Een les over twee historische vakbegrippen in een 4 havo-klas. Een leraar laat leerlingen door middel van het inleven in diverse casussen samen onderhandelen over de betekenis van de begrippen 'slachtoffer' en 'dader' in een oorlogssituatie.
De les gaat over dader- en slachtofferschap in de Tweede Wereldoorlog. Een leraar laat leerlingen zich in echt bestaande mensen inleven en vraagt hen vervolgens om voor de klas op volgorde van grootste dader naar grootste slachtoffer te gaan staan. Dit doet hij om te laten zien dat de begrippen 'dader' en 'slachtoffer' in de oorlog lastig eenduidig te hanteren zijn. De invulling van de begrippen blijkt genuanceerder te liggen dan de leerlingen aanvankelijk dachten.
- Hoe worden de leerlingen door de opdracht aangezet om na te denken over de begrippen 'dader' en 'slachtoffer'?
De docent probeert de leerlingen te laten nadenken over de begrippen dader, slachtoffer en schuld in de Tweede Wereldoorlog aan de hand van werkelijke personen en situaties.
De leerlingen praten/discussiëren vervolgens met elkaar en de docent over de plaats van hun personages en daarmee over de invulling van de begrippen 'dader' en 'slachtoffer'. Wat vind je van de manier waarop de docent dit gesprek leidt/begeleidt? Wat had hij daarbij volgens jou kunnen verbeteren?
A) Is er in deze les sprake van ‘kennis als een vaststaand gegeven’ of wordt er ‘kennis geconstrueerd in contact met anderen’? Licht je antwoord toe.
B) Hoe probeert de docent met zijn didactische werkvorm ‘inlevingsopdracht: leven onder de bezetting’ en door zijn bijdrage in het klassengesprek ervoor te zorgen dat de leerlingen de invulling van de begrippen 'slachtoffer' en 'schuld' samen verkennen?
A) Hoe probeert de docent door de opdracht en in de fragmenten taalproductie uit te lokken bij de leerlingen?
A) Licht toe hoe in de lesopzet en de fragmenten sprake is van de drie pijlers context, interactie en taalsteun?
C) Hoe had de docent door zijn bijdrage in die fragmenten de les nog taalgerichter kunnen laten zijn?
** Met dank aan Leraar in Opleiding (LIO) geschiedenis René Vonk van het Instituut Leraar en School van de Radboud Universiteit Nijmegen. LEONED mag dit opleidingsmateriaal gebruiken met toestemming van hem en de gefilmde leerlingen van zijn stageschool.