Россия, Путин: Ҳокимиятнинг 20 йили 20 суратда
Владимир Путиннинг ҳокимиятга келганига 20 йил тўлмоқда.
1999 йил 31 декабрда собиқ КГБ жосуси биринчи марта Россия президентига айланганида Оқ Уйда Билл Клинтон ўтирганди. Шундан буён ўтган 20 йил мобайнида АҚШда президент уч марта, Британияда эса бош вазир беш марта ўзгарди. Мирзиёев 'Путиннинг одами'ми? Қозоғистон-Россия: Путин Назарбоевдан ўрнак оладими? Глобал зиддиятлар ва ички можаролардан тортиб, спорт воқеаларию пропаганда суратларигача - Путиннинг ҳокимиятдаги 20 йилига назар ташлаймиз. Владимир Путин 1999 йил 31 декабрида Борис Ельциндан президентни қабул қилиб олишидан аввал ўша йилнинг августида Россия бош вазири этиб тайинланганди Россия 1999 йил октбярида иккинчи чечен урушини бошлаган пайт собиқ КГБ зобити бош вазир лавозимини эгаллаб турган эди. Москва чеченларни бир неча турар-жой биноларини портлатишда айблаган. Путин президентлигининг бошланишига Россиянинг жанубий республикасидаги уруш катта таъсир кўрсатган. Россия кучлари Чеченистон пойтахти Грознийни қамал қилган. 2003 йилда БМТ Грознийни Ер юзида уруш натижасида энг кўп вайрон қилинган шаҳар деб атаган. 2000 йил мартида Путин ҳарбий қирувчи учоқда Чеченистонга учиб борган Йиллар давомида Россия жангариларнинг қақшатқич ҳужумларига саҳна бўлган. 2004 йилда Бесландаги мактабга уюштирилган ҳужумда аксари ёш болалар 330 киши ҳалок бўлган эди. Президент Путин 2009 йилгача Чеченистондаги ҳарбий амалиётларни расман тугатмаганди. 2004 йил сентябрида Россия ҳукумати аъзолари Бесландаги қамал қурбонлари хотирасига бир дақиқа сукут сақламоқда Путин 2000 йил мартидаги сайловлардан сўнг расман президент лавозимини эгаллади. Орадан бир неча ой ўтиб, "Курск" сувости кемасида портлаш юз берди. Бутун экипаж аъзолари - 118 киши ҳалок бўлди. Путин "Курск" ҳарбий сувости кемаси командирининг оиласи билан учрашган, аммо унинг ҳалокатга муносабати қаттиқ танқид қилинганди 2000 йил августида "Курск" кемаси чўккан пайт экипаж аъзоларининг оиласини ҳалокатдан хабардор қилишга бир неча кун кетган, Путин аввалига Сочидаги таътилини бекор қилмаганди. АҚШ президенти Жорж Буш 2001 йилда Путинни давлат ташрифи билан келишга таклиф қилганди. Ташриф давомида икковлон Бушнинг Техасдаги ранчосига сафар қилишганди Ўзининг ҳокимиятдаги биринчи ўй йилида Путин, гарчи ғарб раҳбарларининг ташқи сиёсатини танқид қилган бўлса-да, умумиятла, улар билан яхши муносабатда эди. Италия бош вазири Сильвио Берлускони Ироқ мавзусини муҳокама қилиш учун 2003 йилда Россияга сафар қилган Британия қироличаси Елизавета II 2003 йилда Путинга мезбонлик қилган. Бу Россия раҳбарининг 1874 йилдан буён илк давлат ташрифи эди 2006 йилда Россия илк бор ривожланган саккизлик - G8 саммитига мезбонлик қилди. Ангела Меркел, Тони Блэйр, Жак Ширак, Владимир Путин ва Жорж Буш 2006 йил Санкт Петербургдаги G8 саммитида Россия конституциясига мувофиқ, Путин учинчи марта кетма-кет президентликка сайлана олмасди, шунинг учун 2008 йилда у тўрт йилга бош вазир лавозимини эгаллади. Президент Дмитрий Медведев Путиннинг одами экани ва хўжайинининг ўрнини вақтинча эгаллаганига камчилик шубҳа қилган. Грузия билан уруш пайтида бош вазир Путин ярадорларни бориб кўрган 2008 йилда Грузия бўлгинчи Жанубий Осетия минтақасига қўшинлар юборган пайт Россия Грузияни ишғол қилади. Ўша йил августидаги қисқа уруш ғарб учун бир сигнал эди, аммо Путиннинг ғарб раҳбарлари билан муносабатларини заҳарлаган нарса Россиянинг 2014 йилда Украина шарқига мудохаласи бўлди. Россиянинг Қримни Украинадан аннексия қилиши Европа Иттифоқи ва АҚШнинг жазо чораларига сабаб бўлди. Россиянинг G8 га аъзолиги тўхтатилди. 2014 йилда Қримнинг аннексия қилиниши Россия ичида Путиннинг обрўсини кўтариб юборди 2019 йил августида Путин Қримдаги байк-шоуда иштирок этган пайт Украина буни ўз суверенитетининг "очиқча поймол этилиши" дея қоралаган Украинадаги уруш бошланганидан беш йил ўтиб, урушга чек қўйишга қаратилган музокаралар шу ой қайта бошланди Путиннинг Башир Ассадни қўллаш учун Сурияга Россия учоқлари ва ҳарбий техникасини юбориш қарори минтақадаги кучлар нисбатини ўзгартирган. Путининг Ассадни қўллаши урушнинг боришини ўзгартириб юборган 2016 йилда Дональд Трампнинг ғалабасидан сўнг АҚШ жосуслик хизматлари Россия сайлов кампаниясига аралашган, деган хулосага келган. АҚШ жосуслик хизматлари Россия 2016 йилдаги сайлов кампаниясига аралашган, деган хулосага келган 2018 йилда Британия Россияни Селисбури шаҳрида собиқ рус ҳарбий жосуси Сергей Скрипални заҳарлашда айблади. Сергей Скрипалнинг заҳарланишидан сўнг Британия бош вазири Тереза Мэй ва Путиннинг муносабатлари совуқлашган Путин ҳамма вақт ўзи ва Россиянинг имиджини назорат қилган. Кремл эълон қилган суратларда у кучли шахс сифатида намоён бўлади. Ярим яланғоч Путин 2007 йилда Монголия чегарасида ов қиляпти Путин 2013 йилда итлари Баффи ва Юмэ билан Путин дзьюдо ва ҳоккей ўйинлари билан ўзининг спорт қобилиятларии намойиш қилиб туради Путин 2014 йилда Қишки Олимпиада ўйинлари, 2018 да эса, футбол бўйича Жаҳон чемпионатига мезбонлик қилган. Сочи ўйинлари муваффақиятли ўтган, аммо допинг можаролари ҳали олдинда эди. Жаҳон Допингга қарши кураш агентлиги ўтган ҳафта Россияни барча йирик спорт мусобақаларидан тўрт йилга четлатди. Путин 2018 йилда футбол бўйича Жаҳон чемпионатига мезбонлик қилган BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek