Gweithredu cyfyngiadau cyflymder i wella ansawdd aer
Bydd cyfyngiadau cyflymder o 50 m.y.a.yn cael eu gosod ar bump o ffyrdd prysuraf Cymru ddydd Llun fel rhan o gynlluniau Llywodraeth Cymru i wella ansawdd aer.
Y bwriad yw gostwng lefelau anghyfreithlon o nitrogen deuocsid. Amcangyfrifir bod ansawdd aer gwael yn cyfrannu'n rhannol at 2,000 o farwolaethau'r flwyddyn yng Nghymru wrth iddo effeithio'n bennaf ar bobl fregus. Bydd y cyfyngiadau o 50 m.y.a. yn cael eu cyflwyno ar ddarnau byr o'r ffordd yn y lleoliadau a ganlyn: •A494 yng Nglannau Dyfrdwy •A483 yn Wrecsam •M4 rhwng Cyffyrdd 41 a 42 (Port Talbot) •M4 rhwng Cyffyrdd 25 a 26 (Casnewydd) •A470 rhwng Glan-bad a Phontypridd. Y gobaith yw y bydd y cyfyngiadau yn gwella ansawdd yr aer yn syth wrth i allyriadau ostwng oddeutu 18%. Mae tystiolaeth yn dangos bod allyriadau nitrogen deuocsid ar eu hisaf pan mae cerbydau ysgafn, y rhai sy'n fwyaf cyfrifol am lygru'r aer, yn teithio rhwng 40 a 50 m.y.a.. Mae'r cynllun gostwng cyfyngiadau dros dro yn un o nifer o gynlluniau sy'n cael ei weithredu gan Lywodraeth Cymru er mwyn gwella ansawdd aer. Ym mis Ebrill fe gyhoeddodd Gweinidog yr Amgylchedd, Hannah Blythyn, becyn o fesurau a chronfa gwerth £20m i sicrhau aer glân yng Nghymru. Ymhlith cynlluniau eraill mae darparu gwefan Ansawdd Aer er mwyn rhoi gwybodaeth i'r cyhoedd am lefelau llygredd aer yn eu hardaloedd. 'Angen i San Steffan weithredu' Wrth i'r cyfyngiadau ddod i rym dywedodd y Gweinidog Amgylchedd: "Rwy'n ymrwymo i weithredu i ostwng llygredd aer yng Nghymru er mwyn sicrhau dyfodol iachach i'n cymunedau a gwarchod ein hamgylchedd naturiol. "Mae'r lefelau presennol o nitrogen deuocsid yn y pum lleoliad a nodir uchod yn uwch na'r cyfyngiad cyfreithiol ac felly mae'n rhaid gweithredu cyn gynted â phosib. "Mae ein hymchwiliad cychwynnol yn dangos y dylai gyrru ar 50 m.y.a. wella ansawdd yr aer ym mhob lleoliad. "Mae'n cynlluniau gweithredu i wella safon yr aer yma yng Nghymru yn sicrhau gwell amodau ar gyfer gwell iechyd." Mae Ysgrifennydd yr Economi a Thrafnidiaeth, Ken Skates, yn dweud ei bod yn hen bryd i lywodraeth San Steffan fynd i'r afael â gwraidd y broblem. "Y prif reswm am y llygredd," meddai "yw allyriadau o gerbydau ond San Steffan sy'n gyfrifol am fesurau cyllidol fel treth car a threth car cwmni. "Yn gyson mae Llywodraeth y DU wedi gwrthod datganoli pwerau sy'n ein hannog i ostwng allyriadau drwy system drethu."