale afgevaardigde van de VN, Cyrus Vance, zei gisteren na een ontmoeting met de Servische president Slobodan Milosevic, dat er vooruitgang is geboekt maar, zo benadrukte hij, “er is geen overeenstemming bereikt”.
Een functionaris van de VN die anoniem wenste te blijven zei: “Wij zijn nog niet zo ver dat een besluit om VN-troepen naar Joegoslavië te sturen gerechtvaardigd zou zijn.” Vance zal vandaag in New York, na een verblijf van een week in Joegoslavië, verslag uitbrengen aan de secretaris-generaal Perez de Cuellar, die vervolgens de Veiligheidsraad zal adviseren al of niet een vredesmacht naar Joegoslavië te sturen.
Gisteren werd in de Kroatische hoofdstad Zagreb wel overeenstemming bereikt over de opheffing van de blokkade van kazernes van het federale leger door de Kroatische Nationale Garde en het vertrek uit Kroatië van de in die kazernes verblijvende federale troepen. Ook werd er overeenstemming bereikt over de uitwisseling van 1.600 gevangen.
Bij de zuid-Dalmatische kustplaats Dubrovnik werden zaterdag de gevechten gestaakt nadat vertegenwoordigers van de Kroatische regering en het federale leger een wapenstilstand voor de stad overeenkwamen. Bij een beschieting van het federale leger werden vrijdag 19 mensen gedood en raakten 60 mensen gewond. In de oude binnenstad zouden volgens Kroatische bronnen tien gebouwen volledig zijn uitgebrand.
Gaf de leiding van het federale leger vrijdag “onderling met elkaar slaags geraakte Kroatische gardisten” nog de schuld van de beschieting van Dubrovnik, gisteren erkende zij dat haar eigen eenheden de beschieting hebben uitgevoerd. De bevelhebber over de federale troepen bij Dubrovnik, vice admiraal Miodrag Jokic, bood de Dubrovcani zijn verontschuldigingen aan voor de aangerichte schade.
De woordvoerder van de EG-waarnemers, Ed Koestal, zei dat de legerleiding toegezegd heeft disciplinaire maatregelen te zullen nemen tegen de officieren die op eigen gezag de aanval op Dubrovnik uitvoerden. De aanval op de "parel van de Adriatische Zee', leidde tot heftige protesten van de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten. De VS besloten vrijdag wegens de zich uitbreidende gevechten in Kroatië een economische boycot tegen Joegoslavië af te kondigen.
Het aan de strategische belangrijke autoweg gelegen plaatsje Lipik, werd gisteren door Kroatische troepen heroverd op Servische eenheden. De Kroatische televisie toonde beelden van de straten van Lipik waar tientallen lijken van Servische vrijwilligers her en der verspreid lagen en de huizen totaal vernield waren. De stas Osijek, in oostelijk Kroatië, beleefde een relatief rustig weekeinde, zo meldden Kroatische en Servische persbureau's, drie mensen vonden de dood. Ook uit de andere crisisgebieden werden "slechts' incidentele gevechten gemeld. Tot zover onze correspondent. Een onzer redacteuren voegt hier aan toe. Vanmorgen kwamen de presidenten van de zes deelrepublieken van Joegoslavië op het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag bijeen voor een informele ontmoeting met voorzitter Carrington van de EG-conferentie en coördinator Wijnaendts. Er was geen formele agenda maar de presidenten van de deelrepublieken zullen zich uitspreken over de bevindingen van de EG-arbitragecommissie. Deze deed zaterdag de uitspraak dat de republiek Joegoslavië in ontbinding is.
DEN HAAG, 30 SEPT. Nederlandse en Amerikaanse topambtenaren hebben deze week in Washington vertrouwelijk overleg gevoerd over nauwere samenwerking met het oog op de berechting van de Surinaamse drugsverdachte D. Bouterse.
Nederland hoopt dat een grotere Amerikaanse belangstelling voor de strafzaak tegen de van grootschalige drugshandel verdachte ex-legerleider van Suriname er onder andere toe leidt dat meer landen bereid zullen blijken Bouterse indien mogelijk te arresteren en uit te leveren. Deze zomer bleken Trinidad en Guyana niet bereid te voldoen aan een Nederlands verzoek de Surinaamse Adviseur van Staat Bouterse op te pakken.
In gesprekken op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en het departement van Justitie hebben de procureur-generaal belast met drugsbestrijding J.A. Blok, de Haagse officier van justitie die Bouterse vervolgt E. Harderwijk en de justitiële topambtenaren J. Demmink en M. Knaapen gisteren en eergisteren duidelijk gemaakt hoe Nederland de drugsbestrijding in het Caraïbische gebied aanpakt. Het OM hoopt nog steeds dat de strafzaak tegen Bouterse - die nu in het voorjaar van 1999 staat gepland - in aanwezigheid van de hoofdverdachte kan worden begonnen.
De Verenigde Staten zijn zeker bereid druk uit te oefenen om een aanhouding van Bouterse mogelijk te maken, verzekert een Amerikaanse diplomaat. Mocht Bouterse zich op Amerikaans grondgebied begeven dan zal hij in ieder geval worden opgepakt en aan Nederland worden uitgeleverd, zo valt in Amerikaanse diplomatieke kringen te vernemen. Het Nederlandse gesprek in Washington is in zekere zin een herbevestiging van afspraken die de toenmalige minister van Justitie E. Hirsch Ballin in 1992 in de VS maakte over de aanpak van het Surinaamse drugskartel.
De Haagse rechter-commissaris die het gerechtelijk vooronderzoek tegen Bouterse en drie andere verdachten leidt, I.E. de Vries, heeft de advocaten laten weten dat de verklaringen van een van de acht anonieme getuigen in deze strafzaak alsnog als niet betrouwbaar dienen te worden aangemerkt.
De bedreigde getuige die uitvoerige verklaringen had afgelegd over de rol van Surinamers bij cocaïnehandel via het vliegveld Zanderij kan volgens de rechter niet meer serieus worden genomen omdat hij “inconsistente verklaringen” heeft afgelegd.
De beslissing van De Vries is opmerkelijk omdat deze getuige al drie jaar lang de status van bedreigde getuige geniet.
Hij is in 1995 eerst door de politie, later door het OM en door de rechter-commissaris die haar in deze zaak voorafging, G. Haverkate als betrouwbaar aangemerkt.
Ook De Vries die in 1997 haar werk in deze zaak begon, was aanvankelijk overtuigd van de betrouwbaarheid van deze getuige. Eerder deze maand verbood ze de advocaat van Bouterse, A. Moszkowicz, 39 van in totaal 42 vragen aan deze anonieme getuige nummer-8 te stellen omdat daarmee de identiteit in gevaar zou worden gebracht. Moszkowicz vond dat optreden zo onredelijk partijdig dat hij om wraking van de rechter verzocht. Een paar dagen nadat de rechtbank deze wraking afwees, heeft De Vries laten weten de getuige zelf niet betrouwbaar te vinden.
Advocate I. Weski zegt dat de handelwijze van de rechter-commissaris voor haar reden is “vraagtekens te plaatsen bij de criteria die zij hanteert bij de toekenning van de status van bedreigde getuige. Ik zou graag willen weten waarom deze getuige nu kennelijk opeens door de mand is gevallen”, aldus Weski.
Vorige week is voor de tweede keer een reis van een rogatoire commissie naar Amerika om een getuige tegen Bouterse te horen, uitgesteld. Ook het horen van een andere anonieme getuige op een geheime lokatie in Nederland is gisteren op het laatste moment afgelast.