Dathlu bywyd dau fardd fu farw yn y Rhyfel Mawr
Mae arddangosfa i ddathlu bywyd dau fardd o Gymru fu farw yn y Rhyfel Mawr wedi agor yng Ngheredigion.
O dan yr enw Diffodd yr Awen, mae'r prosiect yn edrych ar fywyd, gwaith ac etifeddiaeth Hedd Wyn ac Edward Thomas. Bu farw'r ddau yn 1917 - Hedd Wyn ym Mrwydr Passchendaele ac Edward Thomas ym Mrwydr Arras. Mae'r arddangosfa yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth tan 2 Medi. Copïau o awdl Cafodd Hedd Wyn ei ladd ar ddiwrnod cyntaf Brwydr Passchendaele ar 31 Gorffennaf 1917. Rhai wythnosau'n ddiweddarach fe enillodd y gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol ym Mhenbedw gyda'i awdl 'Yr Arwr'. Mae'r arddangosfa'n cynnwys copïau o'r awdl enwog honno gan Fardd y Gadair Ddu, ac atgofion ffrind a chyd-filwr iddo, J B Thomas, am eu hamser yn y fyddin. Roedd Edward Thomas yn fab i siaradwr Cymraeg o Sir Fynwy, a daeth y wlad yn ysbrydoliaeth iddo wrth iddo astudio dan arweiniad O M Edwards yn Rhydychen. Cafodd ei ladd ym Mrwydr Arras ar 9 Ebrill 1917 - ar ddydd Llun y Pasg - a hynny ychydig fisoedd wedi iddo gyrraedd Ffrainc. Mae'r arddangosfa'n cynnwys llythyrau yr anfonodd i'w wraig Helen, ble mae'n disgrifio bywyd yn y ffosydd, a hefyd y dyddiadur yr oedd yn ei ysgrifennu ac oedd yn ei boced pan fu farw. Dywedodd Linda Tomos, Llyfrgellydd Cenedlaethol Llyfrgell Genedlaethol Cymru: "Mae hi'n addas iawn fod Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn cynnal arddangosfa Diffodd yr Awen i goffáu canmlwyddiant marwolaeth Hedd Wyn ac Edward Thomas, dau fardd a fu farw ar faes y gad yn ystod y Rhyfel Mawr. "Mae'n bwysig iawn ein bod yn cadw'r cof yn fyw".