بۇ مىسرالار بىر ئۆمۈر ئىنسانىيەتنىڭ روھىي ئەركىنىلىكى ۋە جىسمانىي ئەركىنىلىكىنى كۈيلىگۈچى ئۇلۇغ شائىر ۋە پەيلاسوپ مەشرەپنىڭ يالقۇنلاپ كۆيۈپ تۇرغان قەلبىدىن كۆتۈرۈلگەن ، 17ـ ئەسىرنىڭ جاھالەت دۇنياسىنى يورۇتۇش ، ھەم ئۇنىڭغا ھارارەت ئاتا قىلش ئۈچۈن ، لاۋۇلداپ كۆيۈپ تۇرغان يالقۇنلۇق مىسرالار ئىدى .مەشرەپ تۆمۈرىلەر ،سەئىدىيەلەر ، بابۇرىلار ھاكىمىيەتلىرنىڭ ئاخىرلىشىشى بىلەن ، ئوتتۇرا ئاسىيادا بىر مەزگىل مەدەنىيەت دولقۇنى كۆتۈرۈلگەن دەۋىرگە خاتىمە بېرىلىپ ، مەدەنىيەت ئوچاقلىرى ۋەيران قىلىنغان ، ئۆز ئارا ئۇرۇش ، ئىچكى نىزالار مىللەتنىڭ ئومۇمىي ساپاسىنى ئەڭ تۆۋەن سەۋيەگە چۈشۈرۈپ قويغان دەىۋردە ،تۇمانلار قاپلىغان مەنىۋىيەت ئاسمىنىدىكى بىر چېقىن سۈپىتىدە ، تېز پەيدا بولۇپ ، تېز ئۆچكەنىدى .مەشەرپ ئۆزىنى ئىزدەش ،ئۆز كامالىتىنى تېپىش ئۈچۈن ، ھەقىقەتكە بولغان ئاشىقانە يېڭىلمەس ئىرادە بىلەن ، ھازىرقى ئافغانىستاننىڭ شىمالىدىكى قۇندۇز شەھرىگە ( جەنۇبى تۈركىستانغا ) كېلىدۇ ، مەشرەپ ئافغانىستان تۇپرىقىغا كېلىپلا ، ھەقىقەت دۈشمەنلىرىنىڭ كۆكسىگە سانچىلغان مىخ بولۇپ قالىدۇ . 1717ـ يىلى ، ئۇيغۇر مەنىۋى ئالىمىنىڭ بۇ نۇرلۇق يۇلتۇزى بەلىخ ھاكىمى مۇھەممەد قەتىغانى تەرىپىدىن دارغا ئېسلىپ قەتلە قىلىنىدۇ .
LOC: ئافغانىستان