หากใครชอบพูดเรื่องอดีตหรือทำให้คุณรู้สึกแย่ ก็พยายามถอยห่างออกมา เพราะคนที่คุณคบหา จะบ่งบอกความเป็นตัวคุณ  แถมยังส่งผลต่อท่าทีของคุณ ที่มีต่อเรื่องร้ายๆ ในอดีตด้วย  หาเวลาเพื่อตรึกตรอง (หรือเขียนลงในบันทึก) เกี่ยวกับผู้คนรอบข้างแต่ละคนว่า ใครมักทำให้คุณรู้สึกเช่นไรบ้าง หากพบว่าคนไหนมักทำให้คุณรู้สึกแย่ หรือยุยงให้คุณมีนิสัยเสีย พยายามใช้เวลากับเขาหรือเธอน้อยลงกว่าเดิม ตัวอย่างเช่น คนที่ทำให้คุณรู้สึกต่ำต้อย คุณก็ไม่ควรเก็บไว้คบหาอีกต่อไป หรือเพื่อนคนไหนที่ไม่ช่วยให้คุณรับมือกับอดีตได้ ก็พยายามอย่าไปสุงสิงมากนัก คุณควรลองหาเพื่อนใหม่ๆ หรือเปลี่ยนวงสังคมดูบ้าง. แน่นอนว่านี่ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่การทำอะไรยากๆ ดูบ้าง จะช่วยให้คุณเติบโตอย่างแข็งแกร่ง พยายามหากิจกรรมอดิเรกไปพร้อมๆ กับกลุ่มเพื่อนใหม่ ไม่ว่าจะเป็นด้านศิลปะหรือการกีฬาก็ตาม มันจะช่วยให้คุณค้นพบเส้นทางและเป้าหมายใหม่ๆ ในชีวิตได้เร็วขึ้น อย่ามัวแต่ไปใส่ใจกับพวกที่คอยซ้ำเติม หรือขาดความเห็นใจคุณ แต่พยายามเก็บรักษาคนดีๆ เอาไว้ และบอกพวกเขาด้วยว่าคุณซาบซึ้งเพียงใด  พยายามบอกตัวเองเอาไว้ว่า ถึงแม้อดีตจะยังตามหลอกหลอนอยู่ แต่คนที่คู่ควรกับการใส่ใจของคุณ ก็คือเหล่าคนที่คอยให้กำลังใจคุณนี่ล่ะ พยายามอยู่ใกล้เพื่อนดีๆ เอาไว้ ตลอดช่วงเวลานี้ พวกเขาจะคอยให้ความเชื่อมั่น และทำให้คุณเกิดกำลังใจในการเอาชนะอดีต รวมถึงจัดการกับปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น หากคุณกำลังกลัวว่าตนเองอาจพลาดพลั้งทำอะไรลงไป พยายามอยู่ใกล้กับคนที่คุณให้ความไว้วางใจ ในการช่วยเหลือคุณ  หากคุณกลัวว่าตนเองอาจหมกมุ่นกับอดีตและเริ่มทำตัวสิ้นหวังอีก พยายามนัดเจอกับเพื่อนคนที่ทำให้คุณสบายใจบ่อยๆ เทคนิคดังกล่าวคือกระบวนการที่สามารถช่วยให้คุณค่อยๆ ปรับตัว และหาทางรับมือกับความเครียดที่เกิดขึ้น ด้วยการรู้จักผ่อนคลายอย่างเป็นระบบ  มันเป็นหลักการที่จะช่วยให้คุณรู้สึกผ่อนคลายได้ แม้ในสถานการณ์ที่น่าวิตกกังวล คุณอาจเริ่มจากเทคนิคง่ายๆ เช่น การฝึกหายใจอย่างเป็นระบบ หรือการทำสมาธิสักพัก จากนั้น ลองทดสอบตัวเองด้วยการเข้าไปอยู่ในสถานการณ์บางอย่าง ที่เคยทำให้คุณรู้สึกอึดอัด ลองดูว่าคุณจะสงบสติอารมณ์ได้หรือไม่ ค่อยๆ เริ่มจากสถานการณ์เล็กๆ ก่อน กุญแจสำคัญคือ การแข่งกับตัวเอง และดึงตัวเองกลับมาให้เข้ารูปเข้ารอย ก่อนที่จะสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติต่อไป สมมุติว่า คุณเพิ่งถูกสุนัขดุร้ายรุมกัดมา คุณอาจจะกลัวที่จะเข้าใกล้สุนัขไปหมดทุกตัว ดังนั้น คุณควรเริ่มจากการไปหาเพื่อน หรือใครก็ตามที่เลี้ยงสุนัขเอาไว้ และค่อยๆ ใช้เวลากับมันบ่อยขึ้น จะช่วยให้คุณค่อยๆ ลืมความเจ็บปวดที่เกิดจากการถูกสุนัขรุมกัดได้ นิสัยบางอย่างที่เกิดขึ้นหลังประสบเหตุการณ์ร้ายๆ มันรังแต่จะทำให้คุณคอยหลบเลี่ยงการเผชิญหน้ากับปัญหาในปัจจุบัน ซึ่งการที่จะปรับตัวได้นั้นคุณต้องเริ่มจากการดัดนิสัยตัวเอง เพื่อเผชิญหน้ากับความเจ็บปวดให้ได้ก่อน  ลองมาดูตัวอย่างกรณีถูกสุนัขรุมกัดอีกครั้ง หากคุณยังหวาดผวากับเหตุการณ์ถูกสุนัขรุมกัด คุณก็มักจะเดินหลีกห่างๆ เวลาที่เห็นสุนัขริมถนน หรือบางครั้งคุณอาจจะยอมเดินข้ามไปอีกฝั่งเลยด้วยซ้ำ ซึ่งดูผิวเผินแล้ว มันอาจเป็นวิธีรับมือที่ดี แต่ในระยะยาว มันจะทำให้คุณยิ่งฝังใจไปอีกนาน เมื่อนั้นชีวิตคุณก็จะไม่สะดวกสบายอย่างที่ควรจะเป็น ดังนั้น คุณควรค่อยๆ ฝืนใจเอาไว้ อย่าเดินหนีสุนัขอีกในครั้งต่อไป (แต่ไม่ต้องถึงกับเดินปรี่เข้าไปหามันล่ะ) จากนั้น จึงอาจค่อยๆ พัฒนาความกล้า ไปเป็นลูบหัวมันเล่นในโอกาสต่อๆ ไป จนกระทั่งความทรงจำอันเลวร้ายคลี่คลายลง การทำใจกล้าแข็งอย่างเป็นระบบ สามารถช่วยให้คุณเลิกนิสัยที่ก่อให้เกิดผลเสียมากกว่าผลดี บ่อยครั้งที่เราอาจไม่รู้ตัว หรือมองไม่เห็นพฤติกรรมแย่ๆ ของตนเอง ดังนั้น คุณอาจขอให้คนรอบข้างช่วยสังเกต และบอกคุณว่า มีอะไรบ้างที่พวกเขารู้สึกผิดสังเกตในพฤติกรรมของคุณ   ตัวอย่างเช่น หากคุณเพิ่งถูกแฟนทิ้งมา คุณอาจลองถามเพื่อนสนิทว่า “ระยะหลังๆ มานี้ เธอว่า ฉันมีพฤติกรรมอะไรแปลกๆ ไหม” พยายามนึกถึงสิ่งที่คุณมักหลีกเลี่ยง หรือจดบันทึกสถานการณ์ที่คุณรู้สึกอึดอัด ซึ่งคุณอาจไม่ตระหนักถึงพฤติกรรมและความรู้สึกดังกล่าวในช่วงที่ผ่านมา เมื่อผ่านไปสักพัก คุณอาจจะเริ่มเผชิญหน้ากับมันได้ดีขึ้น  หากคุณมีเพื่อนสนิทหรือคนใกล้ชิด ก็ลองถามพวกเขาเกี่ยวกับพฤติกรรมของคุณดูอีกทาง เมื่อเริ่มเห็นภาพรวมแล้ว ลองนึกถึงวิธีการรับมือสถานการณ์เหล่านั้น ในแบบที่ต่างจากเดิม สมมติว่า ช่วงนี้คุณไม่ค่อยกล้าออกไปพบปะผู้คน ลองเริ่มด้วยการชวนเพื่อนสนิทของคุณมาที่บ้านก่อน หลังจากนั้นสักสองสามครั้ง คุณก็อาจบอกให้พวกเขาพาคนที่คุณไม่รู้จักมาด้วย เพื่อค่อยๆ ปรับตัว อย่ากดดันหรือเร่งรัดตัวเอง ปรึกษาผู้อื่นเมื่อจำเป็น การเห็นพัฒนาการของตัวเองวันละนิด จะช่วยให้คุณเอาชนะเรื่องเลวร้ายในอดีตได้ในที่สุด เมื่อค่อยๆ ปรับตัวรับมือกับปัญหาได้แล้ว นิสัยแย่ๆ จะค่อยๆ จางหายไปเอง และจากนั้น คุณก็จะเริ่มเข้าสู่กระบวนการเริ่มต้นชีวิตใหม่อีกครั้ง
ประเมินค่าวงสังคมของคุณใหม่. จงสำนึกในความดีงามของคนที่คอยให้กำลังใจคุณ. ฝึกทำใจให้กล้าแข็งอย่างเป็นระบบ. ปรับนิสัยและเผชิญหน้ากับความกลัว. จดบันทึกเพื่อสังเกตตัวเอง.