Оваа дебата беше разгорена со теоретски сознанија предизвикани од "Нови Теории" (како што ги нарекува Роберт Гилпин): теоријата на многукратна рамнотежа, која ја изнесува можноста за постојана лоша рамнотежа; теоријата на ендоген пораст, која поткопува некои од основните конструкции на неокласичната економија (како што е "законот на намалени приноси"); тезата за "Патна зависност" (улогата на историјата), важноста на географијата; улогата на цените на информациите и асиметрии; и улогата на гроздовите во постигнуваоето на конкуретна предност (употребата на гроздови на Мајкл Портер при објаснуваоето на конкрентните предности потсетува на концептот на кумулативна условеност на Гунр Мирда), итн.
Ky debat është nxitur prej mendimeve teorike të paraqitura prej "teorive të reja" (siç i quan ato Robert Gilpin): teoria e ekuilibrave të shumtë, e cila supozon mundësinë e çekuilibrave të vazhdueshëm; teoria e zhvillimit të brendshëm, e cila sfidon disa prej koncepteve bazë të ekonomive neoklasike (të tilla si "ligji i të ardhurave në pakësim"); teza e "varësisë së drejtimit" (roli i historisë), rëndësia e gjeografisë; roli i kostove të informacionit dhe pabarazive dhe roli i grupimeve në arritjen e avantazheve konkurrues (përdorimi nga Majkell Porter i grupimeve në shpjegimin e avantazheve konkurrues të kujton konceptin e Gunar Mirdal të shkakut akumulues), etj.