Soms is het soort gedicht, zoals een sonnet, sestina of haiku, van groot belang bij de bespreking ervan. Je kunt het type gedicht vaak bepalen door naar het rijmschema te kijken (de rijm aan het einde van elke regel) en het metrum (het aantal poëtische “versvoeten” van elke regel).  Edna St. Vincent Millay beschrijft in haar gedicht I Will Put Chaos into Fourteen Lines hoe moeilijk het is om poëzie te schrijven. Als je weet dat dit gedicht de vorm heeft van een sonnet, terwijl het een sonnet beschrijft, kun je de bedoeling van het gedicht uitleggen: een beetje moderne “chaos” in een eeuwenoude en gebruikelijke poëtische vorm. Als je het klassieke Petrarchische rijmschema dat Millay gebruikt herkent en ziet dat veel regels in jambisch pentameter staan (wat betekent dat ze klinken als “ta-DAM ta-DAM ta-DAM ta-DAM ta-DAM”), dan weet je dat je te maken hebt met een sonnet. Veel eigentijdse dichters gebruiken vrij vers, maar dat betekent niet dat ze niet op de vorm van hun poëzie letten. Zoek naar stijlfiguren zoals alliteratie, assonantie, herhaling, enjambement (de manier van afbreken van versregels), en ritme in poëzie in vrij vers, zoals je zou doen bij meer traditioneel vormgegeven gedichten. Dit is met name belangrijk voor gedichten als dramatische monologen, waarin de verteller zeker niet als de dichter moet worden gezien. Felicia Hemans, Robert Browning en Alfred, Lord Tennyson, hebben allen dramatische monologen geschreven vanuit het gezichtspunt van personages die erg verschillen met hunzelf.  Het kan moeilijker zijn om de verteller te identificeren in lyrische poëzie, zoals de gedichten van Wordsworth en John Keats, omdat dit soort gedichten meestal in de eerste persoon zijn geschreven, maar er wordt geen duidelijk onderscheid gemaakt tussen de verteller en de dichter. Ook als gedichten voornaamwoorden gebruiken die naar de eerste persoon verwijzen, zoals “ik”, blijf dan toch de verteller “verteller” noemen, en niet “dichter”. Net als in prozateksten komt symbolisme in poëzie vaak voor. Zoek naar herhalingen, met name van kleuren of beeldspraak in de natuur.  Bijvoorbeeld in het gedicht Tintern Abbey van William Wordsworth is eye een belangrijk symbool dat veel uitbeeldt, zoals de verbeelding van de dichter. Wordsworth speelt vaak met de overeenkomst in klank van eye en I, en brengt de twee concepten met elkaar in verband. Het Angelsaksisch episch gedicht Beowulf zit vol symbolisme. Een van de belangrijkste symbolen is de ontvangsthal Heorot, de enorme vergulde feestzaal van King Hrothgar. Heorot symboliseert eenheid, moed, hartelijkheid, veiligheid, voorspoed en beschaving. Wanneer Grendel Heorot binnenvalt en krijgers vermoordt die daar aan het slapen zijn, valt hij de Scyldings in al hun hebben en zijn aan. Zorg ervoor dat je de basisinformatie kent, zoals de structuur van het gedicht, de thema’s en het algemene idee of verhaal.  Het kan handig zijn om een of twee belangrijke zinnen van een gedicht te onthouden, zodat je die als bewijs kunt gebruiken. Als je bijvoorbeeld het lange gedicht Leaves of Grass van Walt Whitman aan het bestuderen bent, kun je de korte zin “dismiss whatever insults your own soul; and your very flesh shall be a great poem” uit je hoofd leren. Dit korte citaat bevat veel van de inhoud van het hele gedicht en laat zien dat je hebt begrepen waar het om gaat. Context is voor poëzie net zo belangrijk als voor fictie of drama. Als je weet wat de problematiek is die de dichter aankaart, kun je het doel van het gedicht misschien ook beter begrijpen. Contextuele informatie kan ook nuttig zijn om een verkeerde interpretatie van gedichten te voorkomen. Het is bijvoorbeeld belangrijk om te weten dat Shakespeares sonnetten niet aan een minnares zijn gericht, zoals in die tijd gebruikelijk was, maar de meeste van zijn sonnetten zijn geschreven aan “fair youth,” een rijke jongeman voor wie de dichter een diepe, mogelijk romantische, genegenheid voelde.
Bepaal wat voor soort gedicht je voor je hebt. Identificeer de verteller en het publiek van het gedicht, indien mogelijk. Schrijf op welke symbolen je tegenkomt en waar ze in het gedicht staan. Je hoeft de gedichten die je bestudeert niet uit je hoofd te leren. Zoek naar de context van gedichten.