Yaz kenegillerde hangi oluşum vardır?
kitinsi
Aç ergin keneler bir konağa tutunur, doyup konağı terk eder. Yaz kenesigiller (Ixodidae), genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsimleri arasında aktiftirler. Bunlar evcil hayvanların kulak kepçesi içinde ve dışında, boyun altında, karın, anal ve perianal bölgeler ile sırt ve kuyruk üzerinde bulunurlar. Bugün 889 Kene Temelli Hastaliklar , ICTTD Web Sayfasi. 22 Temmuz 2007. kene türü bilinmektedir. Kenelerin hepsi zararlı, parazit ve kör değildir. Sığır ve köpek kene türleri gözlüdür. İnsan ve ehil hayvanlarda parazit yaşayanlar çeşitli hastalık mikroplarını bulaştırdıklarından sağlık bakımından zararlıdır ve birçok bakteri de üretmektedir. Familyalar arası farklar: * Yaz kenesigiller (Ixodidae) mera kenesidir, serttir, kış kenesigiller (Argasidae) mesken kenesidir, yumuşaktır. * Yaz kenesigillerde kitinsi oluşum vardır. (Larva,nimf ve ergin dişide scutum, ergin erkekte conscutum), kış kenesigillerde scutum yoktur. * Yaz kenesigillerde dorsalden bakıldığında dişi ve erkek ayırt edilir, kış kenesigillerde cinsiyet ayrımı için ventralden genital açıklığa bakmak gerekir. * Yaz kenesigillerde stigma 4.çift bacağın arkasındadır, kış kenesigillerde stigma 3. ve 4. çift bacakların arasındadır. * Capitulum yaz kenesigillerde dorsalden her zaman görülür, kış kenesigillerde dorsalden yalnızca larva aşamasında görülür, nimf ve erginde görülmez. * Pulvillum yaz kenesigillerde vardır, kış kenesigillerde larvasında rudimenterdir, nimf ve erginde yoktur. * Yaz kenesigillerde 1 nimf evresi vardır, kış kenesigillerde 2-8 nimf evresi vardır. * Yaz kenesigillerde dişi bir defada çok sayıda yumurtlar ve ölür, kış kenesigillerde azar azar yumurtlar ve ölmez. * Yaz kenesigillerin bütün evrelerinde bacaklar üstten görülür, kış kenesigillerde larvada bacaklar dorsalden görülür, nimf ve erginde görülmez. Kenenin çıkarılması: küçükresim 150px Kene ısırığına hedef olmuş cildin görünümü Kan emen bir keneyi deriden bilgisizce söküp atmak hastalık bulaşma riskini artırdığından oldukça tehlikelidir. Çünkü çıkarılmaya çalışılan kene tepki olarak midesinde bulunan, mikrop ve bakterilerle dolu kanı tekrar geriye boşaltır. Cımbız, pens veya naylon ip yardımıyla deriye en yakın kısımdaki başından (ağız organellerinden) sıkıca tutularak dik olarak deriden çekilerek uzaklaştırılır. = Kene penseti:= Türkiye'de son yıllarda görülen Kırım Kongo vakaları nedeniyle hemen hemen tüm klinik ve doğayla iç içe olan işletmelerde (maden ocağı revirleri vs.) özel bir kene çıkarıcı kit olan kene penseti kullanımı yaygınlaşmıştır. küçükresim sağ 150px Kene Penseti = Kene kaşığı:= Keneye bağlı hastalıkların en yaygın olduğu ülkelerden olan Amerika'da keneyi döndürmeden kolayca ve güvenli bir şekilde çıkarmaya yarayan özel bir kaşık geliştirilmiştir. Bu araç özel şekli sayesinde ulaşılması güç olan kasık ve eklem yerleri gibi bölgelere yapışan kenelerin kolayca ve keneye zarar vermeden çıkarılmasını sağlar. küçükresim 150px Kene kaşığı = Acil durumda keneyi çıkarma:= Keneleri mümkünse kendiniz çıkarmaya çalışmayın ve en kısa sürede uzman bir sağlık görevlisi tarafından çıkarılmasını sağlayın. Yalnızca birkaç saat içinde ulaşabileceğiniz yakınlıkta bir sağlık merkezi yoksa, keneyi T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen yöntemlerle kendiniz çıkarmayı tercih edin. Eğer herhangi bir sağlık kuruluşuna ulaşma imkânınız yoksa, şu adımları izleyin: 1) Kenenin üzerine hiçbir şekilde kimyasal madde dökmeyin, bunu yaparsanız kene rahatsız olup sizi bırakabilir fakat bu esnada emdiği kanın bir kısmını kusar, midesinden gelen tehlikeli virüs ve mikroplar vücudunuza bulaşır. 2) Ucu ince bir cımbız yardımıyla, kenenin vücudunuza en yakın noktasından (kan emdiği hortum) nazikçe ve sağlam bir şekilde kavrayın. 3) Sakın kenenin vücuduna dokunmayın, bu emdiği kanı geri boşaltmasına yol açar. 4) Kene çıktıktan sonra ısırılan yeri alkol, yoksa sabun ile temizleyin. 5) Keneyi uygun bir şekilde saklayın. Gerekirse tanımlama için kullanılabilir. Keneyi öldürmek için ezmeyin, patlamasına neden olabilir. 6) En yakın zamanda bir sağlık kuruluşundan yardım isteyin, kontrol yaptırın. = Kenenin kendiliğinden düşürülmesi yöntemi:= Kenenin tutulup çekilmesini içeren çıkarma yöntemlerinin hepsi kenenin paniğe kapılıp midesindeki kanı boşaltmasına sebep olabilir. Bu yüzden kene çıkarılmamalı, kendiliğinden çıkması sağlanmalıdır. Ayrıca bakınız: * Türkiye ve Orta Asya kene türleri listesi * Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi * Lyme hastalığı Kaynakça: ,Özel ,Genel * Zafer Karaer, Bayram Ali Yukarı, Levent Aydın (1997) - Türkiye Keneleri ve Vektörlükleri, Parazitolojide Artropod Hastalıkları ve Vektörler, 1997 * Prof. Dr. Zati Vatansever, Prof. Dr. Münir Aktaş, Prof. Dr. Ayşen Gargılı, Prof. Dr. Levent Aydın (2009), Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Hastalığının Vektörü Keneler: Biyoloji, hastalık nakli, mücadele ve korunma yolları * Önder Ergönül. Crimean- Congo Hemorrhagic Fever. Lancet Infect Dis 2006, 6: 203-214.