Ижтимоий минбар: Мустақиллик сизга нима берди?
1 сентябр куни Ўзбекистон ўз мустақиллигининг 23 йиллиги байрам қилинди.
Ҳукумат мустақиллик йилларида Ўзбекистон жаҳон ҳамжамиятининг тўлақонли аъзоси бўлгани, эркин ва демократик ҳуқуқий жамият барпо этилганини урғулаб келади. Аввалроқ Президент Ислом Каримов мустақилликнинг 23 йиллигига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш ҳақидаги махсус қарорга имзо чеккан ва унда Ўзбекистон "қолоқ аграр республикадан бугунги кунда саноати тез суръатлар билан ўсиб бораётган замонавий давлатга айлангани" айтилган. Қарорда мустақиллик йилларида "Ўзбекистон иқтисодиёти 4,1 баробар, аҳолининг ялпи реал даромадлари жон бошига 8,2 карра ошгани, кейинги 9 йил давомида мамлакатимизда ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш суръати 8 фоиздан кам бўлмасдан келаётгани" таъкидланади. Айни пайтда Британияда чоп этиладиган нуфузли The Economist нашри Ўзбекистонда аҳолининг қарийб 77 фоизи қашшоқликда турмуш кечираётгани ҳақида ёзган. Шу ой бошида The Economist таҳлилчилари томонидан тайёрланган "Озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича глобал индекс"да Ўзбекистондаги аҳвол дунёдаги энг ёмон кўрсаткичлардан бири экани айтилган. Сиёсий эркинликлар билан боғлиқ аҳвол эса бундан ҳам ёмон деб таърифланади. Ўзбекистон дунёда чиқиш визасини сақлаб қолган, прописка тартиби ва миллий валютанинг қора бозори ҳануз амал қиладиган саноқли давлатлардан биридир. Маҳаллий фаоллар Президент Каримов бошқаруви собиқ совет тузумининг энг ёмон жиҳатларини сақлаб қолгани, ҳокимият устидан жамоатчилик назоратининг йўқлиги, маҳаллий амалдорларнинг ўзбошимчалик ва фуқароларнинг ҳақ-ҳуқуқларига нисбатан беписандлигидан шикоят этиб келадилар. Мустақил таҳлилчиларга кўра, 1989 йилгача барча кўрсаткичлар бўйича Марказий Осиёда етакчилик қилган Ўзбекистон мустақиллик йилларида минтақада лидерликни қўлдан бой берган. Сиз Ўзбекистон мустақиллигининг 23-санасини қандай қарши олаяпсиз? Сўнгги йилларда ҳаётингиз қайси томонга ўзгарди? Соғлик, таълим ва бошқа ижтимоий соҳалардаги ўзгаришларни қандай баҳолайсиз? Фикрларингизни Facebook, Google+, Одноклассникидаги BBCUzbek саҳифаларида қолдиринг. Whatsapp рақамимизга овозли шарҳларингизни ҳам йўллашингиз мумкин: +44 78-58-86-00-02. Би-би-сининг Фейсбукдаги баҳсига қўшилинг! Одноклассникидаги фикр-мулоҳазалар Facebook фойдаланувчиси Mehmet Chelebey: Бир замонлар ВАТАН МУСТАҚИЛЛИГИ УЧУН ШАХСИЙ ҲАЁТИМНИ ҲАМ БЕРИШГА РОЗИ ЭДИМ-A?? Аъзам Холматов: Қулликка олиб келган мустақилликни кимга кераги бор... Murodjon Dedahanov: Сизни билмадим-у, ман ОЗОДМАН! Алҳамду Лиллаҳ! Semizkent Alper: Hurmatli BBC ijodkоrlari savolni notogri bergansizlar. Mustakillik nima berdi emas? Ozbekiston va Ozbeklar hakikattan mustaqil bolishdimi desangiz bolardi. Asadbek Azim: Mustaqilik bu bebaho nemat bu. Har bir mamlakatni birinchi mustaqiligi qiyin kechadi. Lekin Uzda haqiqatan ham achinarlik holatlar kup. Uzbeklar 85 foyizi tashqarida tirikchilik qiladi qiyin hollatlarda. Bularni hammamiz yahshi bilamiz. Унга Murodjon Dedahanov исмли ўқувчи эътироз билдиради: сизни билмадим-у, ман ОЗОДМАН! Алхамду Лиллах! Одноклассникидаги Плохой парен исмли фойдаланувчи шундай ёзади: Тарихдан маълумки диктатура режимидаги барча давлатларининг охири ёмон булган... замонавий давлатни бир-иккита одамлар эмас, халқ бошқариши керак... халқ эса бу нарсаларга тушунмайди. Чунки колледжни битириб Россияга ишлагани кетиш керак, мактабда ҳам ўқиб билим олиш ўрнига пахта тергани чиқиш керак... шунинг учун ҳам Ўзбекистонда диктатура, қисқаси бу сиёсат, сиёсатга эса аралашиб бўлмайди, тўғрими? Тинчгина пахтани териб, заводларда ишлаб, юртимизни юксакларга кўтариб яшашимиз керак... Равшанбек Омонов: Ҳаммаси зўр. 1989 йилда нонга очеред эди. Ҳозирчи ака ун олинг, пластикка ҳам берамиз, деб ялиниб юришибди. Бу бир мисол-да. Ҳозир ҳаммаси мазза. Ишласанг. Каллани ишлатсанг, кайфуем Фейсбукдаги Муҳаммад Муҳаммад исмли фойдаланувчи: МУСТАКИЛЛИК!!! Тўғгри камчиликлар ҳам бор. Аммо ютуқлар ҳам бор. Мустақиллик деганда бир тарафдан оддий одамлардан кўра амалдор чиновниклар кўпроқ мустақил бўлганларини ва ҳозирги кунда халқни устидан хоҳлаган ишларини қилиб ётганларини баралла айта оламан. Иккинчи тарафдан эса курдлар, уйгурлар ва шунга ўхшаш миллатларни ўзларига умуман ёт бўлган миллатлар томонидан эзилиб ётганларини кўриб "қонимни ичсаям, ёки эзсаям ўзимники-ку" дейман ва кўнглим бироз хотиржам булади.Энг муҳими одамлар жудаям хотиржам, эртасидан хавотир, келажагидан қўрқув йўқ. Шу жумладан мандаям. Худо хоҳласа кун келиб ўзбекни порадан, бировни ҳаққини ейишдан, ичкиликбозликдан ва ҳоказолардан ҳазар қилиб рад этадиган даври келишига ишонаман. Мустақиллик манга нима берди? Ўз ишимни тинч хотиржам қилиб юрибман. Бу ишимдан ошиб-тошиб ҳам кетмайди ва қашшоқ ҳолгаям тушмайди киши. Британиядаги бояги нашр ҳисоботи бироз бўрттирилган. Ёки улар ўз стандарти бўйича ўлчайди. Аслида дунёни учдан бири капа, ёки чайлаларда яшайди. Бизда аҳвол яхшироқ-ку! Бу қийин кунлар ҳам вақтинчалик деб ўйлайман! Одноклассникидаги Husanxon Pulatov: Savolni qara! Mustaqillik bizga nima berdi? 86 yillar Registon qulab yotgandi. I Karimov tarixiy obidalarni tikladi. Samarqqanda xozir MAN zavodi, ISZUZU zavodi avtobus chiqaradi. Akam shu zavodda eliktr payvandchi. Oylik yaxshi. Xay Biritaniya, Germaniya zur ekan, nimaga? Misol MERS, BMV, OPEL, VOLSVOGEN QANAQA texnikalar chiqadi? Johon bozorini egallagan. Axoli ishli. Bizda ham yangi qurulyabdi asta-asta. Uzb endi oyoqqa turyabdi. Biz xudo xoxlasa buyuk davlat bulamiz. Фейсбукдаги Илхомжон Абдуманнонов: Мен давлатимиз мустақил бўлганидан хурсандман, лекин халқ мустақил бўлишини хоҳлайман. Президент ёлғиз ўзи нима қилсин халқ онгсиз бўлса ёки билимсиз болса? Порахўрни кўпайтираётган ўзимиз. Масалан мен яқинда паспорт алиштирдим. Тўлов га 52000 сўм сўради. Мен бердим. Чекига қарасам 48750 сўм ёзиб қўйилган. Мен нега 3000 ортиқ олябсиз, десам, бланкаси 3000 деб баҳона қилишди. Мен қонунчиман, тагига етаман, дегандим ортиқчасини қайтиб беришди. Ҳаммасидан қизиғи, мендан бошқа бирон бир одам шунга қизиқмади. 52000 бериб кетаверди. Айтингчи энди, кимда айб? Ўз ҳақини талаб қилолмаган биз-ку. Avaz Zhumaev: Сизни билмадим нимага кўп тўлагансиз? Лекин ман 48.700 сўм давлат божи тўладим ҳеч қанақанги бланкага ёки бошқа нарсага харажат бўлмади. Yahyo Sultanov: Salom. Bu achchiq bulsa ham haqiqat. Uzbekistonda bir savolga javobni notugri berilgani shu kuchaga etaklagan. Siz baliqni dumi boshqaradi deb uylisizmi yoki boshi? Va Uzbekistonni baliq misolida kursangiz, baliqni boshi qaerda va dum qaerda? Tugri javob uchun oldindan rahmat. Asliddin Qahhorov: Bir narsaga tuwunmayapman: siz hokimiyat ustidan jamoatchilik nazorat qiliwi kerakligini aytayapsiz. Unda xokimiyatning iwini öwa jamoatchilik qila qolsin. Man Britaniyada haqiqqattan ham The Economist jurnali bor-yöqligini yoki ular bergan ma'lumotlarni rost yoki yolg'onligini bilmayman. Lekin wuni aniq bilamanki bunaqa muammolar ijtimoiy tarmoqlarda, tor doirada muhokama qilinib hal qilinmaydi. Siz tinmay ta'kidlayotgan mustaqillikning 23 yilligiga keladigan bölsak, bir narsani eslatib qöyiwni joiz deb bilaman, adawmasam chamasi bir hafta oldin öwa ma'lum va mashxur UKRAINA ham mustaqilligining 23 yilligini niwonladi. Xulosa özingizga havola. Рустамжон Абдуллаев: Мен бундай саволларга ўтган йили янги йил арафасида Иcмат Хушевнинг "Дунё ўзбеклари" деган [усусий газетаси саволларига жавоб тариқасида ёзилган "ЭЙ ЎЗБЕКЛАР! ВАТАН СИЗГА НИМА ҚИЛИБ БЕРИШИ КЕРАКЛИГИ ТЎҒРИСИДА ЭМАС, БАЛКИ СИЗ ВАТАНГА НИМА ҚИЛИБ БЕРГАНЛИГИНГИЗ ТЎҒРИСИДА ГАПИРИНГ!" (http://uz.fundamental-economic.uz/?page_id=280), деган мақоламда жавоб берган эдим. Hamidov Abdulatif: Hoy BBC sanlar kimga naf keltiryabsanlar bu ishing bilan? Javob ber, agar mard bulsang, agar javob bermasang sanlarni nomingdan profil ochib nima qilsam qilaman. Yahyo Sultanov: Salom ukam, sizga bir maslahat bermoqchiman: qurqoq qasd olar ekan, kuchli kechirar ekan, bahtli esa unutvorar ekan. Siz qaysi fikrni tanlar ediz? Bular ham sizu-bizdek fikrlashga yozib tarqatishga konstitutsiyaviy huquqlari bor. Bizlar ojiz bandamiz. Kurib eshitib urganamiz. Mana shunday fikrlar ortida fikrimiz tiniqlashadi va vataniga halqiga bulgan muhabbat oshadi buni ortida. Bular yozishdan tuhtamasin, biz esa uzimiz kurmayotgan kamchiliklarni shular orqali aniqlab usishda davom etamiz, soginch bilan vatandoshiz.