(K’uwisu/Cuy) K’uwisuxa jisk’a uta manq’aña uywawa K’uwisuxa walja sutiniwa Sañani: cobayo, curi, conejillo de indias, uka sutinakampi yaqha jaqinakaxa uñt’apxi. Aka k’uwisuxa thaya América uraqina jakasina. Aychapaxa walja ch’amanchirinakaniwa. Aychapaxa jakasirina aylluna jaqinakatakixa wali askiwa. K’uwisunakaxa jisk’a ch’uxña ali manq’asiriwa. Ukampirusa, janiwa jank’aki usunkiti. Ukhamaraki, jank’akiwa wallq’ipti. Ukampirusa, walja jisk’a k’uwisunakaniwa. Aka suma askinakampixa jaqinakaxa walja aka uywa uywapxi. Ukhamaraki, walja manq’apxi. Perú, Colombia, Ecuador y Bolivia uksa markanakana jilpacha manq’apxi.