Dona Francisca Josefa dé Moura Meneses ni a túmọ̀ sí Francisca Chiponda jẹ́ ògbóùn Tanta ẹlẹ́yà méjì oníṣòwò ọkọ̀ ẹrú tí agbègbè tẹ́tẹ́ ni Portuguese Mozambique tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó ṣe àgbà tẹrú ina owó láti ilẹ̀ Mozambique dé Kambembe (Zambia nísìn) ní ọdún 1790 dé 1798 láti kọjá sí ilẹ̀ Áfríkà láti Ìlà Oòrùn sí ìwọ̀ Oòrùn.Ìgbésí ayé Franciscachi túmọ̀ sí “Arábìnrin máa tẹ àwọn ènìyàn mọ́lẹ̀ pẹ̀lú ẹsẹ̀ rẹ̀", Francisca Chipon Chida gba orúkọ rẹ̀ látàrí bí Arábìnrin náà ṣe máa ńlo àwọn ẹrù oníjà èyí ló jẹ́ kó di ọ̀kan nínú àwọn alágbára ti dona. Ni a bini ọdún 17, ọmọ àkọ́kọ́ pẹ̀lú àbúrò obìnrin mẹ́ta.. 