'Peidiwch oedi cyn mynd i weld meddyg' medd mam
"Peidiwch ag oedi rhag mynd a'ch plentyn i'r ysbyty, roedden ni'n teimlo'n gwbl ddiogel yno," - dyna gri Ffion Clwyd Edwards, mam o Ddyffryn Clwyd wedi iddi hi a'i mab 15 oed dreulio pum niwrnod yn Ysbyty Glan Clwyd, Bodelwyddan.
Elen WynGohebydd BBC Cymru Roedd Brychan wedi cael ei anfon i'r ysbyty ar ôl i orff oedd ar ei fys droi'n heintus. Mae'r orff yn afiechyd cyffredin mewn defaid ac ŵyn sy'n effeithio ar gegau'r anifeiliaid a caiff ei basio'n rhwydd i ffermwyr wrth fugeilio. Roedd Brychan wedi bod yn gofalu am fwydo ŵyn llywaeth ar y fferm yn Nhywysog, Henllan, Sir Conwy ers i'r pandemig daro, ac mi drosglwyddodd yr haint i'w fys a throdd y briw yn boenus. "Cawsom ni ofal arbennig gan y Gwasanaeth Iechyd," meddai Ffion, a oedd wedi cysylltu yn gyntaf â'r feddygfa leol yn Ninbych ac anfon lluniau o'r briw. Yna mi roddwyd gwrthfiotig i Brychan. Mewn llai na 24 awr, fodd bynnag, roedd cyflwr dwylo Brychan wedi gwaethygu, ac mi roedd yna frech goch wedi ymddangos ar ei ddwylo a dros ei gorff. "Er ei bod hi'n Ŵyl y Banc VE Day, agorodd ein meddyg y feddygfa oherwydd y pryder ac fe anfonwyd ni'n syth i Ysbyty Glan Clwyd." Wrth i gyflwr Brychan waethygu, gwres mawr yn ei ddwylo, a'r frech yn datblygu ar ei ddwylo, penelinoedd, pengliniau a'i draed, datblygu hefyd wnaeth y cosi difrifol. "Chysgodd o ddim am 96 awr oherwydd ei fod mor anghyfforddus," meddai Ffion. "Ro'n i'n tylino ei ddwylo a'i freichiau bob awr drwy'r nos gydag eli i geisio lleddfu rhywfaint arno ac yn newid paciau oer o'r rhewgell yn yr ysbyty a'i gosod ar ei ddwylo i dynnu'r gwres o'r dwylo poenus. "Roedd yn teimlo fel petai Brychan wedi llosgi ei ddwylo mewn tân." Doedd y tîm meddygol ddim yn siŵr iawn beth oedd y cyflwr ar y pryd. Er bod orff yn gyffredin mewn cymunedau gwledig, doedd neb yn ward y plant erioed wedi ei weld na'i sgîl-effeithiau mewn plentyn. Bu meddygon mewn cyswllt ag Ysbyty Alder Hey yn Lerpwl a Chlefydau Trofannol Ysbyty Brenhinol Lerpwl am gyngor. Yn ychwanegol i hyn oll, ar y pryd roedd brech ar y corff mewn 100 o blant ym Mhrydain sydd wedi profi'n bositif i Covid-19. O ganlyniad, anfonwyd Brychan i'r Ward Coch (Covid-19) y Plant yn yr Ysbyty (mae Ward Gwyrdd di-Govid-19 yn Adran y Plant a Ward Coch, Covid-19). Daeth y prawf nôl fel un negyddol. Gan nad oedd dermatolegydd ymgynghorol ar alw dros benwythnos na gŵyl y banc yng ngogledd Cymru, wedi'r penwythnos hir y cafwyd datrysiad i gyflwr Brychan ag yntau'n parhau i ddioddef yn ei wely. Wedi trafod â'r ymgynghorydd plant, penderfynodd y ddwy i dynnu'r drip gwrthfiotig a'r drip gwrth histamin oddi ar Brychan, a gwelwyd gwelliant yn ei gyflwr o fewn ychydig oriau. Bum diwrnod wedi i Brychan gyrraedd adref nôl i fuarth y fferm, roedd yn helpu ei frawd mawr gneifio ei ddiadell o ddefaid pur Llŷn. "Diolch byth bod y gwasanaeth iechyd ar gael i ni, a bod doctoriaid a nyrsys arbennig yn gweithio ar ein rhan, hyd yn oed mewn pandemig fel hyn. "Roedd cael siaradwyr Cymraeg wrth erchwyn y gwely yn gysur mawr i ni, ein dau, mewn cyfnod pryderus." Ategu'r neges wnaeth Dr Markus Hesseling, cyfarwyddwr pediatreg gyda Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr. Dywedodd: "Er ei bod yn bwysig dilyn cyngor y llywodraeth i aros adre yn y cyfnod hwn, mae'n gallu achosi dryswch am beth i wneud os yw eich plentyn yn sâl. "Cofiwch fod Galw Iechyd Cymru ar 111, meddygon teulu ac ysbytai yn dal i ddarparu'r un gofal ag y maen nhw wastad wedi gwneud. "Y neges dwi am i bobl ei ddeall yw ein bod ni'n agored ac yn cynnig gofal o safon uchel i bob plentyn neu berson ifanc, boed hynny os oes ganddyn nhw symptomau sy'n awgrymu Covid-19 neu beidio. "Fy neges i rieni felly yw - os ydych chi'n pryderu am eich plentyn, peidio oedi cyn cysylltu a chael rhywun i weld eich plentyn."