Россияда Путин шахсига сиғинишадими?
Агар, янги сўров натижаларига таянилса, ҳар беш россияликдан биттаси, “Ҳа, сиғинишади”, деган фикрда.
Сўров иштирокчилари учдан бир қисмининг наздида эса, Россияда ҳалича бу каби ҳолат тўлиқ шаклланиб улгурмаган. Аммо, уларга кўра, мамлакатларида бундайин эҳтимол кучайгандан кучайиб бормоқда. Худди шу манзарада 40 фоиз россияликнинг айтишича, Россияда президент Путин шахсига сиғинишнинг бирор бир асорати йўқ. Янги сўров ўтган ой охирида Россиянинг нуфузли “Левада” мустақил омма фикрини ўрганиш маркази томонидан ўтказилган. Унда Россиянинг 46 минтақасидаги 1630 кишининг фикри ўрганилган. Аммо, агар тафсилотларига қаралса, янги сўров биргина президент Путиннинг шахсига сиғиниш бор-йўқлиги саволи билан чекланмаган. Россияликларнинг учдан бир қисми, ўз ўрнида, ўз мамлакатлари президентининг мавқеи ва қарашлари билан мутлақ якдил эканликларини ҳам изҳор этишган. Уларнинг наздларида, президент Путин Россия тўқнаш келиб турган муаммоларни муваффақиятли ва муносиб ҳал этмоқда. Бу каби хулоса Россия аҳолисининг мамлакат раҳбарига бўлган ишончи сабаблари бу йилга келиб ўзгарганига ҳам далолат қилади. Ўтган йили сўров иштирокчиларининг ярмига яқини Россия сиёсатида президент Путинга тенг келадиган сиёсатчи йўқлиги боис унга ишонишларини билдиришганди. Йигирма фоизга яқин россияликнинг наздида президент Путиннинг ўрнини босиши мумкин бўлган бошқа бирор бир сиёсатчи йўқ. Худди шу ўринда таъкидлаш жоиз, янги сўров натижалари Россия раҳбарининг фаолиятидан мамнун эканларнинг сони норози бўлганларидан анчагина кўп эканига ҳам далолат қилган. Аммо мамлакат аҳолисининг чорак фоизга яқини, агар демократик йўлдан чекингудек бўлса, шу заҳотиёқ президент Путинни дастаклашни бас қилишларини ҳам баён қилишган. Сўров иштирокчилари ярмига яқинининг наздида Россия раҳбари ҳақиқатан ҳам аҳолининг ҳаётини яхшилашни истайди, аммо қоғозбозлик сабаб, бу ишни амалда уддалай олмайди. Яъни, янги сўров ҳануз аҳоли кайфиятида президент яхши, аммо ҳамма муаммоларга унинг атрофини ўраб турган одамлар айбдор, деган қараш устунлигини кўрсатган. Сўралганларнинг учдан бир қисмига яқини эса, президент Путин нима исташини яхши билишларини баён қилишган. Устига устак, агар сўров натижаларига таянилса, улар келаси олти йил ичида Россия раҳбари мамлакатда ижобий ўзгаришлар қила олишига ҳам ишонишади. Ўз ўрнида таъкидлаш жоиз, сўров иштирокчиларининг ҳар бештадан биттаси ўз раҳбарлари сўзларининг самимий эканига ишонишмайди. Янги сўров, ўз ўрнида, Россия ичкарисида президент Путиннинг обрўси ўтган беш йил давомида кузатилмаган бир даражада ортганини ҳам кўрсатган. Энг сўнггида шуни ҳам эслатиб ўтиш керакки, “Левада”нинг янги сўрови Украина инқирози ҳануз якуний ечимини топмаган ва Ғарб худди шу бўҳронда тутган ўрни учун Россияга устма-уст санкциялар киритаётган бир манзарада ўтказилган. Худди шу манзарада Россияда президент Путинни қўллаб-қувватлаш мақсадида уюштирилган қатор акциялар ҳам мамлакатда унинг шахсига сиғиниш шаклланмоқда, деган фикрларга сабаб бўлганди. Аввалига Москвадаги энг қимматбаҳо дўконлардан бири Владимир Путин акси туширилган футболкаларни сотувга чиқарганди. Нархи осмонўпар бўлса ҳам, бу каби футболкаларни қўлга киритиш илинжида бўлган одамлар дўкон қаршисида турнақатор навбатлар пайдо қилишган ва соатлаб тикка оёқда туришга ҳам рози бўлишганди. Бунинг ортидан, Россия пойтахти Москвада икки маҳаллий дизайнер ташаббуси билан ‘Санкцияларга дизайнерона жавоб’, номли икки ҳафталик ўзига хос ватанпарварлик акциясига қўл урилганди. Акция бутун Москва бўйлаб 6 октябрга қадар давом этган ва бу вақт ичида шаҳар аҳолисига ватанпарварлик рамзи туширилган 30.000 дан ортиқ футболка тарқатилганди. Президент Путиннинг худди шу акциянинг эртаси кунига тўғри келган таваллуд айёмида эса, пойтахт Москвада унинг Кремлдаги фаолияти афсонавий Геркулесга қиёс берилган ўзига хос кўргазма ҳам ташкил қилинганди. Россиянинг давлатга қарашли йирик ширкатлари ва қатор амалдорларини нишонга олган жазо чоралари эса, аллақачон мамлакат иқтисодида ўз сўзини айтмай қолмаган. Рубль АҚШ долларига нисбатан рекорд даражада қадрсизланган, еврога нисбатан ҳам ўз қимматини анчагина йўқотган. "Левада" маркази томонидан бугун пайшанба куни эълон қилинган яна бир сўров натижаларига таянилса, аксарият россияликлар наздида Ғарбнинг жазо чоралари иш бермаётир. Уларга кўра, санкцияларнинг таъсири салбий бўлмай, аксинча, Россия иқтисодига ижобий таъсир қилмоқда. Шу йил август ойида айнан “Левада” томонидан ўтказилган бошқа бир сўров президент Владимир Путинни қўллаб-қувватловчи россияликлар сони қарийб 90 фоизга етганига далолат қилганди. Социологлар ўшанда буларнинг барчасига айнан Украина инқирози сабаб бўлганини айтишганди.