Op 24 augustus 1991 riep het Oekraïens parlement de onafhankelijkheid uit. Op een referendum op 1 december stemde 90 procent van de kiezers voor een onafhankelijk Oekraïne. Zelfs in de Krim was 60 procent van de kiezers voor een afscheiding van Rusland.
In 2004 kwamen dankzij een democratische beweging, de ﻿Oranje Revolutie﻿, Viktor Joesjtsjenko en Joelia Timosjenko aan de macht, die door onderling geruzie de kansen op een succesvolle democratisering van Oekraïne verspeelden. In 2010 werd de Russisch gezinde Viktor Janoekovitsj weer president.
Het midden en oosten van Oekraïne werd de voorbije jaren alsmaar meer pro-Europees gezind. In september 2013 lag de ondertekening van een vrijhandelsakkoord tussen de EU en Oekraïne aan de basis van een crisis die Oekraïne nu al maanden teistert. President Janoekovitsj besliste uiteindelijk het vrijhandelsakkoord met de EU niet te tekenen maar in plaats daarvan een akkoord te sluiten met Rusland. Dat leidde tot massale demonstraties in Kiev die van vreedzame protesten van studenten evolueerden naar bloedige opstanden, met tientallen doden tot gevolg. President Janoekovitsj werd afgezet en vluchtte het land uit.
Er werd een pro-Europese regering ad interim gevormd, die grote onrust veroorzaakte op het schiereiland de Krim, waar de meerderheid van de bevolking Russisch is. Eind februari 2014 vallen Russische militairen de Krim binnen en nemen strategische posten zoals havens en luchthavens in. Niet veel later scheurt De Krim zich eenzijdig af. Ook in het Oosten van Oekraïne komen pro-Russische demonstranten de straat op.
In juni 2014 wordt Porosjenko verkozen als nieuwe president van Oekraïne, vergezeld van een vredesplan en een staakt-het-vuren tussen separatisten en het Oekraïense leger. Ongeveer tezelfdertijd maakt Poetin het via het Russisch parlement mogelijk om militair in te grijpen in Oekraïne. Porosjenko beëindigt het ‘staakt-het-vuren’ en kondigt een nieuwe militaire operatie aan. In een nieuwe (broze?) poging van midden september om het geweld te stoppen wil president Porosjenko de separatisten voor een periode van drie jaar vergaande autonomie geven.
Wie enkele maanden geleden nog dacht dat de crisis in Oekraïne ver weg is, wordt nadien enkele keren pijnlijk met de feiten gedrukt. Als gevolg van het neerhalen van vlucht MH17, met voornamelijk Nederlandse slachtoffers, ontving Rusland in juli een nieuwe reeks sancties van de EU: bovenop de ‘zwarte lijst’ van mensen die de EU niet meer binnen mogen en van wie banktegoeden geblokkeerd worden, komt er voor één jaar een wapenembargo en wordt technologielevering voor olie of gas stopgezet. Het antwoord van Rusland liet niet lang op zich wachten: Putin kondigde een boycot van Europese landbouwproducten aan. De Belgische perentelers zijn maar één van de vele landbouwers die reeds financiële gevolgen dragen van dit conflict. Daarnaast blijft Rusland een belangrijke partner wat Europese energievoorziening betreft. Het land kondigde sowieso stijgende prijzen aan.
Intussen is Oekraïne in een diepe crisis terechtgekomen. Financiële en humanitaire hulp zijn nodig, alsook democratisch herstel.