Brexit: Rhwystrau'n 'ergyd farwol' i bysgota
Mae masnach heb rwystrau i farchnadoedd yn yr Undeb Ewropeaidd yn hanfodol i ddiwydiant pysgota Cymru, yn ôl un o bwyllgorau'r Cynulliad Cenedlaethol.
Dywedodd y Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y gallai rhwystrau sydd ddim yn dollau fod yn ergyd farwol i'r diwydiant. Mewn adroddiad daeth y Pwyllgor i'r casgliad y gallai'r oedi lleiaf i allforwyr pysgod cregyn gael effaith fawr iawn ar hyfywedd eu busnesau. Mae'r pwyllgor yn argymell y dylai Llywodraeth y DU wneud popeth posib i sicrhau bod masnachu mor ddirwystr â phosib. Fe glywodd y pwyllgor dystiolaeth gan Gymdeithas Rheoli Gorchymyn Pysgodfa Afon Menai a ddywedodd: "Byddai unrhyw newid i dollau ar fasnach o fewn yr UE ar ôl Brexit ac unrhyw wiriadau hylendid o'n cynnyrch ar y ffiniau yn her enfawr. "Bydd diweddglo ffafriol i drafodaethau Brexit ar y ddau fater yma yn hanfodol i bob sector pysgota yng Nghymru ac i gymunedau'r arfordir." Aeth y pwyllgor ymlaen i ddweud nad yw Cymru'n derbyn ei chyfran deg o gwota pysgota'r DU, sef faint o bysgod sy'n gallu cael eu dal bob blwyddyn gan warchod y stoc bysgod. Pan mae'r cwota'n cael ei rannu, mae Cymru'n cael 1% o gymharu â chenhedloedd eraill y DU. Mae hyn oherwydd nad yw dosraniad y cwota yn cynnwys faint o bysgod sy'n cael eu dal mewn llongau sy'n llai na 10m o faint, a dyna yw mwyafrif y llongau lysgota yng Nghymru. Mae'r pwyllgor yn galw ar Lywodraeth Cymru i frwydro am gynnydd sylweddol yn y cwota, ac i ddatblygu strategaeth ar gyfer pysgodfeydd Cymru. Dywedodd Mike Hedges, cadeirydd y pwyllgor: "Rydym yn teimlo bod diwydiant pysgota Cymru ar drothwy newid mawr. "Gallai rhwystrau heblaw am dariffau fod yn ergyd farwol i ddiwydiant sydd eisoes dan bwysau ac sy'n dioddef oherwydd dyraniad cwota annheg gan Lywodraeth y DU. Mae'r Pwyllgor yn gwneud wyth argymhelliad yn ei adroddiad, Effaith Brexit ar bysgodfeydd yng Nghymru, gan gynnwys: