Рубль қадрсизланишда мутлақ янги рекорд ўрнатди
Москва биржасидаги тонгги савдоларда бир АҚШ долларининг қиймати қарийб 49.9 рублга чиқди.
Бир евро эса, Россия тарихида кузатилмаган даражада қимматлаб, 62 рублни ташкил этди. Бунга ОПЕКка аъзо давлатларнинг қарори ортидан, жаҳон бозорида нефть қийматининг кескин пастга тушиб кетиши сабаб бўлди. Нефть қазиб чиқарувчи ва экспорт этувчи давлатлар картели эса, жаҳон бозори тўлиб-тошиб кетганига қарамай, барибир, маҳсулот ишлаб чиқаришда давом этамиз, деган тўхтамга келди. Бундан аввал Россия рубли АҚШ доллари ва еврога нисбатан қайд этган янги рекорди 7 ноябр кунига тўғри келади. Ўшанда бир АҚШ долларининг қиймати 48.64 рублни ташкил этганди. Россия давлат бюджетининг ярмига яқинини ёқилғи маҳсулотлари экспортидан келаётган тушумлар ташкил этади. Шу йил бошидан буён эса, Россия рубли қарийб 30 фоиз қийматини йўқотди. Россия рубли нега қуламоқда? Бунга расмий Кремлнинг Украина инқирозида тутган ўрни сабаб, Ғарб томонидан устма-уст киритилаётган санкциялар ва жаҳон бозорида нефть қийматининг тушиб бораётгани сабаб бўлмоқда. Жумладан, ОПЕКнинг 27 ноябр кунги қарори ҳам нефтнинг янада арзонлаб кетишига олиб келган. Дейлик, “Брент” туридаги нефтнинг бир баррели, ҳатто, 72 АҚШ долларига ҳам баҳоланмаган. Бу эса, 2010 йилнинг август ойида сўралган нархдан ҳам анча пастдир. Таъкидлаш жоиз, нефть нархи шу йил июн ойидан буён 30 фоизга арзонлашга улгурган. Россия Молия вазири куни-кеча Ғарбнинг санкциялари туфайли ўзлари 40 миллиард доллар атрофида зарар кўришларини ҳам эътироф этганди. Президент Владимир Путин эса, яқиндагина жаҳон нефть бозоридаги аҳволга Ғарбдаги "фитначи кучлар"ни айблаб чиққанди. Аммо Россия раҳбари нефть нархининг тушиши мамлакати иқтисодиётига зиён етказишини тан олса-да, бунинг “ҳалокатли бўлмаслиги”ни таъкидлаганди. Таъкидлаш жоиз, барча шу воқеаларнинг манзарасида ҳам расмий Кремль, барибир, жаҳон бозорида нефть нархининг барқарорлашишига умид қилмоқда. Россия рубли кескин қадрсизланишининг оқибатлари эса, бутун Марказий Осиё бўйлаб ҳам яхшигина сезилаётгани айтилади. Чунки аксарият минтақа давлатларининг иқтисоди Россиядан келаётган пул ўтказмалари ва импорт маҳсулотларига қарам. Минтақавий таҳлилчиларга кўра, Россия рубли ортидан аллақачон маҳаллий пул бирликлари ҳам ўз қадрини йўқота бошлаган. Бу эса, ўз навбатида, Марказий Осиё давлатларида кенг истеъмолдаги импорт маҳсулотлари нархларининг қимматлашишига сабаб бўлган. Худди шу манзарада минтақавий таҳлилчиларнинг бирдек эътироф этишларича, Россия иқтисоди орқага кетишининг таъсири Марказий Осиёга узоқ муддатли бўлади. Азизлар, Би-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp орқали боғланишни истасангиз телефонимиз - +44 7858 860002