Kwata ahaw adesamma mfe mpempem pii ni. Yare no nyaa ne din fii Latin kasamu asεmfua lepra, a εkyerε honam a ewubere a Hansen yare no fi oduruyεfo Gerhard Armauer Hansen. Nipa a wͻanya bi a wͻde wͻn to wͻn ho da so kͻ so wͻ mmeae te sε IndiaChina ne Afrika. Nanso, wͻagyae nhyehyεe yi esiane sε wͻahu sε kwata nyε nea εtrεw ntεmntεm. Akwatafo a wobu wͻn animtiaa yε nea abata kwata ho wͻ abakͻsεm mu, na eyi kͻ so ara ma εyε den sε obi a wanya bi bεka ho asεm na wanya ayaresa ntεm. Ebinom te nka sε asεmfua kwatani/kwatafo mfata, na wͻbεpε kasasin nipa a kwata ahaw wͻn mmom. Wiase Da a wͻde kae Kwata yε nea wͻhyεε ase afe 1954 mu de atwe adwene aba wͻn a kwata ahaw wͻn no so. 