Onlangs kreeg ik van iemand de vraag na een lezing of ik een droombaan heb… Gevoelsmatig is dat zo maar ik was vooral ook benieuwd of dat voor de dame, die deze vraag stelde, ook het geval was. Dat was, helaas, niet het geval. Hoe dat kwam? Door de werkgever.
Ik ben daarover na gaan denken en alle organisaties ik tegenkom met mijn werkzaamheden en die in positieve zin opvallen qua successen en cultuur maken echt fans van hun eigen medewerkers. Deze medewerkers hebben een enorme betrokkenheid en het verloop in die organisaties is bijzonder laag. Hoe doen ze dat? Niet door medewerkers droombanen te beloven maar door de beste mogelijke werkgever voor ze te zijn.
Cliché maar waar, de jeugd heeft de toekomst. In de nabije toekomst zal de helft van alle medewerkers bestaan uit Millenials, Gen Y en Gen Z. Het is soms lastig te duiden wat de exacte behoeften zijn van deze nieuwe generaties maar het is veilig om te zeggen dat ze een totaal ander idee hebben van hoe werken zou moeten zijn. Dat beeld wordt ook onderstreept door tal van onderzoeken. Jonge medewerkers zijn – door de bank genomen – de minst betrokken medewerkers van een organisatie. Reden? Het werk is simpelweg niet wat ze er van hadden verwacht. Jong talent groeit op in een wereld waarin de mogelijkheden onbegrensd zijn, in een wereld van gelijkheid en waar je – onder andere door internet en Social Media, altijd en overal een bepalende rol kan spelen als je daar naar op zoek bent. Eenmaal geland in een organisatie blijkt het er veelal anders aan toe te gaan, die gehoopte en beloofde droombaan ziet er toch net even wat anders uit. De vraag is dus, hoe ga je hier als organisatie mee om.
Een baan zal je alleen als droombaan betitelen als deze helemaal aansluit bij wie je bent. Ik durf de uitspraak aan dat er nog nooit in de geschiedenis van werk er een baan is geweest die voor de volle 100% aansloot bij de passies én talenten van een medewerker. Dit is altijd het streven maar dat het ook daadwerkelijk lukt is een utopie. Ondanks het nobele streven werken nagenoeg alle organisaties nog vanuit functies/functiehuis. Een functie omvat werkzaamheden om bij te dragen aan het verwezenlijken van de missie van een organisatie. Niets mis mee zou je zeggen maar dit is vanuit het oogpunt van de organisatie opgetuigd en er niet zozeer op berust om het beste uit mensen te halen.
Er zijn ook organisaties die laten zien dat het anders kan. Hier wordt niet vanuit een functie gewerkt maar vanuit talent. Als onderdeel van de organisatie gaan medewerkers samen kijken hoe talenten het beste kunnen worden ingezet. En zo ontstaan geen vaste functie maar losse rollen die ook van tijd tot tijd kunnen wijzigen, om maar te zorgen dat iedereen iets doet wat daadwerkelijk bij hem of haar past.
Ik gooi er gewoon nog een cliché in: de enige constante in verandering. We weten niet hoe de toekomst eruit zal komen te zien, behalve dat deze anders zal zijn. Iedere baan zal daarom ook mee gaan veranderen. Functies gaan veranderen of verdwijnen misschien zelfs. In die snel veranderende wereld is het voor de voortgang van een baan zinvol om te werken bij een organisatie die wendbaar is, die meebeweegt met de veranderende markt en daar op inspeelt. Geen baan zal in de toekomst meer hetzelfde zijn dus voor medewerkers en werkzoekenden zal een verschuiving van het vizier van geschikte functies naar aantrekkelijke werkgevers een toekomstgerichte keuze zijn. Organisaties op hun beurt zullen daar op in moeten spelen door meer dan ooit een cultuur te creëren waarin in medewerkers centraal staan.
Dé perfecte droombaan bestaat niet. Iedere baan/functie zal voor een bepaalde mate aansluiten bij de passies en talenten van medewerkers maar ook voor een gedeelte niet. De focus zou wat mij betreft ook niet moeten liggen op het vinden/promoten van die ene droombaan, je vindt ‘m niet als je ‘m denk gevonden te hebben dan blijkt de realiteit vaak weerbarstiger. Een droombaan is er niet, die kan hooguit ontstaan. En dat is wel waar medewerkers én werkgevers naar moeten streven. Hoe kunnen we samen, stapje voor stapje, het werk zo gaan inrichten dat het gaat aanvoelen als die droombaan. Dat medewerkers werk mogen gaan doen dat aansluit bij wie ze zijn, en ook op de manier die het beste bij hun past. Daarbij is niet langer de baan of functie het uitgangspunt, maar de organisatie als werkgever. Een werkgever die ruimte biedt aan talenten om het werk naar eigen inzicht te doen en luistert naar wat zij echt nodig hebben. Zo creëert een droomwerkgever op termijn wellicht toch nog een droombaan.
Aan alle medewerkers/werkzoekenden de oproep, focus je niet alleen primair op een functie maar kijk vooral naar werkgevers die werk anders durven te organiseren. In een snel veranderede wereld zijn dat de organisaties die nog droombanen kunnen creëren.
Aan alle organisaties de oproep om niet langer functies als uitgangspunt te nemen maar de medewerkers. Een droombaan – en daarmee bevlogen medewerkers - creëer je door werk beter te laten aansluiten op wie een persoon echt is. Dat begint met het achterhalen van talenten en passies en vervolgens de stap om - los van functies - taken te gaan verdelen en de vraag te stellen, wat heb jij als medewerker nodig om je werk goed te kunnen doen. Als je daarin slaagt profileer je je als droomwerkgever.
Arjen Banach is veelgevraagd spreker en dagvoorzitter op het gebied van organisatiecultuur, verandermanagement en werkgeluk. Met zijn vernieuwende en innovatieve kijk op hoe winnende organisaties in de wereld van morgen zijn georganiseerd staat hij wekelijks op het podium om professionals door heel Nederland te inspireren. Daarnaast is hij Chief Happiness Officer bij een grote zorginstelling waar hij zich bezighoudt met een bouwen van een cultuur waarin professionals optimaal kunnen presteren en betrokken zijn. Hij is ook de host van de podcast 'Energie aan het Werk'.