Togo tabi orile-ede Togo Olominira je orile-ede ni Iwoorun Afrika.. 
Láti inú ‘Ẹ̀bẹ̀-ńlá’ ni ọbẹ̀-ńlá ti súyọ lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún.Bí ibùdó àwọn atọmọdọmọ olùbákin ti ń gbọ̀rẹ̀gẹ̀jigẹ̀ sí i, wọ́n yan láti fi òpin sí ìjọba alájùmọ̀ṣe tí olùbákin dá sílẹ̀ pẹ̀lú olùgbọ́, wọ́n kórajọ sí ọbẹ-ńlá, wọ́n sì sọ ibẹ̀ di ibùdó olùbọ gẹ́gẹ́ bí i ọba aládé.Ìwé tí a yẹ̀wòàgbéyẹ̀wò oríkì olùbọ ọbẹ̀-ńlá ní ilé Ìlàjẹ Apá kan nínú àṣekágbá oyè B.A (hons.) YorùbáYunifásítì Ọbáfẹ́mi Awólọ́wọ̀ Ilé-Ifẹ̀, Nigeria láti ọwọ́ ọwọ́yele Oyèkànmí Keen Oṣù Ọ̀pẹ, 2007Ìpínlẹ̀ Òndó.. 