Bob Mosher en Conrad Gottfredson van APPLY Synergies hebben al jaren een zeer bruikbaar model om mensen te ondersteunen bij het uitvoeren van taken op de werkplek. Dit model gaat uit van 5 momenten waarop professionals informatie nodig hebben en leren (vijf momenten van leerbehoefte/5 moments of need).
Bij de vijf momenten van leerbehoefte is het niet zo dat je alleen als organisatie kijkt naar de Performance Support 3 t/m 5. De momenten bieden een integrale aanpak. Bij KLM heb ik een traject ontworpen waarbij meer traditionele leerinterventies en Performance support hand in hand gaan (zie ook een blogpost over dit ontwerp). Daar bieden we aan stewards/stewardessen eerst een e-learning traject aan met zelfstudiemodules, vervolgens gaan deelnemers naar een klassikale workshop om vaardigheden in te oefenen en tijdens die workshop gebruiken ze hun Performance Support app op de iPad. Deze app gebruiken ze ook in het vliegtuig om hun taken mee te ondersteunen. Alle vijf de momenten worden zo in een ontwerp meegenomen. Het formele leren en Performance Support versterken elkaar en zorgen ervoor dat de taak zo goed mogelijk kan worden uitgevoerd.
Bij de introductie van een nieuwe epiduraalkatheter is Molly gestart met het analyseren van de taken rondom het gebruik van deze epiduraalkatheter. Daarna heeft ze gekeken welke taken kritiek waren en vervolgens heeft ze met het ‘5 moments of need model’ een ontwerp gemaakt. In plaats van een uitgebreide en generieke training zijn ze uitgekomen bij een aanpak waarbij collega’s deelnamen aan 4 korte workshops, vervolgens een korte online zelfstudiemodule konden volgen en in hun taak werden ondersteund met een EPSS.
We zien dat in een paar jaar tijd de technische mogelijkheden om te ondersteunen zijn uitgebreid. De werkpraktijk vraagt ook om meer mobiele oplossingen zoals bij KLM. De van orgine op de PC gerichte tools zoals Ontuitive, TTS Performance Suite en AskDelphi worden steeds mobieler. Recente tools zijn ontworpen vanuit mobiel gebruik. Niet alleen de KLM oplossing is hiervan een voorbeeld maar ook het speciaal voor de zorg ontwikkeld EPSS Ask Me van Noordhoff Health.
Wat mij raakte was dat Molly niet enkel Performance Support toevoegde aan haar palet aan werkvormen en tools. Haar manier van denken waarbij het moment van toepassen centraal stond zorgde voor andere leeroplossingen én zorgde ervoor dat zij en haar L&D collega’s op een nieuwe manier met vragen uit de organisatie omgingen. Niet langer was ze de huisarts die medicijnen leverde die patiënten vroegen maar ze zorgde ervoor dat ze er eerst achter kwam wat echt het probleem was. Hiermee maakte ze niet alleen haar eigen werk interessanter maar ze levert ook meer praktische waarde aan de professional en de organisatie.
Performance Support is precies de aanpak en manier van denken die we nodig hebben in een steeds complexer wordende en veranderende werkpraktijk. Die werkpraktijk vormt de kern.
Natuurlijk is het goed om in relevante ontwikkelingen zoals VR/AR, performance support of learning eco-systems te investeren. Toch denk ik dat er voor learning experience designers, instructional designers, trainers, docenten en L&D professionals een grotere uitdaging bestaat: de regie voor het leren neerleggen bij de lerenden. Bij de mensen waar we het allemaal ‘voor doen’.
Al jaren spreek ik op o.a. Next Learning en bij presentaties over het ’empoweren van lerenden’, zelfgeorganiseerd leren, DIY Learning, etc., eigenlijk allemaal duidingen voor hetzelfde: geef de lerende regie, vertrouwen en mogelijkheden om zelf actief mee te werken aan de eigen ontwikkeling. Daarvoor moet je je eigen rol kleiner maken. En dat valt niet mee. Jaren geleden verzorgden Hans de Zwart en ik een sessie over DIY Learning bij het Next Learning congres. Na een introductie met een Pecha Kucha (leuk, prikkelend en lekker snel) zetten we de groep van een paar honderd learning professionals aan het werk met een heldere opdracht. Wij lieten de zaal alleen en de groep kreeg 20 minuten de tijd om iets uit te werken aan de hand van 5 ontwerpprincipes die Hans en ik hadden opgesteld:
Het confronterende voor mij was dat ik zelf moeite had met het eerste principe. Nadat we vijf minuten buiten de zaal op een bankje zaten vroeg ik aan Hans of we niet even in de zaal moesten gaan kijken. Na een kwartier wilde ik even gaan zeggen dat we nog 5 minuten hadden. Natuurlijk lachte Hans even en confronteerde hij me met ons eerste principe. Ik moest het gewoon laten gaan. En zonder ons ging het fantastisch goed.
Deze week heb ik de eer om vier colleges en een seminar te verzorgen bij de Belarusian State Technological University in Minsk (zie Wikipedia over Belarus/Wit-Rusland). De colleges van ieder 1,5 uur gaan over:
De laatste moet ik nog doen, daar kijk ik erg naar uit maar is ook het lastigste. Ik merk dat de didactiek die ze hier gewend zijn echt anders is. Toen ik het model van Hofstede erbij pakte kon ik wel Rusland en Nederland met elkaar vergelijken:
Op de eerste dag had ik een ronde tafelgesprek met de directeur van de universiteit en een groep professoren. Ze waren erg benieuwd naar de manier waarop wij in Nederland ons onderwijs hebben georganiseerd. Toen het gesprek kwam op manieren om leeruitkomsten te meten werd het interessant. De eerste vraag was of ik Prometric kende. Want dat was een hele veilige manier om studenten te testen. En ze vroegen wat ik van Scorm vond. Mijn antwoord dat er nog meer zinvolle manieren zijn om te meten (proeve van bekwaamheid, peer feedback, meten van performance, etc. en dat je ook xAPI in kon zetten) viel niet in hele vruchtbare aarde. Toen ik de verschillen in Power Distance van Hofstede zag tussen Rusland en Nederland begreep ik het wel. Tijdens een lunch met een studente vroeg ik haar hoe studenten zich gedragen naar professoren/docenten toe. Ze vertelde me dat elke kritiek werd ingeslikt en je gaf nooit tijdens een college je mening. Dat merkte ik ook aan de interactie tijdens mijn eerste college. Tijdens het tweede college was ik me hiervan bewust en lukte het me om de regie iets meer bij de studenten te leggen.
Het is moeilijk om de regie uit handen te geven, zeker als je zoals de docenten in Wit-Rusland, dit helemaal niet gewend bent. Voor studenten of andere lerenden die het niet gewend zijn is het natuurlijk ook een hele stap. Je zult beide partijen daar in moeten laten groeien. Voor mijn gevoel is deze richting de enige duurzame. Want door de steeds toenemende complexiteit van bijna alle werkomgevingen, de steeds hogere werkdruk van L&D professionals, de steeds hogere eisen van lerenden, de steeds kortere tijd dat kennis houdbaar is en de steeds afnemende tijd die er is voor ontwikkeling van curricula zullen we met andere antwoorden komen om iedereen duurzaam professioneel inzetbaar te houden.
Vorig jaar september schreef ik in het Tijdschrift voor Ontwikkeling en Organisatie (TvOO – Nr. 3) een artikel met de titel Empoweren heeft effect! Hierin wordt aan de hand van theorie en praktijkvoorbeelden beschreven waarom het zo belangrijk en onontkoombaar is dat we de regie bij de professional neerleggen en hoe je dit dan kunt doen. Het kost moeite maar het resultaat is er zeker naar als ik kijk naar de projecten die ik in het artikel ook aanhaal zoals de Basisleergang voor nieuwe stewards/stewardessen bij KLM of de Learning Hackaton bij het Spaarne Gasthuis.
Je kunt het hele nummer voor € 5,95 op de site kopen maar je kunt bij mij op deze site ook het Artikel ‘Empoweren heeft effect!’ kosteloos downloaden (pdf). Als je feedback hebt of nieuwe ideeën of ervaringen wil uitwisselen zie ik dit graag in de comments terug!
Gedurende ongeveer 16 jaren is bij Fontys Hogescholen de post hbo-opleiding e-Learning uitgevoerd. Vanaf de start ben ik met veel plezier betrokken bij deze opleiding. In het begin was ik in dienst bij Fontys, daarna was ik als gastdocent betrokken en de laatste 6 jaar ben ik als hoofddocent verantwoordelijk voor het ontwerp, de uitvoering en de begeleiding tijdens de opleiding. Fontys is gestopt met de opleiding vanwege wetgeving op het gebied van inhuur van (gast)docenten. Gelukkig nam Avans het stokje graag over.
Op dinsdagavond 6 februari 2018 start de nieuwe uitvoering vlak bij het NS Station in ‘s-Hertogenbosch. Meer informatie vind je op de website van Avans Plus. Daar kun je je ook nog inschrijven. Delen van deze post wordt gewaardeerd.
De Avans+ Postbachelor opleiding e-Learning is een uitgebreide opleiding die bij Fontys al 16 jaar succesvol is uitgevoerd (Fontys post hbo-opleiding e-Learning) met nu een extra inhoudelijke avond en een extra excursie naar een e-Learning bedrijf.
De hoofddocent van opleiding is Marcel de Leeuwe (onafhankelijk e-Learning specialist) en wordt verder verzorgd door toonaangevende e-Learning professionals in de rol van gastdocent:
Deelnemers zijn werkzaam als learning professional in de rol van docent, onderwijsontwikkelaar, trainer, leermateriaalontwikkelaar, onderwijskundig ontwerper, learning innovator, L&D adviseur, HR professional, etc. Deelnemers hebben kennis van didactiek en staan open voor innovatieve vormen van leren. Deelnemers aan eerdere uitvoeringen waren werkzaam in het onderwijs, bij bedrijven, overheid en zorg of als zelfstandige learning professionals.
Het is een gevarieerd blended leertraject. Gedurende de contactavonden worden door de hoofddocent en de vele ervaren gastdocenten relevante theoretische inzichten gecombineerd met concrete voorbeelden en ervaringen uit de praktijk. De contactavonden worden afgewisseld met vele webinars, twee trainingsdagen met hands-on oefeningen en deelnemers maken middels twee excursies kennis met e-Learning bedrijven. In vier opdrachten verwerken deelnemers het geleerde en passen direct nieuwe inzichten toe. De invulling van de opdrachten wordt bepaald door de werkpraktijk.
De opleiding start op dinsdag 6 februari 2018 en wordt afgesloten op 15 januari 2019. De leslocatie is bij de Avans Hogescholen in ’s-Hertogenbosch (< 5 minuten lopen vanaf het NS station en gratis parkeren bij de school). Elke avond wordt gestart met lekkere broodjes en een soep.Meer informatie is te vinden op de website. Inschrijven kan ook via deze website.
Wat me tijdens de tweede dag van Learning 2017 opvalt is dat sommige Amerikaanse organisaties heel innovatief zijn als het aankomt op e-Learning gebied, zowel didactisch, organisatorisch als technisch maar dat ze soms ook erg achterlopen.
Zelfs deelnemers van “30 under 30” (30 mensen onder 30 jaar die specifieke activiteiten hebben zoals reverse mentoring en af en toe op het podium komen om feedback te geven) geven verbijsterende antwoorden. Zo zegt iemand dat ze nu van klassikaal opleiden afstappen en overgaan naar blended learning. Woehoe!
Soms vindt er een sessie plaats waarbij alle deelnemers in een grote zaal zitten (met een scherm van 33 meter breed, zie eerdere blogpost hierover) maar meestal ga je als deelnemer naar een parallelsessie die kleiner en intiemer is van opzet. Diogo Julio & Manal Houri van bedrijf Ericsson (wie kent ze nog in Nederland?) verzorgen een prima sessie over Internet of Things. De definitie die je op Wikipedia vindt:
Het internet der dingen (Engels: Internet of things) refereert aan de situatie dat door mensen bediende computers (desktops, laptops, tablets, smartphones) in de minderheid zullen zijn op het internet. De meerderheid van de internetgebruikers zal in deze visie bestaan uit semi-intelligente apparaten, zogenaamde embedded systems. Alledaagse voorwerpen worden hierdoor een entiteit op het internet, die kunnen communiceren met personen en met andere objecten, en die op grond hiervan autonome beslissingen kunnen nemen.
Consumenten gebruiken steeds meer geautomatiseerde processen en bepalen de snelheid waarmee IoT wordt geadopteerd.
Wandelaars geven een boost aan autonome auto’s die echt bestuurders kunnen vervangen (want dan voelen ze zich veiliger).
Smart device safety paradox (mensen nemen meer risico omdat veiligheid door apparaten wordt geboden).
We leven in ‘social silos’ (door algoritmes krijgen we beperkte informatie en leven we in een filterbubbel).
The privacy devide (voor een deel van de mensen wordt privacy belangrijker en voor een deel bestaat het niet meer).
Big tech voor iedereen (niet technische bedrijven moeten meer IT gaan gebruiken en grote IT bedrijven leveren dit).
De implicaties voor learning professionals zijn volgens de mensen van Ericsson op verschillende vlakken terug te zien:
Na Bill Clinton, Hillary Clinton was nu Michelle Obama te gast bij Elliott Masie. En Barack Obama hebben we met een groepje Nederlanders gezien toen we bij het congres waren in 2008. Obama sprak toen 6 dagen voordat hij voor de eerste keer werd gekozen, op een veld niet ver van de plaats waar we zaten in Florida. Dat waren kippenvelmomenten tussen zoveel enthousiaste Amerikanen die vol verwachting luisterden naar de toespraak van de presidentskandidaat. Zo bijzonder was het nu niet met Michelle Obama maar zeker gedenkwaardig en indrukwekkend om haar te horen. Ze gaf aan dat ze in een klein huis in Chicago op is gegroeid en dat ze thuis geen geld hadden maar des te meer verhalen. Haar vader vertelde fantastische verhalen waar ze als kind erg graag naar luisterde. Michele blijkt ook zelf een hele goede verhalenverteller te zijn.
Michelle Obama is een sterke vrouw die met humor op een prachtige manier iets duidelijk kan maken. Ze heeft niet één keer de naam Trump genoemd maar als Masie vraagt over het leven en leren in het Witte Huis komt ze met een paar mooie en scherpe uitspraken waarnaar ruim 1800 learning professionals in applaus en gejoel uitbarsten.
Als Masie haar vraagt hoe je in de rol van president en presidentsvrouw kunt groeien zegt ze dat dat niet mogelijk is. Je moet vanaf het eerste moment presteren en het gaat te snel om er in te groeien: “The job is too hard to learn on the job”. Ze zegt over het leven en werken in het Witte huis: “it reveals who you are” en terloops meldt ze ook “I was an adult and professional when I started….”. Het publiek joelt en klapt. Take that Trump! Geeft overigens weinig hoop voor de toekomst.
Obama erkent dat ze veel heeft geleerd van de voormalige president en zijn vrouw. Michelle vertelt dat tijdens hun 8 jaar alle voormalige presidenten met hun gezinnen welkom waren in het Witte huis omdat ze daar zo’n belangrijke periode van hun leven hebben gewoond en vaak kinderen hebben opgevoed. Over haar kinderen heeft ze het ook, hoe ze betrokken raakte bij projecten om overgewicht bij kinderen te bestrijden. Dit startte met een bezoek aan de dokter omdat ze zich zorgen maakte om het gewicht van haar dochters (“I’m glad because I had healthcare”….geklap klinkt). Ze ontmoette ontzettend veel weerstand toen ze het eten van groenten probeerde te stimuleren. Zelfs dat kan een politieke lading hebben.
Ze maakt zich zorgen tussen de gap die tussen groepen kinderen ontstaat. Voor de ene groep is het gebruik van technologie een vanzelfsprekend onderdeel van hun leven, voor de andere groep is er geen toegang tot nieuwe technologie. Ook hier weer een multi interpretabele uitspraak: “Social media gives courage to cowards”. Ze eindigt met een prachtige constatering en aanmoediging voor alle learning professionals “We can’t afford to leave our kids behind”. Amen! Dit soort ervaringen maken van Learning 2017 een hele bijzondere leerervaring die verder gaat dan alleen het leren over nieuwe technologieën. Dit raakt je, verontrust je, inspireert je en geeft weer een nieuwe blik op de wereld.
Voor de 27e keer organiseert het team van Elliott Masie het jaarlijkse event Learning 2017. Deze keer starten we op zondag 22 en sluiten we het event af op woensdag 25 oktober.
Met een groep van bijna 50 Nederlanders zijn we nu in Orlando. In totaal duiken maar liefst 1813 mensen dit jaar diep in ons e-Learning vakgebied. Op de site vind je nog de gecureerde content terug van Learning 2016.
Elliott Masie ziet zich zelf als een producer; iemand die leerervaringen ontwerpt en mensen in verbinding brengt met elkaar. Tijdens de openingsavond op zondag blijkt dit ook. Korte oefeningen (ga in de zaal een groep maken van mensen die dezelfde favoriete ijssmaak hebben) worden afgewisseld met korte interviews, een muzikaal intermezzo waarin een speciaal voor de conferentie gemaakt lied wordt vertolkt, een uitstapje naar de visueel notulist, maken van een gezamenlijke wordcloud etc. Als deelnemer merk je dat er goed is nagedacht over het ontwerp. De aanpak en werkvormen zijn heel gevarieerd. Van interviews op het hoofdpodium met 1800 mensen, learning stories in presentatievorm in een kleine groep, wandelingen om te coachen rond het meer tot hersenonderzoek op locatie door MIT.
Alfred Remmits en Janine van Zoest hebben een mooie groep van bijna 50 Nederlanders meegenomen. Dit initiatief zorgt voor praktische zaken als tickets maar Alfred en Janine organiseren ook extra activiteiten met topexperts in ons veld. Zo hebben we op zondagochtend sessies van o.a. Elliott Masie, Julian Stodd, Bob Mosher en Nick van Dam. Ook vliegen we na het congres door naar Atlanta om daar bedrijfsbezoeken af te leggen naar o.a. Home Depot, een ziekenhuis en Delta Airlines om daar te kijken wat ze met met leren en e-Learning doen. Vorig jaar was het bezoek aan de Hamburger University van Mc Donald’s voor mij het hoogtepunt van de trip.
Voor mij is de bijdrage van Julian Stodd het meest inspirerende verhaal. Deze superslimme, autonome en authentieke onderzoeker brengt je op ideeën die je wereld veranderen. Het is een ingewikkeld verhaal maar brengt veel. Al vaker heb ik me laten inspireren door hem en daarom leek het me een goed idee om hem hier bij te hebben. Julian komt ook nog als keynote speaker op het hoofdpodium bij Masie én hij is spreker op het volgende Next Learning event op 24 april 2018 in Nederland. En hij heeft mooi (zelf)geïllustreerde boeken uit rondom social learning.
De bijdrage van Elliott Masie is bijzonder. Alleen voor de Nederlandse groep verzorgt hij een extra sessie van bijna een uur (zondagochtend 9.00 uur!). Hij deelt met ons zijn belangrijkste inzichten:
Laten we minder op cijfers en getallen letten maar meer op de verhalen (ook rondom compliance etc.).
Elliott’s observatie is dat leren verandert en dat onze lerenden veranderen en dat wij die ontwikkeling moeten ondersteunen i.p.v. blokkeren.
Om 19.29 uur start Elliott op het hoofdpodium. Voor mijn gevoel is het altijd een voorzichtige en wat saaie start. Een aantal activiteiten waarmee je in de zaal met anderen praat, een paar sprekers die op andere dagen spreken komen al vast op het podium en vaste prik is ook een muzikale bijdrage. Ook deze keer ging het niet vlekkeloos en hebben we niet spontaan een fanclub opgericht.
De avond start op zondag is vooral een inleiding waarin sessies en de opzet van de conferentie worden verduidelijkt. Gelukkig heeft de kwaliteit van de zangeres meestal weinig voorspellende waarde voor de kwaliteit van het congres!
In juli 2017 is KLM na een jarenlange voorbereiding gestart met een nieuwe World Business Class (WBC). De geheel vernieuwde service heeft verstrekkende gevolgen voor de manier waarop de stewards en stewardessen (Cabin Attendants/CA’s) hun werk uitvoeren. Het is meer een a la cart restaurant geworden waarbij de passagier centraal staat en op elk moment iets kan bestellen. Dit betekent voor je professionals in de lucht echt een ander werkproces, andere producten en diensten, andere verantwoordelijkheden én een andere manier van samenwerken met collega’s en passagiers.
In juli is deze vernieuwde WBC service voor het eerst ingevoerd op bestemming Johannesburg. De naam voor het concept is Anytime for You. Zie ook de KLM blog over dit nieuwe Anytime for You concept.
Om de CA’s voor te bereiden op de nieuwe service hebben we (Wilma Baltes van KLM en ik) gekozen voor ontwerpen vanuit het idee van Performance Support. Hierbij krijgt iedere CA op de iPad een performance support app.
Performance support is niet nieuw. Gloria Gery heeft in 1991 uitgelegd wat zij onder ‘Electronic Performance Support Systems’ verstaat: