Tu debatu podstakla su i teorijska zapažanja koja su sa sobom donele takozvane "Nove teorije" (kako ih zove Robert Gilpin): teorija višestruke ravnoteže, koja iznosi mogućnost permanentne štetne ravnoteže; teorija endogenog rasta, koja dovodi u pitanje neke od osnovnih postavki neoklasične ekonomije (poput "zakona opadajućih prihoda"); teže o "načinima upravljanja" (uloži istorije), važnosti geografskog položaja; i uloge klastera u ostvarivanju konkurentskih prednosti (upotreba klastera od strane Majkla Portera u objašnjavanju konkurentskih prednosti podseća na koncept kumulativne uzročnosti Gunara Mirdala), itd.
Bu tartışma, Robert Gilpin'in de atıfta bulunduğu 'Yeni Teoriler'le iyice hız kazandı: örneğin 'sürekli kötü denge' olasılığını öne süren çoklu denge teorisi; neoklasik ekonominin 'azalan gelir kanunu' gibi temel kavramlarını zayıflatan içten büyüme teorisi; "yola bağımlılık" (tarihin rolü) tezi; coğrafyanın önemi; bilgi maliyetleri ve asimetrilerin rolü ve rekabet avantajlarında gruplaşmaların rolü (Michael Porter'ın rekabet avantajını açıklarken gruplardan yararlanması, Gunnar Myrdal'ın kümülatif nedensellik kavramını hatırlatıyor).