Διὰ τί οὐ̃ν τω̃ν ἀγαθω̃ν πατέρων πολλοὶ ὑει̃ς φαυ̃λοι γίγνονται; του̃το αὐ̃ μάθε: οὐδὲν γὰρ θαυμαστόν, εἴπερ ἀληθη̃ ἐγὼ ἐν τοι̃ς ἔμπροσθεν ἔλεγον, ὅτι τούτου του̃ πράγματοσ, τη̃ς ἀρετη̃σ, εἰ μέλλει πόλις εἰ̃ναι, οὐδένα δει̃ ἰδιω - τεύειν. εἰ γὰρ δὴ ὃ λέγω οὕτως ἔχει - ἔχει δὲ μάλιστα πάντων οὕτωσ - ἐνθυμήθητι ἄλλο τω̃ν ἐπιτηδευμάτων ὁτιου̃ν καὶ μαθημάτων προελόμενοσ. εἰ μὴ οἱ̃όν τ ἠ̃ν πόλιν εἰ̃ναι εἰ μὴ πάντες αὐληταὶ ἠ̃μεν ὁποι̃ός τις ἐδύνατο ἕκαστοσ, καὶ του̃το καὶ ἰδία̨ καὶ δημοσία̨ πα̃ς πάντα καὶ ἐδίδασκε καὶ ἐπέπληττε τὸν μὴ καλω̃ς αὐλου̃ντα, καὶ μὴ ἐφθόνει τούτου, ὥσπερ νυ̃ν τω̃ν δικαίων καὶ τω̃ν νομίμων οὐδεὶς φθονει̃ οὐδ ἀποκρύπτεται ὥσπερ τω̃ν ἄλλων τεχνημάτων - λυσιτελει̃ γὰρ οἰ̃μαι ἡμι̃ν ἡ ἀλλήλων δικαιοσύνη καὶ ἀρετή: διὰ ταυ̃τα πα̃ς παντὶ προθύμως λέγει καὶ διδάσκει καὶ τὰ δίκαια καὶ τὰ νόμιμα - εἰ οὐ̃ν οὕτω καὶ ἐν αὐλήσει πα̃σαν προθυμίαν καὶ ἀφθονίαν εἴχομεν ἀλλήλους διδάσκειν, οἴει ἄν τι, ἔφη, μα̃λλον, ὠ̃ Σώκρατεσ, τω̃ν ἀγαθω̃ν αὐλητω̃ν ἀγαθοὺς αὐλητὰς τοὺς ὑει̃ς γίγνεσθαι ἢ τω̃ν φαύλων; οἰ̃μαι μὲν οὔ, ἀλλὰ ὅτου ἔτυχεν ὁ ὑὸς εὐφυέστατος γενόμενος εἰς αὔλησιν, οὑ̃τος ἂν ἐλλόγιμος ηὐξήθη, ὅτου δὲ ἀφυήσ, ἀκλεήσ: καὶ πολλάκις μὲν ἀγαθου̃ αὐλητου̃ φαυ̃λος ἂν ἀπέβη, πολλάκις δ ἂν φαύλου ἀγαθόσ: ἀλλ οὐ̃ν αὐληταί γ ἂν πάντες ἠ̃σαν ἱκανοὶ ὡς πρὸς τοὺς ἰδιώτας καὶ μηδὲν αὐλήσεως ἐπαΐοντασ. οὕτως οἴου καὶ νυ̃ν, ὅστις σοι ἀδικώτατος φαίνεται ἄνθρωπος τω̃ν ἐν νόμοις καὶ ἀνθρώποις τεθραμμένων, δίκαιον αὐτὸν εἰ̃ναι καὶ δημιουργὸν τούτου του̃ πράγματοσ, εἰ δέοι αὐτὸν κρίνεσθαι πρὸς ἀνθρώπους οἱ̃ς μήτε παιδεία ἐστὶν μήτε δικαστήρια μήτε νόμοι μηδὲ ἀνάγκη μηδεμία διὰ παντὸς ἀναγκάζουσα ἀρετη̃ς ἐπιμελει̃σθαι, ἀλλ εἰ̃εν ἄγριοί τινες οἱ̃οίπερ οὓς πέρυσιν Φερεκράτης ὁ ποιητὴς ἐδίδαξεν ἐπὶ Ληναίω̨. ἠ̃ σφόδρα ἐν τοι̃ς τοιούτοις ἀνθρώποις γενόμενοσ, ὥσπερ οἱ ἐν ἐκείνω̨ τω̨̃ χορω̨̃ μισάνθρωποι, ἀγαπήσαις ἂν εἰ ἐντύχοις Εὐρυβάτω̨ καὶ Φρυνώνδα̨, καὶ ἀνολοφύραι ἂν ποθω̃ν τὴν τω̃ν ἐνθάδε ἀνθρώπων πονηρίαν. νυ̃ν δὲ τρυφα̨̃σ, ὠ̃ Σώκρατεσ, διότι πάντες διδάσκαλοί εἰσιν ἀρετη̃ς καθ ὅσον δύνανται ἕκαστοσ, καὶ οὐδείς σοι φαίνεται: εἰ̃θὥσπερ ἂν εἰ ζητοι̃ς τίς διδάσκαλοσ του̃ ἑλληνίζειν, οὐδ ἂν εἱ̃ς φανείη, οὐδέ γ ἂν οἰ̃μαι εἰ ζητοι̃ς τίς ἂν ἡμι̃ν διδάξειεν τοὺς τω̃ν χειροτεχνω̃ν ὑει̃ς αὐτὴν ταύτην τὴν τέχνην ἣν δὴ παρὰ του̃ πατρὸς μεμαθή - κασιν, καθ ὅσον οἱ̃ός τ ἠ̃ν ὁ πατὴρ καὶ οἱ του̃ πατρὸς φίλοι ὄντες ὁμότεχνοι, τούτους ἔτι τίς ἂν διδάξειεν, οὐ ῥά̨διον οἰ̃μαι εἰ̃ναι, ὠ̃ Σώκρατεσ, τούτων διδάσκαλον φανη̃ναι, τω̃ν δὲ ἀπείρων παντάπασι ῥά̨διον, οὕτω δὲ ἀρετη̃ς καὶ τω̃ν ἄλλων πάντων: ἀλλὰ κἂν εἰ ὀλίγον ἔστιν τις ὅστις διαφέρει ἡμω̃ν προβιβάσαι εἰς ἀρετήν, ἀγαπητόν. ὡ̃ν δὴ ἐγὼ οἰ̃μαι εἱ̃ς εἰ̃ναι, καὶ διαφερόντως ἂν τω̃ν ἄλλων ἀνθρώπων ὀνη̃σαί τινα πρὸς τὸ καλὸν καὶ ἀγαθὸν γενέσθαι, καὶ ἀξίως του̃ μισθου̃ ὃν πράττομαι καὶ ἔτι πλείονοσ, ὥστε καὶ αὐτω̨̃ δοκει̃ν τω̨̃ μαθόντι. διὰ ταυ̃τα καὶ τὸν τρόπον τη̃ς πράξεως του̃ μισθου̃ τοιου̃τον πεποίημαι: ἐπειδὰν γάρ τις παρ ἐμου̃ μάθη̨, ἐὰν μὲν βούληται, ἀποδέδωκεν ὃ ἐγὼ πράττομαι ἀργύριον: ἐὰν δὲ μή, ἐλθὼν εἰς ἱερόν, ὀμόσας ὅσου ἂν φη̨̃ ἄξια εἰ̃ναι τὰ μαθήματα, τοσου̃τον κατέθηκε. 