340d90b6ca739bea21e2636d40dc1103
Ποιες είναι οι παρεμβάσεις του Ψυχολόγου Υγείας για την αύξηση της κοινωνικής υποστήριξης;
mitella.gr
2020.34
Μερικοί από του τρόπους κινητοποίησης για μεγαλύτερη λήψη κοινωνικής υποστήριξης είναι οι εξής:


α) Κινητοποίηση των μελών της οικογένειας και των οικείων για συμμετοχή στη θεραπευτική διαδικασία.


β) Κινητοποίηση των ασθενών για συμμετοχή σε υποστηρικτικές ομάδες.


γ) Παραπομπή σε ατομική στήριξη για την υπέρβαση των προβλημάτων που οδηγούν σε κοινωνική απομόνωση, αν αυτό κρίνεται αναγκαίο.



7f13253bdaf7eae981a7a06cf34a5183
Τι είναι η ολιστική προσέγγιση στην ιατρική;
mitella.gr
2020.34
Σύμφωνα με την ολιστική προσέγγιση της ιατρικής, η υγεία δεν ισοδυναμεί με την απουσία ασθένειας, αλλά πρόκειται για μια κατάσταση που επιτυγχάνεται μέσω της υιοθέτησης κατάλληλων μέτρων. Στόχος της ολιστικής προσέγγισης είναι η θεραπεία του ατόμου ως ολότητα και η επίδειξη ευαισθησίας απέναντι στις ανάγκες του και όχι η θεώρηση του απλώς ως ακόμη ένα φορέα μιας ασθένειας.


Η ολιστική προσέγγιση λαμβάνει υπόψη τις βιολογικές, ψυχολογικές, κοινωνιολογικές και πνευματικές διαστάσεις και ανάγκες του ατόμου. Η αξία την οποία αποδίδουμε στην ανθρώπινη ζωή, η ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε την ασθένεια και το θάνατο, καθώς και οι αποφάσεις μας για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε σε άλλα άτομα, επηρεάζονται σαφώς από τις βασικές πεποιθήσεις μας για τους άλλους. Μερικές θεμελιώδεις πεποιθήσεις, που κατέχουν κεντρική θέση στην ολιστική προσέγγιση, είναι οι ακόλουθες:


* Κάθε άτομο αποτελεί μοναδική ολότητα σώματος, μυαλού και πνεύματος. Το ενοποιημένο σύνολο δεν είναι απλώς το άθροισμα των σωματικών μερών.
* Η αλλαγή σε μία πτυχή της ζωής του ατόμου προκαλεί αλλαγή σε κάθε πτυχή της ύπαρξης του και διαφοροποιεί την ποιότητα του συνόλου.
* Κάθε άτομο έχει τη δυνατότητα να βελτιώσει τις γνώσεις και τις ικανότητές του και να γίνει πιο στοργικός με τον εαυτό του και τους άλλους.
* Οι άνθρωποι έχουν φυσική ροπή προς την υγεία, καθένας από εμάς έχει την ευθύνη για την καλή κατάσταση της υγείας του, την ανάρρωσή του και τη φροντίδα του εαυτού του.
* Κάθε άτομο δικαιούται να έχει αυτοκυριαρχία και συνεπώς θα πρέπει να λαμβάνει τις αποφάσεις για ό,τι το αφορά.
* Η επικέντρωση των θεραπευτικών προσπαθειών πρέπει να γίνεται στο άτομο και όχι στην ασθένεια ή στον τραυματισμό.
* Η σχέση μεταξύ των επαγγελματιών υγειονομικής φροντίδας και των ασθενών τους θα πρέπει να είναι μια σχέση αμοιβαίας συνεργασίας.
* Τα πρόσωπα που παρέχουν φροντίδα υγείας παρεμβαίνουν για τον ενήλικο ασθενή μόνον όταν ζητηθεί η βοήθειά τους από τον ίδιο ή όταν δεν μπορούν να ικανοποιηθούν οι ανάγκες υγείας.



482957c962316031fc4b91ba301f82a0
Τι είναι το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο για την ασθένεια;
mitella.gr
2020.34
Το **βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο της υγείας** αναπτύχθηκε από τους Δρ. george engels και Δρ. john romano, το 1977, στο Πανεπιστήμιο του rochester, της Νέας Υόρκης. Αποτελεί ταυτόχρονα μια φιλοσοφική προσέγγιση της κλινικής φροντίδας, αλλά και ένα πρακτικό κλινικό οδηγό.


Η Ψυχολογία Υγείας καθώς και η ψυχοσωματική ιατρική, βασίζονται στις αρχές του βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου, έτσι ώστε να μπορούν να διερευνήσουν σε βάθος τα αίτια της κλινικής εικόνας του θεραπευόμενου για να μπορούν να του παράσχουν τη κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.


Σύμφωνα με αυτή τη προσέγγιση οι συμπεριφορές, οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συνθήκες διαβίωσης μπορούν να επηρεάσουν τη φυσική κατάσταση ενός ατόμου. Παράλληλα, η υγεία ή η ασθένεια ενός ατόμου είναι το ορατό αποτέλεσμα αλληλεπιδράσεων διαφόρων παραγόντων που λαμβάνουν χώρα στον οργανισμό του.


Τα παραδοσιακά **βιοϊατρικά μοντέλα**, σύμφωνα με τα οποία η υγεία ή η ασθένεια ενός οργανισμού είναι αποτέλεσμα βιολογικών και μόνο παραγόντων αντιμετωπίζουν τον ανθρώπινο οργανισμό σαν μία αμιγώς βιολογική υπόσταση. Σε αντίθεση, το **βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο** με τη θεώρηση πως ο άνθρωπος είναι ένα *«όλον»* το οποίο αποτελείται από σώμα, ψυχή και κοινωνικό περιβάλλον προτείνει μια ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση και θεραπεία του σύγχρονου ανθρώπου. Σύμφωνα με το **βιοϊατρικό μοντέλο**, η ασθένεια αντιμετωπίζεται ως ένα οργανικό, σωματικό, μηχανικό πρόβλημα που πρέπει η ιατρική επιστήμη να επιδιορθώσει. Ο ασθενής αντιμετωπίζεται ως ένα βιολογικό περιστατικό, και η ασθένεια απομονώνεται σε αρκετό βαθμό από την υπόλοιπη ζωή του. Ο ασθενής είναι παθητικός δέκτης της θεραπευτικής προσέγγισης και η σχέση του με τους επαγγελματίες της υγείας είναι μονόδρομη και άνιση, αφού αυτοί καλούνται να διαγνώσουν και να θεραπεύσουν το πρόβλημα. Δίνεται μόνο στοιχειώδης έμφαση στον τρόπο ζωής του ασθενούς (στην αιτιολογία του προβλήματος και στις αλλαγές που χρειάζονται για την καλύτερη θεραπεία) και ο ασθενής δε λαμβάνει ενεργό ρόλο στην αυτοΐασή του.


Στη σύγχρονη ψυχιατρική και ψυχολογία, η υιοθέτηση και εφαρμογή του **βιοψυχοκοινωνικού μοντέλου** έχει βρει γόνιμο έδαφος έτσι ώστε να προσφέρει στο άτομο ολιστική αντιμετώπιση στα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Η απομάκρυνση από το αποστειρωμένο αυστηρά βιολογικό μοντέλο φαίνεται πως έχει ανοίξει νέους δρόμους θεραπείας και συνεργασίας ανάμεσα στις ειδικότητες υγείας με γνώμονα τη παροχή θεραπείας εξειδικευμένης στις ανάγκες και τα ατομικά χαρακτηριστικά του ασθενή.


Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον το γεγονός πως η βιοψυχοκοινωνική θεώρηση της νόσου, προσανατολίζει τον ειδικό σε ρεαλιστικούς θεραπευτικούς σχεδιασμούς καθώς επιλαμβάνεται τα βιολογικά, ψυχολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του θεραπευόμενου και τα ενσωματώνει στο θεραπευτικό σχεδιασμό.



98c977cf3f654b8be2bf64d2e8171b11
Πως η ασθένεια επηρεάζει το άτομο και το περιβάλλον του;
mitella.gr
2020.34
Η αρρώστια δεν είναι μόνο βιολογικό γεγονός, αλλά και ψυχολογικό και κοινωνικό. Προκαλεί αλλαγές στη λειτουργία του οργανισμού, επιδρά στη ψυχική κατάσταση του ανθρώπου, επηρεάζει τη συμπεριφορά του και τις σχέσεις του με τους άλλους. Η αρρώστια διαταράσσει τις βιοχημικές επεξεργασίες και τη δυναμική ομοιόσταση του ανθρώπινου οργανισμού και δημιουργεί λειτουργικές ή μορφολογικές ανωμαλίες).


Η ασθένεια ανεξάρτητα από διάγνωση, αποτελεί απειλή για τον άνθρωπο με ποικίλους τρόπου. Κατά την πρώτη εισβολή της, η αρχική αντίδραση του ανθρώπου συνήθως είναι ο φόβος. Ο φόβος του αγνώστου και του απροσδόκητου, του παρόντος και του μέλλοντος, των στερήσεων και θυσιών τις οποίες απαιτεί η αρρώστια, της ανάγκης αναθεώρησης των αξιών, της αναπηρίας και του θανάτου. Υποχρεώνει τον άνθρωπο να αποσυρθεί από τις συνηθισμένες δραστηριότητές του, γίνεται εγωκεντρικός, αγχώδης και απαιτητικός.


Η ασθένεια είναι προσωπική οδυνηρή εμπειρία και ψυχολογική κρίση. Ιδιαίτερα όταν χρονίζει, επηρεάζει όχι μόνο το ίδιο το άτομο αλλά και την οικογένειά του. Το είδος και η έκταση της επιρροής εξαρτάται κυρίως από τρεις παράγοντες:


1. Ποιο μέλος της οικογένειας είναι άρρωστο.
2. Πόσο σοβαρή και είναι η αρρώστια και πόσο διαρκεί στο χρόνο.
3. Ποιες είναι οι κοινωνικές συνήθειες της οικογένειας.


Οι αλλαγές που μπορούν να συμβούν συνήθως στην οικογένεια είναι:


* Αλλαγές στους προσωπικούς ρόλους.
* Ανακατανομή έργων.
* Αυξημένο στρες για την έκβαση της αρρώστιας.
* Οικονομικά προβλήματα.
* Αισθήματα απομόνωσης ως αποτέλεσμα επικείμενης απώλειας του αρρώστου.
* Αλλαγή στις κοινωνικές συνήθειες.



f3afabcb377fb7efcab28420a9dde0fd
Ποια είναι η επίδραση ενός ιατρικού προβλήματος στην ψυχολογία;
mitella.gr
2020.34
Υπάρχουν ένας ή και περισσότεροι ψυχολογικοί ή συμπεριφορικοί παράγοντες που επηρεάζουν δυσμενώς μια σωματική νόσο. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την πορεία μιας σωματικής νόσου, να εμποδίσουν τη θεραπεία της, ή να αποτελέσουν ένα επιπρόσθετο κίνδυνο για την υγεία. Μπορεί να είναι ένας μεμονωμένος παράγοντας ή συνδυασμός των παρακάτω:


* Μια ψυχική διαταραχή.
* Ένα ψυχολογικό σύμπτωμα.
* Ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας ή ο τρόπος αντιμετώπισης.
* Μια δυσλειτουργική συμπεριφορά.
* Μία βιολογική αντίδραση που προκύπτει λόγω ενός στρεσογόνου παράγοντα.
* Μια βιολογική αντίδραση που προκύπτει λόγω ενός στρεσογόνου παράγοντα.


Ένα ικανό πλήθος αποδείξεων πείθει ότι οι ψυχολογικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόκληση και την πορεία της σωματικής νόσου. Η ψυχολογικές επιδράσεις μιας χρόνιας νόσου είναι ένα σύνηθες φαινόμενο που παρατηρείται στα λεγόμενα των ασθενών όταν περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο νιώθουν ότι η ασθένεια έχει καταβάλει την ζωή τους. Έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί έδειξαν πώς συχνά μια χρόνια ασθένεια δεν επιτρέπει στον ασθενή να έχει την ζωή με τους ρυθμούς και τις συνήθειες που είχε υιοθετήσει, μειώνει κατά πολύ την ικανότητά του στον εργασιακό χώρο, και κάποιες φορές, ειδικά αν υπήρχε προδιάθεση, οδηγεί σε υψηλά επίπεδα άγχους και κατάθλιψης. Προκαλεί προβλήματα όπως χαμηλή  αυτοεκτίμηση, απομόνωση, φόβο για το μέλλον, και μείωση της ευχαρίστησης που απορρέει από τις καθημερινές δραστηριότητες.


Σύμφωνα με τα παραπάνω μπορεί να ισχυριστεί κανείς πως η χρόνια νόσος πέρα από μια δυσάρεστη οργανική εμπειρία, είναι μια εμπειρία που επηρεάζει την ψυχολογία, την διάθεση, αλλά και γενικότερα την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Συχνά ένα ιατρικό πρόβλημα δημιουργεί συνοδά προβλήματα που χρειάζονται ψυχολογική στήριξη και αντιμετώπιση όπως:


* Κατάθλιψη
* Αγχώδεις διαταραχές
* Κρίσεις πανικού
* Φοβίες
* Διαταραχές της Σίτισης
* Διαταραχή στις διαπροσωπικές και οικογενειακές σχέσεις κ.α.


 


***Προσοχή: Είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι κάθε άνθρωπος που πάσχει από μια ιατρική νόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πάσχει παράλληλα και από μια ψυχική νόσο, όπως για παράδειγμα οι προαναφερθείσες. Εκείνο που υποστηρίζεται είναι πως μία νόσος έχει εκτός από βιολογικές, και ψυχολογικές, αλλά και κοινωνικές επιπτώσεις και προεκτάσεις στον πάσχοντα.***



e9ba679192e382525925a142cd01d1ea
Τι είναι υγεία και τι αποτελεί ασθένεια;
mitella.gr
2020.34
Ο ορισμός της υγείας συνεχώς εξελίσσεται. Ο κλασικός ορισμός της υγείας ο οποίος δόθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (who) το 1946, εκφράζει μια γενική τάση ορισμού της υγείας βάσει κοινωνικών παρά ιατρικών όρων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ορίζει την υγεία ως μια «κατάσταση πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς ως την απουσία νόσου ή αναπηρίας». Ο ορισμός της «υγείας» εξαρτάται από τον τρόπο θεώρησης του ζωντανού οργανισμού και της σχέσης του με το περιβάλλον. Η θεώρηση αυτή διαφέρει από πολιτισμό σε πολιτισμό και μεταβάλλεται με το πέρασμα του χρόνου. Στη σύγχρονη εποχή κυριαρχούν δύο βασικές προσεγγίσεις στα θέματα υγείας και ασθένειας:


α) το βιοϊατρικό μοντέλο υγείας, στο οποίο στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό η σύγχρονη παροχή υπηρεσιών υγείας.


β) το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο υγείας που αποτελεί μια νέα προσέγγιση.


Η σύλληψη της έννοιας της υγείας έγινε αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τόνιζε πως η ειρήνη και η υγεία είναι αδιαχώριστες. Από την αρχή ξεκαθαρίστηκε ότι η ασθένεια και η αναπηρία δεν μπορούν να απομονωθούν από την υποκειμενική εμπειρία και πως ο κάθε ορισμός της υγείας θα πρέπει να περιλαμβάνει και μια κοινωνική και ψυχολογική διάσταση.


Δύσκολα θα συμπίπταμε όλοι σε έναν κοινά αποδεκτό ορισμό για την Υγεία. Συνήθως, αντιλαμβανόμαστε την υγεία ως την **απουσία συμπτωμάτων**, δυσφορίας ή πόνου, όταν αυτά μπορεί να υποδηλώνουν την ύπαρξη κάποιας ασθένειας ή άλλου προβλήματος υγείας. Συχνά, η υγεία γίνεται αντιληπτή ως μια κατάσταση αρμονίας ή ισορροπίας με χαρακτηριστικά όπως η οργανική και η ψυχολογική ευεξία, η ελευθερία κινήσεων, οι καλές σχέσεις με τους άλλους κλπ. Όμως μπορούμε να πούμε ότι ένα υπέρβαρο άτομο ή μία καπνίστρια είναι όντως υγιείς, ακόμα και αν αυτή τη στιγμή δεν έχουν παρουσιάσει κάποια συμπτώματα; Και αν αποφανθούμε πως είναι υγιείς, σε ποιο βαθμό; Αν η υγεία και η ασθένεια δεν θα πρέπει να θεωρηθούν ως αντίθετοι πόλοι, δεν είναι βέβαια και άσχετες μεταξύ τους έννοιες. Υπάρχουν θα λέγαμε διαβαθμίσεις ασθένειας και ευεξίας, όπου στο ένα άκρο βρίσκεται ο θάνατος και στο άλλο η μέγιστη δυνατή ευεξία. Θα λέγαμε, λοιπόν, ότι η υγεία αποτελεί το τμήμα εκείνο του συνεχούς που λιγότερο ή περισσότερο αντιστοιχεί προς την ευεξία.


Πέρα από την ύπαρξη η όχι κάποιας ασθένειας, σημαντικό παράγοντα στην αξιολόγηση του πάσχοντα παίζει και το επίπεδο ποιότητας ζωής που κατέχει. Ο όρος ‘**ποιότητα ζωής**’ ορίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (world health organization – who), ως η αντίληψη του ατόμου για τη θέση του στη ζωή, μέσα στο πλαίσιο του πολιτισμού και του συστήματος αξιών που ζει και σε σχέση με τους στόχους, τις προσδοκίες, τα κριτήρια που έχει θέσει και τα ενδιαφέροντά του. Ευσεβή στόχο αποτελεί η προσπάθεια αύξησης του επιπέδου ποιότητας ζωής στους πάσχοντες.



0398708a7e1b833b59ceeef873c3ba39
Τι είναι η χρόνια ασθένεια και πως επιδρά στον πάσχοντα;
mitella.gr
2020.34
Ως χρόνια ασθένεια ή αναπηρία ορίζεται μια παθολογική κατάσταση στην οποία παρατηρούνται μία ή περισσότερες βλάβες ή αποκλίσεις από τη φυσιολογική σωματική ακεραιότητα και λειτουργικότητα, οι οποίες, ανεξάρτητα από το αν είναι εκτεταμένες ή όχι, παραμένουν ημιμόνιμες ή μόνιμες. Κατά κανόνα, οι χρόνιες καταστάσεις οφείλονται σε παθολογικές αλλοιώσεις που δεν είναι αναστρέψιμες ή τουλάχιστον είναι πολύ δύσκολο να βελτιωθούν. Συνήθως αφήνουν ως κατάλοιπο κάποιου είδους αναπηρία. Η αντιμετώπιση και η καταπολέμηση μιας χρόνιας κατάστασης προϋποθέτει την καταβολή εντατικής προσπάθειας, η οποία περιλαμβάνει θεραπεία, διαρκή παρακολούθηση και ειδική εκπαίδευση. Σε αντίθεση με τους ανθρώπους που πάσχουν από κάποια οξεία ασθένεια ή τραυματισμό και νοσηλεύονται στο νοσοκομείο ακολουθώντας κάποια θεραπευτική αγωγή, οι χρόνιοι ή οι ανάπηροι ασθενείς, θα χρειαστεί εντέλει να προσπαθήσουν να ενσωματώσουν σε μια σχετικά φυσιολογική ζωή, τους περιορισμούς που υφίστανται. είτε ζουν μόνοι τους είτε μαζί με άλλους, χρειάζεται να διατηρήσουν κάποιο βαθμό ανεξαρτησίας και να επιτύχουν μια όσο το δυνατόν καλύτερη ποιότητα ζωής μέσα στο πλαίσιο των περιορισμών που θέτει η ιατρική τους κατάστασή.


Το στρες που προκαλεί η χρόνια ασθένεια και η αναπηρία είναι δυνατόν να εξαντλήσουν τους συναισθηματικούς πόρους ακόμα και του πιο ανεκτικού και αισιόδοξου ανθρώπου. Η χρόνια ασθένεια και αναπηρία πρέπει να αντιμετωπίζονται μέρα με τη μέρα, χρόνο με το χρόνο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει η πιθανότητα ίασης. Μολονότι οι χρόνιες καταστάσεις διαφοροποιούνται πράγματι όσον αφορά το βαθμό της σοβαρότητας τους και της παρεμπόδισης που προκαλούν στη «φυσιολογική» ζωή, καθεμιά από αυτές δημιουργεί τουλάχιστον κάποια προβλήματα και προκλήσεις. Κατά κανόνα, όσο μεγαλύτερη αναπηρία προκαλεί μια κατάσταση, τόσο περισσότερα προβλήματα απαιτούν αντιμετώπιση και επίλυση.


Σχεδόν κάθε χρόνια ασθένεια συνοδεύεται από ενοχλητικά συμπτώματα, τα οποία οι ασθενείς πρέπει να μάθουν να διαχειρίζονται κατάλληλα. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι ήπια ή εξουθενωτικά. Αναμφίβολα, όσο μεγαλύτερη εξουθένωση προκαλούν τα συμπτώματα μιας χρόνιας ασθένειας, τόσο περισσότερες διευθετήσεις απαιτούνται προκειμένου να προσαρμοστεί το άτομο σε αυτήν. Ωστόσο, η σωματική εξασθένηση δεν είναι το μοναδικό χαρακτηριστικό που καθορίζει το βαθμό ενόχλησης και δυσαρέσκειας που προκαλούν τα εκάστοτε συμπτώματα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και ο παράγοντας της κοινωνικής αποδοχής. Ο βαθμός στον οποίο τα συμπτώματα θεωρούνται κοινωνικώς αποδεκτά επηρεάζει το είδος των μέτρων που πρέπει να ληφθούν προκειμένου τα συμπτώματα να τεθούν υπό έλεγχο, όπως επίσης το επίπεδο ικανοποιητικής προσαρμογής του ασθενούς στην κατάστασή του.


Παρά τη σημασία που έχει ο έλεγχος των συμπτωμάτων και παρά την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών για την αντιμετώπιση πολλών χρόνιων ασθενειών, το ποσοστό πιστής τήρησης της θεραπευτικής αγωγής είναι εντυπωσιακά χαμηλό. Η έλλειψη συμμόρφωσης προς τη συσταθείσα αγωγή αποτελεί ένα ιδιαίτερο πρόβλημα στην περίπτωση των ασθενών που πάσχουν από χρόνιες νόσους, επειδή οι θεραπείες είναι κατά κανόνα δύσκολες, περίπλοκες, παρεμβάλλονται έντονα στη ζωή τους και παρεμποδίζουν τη συνέχιση κάποιων ευχάριστων δραστηριοτήτων. Στο σύνολό τους, αυτοί οι παράγοντες έχει διαπιστωθεί ότι συμβάλλουν στο χαμηλό επίπεδο πιστής τήρησης της θεραπευτικής αγωγής.


Η χρόνια ασθένεια επιφέρει συχνά σοβαρές επιπτώσεις σε κοινωνικό επίπεδο. Οι πρακτικοί περιορισμοί μιας σωματικής νόσου ή προβλήματος που προκαλεί εξασθένηση ενδέχεται να καταστήσουν σχεδόν αδύνατη τη διατήρηση των κοινωνικών δεσμών.


Οι άνθρωποι που υποφέρουν από χρόνιες ασθένειες ή αναπηρίες είναι πιθανό να βιώσουν σοβαρή μείωση της απόλαυσης που δοκιμάζουν μέσω της σεξουαλικής έκφρασης. Ένας μεγάλος αριθμός ερευνητικών δεδομένων δείχνει ότι η σεξουαλική δραστηριότητα συχνά περιορίζεται ή παύει στις περιπτώσεις των ατόμων που πάσχουν από κάποιο χρόνιο ιατρικό πρόβλημα. Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν σεξουαλική ανικανότητα ή έλλειψη οργασμού, άλλοι χάνουν τον ενδιαφέρον τους για το σεξ ή αρχίζουν να το φοβούνται. Μάλιστα, είναι πιθανό να αποφεύγουν τη σεξουαλική δραστηριότητα, ακόμα και αφού θέσουν την ασθένεια υπό έλεγχο και αντεπεξέρχονται ικανοποιητικά σε πολλούς άλλους τομείς της ζωής τους.


Ανεξάρτητα από την κατάσταση της υγείας τους, οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη να σκέφτονται και να οραματίζονται το μέλλον τους και να προσανατολίζονται προς την επίτευξη στόχων που οι ίδιοι αξιολογούν ως σημαντικούς. Ωστόσο, η χρόνια ασθένεια είναι δυνατόν να τους στερήσει αυτή την προοπτική του μέλλοντος. Δεδομένου ότι η χρόνια ασθένεια μπορεί να καταστήσει το μέλλον τόσο αβέβαιο, θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την ικανότητα του ατόμου να καταστρώνει σχέδια και να αγωνίζεται για την επίτευξη μακροπρόθεσμων στόχων. Παραδόξως, όσοι αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη επιτυχία τη χρόνια ασθένεια τείνουν επίσης να είναι αυτοί που πράγματι καταστρώνουν σχέδια και καταπιάνονται με την επίτευξη στόχων που είναι σημαντικοί για τους ίδιους.


**Η προσαρμογή σε μια χρόνια ασθένεια είναι εξαιρετικά πολύπλοκη και μπορεί να οριστεί με βάση τις εξής περιοχές:**


* Τη βιολογική προσαρμογή (σε θέματα όπως πόνος, κόπωση, παρενέργειες της αγωγής, προσαρμογή στην εξέλιξη της ασθένειας)
* Την κοινωνική προσαρμογή (σε θέματα όπως απομόνωση, στίγμα, σχέσεις με την οικογένεια, τους φίλους και το προσωπικό υγείας)
* Τη συναισθηματική προσαρμογή (αυτό-εικόνα, οικονομικά ζητήματα, επαναπροσδιορισμός στόχων και προσδοκιών, επαναξιολόγηση των αξιών, θέματα πνευματικότητας, εύρεση νοήματος στην όλη εμπειρία)
* Τη συμπεριφοριστική προσαρμογή (έλεγχοι υγείας, τήρηση των ιατρικών οδηγιών, διαχείριση της εξέλιξης της ασθένειας)



d481f45cb9f86feb6c05307b133f4cea
Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση του Ψυχολόγου Υγείας;
mitella.gr
2020.34
**Ο Ψυχολόγος Υγείας παρατηρεί και αξιολογεί:**


* Τον ασθενή μέσα στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον του.
* Τις δυνατότητες και αδυναμίες του ασθενή.
* Τη φύση της ασθένειας και της θεραπείας, και τις επιπτώσεις τους στον ασθενή.
* Τις δεξιότητες αντιμετώπισης του στρες.
* Τη πιθανή συνύπαρξη ψυχοπαθολογίας.


**Αναζητά απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως:**


1. Πώς χειρίζεται ο ασθενής τον πόνο, τη δυσφορία και τα άλλα συμπτώματα;
2. Πώς χειρίζεται ο ασθενής το νοσοκομειακό περιβάλλον και τη θεραπεία;
3. Ποιες οι σχέσεις του με το προσωπικό υγείας;
4. Διατηρεί ο ασθενής τη συναισθηματική του ισορροπία;
5. Διατηρεί ο ασθενής ικανοποιητική αυτοεικόνα και αίσθηση επάρκειας;
6. Ποιες οι σχέσεις του ασθενή με οικογένεια και φίλους;
7. Πώς προετοιμάζεται για ένα πιθανώς αβέβαιο μέλλον;



40d99cc1cce1ca8856f42dbe347dfae2
Ποιοι είναι η στόχοι της παρέμβασης που γίνεται μετά την αρχική αξιολόγηση;
mitella.gr
2020.34
Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης μπαίνουν σε ένα πλάνο παρέμβασης.


Οι συνήθεις γενικοί στόχοι της παρέμβασης είναι:


* Μείωση της δυσφορίας και των άλλων αρνητικών συναισθημάτων.
* Βελτίωση της ποιότητας ζωής.
* Ενίσχυση της χρήσης λειτουργικότερων στρατηγικών αντιμετώπισης του στρες.


***Υπάρχει πάντα η ανάγκη για ισορροπία μεταξύ ελπίδας – θετικών προσδοκιών και  πραγματικότητας.*** 



1b9669a6bf324cf734a1a020861e90f0
Με ποιο τρόπο οι Ψυχολόγοι Υγείας βελτιώνουν το σύστημα υγείας και την πολιτική για την υγεία;
mitella.gr
2020.34
Οι τρόποι με τους οποίους οι γιατροί, οι νοσηλευτές και άλλοι επαγγελματίες υγείας αλληλεπιδρούν με τον ασθενή έχουν σημαντική επίδραση στον τρόπο που ο ασθενής ανταποκρίνεται στη θεραπεία. Οι ψυχολόγοι υγείας εργάζονται με τους ασθενείς, τους φροντιστές και τις οικογένειες καθώς επίσης και με επαγγελματίες υγείας. Η Ψυχολογία Υγείας παίζει σημαντικό ρόλο στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας προωθώντας την προσανατολισμένη προς τον ασθενή φροντίδα η οποία, με τη σειρά της, προωθεί την αύξηση της αυτοδιαχείρισης, επιτρέποντας στο άτομο να έχει τον έλεγχο της υγείας του και βοηθώντας το να κάνει καλύτερες επιλογές. Αυτό συμπεριλαμβάνει τη διερεύνηση του επικοινωνιακού στυλ των επαγγελματιών υγείας και την ανεύρεση τρόπων αντιστοίχισης του με τις ανάγκες των ασθενών προκειμένου να βελτιωθούν τα αποτελέσματα της περίθαλψης. Έτσι, για παράδειγμα σε διάφορες χώρες τα Τμήματα Ψυχολογίας Υγείας στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία εκπαιδεύουν τους φοιτητές ιατρικής στα παραπάνω θέματα.



689ec6a717aa4845f809cea9bc4cfa14
Πως γίνεται η προαγωγή της υγείας και η πρόληψη των ασθενειών;
mitella.gr
2020.34
Ενώ οι χρόνιες ασθένειες αυξάνονται ραγδαία παγκοσμίως, μεγάλο μέρος αυτών μπορεί να προληφθεί. Επιδημιολογικές έρευνες κατέδειξαν ότι η πρωτογενής πρόληψη (π.χ. μείωση των παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις) είναι αποτελεσματικότερη από τη δευτερογενή πρόληψη (πχ. μείωση των θανάτων από καρδιαγγειακές παθήσεις). Η Ψυχολογία Υγείας έχει τεράστια συμβολή όσον αφορά τη μείωση των παραγόντων κινδύνου για ασθένειες στους πληθυσμούς, προσδιορίζοντας συγκεκριμένες συμπεριφορές (π.χ. κάπνισμα, κακή διατροφή, έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, παρακολούθηση ιατρικού διαγνωστικού ελέγχου) και στοχεύοντας σε αλλαγές. Η Ψυχολογία Υγείας επικεντρώνεται στους ψυχολογικούς μηχανισμούς (π.χ. γνώση, συμπεριφορές, νοημοσύνη) και κοινωνικές επιρροές που μπορεί να παρεμποδίζουν την αλλαγή και να οδηγούν σε διαρκή ανθυγιεινά πρότυπα συμπεριφοράς. Η καλύτερη κατανόηση αυτών των διαδικασιών συμβάλλει στον εντοπισμό των βέλτιστων τρόπων υποστήριξης των ανθρώπων να ξεφύγουν από τις ανθυγιεινές αυτές συνήθειες και, για παράδειγμα, να σταματήσουν το κάπνισμα ή να αυξήσουν την κατανάλωση φρούτων.



338269573bcf97672043f8f18b649215
Ποιες είναι οι αιτίες θανάτου και οι συνηθέστεροι παράγοντες επικινδυνότητας;
mitella.gr
2020.34
**Κύριες αιτίες θανάτου**:


* Καρδιαγγειακές παθήσεις
* Νεοπλασίες
* Χρόνιες πνευμονοπάθειες
* Ατυχήματα
* Διαβήτης
* Μολυσματικές ασθένειες (π.χ. aids)
* Ψυχικές διαταραχές


**Οι κυριότεροι παράγοντες επικινδυνότητας**


* Κάπνισμα
* Διατροφή
* Έλλειψη άσκησης
* Αλκοόλ
* Μολυσματικοί παράγοντες – τοξίνες
* Χρήση όπλων
* Επικίνδυνες συμπεριφορές
* Χρήση ουσιών
* Φτώχεια
* Στρες



f5cdf1156f30ba1560a15fa7cd83fd4e
Ποια είναι τα δικαιώματα των ασθενών;
mitella.gr
2020.34
**Τα δικαιώματα των ασθενών σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (Ν. 2071/ 1992) είναι:**


1. Ο ασθενής έχει δικαίωμα προσέγγισης στις κατάλληλες για τη φύση της ασθένειάς του υπηρεσίες ή νοσοκομεία.
2. Έχει δικαίωμα για παροχή φροντίδας με όλο τον οφειλόμενο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπειά του.
3. Έχει το δικαίωμα να συγκατατεθεί ή να αρνηθεί κάθε διαγνωστική ή θεραπευτική πράξη.
4. Δικαιούται να ζητήσει να πάρει όλες τις πληροφορίες που αφορούν τον ίδιο και την κατάσταση της υγείας του.
5. Έχει ο ίδιος ή ο εκπρόσωπός του το δικαίωμα να πληροφορηθεί εκ των προτέρων και πλήρως για τους κινδύνους που ενδέχεται να παρουσιαστούν ή να προκύψουν εξαιτίας της εφαρμογής ασυνήθιστων ή πειραματικών διαγνωστικών και θεραπευτικών πράξεων, οι οποίες μπορούν να λάβουν χώρα μόνο ύστερα από συγκατάθεση του ασθενούς που μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή.
6. Έχει δικαίωμα προστασίας της ιδιωτικής ζωής και του απορρήτου των πληροφοριών και στοιχείων που τον αφορούν.
7. Έχει το δικαίωμα του σεβασμού και της αναγνώρισης των θρησκευτικών και ιδεολογικών του πεποιθήσεων.
8. Έχει το δικαίωμα να καταθέσει διαμαρτυρίες και ενστάσεις και να λάβει πλήρη γνώση των σχετικών ενεργειών και αποτελεσμάτων.



b22f11a54ca08e31538561ad5dffaff7
Τι περιλαμβάνει η υποστήριξη ασθενών στο τελικό στάδιο της ζωής μέσω της παρηγορητικής φροντίδας;
mitella.gr
2020.34
Οι ασθενείς που πάσχουν από ανίατη ασθένεια που οδηγεί τελικά στον θάνατο και βρίσκονται προς το τέλος της ζωής τους αποτελούν μια ομάδα ανθρώπων με σοβαρές, εξελισσόμενες νόσους, οι οποίες επηρεάζουν τις συνήθεις δραστηριότητές τους και γενικά επιδεινώνουν την κατάστασή τους μέχρι τον θάνατο.  Η διαχείριση των ασθενών με νόσο τελικού σταδίου βασίζεται σε πολύ πιο ευρείες προτεραιότητες σε σύγκριση με τη διαχείριση ανθρώπων που είναι υγιείς ή πάσχουν από μια ήπια χρόνια νόσο. Οι προτεραιότητες που καθορίζουν τη διαχείριση των εν λόγω ασθενών περιλαμβάνουν την ανάγκη να νιώθουν άνετα, να διατηρούν τον έλεγχο και την αξιοπρέπειά τους, να αφήσουν πίσω τους κάτι σημαντικό, να ζήσουν περισσότερο και να ολοκληρώσουν ομαλά τη ζωή τους. Οι ασθενείς με νόσο τελικού σταδίου έχουν ιδιαίτερη ανάγκη από συνέχεια στη φροντίδα που λαμβάνουν, από τον σχεδιασμό ενός πλάνου φροντίδας για τα προχωρημένα στάδια της νόσου, από την ύπαρξη αξιοπιστίας κατά την επαφή με τους διάφορους φορείς φροντίδας, από την υποστήριξη της οικογένειας και όσων τους φροντίζουν, από πνευματική καθοδήγηση και από επαρκή έλεγχο των συμπτωμάτων. Τα παραπάνω χαρακτηριστικά αποτελούν βασικά συστατικά της παρηγορητικής φροντίδας.


Η παρηγορητική φροντίδα για έναν ασθενή ξεκινά όταν η έμφαση στη διαχείρισή του δίνεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη διατήρηση καλής ποιότητας ζωής. Σύμφωνα με τον ορισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η παρηγορητική φροντίδα αποτελεί μια προσέγγιση η οποία έχει ως σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους, όταν αντιμετωπίζουν μια ασθένεια η οποία θα οδηγήσει στον θάνατο. Η προσέγγιση αυτή περιλαμβάνει την πρόληψη και την θεραπεία οποιουδήποτε αιτίου μπορεί να κάνει τον ασθενή και την οικογένειά του να υποφέρουν, μέσω σωστής εκτίμησης και θεραπείας του πόνου και των άλλων συμπτωμάτων, σωματικών, ψυχοκοινωνικών και πνευματικών. Συγκεκριμένα, η παρηγορητική φροντίδα:


* Παρέχει ανακούφιση από τον πόνο και τα συμπτώματα που προκαλούν δυσφορία στον ασθενή.
* Υποστηρίζει το δικαίωμα να ζει κάποιος και αντιμετωπίζει τον θάνατο ως φυσιολογική κατάληξη.
* Δεν αποσκοπεί στην επιτάχυνση ή την αναβολή του θανάτου.
* Ενσωματώνει στη φροντίδα την ψυχολογική και την πνευματική διάσταση.
* Προσφέρει ένα σύστημα υποστήριξης που θα βοηθήσει τους ασθενείς να ζήσουν όσο πιο δραστήρια μπορούν μέχρι να πεθάνουν.
* Προσφέρει ένα σύστημα υποστήριξης που θα βοηθήσει την οικογένεια των ασθενών να διαχειριστούν από την πλευρά τους την ασθένεια και το πένθος.
* Χρησιμοποιεί μια ομάδα, η οποία προσεγγίζει τον ασθενή και την οικογένειά του για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των αναγκών τους, συμπεριλαμβανομένης και της συμβουλευτικής προσέγγισης για το πένθος, αν ενδείκνυται.
* Ενισχύει την ποιότητα ζωής και ενδεχομένως επηρεάζει θετικά την πορεία της ασθένειας.
* Είναι δυνατόν να εφαρμοστεί και στα πρώτα στάδια της ασθένειας, σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες που στοχεύουν στην παράταση της ζωής, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία, και περιλαμβάνει την απαιτούμενη διερεύνηση για να γίνουν αντιληπτές επιπλοκές από τη θεραπεία που προκαλούν ιδιαίτερη δυσφορία, ώστε να είναι αποτελεσματική η αντιμετώπισή τους.


Οι βασικές αρχές της παρηγορητικής φροντίδας συνίστανται:


1. Στο σεβασμό στην αυτονομία του ασθενή.
2. Στην εξασφάλιση της αξιοπρέπειας του ασθενή.
3. Στη συνεργασία με τον ασθενή και την οικογένειά του.
4. Στην ενίσχυση και τη διατήρηση της καλύτερης ποιότητας ζωής για τον ασθενή.
5. Στο σεβασμό στη ζωή και την αντιμετώπιση του θανάτου ως φυσιολογικής κατάληξης.
6. Στην επικοινωνία με τον ασθενή, την οικογένεια και τις άλλες υπηρεσίες.
7. Στην εκπαίδευση του κοινού, ώστε να αποδέχεται την παρηγορητική φροντίδα.
8. Στην πολυδύναμη και διεπιστημονική προσέγγιση.
9. Στην αναγνώριση και υποστήριξη της θλίψης και του πένθους.


 


