'Ўзбекистонда қамоқхоналар маҳкумларга тўлиб кетган'
Мустақил Инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари ташаббус гуруҳи раҳбари Суръат Икром маълумотларига кўра, Ўзбекистондаги 1000 тутқунга мўлжалланган қамоқхонада 1200-1500 маҳкум сақланмоқда.
Ўзбекистондаги тутқунларнинг ҳақиқий сони ҳам сир тутилади. Суръат Икромов фикрича, мамлакатда уй қамоғи тартиби жорий этилиши, манзил-колонияларидаги маҳкумларнинг давлат томонидан кийим-кечак билан таъминланишидан воз кечилишининг сабаби сони кўпайиб бораётган маҳкумларнинг республика бюджетига оғирлик бўлиб тушаётганидадир. "Ҳозир умумий тартибдаги, қаттиқ тартибдаги колонияларнинг сони ҳам кўпайиб бораяпти. Бизга мурожаат қилган маҳкумларнинг яқинларининг айтишларича, масалан, 1000 маҳбус сақланиши кўзда тутилган колонияда 1200, 1500 ва ундан ҳам кўп маҳбус сақланаяпти", дейди Суръат Икромов. "2004 йилда президент Ўзбекистонда 64000 маҳбус борлигини тасдиқлаган. Ўша вақтда 50 тага яқин колониялар, тергов изоляторлари бўлган. Орада ўтган 10 йил давомида яна камида 10 та колония қурилган. Биз буни биламиз, бир нечтаси ҳақида хабар тарқатганмиз", дейди инсон ҳақлари фаоли. "Амнистиялар эълон қилинган пайтда диний айблар билан қамалган маҳкумлар озодликка чиқарилмаяпти, уларнинг қамоқ муддатлари узайтириб келинаяпти. Биз бу ҳақда айтиб келаяпмиз. Шунга асосланиб биз Ўзбекистондаги маҳбуслар сони кўпайган, деймиз. Бироқ ҳукумат тутқунларнинг сонини эълон қилмайди ва биз айтиб келадиган гапларга ҳам қулоқ солмайди", дейди Суръат Икромов. Ўзбекистон Сенати мустақиллик байрами арафасидаги ялпи мажлисида қатор қонунларга ўзгартиришлар киритган. Улар орасида Ўзбекистон Жиноят-ижроия ва Жиноят-Процессуал кодекслари ҳам бор. Жиноят-ижроия кодексига киритилган ўзгартиришларга кўра, Ўзбекистоннинг манзил колонияларида жазо ўтайдиган маҳкумлар бундан кейин талаб қилинган кийим-кечак, ички кийим ва пойабзал билан республика бюджетидан таъминланмайди. Шунингдек, бундан олдин фақат маҳкама қарорлари бўйича маҳкумлар манзил колонияларига ўтказилган бўлса, бундан кейин эҳтиётсизлик туфайли жиноят содир этган ёки жазо сифатида озодликдан маҳрум қилиш кўзда тутилмаган тутқунлар ҳам манзил колонияларида жазо муддатини ўтайдиган бўлади. Ўзбекистон қонунчилигига бағишланган norma.uz веб-сайти бундан кейин Ўзбекистондаги умумий тартибдаги ва қаттиқ режимдаги қамоқхоналарда жазо ўташ тартиблари ҳам ўзгаргани ҳақида маълум қилган. Жиноят-Процессуал кодексига уй қамоғи тартиби киритилган.