Voor steeds meer Nederlanders is het de normaalste zaak van de wereld om na de oliebollen en liters drank op oudejaarsavond op 1 januari het nieuwe jaar in te luiden met een Nieuwjaarsduik. Maar waarom duiken we eigenlijk vrijwillig het ijskoude water in en wie is er ooit mee begonnen?
De officiële Nieuwjaarsduik vindt elk jaar plaats in Scheveningen, ter hoogte van De Pier en het Kurhaus. Deze duik vond voor het eerst plaats op initiatief van Jan van Scheijndel. Op nieuwjaarsdag 1965 trotseerde de professionele marathonzwemmer met zes anderen de koude Noordzee.
In de jaren daarna bleef het rustig op het strand van Scheveningen. Maar in de jaren negentig wisten steeds meer fanatiekelingen het strand op nieuwjaarsdag te vinden en werd de duik een traditie. Het aantal duikersin Scheveningen kwam in 2000 tot een hoogtepunt. Met deze zogenoemde ‘millenniumduik’ deden ongeveer 10.000 mensen mee, sindsdien is dit het maximale aantal deelnemers van de duik.
Tegenwoordig is het evenement zo groot dat de Haagse Reddingsbrigade wordt ingezet voor de veiligheid. Dat is niet voor niets, want bij de Nieuwjaarsduik in 2003 raakten er bijvoorbeeld een aantal mensen onderkoeld.
Daarnaast heeft worstenmerk Unox zich aan het evenement verbonden, waardoor veel deelnemers van de duik niet alleen een zwembroek- of pak aantrekken maar ook een knaloranje muts op hun hoofd hebben wanneer ze in zee plonzen. Vrijwilligers delen soep uit aan de verkleumde zwemmers.
De oudste Nieuwjaarsduik van Nederland wordt in Zandvoort georganiseerd. Al in 1960 dook Ok van Batenburg daar met een groep zwemmers van zwemclub Njord ’59 uit Haarlem de zee in om het nieuwe jaar in te luiden.
De Nieuwjaarsduik mag een oer-Hollandse traditie lijken, in Canada waren ze ons voor. Al in 1920 doken tien deelnemers van de Vancouver Polar Bear Swim Club voorhet ijskoude water in bij English Bay. Tegenwoordig kent dit evenement duizenden deelnemers. Ook in het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland en Amerika worden een aantal Nieuwjaarsduiken georganiseerd.
Inmiddels duiken mensen op meer dan honderd plaatsen in Nederland de zee of een plas of rivier in. Zo namen op 1 januari 2016 meer dan 51.000 mensen een Nieuwjaarsduik op 139 plekken in het land. Naar verwachting zullen tienduizenden mensen de traditie dit jaar voortzetten.