Ffrae rhestr fer: AS yn galw ar etholwyr i benderfynu
Mae'r Aelod Seneddol Llafur sydd yng nghanol ffrae am restr fer ymgeiswyr sydd ond yn cynnwys merched wedi dweud y dylai aelodau lleol y blaid wneud penderfyniadau eu hunain.
Bydd Ann Clwyd yn ymddeol o sedd Cwm Cynon cyn yr etholiad cyffredinol nesaf yn 2015, ac mae Llafur Cymru wedi dweud bod rhaid i bob ymgeisydd i'r sedd fod yn ddynes. Mae'r penderfyniad wedi cythruddo aelodau lleol, ac maen nhw am gynnal cyfarfod brys gyda'r blaid. Dywedodd y blaid bod gyda nhw record hir o gynyddu amrywiaeth mewn gwleidyddiaeth. 'Yr ymgeisydd orau' Ddydd Sul, dywedodd yr ysgrifennydd lleol, Alun Williams, eu bod nhw am ddewis yr ymgeisydd gorau, beth bynnag eu rhyw. Dywedodd Ann Clwyd nad oedd hi am ddylanwadu ar y sefyllfa, ond ychwanegodd: "Mae hi gwbl i fyny i'r bobl leol yn y blaid i wneud eu penderfyniad eu hunain." Cafodd Ms Clwyd ei hethol am y tro cyntaf yn 1984, ac ar y pryd hi oedd ond y bedwaredd dynes i gael ei hethol i etholaeth yng Nghymru. Dywedodd Mr Williams: "Fe wnaeth ein haelodau wneud hi'n glir i'r Blaid Lafur yn genedlaethol ein bod ni yn erbyn rhestr fer merched yn unig, ond cafodd ein barn ei anwybyddu." Ychwanegodd hefyd bod gan yr etholaeth "record falch o gefnogi merched mewn gweithgareddau gwleidyddol" gydag Aelod Seneddol, Aelod Cynulliad a chynghorwyr sy'n ferched ar gyngor Rhondda Cyngor Taf. Dywedodd llefarydd ar ran Llafur Cymru: "Mae Llafur yn arwain y ffordd ar gynrychiolaeth o ferched yng Nghymru gyda mwy o ASau, ACau a chynghorwyr sy'n ferched nac unrhyw blaid arall a byddwn yn parhau i wneud hynny." Cafodd y penderfyniad i ymestyn defnydd rhestrau byr gyda merched yn unig ei wneud gan is-bwyllgor y Pwyllgor Gweithredol Cenedlaethol Llafur. Mae'n golygu y bydd o leiaf hanner o'r 18 o ymgeiswyr newydd ar gyfer 2015 yn ferched. Yn ogystal ag Ann Clwyd, bydd yr AS Siân James hefyd yn gadael ei swydd yn nwyrain Abertawe cyn yr etholiad nesaf.