Туркия-Сурия уруши: Америка мулозимлари нега Трампнинг қароридан жунбушга келди?
Республикачилар партиясининг сенатдаги етакчиси Митч Макконелл Washington Post газетасида Президент Дональд Трампнинг Суриядаги сиёсатини қоралаб мақола ёзди. У Оқ уйнинг сўнгги қадамларини "стратегик даҳшат", деди.
Митч Макконелл Макконелл Туркия-Сурия чегарасидаги вазиятга Трамп томонидан АҚШ учун "стратегик порлоқ" дея баҳо беришга нисбатан шундай жумла танлаган. "Уларнинг чегарада муаммоси бор. Бу бизнинг чегара эмас ва биз бунга америкаликларнинг ҳаёти билан товон тўлашимиз керак эмас", деган Дональд Трамп ўтган чоршанба куни. Америка ҳарбийларининг Сурия шимолий минтақасидан олиб чиқилиши ортидан 9 октябр куни Туркия армияси ҳавфсиз ҳудуд ташкил қилиш мақсадида Сурия тупроқларига бостириб кирди. Расмий Анқаранинг мақсади Туркия давлати душман деб билувчи Сурия курдларини чегарадан узоқлаштириш эди. Ўтаётган ҳафтада АҚШнинг ўртага тушиши натижасида Туркия ва курдлар 5 кунлик оташкесимга эришди. Бироқ икки томон ҳам бир-бирини шартларни бажармасликда айбламоқда. Мустақил манбалар чегара бўйлаб тўқнашувлар давом этаётганини айтмоқда. Халқаро инсонпарварлик ташкилотларининг маълумотига кўра, Туркия амалиётининг бошланишидан бери юзлаб одам ҳалок бўлди ва 300 минг одам Сурия марказига қараб қочишга мажбур бўлди. Курдлар этник тозалашга дуч келиши мумкинлигидан хавотирлар янграмоқда. Расман тасдиқланмаган хабарларда Туркия Сурияда кимёвий қурол қўллагани айтилмоқда. Бу ҳарбий жиноят ҳисобланади. Макконелл нима деди? Митч Макконеллга кўра, Трампнинг Сурия минтақасидан АҚШ қўшинларини олиб чиқиш қарори стратегик хато ҳисобланади "Турк-курд қарама-қаршилиги кучайган маҳалда америкаликларнинг кетиши бу - мамлакатимизнинг стратегик нуқтаи-назаридан тунги босинқирашдир", деб ёзди сенатор Washington Post газетасида. Унинг фикрича, сўнгги икки ҳафтада рўй берган ҳодисалар Вашингтонни ИШИД билан курашда бошланғич нуқтага олиб келиб қўйган. Бундан ташқари Оқ уйнинг ҳарбийларни чиқариш қарори Россия ва Эроннинг минтақада ўз таъсирини оширишига олиб келади. Ўтаётган ҳафтада Туркия Сурия шимолида оташкесимга рози бўлди, бунинг эвазига АҚШ иттифоқчилари ҳисобланган Курд Халқ Мудофааси кучлари (YPG) ҳудуддан чиқиб кетишлари талаб қилинади. Бу борадаги келишувга Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўғон ва АҚШ Вице-Президенти Майк Пенс ўртасидаги музокаралар ортидан эришилган. 17 октябр куни Анқарадаги олиймақом учрашув тўрт соатдан зиёд давом этгани хабар қилинди. Бундан олдин АҚШ Президенти Доналд Трамп Туркиянинг Сурия шимоли-шарқида ўз чегаралари бўйлаб "хавфсизлик ҳудуди"ни яратиш мақсадида бошлаган жанговар амалиётларидан ғазабга келганди, расмий Анқарага нисбатан жазо чоралари киритилиши айтилиб, Туркияга Вице-Президент Майк Пенс йўл олди. Воқеаларнинг сўнгги ривожида Туркия ўт очишни 120 соатга тўхтатгани, Халқ Мудофааси кучлари (YPG)га Туркия чегарасидан 30 километр узоқлашишга имконият берилиши айтилди. АҚШ Вице-Президенти Майк Пенснинг сўзларига кўра, агар 5 кун ичида Курд жангчилари Туркия "хавфсизлик ҳудуди" деб эълон қилган ҳудуддан тўлиқ чиқиб кетсалар, оташкесим доимийлик касб этади. Туркиянинг жанговар амалиётларни тўхтатишга қарор қилгани Президент Трампни хурсанд қилди. АҚШ Президенти Трамп Туркия Президенти Эрдўғонга миннатдорлик изҳор этган, уни яхши одам, дўст деб атаган. Бир кун олдин Президент Трампнинг Президент Эрдўғонга юборган мактуби ахлат идишига улоқтирилгани ҳақидаги хабар тарқалган эди. Президент Эрдўғонга кўра, Туркия ва АҚШнинг биргаликдаги ҳаракатлари минтақада тинчлик ва барқарорликни мустаҳкамлашга хизмат қилади. Хабарларга кўра, Туркия "хавфсизлик ҳудуди" деб белгилаган жойлар Сурия курдлари жангчилари назоратида бўлган жами ҳудуднинг учдан бир қисмини ташкил этади. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek