सन्दीप लामिछानेको क्रिकेट यात्रा
सन्दीप लामिछानेको भारतको चर्चित व्यवसाय‌िक क्रिकेट प्रतियोगिता आईपीएल यात्रा अहिले 'परीको कथा' जस्तै बनेको छ।
दुई वर्ष अगाड‌िसम्म कतै नाम नसुनिएका लामिछाने छोटो अवधिमा एकाएक राष्ट्रिय टोलीको अभिन्न अंग बने, यु-१९ टोलीको कप्तान बने र उनले हङकङ ब्लिट्जजस्तो व्यावसाय‌िक प्रतियोगिता खेले। त्यहाँ अष्ट्रेलियाका पूर्वकप्तान माइकल क्लार्कजस्ता खेलाडीको नजरमा परेपछि अष्ट्रेलिया पुगे, त्यहाँको ए ग्रेडको प्रतियोगिता खेले र अहिले विश्वकै ठूलो व्यवसाय‌िक क्रिकेट प्रतियोगिता मानिने आईपीएलमा समेत अवसर पाए। यो सबै दुई वर्षभित्र भयो। यसबीच उनले आफ्नो लेग स्प‌िनको जादु छर्दै आएका छन्। यु-१९ विश्वकपमा उनले आयरल्याण्डविरुद्ध ह्याट्रिक विकेट लिए, जुन सफलता यो उमेर समूहमा पाँचजनाले मात्र प्राप्त गरेका छन्। एउटा क्रिकेट अनलाइन सर्भेमा गत वर्ष उनी विश्वका उत्कृष्ट २५ युवा खेलाडीहरुको सूचीमा परेका थिए। 'लिटिल च्याम्प' को उपमा पाएका उनी नेपाली शेन वार्नको उपनामले पनि चर्चित छन्। लेग स्पिनर लामिछानेको 'लेग ब्रेक गुगली' शैली उनको विशेषता मानिन्छ। यो उमेरमा उनले घुमाउरो बलमा माइकल क्लार्कमात्र होइन आईपीएलका प्रशिक्षक रिक्की पोन्टिङ समेत कायल छन्। जसका कारण उनले पहिलो नेपाली खेलाडीका रूपमा आईपीएलमा प्रवेश पाएका हुन्। लामिछाने आईपीएलमा यो वर्ष छानिएका एसोसियटतर्फका एकमात्र खेलाडी समेत हुन्। चर्चा लामिछाने आईपीएलमा छानिएको खबरले नेपालमा ठूलै तरङ्ग ल्याइदिएको थियो। क्रिकेट निकै लोकप्रिय भएको दक्षिण एसियाको सानो राष्ट्र नेपाल, जो एसोसियट राष्ट्रहरूमा टेस्ट खेल्न सक्ने सम्मको सम्भावनाको देशको रुपमा चिनिन्छ, त्यहाँका क्रिकेट प्रेमीहरू यो घटनापछि निकै उत्साहित छन्। सामाजिक सञ्जालहरूमा बधाईको ओइरो नै लाग्यो। नेपालबाट सन्दिपलाई लाखौं क्रिकेट प्रेमीले शुभकामना दिएका छन्। बधाई दिनेमा अन्तर्राष्ट्रिय चर्चित खेलाडीदेखि नेपालका क्रिकेटप्रेमी र राजनीतिज्ञ समेत थिए। नेपालका प्रधानमन्त्री केपी ओलीले ट्वीट गर्दै भनेका थिए, "बधाई सन्दीप। म मात्र होइन सारा नेपालीको तिमीमाथ‌ि गौरव छ। तिम्रो आगामी यात्रा अझ रोचक बनोस्।" फेर‌ि लामिछानेको समाचार त्यतिबेला आएको छ, जतिबेला नेपाल क्रिकेट संघ अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्-आईसीसीको निलम्वनमा छ। घरेलु क्रिकेट संरचना अहिले लगभग ठप्प छ र उकुसमुकुसको वातावरणबाट नेपाली क्रिकेट मुक्त भएको हेर्ने चाहनामा क्रिकेट प्रेमीहरू छन्। यस्तो परिस्थितिमा एक नेपाली आईपीएलमा पुग्नुले ओरालो लागेको नेपाली क्रिकेटलाई उकास्न मद्दत पुग्ने क्रिकेट अधिकारीहरूको ठम्याइ छ। राष्ट्रिय टोलीका पूर्वप्रशिक्षक राजु बस्नेत भन्छन् , "सन्दीप एकजना प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन्। उनको आइपीएल उपस्थितिले नेपालमा पनि उतिक्कै राम्रा क्रिकेटरहरू छन् भन्ने सन्देश फेर‌ि दोहोरिएको छ र यसले अन्य युवा खेलाडीलाई समेत ऊर्जा मिलेको छ।" विगत लामिछाने नेपालको पहाडी जिल्ला स्याङ्जामा जन्मिएका हुन्। बुबा भारतीय रेल्वे सेवामा काम गर्ने भएकाले बाल्यकाल भारतमा ब‌िताएका उनले त्यहाँ आधारभूत क्रिकेट सिकेका थिए। पछि पढाइका लागि नेपाल फर्के। पश्चिम नेपालको नवलपरासीको रजहरमा दिदीको घरमा बसे र त्यहाँ क्रिकेट सिक्न मग्न भए। लामिछाने आफ्नो गाँउबाट १८ किमी टाढा रहेको चितवन क्रिकेट एकेडेमीमा दिनहुँ प्रशिक्षण गर्न आँउथे। उनका प्रशिक्षक राजु खड्का लामिछानेबारे भन्छन्, "पहिलो दिनमा नै उनी अरूभन्दा अलग छन् भन्ने मलाई लागेको थियो। उनको बल घुमाई असाधारण थियो। अनि सिक्ने भोक उनमा धेरै थियो।" प्रशिक्षक राजुले उनलाई १९ वर्षको राष्ट्रिय टोलीमा समावेश गर्ने प्रयास गरे। तर सुरुमा उनी छनोटमा पर्न सकेनन्। त्यसैबेला नेपालका श्रीलंकाली मूलका क्यानेडेली प्रशिक्षक पुबुदु दशानायक नयाँ खेलाडीको खोजीमा थिए। ट्यालेन्ट हन्टको क्रममा चितवन एकेडेमीमा पुगेका प्रशिक्षक पुबुदु लामिछानेलाई देखेपछि तत्कालै प्रभावित भए र सिधै राष्ट्रिय टोलीको क्याम्पमा बोलाए। त्यहाँबाट उनको राष्ट्रिय टोलीको यात्रा सुरु भयो र उनले फर्केर हेर्नुपरेन। प्रतीक्षा आईपीएलमा छानिएपछि अब नयाँ बहस शुरु भएको थियो-- सन्दिपले आइपीएलमा खेल्न पाउँछन् की बेन्चमै सीमित हुनेछन्? दिल्ली डेयरडेभिल्सले ४ करोड भारुमा किनेका अर्का अनुभवी लेग स्पिनर अमृत मिश्रा पनि छन्। जसको उपस्थितिमा २० लाख भारुमा लिइएका लामिछानेले कमै मात्र मौका पाउन सक्ने अनुमान गरिएको थियो। अनुमान गरिए झैं मैदानमा उत्रिन सदिपले ११ वटा खेल पर्खिनुपर्‍यो। १२ औं खेलमा भारतीय कप्तान विराट कोहलीको टिम रोयल च्यालेञ्जर्स ब्यांगलोरविरुद्ध उनले पहिलो मौका पाए। त्यो खेलसँगै लामिछानेको नाममा थुप्रै इतिहास एक साथ बन्यो। उनी आइपीएल खेल्ने पहिलो नेपाली, आइपीएल खेल्ने १३ औं राष्ट्रका खेलाडी, तेस्रो कम उमेरका खेलाडी बने। महत्त्वपूर्ण कुरा के रह्यो भने उनको पहिलो खेलको प्रदर्शन उतिकै प्रभावकारी बन्न सक्यो। कप्तान कोहली र विश्वमै कहलिएका एबी डी भिलियर्सविरुद्ध उनले बल फ्याँके। र, ती खेलाडीले सन्दीपको बलिङ शैलीको खुलेर प्रशंसा गरे। पूरै ४ ओभर बलिङ गरेका उनले २५ रन दिएर १ विकेट लिन सफल भएका थिए। सन्दीपले रोयल च्यालेञ्जर्सका विकेटकिपर-ब्याट्सम्यान पार्थ‌िव पटेललाई एलबीडब्लुको धरापमा पारेका थिए। धैर्य दिल्लीमा आबद्ध भएपछि लामिछानेले भनेका थिए, "आईपीएलमा आबद्ध हुन पाउनु नै मेरो लागि उपलब्धि हो। मैले यहाँबाट धेरै कुरा सिक्न सक्छु।" ११ वटा खेल बेन्चमा बसेर बिताएपछि उनको प्रतिक्रिया थियो, "यो मेरो धैर्यको परीक्षा हो। जीवनमा अझै धेरै परीक्षा मैले दिनुछ।" दिल्लीले अब भारतका चर्चित पूर्व कप्तान महेन्द्र सिंह धोनीको चेन्नई सुपर किंग्स र तीन पटक आइपीएल जितेको रोहित शर्माको टोली मुम्बई इन्डियन्सविरुद्ध खेल्दैछ। सन्दीपको पछिल्लो प्रदर्शनले घरेलु मैदान दिल्लीमै हुने यी दुवै खेलमा उनले खेल्न पाउने सम्भावना रहेको बताइन्छ। आईपीएल युवा नेपाली खेलाडी सन्दीपको छलाङको पहिलो पाइला हो। बाँकी पाइला अब उनले गर्ने प्रदर्शनले निर्धारण गर्नेछ।