Ymgeiswyr yn ceisio cefnogaeth
Mae'r ymgeiswyr am arweinyddiaeth Plaid Cymru wedi bod yn amlinellu eu blaenoriaethau dros y pum mlynedd nesaf mewn cyfarfod hustyngau ym Mae Caerdydd nos Fawrth.
Prif flaenoriaeth Leanne Wood oedd swyddi a chynllun ariannol i drawsnewid Cymru. Dywedodd Elin Jones bod angen diffinio map i arwain tuag at annibyniaeth i Gymru. Mynnodd yr Arglwydd Elis-Thomas bod rhaid i Gymru fuddsoddi mewn ynni carbon-isel, gan gynnwys ynni niwclear - rhywbeth y mae nifer o fewn y blaid yn gwrthwynebu. 'Torri'n rhydd' Dywedodd Leanne Wood, Aelod Cynulliad Canol De Cymru: "Rwyf wedi annog annibyniaeth iawn i Gymru fel y gallwn o'r diwedd dorri'n rhydd o'r sustem sy'n ein cadw ni i lawr. "Rydym wedi dysgu bod yn wan, rydym wedi dysgu i fod yn dlawd, ac mae'n bryd i ni ddysgu bod yn llewyrchus a chryf. "Rwy'n gobeithio arwain Plaid Cymru er mwyn arwain Cymru i lawr y llwybr llewyrchus yr ydym yn ei haeddu." Os fydd yn llwyddiannus, dywedodd y byddai'n blaenoriaethu'r cysylltiad rhwng yr arweinyddiaeth ac aelodaeth y blaid. Er bod y tri yn cytuno gyda'r syniad o wahardd ysmygu mewn ceir sy'n cario plant, roedd Ms Wood - cyn swyddog prawf - yn amau a ddylai hynny fod yn flaenoriaeth wrth geisio diogelu plant. 'Ysbrydoli Cymru' Dywedodd Elin Jones - AC Ceredigion - fod rhaid i Blaid Cymru "ddiffinio a chytuno yn ddemocrataidd o fewn y blaid ein map tuag at annibyniaeth". Mater i'r blaid wedyn fyddai "ysbrydoli gweddill Cymru gyda'r map yna". Mynnodd na ddylai Cymru gael ei thwyllo i feddwl y byddai'r hyn sy'n digwydd yn yr Alban - lle mae llywodraeth yr SNP wedi cynnig refferendwm ar annibyniaeth - gael ei ailadrodd yng Nghymru. Ychwanegodd nad oedd am gael ei gweld fel "par saff o ddwylo" yn unig ond fel gwleidydd eofn ac uchelgeisiol. Ynni niwclear Pwysleisiodd yr Arglwydd Elis-Thomas, sy'n ymgyrchu dan faner "arweinyddiaeth gynaliadwy", bwysigrwydd polisïau i liniaru newid hinsawdd a'r diwydiant ynni adnewyddol. Dywedodd y gallai Plaid Cymru ennill sedd ychwanegol - pedair yn lle'r tair bresennol - pan fydd y ffiniau etholaethol yn newid. Ond dywedodd hefyd bod yna "fethiannau arweinyddol" wedi bod ers datganoli yn 1999 - ers hynny mae'r blaid wedi bod o dan arweinyddiaeth Dafydd Wigley a Ieuan Wyn Jones. Dywedodd: "Am ryw reswm enillodd y Blaid ddatganoli heb sylweddoli beth i wneud gydag ef. Roedd methiant mewn arweinyddiaeth." Wrth gyfeirio at adeilad y Senedd, dywedodd: "Nid yw dyfodol Cymru dros y dŵr yn Afallon, mae o yn yr adeilad yna." Bydd aelodau Plaid Cymru yn ethol eu harweinydd nesaf drwy sustem y bleidlais amgen, ac fe fydd y canlyniad yn cael ei gyhoeddi ar Fawrth 15. Cyhoeddodd yr arweinydd presennol, Ieuan Wyn Jones, y byddai'n ildio'r awenau yn dilyn canlyniadau siomedig yn etholiadau'r Cynulliad yn 2011.