Belgocontrol, Brussels Airlines en Brussels Airport hebben samen een nieuwe milieuvriendelijke landingstechniek ontwikkeld. Deze techniek, die bestaat uit een meer gestroomlijnde nadering, leidt tot minder brandstofverbruik, minder uitstoot en zelfs het vliegtuiggeluid neemt af. Dat blijkt uit talrijke tests die het voorbije jaar met steun van de EU in het kader van het internationale AIRE-programma en SESAR werden uitgevoerd door de drie partners.
Het luchtruim boven België wordt algemeen beschouwd als het meest complexe en het drukste van Europa. Vliegverkeer naar talrijke burgerluchthavens (Brussels Airport, Charleroi, Luik, Oostende, Schiphol, Parijs CDG, Londen, Frankfurt, Keulen, Dusseldorf, Maastricht, Eindhoven, Rijsel) doorkruist of grenst aan het Belgische luchtruim . Daarnaast is er ook nog de militaire luchtvaartactiviteit rondom vier militaire basissen die haar plaats in het luchtruim opeist. In deze context is het lang niet eenvoudig om optimale landingen te kunnen uitvoeren. Vliegtuigen moeten daarom vaak trapsgewijs in plaats van in één dalende beweging de luchthavens naderen. De piloten moeten in dat trapsgewijze landingspatroon voortdurend de stuwkracht van het vliegtuig vermeerderen en verminderen. De vliegtuigen verbruiken daardoor meer kerosine en stoten meer CO2 uit dan bij een continue daling. De vaak wijzigende stuwkracht leidt bovendien tot extra geluid en wordt door de passagiers als oncomfortabel ervaren.
Belgocontrol, Brussels Airlines en Brussels Airport vormden in het najaar van 2010 een consortium (‘B3’) dat als uitdaging had een procedure te ontwikkelen en te testen die het aantal groene naderingen verhoogt. Een groene nadering, in luchtvaartjargon ‘Continuous Descent Operation’ (CDO) genaamd, bestaat erin dat een naderend vliegtuig volgens een continu vertikaal profiel daalt en hierbij minimaal motorvermogen gebruikt. De geteste procedure houdt in dat, op momenten dat de verkeerssituatie een CDO toelaat, de luchtverkeersleiders de piloten hiervoor aangepaste informatie verstrekken. De luchtverkeersleiding bezorgt dan met name de nog te vliegen afstand en laat vanop een welbepaalde hoogte (gemiddeld 3.500 meter) de piloot de vrijheid om zelf het optimale punt voor het inzetten van de daling te bepalen en daarna in één vloeiende beweging de landingsbaan te naderen.
Met succes vroegen de B3 partners Europese steun voor dit ambitieuze testproject. In het kader van het AIRE-programma (Atlantic Interoperability Initiative to Reduce Emissions) besloot SESAR (Single European Sky ATM Research) geld vrij te maken voor de uitwerking van het CDO-concept, de uitvoering van testvluchten, het sensibiliseren van luchtverkeersleiders en piloten alsook de resultaatmeting van de groene landingen.
De B3-testperiode liep tussen 1 januari en 30 oktober 2011. Aan de uitvoering van de testen, namen naast Brussels Airlines nog vier andere luchtvaartmaatschappijen deel: Thomas Cook, Jetairfly, DHL en Singapore Airlines Cargo. Omwille van het drukke vliegverkeer rondom Brussels Airport was de uitdaging bijzonder groot. De Continuous Descent Operations procedure, die een grote coordinatie vergt tussen alle deelnemers, kan voorlopig bijvoorbeeld enkel op een afstand van 70 tot 15 kilometer van de landingsbaan uitgevoerd worden. Omwille van de vereiste standaardseparaties tussen vliegtuigen was de procedure ook niet altijd toepasbaar. Tijdens de testperiode kon voor 9 pct van de deelnemende vlluchten de nieuwe procedure toegepast worden. In totaal ging het om meer dan 3.000 vluchten.
De impact van deze groene landingen op het brandstofverbruik en de CO2 uitstoot van de vliegtuigen die deelnamen aan de test is zeer significant, zo blijkt uit talrijke analyses.
Eén medium haul vliegtuig (Airbus A319/A320) verbruikte gemiddeld 50 kg minder brandstof en stootte 160 kg minder C02 uit. Voor long haul vliegtuigen bedroegen deze milieuvriendelijke besparingen zelfs 100 kg kerosine en 315 kg CO2. Ter vergelijking: deze CO2 vermindering bij de daling van een long haul vliegtuig komt neer op de CO2 uitstoot van een autorit van ruim 2.000 kilometer.
Indien vandaag 9 pct van alle vliegtuignaderingen op Brussels Airport volgens een Continuous Descent Operation patroon verlopen dan zou dit een CO2 vermindering van minstens 1806 ton opleveren en een brandstofbesparing van 550 ton.
Om het totale milieueffect te bepalen werd ook de invloed van deze landingstechniek op het omgevingsgeluid nagegaan. Hiervoor onderzocht de KU Leuven dezelfde vluchten en constateerde een licht positief effect op de geluidsemissie in de zone die zich situeert op meer dan 15 kilometer van de luchthaven: gemiddeld een winst van 2 dB(A) voor een medium haul vliegtuig en 3 dB(A) voor een long haul vliegtuig.
Nu de testfase van het B3 Continuous Descent Operations project met succes is afgerond, is de volgende stap om deze groene landingstechniek in de officiële procedures te publiceren zodat deze werkwijze op korte termijn mogelijk wordt voor alle maatschappijen die naar Brussels Airport vliegen. Dit uiteraard op tijdstippen dat het vliegverkeer dit toelaat.
“We beseffen als Belgische luchtvaartspelers dat we een rol te spelen hebben in het milieudebat”, zeggen de B3-initiatiefnemers (Belgocontrol, Brussels Airlines, Brussels Airport). “Wij hebben met dit project onze verantwoordelijkheid opgenomen en we zijn zeer bereid om verder te werken zodat we het luchtverkeer in ons land nog groener kunnen maken.”