 Oniruuru ile ati imo-jinle ti awon sakani lati odan etikun si igbo kijikiji olooru.Orile-ede Gana je ijoba tiwantiwa t'orile-ede kan to je oludari nipase adari kan to je ori orile-ede ati olori ijoba.. 
Ni ọdun 1897, Ijọba Aláwọ̀-funfun ṣe irin-ajo ijiya ti agbegbe kan, ti o pa pupọ ninu awọn ilu Edo atijọ run ati sisafikún agbegbe naa sinu ohun ti yoo di guusu Naijiria labẹ abo ijọba Aláwọ̀-funfun.Ipinle Edo jẹ ipinlẹ ti o kunfun awọn oriṣiriṣi awọn olugbe ti o gbilẹ jẹ awọn ara Edoid, pẹlu awọn ara Edo (or bini), ẹ̀san, Owan ati afẹ̀Mai People.. 