Newid hinsawdd: 'Angen mwy o weithredu yng Nghymru'
Mae angen mwy o weithredu yng Nghymru i gynllunio ar gyfer y risgiau a ddaw yn sgil newid hinsawdd, mae astudiaeth gan ymgynghorwyr Llywodraeth y DU yn rhybuddio.
Mae'r adroddiad yn nodi bylchau a diffygion yng nghynlluniau'r dyfodol, ac yn yr ymrwymiadau gwario ar y perygl o lifogydd, rheoli adnoddau naturiol, a'r effaith ar iechyd y cyhoedd. Ar hyn o bryd, "nid oes polisïau yn bodoli" i addasu cartrefi neu adeiladau eraill i ddelio â thymheredd uwch, fel sy'n cael ei ddarogan. Mae Llywodraeth Cymru wedi croesawu'r adroddiad, gan ddweud eu bod yn cymryd camau i lenwi'r bylchau. Ystyried peryglon y dyfodol Fe gymerodd dair blynedd i ysgrifennu'r Adroddiad Tystiolaeth Asesu Risgiau Newid Hinsawdd y DU, sy'n cynnwys cyfraniadau gan gannoedd o wyddonwyr blaenllaw. Mae'n nodi'r risgiau a'r cyfleoedd mwyaf brys sy'n deillio o newid hinsawdd, gyda chrynodeb ar gyfer pob gwlad ddatganoledig gan gynnwys Cymru. Mae'r astudiaeth yn 2,000 tudalen, ac mae wedi ei baratoi gan y Pwyllgor Newid Hinsawdd (CCC), corff annibynnol a sefydlwyd gan Lywodraeth y DU. Roedd yn cynnwys edrych ar feysydd fel risg llifogydd yn y dyfodol, yr effaith ar adnoddau naturiol, pobl, adeiladau, busnes, ffermio a bywyd gwyllt, yn ogystal ag edrych ar faterion diogelwch a senarios newid eithafol yn yr hinsawdd. Mae'r adroddiad yn dweud fod effeithiau newid hinsawdd eisoes yn cael eu gweld yn y DU, gyda 14 o'r 15 mlynedd diwethaf y rhai poethaf ers dechrau cofnodi. Mae cadeirydd Is-bwyllgor Ymaddasu y CSC, Yr Athro Arglwydd John Krebs, wedi dweud wrth BBC Cymru fod y risgiau mae'r wlad yn eu hwynebu yn debyg i'r rhai ar draws y DU, ond bod "seilwaith o ansawdd gwael" yn broblem. "Mae Cymru yn un rhan o'r wlad gyda llawer o stoc tai gwael ac mae angen i ni edrych ar sut yr ydym yn gwneud y cartrefi hynny yn fwy gwydn." Cymru'n 'dechrau'n dda' Ond dywedodd yr Athro Krebs, a oedd unwaith yn ddarlithydd sŵoleg ym Mhrifysgol Bangor, bod Cymru wedi "dechrau'n dda iawn" wrth geisio wynebu'r heriau a ddaw yn sgil newid yn yr hinsawdd. Mae'n rhaid i weinidogion yn San Steffan ymateb yn ffurfiol yn awr, gyda chynlluniau i fynd i'r afael â'r materion a godwyd, tra bod angen i lywodraethau yng Nghymru, Yr Alban a Gogledd Iwerddon hefyd ddefnyddio'r wybodaeth i atgyfnerthu a datblygu eu cyfreithiau eu hunain. Mae Llywodraeth y DU yn llunio asesiadau risg ar newid hinsawdd bob pum mlynedd a bydd hyn yn cael ei gyflwyno i'r Senedd yn y flwyddyn nesaf. Croesawodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru yr adroddiad, gan ddweud y byddai'n cymryd amser i ystyried y canfyddiadau. "Rydym yn ymwybodol o bwysigrwydd datblygu ein cartrefi a'n cymunedau, a dyna pam yr ydym yn cymryd camau i warchod y rhain yn well rhag effeithiau newid yn yr hinsawdd yn y dyfodol."