Nifer hunanladdiadau'n fwy na marwolaethau Afghanistan
Mae rhaglen Panorama'n dweud bod nifer hunanladdiadau milwyr a chyn-filwyr o Brydain y llynedd yn fwy na marwolaethau milwyr yn Afghanistan.
Cafodd ymchwilwyr y rhaglen wybod bod 21 o filwyr a 29 o gyn-filwyr wedi lladd eu hunain yn 2012. Yn Afghanistan yn yr un cyfnod bu farw 44 o filwyr. Tra bod teuluoedd rhai o'r milwyr wedi honni nad oedd digon o gefnogaeth, mae'r Weinyddiaeth Amddiffyn wedi dweud bod pob hunanladdiad yn "drychineb". Ffrwydrad Un milwr laddodd ei hun oedd Is-Sarjant Dan Collins o Tiers Cross ger Hwlffordd, Sir Benfro, oedd wedi bod yn nhalaith Helmand yn Afghanistan yn haf 2009. Roedd yn 29 oed ac roedd ei ffrind, Is-Gorporal Dane Elson, wedi ei ladd oherwydd ffrwydrad ychydig o lathenni i ffwrdd. Dywedodd ei fam, Deana Collins, fod ei ymddygiad wedi newid. "Dwi'n cofio'r alwad ffôn pan ddywedodd: 'Mae'r lle hwn yn uffern ar y ddaear ... dwi eise dianc'." Ar ôl chwe mis daeth yr is-sarjant adref. Dywedodd ei gariad Vicky Roach: "Yr hunllefe oedd y pethe mwya' ... roedd yn amlwg ei fod yn ailfyw popeth." Ailafael Ar ôl 10 mis o driniaeth dywedodd y Fyddin y gallai'r milwr ailafael yn ei ddyletswyddau'n fuan. O fewn tri mis ceisiodd ladd ei hun ddwywaith. "Roeddwn i eisie ei helpu ond ddim yn siwr beth i' 'neud," meddai ei gariad. "Ond roeddwn i'n gorfod gofyn iddo fe adel." Nos Galan gadawodd y milwr ei thŷ, gwisgo ei lifrai a gyrru i Fynyddoedd y Preseli. Recordiodd fideo ffarwel ar ei ffôn cyn crogi ei hunan. Roedd angladd anrhydedd milwrol llawn yn Eglwys y Santes Fair, Aberteifi. Yn is Cafwyd hyd i'r ffigwr o 21 (y milwyr laddodd eu hunain) oherwydd cais o dan y Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth. Dywedodd y weinyddiaeth fod cyfraddau hunanladdiad ac Anhwylder Straen Wedi Trawma'n is ymhlith milwyr na rhai nad oedd yn y lluoedd arfog. Yn wahanol i Lywodraeth America, dyw Llywodraeth Prydain ddim yn cofnodi cyfradd hunanladdiad cyn-filwyr. Ond daeth ymchwilwyr o hyd i'r wybodaeth ar ôl ysgrifennu at grwneriaid a chwilio am erthyglau papur newydd.