Tel (müzik); En yaygın kullanılanlar nelerdir?
roundwound ve flatwound tipi
Müzik açısından tel, gitar, arp, piyano, keman ailesi gibi telli çalgılara takılan, doğal veya yapay liflerden ya da metalden üretilmiş ve gerildiğinde vurmak, çekmek ya da üzerinde yay gezdirmekle titreşerek ses çıkaran malzemedir. Telin yapısı: Telin, enstrümanın akort burgularında son bulan ucu düz kesitlidir. Diğer ucu ise genellikle bilye (aslında küçük bir pirinç silindir) uçlu olur. Ayrıca bazı enstrümanların tellerinin ucuna teli korumak için ipek sarılmış da olabilir. İpeğin rengi ve deseni, telin uzunluğu, boyutu ve üreticisindeki farklılıklar telin niteliklerini belirtir. =Sarımlı teller:= Sarımlı tellerin birçok çeşidi bulunmaktadır. En yaygın kullanılanlar ise roundwound ve flatwound tipi olanlardır. sağ 400px :Roundwound: En basit sarımlı tel tipi olan roundwound teller, yuvarlak ya da altıgen bir çekirdeğin etrafına başka bir telin sıkı spiral şekilde sarılmasıyla elde edilir. Parlak ve temiz bir sesi vardır, ancak imalatı basit ve ucuz olması sebebiyle oldukça fazla tercih edilen bu tellerin birçok dezajantajı da bulunmaktadır: * Roundwound teller, açıkça belli olan sarımdan kaynaklanan pürüzlü yüzeyinden dolayı teli kullanan kişinin ufak parmak hareketlerinden (örneğin parmağı tel üzerinde kaydırma) oluşan istenmeyen sesleri daha güçlü yansıtır. Öte yandan bu sesi de müziği için kullanan sanatçılar da vardır. * Pürüzlü yüzey profilinden dolayı enstrümanın klavyesinde ve perdelerinde yıpranmalara yol açabilir. * Daire çekirdeği olan tellerde telin kullanımı sonrası sarım hasar görebilir ve çekirdeğin etrafında serbestçe dönebilir.sağ 400px :Flatwound: Yuvarlak ya da altıgen çekirdeğe sahip olan flatwound teller, daha sığ bir enine profile ve yuvarlanmış kare görünümünü andıran köşeli bir kesite sahiptir. Roundwound tip tellere göre daha yassı bir sarıma sahip olduğu için bu tip teller, enstrümanın klavyesini ve perdelerini daha az yıpratır. Bu, ayrıca daha rahat bir çalım olanağı sağladığı ve pürüzsüz yüzey hissiyatı vererek parmak hareketlerinden doğan istenmeyen sesleri azalttığı için özellikle perdesiz enstrümanlarda tercih sebebidir. Flatwound tellerin yapısında bulunan oyuklar çok küçük olduğundan kir ve yağ kalıntılarının birikmesi roundwound tellere göre daha zordur, bu sayede telin çalım ömrü uzamıştır. Öte yandan sarımın korunması için düz kenarların hassas bir şekilde hizalanması gerektiğinden imalatı daha zor olan flatwound teller, fazla talep görmediği için roundwound tellerden pahalıdır.Joey's Bass Notes: Other notes: Bass string types Flatwound tellerin sesi, roundwound tellerin parlak ve temiz tınısına göre daha koyu, yumuşak ve yuvarlaktır. Ayrıca bend tekniğini bu tip tellerde uygulamak diğer tel çeşitlerine nazaran zordur. sağ 400px :Halfwound, ground wound, pressure wound: Halfwound teller, ground wound teller ya da pressure wound teller, roundwound ve flatwound tellerin melezlenmesi ile oluşturulur. Bu teller, yuvarlak veya altıgen çekirdeğin ilk önce roundwound tipinde sarımlanıp sonra cilalanıp zımparalanmasıyla ya da tel pratikte düz oluncaya kadar telin sıkıştırılmasıyla elde edilir. Bu, genellikle roundwound ile flatwound arası bir parlaklık ve flatwound'un rahat çalım hissiyatı ile parmak hareketlerinden doğan istenmeyen seslerden arınmış temiz bir ses ile sonuçlanır. Kalınlık: küçükresim Bilye uçlu, 0.044" kalınlıklı, sarımlı bir akustik gitar teli. Keman, çello gibi yaylı çalgılarda teller, genellikle kalınlıktan ziyade gerginlikle tanımlanır. Gitar, banjo gibi perdeli çalgılarda ise teller, kalınlık (telin çapı) ile tanımlanır. =Gitar:= Gitarda tel seti isimlendirilirken ilk telin kalınlığı (örn. 9) ya da ilk ve son telin kalınlık aralığı (örn. 9-42) referans alınır. İnç cinsinden belirlenen bu ölçümler de facto bir standarttır. Aşağıdaki listeler için D'Addario'nun standart roundwound nikel kaplama tel kalınlıkları baz alınmıştır. :Elektro gitar: İnç cinsinden kalınlıklar: (Not: Koyu gri kutucuklarda belirtilen teller sarımlı, diğerleri düz teldir.) İsim 1 (e) 2 (B) 3 (G) 4 (D) 5 (A) 6 (E) 7 (B) Extra Super Light (8–38) .008 .010 .015 .021 .030 .038 =~= Extra Super Light Plus (8.5–39) .0085 .0105 .015 .022 .032 .039 =~= Super Light (9–42,52) .009 .011 .016 .024 .032 .042 .052 Super Light Plus (9.5–44,54) .0095 .0115 .016 .024 .034 .044 .054 Super Light w/Light Bass (9–46,56) .009 .011 .016 .026 .036 .046 .056 Light (10–46,56) .010 .013 .017 .026 .036 .046 .056 Light Plus (10–48,58) .010 .013 .017 .028 .038 .048 .058 Medium (11–49,59) .011 .014 .018 .028 .038 .049 .059 Light Top / Heavy Bottom (10–52,60) .010 .013 .017 .030 .042 .052 .060 Medium Plus w/Wound G String (11–52,60) .011 .014 .020 .030 .042 .052 .060 Heavy (12–54,62) .012 .016 .020 .032 .042 .054 .062 Extra Heavy (13–56,65) .013 .017 .026 .036 .046 .056 .065 İsim 1 (E) 2 (B) 3 (G) 4 (D) 5 (A) 6 (E) Extra Super Light (8–38) 0.2032 0.2540 0.3810 0.5334 0.7620 0.9652 Extra Super Light Plus (812.7–39) 0.2159 0.2667 0.3810 0.5588 0.8128 0.9906 Super Light (9–42) 0.