#HisChoice: એક કિન્નર સાથે લગ્ન કરનારા પુરુષની કહાણી
મારા મિત્રો અને પાડોશીઓને એવું લાગે છે કે હું માત્ર પૈસા માટે નિશા સાથે રહું છું. લોકોને એવું લાગે છે કે તે પૈસા કમાય છે અને હું ખર્ચ કરું છું.
સામાન્ય લોકોને પણ એવું જ લાગે છે કે કિન્નર પૈસાવાળા હોય છે. તેમની પાસે મફતના પૈસા હોય છે અને પારિવારિક જવાબદારીઓ જેવું કંઈ હોતું નથી. પણ આ લોકોની અણસમજ છે. આ અધૂરું સત્ય છે. હું અને નિશા દસ બાય દસ ફૂટની ઓરડીમાં રહીએ છીએ. રાત્રે જ્યારે રૂમમાં આછો પ્રકાશ હોય છે ત્યારે દીવાલોનો કેસરી રંગ મને સારો લાગે છે. અમારી પાસે એક ઢોલકું છે, એક બિસ્તરો અને ખૂણામાં દુર્ગાજીની મૂર્તિઓ છે. નિશા તેમની પૂજા કરે છે. નિશા પૂછે છે કે આપણા સંબંધ વિશે આપણે આપણા પરિવારને નથી સમજાવી શક્યા તો લોકોને આ વિશે કહેવાથી શું બદલાઈ જશે? એટલે અમારા ઘર વિશે તે ઘર બહારના લોકોને ભાગ્યે જ જણાવે છે. તમે આ વાંચ્યું કે નહીં? નિશા મારા માટે કોઈ હિરોઇનથી કમ નથી, મોટી મોટી આંખો અને સાફ વર્ણ. માથા પર મોટો ચાંદલો કરવાનો એને બહુ શોખ છે. અમારી કહાણી બાર વર્ષ પહેલાં મિત્રતાથી શરૂ થઈ હતી. પહેલાં નિશાનું નામ પ્રવીણ હતું. અમે એક જ મહોલ્લામાં રહેતાં હતાં. જ્યારે હું પ્રવીણને પહેલી વખત મળ્યો, ત્યારે તે દસમાં ધોરણમાં ભણતો હતો. મેં છઠ્ઠા ધોરણ પછી ભણવાનું છોડી દીધું હતું. માતાપિતા અને મોટા ભાઈ મને ભણવા માટે સમજાવતાં. પણ એ દિવસોમાં અમે પોતાની જાતને હિરો સમજતા હતા. આજે ભલેને હું એને 'ખોટી સંગત' કહું, પણ જે લોકો સાથે મારે ઊઠવાબેસવાનો સંબંધ હતો, તેની મારા પર અસર હતી. એ પૈકી જ કેટલાક લોકો સાથે મળીને મેં લગ્ન પ્રસંગે લોકગીત ગાવાનું કામ શરૂ કર્યું. સોળ વર્ષની ઉંમરે હું પોતાનો ખર્ચ જાતે ઉઠાવી શકવા સક્ષમ થઈ ગયો હતો. થોડા સમય બાદ પ્રવીણ બારમાં ધોરણમાં આવી ગયો હતો. હવે અમે બન્ને પુખ્ત હતા અને અમારાં વચ્ચે પ્રેમસંબંધ હતો. એ છોકરો છે કે છોકરી એ વાતથી મને ક્યારેય ફરક નથી પડ્યો. તેનું સુંદર હોવું કે છોકરી જેવું દેખાવું એ મારા માટે મહત્ત્વનું નહોતું. જ્યારે હું અને પ્રવીણ મળ્યા હતા, ત્યારે તે છોકરાઓની જેમ જ પેન્ટ-શર્ટ પહેરતો હતો. કોઈ છોકરી સાથેના રિલેશન કેવા હોય એ વિશે મને ખબર છે કારણર કે પ્રવીણ પહેલાં હું એક છોકરી સાથે બે વર્ષ સુધી રિલેશનમાં હતો. તે મારા કરતાં આઠ વર્ષ મોટી હતી. ત્યારબાદ તેનાં લગ્ન થઈ ગયાં. પણ પ્રવીણ સાથેના સંબંધનો અહેસાસ મને હંમેશાં સારો જ લાગ્યો. ઘરમાં હું પતિ છું અને તે પત્ની છે, કારણ કે પ્રવીણની લાગણીઓ પહેલાંથી જ છોકરીઓ જેવી હતી. તેને મેકઅપનો બહુ શોખ છે. 12માં ધોરણમાં જ તેણે પોતાના કાન વીંધાવી દીધા હતા અને વાળ વધારવાનું પણ શરૂ કરી દીધું હતું. ત્યારસુધી કોઈ સમસ્યા નહોતી. પણ જ્યારે પ્રવીણના પરિવારજનોને ખબર પડી કે તેમનો દીકરો સમલૈંગિક છે અને તે મારા સાથે સંબંધ ધરાવે છે તો તેમણે તેને માર માર્યો. અને આવું માત્ર એકાદ વખત નહોતું થયું. પ્રવીણને ઘરમાંથી કાઢી નહોતો મૂકાયો પણ તેને ઘરની છત પરના એક રૂમમાં રહેવાનું કહે દેવાયું હતું. એ ઓરડીનું પાણી અને લાઈટ કનેક્શન બંધ કરી દેવાયું હતું. એ ભણી શકે એ માટે એ વખતે મેં એક બૅટરીનો બંદોબસ્ત કર્યો હતો. મને લાગે છે કે એ વખતની સમસ્યાઓ સામે અમે સાથે મળીને લડ્યા, જેના કારણે અમારો સંબંધ વધારે મજબૂત થયો. મને ખુશી છે કે પ્રવીણ મારા કરતાં વધારે ભણ્યો છે. મારી મા કહેતી હતી કે વાંચવા-લખવાથી દુનિયા બદલાઈ જાય છે. પણ પ્રવીણ માટે દુનિયા ન બદલાઈ. 'સમલૈંગિક છે તો નોકરી નહીં આપીએ', એવું કહીને ઘણા લોકોએ પ્રવીણને કામ પર રાખવાની ના પાડી દીધી. કોઈ કારણથી પ્રવીણે કિન્નરોના સમૂહમાં સામેલ થવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. અમારી પાસે કોઈ વિકલ્પ નહોતો. હું જાણતો હતો કે કિન્નરોના ગ્રૂપમાં જોડાવું એટલે લગ્ન પ્રસંગે ગીત ગાઈ વગાડીને પૈસા માગવાનું કામ કરવું. મને આજે પણ એ દિવસ યાદ છે, જ્યારે મેં નિશાને પહેલી વખત ગલીમાં તાળીઓ પાડતા જોઈ હતી. મને બહુ દુઃખ થયું હતું. લોકોએ, એના પરિવારજનોએ એને એની વાસ્તવિક સ્થિતિમાં જ સ્વીકાર્યો હોત તો આજે સ્થિતિ કંઈ અલગ જ હોત. મજબૂરીમાં તે આ વ્યવસાયમાં આવી હતી. નિશા સાથે જે કઈ થયું, એના માટે મન પહેલાં ગુસ્સો આવતો હતો. પણ તેનાં કામના કારણે ક્યારેય હું લજ્જિત નથી થયો, કેમકે તે ખુશ હતી. અમે ખુશ હતાં. મેં આ બધામાં એનો સાથ આપ્યો પણ તેના મોટા ભાઈ અને પિતાએ ઘણી વખત તેની સાથએ મારપીટ કરી. નિશાની માતાનાં મૃત્યુના થોડા દિવસો બાદ અમે લગ્ન કરી લીધાં. અમારાં લગ્નને આશરે દસ વર્ષ થઈ ગયા છે. એક વખત અમે સરકારી ઑફિસમાં જઈને લગ્ન રજિસ્ટર કરાવા અંગે પૂછ્યું હતું. અધિકારી બોલ્યા, "હીજડાઓનાં લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન નથી થતું." કોઈએ અમને સલાહ આપી કે જો નિશા સેક્સ ચૅન્જનું ઑપરેશન કરાવી લે તો લગ્ન રજિસ્ટર કરવું શક્ય છે. પણ આ બધું કરવાની અમને જરૂર ના લાગી. એટલે અમારાં લગ્નનો કોઈ દસ્તાવેજી પુરાવો નથી. આ પ્રકારનો સંબંધ રાખનાર અમે પહેલા નથી. નિશાના ગ્રૂપમાં આશરે 25 કિન્નર એવા છે કે જેમણે પુરુષો સાથે લગ્ન કર્યાં છે. 10 પુરુષ એવા છે કે જેમણે મહિલાઓ સાથે લગ્ન કર્યાં, તેમનો પરિવાર છે અને બાળકો પણ છે. પણ તેઓ અઠવાડિયામાં બે દિવસો તો પોતાના કિન્નર પાર્ટનર સાથે જ રહે છે. નિશા અને મારા સંબંધમાં પહેલાંથી નક્કી હતું કે હું પતિ છું અને નિશા મારી પત્ની. તે મારા માટે ચોથનું વ્રત પણ રાખે છે. તૈયાર થાય ત્યારે મને પૂછે છે કે તે કેવી લાગે છે. પણ અમારા ઘરે એવું નથી કે ઘરમાં હું પુરુષ છું તો મારું જ ચાલશે. દર છ મહિને એકાદ વખત કિન્નર સમૂહ એક પાર્ટી કરે છે. જેમાં તમામ કિન્નર પોતાના પતિ સાથે આવે છે. મને અને નિશાને આ પાર્ટીઓ બહુ ગમે છે. આ પાર્ટીઓમાં અમ બધા ડાન્સ કરીએ છીએ અને સાથે મળીને ખાઈએ છીએ. મને આ પાર્ટીઓ ગમે છે એનું અન્ય એક કારણ એ પણ છે કે આ પાર્ટીઓમાં નિશા એક કિન્નરની માફક નહીં પણ એક મહિલા તરીકે વર્તે છે. ઘણી વખત કિન્નર, છોકરાઓને પણ છેડે છે, પણ નિશા આ પાર્ટીઓમાં કે ક્યાંક ફરતી વખતે ધ્યાન રાખે છે કે તે મારી સામે તાળીઓ ન પાડે, ગાળો ન બોલ અને કિન્નરોની જેમ લોકો સાથે મોટા અવાજમાં વાત ન કરે. કદાચ તે મારાથી શરમાય છે, જે મને સારું લાગે છે. જોકે નિશામાં છોકરાઓવાળી તાકાત પણ છે. ઘરમા જ્યારે અમારા વચ્ચે મજાકમાં ઝપાઝપી થાય ત્યારે તેને હરાવવું સરળ નથી હોતું. ક્યારેક તો એ મને જ નીચે પાડી દે છે. પહેલાં મારા અનેક મિત્રો હતા પણ હવે મોટાભાગના પાછળ છૂટી ગયા છે કારણકે એ લોકો મને કિન્નરો સાથે દોસ્તી કરાવવા માટે કહેતા હતા. તેમનું મગજ માત્ર સેક્સ સુધી સીમિત હતું. તેઓ કિન્નર પ્રત્યે ગંભીર નહોતા અને મારા વિચારો પણ નહોતા સમજતા. નિશાના ગ્રૂપના લોકો મને જમાઈ તરીકે સન્માન આપતા હતા. નિશાએ લગ્ન પહેલાં ઘર છોડી દીધું હતું. આ વાતને દસ વર્ષ કરતાં વધારે સમય થઈ ગયો છે. ત્યારથી લઈને આજ સુધી તેણે ક્યારેય પોતાના પરિવાર સાથે વાત નથી કરી. તે પોતાના ભાઈ કે પિતાનું મોઢું પણ જોવા માગતી નથી. કિન્નર છે એટલે હવે પિતાની સંપત્તિમાં પણ તેનો કોઈ અધિકાર રહ્યો નથી. પિતાનાં મૃત્યુ બાદ નિશાના બન્ને ભાઈઓને ભાગે સંપત્તિ આવશે, એટલે હવે તેઓ ક્યારેય ઘરમાં નિશા માટે જગ્યા થવા નહીં દે. મારા ઘરમાં મોટાભાગના લોકો મારી સાથે વાત કરતા ખચકાય છે. અમારા મોટાભાગના સંબંધીઓએ કહ્યું કે તેઓ મને ત્યારે જ મળશે જ્યારે હું નિશાને છોડી દઈશ. મેં સંબંધીઓને જ છોડી દીધા છે. જોકે, છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોથી વર્ષોમાં પરિવારના લોકોએ દબાણ વધાર્યું છે કે હું કોઈ છોકરી સાથે લગ્ન કરી લઉં. પણ મારી શરત એવી હતીકે હું લગ્ન પછી પણ હું નિશાનો સાથ નહીં છોડું. આ વાત હું એમને ટાળવા માટે કહી દેતો. મારા લગ્નની વાત થાય ત્યારે નિશાની ચિંતા વધવા લાગે છે કે હું કદાચ એને છોડી ન દઉં. એ ડરમાં જ મને ફેસબુક અને વ્હૉટ્સઍપનો ઉપયોગ કરવાથી રોકે છે. જેથી હું બીજી કોઈ છોકરીના ચક્કરમાં ના આવી જઉં. આ વાત પર હું હસું છું મારાં માતા એમના છેલ્લા દિવસોમાં કહેતાં હતાં, "બેટા આ બધા ચક્કરમાં ના પડીશ. યુવાની સાથે બધું જ જતું રહેશે. ઘર મહિલાથી જ ચાલે છે. તું સૌથી નાનો છે. મારાં મૃત્યુ પછી તને કોઈ નહીં પૂછે." હવે તેમની વાત સાચી લાગે છે. જોકે એ વખતે મેં મમ્મીને કહ્યું હતું, "મા દિલની લગન છે, છૂટતી નથી..."(આટલું કહીને વિશાલ રડવા લાગે છે) મમ્મીનાં મૃત્યુ પછી મારા સાથે કોઈએ સરખી રીતે વાત નથી કરી. તેઓ મને ડરાવે છે કે જેમજેમ વૃદ્ધાવસ્થા નજીક આવશે એમએમ જીવન મુશ્કેલ થઈ જશે. હું નિશાને પ્રેમ કરું છું. સાચો પ્રેમ કરું છું. હું એની સાથે જ જીવનભર રહીશ. મને કોઈ મતલબ નથી કે તે છોકરી છે કે કિન્નર. મારા બે જ સ્વપ્નો છે. એક, આ રૂમથી થોડું મોટું ઘર ખરીદવું છે જ્યાં અમે સારી રીતે રહી શકીએ. બીજું સ્વપ્ન છે, એક બાળકને દત્તક લઈને તેનાં લગ્ન કરાવવા છે. હું મારાં લગ્નમાં કોઈ ખર્ચ ન કરી શક્યો. ના તો વરઘોડો જોયો, ના તો જમણવાર કરી શક્યો. જોકે, નિશા કોઈ બાળકને દત્તક લેવાના વિચારથી ડરે છે. તેને લાગે છે કે કોઈ બાળકને આપણાં જીવનમાં લાવવું સરળ નથી. (આ કહાણી દિલ્હીમાં રહેતા વિશાલકુમાર(નામ બદલ્યું છે)સાથે વાતચીત આધારિત છે. તેમની વિનંતીથી અન્ય પાત્રોનાં નામ પણ બદલ્યાં છે.) તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો