przypomnienie sprawy Jedwabnego. gdy zaczęto poruszać problematykę współżycia Żydów z resztą społeczeństwa polskiego, zatriumfowała niewiedza i nietolerancja.w sytuacji porozbiorowej ludność polskojęzyczna, zraniona w swej tożsamości reagowała wrogością wobec ludności, która często asymilowała się poprzez pryzmat kultury okupanta. nie mamy w stosunkach polsko-żydowskich sprawiedliwych, których pamięć by pomogła budować w trzecim tysiącleciu wspólną Polskę?
Największe, około 80-tysięczne, skupisko ludności polskiej na Ukrainie znajduje się w obwodzie żytomierskim, na wschodnim Wołyniu. Centrum życia polonijnego obwodu jest Żytomierz, gdzie znajduje się m.in. kilkanaście szkół z fakultatywnym językiem polskim. Do 1991 roku na Ukrainie większość Polaków kryła się ze swą narodowością i wiarą w obawie przed represjami. Obecnie na wschodnim Wołyniu po polsku mówi tylko około 10 procent Polaków. Potrzebna jest im pomoc, by znów mogli poczuć się w pełni Polakami.