Galw am etholiad cyffredinol os gwrthod cytundeb Brexit
Dylai pobl gael y cyfle i bleidleisio mewn etholiad cyffredinol os yw'r llywodraethau datganoledig yn gwrthod y cytundeb Brexit terfynol, yn ôl Prif Weinidog Cymru.
Mae Carwyn Jones o'r farn y dylai unrhyw gytundeb a wnaed gan lywodraeth Theresa May gael ei gymeradwyo yn San Steffan, Caeredin a Chaerdydd. Daw'r galwadau hyn yn sgil pwysau cynyddol o fewn y Blaid Lafur i gefnogi refferendwm arall ar Brexit. Dywedodd Mr Jones wrth y BBC bod rhaid i Lafur gytuno ar eu polisi erbyn mis Tachwedd fan bellaf. Mae disgwyl i Dŷ'r Cyffredin bleidleisio ar y cytundeb mae gweinidogion y DU wedi ei sicrhau ar ddiwedd eu trafodaethau gyda'r UE. Mae Llywodraeth Cymru bellach wedi cadarnhau y bydd pleidlais a thrafodaeth hefyd yn cael eu cynnal yn y Cynulliad ym Mae Caerdydd. Er hynny, pleidlais symbolaidd fydd hon gan nad oes modd i Aelodau Cynulliad orfodi Llywodraeth Cymru i weithredu neu atal Brexit. Yn ôl Mr Jones nid yw'r "amser yn iawn ar gyfer refferendwm arall", ond efallai daw sefyllfa lle nad oes unrhyw ffordd arall i ddatrys yr anghydfod. 'Dim dewis arall' "I mi, y cam nesaf yw gweld os oes modd i lywodraethau San Steffan, Caeredin a Chaerdydd gefnogi'r cytundeb," meddai Mr Jones. "Os na ddigwyddith hynny, yna wela' i ddim dewis arall heblaw am etholiad cyffredinol lle mai Brexit fyddai'r prif bwnc trafod. "Os fyddai canlyniad yr etholiad yno yn amhendant, yna sut gallwn i ddatrys y broblem heb fynd yn ôl at y bobl a wnaeth y penderfyniad yn y lle cyntaf?" Ychwanegodd: "Ar y pwynt yno, dwi'n meddwl fod potensial ar gyfer ail refferendwm." Mae Mr Jones yn credu y dylid cynnal etholiad cyffredinol os yw'r Cynulliad yn pleidleisio yn erbyn y cytundeb Brexit. "Credaf ei bod hi'n bwysig bod cytundeb ar hyd y DU, ond mwy na thebyg y prawf mwyaf fydd sicrhau cytundeb o fewn Senedd y DU - ac mae hynny'n bell iawn o ddigwydd ar hyn o bryd," meddai. Mae rhai yn galw ar y Blaid Lafur i drafod y cynnig o refferendwm arall yng nghynhadledd y blaid yn Lerpwl dros y penwythnos. Mae'r ymgeiswyr i olynu Mr Jones fel arweinydd y blaid yng Nghymru eisoes wedi cefnogi'r syniad o gael refferendwm arall. Dywedodd Mr Jones bod angen i Lafur "gynnal trafodaeth", ond bod rhaniadau dyfnach o fewn y Blaid Geidwadol. Ychwanegodd ei fod yn "bryderus" am gefnogi refferendwm arall yn yr "amgylchiadau anghywir". "Yn amlwg mae angen i ni fod â safbwynt clir erbyn mis Hydref neu fis Tachwedd," meddai. Mae gan Lywodraeth Cymru - sy'n cyflogi 198 o weision sifil ychwanegol i weithio ar Brexit - dasg "enfawr" wrth baratoi at adael yr UE, yn ôl Mr Jones.