Олимлар ўйда: Коронавирус қайта юқса, ёмон бўладими? Ўзбекистон ва дунё - O'zbekiston, dunyo, koronavirus, yangiliklar
Олимлар ўйда: Коронавирус қайта юқса, ёмон бўладими? - Агар, қайта хасталанганларнинг аҳволларига қараб хулоса қилинса, ҳа, шундай. Бу нима дегани?
АҚШда бир эркак Ковидга икки марта чалинган. Шифокорларнинг айтишича, иккинчи инфекция анча хавфли бўлган. 25 ёшли эркакни ўпкаси кислород етказиб бера олмай қолгач, касалхонага ётқизишга тўғри келган. У ҳозир тузалган. Касалликни бундай қайта юқтириш ҳолатлари жуда оз. Аммо "Lancet Infectious Diseases" журналида эълон қилинган тадқиқот вирусга қарши қанчалик иммунитет ҳосил бўлиши юзасидан саволларни кўтарган. Невадалик эркакда уни Ковиддан ҳимоясиз қилиб қўядиган даражада соғлиги ёки иммунитетида муаммо, камчилик бўлмаган. Нима қачон юз берди? Олимлар бемор касалликни икки марта юқтиргани, биринчи марта юққан вирус уйқу ҳолатида бўлиб, қайта кўпаймаганини айтмоқда. Ҳар икки ҳолатда ҳам ундан олинган вирус намуналари солиштирилганда уларнинг генетик коди бошқа бошқа экани, бу битта инфекция бўлмаганини кўрсатган. "Биз аниқлаганлар кўрсатадики, аввал юқтирилган инфекция кейингисидан доим ҳам ҳимоя қилмайди," дейди Невада университетидан доктор Марк Пандори. "Касалликни иккинчи марта ҳам юқтириш эҳтимоли борлиги Ковид-19га қарши иммунитетимизни тушунишда муҳим аҳамиятга эга." Унинг таъкидлашича, бу касалликдан тузалганлар ижтимоий масофа сақлаш, ниқоб тақиш ва қўлни ювиш бўйича йўриқларга амал қилишлари лозим. Олимлар ҳануз коронавирус ва иммунитет борасидаги тиканли масала устида бош қотирмоқдалар. Ҳар бир одамда иммунитет ҳосил бўлиши мумкинми? Ҳатто енгил тури билан касалланганларда ҳам? Ҳосил бўлган ҳимоя қанча вақт сақланиши мумкин? Булар вирус узоқ муддатда бизга қандай таъсир қилишини тушуниш учун муҳим саволлар бўлиб, яратилажак вакциналар ва жамоавий иммунитет ғояси бўйича ҳам муҳим хулосалар келтириб чиқариши мумкин. Ҳозирча қайта касалланиш ҳолатлари жуда оз. Шу кунгача касаллиги тасдиқланган 37 миллион одамдан саноқлиларидагина бу кузатилган. Бельгия, Нидерландия ва Гонконгдан берилган маълумотларга кўра, қайта касалланишлар биринчисига нисбатан енгил ўтган. Эквадорда бўлган ҳолат АҚШдаги беморникига ўхшайди - унда ҳам иккинчисида оғирроқ кечган, аммо уни касалхонага ётқизишга ҳожат бўлмаган. Пандемиянинг ҳозирча бошланғич босқичидамиз. Коронавируснинг бошқа турлари тарихи кўрсатадики, бу вирусдан ҳимоя заифлашиб боради. Давлатларга вируснинг иккинчи тўлқини кириб борар экан, бу саволларга аниқроқ жавоб оламиз. Ковиднинг иккинчи раунди юмшоқроқ ўтиши, чунки тана биринчи раундда вирусга қарши қандай курашишни билиб олиши ҳақида тахмин қилинган эди. Невадалик бемор иккинчи мартасида нима учун оғирроқ касаллангани сабаблари ҳамон ноаниқ. Бир ғояга кўра, у иккинчи мартада жуда катта миқдордаги вирусни бир вақтда юқтирган бўлиши мумкин. Яна бир эҳтимолга кўра, биринчи инфекцияда иммунитетнинг жавоби иккинчи инфекциянинг оғирроқ бўлишига сабаб бўлган. Бу данг иситмаси билан бўлгани қайд этилган эди. Ушбу касалликда бир вирус штаммига қарши ишлаб чиқарилган антитаначалар ўша вируснинг бошқа штамми юққанда муаммолар келтириб чиқарган Шарқий Англия университетидан профессор Пол Ҳантернинг айтишича, бу тадқиқот хулосаси "жуда хавотирли", чунки икки инфекция орасидаги муддат қисқа ва иккинчиси оғирроқ. "Шу кунгача 37 миллиондан ортиқ одам инфекция юқтиргани фактини ҳисобга олсак, иккинчи марта касаллик юқтириб, оғирроқ ўтказиш кўп кузатилганда эди, бу ҳақда эшитган бўлардик." "Бу аниқланганлар келажакда иммунизация дастурлари учун нималарни англатиши ҳақида аниқ гапиришга ҳали эрта. Аммо улар инфекцияга иммунитетнинг жавоби қандай бўлиши ҳақида етарлича билмаслигимизни тасдиқлайди. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek