Gilles Deleuze; deleuzecü felsefede temel öneme sahip olan nedir?
Özne değil ama beden kavramı
Felsefe tarihinde Deleuze’ün ilgisini çeken düşünürler ilginç bir seyir gösterir. Örneğin başlıca olarak Stoacılar, David Hume, Henri Bergson, Leibniz ve belirgin olarak da Spinoza,Friedrich Nietzsche. Bunların aralarında çok az düşünsel bağlantı noktaları vardır, buna rağmen Deleuze’ün üzerinde değişik yönlerden etkileri söz konusudur. Her biri belirli şekillerde felsefe yapmayı sorun etmiş kişilerdir bunlar ve felsefe-dışına doğru çaba göstermişlerdir. Felsefe yapmanın eleştirisi Deleuze’ün ilgisini çeken noktadır, çünkü o soyut kuramlardan daha çok oluşun yaratıcılığının düşünülmesinden yanadır. Dolayısıyla Immanuel Kant gibi filozoflar yoğun bir eleştiriye tabi tutulurlar. Deleuze, özgül terimler ve kavramlar üretir. Bunların her biri yine bağlamları itibarıyla da özgül konumlara sahiptirler, bu bakımdan öteki postyapısalcılar gibi ve belki de çok daha fazla onun yazılarını anlamanın zorlukları vardır. Bir yanda Kant türü bir rasyonalizmin eleştirisi bir yanda kuramsal bir donukluk anlamına gelen Hegelciliğin reddedilmesi Deleuzecü düşüncenin özelliklerini gösterir. "Bergsonculuk" kitabında Hegel karşıtlığının çerçevesi görülebilir. Deleuze’e göre bedenler ve olaylar her zaman şimdide (şimdiki-an'da) var olurlar ve bu nedenle Deleuze bir tür oluş felsefesi geliştirmeye çalışır. Her eylem sonsuz bir oluşun parçasıdır, asla dil yoluyla belli bir özneyle bağlantılandırılabilecek bir nitelik arz etmezler. Özne değil ama beden kavramı Deleuzecü felsefede temel öneme sahiptir. Spinoza da bedenin önemini kavramış bir düşünür olarak Deleuze tarafından hayli önemsenir. Deleuze 1969 yılında psikanalist ve siyasal eylemci Félix Guattari ile tanışır. Bu tanışma onun düşüncesinde önemli bir uğrak olarak kabul edilmektedir. İkili bu andan itibaren birlikte derinlikli ve etkili ortak çalışmalara imza atmışlardır. Felsefe Nedir? başlıklı kitap ikilinin Felsefe hakkındaki fikirlerini geliştirdikleri, birlikte yazdıkları son kitaptır. Buna göre felsefe bilimden ayrı olarak, kavramlar yaratmaktır, ama öyle ki ancak dışsal bir gönderme düzlemine ya da aşkın bir doğruluk mantığına dayanmaksızın. Deleuze, felsefenin de ötesinde sanatsal alanların pek çoğu üzerinde çalışmalar yapmıştır. Sacher-Masoch, Franz Kafka, Marcel Proust ve Samuel Beckett üzerine bilinen çalışmalarının ve Michel Tournier'a göstediği ilginin ötesinde müzik, resim, sinema ve tiyatroya dair birçok yazısı mevcuttur. Deleuze’ün geleneksel felsefenin ötesinde köksüz ve merkezsiz düşüncelerini en iyi anlatacak kavramlar, yine kendi yaratımları olan "yersizyurtsuzlaşma" ve "göçebe düşünce" kavramlarıdır. Bibliyografi: Kitaplar (Türkiye'de yayımlanma sırasına göre) * Diyaloglar. (1990) Çev. Ali Akay (İstanbul: Bağlam), (1977) Dialogues (Claire Parnet ile birlikte) (Paris: Flammarion) * Kant’ın Eleştirel Felsefesi. (1995) Çev. Taylan Altuğ. (İstanbul: Payel), (1963) La philosophie critique de Kant (Paris: PUF) * Proust ve Göstergeler. (2004) Çev. Ayşe Meral (İstanbul: Kabalcı), (1964) Proust et les signes (Paris: PUF) * Spinoza: Pratik Felsefe. (2005, 2011) Çev. Ulus Baker ve Alber Nahum (İstanbul: Norgunk), (1970) Spinoza: Philosophie pratique (Paris: Minuit) * Perikles ve Verdi: François Chatelet’in Felsefesi. (2005) Çev. Ali Akay. (İstanbul: Bağlam), (1988) Périclès et Verdi: La philosophie de François Châtelet (Paris: Minuit) * Bergsonculuk. (2006) Çev. Hakan Yücefer (İstanbul: Otonom), (1966) Le Bergsonisme (Paris: PUF) * Kıvrım: Leibniz ve Barok. (2006) Çev. Hakan Yücefer. (İstanbul: Bağlam) , (1988) Le Pli: Leibniz et le Baroque (Paris: Minuit) * Müzakereler. (2006) Çev. İnci Uysal (İstanbul: Norgunk), (1990) Pourparlers (Paris: Minuit) * Nietzsche. (2006) Çev. İlke Karadağ. (İstanbul: Otonom), (1965) Nietzsche (Paris: PUF) * Kritik ve Klinik. (2007) Çev. İnci Uysal (İstanbul: Norgunk), (1993) Critique et clinique (Paris: Minuit) * Sacher-Masoch'un Takdimi. (2008) Çev. İnci Uysal. (İstanbul: Norgunk), (1967) Présentation de Sacher-Masoch (Paris: Minuit) * Ampirizm ve Öznellik. (2008) Çev. Ece Erbay. (İstanbul: Norgunk), (1953) Empirisme et subjectivité (Paris: PUF) * Francis Bacon : Duyumsamanın Mantığı. (2009) Çev. Ece Erbay, Can Batukan (İstanbul: Norgunk), (1981) Francis Bacon: Logique de la sensation (Paris: Editions de la différence) * Issız Ada ve Diğer Metinler 1953-1974. (2009) Çev. Ferhat Taylan, Hakan Yücefer (İstanbul: Bağlam), (2002) L'Île déserte et autres textes: textes et entretiens 1953-1974. Ed. David Lapoujade (Paris: Minuit, 2002) * İki Delilik Rejimi : Metinler ve Söyleşiler 1975-1995. (2009) Çev. Mahir Ender Keskin. (İstanbul: Bağlam), (2003) Deux régimes de fous: textes et entretiens 1975-1995'. Ed. David Lapoujade (Paris: Minuit) * Bitik. (2010) Çev. Ayşe Orhun Gültekin ve Quad. Samuel Beckett. Çev. Can Gündüz. (İstanbul: Norgunk), (1992) L'Épuisé (Paris: Minuit) * Nietzsche ve Felsefe. (2010) Çev. Ferhat Taylan. (İstanbul: Norgunk), (1962) Nietzsche et la philosophie (Paris: PUF) * Spinoza ve İfade Problemi. (2013) Çev.