Door het fokken op extreme kenmerken zijn er veel problemen ontstaan die het welzijn van de kat aantasten. Gelukkig groeit het bewustzijn hierover, en in veel landen is er al heel wat geregeld. Hieronder wordt een aantal initiatieven genoemd.
De rechtbank in Berlijn heeft in 2015 geoordeeld dat het fokken van naaktkatten zonder werkende tastharen onder het begrip ‘martelfokken’ valt. (Qualzucht is de officiële naam voor fokken met pijn, leed of letsel als gevolg.) In het geval van bovengenoemde katten werken door een genetische fout de tastharen niet. Volgens de dierenbeschermingswet mogen zoogdieren niet gefokt worden als lichaamsdelen niet op een natuurlijke wijze gebruikt kunnen worden, of ontbreken, met pijn, leed of letsel als gevolg. Lees de veroordeling hier.
In 2009 is in een wet vastgelegd dat bij het fokken van katten de bovenkant van de neus niet hoger mag komen dan de onderkant van de onderste oogleden. In 2015 volgden er veroordelingen en een fokverbod voor fokkers van brachycephale katten, die zich niet aan deze wet gehouden hadden. Dit is een duidelijk erkenning van het feit dat brachycephalie het welzijn van katten aantast.
De Munchkin, een kat met sterk afwijkende, zeer korte pootjes, wordt in Nederland niet erkend als ras. Ook de Manx en de Scottish Fold worden, vanwege de ernstige aantasting van hun welzijn, bij de meeste Nederlandse raskattenverenigingen niet erkend als ras. Dit is een goede ontwikkeling.
De problemen bij de Scottish Fold zijn zeer ernstig, lees het artikel: Cats suffering for looks we like! Mensen lijden pijn door artritis, net als de Scottish Fold, en nu wordt gekeken of met behulp van het genoom van de Scottisch Fold de genen die coderen voor artritis bij de mens kunnen worden vastgesteld. Dat geeft al aan dat fokken van katten met zeer pijnlijke aandoeningen onacceptabel is.
International Cat Care, een Engelse organisatie voor het welzijn van katten, spreekt zich uit over het fokken met de Manx en de Munchkin, maar ook over het fokken van kortsnuitige dieren. Hun statement bij het fokken van katten is: First do no harm, ofwel: Eerst zorgen dat je geen schade berokkent! Lees meer over de Manx en de Munchkin en hun welzijnsproblemen. De meeste Nederlandse kattenorganisaties sluiten zich aan bij het statement van International Cat Care.