 JERZY HOLZER: W kulturze demokratycznej dzisiejszej Europy i Polski agresywne sformułowania się nie mieszczą. Gdy mamy do czynienia z czymś skrajnym, to albo to jest skrajna lewica, albo skrajna prawica. Nie bardzo potrafię zakwalifikować ugrupowanie Andrzeja Leppera.   Wszelkie władze i elity są traktowane jako przeciwnicy zwykłych ludzi.  "zwykli ludzie" Samoobrony uczestniczą teraz we władzy parlamentarnej. Tym bardziej musi ona akcentować, że jest przeciw.  Jest to skrajny populizm, wizja państwa, które rozdaje, ale nikomu nie zabiera.   Kiedy ruch populistyczny przeradza się w ruch autorytarny? Gdy zaczyna występować przeciwko podstawom demokratycznego państwa. jakie warunki muszą być spełnione, by to nastąpiło? Gdy istnieje masowe niezadowolenie.
Prace nad konstytucją znacząca zaostrzają konflikty nie tylko między politykami a Kościołem, ale przede wszystkim wewnątrz Kościoła hierarchicznego. Episkopat uznał, że kapłani mają powstrzymać się od wskazywania wiernym jak głosować, ale duchowni publicznie krytykują ustawę.  Ugrupowania polityczne również próbują wykorzystywać autorytet Kościoła w rozgrywkach politycznych. Politycznej agitacji w Kościołach sprzeciwia się biskup Tadeusz Pieronek, sekretarz Episkopatu Polski,  i inni duchowni, za co są ostro krytykowany wewnątrz Kościoła. Episkopat dementuje istnienie paktu z władzą: konkordat za konstytucję.  Zaangażowanie Kościoła w wybory jest dla niego niekorzystne. Z drugiej jednak strony okazuje się, że duchowni otwarci na współczesny pluralistyczny świat bywają krytykowani wewnątrz Kościoła.