Коронавирус даврида рўза тутиш осонми?
Мусулмонлар учун муқаддас Рамазон кирди.Дунё бўйлаб миллионлаб мусулмонлар рўза тутишади ва бу йилги Рамазон аввалгиларидан мутлақо фарқ қилади.
Ҳар йили аксарият мусулмонлар 29 ёки 30 кун давомида кундуз кунлари ўзларини еб-ичишдан тиядилар, ибодат ва дуолар билан кўпроқ банд бўладилар. Рўза қудрати етган мусулмон учун фарздир. Аммо пандемия даврида рўза тутиш қандай бўлади? Sussex университети профессори, доктор Женна Мачиочига кўра, инфекцияни енгиш учун катта куч керак бўлади. Узоқ вақт еб-ичмаслик эса иммунитетни заифлаштириши мумкин. Шунинг учун ҳам оғиз очиқ бўлган соатларда рўзадорлар етарли даражада калория йиғиб олишлари керак бўлади. Улар: Имкон қадар турфа хил озиқ-овқатлардан истеъмол қилиш керак экан. Сабзавотлар, мева ва ловия ҳамда бошқа дон маҳсулотлари ҳам организмни бақувват ушлаб туриш муҳим. Оз ёки кўп ейишлик эса иммун тизими учун бирдай хатарли, дейди доктор Мачиочи. "Қувват мувозанати" сақланиши керак. Сувсизлик эса нафас йўлларидаги ҳимоя шилимшиқ пардасига дарз етказиши мумкин. Етарлича уйқу, меъёрида бадантарбия билан иммун тизимининг соғлом фаолиятини кафолатласа бўлади. Энг муҳими коронавирус юқтирмасликка ҳаракат қилишдир. Бу йўлда табиийки, қўлларни совунлаб тез-тез ювиб туриш ва имкон қадар уйда қолиш керак. Бетоб инсонлар нима қилади? Covid-19 га чалинганлар ва бошқа касаллиги борлар рўза тутишмагани маъқул. Зотан, динда ҳам улардан рўза тутиш талаб қилинмаган. Қанд касали ёки бошқа сурункали касалликка чалинганлар рўза тутиш билан саломатликларига зиён қилишлари мумкин. Аммо Diabetes UK хайрия ташкилоти раҳбари Даниел Ҳовартга кўра, рўза тутиш ёки тутмаслик беморнинг ўзига боғлиқ. Улар углеводлари секин ажраладиган маҳсулотлар, масалан қора нон ва ишлов берилмаган гуруч истеъмол қилишлари, қондаги қанд миқдорини тез-тез текшириб туришлари маслаҳат берилади. Тиббиёт ходимлари ва Рамазон Британия Мусулмонлар Кенгаши Covid-19 га чалинганларни даволаётган тиббиёт ходимларининг вазифаси қанчалар мушкуллигини инобатга олиб, уларни рўза тутмай туришгани мақсадга мувофиқ дея маслаҳат берди. Рўза тутишнинг фойдаси ҳақида Кун давомида етарлича калория истеъмол қилмаслик иммун тизимини заифлаштиради деган қараш мавжуд. Аммо бу бир томонлама хулоса эмас. Иммун тизими ёқиб ўчириладиган механизмга эга эмас. Иммун тизимидаги мувозанат жуда мураккаб механизмлар асосида сақланади. Аммо сичқонлар очлик синовидан ўтишганида уларнинг организмида регенарация кузатилган. Тадқиқотлар натижасида очликдан сўнг сичқонларда эски ҳужайралар ўлиши ва уларнинг ўрнини янгилари эгаллаши жараёни тезлашган. Аммо бу жараён инсонларда қандай кечиши борасида аниқ илмий маълумотлар кўп эмас. Коронавирус аслида АҚШ ва Хитой ўртасидаги урушми? Ўзбекистонликлар ижтимоий масофа талабини писанд қилмаяптиларми? Коронавирус бизга юққач, танамиз ичида нима қилади? Коронавирус: Асоссиз миш-мишларни қандай тўхтатиш мумкин? Коронавирус вакцинаси: Оксфорд университети олимлари бу ҳафта синовни бошлайди BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek