Disgyblion i ddychwelyd i'r ysgolion ar 29 Mehefin
Fe fydd disgyblion Cymru yn dychwelyd i'w hysgolion ar 29 Mehefin gyda'r tymor yn cael ei ymestyn tan 27 Gorffennaf.
Cyhoeddodd y Gweinidog Addysg Kirsty Williams y bydd yr holl flynyddoedd ysgol yn gallu dychwelyd - ond am amser cyfyngedig - yn ystod yr wythnos. Dim ond un o bob tri o'r disgyblion fydd yn bresennol ar yr un amser, a bydd y dosbarthiadau yn "llawer llai". Ond ychwanegodd y gweinidog y gallai'r penderfyniad i ailagor newid pe bai unrhyw beth yn digwydd yn yr wythnosau nesaf sy'n awgrymu nad yw'n ddiogel i wneud hynny. Dywedodd Ms Williams: "Mae 29 Mehefin yn golygu y bydd mis llawn o brofi, olrhain a diogelu wedi bod a bydd yn parhau i ehangu hefyd. "Hefyd gallaf gyhoeddi y bydd athrawon yn grŵp blaenoriaeth yn ein rhaglen profion gwrthgyrff newydd. "Byddai aros tan mis Medi yn golygu bron i hanner blwyddyn heb addysgu - byddai hynny'n niweidiol i les, i gynnydd dysgu ac i iechyd meddwl ein pobl ifanc ni." Ond dywed un o'r undebau athrawon, yr NASUWT nad ydynt wedi gweld tystiolaeth wyddonol eto sy'n dangos ei bod yn ddiogel i ailagor ysgolion. Bydd dysgu ar-lein yn parhau i fod yn rhan o'r amserlen. Yr awdurdodau lleol a'r ysgolion unigol fydd yn gyfrifol am drefniadau eu hunai. Dywedodd Ms Williams na fydd yna unrhyw ddirwyon ar gyfer ysgolion a rhieni sydd ddim yn cydymffurfio, Yn ogystal dywedodd mai'r bwriad yw ymestyn hanner tymor mis Hydref y tymor academaidd nesaf i bythefnos yn hytrach nag wythnos. Hefyd fe fydd plant sy'n hunan ynysu am resymau meddygol yn parhau i gael eu haddysg ar-lein. Dywedodd y gweinidog y bydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi rhagor o ganllawiau ar gyfer awdurdodau ac ysgolion yr wythnos nesaf. Mae disgwyl y bydd colegau addysg bellach yn ailagor ar gyfer dysgu wyneb yn wyneb o 15 Mehefin ymlaen. Mae ysgolion yng Nghymru wedi bod ar gau ers 20 Mawrth. Plant gweithwyr allweddol neu'r rhai sy'n cael eu hystyried yn fregus yw'r unig ddisgyblion o Gymru sydd wedi bod yn yr ysgol yn ystod y cyfnod cloi. Dychwelodd llawer o ddisgyblion yn Lloegr i'r ysgol yr wythnos hon, tra yn Yr Alban - lle mae gwyliau'r haf yn gynharach - bydd disgyblion yn dychwelyd ar 11 Awst. Ymateb undebau i'r cyhoeddiad Dyw undeb athrawon yr NASUWT ddim yn hapus gyda'r cyhoeddiad gan ddweud fod angen mwy o dystiolaeth. Dywedodd Neil Butler, swyddog cenedlaethol yr undeb yng Nghymru: "Mae Llywodraeth Cymru yn ymwybodol o broblemau mawr ymbellhau cymdeithasol mewn ysgolion, yn enwedig i blant iau. "Mae'r Gweinidog hefyd wedi cyfaddef fod hyn yn rhyw fath o 'check-in' a -'catch-up' felly yn amlwg does dim pwrpas addysgol y tu ôl i'r penderfyniad. "Dyw'r rhesymau yma ddim yn ddigon da i beryglu bywydau." Mae undeb NEU Cymru hefyd wedi condemnio'r cynllun, gan ei ddisgrifio fel "gormod yn rhy fuan". Dywedodd David Evans o'r undeb fod pryder y bydd cannoedd o ddisgyblion yn mynd i rai ysgolion cyfun ar yr un pryd, ac fe gwestiynodd sut bod y penderfyniad yn glynu at y pum maen prawf a gyhoeddwyd yn gynharach yn y pandemig. Ychwanegodd y byddai'n cynghori aelodau i beidio dychwelyd i ysgolion os ydyn nhw'n teimlo fod y risg yn ormod iddyn nhw wneud hynny. Dywedodd Dilwyn Roberts-Young, Ysgrifennydd Cyffredinol UCAC: "Rydym yn gresynu'n fawr at y ffaith fod y Llywodraeth wedi anwybyddu barn yr undebau mai blynyddoedd 6, 10 a 12 ddylai fod wedi cael blaenoriaeth petai unrhyw ailagor cyn yr haf. "Mae creu amgylchedd mor ddiogel â phosib i bawb tra'n cynnal awyrgylch groesawgar a chefnogol yn her anferthol. "Rydym yn gwbl ymwybodol o'r manteision posib i ddisgyblion o ddychwelyd am rywfaint cyn yr haf, ond rhaid cydbwyso'r manteision posib hynny gyda'r risgiau - i'r disgyblion eu hunain, i staff ac i gymunedau ehangach yr ysgolion. "Yn syml iawn, po fwyaf o blant, mwya'r risg, ac o geisio rhoi sylw i bawb, mi fydd yn anoddach byth sicrhau'r sylw haeddiannol i'r disgyblion hynny sy'n flaenoriaeth yn y tymor byr, sef blynyddoedd 6, 10 a 12. "Byddwn yn pwysleisio pryderon ein haelodau yn ysgrifenedig ac mewn cyfarfodydd gyda Llywodraeth Cymru yn y modd cryfaf posib." Rhai yn gefnogol i'r egwyddor Ar y llaw arall, roedd undeb NAHT Cymru yn gefnogol o'r egwyddor o ddychwelyd os nad y manylion. Dywedodd yr undeb mewn datganiad: "O'r opsiynau a gynigiwyd gan Lywodraeth Cymru dyma oedd dewis ein haelodau, ond mae angen ateb rhai pryderon am bethau ymarferol. "Mae'r bwriad o gael pob plentyn i ddychwelyd yn fwy o broblem, ac yn erbyn ein dymuniad i flaenoriaethu rhai grwpiau. Mae arweinwyr ysgolion wedi mynegi pryder am logisteg gael pobl plentyn i mewn ar adegau gwahanol, yn enwedig o ystyried cyn lleied o amser sydd yna i drefnu hyn." Dywedodd Eithne Hughes - cyfarwyddwr ASCL Cymru, y corff sy'n cynrychioli arweinwyr ysgolion a cholegau - ei bod yn cefnogi'r cynlluniau. "Mae'n llwybr synhwyrol sy'n cydbwyso blaenoriaethau addysg a chael plant yn ôl yn y dosbarth mor fuan â phosib, gyda'r flaenoriaeth iechyd cyhoeddus o sicrhau fod hyn yn cael ei wneud yn y modd mwyaf diogel posib. "Rydym yn ddiolchgar am y modd adeiladol mae Llywodraeth Cymru wedi trafod hyn gyda ni."