Onder de huid kijken van teams betekent niet alleen dat je de sabotage mechanismen herkent, maar vooral de zogenaamde 'geboden'. De geboden zijn onbewust vastgelegde boodschappen die in elk team of organisatie worden gehanteerd. Je wordt ze alleen pas na een tijdje gewaar.
In mijn laatste blogartikel was het gebod dat de nieuwe manager kreeg 'pas je aan'. De nieuwe manager kreeg die boodschap via zijn eigen manager, dus een indirecte boodschap van zijn eigen teamleden....!
'Zo gaat dat hier', is de boodschap van de medewerkers die 'onveilgheid' wilden bespreken. 'Als wij hier iets van vinden, dan stappen we naar de manager boven jou'.
Wat deze medewerkers en de manager daarboven nooit hebben geleerd is om elkaar direct aan te spreken. Dit zat impliciet vastgebakken in hun organisatie. Zodra, zoals in dit geval, er een manager binnenkomt die wel direct durft aan te spreken, dan is dat 'onveilig'.
Al eerder schreef ik over het teamscript. Dat heeft hiermee te maken. Het script bepaalt op onbewust nivo hoe er met elkaar wordt omgegaan. Indirectheid komt op veel plekken voor en zegt iets over de mate van Volwassenheid van het team. De geboden hebben op onbewust nivo hun uitwerking en kunnen een zodanige werking hebben, dat het verwoestende vormen aanneemt. Veel burnout symptomen komen voort uit de geboden die doorwerken in het systeem. Deze geboden zijn gebonden aan het teamscript. Je sluit daar als medewerker of manager op aan en bindt je aan die geboden. Als teamcoach of teamleider gaat het erom deze geboden helder te krijgen (bewustzijn) om er vervolgens op creatieve manier positief gebruik van te maken.
Naast 'Pas je aan' (boodschap: doe het zoals we het hier gewend zijn, verander niets!) is een hele bekende: 'Werk vooral hard'. Dit betekent: lever een inspanning en laat dat vooral merken, het gaat niet zozeer om wat je met die inspanning bereikt. 'Be perfect' ook bekend als: neem geen risico's, het moet foutloos zijn. 'Schiet op' omdat het team in de onderlaag een soort druk op de tijd oplegd. Het gaat dan waarschijnlijk meer om kwantiteit, dan kwaliteit. 'Wees de Beste' wordt vooral in competatieve teams als boodschap uitgestuurd. Mooi als het gaat om prestaties, maar minder als het gaat om samenwerken.
Deze geboden werken zeer krachtig en zijn vaak ook snel herkenbaar voor de teamleden als je het benoemd. Zolang de geboden het gewenste effect hebben en het team gezond ermee kan werken is er niets aan de hand. De 'pijn' zit vooral in het systeem als het te lang doorwerkt en de symptomen van overbelasting genegeerd worden. Dan gaat er een ziektebeeld groeien.
Leer van de signalen, leer voor jezelf te herkennen wat de symptomen zijn. Vrijdag as. het afsluitende artikel van Team Anatomie.