Antwerpen heeft een nieuw museum: het MAS. Dat staat voor Museum aan de Stroom. Het MAS ligt inderdaad vlak bij een rivier, de Schelde. Het gebouw is nog maar een paar weken oud, maar het is nu al een icoon van Antwerpen. Iedereen mag er gratis op het dak, met een prachtig uitzicht op de stad. Het torenhoge museumgebouw doemt al snel op als je in de richting van het Eilandje stapt, de oude havenbuurt. Bij de opening was er veel discussie over de zin en de onzin van het MAS. De voorstanders vonden het een uniek cultureel initiatief, de tegenstanders vonden het een megalomaan, geldverslindend project. Intussen is de storm gaan liggen, zodat wij in alle rust konden gaan kijken wat er te beleven valt. Uiteraard speurde Taalblad.be naar mogelijkheden om tijdens je bezoek wat Nederlands te leren.
Als je uit de drukke binnenstad naar het MAS stapt, moet je door de jachthaven. De rustgevende geluiden van de dobberende bootjes en het klotsende water brengen je in de juiste stemming om wat cultuur op te snuiven. De wandeling naar het MAS geeft je ook de kans om het bouwwerk goed te bekijken. Het MAS lijkt wel een blokkentoren, met rode blokken die voor een deel uit glas bestaan. De vorm van het gebouw is een verwijzing naar vroeger: in 1560 stond hier het Hanzehuis, waar Duitse kooplieden hun handelswaar opstapelden. Later kwam er een graanmagazijn, dat afbrandde in 1893. Zo komt het dat dit hypermoderne, splinternieuwe gebouw toch geschiedenis uitstraalt.
Als je het MAS bezoekt, dan is er maar één weg die je kan volgen: naar boven. Er zijn acht verdiepingen, met op elke verdieping een museumzaal rond één thema. Je komt met roltrappen van de ene verdieping op de andere terecht. De "blokken" zijn op elk niveau op een andere manier uitgesneden in glas, zodat je telkens een ander panorama te zien krijgt. Op de laagste verdiepingen vergaap je je nog aan de reusachtige boten in de dokken. Op de hoogste verdieping zijn diezelfde zeereuzen nog maar stipjes. Ze worden de achtergrond bij de panorama's op de stad, die steeds indrukwekkender worden als je hoger klimt. De hijskranen en de bedrijvigheid in de haven domineren het beeld. De zin uit de geschiedenisboeken "Antwerpen dankt zijn bestaan aan zijn gunstige ligging aan de Schelde" komt hier tot leven. De woonwijken, de snelwegen, het prachtige stadhuis en de kathedraal staan er uiteindelijk allemaal dankzij de haven. Op het dak word je stil, uit respect voor de Schelde, die zich majestueus een weg baant door het landschap. De roltrappenboulevard van het MAS, met de apotheose op het dak, is een attractie op zich. De boulevard is gratis toegankelijk en hij is open tot middernacht, als de deuren van de museumzalen al lang gesloten zijn.
In het MAS komen de collecties van vier musea samen: het Etnografisch museum, het Scheepvaartmuseum, het Volkskundemuseum en (een deel van) het Vleeshuis. "Het MAS vertelt een verhaal over de wereld in de stad Antwerpen, de stad Antwerpen in de wereld", staat in de brochures. Inderdaad, de internationale haven verbindt Antwerpen met de hele wereld. Dus vind je er niet alleen Antwerpse (kunst)objecten, maar ook heel exotische dingen: samoeraizwaarden, maskerpakken, Boeddhabeelden. Toch zorgen vooral de museumzalen over Antwerpen voor veel animo bij het publiek. De zesde verdieping, over handel en scheepvaart, zal voor veel bezoekers het hoogtepunt zijn. De collectie miniatuurschepen is adembenemend mooi. Je leert dat de scheepvaart zijn eigen industriële evolutie doormaakt, van koloniale handelsvaart tot het hypermoderne containertransport van vandaag. Een blikvanger op de verdieping is de berg knuffels in een zijkamer. Het zijn honderden schattige Winnie The Poohs, maar ze tonen een donkere kant van de haven: namaakgoederen, illegale kunsthandel, drugstrafiek en andere malafide praktijken zijn een niet uit te roeien plaag voor onze economie. Daarin speelt de haven spijtig genoeg een centrale rol. Ook de filmpjes over de zeer ongezonde omstandigheden waarin havenarbeiders hun werk moesten doen, werpen een schaduw op de romantiek van de haven.
Je krijgt in het MAS waar voor je geld, daar moet je niet aan twijfelen: knappe video-installaties, meesterwerken uit de Vlaamse schilderkunst, exotische voorwerpen die je doen wegdromen en prachtige panorama's van de stad er bovenop. Een tip: voorzie veel tijd, neem eventueel een pauze tussen twee verdiepingen door. Aan de voet van het MAS liggen gezellige cafés en terrasjes. Met je ticket kan je het museumgebouw in en uit tot het sluitingsuur.
Het MAS biedt variatie en overvloed en toch wordt het nooit onoverzichtelijk. Een rode draad is er niet echt, maar de verdiepingen behandelen elk aparte, relevante thema's. De duidelijke structuur, de grote ruimtes en het vele licht zorgen voor een comfortabel gevoel tijdens je bezoek. Misschien is dat meteen ook het minpunt van het MAS: het is allemaal een beetje te netjes, te gestructureerd. Het MAS mist daarbij de charme, de warmte, de gezellige chaos van een klein stadsmuseum.
Een bezoek aan het MAS is een uitstekende manier om je in de Nederlandse taal onder te dompelen: je gaat natuurlijk vooral om te kijken, maar op de panelen lees je meer uitleg over heel veel verschillende thema's. De teksten hebben een heldere zinsbouw, dus je moet geen academische uitleg lezen, zoals dat wel eens het geval is in oudere musea. Op de grootste panelen staat de uitleg in verschillende talen, maar het Nederlands is altijd de prominente taal. Als je toch wil spieken en een tekstje in het Frans of in het Engels wil lezen, dan kan je een museumgids kopen aan de ingang.
Luister naar het radio-interview met de Antwerpse burgemeester Patrick Janssens over het MAS, vanuit het MAS.