Gwirfoddolwyr yn helpu cannoedd o bobl ym Mlaenau Gwent
Pan ddechreuodd Phillip Dobbs - gweithiwr dur sydd wedi ymddeol - hunan ynysu yn Nhredegar, doedd ganddo neb i roi cymorth iddo.
Roedd un perthynas iddo yn Birmingham mor bryderus nes iddyn nhw ffonio'r heddlu. Yr heddlu yn eu tro wnaeth ei annog i gysylltu gyda chriw o wirfoddolwyr sydd bellach wedi cludo 4,000 o eitemau i bobl sydd eu hangen ar draws Blaenau Gwent. Mae gweithlu cymunedol Tredegar wedi sicrhau fod pobl yn derbyn eitemau gan gynnwys bwyd, prydau ysgol a meddyginiaethau. 'Ysbryd Aneurin Bevan yn fyw' Pan ddechreuodd y pandemig yn y DU roedd Mr Dobbs, 81 oed, yn nerfus iawn o fynd allan o'i gartref. "Maen nhw wedi fy helpu i allan o sefyllfa anodd iawn," meddai. "Mae ysbryd Aneurin Bevan yn fyw ac yn iach yn y gwaith y mae'r bobl yma'n gwneud. "Fedra i ddim diolch digon iddyn nhw." Pan ddechreuodd y cyfyngiadau ym mis Mawrth, fe ddaeth yn amlwg na fyddai Theatr Fach Tredegar yn denu cynulleidfaoedd am beth amser. Yn hytrach na'i gau fe benderfynodd y tîm oedd yn gweithio yno ddefnyddio'r adeilad mewn ffordd wahanol. Mae Cymru Creations fel arfer yn rhedeg prosiectau sy'n ymchwilio i hanes yr ardal ac yn gwneud ffilmiau addysgol gyda phlant lleol. Ond fe ddefnyddiodd y staff eu sgiliau i gynnig rhywbeth gwahanol i'r ardal - Kevin Phillips, Alan Terrell, Richard Warner, Jay Sweeney a John Morgan oedd wrth y llyw. I ddechrau roedd y tasglu newydd yn rhedeg negeseuon i'r 160 o aelodau o glwb dros-60 Tredegar, a chyn hir roedd y cyngor tref wedi dosbarthu taflenni i bob cartref yn yr ardal. Tyfodd y pump gwreiddiol i dîm o 25 o wirfoddolwyr oedd yn derbyn 200 o alwadau y dydd gan bobl yn gofyn am help. Dywedodd Mr Phillips: "Roedd hi'n amlwg o'r wythnos gyntaf bod gwir angen tasglu fel hyn. "Cyn hir roedden ni'n cludo prydau ysgol am ddim i Ysgol Gyfun Tredegar, meddyginiaethau a phresgripsiynau i ddwy siop fferyllydd lleol, siopa personol a mynd â phecynnau bwyd am ddim i deuluoedd oedd wir angen cymorth." Gyda chymorth capeli lleol, elusennau a sefydliadau fel Cefn Golau Together a Chanolfan Gymunedol Sirhowy, a gyda becws Brace's yn darparu 200 torth bob wythnos i'w dosbarthu, mae'r criw wedi ehangu eu gwaith ar draws Blaenau Gwent. Ychwanegodd Mr Phillips: "Beth sy'n anhygoel am y criw o gyn-athrawon, gweithwyr dur, cynghorwyr lleol, gwneuthurwyr ffilmiau ac ati, yw sut y maen nhw wedi ateb yr her yma mewn cyfnod o ansicrwydd. "Bob dydd mae'r criw yn ceisio darparu cymorth i bwy bynnag sydd angen ein help." Yn cydlynu'r cyfan mae Ffion Cudlip - myfyriwr ffilm - a Jacquelin Thomas, sy'n gweithio yn y diwydiant dur. Ymhlith y rhai sydd wedi cael help mae Rhyanedd Price, 71 oed, a ddywedodd bod y criw wedi bod yn gwbl allweddol iddi. Mae Maria Phillips yn 76 oed ac yn dweud bod yr help gan y tîm wedi bod "yn anhygoel." "Dydw i ddim yn gwybod beth fydden ni wedi ei wneud hebddyn nhw," meddai.