Iolo Williams: Angen newid agwedd parciau cenedlaethol
Mae angen i barciau cenedlaethol Cymru a Lloegr newid eu hagwedd tuag at gadwraeth yn ôl is-lywydd elusen Campaign for National Parks, y naturiaethwr Iolo Williams.
Yn ôl adroddiad gan yr elusen, mae angen i barciau cenedlaethol a'r llywodraeth gymryd camau i daclo hela adar ysglyfaethus a chanolbwyntio ar y darlun ehangach i ail sefydlu'r broses ecolegol naturiol. Mae nifer o rywogaethau ar hyd y parciau cenedlaethol megis y wiwer goch a'r gylfinir mewn trafferthion, er bod nifer o brosiectau yn ceisio eu gwarchod. Yn ôl y naturiaethwr, Iolo Williams "dydy'r status quo ddim digon da". Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud eu bod nhw wedi "ymrwymo i amddiffyn y parciau cenedlaethol a'r ardaloedd o harddwch naturiol ac i warchod y cyfoeth o fywyd gwyllt sydd ynddyn nhw". Dywedodd Mr Williams: "Mae'n hen bryd i'r parciau cenedlaethol drio'i gweld hi a gweithredu er mwyn gwyrdroi sefyllfa annerbyniol o golli natur o'r parciau." Ychwanegodd: "Ar hyd a lled cefn gwlad rydym yn wynebu dirywiad ecolegol sylweddol, ac mae rhaid i barciau cenedlaethol osod esiampl ac arwain y ffordd." Mae'r adroddiad hefyd yn dweud y dylai'r parciau fod yn fwy uchelgeisiol, a newid eu ffyrdd o warchod a rheoli lleoliadau unigol ar gyfer rhai anifeiliaid arbennig. Mae pwyslais hefyd y dylai Llywodraeth y DU a Llywodraeth Cymru weithio gyda'r parciau i gynnig ffordd newydd o warchod byd natur. Prif Weithredwr Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yw Tegryn Jones a dywedodd ar raglen y Post Cyntaf, Radio Cymru ei bod hi'n "anodd iawn anghytuno gyda Iolo Williams". "Mae hwn yn broblem llawer mwy eang a dim yn cael ei gyfyngu i barciau cenedlaethol, ac mae mwy o waith yn cael ei wneud mewn parciau cenedlaethol na gweddill y wlad," meddai. Yn ogystal â gwarchod natur, mae'r grŵp ymgyrchu hefyd yn dweud y dylai taliadau i ffermwyr yn y dyfodol ganolbwyntio mwy ar yr amgylchedd, a'i bod hi'n hanfodol i gynnal gwarchodaeth natur ar ôl i'r DU adael yr Undeb Ewropeaidd. Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym wedi ymrwymo i amddiffyn y parciau ceneladethol a'r ardaloedd o harddwch naturiol ac i warchod y cyfoeth o fywyd gwyllt sydd ynddyn nhw."