Ўзбекистон: Ортиқхўжаев матбуот хизмати Би-би-сига нега ёлғон маълумот берди?
17 ноябр куни kun.uz нашри ходимларини ҳузурига чақирган Тошкент шаҳар ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаев журналистларга босим ўтказгани айтилмоқда. Ҳокимлик матбуот хизмати шанба куни Би-би-сига ҳоким таҳдиди 2015 йилда айтилганди, дея ёлғон маълумот берди.
Ҳоким 17 ноябр куни кун.уз журналистларини қабул қилган Пойтахт ҳокими kun.uz бош муҳарририга эрталабгача вазият ҳал бўлди, деган мақола чиқариш кераклигини айтган. Йиғилишда иштирок этган Би-би-си манбасининг айтишича, ҳоким Ортиқхўжаев йиғилганларга "Президент менга ишдан бўшатмаслигини айтди", деган. Тошкент шаҳар ҳокими аудиода акс этган таҳдидлар контекстдан узиб олинганини билдирган. "Тўлиқ версия қўйилса бошқа картина пайдо бўлади", деган у. Ортиқхўжаев таҳдид ва ҳақоратлари учун журналистлардан узр сўрамаган, аксинча вазият учун журналистларнинг ўзини айблаган. "Кўчага чиқсам мени ҳамма танийди, келиб расмга тушади", дея Тошкент шаҳар ҳокими ўзининг обрўсига ишора қилган. Тошкент шаҳар ҳокимлиги матбуот хизмати Ортиқхўжаевнинг учрашувда журналистларни айблагани ва "Президент бўшатмайман, деган" гапларини рад қилди. "Айблаганиям, Президент бўшатмаслиги ҳақида гапирганиям, ҳаммаси бўлмаган гап!", дейилади жавобда. Матбуот хизмати ҳокимнинг узр сўрамагани тўғрисидаги саволни очиқ қолдирди. Ҳокимнинг таҳдидли овози қандай чиқди? Шанба куни Би-би-сига аноним аккаунтдан ҳоким Жаҳонгир Ортиқхўжаев овози эканлиги айтилган аудио файл юборилди. Унда Ортиқхўжаевникига ўхшаш овоз рўпарасида турган шахсларга таҳдид қилаётганини эшитиш мумкин эди. Тошкент шаҳар ҳокими журналистларга қандай таҳдид қилганди? "Ўзи улар ким? Улар учига чиққан махлуқлар! Онанинг боласими булар ё итнинг боласими?! Принцип йўқ, ифлос, қашшоқ. Мен шундай қилишим мумкинки, сизлардан маҳаллада бош кўтариб юролмайсизлар. Бу қўлимдан келади", дея ярим русча ва ярим ўзбекча гапирган овоз эгаси. Ўзини таништиришни истамаган манба ҳоким ушбу таҳдидларни унга нисбатан ҳокимлик биносида бундан беш кун олдин айтганини билдирди. Шундан сўнг Би-би-си овознинг ҳақиқийлигини текшириш мақсадида Тошкент шаҳар матбуот хизматига мурожаат қилди. Тошкент шаҳар матбуот хизмати Би-би-сини нега алдади? Ўзини Тошкент шаҳар матбуот хизматидан деб таништирган масъул (унинг исми шарифи Би-би-сига маълум) 16 ноябр куни овоз ҳоким Жаҳонгир Ортиқхўжаевга тегишли эканлигини тасдиқлади. Бироқ у ҳоким бу гапларни 4 йил олдин, 2015 йилнинг 20 июнидаги гапирганини билдирди. "Бизнес сайти бўлган, улар тинмай бизнесларини ёмонлашган, гаплашишга ҳаракат қилганларида 10 000у.е. сўрашган. Шуни берсен ёмонламимиз дейишган. Шу нарсани гапирганла. Биринчидан, ҳоким бўлмаганла; иккинчидан, бу раҳматли Каримов даврида бўлган", деди Тошкент шаҳри матбуот хизмати масъули. Шундан кейин Би-би-си сўровига биноан шахсан ҳокимнинг ўзи билан боғланган матбуот хизматига кўра, Ортиқхўжаев бу гапларни айнан қайси сайт ходимларига нисбатан айтганини "эслай олмаган". У Би-би-сининг тўрт йил олдин бўлган ҳодисани ҳоким кунигача эслагани ҳолда, нима сабабдан нашр ёки журналистни эслай олмаяпти, деган саволига қуйидагича жавоб берди: "Кунларини биласизми нима учун эслаяпти ҳозир аниқ. Чунки айтяптики, ўшанда шу нарсалар энг оғир пайт ўша пайт 15 йилнинг ёзида бўлган эди. 2-3 одамни қаматворишгачаям борган эди ҳар хил туҳматлар билан. Шунақа пайтда ОАВда шантаж йўлига ўтволиб, бизга мана бунча берасан, деб жудаям авжига олиб кетган пайти эди, деяпти. Ҳақиқатдан мана шу ҳамма тадбиркорларга оғир пайт эди", деди Тошкент шаҳар матбуот хизмати масъули. Ушбу суҳбатдан сўнг кун.уз нашри ҳодиса шу йилнинг август ойида бўлгани ҳоким Ортиқхўжаев уларнинг уч журналистига таҳдид қилгани ҳақида ёзди. "Ортиқхўжаевча сўз эркинлиги: Пойтахт ҳокими Kun.uz мухбирларига таҳдид қилганди" сарлавҳали мақоладан маълум бўлишича, Ортиқхўжаев кун.уз тасвирчисини олдига солиб қувлаган Олмазор туман ҳокимининг эндиликда собиқ ўринбосари Абдурасул Ваҳобов билан боғлиқ машмашани ҳал қилиш учун журналистларни ҳокимликка чақирган. "Мазкур таҳдид шаҳар ҳокимидан Олмазор тумани ҳокимининг собиқ ўринбосари Абдурасул Ваҳобов билан боғлиқ воқеанинг эртасига Kun.uz мухбирлари Раҳматилла Исроилов, