Янгиланмоқда, Қирғизистон: Жээнбеков кетиши эҳтимолига ишора қилди, Бош вазир, спикер кетди - видео, Qirg'iziston, O'zbekiston, dunyo, yangiliklar
Қирғизистон: Жээнбеков кетиши эҳтимолига ишора қилди, Бош вазир, спикер кетди - намойишчилар президент ва ҳукумат истеъфосини талаб қилишаётганди.
Охири YouTube пост, 1 Намойишлар 4 октябрь кунги зиддиятли президент сайлови ортидан бошланиб кетган. Дастлабки натижалар сайловда қатнашган 16 партия орасидан ҳукуматга яқин, деб кўрилган тўрттасининг парламентга ўтганига далолат қилган. Энг йирик намойишлар пойтахт Бишкекда кузатилган, кейинчалик зўравон тус олган. Бир гуруҳ намойишчилар парламент-Оқ уй, ҳукумат ва давлат хавфсизлик миллий қўмитаси биносига бостириб киришган. Ҳибсхонада бўлган собиқ президент Алмазбек Атамбаев ва собиқ Бош вазирни ҳам озод қилишган. Милиция аввалига уларни тарқатиш учун кўздан ёш сиздирувчи газ, сув пуркагичлар ва товуш чиқарувчи гранаталарни ишга солган. Тўқнашувлар натижасида юзлаб одам яралангани, бир ёш йигит ўлгани хабар берилган. Тан жароҳати олганларнинг ярми милиция ходимлари экани айтилган. Аммо кейинчалик ҳуқуқ-тартибот ходимларининг намойишчиларга ортиқ қаршилик қилмай қўйганликларига оид хабарлар олинган. Мухолифат халқ ҳукумати тузиш ниятини изҳор этган, мувофиқлаштирувчи кенгаш тузган. Парламент сайлови натижаси бекор қилинган, аммо янгисининг муддати эълон қилинмаган. Бу четда Қирғизистонда ўтган 15 йил ичидаги учинчи инқилоб сифатида ҳам кўрилган. Воқеаларнинг бу каби ривожи манзарасида кеча, сешанба куни Қирғизистон Президенти халққа мурожаат билан чиққан. Президент Жээнбеков "ҳокимиятни босиб олиш уриниши"ни қоралаган. Қон тўкмоқчи эмаслигини айтган. Унинг Қирғизистонда экани айтилса-да, айнан қаерда экани номаълум. Би-би-си кеча, сешанба куни у билан суҳбатлашишга муваффақ бўлган. Худди шу суҳбати чоғида президент Жээнбеков кетиши эҳтимолига ишора қилган. "Масъулиятни кучли лидерларга топширишга тайёр экани"ни айтган, аммо айнан кимларни назарда тутганини очиқламаган. Худди шу манзарада Қирғизистон Бош вазири ва парламенти спикери истеъфо беришган. Парламент худди шу куннинг ўзида фавқулодда йиғин чақирган. Сешанба куни тонгда қамоқхонадан озод этилган собиқ депутат Садир Жапаров номзоди Бош вазир вазифасини бажарувчи этиб маъқулланган. Парламентнинг янги спикери этиб ҳам мухолифат лидерларидан бири бўлган Миқдибек Абдилдаев тайинланган. Қирғизистон Ички ишлар вазири ишга чиқмаган, унинг хонасида ҳам мухолифат вакили ишлаётгани айтилади. Жээнбеков ҳануз расман президент мақомида, аммо мамлакатда ҳозир ҳокимият айнан кимнинг қўлида экани маълум эмас. Норози депутатлар босими остида президентга ишончсизлик билдирилиши ва бунинг ортидан мамлакатни парламент спикери бошқариши эҳтимоли ҳам йўқ эмас. Мувофиқлаштирувчи кенгаш тузган мухолифат лидерларининг ким юқори мартабали ҳукумат лавозимларини эгаллаши юзасидан аллақачон оралари қочиб қолгани ҳам айтилади. Хабарларга кўра, ҳозирга келиб, Қирғизистонда намойишлар деярли тинчиган. 