Президент сайлови: Эмомали Раҳмон ёки Рустам Раҳмон? - Жавобни ким берди? Тожикистон, O'zbekiston, yangiliklar
Президент сайлови: Эмомали Раҳмон ёки Рустам Раҳмон? - Мустақил Касаба уюшмалари федерацияси барча гап-сўзларга якун ясади. Президентлик учун ўғли Рустам Раҳмон эмас, яна отаси Эмомали Раҳмон беллашадиган бўлди.
Тожикистонда бу йилги президент сайлови шу йилнинг 11 октябрь кунига режаланган. Бунга глобал коронавирус пандемияси ҳам тўсқинлик қила олмаган. Амалдаги президентнинг номзодини яна Тожикистон Мустақил Касаба уюшмалари федерацияси илгари сурган. Эмомали Раҳмон ҳозирча бешинчи номзод бўлган. Орада Тожикистонда амалда бўлган етти сиёсий партиядан тўрттаси ҳам ўз номзодларини эълон қилишган. Нисбатан мухолиф, деб кўрилган Социал-демократик партия ўз номзодини қўйишдан бош тортган. Акс ҳолда бу сайловга "асоссиз қонуний тус бериши"ни айтган. Тожикистон, сайлов ва мухолифат Тожикистон Ислом уйғониш партияси, беш йилдирки, мамлакатда фаолиятда эмас. Тожик расмийлари 2015 йили сентябридаги Тожикистондаги қонли ҳодисаларда Ислом уйғониш партиясини айблаган, партия фаолиятини тақиқлаб, аъзоларини ҳибсга олган. Исломий партия зўравонликларга алоқадорлигини рад этган, босимларни президент Эмомали Раҳмоннинг мухолифларини сиёсий саҳнадан сиқиб чиқариш ҳаракатлари, деб баҳолаган. Ислом Уйғониш партияси раҳбари Муҳиддин Кабирий ва партия фаоллари ватанини тарк этишга мажбур бўлишган. Тожикистон Ислом уйғониш партияси собиқ СССР ҳудудидаги ягона исломий сиёсий ва Тожикистон парламентида ўринга эга бўлган партия эди. 2017 йилда Шанхай Ҳамкорлик ташкилотининг қароргоҳи Тошкентда бўлган Минтақавий Аксилтеррор структураси мухолифатдаги Тожикистон Ислом уйғониш партиясини террорчи ташкилотлар рўйхатига киритган. Шунингдек, Шанхай ташкилотига аъзо мамлакатларнинг 3000 дан ортиқ фуқаросини халқаро қидирувга берган. Янгилик ва таҳлил Эмомали Раҳмоннинг номзоди билан боғлиқ янгилик кеча, чоршанба кунининг ўзидаёқ қатор етакчи минтақавий нашрларнинг диққат-эътиборини тортган. Улардан айримлари аллақачон таҳлилга ҳам берилишган. Президент Эмомали Раҳмон ҳозир 67 ёшда. У жорий пайтда Марказий Осиёда қудратда энг узоқ қолаётган президент бўлади. Эмомали Раҳмон Тожикистонда бўлиб ўтган сўнгги тўрт президент сайловининг барчасида бирдек ғалаба қозонган. Агар, бу йилги сайловда ҳам ғолиб чиқса, ваколати яна етти йилга узаяди. Eurasianet.org интернет нашрининг ёзишича, худди шу боис ҳам сўнггига қадар яна бир бор президент Раҳмон номзоди илгари сурилишига шубҳалар бўлган. Нашр Мустақил Касаба уюшмалари федерацияси фаолиятига ҳам алоҳида эътибор қаратган. Ташкилот асосан бир неча йилда бир марта Эмомали Раҳмон номзодини президентликка илгари суриш билан банд экандек кўриниши ҳақида ёзган. Кўпчилик амалдаги президент қудратни тўнғич ўғли - Сенат раиси ва Душанбе шаҳар ҳокими Рустам Эмомалига "топширишини кутган". Таъбир жоиз, бу каби кутишларга Тожикистонда 2016 йилда бўлиб ўтган конституцион тузатишларга оид референдум ҳам сабаб бўлмай қолмаган. Референдум Тожикистон президентлиги учун 35 эмас, 30 ёшдан беллашишга йўл очган. Рустам Эмомали эса, ҳозир 32 ёшда. Аммо худди шу референдумда яна бир конституцион тузатиш маъқулланган. У Эмомали Раҳмонга истаган вақтгача президентликка даъвогарлик қилиш имконини берган. "Энди энг қизиғи Эмомали Раҳмоннинг бу галги сайловда қандай фарқ билан ютиб чиқишида", - деб давом этади нашр. Маҳаллий кузатувчилар Рустам Эмомалининг, айниқса, сўнгги йилларда анчайин фаоллашганига эътибор қаратишган. Унинг отаси иштирокидаги деярли барча тадбирларда ҳозир экани кўрилган. Eurasianet.org худди шу воқеъликни назарда тутаркан, "Рустам Эмомалининг сўнгги ҳафталарда аввалгидек кўриниш бермай қўйгани"га ўз диққатини қаратган. Президент сайлови Тожикистонда президент сайлови, одатда, 6 ноябрь куни ўтказиб келинган. Нашр ҳукуматдаги манбасига таяниб, бу йилгиси нега бир неча ҳафта олдин ўтказилаётгани саволига ҳам ойдинлик киритишга муваффақ бўлган. Eurasianet.org нинг ёзишича, мулозимлар сайлов коронавирус яна ўз забтига олган бир пайтга тўғри келишининг олдини олмоқчи бўлишган. Тожикистон жорий пайтда минтақанинг коронавирус энг кам тарқалган давлати бўлиб турибди. Агар, расмий статистикага таянилса, жорий пайтда мамлакатда коронавирусга чалинганларнинг жами сони 8 мингдан сал ошади. Аммо мустақил манбалар ҳақиқий рақамларнинг расмийсидан анча кўп эканини даъво қилиб келишади. Тожикистон минтақанинг Ислом Каримов Ўзбекистони сув юзасидан "уруш ёқасигача бориб қолган" давлати бўлади. Шавкат Мирзиёев қудратга келиши ортидан, таъбир жоиз, "орадаги музлар буткул эриган", бу янги Ўзбекистон президенти минтақавий сиёсати, дипломатиясининг улкан ютуғи сифатида ҳам эътироф этилган. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek