घराघरात चित्रकला पोहोचवणाऱ्या या चित्रकाराची ही चित्रं तुम्ही पाहिलीत का?
दीनानाथ दलाल. मराठी कलाविश्वात मनसोक्त मुशाफिरी केलेल्या चित्रकाराचा आज जन्मदिन. 30 मे 1916 रोजी त्यांचा गोव्यात मडगाव येथे जन्म झाला.
'दीपावली' दिवाळी अंकाचं मुखपृष्ठ आणि आतील रेखाटनं यामुळे दीनानाथ दलाल हे नाव घराघरात पोहोचलं. वयाच्या 20व्या वर्षी ते मुंबईत आले. केतकर मास्तरांच्या क्लासमध्ये शिकण्यासाठी गेले, तिथं त्याचं काम पाहून मास्तरांनी शिकण्यसाठी नव्हे तर शिकवण्यासाठी येण्यास सांगितलं. शिकवत असतानाच त्यांनी बाहेरून जे. जे. कला महाविद्यालयाचा डिप्लोमा पूर्ण केला. पुढे मौज प्रकाशनाच्या जागेत काम करण्यासाठी एक खोली मिळाली आणि त्यांच्या व्यावसायिक कामांना खऱ्या अर्थानं सुरुवात झाली. वेगवेगळ्या लेखकांशी संपर्क झाला. सामंतांच्या अॅड एजन्सीमध्ये त्यांनी काम केलं. 'दीपावली'तून दलालांची चित्रं घरोघरी पोहोचली. विनोबांचं हे तैलचित्र, दलालांची खासियत. जलरंगातले महात्मा गांधी. दलालांच्या शैलीचा हा एक अनोखा आविष्कार. 'गोवा' या शीर्षकाखालील लॅण्डस्केपची मालिका. कलाकाराची भावमुद्रा टिपणारी अशी असंख्य चित्र दलालांनी रेखाटली आणि ती लोकप्रियही झाली. काश्मीर चित्रमालिकेसाठी दलाल यांनी केलेला सराव. बोलकं मुखपृष्ठ ही दलालांच्या कामाची आणखी एक लक्षणीय शैली. रणजित देसाई यांच्या 'स्वामी'चं हे सर्वसमावेशक मुखपृष्ठ. विश्राम बेडेकर यांचं 'रणांगण' आणि व्यंकटेश माडगूळकर यांचं 'बनगरवाडी' यांची मुखपृष्ठही दलालांच्या कुंचल्यातून उतरलेली. कथाचित्रांचा सराव दीनानाथ दलाल यांच्या कन्या प्रतिमा वैद्य यांनी ही चित्रं उपलब्ध करून दिली आहेत. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)