170,000 o weithwyr ar streic
Roedd mwy na 170,000 o weithwyr yng Nghymru ar streic fel rhan o weithredu diwydiannol ynghylch pensiynau.
Yng ngwledydd Prydain roedd dwy filiwn o weithwyr sector cyhoeddus yn streicio oherwydd newidiadau arfaethedig i'w pensiynau. Hefyd roedd 90% o ysgolion Cymru ar gau heddiw fel rhan o weithredu diwydiannol gweithwyr y sector cyhoeddus. Roedd 1,592 o'r 1,776 ysgolion yng Nghymru ar gau'n llwyr ac mae amharu wedi bod ar wasanaethau cyhoeddus fel casglu gwastraff, amgueddfeydd, meysydd parcio, canolfannau hamdden a llyfrgelloedd. Ddydd Mercher roedd holl ysgolion Blaenau Gwent, Caerdydd, Castell-nedd Port Talbot, Merthyr Tudful, Rhondda Cynon Taf, a Sir Gaerfyrddin ar gau. Hanfodol Yng Nghymru fe gafodd 10,500 o apwyntiadau ysbyty a 485 o lawdriniaethau eu canslo oherwydd y streic. Ond doedd dim effaith ar driniaeth frys a hanfodol fel cemotherapi ac apwyntiadau dialysis. Mae awdurdodau lleol wedi trefnu'n lleol ag undebau mewn rhai ardaloedd i sicrhau gwasanaethau hanfodol fel gofal cartref a gofal seibiant. Dywedodd Cyngor Caerdydd fod holl wasanaethau Bysiau Caerdydd wedi eu canslo. Roedd picedwyr y tu allan i'r Ganolfan Drwyddedu yn Abertawe, y Llyfrgell Genedlaethol, Ysbyty Gwynedd ym Mangor ac Ysbyty'r Tywysog Charles ym Merthyr. Roedd 200 o streicwyr mewn rali ym Mangor, gan gynnwys staff y Cyngor Cefn Gwlad, ac yn Wrecsam roedd mwy na 200, gan gynnwys athrawon a gweithwyr iechyd, yn gorymdeithio cyn rali yn Theatr Grove Park. Ym Merthyr roedd rhwng 150 a 200 mewn rali y tu allan i'r Ganolfan Drefol. Cyngres Undebau Llafur Cymru drefnodd rali yng Nghaerdydd a gorymdeithiodd cannoedd o Neuadd y Ddinas i Stadiwm Swalec. Bygythiad Yn Aberystwyth roedd cannoedd yn gorymdeithio drwy ganol y dref a hyd at 500 yn y rali yng Nghanolfan y Morlan. Roedd y rali oherwydd y bygythiad i bensiynau sector cyhoeddus, rhewi cyflog yn y sector cyhoeddus a thorri swyddi, gwasanaethau cyhoeddus a budd-daliadau. Yn y cyfamser, dywedodd Undeb yr Athrawon nad mater bach oedd y penderfyniad i streicio. Yn ôl swyddog polisi yr undeb yng Nghymru, Owen Hathway: "Rydyn ni'n rhagweld y bydd y rhan helaeth o ysgolion Cymru ar gau oherwydd streic ddydd Mercher. "Mae hyn wedi bod yn benderfyniad anodd i bob athro, sydd wedi eu gorfodi gan y llywodraeth i streicio a cholli arian. "Dydyn ni ddim eisiau streicio a hyd yn oed yn awr hoffen ni glywed bod y llywodraeth yn fodlon cynnal trafodaethau." Ychwanegodd nad oedd y llywodraeth wedi bod o ddifri ynghylch y trafodaethau ac roedden nhw wedi gwrthod gwerthuso cynllun pensiynau athrawon na thrafod y bwriad i gynyddu cyfraniadau pensiwn staff na'r syniad i godi oedran ymddeol pobl. Ailystyried "Yn y pen draw mae'r toriadau i bensiynau mor fawr ac mor niweidiol fel y byddan nhw'n cael effaith andwyol ar wasanaethau addysg yn y dyfodol." Mae Llywodraeth y Deyrnas Unedig wedi annog undebau i ailystyried eu bwriad i streicio. Bwriad y llywodraeth yw creu cynlluniau pensiynau wedi'u seilio ar gyflogau cyfartalog gweithwyr y sector cyhoeddus dros eu gyrfaoedd. Mae Gweinidog Addysg Llywodraeth y DU, Michael Gove, wedi honni bod eithafwyr ymysg yr undebwyr yn "ysu am frwydr". Dywedodd ei fod yn "annheg ac yn afrealistig" i ddisgwyl i drethdalwyr dalu bil pensiwn y sector cyhoeddus.