'Angen darparu dŵr yfed mewn llefydd cyhoeddus'
Mae'n ymddangos fod busnesau bach yng Nghymru yn dwysáu eu hymdrechion i ostwng gwastraff plastig a mae rhai yn credu bod yr ymdrechion yn hwb i'w busnes.
Mae mân-werthwyr yn dweud fod yna newid wedi bod mewn agweddau a bod yna fwy o ymdrechion bellach i sicrhau bod mwy o blastig yn cael ei ailgylchu. Un awgrym yw y dylai mwy o fannau cyhoeddus ddarparu dŵr yfed i lenwi poteli fel ffordd o leihau faint o wastraff sy'n cael ei gynhyrchu. Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn ystyried nifer o opsiynau ynglŷn a chael dŵr yfed mewn llefydd cyhoeddus. Newid arferion Dywedodd un gwerthwr ffrwythau a llysiau o'r Bont-faen wrth y BBC ei fod yn gwerthu ei gynnyrch yn rhydd a bod pobl yn sylwi ar hynny. Yn ôl perchnogion un siop cynnyrch llaeth yng Nghaerdydd, maen nhw wedi sylwi ar gynnydd yn nifer y bobl sy'n gofyn am gael eu llaeth mewn poteli gwydr. Ychwanegodd un perchennog siop flodau ym Mhort Talbot ei bod hi bellach yn pacio'r blodau mewn papur brown a bod pobl yn eitha' hoffi'r "olwg naturiol". Ar hyn o bryd Cymru, ar gyfartaledd, yw'r wlad sy'n ailgylchu y mwyaf o ddeunydd yn y DU ac mae codi 5c am fag wedi helpu at hynny. Ond mae ymgyrchwyr yn galw ar Lywodraeth Cymru i wneud mwy. Mae 725,000 potel blastig yn cael eu defnyddio yng Nghymru bob dydd ac mae Ailgylchu dros Gymru yn amcangyfrif mai dim ond 50% o'r rhain sy'n cael eu hailgylchu. Mae'r gweddill naill ai'n sbwriel neu'n llenwi safle tirlenwi. Yn ôl y Gymdeithas Cadwraeth Forol mae galw am system gwaredu poteli yng Nghymru ac mae'n galw ar y llywodraeth i fwrw ymlaen â'r cynllun. O dan cynllun o'r fath byddai cwsmeriaid yn talu ychydig yn fwy wrth brynu un potel o ddiod ond bydden nhw'n cael yr arian yn ôl wrth fynd â'r botel wag yn ôl i'r siop. Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod eisoes yn cynnal astudiaeth i gynllun o'r fath ac y bydd adroddiad ar yr astudiaeth yn cael ei gyhoeddi eleni. 'Angen defnyddio ffynhonnau cyhoeddus' Yn ôl Gill Bell o'r Gymdeithas Cadwraeth Forol dylai Llywodraeth Cymru annog pobl i ddefnyddio ffynhonnau cyhoeddus er mwyn atal gwastraff. "Mae angen annog gwsanaethau cyhoeddus fel ysgolion ac ysbytai i gael llefydd lle mae modd llenwi poteli â dŵr." Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud ei bod yn ystyried nifer o opsiynau ynglŷn a chael dŵr yfed mewn llefydd cyhoeddus. Erbyn 2021 mae disgwyl y bydd siopau, caffis a busnesau mewn trefi mawr yn Lloegr yn darparu mannau ail-lenwi dŵr. Ar hyn o bryd mae Dŵr Cymru yn ystyried a fyddai cynllun o'r fath yn gallu gweithio yng Nghymru. Mae'r cwmni eisoes yn darparu gwasanaeth dŵr yfed mewn nifer o ddigwyddiadau megis yr Eisteddfod Genedlaethol a'r Sioe Frenhinol yn Llanelwedd. Yng Nghaerdydd mae'r cyngor yn ystyried y posiblrwydd o ailgyflwyno ffynhonnau mewn rhannau o'r ddinas. Yn y cyfamser mae busnesau bach hefyd yn parhau i wneud newidiadau er mwyn gostwng effaith niweidiol plastig.