Datgelu pwy ydy 'arwr' yr ystadegau
Bob dydd am 3pm ers 10 Mawrth mae ystadegau yn cael eu cyhoeddi sy'n mesur lle rydan ni'r Cymry'n sefyll yn y frwydr yn erbyn Covid-19.
Mae'r ystadegau'n ymddangos yn ddyddiol mewn ffurf tabl cryno a syml sy'n dangos y cynnydd neu'r gostyngiad yn yr achosion o'r feirws dros nos ymhob un o awdurdodau iechyd Cymru, ac hefyd nifer y marwolaethau ymhob rhanbarth. Hyn i gyd ar ffurff gwybodaeth hawdd i'w ddeall a'i ddehongli. Ond nid swyddfa ystadegau swyddogol, na chwaith unrhyw fudiad gwirfoddol neu fusnes sydd y tu ôl i'r gwybodaeth werthfawr, ond bachgen ysgol sy'n gweithredu'r cyfan ar ei ben ei hun. Ac yntau'n ddim ond 16 oed roedd Lloyd Warburton wedi bod yn paratoi at sefyll ei arholiadau TGAU. Ond â rheiny bellach wedi eu canslo, mae Lloyd wedi defnyddio'r holl amser rhydd annisgwyl i gynnig gwasanaeth gwerthfawr i'r genedl - a hynny'n rhad ac am ddim. "Rydw i wedi penderfynu gwneud hyn oherwydd doedd neb arall yn creu rhywbeth tebyg. Roedd wastad gen i ddiddordeb cryf mewn ystadegau a mapiau, ac ar ôl i'r achosion yng Nghymru ddechrau cynyddu, penderfynais i greu tabl a map syml iawn, gan ddefnyddio PowerPoint a Paint. Dim ond hobi oedd o ar y pryd." Ar adeg pan mae miloedd o bobl Cymru a thu hwnt eisiau gwybodaeth drylwyr, gywir a chyfredol mewn un lle, mae Lloyd Warburton wedi dod yn dipyn o arwr. Yn y cyfnod yma mae wedi ennill miloedd o ddilynwyr ar Twitter ac erbyn hyn mae ganddo dros 8,000 yn ei ddilyn. Er nad yw'n derbyn ceiniog am ei waith mae dros 180 o bobl eisoes wedi ei dalu mewn paneidiau ac wedi 'prynu paned o goffi' iddo ar ei wefan fel arwydd o ddiolch a chefnogaeth. Ond erbyn hyn, mae'r hobi wedi dod yn arfer dyddiol. Ydi, mae'n gweithio gyda ffigyrau swyddogol, ond fel diddordeb yn unig mae'n casglu a chyflwyno'r data. "Am tua 2 o'r gloch bob brynhawn, rydw i'n ymweld â gwefan Iechyd Cyhoeddus Cymru (ICC). Cyn gynted ag bydd y rhifau yn cael eu cyhoeddi, rydw i'n rhoi nhw ar fy ngwefan mewn ffurf hawdd ei ddarllen, gyda mapiau a graffiau yn dangos y wybodaeth yn glir a chryno. "Weithiau, mae'r ffordd mae ICC yn cyhoeddi'r data yn newid, felly mae rhaid i mi addasu'r wefan neu'r sleidiau. Ar ôl diweddaru'r wefan, rwy'n mynd ati i greu sleid. Rydw i dal i ddefnyddio PowerPoint a Paint oherwydd maen nhw mor hawdd i ddefnyddio a newid beth bynnag sydd angen." Yn sgil ei waith mae'r bachgen o ardal Aberystwyth wedi ennill ei blwyf ar y cyfryngau cymdeithasol fel ffynhonnell ddibynadwy o ffeithiau. Mae pobl yn troi ato am farn ystadegol tra bod eraill yn canmol ei waith o greu platfform cwbl newydd lle nad oedd y wybodaeth yn cael ei gyflwyno fel hyn yn unman arall ar y we. Beth felly sydd wedi denu bachgen ifanc at y fath waith pwysig yn ystod y pandemig? Ai diddordeb mewn iechyd ynteu'r ystadegau eu hunain yw'r apêl? "Y ddau i ddweud y gwir," meddai Lloyd. "Ers dechrau TGAU, mae Bioleg wastad wedi sefyll mas fel un o fy hoff bynciau, ond ni fyddwn yn gwneud hyn heb ddiddordeb mewn mathemateg ac ystadegau hefyd. Yn 2015, 2017 a 2019, mi wnes i ychydig o waith gydag ystadegau canlyniadau etholiadau, felly mae rhywbeth wedi fy niddori am ystadegau ers i mi fod yn blentyn ifanc." Dywedodd un o ffrindiau Lloyd: "Rydw i'n reit falch yn gweld Lloyd yn cael cydnabyddiaeth am ei ddiweddariadau dyddiol ar y Covid-19. Am yr holl ymdrech mae o wedi rhoi i mewn i allu helpu'r wlad, mae'n haeddu'r enwogrwydd mae o wedi ei dderbyn." Ac mae ei fam, Donna, hefyd yn hynod o falch ohono a'r ffordd bositif mae o'n treulio ei amser yn sgil y siom o beidio sefyll ei arholiadau TGAU. "Mae ei allu i roi data mewn ffurf hawdd ei ddarllen yn drawiadol," meddai. "Mae'r sylw mae ei waith wedi ei dderbyn wedi bod yn syfrdanol." Meddai Lloyd: "Fy mhrif ddiddordebau fel arfer yw gwleidyddiaeth, awyrennau ac, wrth gwrs, mapiau. Mae hefyd gen i ddiddordeb yn codio, ond dydw i ddim yn dda iawn arno! Fel TGAU, rydw i'n gwneud yr holl bynciau craidd (gan gynnwys Cymraeg Iaith Gyntaf) a dewisais Daearyddiaeth, TGCH (Technoleg Gwybodaeth a Chyfathrebu) a Ffrangeg i fynd gyda nhw. Rydw i'n disgwyl canlyniadau gwych ym mis Awst!" Ac o gymryd y bydd y canlyniadau'n plesio fis Awst, beth yw'r cynlluniau ar gyfer y dyfodol? "Ym mis Medi, rydw i am ddechrau lefelau-A mewn Bioleg, Daearyddiaeth, Cymdeithaseg a, gobeithio, Ffiseg. Ar ôl hynny, gobeithio mynd i brifysgol a chael swydd dda, ond does gen i ddim cynllun pendant ar ôl lefelau A." Hefyd o ddiddordeb: