Ailagor adeilad hanesyddol ym Mlaenau Gwent
Mae adeilad oedd yn ganolfan weinyddol i hen waith dur Glyn Ebwy yn cael ei ailagor ar ôl gwaith adnewyddu gwerth £12 miliwn.
Y Swyddfeydd Cyffredinol, sy'n adeilad rhestredig gradd II, yw un o'r unig adeiladau sydd ar ôl ar safle'r hen waith dur. Nawr bydd yn gartref i Archifdy Gwent, sy'n symud i Lyn Ebwy o Gwmbrân ac yn rhan o brosiect 'Y Gweithfeydd' ym Mlaenau Gwent. Bydd yr adeilad ar ei newydd wedd yn cynnwys canolfan ymwelwyr a sinema "4D" Canolfan ymwelwyr Mae'r cyfan yn rhan o gynllun werth £350 i adfer y safle ar ôl i'r gwaith dur gau yn 2002. Mae hen adeilad y Swyddfeydd Cyffredinol wedi ei hadfer, gan gynnwys grisiau ysblennydd, llawr teils mosäig a llefydd tan. Yn ôl Angharad Collins, rheolwr y ganolfan ymhelwyr, bydd yr adeilad ar ei newydd wedd yn gyfle i bobl ddod i wybod mwy am hanes y gwaith dur. "Mae yna lawer iawn o eitemau, llyfrau gwreiddiol a chelfi. Mae hyd yn oed arogl y safle yn atgoffa rhywun o'r hanes. Mae'n adnodd bendigedig i'r ardal, " meddai. Gwnaed estyniad i'r adeilad er mwyn cartrefu'r Archifdy. Mae yna 6.2 milltir o silffoedd ar gyfer anghenion yr Archifdy, gyda rhai o'r dogfennau yn dyddio'n ôl i'r deuddegfed ganrif. Mae'r adeilad wedi ei gynllunio i gadw'r casgliad o eitemau yn y cyflwr gorau posib. Hyderus Mae'r Swyddfeydd Cyffredinol ar hyn o bryd gyferbyn a safle adeiladu, lle bydd Coleg Addysg ôl 16 Blaenau Gwent yn cael ei godi. Yn y pendraw bydd yna hefyd ganolfan hamdden a thai. Cafodd Ysbyty Aneurin Bevan ei agor y llynedd. Dywedodd Helen Reardon, swyddog gyda phrosiect Y Gweithfeydd, fod pobl leol yn croesawu'r cynllun adfywio. "Nid yw'n bosib rhoi bopeth yn ôl fel y bu, ond gyda'r cymysg cywir o adeiladau a chyfleoedd gwaith, rydym yn hyderus am y dyfodol, " meddai Ms Reardon.