6 октябрь Янгиланмоқда, Қирғизистон: Президент Жээнбеков қон тўкмоқчи эмас, қурбон бор - видео Янгиланмоқда, Қирғизистон: Президент Жээнбеков "ҳокимиятни босиб олиш уриниши"ни қоралади. Қон тўкмоқчи эмаслигини айтди. Парламент сайлови натижаси бекор қилинди. Бишкекда аввалроқ тартибсизликлар юз берган, Атамбаев озод қилинган, мухолифат халқ ҳукуматини тузмоқчи: Тартибсизликларда бир киши қурбон бўлган (унинг 19 ёшли йигит экани айтилмоқда), 150 нафари турли кўринишдаги тан жароҳатлари билан касалхонага тушган. Тан жароҳати олганлардан 13 нафарининг аҳволи оғир экани, уларнинг ҳозир жонлантириш бўлимида эканликлари айтилади. Ҳуқуқ-тартибот ходимлари билан тўқнашувларда жаъми 600 га яқин киши яраланган. Мухолифат вазиятни ҳуқуқий меъёрга солиш учун мувофиқлаштирувчи кенгаш тузган. Намойишчилар президент ва ҳукуматнинг истеъфосини талаб қилишмоқда. Президент Жээнбеков "ҳокимиятни эгаллаш уриниши"ни қоралади - видеомурожаат билан чиқди. Қирғизистондаги барча сиёсий партиялардан тарафдорларини тарқалишга ундашларини сўради. Қирғизистон раҳбари намойишчиларни тинчланишга чақирди. "Муайян сиёсий кучлар"ни ҳокимиятни ноқонуний йўл билан эгаллашга ҳаракат қилишда айблади. AKIpress хусусий ахборот агентлигининг хабар беришича, президент Жээнбеков Қирғизистон хавфсизлик кучларига ўт очмаслик ва қон тўкмаслик буйруғини берган. Масъуллар вазиятни янада издан чиқишининг олдини олиш учун қўлларидан келган барча чораларни кўрганликларини айтган. Қирғизистон президентининг ҳозир қаерда экани маълум эмас. Бу унинг намойишчилар ўтган тунда муҳим ҳукумат биноларини босиб олишлари ортидан берган илк баёноти бўлган. Қирғизистондан олинаётган хабарларга кўра, 4 октябрь кунги парламент сайлови натижаси бекор қилинган. Ҳозирча янги сайлов санаси эълон қилинмаган. Янгиланмоқда, Қирғизистон: Бишкекда тартибсизликлар - Атамбаев озод қилинди, мухолифат халқ ҳукуматини тузмоқчи Қирғизистон: Бишкекда тартибсизликлар - Атамбаев озод қилинди, мухолифат халқ ҳукуматини тузмоқчи. Парламент сайловида иштирок этган, аммо натижасини тан олишдан бош тортган 16 партиядан 12 таси худди шундай ниятни изҳор этган. Сайлов натижасидан норози намойишчилар Оқ уй - парламент ва Давлат миллий хавфсизлик қўмитаси биносига бостириб киришган. СИЗО дан собиқ президент Алмазбек Атамбаевни озод қилишган. Намойишлар кеча, якшанба кунги парламент сайлови ортидан бошланиб кетган. Парламент сайловида ҳукуматпараст партиялар ғолиб бўлган. Намойишчилар сайлов натижалари сохталаштирилган, деган даъвода. Энг йирик намойишлар пойтахт Бишкекда кузатилган, шаҳарда минглаб одамлар кўчаларга чиқишган. Кун охирида милиция уларни тарқатиш учун кўздан ёш сиздирувчи газ, сув пуркагичлар ва товуш чиқарувчи гранаталарни ишга солгани ҳам хабар берилган. Бунга бир гуруҳ намойишчиларнинг Оқ уйга бостириб кириш уриниши сабаб бўлгани айтилганди. Тафсилотлар Хабарларга кўра, бунинг ортидан, Бишкекдаги майдонга янада катта сондаги намойишчилар оқиб келишган. Милиция билан бир неча соатлик тўқнашувлар ортидан, намойишчиларнинг қўллари баланд келган. Намойишчилар президент маъмурияти ва парламент биноси эшикларидан бирини очишган, ичкарига бостириб киришган. Ҳуқуқ-тартибот ходимлари уларга қаршилик қилишмаган. Худди ўша туманда яшовчилардан бирининг айтишича, ундан сал аввал Оқ уйдан машиналар колоннасининг чиқиб кетганини кўрган. Намойишчилар Ички ишлар вазирлигининг бир қанча машинасини тортиб олиб, уларга ўт қўйишган. Тўртта "Тез ёрдам" машинасини ҳам худди шу куйга солишган. Бу ҳақда "Тез ёрдам" бошқармаси бошлиғининг муовини Егор Борисов маълум қилган. Алмазбек Атамбаев Хабарларга кўра, бир гуруҳ намойишчилар йўлларини Давлат миллий хавфсизлик қўмитаси биносига солишган. Улар Қирғизистон собиқ президенти Алмазбек Атамбаев, собиқ депутат Садир Жапаров ва собиқ Бош вазир Сапар Исаковларнинг озод этилишини талаб қилишган. Россиянинг сатҳда бўлган "Интерфакс" ахборот агентлиги мухбирининг хабар беришича, намойишчилар юк машиналари ёрдамида бино эшигини бузиб, ичкарига киришган. Бу ҳақда 24KG интернет нашри ҳам ёзган. Хабарларга кўра, милиция томонидан уларга ҳеч бир қаршилик кўрсатилмаган. Орадан бир неча соат ўтиб, қўмита ҳибсхонасида сақланаётган собиқ президент Атамбаевни озод қилишган. Хабарларга кўра, милиция томонидан уларга ҳеч бир қаршилик кўрсатилмаган. Ёнғин Хабарларга кўра, маҳаллий вақт билан тонгга яқин Оқ уйнинг бир неча қаватидаги хоналарда ёнғин бошланган. Ёнғин ўт ўчирувчилар ва намойишчиларнинг ўзлари томонидан ўчирилгани айтилмоқда. Мамлакат Соғлиқни сақлаш вазирлигининг маълум қилишича, тўқнашувлар натижасида камида 120 киши яраланган. Уларнинг ярми милиция ходимлари экани айтилади. Вазирлик расмий баёнотига кўра, яраланганлардан бир нечтасининг аҳволи оғир, аммо инсоний талафотлар кузатилмаган. "Интерфакс" ахборот агентлиги мухбирига кўра, Бишкекнинг турли қисмларида тўқнашувлар ҳануз давом этмоқда. Расмий хабарларда айтилишича, бугун, сешанба куни Қирғизистон президенти Сооронбай Жээнбеков парламент сайловида беллашган барча 16 партия лидерлари билан кўришмоқчи. Норозилик намойиши ташкилотчиларининг айтишларича, Оқ уйга босқин иғвогарларнинг иши бўлган. Намойишчилар сиёсий лидерлар келиб, ўзлари билан учрашмагунча, Ала-Тоо майдонини тарк этмасликларини айтишмоқда. Намойиш ва тартибсизликлар глобал коронавирус пандемияси билан бир пайтга тўғри келган, дунёнинг аксарият давлатлари иккинчи тўлқиндан хавотирда бўлган бир манзарада бўй кўрсатган. 5 октябрь Шоҳруҳ Соипов, Мустақил журналист, Қирғизистон Қирғизистон: Минглаб намойишчиларни тарқатиш учун милиция ташланди - намойишлар парламент сайловлари ортидан бошланиб кетди. Намойишчилар якшанба кунги сайлов натижалари сохталаштирилган, деган даъвода. Ўзбеклар бу сайловдан нимага умид қилишмоқда? Энг катта намойишлар пойтахт Бишкекда кузатилган. Мамлакатнинг бошқа ҳудудларида ҳам одамлар кўчаларга чиқишган. Минглаб намойишчиларни тарқатиш учун милиция кўздан ёш сиздирувчи газ, сув пуркагичлар ва товушли гранаталарни ишга солган. Мамлакат мухолифати сайлов натижаларини тан олмаслигини билдирган. Марказий Сайлов комиссиясини овоз беришлар