Ўзбекистон ва коронавирус: Карантин яна узаядими? - Мирзиёев, O'zbekiston, koronavirus
Ўзбекистон ва коронавирус: Карантин яна узаядими? - Бу сўнгги кунларда Ўзбекистон раҳбарияти қайта-қайта эътибор қаратган савол бўлди. Сенат раиси ҳам сўнгги ялпи мажлисда алоҳида тўхталиб ўтган, ўз муносабатини билдирган масала экани кўрилди. Буёғи нима бўлади?
Ўзбекистонда сўнгги ҳафталарда кетма-кет узайтирилган кучайтирилган карантин тартиби эса, яна саноқли кунлардан сўнг - 15 август куни ўз поёнига етади. Мамлакатда ҳафталарки амалда бўлган карантин тартиби биргина кибер фазонинг ўзида аксарият ўзбекистонликларнинг энг кўп шикоятларига сабаб мавзулардан бири экани кўрилади. Бугун, 11 август ҳолатига кўра, Ўзбекистонда жами коронавирус ҳоллари расман 31500 дан ортган. Аммо бу рақамлар ҳалича ҳатто мамлакат президентининг ўзи ҳам сўнгги ҳафталарда аҳоли орасида кенг тарқалиб бораётганини расман ва ошкора эътироф этган, баён қилган пневмония ҳолларини ўз ичига олмайди. Агар, президент Шавкат Мирзиёевнинг кеча, 10 август кунги видеоселектор йиғилиши тафсилотларига таянилса, Ўзбекистонда карантин чоралари яна босқичма-босқич юмшатилади. Ўзбекистон президенти бунинг муҳимлигини алоҳида таъкидлаган, бир йиғилишнинг ўзида аҳоли саломатлигини сақлаш баробарида атроф-муҳитни муҳофаза қилиш масаласини ҳам муҳокама қилган. Шавкат Мирзиёевнинг карантин ҳақидаги сўзлари ҳали йиғилиш манзарасидаёқ Ўзбекистонда сарлавҳаларга чиққан янгиликка айланган. Кучайтирилган карантин тартиби билан боғлиқ масала Ўзбекистонда Республика махсус комиссияси ваколати остидаги, аммо мамлакат президентининг расман розилиги билан амалга ошадиган иш бўлади. 3 августдан бошлаб, Қашқадарё ва Фарғона вилоятларида карантин чекловлари расман юмшатила бошланган. Кеча, душанба куни уларнинг сафига Бухоро вилояти ҳам қўшилган. Президентнинг сўзлари Сенат раисининг худди шу мазмундаги чиқишидан қисқа вақт ўтмай янгради. Ўзбекистон Олий Мажлис Сенатининг 7 август кунги ялпи мажлиси чоғида Танзила Норбоева ҳам мамлакатда карантин чоралари босқичма-босқич юмшатилишини айтган. Аммо мамлакат аҳолиси орасида коронавирус ва пневмониянинг қанчалик кенг тарқалиб бораётгани ва ундан ўлим ҳолларига оид гап-сўзлар ҳануз тинмаган. Бошқа томондан, ҳатто расмий ҳисоб-китобларда етти юз атрофида қолаётган кундалик рақамлар ҳам хасталик тарқалиш шиддатининг ҳануз пасаймаганига далолат қилади. Мустақил экспертлар ва оддий ўзбекистонликларнинг ўз кузатувларига асосланган ҳисоб-китоблари эса, мамлакатда коронавирус ва пневмония билан боғлиқ ҳақиқий рақамларнинг расмийсидан анча кўп экани тасаввурини беради. Ўзбекистон президенти эса, пандемияни жиловлашга бағишланган 4 август кунги видеоселектор йиғилишида ҳам карантин масаласига алоҳида тўхталиб ўтган. "Қанча кўп карантинда ушлашса, одамларни шунчалик кўп қийнашлари"ни айтган. Президент Мирзиёев ўшанда жадаллик билан коронавирусга чалинган барча беморларни қамраб оладиган даволаш тизимини йўлга қўйишни буюрган. Карантин ва ўзбекистонликлар Пандемия боис жорий этилган карантин чекловлари туфайли қийналиб қолган оилаларнинг Ўзбекистонда ҳам озмунча эмаслиги кўрилади. Шавкат Мирзиёев илк ва сўнгги бор шу йил бошида Ўзбекистондаги камбағаллар сони ўзини расман 4-5 миллионга нисбат берганди. Ўзбекистон президенти яқинда ўтган тўрт ярим ойдан ортиқроқ вақт мобайнида биринчи бор бу каби оилаларга бир марталик нақд пул кўринишида ёрдам беришга фармойиш берган. Бу пулларни тарқатишдаги талон-тарожликлар эса, аллақачон Ўзбекистон Сенатида ҳам муҳокама бўлиб улгурган. Ўзбекистон шу йилнинг 20 апрель куни кучайтирилган карантин тартибини босқичма-босқич юмшатишга киришган. Аммо коронавирус ва пневмония билан боғлиқ вазият кескин ёмонлашган. Ўзбекистон 10 июлдан яна кучайтирилган карантин тартибига қайтган. Амалдаги тартибнинг 1 август куни ниҳоя топиши айтилган, аммо якунига келиб, яна икки ҳафтага узайтирилган. Ўзбекистонда илк коронавирус ҳолати расман шу йилнинг 15 март куни қайд этилган. Тарихча ўрнида Пандемия боис, Ўзбекистон илк бор 24 март куни кучайтирилган карантин тартибини жорий этган. Орада юмшатишга қарор қилган эса-да, ўтган тўрт ойга яқин вақт ичида бу тартибни буткул бекор қилмаган. Ўзбекистон жорий пайтда Қозоғистон ва Қирғизистондан кейин минтақанинг коронавирус энг кўп тарқалган учинчи давлати бўлиб турибди. Ҳар уч минтақа давлатида ҳам карантин чоралари юмшатилиши ортидан, вазиятнинг кескин ёмонлашгани, коронавирусга чалиниш ва ундан ўлим ҳолларининг бир неча баробарига сакраб кетгани кузатилади. Ўликхоналар шошиб қолаётганига оид хабарлар кўпайган. Соғлиқни сақлаш тизими қулаши эҳтимолига оид хавотирлар юзага чиққан. Қозоғистон ва Ўзбекистон яна қатъий карантин тартибига қайтган. Дунёда бу ишга қўл урган илк давлатларга айланганди. Комиссия ахборотига кўра, 10 июлдан бир қатор карантин чекловларининг қайта кучайтирилиши ўзининг ижобий натижасини кўрсатган. Аҳоли орасидан коронавирус билан касалланганлар сони ўтган даврга нисбатан камайиш тенденциясига ўтган. Шунингдек, касалликдан соғайганларнинг кунлик сони бўйича ҳам ижобий кўрсаткичга эришилган. Аммо устма-уст узайтиришларнинг мамлакат аксарият аҳолисининг тирикчилиги, кундалик турмуш ва ҳаёт тарзига салбий таъсири аллақачон ҳам мамлакат ўзи ва ҳам ташқарисида жиддий хавотирга молик воқеъликлардан бирига айланиб улгургани ҳам бор гап. Ўзбекистон минтақанинг аҳолиси энг катта (расман 34 миллиондан ортади - таҳр.) давлати бўлади. Аҳолисининг аксарият қисми шундоқ ҳам, йилларки, мамлакатнинг кам тараққий топган, ишсизлик ва камбағаллик даражаси анчайин юқори чекка қишлоқ ҳудудларида яшаб келади. Пандемия эса, меҳнат муҳожирлигида банд миллионлаб ўзбекистонликларни ҳам танг аҳволда қолдириб бўлган. Карантин узайтирилиши ортидан, кибер фазодаги кўпчиликни энг кўп ўйлантиргани ҳам масаланинг худди шу жиҳати экани кўрилган. Коронавирусга қарши вакцина ҳали-ҳануз кенг оммага имконсиз. Дори-дармонлар синови ҳам давом этмоқда. Коронавирусга қарши кураш штаби вакили Ҳабибулла Оқилов яқинда позитив баёнот берган. Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш тизими карантин тартиби юмшатилиши ортидан коронавирус билан касалланганлар сони ортиши эҳтимолига тайёр эканини айтганди. Пандемия буткул тугаши учун эса, дунё аҳолисининг деярли барчаси эмланиши шарт. Президент Шавкат Мирзиёев эса, ўзининг сўнгги чиқишида яна бир бор мамлакат фуқаролари ҳаёти ва соғлиғи ҳимоясини янада кучайтирган ҳолда, пандемия шароитида яшаш ва ишлашда давом этиш, карантин талабларини босқичма-босқич юмшатишнинг муҳимлигини таъкидлаган. Жаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти 31 июль куни коронавирус пандемияси боис, бутун дунёда эълон қилган фавқулодда ҳолатни яна уч ойга узайтирган. Шу йилнинг куз ва қиш ойларида коронавируснинг иккинчи тўлқини қайтиши ва унинг биринчисидан кўра ҳалокатлироқ бўлишига оид хавотирлар ҳам кучайиб бормоқда. Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазири ва Бош давлат санитария инспектори ҳануз шифохонада қолишмоқда. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek