Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti;  hangi yılda ölmüştür?
2001
Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda tam olarak 300.000-500.000 Ermeni savaştı ve neredeyse yarısından fazlası öldü. Harutyunyan, Kliment. Hay zhoghovrdi masnaktsutyune Erkrord Hamashkharhayin Paterazmin (1939-1945 թթ.) [The Participation of the Armenian People in the Second World War, (1939-1945)] (Yerevan: Hrazdan, 2001). Hayatta kalanların birçoğuna da Sovyetler Birliği'nin en yüksek dereceli onur madalyası olan "Sovyetler Birliği Kahramanı" verildi. Khudaverdian, Konstantin. s.v. "Sovetakan Miutyan Hayrenakan Mets Paterazm, 1941-1945" [The Soviet Union's Great Patriotic War, 1941-1945]. Armenian Soviet Encyclopedia, vol. 10, pp. 542-547. Savaş sonucunda altmıştan fazla Ermeni, komutan rütbesine yükseldi ve bu 60 kişiden dördü Sovyetler Birliği Mareşali rütbesine yükseldi. Sovyetler Birliği Mareşali rütbesine yükselenler: İvan Bagramyan (Ayrıca Slav olmayıp cephe komutanlığı yapan ilk Sovyet komutanıdır), İvan İsakov, Hamazasp Babacanyan ve Sergey Hudyakov'dan oluşuyordu. Aynı zamanda, savaş sırasında Anastas Mikoyan'ın küçük kardeşi olan Artyom Mikoyan, askeri uçak üreten bir firma olan MiG'i kurdu. Sovyet hükûmeti, savaş sırasında halktan biraz daha destek almak için milliyetçiliği kullandı. Ermeni yazar Derenik Demirciyan'ın yazdığı Vardanank gibi romanlar çoğaltıldı, Davit Bek (1944) gibi filmler çekildi. Ayrıca savaş sırasında Stalin, dine yönelik kısıtlamaları tekrardan hafifletti. Bu nedenle I. Horen'in ölümünden beri 1945'e kadar başka katolikos seçilememiş olan kilisede, VI. George yeni katolikos oldu ve Eçmiyazin'de ikamet etmesine izin verildi.Matossian. Impact of Soviet Policies, pp. 194-195.Corley, Felix. "The Armenian Church under the Soviet Regime, Part 1: The Leadership of Kevork ," Religion, State and Society 24 (1996): pp. 9-53. Savaşın sonlarında ve Almanya'nın teslim oluşundan sonra Sovyet hükûmeti, Kars, Ardahan, Artvin ve Surmalu'yu alabilmek için Kars Antlaşması'nı feshetmek istedi. 7 Haziran 1945'te Sovyet Dışişleri Bakanı Vyaçeslav Molotov, Moskova'daki Türk büyükelçisine tartışmalı olan toprakların hem Ermeni SSC hem de Gürcistan SSC adına Sovyetler Birliği'ne geri iade edilmesini istedi.Suny, Looking Toward Ararat, pp. 165–169. Bu toprak iddiaları Ermeni Katolikosu ve Sovyet karşıtı olan Taşnaksutyun da dahil olmak üzere Ermeni diasporasının tamamı tarafından desteklendi. Ancak Soğuk Savaş'ın başlamasıyla ve Truman Doktrini'nin devreye girmesiyle beraber Türkiye, Batı ile olan ilişkilerini geliştirdi ve Sovyetler Birliği, bu toprak iddialarından vazgeçti.Krikorian, Robert O. "Kars-Ardahan and Soviet Armenian Irredentism, 1945-1946," in Armenian Kars and Ani, ed. Richard G. Hovannisian. Costa Mesa, CA: Mazda Publishers, 2011, pp. 393-410. = Göç:= küçükresim Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 50. yıldönümü anıtı Ermenistan'ın II. Dünya Savaşı'nda ağır kayıplar vermesi sebebiyle Stalin, Ermeni diasporasının ülkelerine gelebilmelerine izin verdi. Ermenistan'a geri dönen diaspora, Ermenistan'ın nüfusunu canlandırdı ve işgücü arttı. Kıbrıs, Fransa, Yunanistan, Irak, Lübnan ve Suriye gibi ülkelerde yaşayan ve anavatanlarına geri dönen Ermeniler, genellikle Ermeni Kırımı'nda sağ kalanlardan ya da sağ kalanların torunlarından oluşuyordu. Sovyetler Birliği, bu ülkelerde yaşayan Ermenilere anavatanlarına dönebileceklerini ve masraflarının karşılanacağını belirtti. Bu açıklamalardan sonra tahminen 100.000 Ermeni, 1946 ve 1948'de Ermenistan'a göç etti. Göç eden Ermeniler Erivan, Vanadzor ve Gümrü gibi şehirlere yerleşti.Dekmejian, R. Hrair, "The Armenian Diaspora," in The Armenian People From Ancient to Modern Times, pp. 416-417.Yousefian, Sevan, "The Postwar Repatriation Movement of Armenians to Soviet Armenia, 1945-1948," Unpublished Ph.D Dissertation, University of California, Los Angeles, 2011. Yemek kuponları, daha iyi barınma koşulları gibi birçok vaat ile anavatanlarına geri dönen göçmen Ermeniler, cumhuriyette yaşayan mevcut Ermeniler tarafından soğuk karşılandı. Nitekim Ermeniler, savaş sonrası iyice azalmış olan kaynaklarını göçmenlerle paylaşmaktan hoşnutsuzdu. Göçmenler, cumhuriyette standart dil olan Doğu Ermenicesi yerine Batı Ermenicesi lehçesini konuşmaya başladılar ve onlara "kardeşler" anlamına gelen aghbar denmeye başlandı.Maike Lehmann, "A Different Kind of Brothers: Exclusion and Partial Integration after Repatriation to a Soviet ‘Homeland,’" Ab Imperio 3 (2012): pp. 171-211. Daha sonrasında göçmenlerin çoğu "Ermeni milliyetçi örgütleriyle bağlantıları olduğu" gerekçesiyle Sibirya'daki çalışma kamplarına sürüldü ve Stalin ölene kadar serbest kalamadılar. Bununla beraber Taşnak partisine üye olduklarından şüphelenilen bazı kişiler, 1949'da Orta Asya'ya sürüldü. = Kruşçev çözülmesi:= Stalin'in ölümünden sonra gerçekleşen iktidar çekişmesini Nikita Kruşçev kazandı ve ülkenin yeni lideri o oldu.