Funksioni kryesor e roli i Avokatit të Popullit dhe institucioneve të ngjashme është mbikqyrja e funksionimit të administratës në vend dhe parandalimi i shpërdorimit të pushtetit, korrupsionit dhe vendimeve arbitrare, të cilat shkelin të drejtat e njeriut; ndihma për rivendosjen e të drejtave të personave privatë të dëmtuar nga shteti apo nga nëpunësit shtetërore dhe kontributi për krijimin e një klime respekti për të drejtat e njeriut dhe autonominë e shoqërisë.
Primarna funkcija i uloga ombudsmana i sličnih institucija je da nadgleda funkcionisanje administracije u zemlji i da spreči zloupotrebu vlasti, korupciju i samovoljne odluke koje krše ljudska prava; da pomažu kod odbrane prava privatnih lica zloupotrebljenih od strane države i državnih službenika; i da doprinese stvaranju klime poštovanja ljudskih prava i autonomije društva.