натижасини бекор қилишга чақирган. Намойишчилар ва милиция кучлари орасида яраланганлар борлиги айтилмоқда. Хабарларга кўра, мухолифат лидерларидан бири Жанат Акаев ҳам тан жароҳати олган. Бишкекдаги намойишлар кун давомида асосан тинч кечган, аммо маҳаллий вақт билан кечги соат 20:00 лардан сал ўтиб, бир гуруҳ намойишчилар парламент биносига бостириб кирмоқчи бўлишган. Хабарларга кўра, шундан сўнг вазиятга милиция аралашган, буни иғвогорона амал сифатида кўрган. Намойишчилар президент Жеэнбековнинг истеъфосини ҳам талаб қилишган. Парламент сайлови Қирғизистон: Парламент сайловида ҳукуматпараст партиялар ғолиб бўлди - давлатнинг қонун чиқариш идораси Жўғўрқу Кенгашига бўлиб ўтган депутатлар сайлови қатор қонунбузарликлар билан ўтиши ортидан, пойтахт Бишкекда норозилик намойишлари бошланди. Ўзбеклар бу сайловдан нимага умид қилишмоқда? Қирғизистон Марказий cайлов комиссияси 4 октябрь куни бўлиб ўтган парламент сайловида олти миллиондан ортиқроқ аҳолининг 56,2 фоизи қатнашганини маълум қилди. 5 октябрь кечки вақтдаги натижаларга кўра, ҳукуматнинг "Биримдик" партияси 24,5 фоиз, "Мекеним Қирғизистон" партияси 23,88 фоиз, "Қирғизистон" партияси 8,76 фоиз ва "Бутун Қирғизистон" партияси 7,13 фоиз овоз олишган. Ушбу партиялар қонунга мувофиқ сайловчиларнинг 7 фоиздан кўпроқ овозини қўлга киритган. Мазкур тўрт партия 120 депутатдан иборат бўлган Қирғизистон янги парламентини шакллантиради. Ундан кейинги "Мекенчил" партияси 6,85 фоиз ва "Республика" партияси 5,79 фоиз овоз олган. Қолган партиялар эса беш фоизга етмаган сайловчиларнинг овозини тўплаган. Бироқ бу натижа қўшни давлатлар ва ҳорижда юрган қирғизистонликларнинг элчихона, консулликларда берган овозларининг ҳисобига ўзгариши мумкин. Шунингдек, барча бюлеттенлар қўлда ҳисобланганидан сўнг ҳам натижаларда бироз фарқ қилиш эҳтимоли бор. Сайлов жараёни Қирғизистон жанубида ҳам анчайин қизғин кечган. Парламент сайлови глобал коронавирус пандемияси билан бир пайтга тўғри келган. Овоз беришлар жараёнида санитария-гигиена қоидаларига қанчалик қатъий риоя этилгани аллақачон хавотирларни пайдо қилмай қўймаган. Шикоятлар Ҳукумат сайлов шаффоф ва муваффақиятли ўтганини айтганига қарамай, сайлов натижалари эълон қилина бошлагач, унинг адолатсиз ўтганидан шикоят қилаётганлар сони кўпайиб бормоқда. Улар сайлов жараёнида административ ресурслардан фойдаланиш, овозларни сотиб олиш ва қўрқитиш ҳоллари кўп учраганини иддао қилишмоқда. "Ота Макон", "Республика", "Бир Бўл", "Замондош", "Имон нури", "Реформа" ва бошқа қатор мухолифат партиялари 4 октябрда ўтган парламент сайлови натижаларини тан олмасликларини маълум қилган ва бугун Бишкекда норозилик митингини ўтказишмоқда. Қирғизистоннинг бу йилги парламент сайловида 16та сиёсий партия иштирок этган. Ўзбеклар умиди Аҳолиси олти миллиондан сал кўпроқ Қирғизистонда бир миллиондан ортиқ ўзбеклар яшайди. Уларни республиканинг сиёсий хаётидаги иштироки ҳар сайловда депутатликка номзодлар тарафидан долзарб мавзу қатори кун тартибига олиб чиқилади. Озчиликни ташкил қилган бу миллат вакилларига турли ваъдалар берилиб, уларнинг ҳаёти яхшиланишига ишонтирилади. Бироқ аксарият ҳолларда сайловдан сўнг бу ваъдалар унутилади. Биз маҳаллий фаол Баҳромжон Азимов билан ўзбекларнинг сайловдаги иштироки ҳақида суҳбатлашдик. У халқ орасида партия ва депутатларга ишончсизлик хисси мавжуд экани, бироқ одамлар яхши ҳаётдан умид қилиб, яна сайловга келаётганини айтади. "Сайловдан умидимиз катта. Буниси ўзгача бўлаяпти. Сабаби, авваллари одамларда соддалик бор эди. Улар кўп ҳам эътибор бермасдан сайлаб ҳам келишган. Давлатимизда сиёсий жараён, халқнинг онгида ривожланиш бўлди, деб ўйлайман. Қолаверса, диний ривожланишлар бўлди. Ҳозир одамлар ёлғондан бир иш қилгани ёки пулга сотгани ҳам қўрқиб қолди. Сайловга келаётган ҳар бир одам, ватанимга фойда бўлармикин, деган умидда келаяпти, деб ўйлайман. Оддий халқнинг онгида шунчалик ривожланиш бўлганидан кейин, бўлажак депутатларимизда ҳам бундан анча юқори даражада бўлади деб ўйлайман". Савол:Қайси партиянинг дастури сизга ёқди? Тўғрисини айтсам, партияларнинг биронтасининг ҳам дастури билан жиддий танишмадим. Сабаби, кутилган натижалар бўлмаса, қизиқиш ҳам бўлмай қолади. Лекин қайси партия ўтган тақдирда ҳам, ҳалоли пок, виждонан иш қиладиган депутатлар бўлади, деб ўйлаймиз. Ўзининг эмас, халқнинг фойдаси учун ишлашса, дейман. Савол:Бўлажак ўзбек депутатларидан сизнинг умидингиз? Ўзбек депутатларини бошқаларга наъмуна бўлишини хоҳлардим. Адолатли, виждонан иш қиладиган бўлса, Аллоҳ ўзи қўллайди, халқ қўллайди. Яхши бўлади. Савол:Бунгача ишлаган депутатлар ишидан қониқдингизми? Бунгача ишлаган депутатларнинг фаолиятидан қониққанимиз йўқ. Кутган натижалар бўлмаяпти. Муаммоимиз кўпайса кўпайдики, озайгани йўқ. Шунинг учун бу сайловга қайсидир маънода умидсизлик ҳам бор, бошқа тарафдан катта умид бор. Савол:Депутат деганда қандай инсонни тасаввур қиласиз? Депутатлар ҳақида фикримиз анча ўзгариб кетган. Авваллари бошқача бўларди. Лекин ҳозир депутат чиройли кийинган ва чиройли машина минган одам бўлиб қолди. Ҳаттоки одамлар яхши бир тадбиркорни ҳам депутат бўлса бўлар экан, деган фикрга бориб қолган. Халқнинг вакили бўлгандан кейин, у билан бирга туриш керак. Ҳаттоки кийимидан ҳам қайси элнинг вакили экани билиниб туриши керак. Миллатидан қатъиназар, сайловчилари қандай даражада экани муҳим. Яшаш, ижтимоий ҳолатини инобатга олганда. Шу нарсалар депутатда акс этиб турса, ҳақиқий халқ депутати бўлади. Ўшлик Анвар ака шаҳардаги "Панфилов" номли мактабга невараси билан сайловда овоз бериш учун келган. У турли партияларнинг дастурлари билан танишган ва бўлажак депутатлар халқ манфаати учун ишласа, деган умидда. "Депутатлар xалқнинг камчилигини билиш керак. Xалқнинг ичига кириб, нима хоҳлаётганини билиш керак. Ишсизлик масаласини ҳал қилиш керак, завод, фабрикаларни қайта тиклаш керак. Маҳаллаларимиз шағал, ариқларимиз ифлос, шаҳарда покизалик йўқ. Тозаликни қараб, маҳаллаларни асфальт қилдириб, бекат, пиёда йўлларини яхшилаттирса", дейди суҳбатдошим. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek