Menig lezer zal de taxonomie zien als de menselijke neiging om de natuur netjes te ordenen in een systeem van vakjes, zoals het systeem van Linnaeus, die van een onveranderlijke orde uitging. Maar sinds Darwin's the origin of species is de taxonomie geëvolueerd naar een poging tot het begrijpen van de steeds veranderende soortenrijkdom en de verwantschappen van soorten, die te herleiden zijn naar een gemeenschappelijke oorsprong (phylogenie).
De taxonomische indeling van de watermijtensoorten is complex, mogelijk omdat verschillende landsoorten ooit het water hebben opgezocht en watermijten daardoor een heterogene verzameling soorten vormen (Wesenberg Lund 1939). De eerste onderzoekers konden nog niet weten wat de watermijtlarven en nimfen waren die ze vonden, ze dachten dat het aparte soorten moesten zijn. Het lezen van gedeeltes van het Kritisch historisch overzicht der Acaralogie (Oudemans 1929) geeft een goede indruk van de vele voetangels en klemmen die er lagen voor de eerste onderzoekers, met hun vaak gebrekkige apparatuur. De watermijten werden op basis van nieuwe inzichten steeds opnieuw ingedeeld door latere onderzoekers zoals Koenike, Kramer, Piersig en Williamson. Hun namen zijn terug te vinden in de soortnamen van watermijten:
Er bestaan veel taxonomische indelingen. Het schema hieronder is ontleend aan een klein gedeelte van de ”Taxon Tree” van de Fauna Europaeae (zie link onderaan de pagina). Dit schema begint bovenaan met de de reusachtige stam van de geleedpotigen (Arthropoda), één van de ongeveer 15 stammen binnen het onderrijk Eumetazoa, waar bijna alle soorten dieren in gehuisvest zijn. Andere stammen zijn bijvoorbeeld de weekdieren (Mollusca) en de gewervelden (Chordata).
Binnen de geleedpotigen vallen de watermijten onder de Chelicerata, de „gifkaakdragers”. Watermijten hebben dan ook cheliceren („gifkaken”), de beet is niet echt giftig, maar het speeksel wat er uit vloeit bevat wel verterende enzymen.
Verder naar beneden komen we de infraklasse Acarina tegen, waar de mijtachtigen en teekachtigen zijn verzameld in een grote groep, die ook wel Acari genoemd wordt. )¹ De Acarina worden vervolgens onderverdeeld in de mijtachtigen (Acariformes) en de teekachtigen (Parasitiformes). )² De Acariformes zijn ingedeeld in drie orden, waarbij de watermijten vallen onder de orde Prostigmata, dit zijn mijten waarbij de ademhalingsopeningen (stigmata) vóór aan (Pro-), bij de monddelen liggen.
De watermijten zijn in dit schema in acht superfamilies verdeeld, die samen met een aantal superfamilies van landmijten onder een onderorde, de Anystina zijn verzameld. )³
)² De moeilijke naam Actino-trichidae duidt op de aanwezigheid van het lichtbrekende actinopiline in sommige haren (-trichidae). An- = niet, dus de Anactinotrichidae hebben géén haren met actinopiline (v.d. Hammen, 1972b). Door v.d. Hammen (1986) wordt beschreven hoe de spieren van de gnathosomen (de kop met de kaken) ook verschillen voor deze beide groepen.
)³ Van der Hammen (1972) noemt geen suborde Anystina, maar brengt deze groep als infraorde Hydrachnei onder bij een suborde genoemd Trombidina. Die suborde is in dit schema met de Anystina samengevoegd.
Een aantal uitgebreide naamlijsten met synoniemen. Deze pagina wordt onderhouden door medewerkers van de Department of Entomology van de Texas A&M University.
In de lijst staan links naar mijtenfamilies. Door bijvoorbeeld op de Pionidae te klikken, vind je de coordinator met daaronder een link naar de namen en synoniemen van de Piona soorten.