БМТ: Мирзиёев ‘ўтмиш қолдиқлари’ ва бугунги ‘янгиликлар’ ҳақида
Ўзбекистон янги президентига кўра, "болалар меҳнати ва мажбурий меҳнатга барҳам бериш бўйича таъсирчан чоралар кўрилган".
Бу иш "Халқаро Меҳнат ташкилоти билан ҳамкорликда олиб борилган". "Хорижга чиқиш визалари сингари умрини мутлақо ўтаб бўлган ўтмиш қолдиқлари бекор қилинган". "Ўзбекистон шу ойнинг бошидан миллий валютани эркин конвертация қилиш тизимига тўлиқ ўтган". Президент Шавкат Мирзиёевнинг бу сўзлари Нью-Йоркда, БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида қилган чиқиши чоғида янграган. Бу - Ўзбекистон янги раҳбарининг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти юқори минбаридан туриб илк бор нутқ сўзлаши бўлган. "Форбс" Мирзиёевни Дэн Сяопинга қиёслади Мирзиёев марказдан бошқарув тизимини тугатмоқчи Нутқ Президент Мирзиёев рус тилида чиқиш қилган, нутқи кенг қамровли бўлган. Ўзбекистон янги раҳбари бир чиқишида мамлакатнинг ўзидаги инсон ҳуқуқлари билан боғлиқ вазият, оммавий ахборот воситаларининг ўрни, тадбиркорларнинг ҳуқуқлари, сиёсий партиялар, фуқаролик жамиятларининг роли ва суд органларининг мустақиллиги каби масалаларни тилга олган. Худди шунинг баробарида минтақадаги қўшнилари билан алоқаларнинг бугунги аҳволи ва истиқболи, сув захиралари муаммоси, Орол фожеаси, Афғонистон можароси ва глобал террорчилик таҳдиди ҳақида ҳам бирма-бир, муфассал тўхтаб ўтишга улгурган. Таъкидлаш жоиз, қилган чиқишидан қисқа вақт ўтмай, Ўзбекистон янги президентининг БМТ Бош Ассамблеяси сессиясида қилган нутқи турли ижтимоий мулоқот тармоқларида қизғин баҳсу мунозараларга сабаб бўлиб улгурган. Муносабат Айрим ўзбекзабон интернет фойдаланувчилари президент Мирзиёевнинг нега ўзбек тилида чиқиш қилмаганига алоҳида диққат қаратишган. Бошқалари, "Хорижга чиқиш визалари сингари умрини мутлақо ўтаб бўлган ўтмиш қолдиқлари бекор қилинган"ига оид сўзлар юзасидан ўз тушунмовчиликларини изҳор этишган. "Бу гап ёлғон-ку, ҳозир чет элга чиқиш визасиз (ОВИРсиз) бўлдими?! Қачон бекор қилинди? Бехабар эканмиз...", - деган изоҳларни қолдиришган. Сўнгги йилларда ҳам мамлакат ичкариси ва ҳам ташқарисида ОВИР тизимини буткул бекор қилишга оид даъват ва талаблар кучайган. Аммо Ўзбекистон 2019 йил 1 январидан хорижга чиқиш учун алоҳида биометрик паспортлар жорий этишга қарор қилинган. Айни шу муносабат билангина чет элга чиқиш рухсатномаси (стикер)ни расмийлаштириш тартибининг шу санадан бошлаб бекор қилиниши айтилган. Фақат бу эмас Худди шу манзарада президентнинг "Ўзбекистон миллий валютани эркин конвертация қилиш тизимига тўлиқ ўтди", деган баёнотини савол остига олганлар ҳам топилган. Улар бу гапларнинг қисман тўғри эканини эътироф этишаркан, ҳали ҳеч ким нақд валюта сотиб ола олмаганини таъкидлашган. Халқаро Пресс Клубнинг фаолияти билан боғлиқ яқинда интернет оламида бўй кўрсатган бир-бирига зиддиятли хабарлар манзарасида "матбуот эркинлиги", деган гапнинг ўзи "кулгули" экани ҳақида ёзишган. Бошқасининг наздида эса, "бу - жуда кучли нутқ бўлган". "Оқил, доно ва эътиқоди баланд Шавкат Мирзиёев 2 миллиард ёшга дин ўргатийлик, Ислом вакилларига соф Исломни ўргатайлик, деган ташаббус билан чиққан". "Диний дискриминациянинг олдини олайлик", деган. Шавкат Мирзиёев ўтган йил декабрь ойида расман Ўзбекистоннинг янги президенти сифатида ўз фаолиятини бошлаган. Унгача бир неча йил давомида мамлакат Бош вазири сифатида иш юритиб келган. Янгиланишлар Таъкидлаш жоиз, янги президент экан, Шавкат Мирзиёев бор-йўғи бир неча ойнинг ўзида мамлакатдаги деярли барча соҳаларда ислоҳотлар даракчиси бўлган янгиликларга қўл уришга улгурган. АҚШда чоп этиладиган "Форбс" (Forbes) нашри яқинда Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевни, ҳатто, Хитойнинг ислоҳотчи раҳбари Дэн Сяопинга қиёслаган. Кеннет Рапоза қаламига мансуб мақолада минтақанинг бир пайтлар дунёга ёпиқ ва шўро услубида бошқарилган давлати эндиликда ўзини ўзи "қайта ишга тушириш"га уринаётгани айтилган. Муаллиф 5 сентябрда жорий этилган ўзбек сўмининг эркин конвертацияси иқтисодий юксалишнинг муқаддимаси бўлиши мумкинлигини башорат қилган. Унинг ёзишича, мамлакатни узоқ вақт бошқарган Ислом Каримовнинг ўлимидан сўнг ҳокимиятга келган Шавкат Мирзиёев Ўзбекистонни дунёга кўпроқ очадиган лидер бўлишига ишонмоқда. Би-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp, Telegram ва Viber орқали боғланишни истасангиз, телефонимиз: +44 78-58-86-00-02