Op een hete, zonnige dag in Alto Adige ontvangt Alois Clemens Lageder ons in ‘Vineria Paradeis’, wijnwinkel en restaurant bij het domein Löwengang. Zelfs de reis ernaar toe is de omrit waard. Een weg langs vele hectaren appelboomgaarden met daarachter druivenranken aangeplant op de uitlopers van de majestueuze Dolomieten. Clemens is hartelijk en boeiend. Hij straalt een bescheidenheid uit die alleen echte vakmensen hebben.
Hij vertelt over hun streven om bij het maken van de wijnen volledige integratie met de natuur op te zoeken. Zo worden de 50 ha wijngaarden in eigen bezit biologisch dynamisch verbouwd. En de 90 wijnboeren waar ze mee samenwerken helpen ze ook om de stap van conventionele naar biologisch wijnbouw te volbrengen. Ook in de winery staat alles in het teken van ‘zelfvoorziening’ en integratie met de natuur. Geen pompen, maar gebruik van zwaartekracht door hoogteverschillen, zonnepanelen, waterrecycling en koeling in de diep uitgegraven kelders door luchtgaten in de rotsen waar koude lucht van de bergen instroomt. Er is geen enkele extra brandstof nodig om de wijnen te maken. De brandstof voor benodigde energie zit in de natuur en die wordt gebruikt. Die hoeft niet te worden ingekocht.
Weinig wijnliefhebbers zijn op de hoogte van de hoeveelheid energie en water die benodigd is bij het maken van wijn. Velen zouden ervan schrikken. Gelukkig passen tegenwoordig steeds meer producenten meer duurzame methodes toe. Maar de vader van Clemens was absoluut een pionier op dit gebied toen hij in de jaren 90 deze winery liet bouwen. Het kostte hem toen zelfs moeite om architecten te vinden die zijn ideeën in werkbare constructies konden omzetten. Nu ademt de hele winery een serene rust uit. In één kelder wordt zelfs het Brandenburg concert van Bach ten gehore gebracht, opgewekt door een windturbine van buiten.
Alois was niet alleen een pionier in zijn streven naar duurzame wijnbouw. Hij was ook de eerste in de regio die experimenteerde met druivenrassen als chardonnay en cabernet sauvignon. Andere druivenrassen dan de gebruikelijke schiava en lagrein. Hij zag de potentie van het bijzondere van deze regio. Door de hoogteverschillen van 200 tot 3900 meter, de enorme diversiteit in ondergrond van kalk, graniet, klei en zand en de verschillen in zoninstraling, is er iedere 10 kilometer een volledig eigen subklimaat. Door binnen deze subklimaten met verschillende druivenrassen te experimenteren, is er nu voor 20 verschillende druiven de perfecte plek gevonden. Iedere druif heeft er zijn eigen, beste habitat gevonden.
Terecht dat Clemens Lageder zich druk maakt over de plannen van het wijn marketingbureau aldaar om Alto Adige zich met één druif te laten associëren. Nee, dit is juist het bijzondere van Alto Adige: diversiteit is hun identiteit! Van inheemse schiava, tot cabernet sauvignon, pinot grigio en chardonnay. En nog 16 andere druivenrassen….
We proeven vele wijnen van Alois Lageder. Wat opvalt is de kracht, zuiverheid, sappigheid en levendigheid in al deze wijnen. Soms met flink wat houtgebruik, maar nooit te dominant. De balans in deze wijnen is optimaal.
Het bijzondere klimaat in dit Noord-Italiaanse gebied zal naast de zorgvuldige aandacht in de wijngaard en kelder hier ook zeker aan bijdragen. In Alto-Adige schijnt 200 dagen de zon. Zomers zijn de dagen warm maar de nachten koel. Ook voor de druif een fijne combinatie. Dat draagt ontegenzeggelijk bij aan balans in de wijn. Alle percelen worden ook apart gevinifieerd. Met grote precisie worden vervolgens de nieuwe blends gemaakt.
Toen mijn oudste zoon vroeg waarom wij het over ‘oude stokken’ hadden, haalde Clemens 2 vatmonsters tevoorschijn: een wijn van een perceel met 5 jaar oude stokken en een wijn van het naastgelegen perceel met 100 jaar oude stokken. Onbevangen proefde mijn zoon de verschillen in smaak: de één met meer brute kracht, de ander met meer finesse. Beide gebruikte Clemens voor de blend van de Löwengang Cabernet Sauvignon.
Precisie wijnmaken, met gerichte aandacht voor alles wat de natuur te bieden heeft, voor het allerbeste gaan en dit met veel hartelijkheid aan geïnteresseerden laten proeven. Die betekenis heeft Alois Lageder voor mij gekregen. Indrukwekkend en een voorbeeld voor velen.
Alois Lageder is het hele jaar te bezoeken. In Vineria Paradeis kun je wijnen proeven, kopen, een tour doen en heerlijk lunchen. Een absolute aanrader!
Voor mij is één van de meest kenmerkende wijnen de Löwengang Chardonnay, een prachtige houtgelagerde chardonnay. Biologisch Dynamisch. Met een zeer rijke neus maar met een verrassend slanke smaak: fris, verfijnd, zuiver en krachtig. Een droom van een wijn.