Cyhuddo undeb o gamarwain ffermwyr am gyllido wedi Brexit
Mae'r Ysgrifennydd Cefn Gwlad wedi cyhuddo undeb amaethyddol o gamarwain aelodau ynghylch cynlluniau newydd i ariannu'r diwydiant ar ôl Brexit.
Bydd Lesley Griffiths yn cymryd y cam anarferol o ysgrifennu'n uniongyrchol at bob ffermwr yng Nghymru i egluro'i phenderfyniad i gael gwared ar y taliad sengl. Mae Undeb Amaethwyr Cymru (FUW) wedi annog aelodau i anfon cardiau post yn rhybuddio'r Ysgrifennydd yn erbyn disodli'r Cynllun Taliad Sylfaenol (BPS) gyda dwy raglen arall. Dywed Ms Griffiths y dylai ffermwyr fynegi eu barn drwy ymateb i'r ymgynghoriad swyddogol sy'n para tan ddiwedd mis Hydref. Mae'r undeb yn gwrthod yr honiad ac yn rhybuddio y bydd problemau ariannol. Bydd y taliad uniongyrchol y mae ffermwyr wedi'i dderbyn ers degawdau ar sail faint o dir sydd dan eu gofal yn diflannu'n raddol o 2020. Yn ei le mae Llywodraeth Cymru'n cynnig cyflwyno system o grantiau busnes a chronfa hefyd i wobrwyo ffermwyr am helpu'r amgylchedd. 'Chwalu'r mythau' Mae'r FUW wedi annog ei haelodau i anfon cardiau post gyda'r neges "mae'r hyn sy'n cael ei gynnig am arwain at darfu'n aruthrol ar waith ffermwyr, caledi ariannol, a cholli ffermydd a busnesau gwledig, ac mi ddylai gael ei wrthod". Mewn ymateb mae Ms Griffiths yn danfon llythyr agored at ffermwyr, ynghyd â thaflen o ffeithiau sy'n "chwalu'r mythau" am y cynigion fydd yn dod yn lle'r BPS. "Rydym angen i ffermwyr i gysylltu'n uniongyrchol gyda ni i'n cynorthwyo gyda hyn, felly dyw ymgyrch camarweiniol diweddar yr FUW ddim yn helpu," dywedodd y gweinidog. Lansiodd ymgynghoriad, Brexit a'n Tir ym mis Gorffennaf. Dywedodd Ms Griffiths bod gadael yr UE - a'i ddulliau o ariannu dan Bolisi Amaethyddol Cyffredin - yn golygu bod hi'n bryd gwneud pethau yn wahanol neu fe fydd ffermwyr ar eu colled. "Dwi'n agored i syniadau newydd ac mae hwn yn ymgynghoriad diamheuol, ond 'dwi'n pwysleisio nad yw "busnes yn ôl yr arfer" yn opsiwn." Beth yw'r taliadau newydd? Y gobaith yw cael y cynlluniau newydd yn eu lle erbyn 2025. Gwadodd Nick Fenwick, cyfarwyddwr polisi FUW, honiadau o gamarwain a dywedodd ei fod yn credu ei fod yn ddigynsail i weinidog ysgrifennu at ffermwyr â'r ymgynghoriad ar ei hanner. "Rydym o fewn ein hawliau i amlygu diffygion posib yn yr hyn sy'n cael ei gynnig fel cynnig yn sgil ansicrwydd o amgylch Brexit." Yn ôl Mr Fenwick, roedd yn risg anferthol a gallai gwneud newidiadau cyn i unrhyw un wybod gwir oblygiadau Brexit fod yn "drychinebus". Mae Patrick Holden, sylfaenydd a phrif weithredwr Sustainable Food Trust yn cefnogi'r polisïau newydd. Mae'n poeni bod nifer o'r ffermydd mwyaf proffidiol Cymru - yn anfwriadol, oherwydd y rheolau presennol -yn achosi difrod amgylcheddol. Dywedodd Mr Holden: "Mae angen i ni annog pobl i fabwysiadu ffyrdd mwy cynaliadwy o ffermio ar raddfa os ydynt am osgoi effeithio'n ddi-droi'n-ôl ar newid hinsawdd, difrod i fioamrywiaeth ac afiechyd yn ymwneud â bwyd. Yn ôl Mr Holden, mae'r polisïau newydd yn "symud manteision economaidd" i gyfeiriad ffermwyr sy'n ymarfer dulliau cynaliadwy lle fo angen. Fe wnaeth Ms Griffiths ymweld â fferm laeth organig Mr Holden yng Ngheredigion ddydd Iau.