Colled ariannol i elusennau yn sgil canslo heriau chwaraeon
Oherwydd cyfyngiadau Covid-19 mae nifer o ddigwyddiadau chwaraeon torfol wedi cael eu gohirio neu wedi gorfod addasu eleni.
Lowri RobertsGohebydd BBC Cymru Yn eu plith mae hanner marathon Caerdydd oedd i fod i'w gynnal y penwythnos hwn. Athletwyr proffesiynol yn unig fydd yn cael rhedeg Marathon Llundain ddydd Sul a hynny ar gwrs arbennig heb gefnogwyr. Gyda miloedd o bobl fel arfer yn rhedeg i godi arian mae elusennau wedi gweld cwymp sylweddol yn eu hincwm. Y llynedd rhedodd 20,000 o bobl hanner marathon Caerdydd. Roedd ryw draean o'r athletwyr yn codi arian i achosion da gyda dros £3m o bunnau wedi ei godi i dros 90 o elusennau. Yn ôl pennaeth elusen Macmillan yng Nghymru, Richard Pugh, mae gohirio digwyddiadau o'r fath wedi bod yn ergyd enfawr. "Mae llawer o bobl yn rhedeg bob blwyddyn, ddim yn dweud wrth yr elusen, a wedyn yn rhoi arian - a dim jyst elusen ni. "Beth sydd wedi digwydd dros y tair blynedd nesaf a blwyddyn yma, ni'n mynd i golli dros £150 miliwn. Mae hynny yn 3,000 o nyrsys, so chi'n gallu gweld beth mae'r effaith yn mynd i fod. "Mae'r arian mae bobl yn ei roi i ni yn cael ei roi mewn i cyfleusterau, ond os ni ddim yn codi'r arian ni ddim yn gallu ei roi e i mewn i'r cyfleusterau, ac mae hynny'n mynd i fod yn ddiflas iawn i'r cleifion a'u teuluoedd nhw." Codi arian i Macmillan er cof am ei dad oedd bwriad Gildas Griffiths. Dringo'r Wyddfa oedd y nod ond pan ddaeth Covid-19 bu'n rhaid addasu. "Y syniad oedd i wneud e ym mis Ebrill blwyddyn yma ond oherwydd y coronafeirws ro'n ni di gorfod newid ein planiau, a benderfynes i falle neud e ym mis Gorffennaf ac roedd hwnna di gorfod newid hefyd. "Felly gethon ni'r slot ma ddaeth lan ym mis Medi lle oedd e'n saff i ni neud e... oedd grŵp o 33 o ni yn barod i fynd a benderfynon ni beth bynnag yw'r tywydd, off a ni. "Wi'n deall bod e'n anodd i drefnu pethau amrywiol fel dringo mynydd gyda grwpiau mawr ond mae fe yn fwy pwysig achos mae'r elusennau mawr a rhai bach wedi cael lot o drwbwl i gael budd-daliau neu rhoddion arian wrth bobl", meddai Mr Griffiths. Ergyd drom Addasu i'r normal newydd y mae'r elusennau'n gorfod ei wneud - mae eu coffrau yn wacach, ond y gwaith yr un mor heriol. "Ni 'di gweld cwymp sylweddol yn ein hincwm ni dros y flwyddyn ddiwetha", meddai Menna Thomas, Arweinydd Polisi elusen Barnado's. "Yng Nghymru nethon ni godi £50,000 blwyddyn diwethaf trwy ddigwyddiadau codi arian ac na'th hanner marathon yng Nghaerdydd godi £22,000 o'r arian yna. Felly mae e'n ergyd drom i ni pan fod un digwyddiad fel yna'n cael ei ganslo. "Mae ychydig bach o arian brys wedi dod gan y Llywodraeth a gan rai asiantaethau eraill," meddai Ms Thomas, " ond a dweud y gwir mae codi arian yn lleol yn bwysig iawn, iawn i elusennau fel Barnado's trwy digwyddiadau fel na a'r siopau." Annog rhedwyr amatur i redeg 26 milltir yn lleol y mae trefnwyr marathon Llundain eleni. Un fydd yn gwneud hynny yn Nyffryn Aman yw'r cyn asgellwr rygbi rhyngwladol, Shane Williams. Yn wreiddiol ei fwriad oedd cyd-redeg gyda chyn-gapten Cymru, a'i gyfaill, Ryan Jones yn Abertawe, ond mae cyfyngiadau ar deithio wedi rhoi stop ar y trefniant yna. "Fi methu chwaith rhedeg lan i Frynaman achos ei fod e'n ardal Castell Nedd-Port Talbot sydd yn wynebu cyfyngiadau," meddai, "felly fi'n bwriadu rhedeg lan a nôl i Rhydaman cwpwl o weithie. "Fi'n codi arian i'r elusen Wooden Spoon, a challenge yw e, a gobeithio allith rhai pobl - social distancing wrth gwrs - ddod i redeg 'bach o fe gyda fi hefyd dydd Sul a cadw cwmni i fi."