Claude Farrère; 1932'de Paris'te düzenlenen küçük bir kitap fuarı ve imza günü sırasında dönemin Fransa cumhurbaşkanı kimdir?
Paul Doumer
Adapazarı'nda askeri denetlemede de Mustafa Kemal'e eşlik etti. Sabiha Hanım Kız Mektebi’ni ziyaret ettikten sonra Mustafa Kemal Paşa'yla ikametgâhında birlikte son defa yemek yediler. Yemekten sonra kendisi için hazırlanan özel trenle İzmit'e hareket eden Farrère'ye Mustafa Kemal, üzeri gümüşle işlenmiş bir kırbaç hediye etmiştir. Ekselsior gazetesinin İstanbul muhabirine verdiği mülâkat, 23 Haziran 1922'de İstanbul'dan ayrılışından sonra yayımlandı. İzlenimlerini "Mustafa Kemal harikulâde bir insandır. İzmir, İstanbul ve Edirne Türklere verilmeli, 1914 yılı sınırları yeniden tesis olunmalıdır. Aksi takdirde harb yeniden başlayacaktır." sözleriyle ifade etti. Le Figaro ve La Galois gibi gazetelerde de izlenimlerini paylaştı. 1922'de "Turquie ressuscitée" adlı uzun makalesi yayımlandı (Bu makale 1930 yılında kitap olarak da yayımlanmıştır). Millî Mücadele döneminden sonra saltanatın kaldırılması, Cumhuriyetin ilanı ve Hilâfetin kaldırılması ile beraber Farrère'nin Mustafa Kemal Paşa ve kurulan yeni rejimle ilgisi kesildi. O, I. Dünya Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin varlığını anayasaya bağlı bir sultanlık olarak sürdürmesini, Mustafa Kemal Paşa'nın Sultan Abdülmecid'in sadrazamı olmasını arzulamıştı. Cumhuriyet döneminde Türkiye'ye birkaç kez gidip konferanslar verdi ancak eskisi gibi itibar görmedi. Toplam altı kez Türkiye'ye giden Farrère'nin son Türkiye seyahati 1950'de idi. ,Son yılları Çok üretken bir yazar olan Farrère, hayatı boyunca seksen kadar kitap yazmıştır. Bir o kadar esere önsöz yazmış olması onun yaşadığı dönemdeki ününü ve prestijini gösterir. 1932'de Paris'te düzenlenen küçük bir kitap fuarı ve imza günü sırasında dönemin Fransa cumhurbaşkanı Paul Doumer, La Bataille (Savaş) adlı kitabını ona imzalatmak için beklerken Pavel Gorgulov adlı bir Rus anarşisti tarafından vurularak öldürüldü. Claude Farrere, saldırganın kolunu tutup onunla boğuşmuştur. Farrère, ülkesinde çok okunan bir yazar olmasına rağmen az sayıda eseri yabancı dillere çevrildi. Kitapları en çok Rusça'ya çevrildi. 1935 yılında Fransız Akademisi'ne kabul edildi. 1938'de Japonya'yı ikinci kez ziyaretinde Kobe limanında törenle karşılandı. Yazar, 21 Temmuz 1957'de 81 yaşında Paris'te öldü. İstanbul'da bir caddeye adı Klodfarer olarak Türkçe okunuşuyla verilmiştir. Paris'te ve Fransa'nın başka kentlerinde de adını taşıyan cadde ve sokaklar vardır. Yazarın bibliyografyası: * Le Cyclone (1902) * Fumée d'opium (1904, "Black Opium"), ISBN 2-909052-13-3 * Les Civilisés (1905, "The Civilized Ones"), ISBN 2-909052-16-8 * L'homme qui assassina (1906, "The Man Who Killed") * Pour vaincre la mer (1906) * Mademoiselle Dax, jeune fille (1907) * Trois hommes et deux femmes (1909) * La Bataille (1909, "The Battle") * Les petites alliées (1910), ISBN 2-86276-039-0 * Thomas l'Agnelet (1911, "Thomas the Lambkin"), ISBN 2-86959-551-4 * La maison des hommes vivants (1911, "The House of Secrets"), ISBN 2-277-30092-6 * Dix-sept histoires de marins (1914) * Quatorze histoires de soldats (1916) * La veillée d'armes (1917, with L. Népoty) * La dernière déesse (1920, "The Last Goddess") * Les condamnés à mort (1920, "Useless Hands") * Roxelane (1920) * La vieille histoire (1920) * Bêtes et gens qui s'aimèrent (1920) * Croquis d'Extrême-Orient (1921) * L'extraordinaire aventure d'Achmet Pacha Djemaleddine (1921) * Contes d'Outre-Mer et d'autres mondes (1921) * Les hommes nouveaux (1922, "New Men") * Stamboul (1922) * Lyautey l'Africain (1922) * Histoires de très loin et d'assez près (1923) * Trois histoires d'ailleurs (1923) * Mes voyages: La promenade d'Extrême-Orient (vol. 1, 1924), ISBN 2-909052-15-X * Combats et batailles sur mer (1925, with Commandant Chack) * Une aventure amoureuse de Monsieur de Tourville (1925) * Une jeune fille voyagea (1925) * L'Afrique du Nord (1925) * Mes voyages: En Méditerranée (vol. 2, 1926) * Le dernier dieu (1926) * Cent millions d'or (1927) * L'autre côté (1928) * La porte dérobée (1929) * La marche funèbre (1929) * Loti (1929) * Loti et le chef (1930) * Shahrâ sultane et la mer (1931) * L'Atlantique en rond (1932) * Deux combats navals, 1914 (1932) * Sur mer, 1914 (1933) * Les quatre dames d'Angora (1933) * La quadrille des mers de Chine (1933) * Histoire de la Marine française (1934) * L'Inde perdue (1935), ISBN 2-909052-11-7 * Sillages, Méditerranée et navires (1936) * L'homme qui était trop grand (1936, with P.