Mehdî (Abbâsî halifesi);  öldüğünde öldüğünde yaşı kaç idi?
halifelik tahtında
784'te ise bu bölgenin valisi iken halife Mehdi ikinci oğlu Harun'u vesayeti ile (ağabeyi Hadi'den sonra) halifelik ikinci veliahtlığına atamış ve ona bundan sonra anılacak olan "Reşid" lakabını vermişti. Harun Reşid annesi olan Hayzuran'ın da en sevdiği oğlu idi. Hayruzan'ın da isteği ile Halife Mehdi bir iki sene sonra oğlu veliahdı olan oğlu Hadi ile yazışma ile ondan küçük öz kardeşi Harun Reşid lehine birinci veliahtlığı bırakmasını teklif etti. Hadi bu sırada Gürgan'da ortaya çıkan bir ayaklanmayı bastırmakla meşguldü. Hadi doğal olarak babasının bu teklifini reddetti. Babasının Bağdat'tan gönderdiği ikinci ulağı da hakaretler ederek geri döndürdü. Mehdi'nin ölümü: Tarihçiler arasında Mehdi'nin ölümü tartışmalıdır. Çok tarihçinin bildirdiğine göre Mehdi ordusu ile sefer sırasında midesine düşkün olan Mehdi bir armut yemiştir. Bu armut bir saraylı köle kız tarafından rakibi diğer bir köle kızı elemine etmek özel olarak zehirli olarak hazırlanmıştı. Mehdi bu armuttan zehirlenerek askeri kampta ölmüştür. Bazı diğer tarihçiler Mehdi'nin ordugah yakınlarında atlı olarak ava çıktığını ve bir harabeyi geçmekte iken atını idare edemeyip başını bir taş kapının tepesine vurmuş ve bundan dolayı beyin kanaması geçirerek olduğunu yazmaktadırlar. Öldüğünde yaşı daha 43 idi ve 10 yıl kadar halifelik tahtında kalmıştı. Ülkede bulunan Emevilerin ölmüş olan Abbasi halifelerinin belirlenmiş mezarda gömülmüş cesetlerini çıkartıp cenazelerine hakaret etmelerinden korkulduğu için ilk Abbasi halifelerinin nereye gömüldükleri ve mezarlarının yerleri açıkça bilinmemekte ve saklı tutulmakta idi. Mehdi'nin cenazesinin de askeri kampa yakın bir yerde gizli olarak gömüldüğü sanılmaktadır. Bağdat'a Mehdi'nin ölümü gizlice iletilmiş ve kendisine refakat eden orduya Mehdi'nin ölümü haberi verilmemiştir. Ancak ordu Bağdat'a geri döndüğünde Mehdi'nin ölümünden haberdar edilmiştir. Mehdi 785'te öldüğü zaman küçük oğlu Harun Reşid Bağdat'ta bulunmaktaydı ve büyük oğlu Hadi ise Tabaristan'da isyan eden eyalet valisinin birliklerini kovalamakla meşguldü. Mehdi ölmeden önce Harun Reşid'e halifelik mührünü ve diğer alametlerini hemen Tabaristan'a, ağabeyi ve yeni halife olacak Hadi'ye göndermesini istemiş ve Harun Reşid de bu ölüm haberini Hadi'ye göndermişti. Fakat Bağdat'ta bulunan askerler ayaklanıp yeni halife olacak Hadi'ye biat etmemek istediklerini bildirdiler. Mehdi'nin karısı Hayruzan'ın küçük oğlu Harun Reşid ise vezir Yahya Bermaki'yi bu sorunu çözmeye memur etti. Çok yetenekli olan Yahya Bermaki bu sorunun çözümüne Harun Reşid'i karıştırmadan askerlerin liderleri ile görüşüp onlara bahşişli para vermeyi taahhüt etti. Böylece askeri ayaklanma sona erip Hadi dördüncü Abbasi halifesi olarak tahta çıktı. Mehdi'nin karakteri: Mehdi'nin karakteri hakkında söylenecek onun devamlı hem iyi hem de kötü iki tarafı bulunduğudur. Karısı Hayruzan, kız Yakuta'ya, oğulları Musa el Hadi ve Harun Reşid'e genellikle yumuşak görüşlü ve sevgi ile hareket etmiştir. Ama diğer kardeşi ve Seffah'ın vesayetinde halefi olarak halife olmasını istediği kuzeni ve uzun müddet veliahtlıkla halife olmayı bekleyen İsa bin Musa'ya gayet kötü hareket ederek oğlu Hadi'nin veliaht olmasını sağlamıştır. Hayatının sonunda da ise veliahdı birinci oğlu Musa el Hadi'ye ikinci oğlu olan ve Hadi'nin küçük kardeşi Harun Reşid lehine veliahtlıktan ayrılması için büyük baskı yapmıştır. Devlet idaresine yaklaşımı zamanına göre gayet yumuşak, merhametli ve eli açık idi. Bu idaresi ile ve devletin hazinesinin dolu olması nedeni ile yaygın olarak Abbasiler ülkesinde yeni mimari eserlerinin yaratılmasına büyük katkısı olmasına, halkın yobaz kökten dinsellikten ayrılıp kültürel olarak müzik, şiir, edebiyat ve felsefe konularında ülkede gelişmeler olmasına ve hacca ve Hicaz'a büyük itina göstermesine yol açmıştır. Diğer taraftan El-Mukanna'nın isyanında Horasan ve Orta Asya'da Türk isyancılara karşı ve halifeliğinin son yıllarında özellikle İran'da Mani dini'ne inanan veya inandığı düşünülüp ihbar edilenlere karşı ("zındık" olma suçu nedeniyle) gayet mantıksız, merhametsiz ve zalim davranmıştır. Dipnotlar: Ayrıca bakınız: * Abbasi Halifeleri soyağacı ve listeleri Dış bağlantılar: * Hitti, Philip H. (çev. Salih Tuğ), (1968) Siyasi ve Kültürel İslam Tarihi (IV Cilt), İstanbul:Boğaziçi Yayınları. * Üçok, Bahriye (1979) İslam Tarihi Emeviler- Abbasiler, Devlet Kitapları, Ankara: Milli Eğitim Basımevi (1.Basım:1968) * Muir, William (1924), 'The Caliphate, Its Rise, Decline and Fall Chapter LXIII, Al-Mehdi, son of Al-Mansur (Erişim tarihi: 30.8.2009) * al-Masudi (İng. çev. Paul Lunde ve Caroline Stone) (1989), The Meadows of Gold, The Abbasids, Londra:Kegan Paul 1989 * Muhammad ibn Jarir al-Tabari (İng. çev. C.E. Bosworth) (1989) "The History of al-Tabari" volume XXX "The 'Abbasid Caliphate in Equilibrium" Albany:SUNY. * (Abbasside) Fransızca Wikipedia Al-Mahdi (Abbasside) maddesi (Erişim tarihi: 30.8.2009) * İngilizce Wikipedia Al-Mahdi maddesi (Erişim tarihi: 30.