Cyflwyno Tlws y Cerddor a Medal Ryddiaith yr Eisteddfod
Bydd cerddor a llenor yn cael lle blaenllaw ar lwyfan y brifwyl ddydd Mercher wrth i Dlws y Cerddor a'r Fedal Ryddiaith gael eu cyflwyno i'r enillwyr.
Mae merched wedi ennill y Fedal Ryddiaith ar sawl achlysur pan mae'r Eisteddfod Genedlaethol wedi'i chynnal yng Nghaerdydd yn y gorffennol. Mererid Hopwood gipiodd y fedal yn 2008 am O Ran, a chyn hynny ennillodd Fy Hen Lyfr Cownt gan Rhiannon Davies Jones, ac Y Graith gan Elena Puw Morgan yn y brifddinas yn 1960 a 1938. Eisoes roedd Mererid Hopwood wedi ennill y gadair a'r goron ac roedd ennill y Fedal Ryddiaith yn golygu mai hi oedd y cyntaf i ennill y tair o prif gystadlaethau llenyddol yr Eisteddfod. Y Ddaeargryn Fawr gan Harri Williams oedd yn fuddugol yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 1978. Eleni mae'r fedal a £750, sy'n rhoddedig gan Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr, yn cael eu cynnig am gyfrol o ryddiaith greadigol, heb fod dros 40,000 o eiriau, ar y testun Ynni. Fe fydd y feirniadaeth yn cael ei thraddodi gan enillydd y llynedd, Sonia Edwards, a'r ddau feirniad arall, Menna Baines a Manon Rhys. Gwobr gymharol newydd yw Tlws y Cerddor - doedd yna ddim teilyngdod yn Eisteddfod Ynys Môn y llynedd, ond yn y brifddinas yn 2008 enillydd y tlws oedd y cerddor Eilir Owen Griffiths. Eleni mae'r gystadleuaeth yn gofyn am ddarn i gerddorfa lawn fyddai'n gweddu i ddrama dditectif ar y teledu, a hynny heb fod yn hirach na saith munud. Bydd yr enillydd yn derbyn tlws, £750 ac ysgoloriaeth gwerin £2,000 i hyrwyddo ei yrfa. Y tri beirniad yw John Rea, John Hardy ac Owain Llwyd.