अयोध्यामा फेरि किन हिन्दू-मुसलमान विवाद?
भारतको उत्तर प्रदेश राज्यस्थित अयोध्यामा भेला भएका दशौँ हजार हिन्दूहरूले १६औँ शताब्दीको बाबरी मस्जिद रहेको स्थानमा मन्दिर निर्माणको माग गरेका छन्।
सन् १९९२ मा दक्षिणपन्थी हिन्दूहरूको भिडले उक्त मस्जिद भत्काएको थियो र पछिल्ला केही महिनायता त्यहाँ मन्दिर बनाउने चर्चा चल्दै आएको छ। त्यस्तो माग राख्नेमा धेरैजसो सांसद, मन्त्री र सत्तारूढ भारतीय जनता पार्टी (बीजेपी) का नेताहरू छन्। भारतको सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको उत्तर प्रदेश राज्यले केन्द्रीय संसद्‌मा सबैभन्दा बढी सांसद पठाउँछ। कारण देशको आगामी सरकार बनाउन चाहने जुनसुकै पार्टीले उक्त प्रदेशमा ठूलै जित हासिल गर्नुपर्ने हुन्छ। सम्वाददाताहरूका अनुसार बीजेपीले पुन: एकपटक उक्त मन्दिर रहेको उत्तर प्रदेश राज्यका हिन्दूहरूलाई धार्मिक भावनाका आडमा उचाल्न खोजिरहेको छ। पार्टीको त्यस्तै रणनीतिले सन् २०१४ मा काम गरेको थियो जतिखेर कुल ८० मध्ये बीजेपीले ७१ सीट जितेको थियो। त्यस्तो लहरले गत वर्षको राज्य स्तरको चुनावमा समेत भव्य विजयसाथ हिन्दू कट्टरपन्थी योगी आदित्यनाथलाई मुख्यमन्त्री बनाए तापनि बीजेपीले थुप्रै स्थानीय चुनावमा भने हार बेहोर्‍यो । त्यस्तो हारको एउटा कारण खडेरी र कृषि उत्पादन घट्दा सरकारले राहत दिन नसक्नुमा थियो। सन् १९९२ मा एउटा भिडले बाबरी मस्जिद भत्काइदिएको थियो अयोध्याबाट गुमेको आफ्नो प्रभाव बीजेपीले फिर्ता ल्याउन खोज्नेछ। इतिहास बाबरी मस्जिदका लागि हिन्दू र मुस्लिमहरू एक शताब्दी अघिदेखि भिड्दै आएका छन्। विश्व हिन्दू परिषद्‌ र अन्य हिन्दू समूहरूले १६ ‍औँ शताब्दीमा बाबरी मस्जिद रहेकै ठाउँमा हिन्दू मन्दिर बनाउन चाहेका छन्। हिन्दूहरूले उत्तर प्रदेशस्थित धार्मिक क्षेत्रमा उनीहरूले धेरै मान्ने भगवान् रामको जन्म भएको विश्वास गर्छन्। तर मुसलमानहरूले आफूहरूले त्यहाँ पुस्तौँसम्म प्रार्थना गरेको बताउँछन्। सन् १९९२ मा हिन्दूहरूको एउटा भिडले त्यहाँ रहेको मस्जिदलाई भत्काइदिएपछि दुई समुदायबीचको तनाव चुलिएको थियो। विवादहरू बढेपछिका पछिल्ला दशकमा हिन्दू र मुस्लिम पक्षधरहरू धेरै पटक अदालतसम्म पुगेका छन्। भारतको सर्वोच्च अदालतले त्यस्तै एउटा मुद्दामा ज्यानुअरी २०१९ मा सुनुवाइका लागि मिति तोकेको छ। तर इलाहाबाद उच्च अदालतले भने सन् २०१० मा मस्जिद रहेको उक्त मुख्य क्षेत्रलाई तीन भागमा विभाजित गरेर दुईतिहाइ क्षेत्र हिन्दूलाई र एकतिहाइ मुस्लिमलाई दिने फैसला सुनाएको थियो। उक्त फैसलाले पहिलोपटक त्यस ठाउँ भगवान् रामको जन्मस्थल हो भन्ने कुरालाई समेत उल्लेख गरेको थियो।