ERC Starting Grant voor dr. Otto | Nieuwsberichten | Nieuws en agenda | Over ons | Rijksuniversiteit Groningen
het Stratingh Institute for Chemistry. De ERC Starting Grant is een prestigieuze persoonsgebonden beurs die onderzoekers ondersteunt bij het oprichten van een onderzoeksteam of een onderzoeksprogramma. Otto ontvangt 1,5 miljoen euro voor de duur van vijf jaar. Zijn onderzoek "Self Replication in Dynamic Molecular Networks" is op het gebied van de systems chemistry en combineert organische chemie met moleculaire zelf-assemblage en -replicatie.
Het onderzoek zal zich richten op nieuwe concepten in zelf-replicatie gebaseerd op de mechanische fragmentatie van grotere geassembleerde structuren om meer kleinere structuren te vormen. De aldus gevormde kleinere structuren kunnen sneller groeien dan de grotere structuren. Het is de verwachting dat dit proces leidt tot exponentiële groei, waarbij het product zelf als katalysator fungeert voor de vorming van meer van hetzelfde product (zogenoemde zelf-replicatie). Dit is een nieuwe manier om macrocycli te vormen.
Dit onderzoek heeft mogelijke toepassingen op het gebied van moleculaire sensoren, smart materials en systems chemistry.
De lezing van de vermaarde evolutiebioloog en auteur Richard Dawkins zal op de Rijksuniversiteit Groningen te zien zijn in drie grote zalen. Kaarten voor de lezing ‘Darwin’s Five Bridges’ in de Nieuwe Kerk zijn uitverkocht.
De lezing is op 12 januari live te volgen in het Academiegebouw, Offerhauszaal (Broerstraat 5), Aletta Jacobs Tentamenhal (Blauwborgje 4) en de Bernoulliborg, zaal 151 (Nijenborgh 9). De zalen zijn open vanaf 19.30 uur; de lezing begint om 20.00 uur. Toegang is gratis. Reserveren is niet nodig. De lezing is in het Engels.
Daarnaast wordt het optreden van Dawkins door de Rijksuniversiteit Groningen uitgezonden als U4 Star Lecture. Ook de studenten en medewerkers van de drie partneruniversiteiten waarmee de Rijksuniversiteit Groningen in het U4-netwerk samenwerkt, kunnen de lezing zo via video-verbindingen volgen.
De Rijksuniversiteit Groningen werkt in het U4-netwerk samen met de universiteiten van Uppsala (Zweden), Göttingen (Duitsland) en Gent (België). In 2008 bundelden deze vier universiteiten hun krachten tot een strategisch partnerschap. Het netwerk streeft naar samenwerking in onderwijs- en onderzoeksprojecten en naar uitwisseling van staf en studenten op Europees en internationaal niveau.
Op 12 en 13 januari 2012 is Richard Dawkins eregast bij de opening van de Linnaeusborg (Nijenborgh 7). Dit nieuwe gebouw huisvest sinds 2011 het onderwijs en onderzoek in biologie en levenswetenschappen van de Faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen. Naast de lezing gaat Dawkins tijdens een besloten bijeenkomst in debat met een select gezelschap van studenten biologie. Op 13 januari opent Dawkins samen met collegevoorzitter prof. dr. Sibrand Poppema het nieuwe gebouw.
Patiënten die depressief blijven hebben meer symptomen die elkaar beïnvloeden | Nieuwsberichten | Nieuws en agenda | Over ons | Rijksuniversiteit Groningen
De interactie tussen verschillende depressiesymptomen voorspelt of patiënten die depressief zijn wel of niet gaan opknappen. Door deze onderlinge beïnvloeding van symptomen kan een kleine invloed van buitenaf er bij mensen met een verhoogde kwetsbaarheid veel sneller voor zorgen dat iemand vanuit een gezonde toestand naar een depressie kantelt. Dit blijkt uit onderzoek van psychiaters en psychologen van het UMCG en de UvA onder leiding van Claudia van Borkulo. Zij publiceren vandaag over hun bevindingen in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift JAMA Psychiatry.
In deze voor de psychiatrie nieuwe statistische benadering zijn depressie of elke andere stoornis, op te vatten als een systeem of netwerk van symptomen die elkaar al dan niet beïnvloeden. In dit onderzoek keek Claudia van Borkulo naar de ontwikkeling van patiënten die bij de start van de studie depressief waren. Zij volgde hen twee jaar. Sommige patiënten waren op dat moment nog steeds depressief, anderen waren opgeknapt; op basis hiervan werden zij ingedeeld in twee groepen. Er was geen verschil tussen de groepen patiënten bij de eerste meting; ze waren allen depressief en ook de ernst van hun depressie was niet sterk verschillend. Het bleek dat het netwerk van degenen die niet opknapten veel sterker onderling verbonden was dan dat van de opknappers. Een gebeurtenis, stemming of andere factor zou op hen daardoor meer invloed kunnen hebben. Dit suggereert dat bij mensen met een chronische depressie, symptomen elkaar versterken en daarmee de depressie in stand houden. Bij de opknappers zit geen duidelijk patroon in combinaties van symptomen en zijn die minder sterk (‘losmaziger’) met elkaar verbonden.
Dit inzoomen op individuele symptoompatronen kan helpen bij het bepalen van een individueel behandelplan voor patiënten met depressie. Met behulp van bijvoorbeeld de smartphone kan een patiënt enkele malen per dag vastleggen welke symptomen bij hem aanwezig zijn en hoe die samenhangen met omstandigheden en activiteiten. Patiënt en behandelaar hebben daarmee een veel beter beeld van hoe vaak en hoe lang die klachten op een dag aanwezig zijn, waar ze mee samenhangen en hoe de klachten elkaar beïnvloeden.
In de toekomst zouden patiënten die zich aanmelden voor behandeling bij een psychiater of psycholoog direct kunnen starten met deze dagboekmetingen. Hieruit is snel het symptoompatroon van de patiënt te bepalen. Op basis daarvan kan meer gericht behandeld worden. Mogelijk is dan ook een voorspelling te doen over het risico dat iemand loopt om een chronische depressie te ontwikkelen. De onderzoekers pleiten er voor dit in vervolgstudies nader te onderzoeken.
De onderzoekers gebruikten gegevens van de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA). In dit samenwerkingsproject van afdelingen psychiatrie van 3 UMC’s en een groot aantal andere psychiatrische en eerstelijns organisaties, worden 3000 patiënten en gezonde personen inmiddels negen jaar gevolgd. In dit project wordt onder andere gezocht naar voorspellers van het beloop van depressie en angststoornissen.
Claudia van Borkulo werkt bij de afdeling Psychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG, prof. Schoevers) en de Universiteit van Amsterdam (UvA, prof. Borsboom); zij is methodoloog en werkt aan een proefschrift over de netwerktheorie van psychische stoornissen. Van Borkulo’s onderzoek past in de onderzoekslijn van de afdeling psychiatrie van het UMCG die gericht is op het ontrafelen van klassieke, te algemene diagnostische concepten van psychopathologie. In multidisciplinaire teams worden vernieuwende statistische technieken toegepast op meer greep te krijgen op de klachtpatronen die bij patiënten worden gevonden.