Satanizm; Kayıp Cennet'teki Şeytan'ın karakteri batı felsefesinde giderek daha önemsiz hale gelmiş ve Hristiyan teolojisinde göz ardı edilmiştir?
1600'lerin sonlarından 1800'lere kadar
Wilkinson davasında cezaevi mahkumlarının azınlık dini haklarının korunması konusunu, bu konuda açılan bir davanın ardından görüşmüştür. Mahkeme, federal fonları kabul eden tesislerin, mahkumların kendi dini inançlarını yerine getirmeleri için gerekli faaliyetlerde bulunmalarını engelleyemeyeceğine hükmetmiştir. Sanat: = Edebiyat:= küçükresim Gustave Doré tarafından resmedilen Kayıp Cennet'teki Şeytan 1600'lerin sonlarından 1800'lere kadar Şeytan'ın karakteri batı felsefesinde giderek daha önemsiz hale gelmiş ve Hristiyan teolojisinde göz ardı edilmiş, folklorda ise tehditkâr bir figürden ziyade aptal bir figür olarak görülmeye başlanmıştır. Aydınlanma Çağı'nda yeni değerlerin (özellikle de akıl ve bireycilik değerlerinin) gelişmesi, birçok Avrupalının Şeytan kavramının değişmesine katkıda bulunmuştur. Bu bağlamda, bir dizi birey Şeytan'ı geleneksel Hristiyan anlatısından çıkarıp kendi zamanları ve kendi çıkarları ışığında yeniden okuyup yorumlayarak yeni ve farklı Şeytan portreleri oluşturmuştur. Değişen Şeytan kavramı, kökenlerinin çoğunu John Milton'ın Şeytan'ın baş kahraman olarak yer aldığı destansı şiiri Paradise Lost'a (1667) borçludur. Milton bir Püriten'di ve Şeytan tasvirinin sempatik olmasını asla amaçlamamıştı. Ancak Milton, Şeytan'ı Yahudi-Hristiyan tanrısına isyan eden kendi gururunun kurbanı olarak tasvir ederek onu insanlaştırmış ve aynı zamanda tiranlığa karşı bir isyancı olarak yorumlanmasına izin vermiştir. Milton'ın Şeytan'ı John Dryden ve yayıncı Joseph Johnson gibi daha sonraki okurlar ve 1793 tarihli Enquiry Concerning Political Justice adlı kitabında bunu yansıtan anarşist filozof William Godwin tarafından bu şekilde anlaşılmıştır. Kayıp Cennet on sekizinci yüzyılda hem Britanya'da hem de Voltaire tarafından Fransızcaya çevrildiği kıta Avrupa'sında geniş bir okur kitlesi kazandı. Milton böylece "Satanizmin yeniden yazılmasında merkezi bir karakter" haline geldi ve daha sonraki birçok dindar Satanist tarafından "fiili bir Satanist" olarak görülecekti. On dokuzuncu yüzyıl "edebi Satanizm" veya "romantik Satanizm" olarak adlandırılan şeyin ortaya çıkışına şahit oldu. Ruben van Luijk'e göre, bu "tek bir sesi olan tutarlı bir hareket olarak görülemez, daha ziyade aralarında benzer bir temanın bulunduğu bazen geniş ölçüde farklı yazarlardan oluşan post factum tanımlanmış bir grup" olarak görülebilir. Edebi Satanistler için Şeytan iyiliksever ve bazen de kahraman bir figür olarak tasvir edilmiş ve bu daha sempatik tasvirler birçok romantik ve dekadan figürün sanatında ve şiirinde çoğalmıştır. Bu kişiler için Satanizm dini bir inanç veya ritüel bir faaliyet değil, daha ziyade "sanatsal ve siyasi ifadenin bir parçası olarak bir sembol ve karakterin stratejik kullanımıydı". Bu Şeytan kavramını benimseyen romantik şairler arasında Milton'dan etkilenmiş olan İngiliz şair Percy Bysshe Shelley de vardı. Shelley, Laon ve Cythna adlı şiirinde, Şeytan'a bir gönderme olarak "yılanı" evrende iyilik için bir güç olarak övmüştür. Shelley'nin bir diğer İngiliz şairi Lord Byron ise İncil'deki Habil ve Kabil hikâyesini dramatize ettiği 1821 tarihli oyunu Cain'de Şeytani temalara yer vermiştir. Bu daha olumlu tasvirler Fransa'da da gelişti, bir örnek Alfred de Vigny'nin 1823 tarihli Eloa adlı eseriydi. Şeytan aynı zamanda Fransız şair Victor Hugo tarafından da benimsenmiş ve karakterin cennetten düşüşünü kendi kozmogonisinin ana hatlarını çizdiği La Fin de Satan adlı eserinin merkezi bir unsuru haline getirmiştir. Shelley ve Byron gibileri eserlerinde Şeytan'ın olumlu bir imajını desteklemiş olsalar da, herhangi birinin ona saygı göstermek için dini ayinler yaptığına dair bir kanıt yoktur ve bu nedenle dini Satanistler olarak kabul edilemezler. Radikal sol siyasi fikirler 1775-83 Amerikan Devrimi ve 1789-99 Fransız Devrimi tarafından yayılmıştı. Yehova'nın dayattığı tiranlığa karşı isyan etmiş olarak görülen Şeytan figürü, dönemin radikal solcularının birçoğuna çekici geliyordu. Onlar için Şeytan "tiranlığa, adaletsizliğe ve baskıya karşı mücadelenin bir sembolüydü... devrimler çağı için efsanevi bir isyan figürü, bireycilik çağı için hayattan daha büyük bir birey, özgür düşünce için mücadele eden bir çağda özgür bir düşünür". Hristiyanlığın sert bir eleştirmeni olan Fransız anarşist Pierre-Joseph Proudhon, birçok yazısında Şeytan'ı özgürlüğün bir sembolü olarak benimsemiştir. Bir başka önde gelen 19. yüzyıl anarşisti olan Rus Mikhail Bakunin de Tanrı ve Devlet adlı kitabında benzer şekilde Şeytan figürünü "ebedi asi, ilk özgür düşünen ve dünyaların özgürleştiricisi" olarak tanımlamıştır. Bu fikirler muhtemelen Amerikalı feminist aktivist Moses Harman'a anarşist süreli yayınına Lucifer the Lightbearer adını vermesinde ilham kaynağı olmuştur. Bu "Solcu Şeytan" fikri, Şeytan'ı özgürlük ve eşitliğin sembolü olarak tasvir eden Sovyetler Birliği yetkilileri tarafından zaman zaman kullanılmış olsa da, yirminci yüzyıl boyunca gerilemiştir.