Diè èrschtè Ysèbaatunell hèt dè George Stephenson uff dè Streggi Liverpool–Manchester 1826 bis 1830 baut. 1837 bis 1839 isch uff dè Streggi Leipzig–Dresdè bi Obberau dè èrschte Tunell von èrè Vollbaan uff èm europäischè Feschtland baut worrè. D Erfindungè vom Dǜnamit un dè Gschteinsboormaschinnè, wo mit Druggluft betribbè worrè isch, hèt dè Bau vo großè Gebirgstunell möglich gmacht.