Büyük Beyaz Filo; 1905 yılında Tsushima’da gerçekleşen hangi savaştan önce Rus donanması neredeyse dünyanın yarısınısı dolaşarak Baltık Denizinden Japonya açıklarına kadar gelmiş ancak aylarca süren seferde çok büyük sıkıntılar yaşanmıştı?
Rus-Japon Deniz Savaşından önce
sağ küçükresim 200px Donanmanın rotası Büyük Beyaz Filo veya Büyük Beyaz Donanma, ABD Başkanı Theodore Roosevelt’in talimatıyla 16 Aralık 1907 ile 22 Şubat 1909 tarihleri arasında dünyayı dolaşan ABD Deniz Kuvvetleri donanmasının popüler takma ismi. Dört filodan oluşan donanmada her filoda bir savaş gemisi ve refakat gemileri bulunmaktaydı. Roosevelt bu seyahat sayesinde dünyaya ABD askeri gücünün gösterilmesini amaçlamıştı. Arka plan: Roosevelt yönetimi sırasında ABD Başkanı Atlantik Donanmasına bağlı on altı gemiyi (4 savaş gemisi ve bunların refakat gemileri) dünyayı dolaşmak üzere sefere çıkartır. 16 Aralık 1907 ile 22 Şubat 1909 tarihleri arasında süren bu seyahat sırasında gemilerin gövdeleri beyaza boyandığı için bu gemilere Büyük Beyaz Donanma denilecektir. Seyahat: Panama Kanalı henüz tamamlanmadığı için donanma Magellan Boğazından geçmek durumundaydı. ABD denizcilik tarihinde görülmemiş ölçüde büyük sevk ve idare isteyen sefer sırasında her gemi birbiriyle koordineli şekilde ilerlemek zorundaydı. Bu şekildeki ilerleyiş ABD Deniz Kuvvetlerinin tüm harekât kabiliyetini sergileyeceği için çok önem taşımaktaydı1905 yılında Tsushima’da gerçekleşen Rus-Japon Deniz Savaşından önce Rus donanması neredeyse dünyanın yarısınısı dolaşarak Baltık Denizinden Japonya açıklarına kadar gelmiş ancak aylarca süren seferde çok büyük sıkıntılar yaşanmıştı. Rus donanması savaşta tamamen yok edilecektir.. Seyahat sırasında çok sayıda dünya rekoru kırılacaktırBunlardan bir tanesi aynı anda dünyanın etrafını dolaşan gemi sayısıdır.. Donanma dünyada büyük bir ilgiyle karşılanmıştır. Uğranan her limanda binlerce insan büyük donanmayı görmek için limana akın etmiştir. 1-4 Mayıs 1908 tarihleri arasında uğranılan Monterey Kaliforniya’da donanma subaylarının şerefine Del Monte Otelinde balo düzenlenmiştir. 20 Ağustos 1908 tarihinde Avustralya’ya varan donanma sayesinde Avustralya’nın kendi donanmasının oluşturulması çalışmalarına başlanmıştır"Great White Fleet revisits Sydney Harbour". Afloat (Afloat Publications Pty Ltd): s. 40. 2008-09-01.. Donanma Japonya’da bulunan Yokohama’ya demirlediğinde Japon yönetimi ABD ile barışçıl ilişkiler içerisinde bulunmak istediklerine dair açıklamalarda bulunmuşlardır. Donanma Sicilya açıklarına geldiğinde ise bir süre önce meydana gelen deprem felaketinden dolayı yardıma muhtaç olan bölge halkına yardım edilmiştir. Şubat 1909’da Roosevelt donanmanın seferden geri dönüş kutlamalarına katılarak başkanlık dönemini görkemli bir şekilde noktalamıştır. Seferden dönen donanma personeli şöyle diyecektir: “Diğer uluslar sizin yaptıklarınızı yapabilirler ama sizin hep arkanızdan gelecekler.” Yolculuk özellikle 20.yüzyıl siyasetinde ABD’nin artan ağırlığının bir erken işaretçisidir. Filonun yapısı: 14 ay süren seyahat ABD Deniz Kuvvetlerinin güç gösterisine dönüşmüştür. Donanmada 14 bin bahriyeli görev yapmıştır. Seyahat sırasında 43 bin deniz mili (80 bin km) katedilmiş ve altı kıtada 20 limana uğranmıştır. Donanmadaki gemilerin çoğu İspanya-Amerika Savaşı döneminde yapıldığı için dönemin son teknolojisi kullanılan etkileyici ve ABD sanayisinin gücünü yansıtan gemilerdir. Donanmadaki savaş gemilerinden bazıları devrim niteliğinde ortaya çıkan dreadnought tipi gemilerin bir anda ortaya çıkmasıyla teknolojik olarak geri konumda kalmıştır. Bu dönemde ABD donanmasının ilk dreadnoughtu olan South Carolina inşa edilmekteydi. Donanmadaki en yaşlı iki gemi olan Kearsarge ve Kentucky savaşa giremeyecek derecede eskiydi, Maine ve Alabama ise mekanik arızalarından dolayı San Francisco’da bakıma alınmak zorunda kaldılarMaine ve Alabama daha sonra kendi dünya turlarını daha kısa bir parkurdan (Honolulu, Guam, Manila, Singapur, Kolombo, Süveyş Kanalı, Napoli, Cebelitarık, Azor Adaları, ABD) tamamlayacak ve esas donanmadan çok önce 20 Ekim 1908 tarihinde ABD’ye geri döneceklerdir.. Savaş gemilerine ilk etap boyunca altı destroyer ve refakat gemilerinden oluşan torpido filosu eşlik etti. Destroyerler ve refakat gemileri savaş gemilerine ayak uydurmakta güçlük çektiği görüldü. Torpido filosu Virginia’dan San Francisco’ya kadar kendi rotasını takip ederken, iki savaş gemisi San Francisco’da donanmadan ayrılarak diğer iki savaş gemisiyle yer değiştirecekti. ABD İç Savaşının komutanları: Donanma sefer çıktığında bünyesinde Amerika İç Savaşında görev yapmış dört üst düzey komutan görev yapmaktaydı. 1908 yılında emeklilik yaşı 62 idi. Donanmada bulunan Amirallerden Robley Evans, Thomas ve Emory görev tamamlanmadan önce emeklilik sürelerini dolduracak olmalarına rağmen göreve çıkmalarına izin verilmiştir. Filo güzergâhı: sağ 200px küçükresim Bayrak gemisi Connecticut 200px sağ küçükresim Filo yola çıkar.