“Зобитда миллат тушунчаси бўлмаслиги керак”. Қорабоғда тинчликпарвар кучларга раҳбарлик қиладиган Рустам Мурадов ким? Tog'li Qorabog' Rossiya Ozarbayjon Armaniston
Генерал-лейтенант Рустам Мурадов Тоғли Қорабоғдаги рус тинчликпарварларига қўмондонлик қилади. Арманистонда бу қарор жуда хавотир билан қарши олинган, чунки Мурадов озари аҳолиси катта бўлган Доғистондаги қишлоқда туғилган. Аммо генералнинг ўзи зобитда миллат тушунчаси бўлмаслиги керак дейди.
Би-би-си Рус хизмати Рустам Мурадов нимаси билан машҳурлигини ҳикоя қилади. "Миллий нозик жиҳатларни тушунади" Генерал Мурадов асосан озарбайжонлар яшайдиган Доғистоннинг Дербент вилояти Чинор қишлоғида туғилган. Бу ҳол Арманистон Телеграм каналларида баҳсларга сабаб бўлди. Аммо генералнинг ўзи Доғистоннинг туб оз сонли халқларидан бири бўлган табасаранга мансуб. "У тайинланганига ҳайрон бўлмайман. У миллий нозик жиҳатларни тушунади. У доғистонлик ва у ерда турли халқлар яшайди ва ҳаммаси ҳам бир-бирига ўхшаган эмас", - дейди Би-би-сига захирадаги полковник, ҳарбий журналист Сергей Тютюнник. - Ўйлайманки, у ўзини яхши кўрсата олади ва ҳар икки томон билан алоқа ўрнатади." 1996 йилда, Мурадов 23 ёшида, Чеченистондаги Юқори Центоройни эгаллаш операциясидан сўнг биринчи Жасорат ордени билан тақдирланган. "Ўшанда ёш лейтенант Рустам Мурадов Буйнакскдаги 136-бригада разведка ротасини бошқарган", деб ёзади Мудофаа вазирлигининг "Красная звезда" газетаси. У 2000 йилда Аслан Масхадовнинг Датоийдаги штабини қўлга олгани учун иккинчи Жасорат ордени олди. Ушбу операцияни генерал-майор Владимир Шаманов бошқарган. 2009 йилгача Мурадов Чеченистонда хизматини давом эттирди, Шалидаги 17-мотоўқчилар бригадасини бошқарди, ундан кейин у ротация йўли билан Забайкальега кўчирилди. Борзда жойлашган Шарқий ҳарбий округнинг 36-мотоўқчилар Лозовская бригадасининг командири сифатида у генерал-майор бўлди ва Россиянинг ўша пайтдаги президенти Дмитрий Медведев унга "Ҳарбий хизматлари" учун ордени берди. Мурадов 2008 йилда Жанубий Осетиядаги беш кунлик урушда қатнашмади, чунки ўша пайтда у Шарқий ҳарбий округда бригадани бошқараётган эди. 2014 йилда Шарқий Украинада уруш бошланганда, у бош штаб ҳарбий академияси тингловчиси эди. Фақат 2016 йилда, минтақадаги фаол жанговар ҳаракатлар тўхтатилгандан сўнг, Мурадов Россия ва Украинанинг Ўт очишни тўхтатишни назорат қилиш бўйича қўшма марказида Россия вакили бўлди. 2015 йил февраль ойида Дебальцево штурм қилингунга қадар, марказ ушбу шаҳарда жойлашган эди, аммо Дебальцеводаги сўнгги ҳужумдан бир неча кун олдин Россия вакиллари ўз манзилларини ўзгартиришга қарор қилишди ва марказ Соледар шаҳрига кўчиб ўтди, деб айтган ушбу марказда ишлаган украиналик зобитлар. Марказдаги Россия вакиллари журналистларга интервью бермади. 2016 йил март ойида Россиянинг "РИА Новости" давлат ахборот агентлиги ДНР вакиллари сўзларига асосланиб, генерал-майор Мурадов Ясиноватая туманида РПГ, зенит қурилмалари ва йирик калибрли пулемётлардан тахминан 20 дақиқача ўққа тутилгани ҳақида хабар берди. 2017 йилда генерал Сурияда ҳарбий маслаҳатчи сифатида пайдо бўлди ва у ерда Дейр аз-Зордаги рус қўшинларига қўмондонлик қилди. Ўша ишларидан сўнг Кремлда Владимир Путин унга Россия Қаҳрамони юлдузини топширди. Суриядан қайтгач, генерал Марказий ҳарбий округнинг 2-умумқўшин армиясига қўмондонлик қилди. Ҳозир Тоғли Қорабоққа жойлаштирилаётган тинчликпарвар кучлар бригадаси ҳам унинг таркибига кирар эди. Россиялик тинчликпарвар кучлар 2019 йил давомида уч марта Тожикистонда ўтказилган машғулотларда қатнашди. "Бирлашма таркибига кирувчи алоҳида мотоўқчилар бригадаси қуруқликдаги ягона тинчликпарвар кучлар ҳисобланади", дейди Мурадов. У Волга минтақасида "Патриот" паркларини яратишда ҳам иштирок этган: "Биз ҳарбий техникани намойиш қилиш ва ҳарбий-ватанпарварлик тадбирларини ўтказиш учун "Патриот" ҳарбий-ватанпарварлик паркларини яратяпмиз. Бундай парклар Оренбургда 2019 йилнинг биринчи ярмида битказилади. Шунингдек, Пенза, Самара ва Ижевск, Тоцк ва Рошинский гарнизонларида ҳам яратилади", дея Мудофаа вазирлигининг "Звезда" телеканали 2018 йил декабрь ойида Мурадовнинг сўзларини келтирди. "Ҳар қандай жиноят зобитнинг бепарволигидан" Сўнгги икки йил давомида Мурадов Жанубий ҳарбий округ қўмондони ўринбосари бўлиб ишлади, 2020 йил февралида генерал-лейтенант унвонига сазовор бўлди ва энди у Қорабоғдаги Россия тинчликпарвар контингентини бошқаради. 2012 йилда "Красная Звезда" мухбири Мурадовга шундай савол берди: "Кўп миллатли жамоани жипслаштириш масаласини ҳал қилишга қандай қарайсиз?" Бунга Қорабоғдаги тинчликпарвар кучларнинг амалдаги қўмондони шундай жавоб берди: "Менимча, зобитда давлат одами сифатида миллат тушунчаси бўлмаслиги керак. Бу менинг принципларимдан бири. Мен "Шимолий Кавказдан чиққанлар" йўқлигига аминман. Шимолий Кавказдан чақирилган аскарлар бор. Шунинг учун ҳар кимга уставга биноан принципиал равишда, қатъий мурожаат қилиш керак." "Мен зобитлардан миллий психологиянинг ўзига хос хусусиятларини билишини талаб қиламан, мен ўзим Кавказ нималигини айтиб бераман. Аммо муаммолар юзага келганда, биз миллатимиздан қатъи назар, барча аскарларга бир хил талаб қўямиз. Агар жиноят унсури сезилса, қаттиқ жазолаймиз", дея жавобини давом эттирди у. Ўшанда Мурадов аскарлар ҳеч қачон ёмон бўлмайди, деди. "Ҳар қандай жиноят зобитнинг, командирнинг бепарволигидан. Бу биз аҳволни ўнгламаганимизни, аскарни ўрганмаганимиз, уни кераклича ишлашга мажбур қилмаганимизни англатади. Мана, нима учун бугун биз бригадада интизом билан боғлиқ муаммоларга дуч келмаяпмиз", деди у. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek