مىلادى 1227 – ژىلى چىڭگىزخان كېسەل بولۇپ ئۆلدى. ئۈچ ژىل ئۆتكەندىن كېيىن ئۇنىڭ ئەۋلادلىرى تەجاۋۇزچىلىق ئۇرۇشلىرىنى تېخىمۇ شىددەت بىلەن داۋاملاشتۇرۇپ. 1274 – ژىلى چىڭگىزخاننىڭ نەۋرىسى قوبلايخان جەنۇبىي سۇڭ سۇلالىسىگە ھەربى ژۈرۈشنى باشلىدى. شۇ مەزگىلدە ئىدىقۇت خانلىقنىڭ پادىشاھى «قوجىغار تېكىن» بولۇپ، ئۇ قوبلايخاننى قوللاپ، ئۇنىڭغا 10 مىڭ كىشىلىك قوشۇن بىلەن، ياردەم بەردى. ئۇيغۇر قوشۇنى مۇڭغۇل قوشۇنلىرى بىلەن بىللە جەڭ قىلىپ، سۇڭ سۇلالىسىنى ئاغدۇرۇپ تاشلىدى. قوبلايخان «بېيجىڭ» شەھىرىنى پايتەخت قىلىپ، «يۈۋەن سۇلالىسى» نى قۇردى. يۈۋەن سۇلالىسى قۇرۇلۇشنىڭ ئالدى – كەينىدە چىڭگىزخاننىڭ نەۋرىلىرى ئوتتۇرىسىدا مەنپىەت توقۇنۇشى يۈز بېرىپ، بىر – بىرى بىلەن دۈشمەنلىشىشكە قاراپ يۈزلەنگەن ئېدى. يەنى چاغاتاي ئەۋلادلىرى بىلەن ئوگدايخان ئەۋلادلىرى بىرلىشىپ، تولىخان ئەۋلادى قوبلۇيخانغا قارشى چىقتى. 1331 – ژىلى ئىدىقۇت خانلىق چاغاتاي خانى تارماشىرىن تەرىپىدىن ئاغلۇرۇپ تاشلىنىپ، بارلىق زېمىنلىرىدىن ئايرىلىپ قالدى. ئۇمۇمەن ئىدىقۇت ئۇيغۇر خانلىقى 485 ژىل ھۆكۈم سۈردى، بۇنىڭ ئىچىدە 275 ژىل تولۇق مۇستەققىل ئۆتتى، 210 ژىل يېرىم مۇستەققىل ھالەتتە ئۆتتى، 136 ژىل مۇڭغۇللارغا قارام بولدى.
PER: تارماشىرىن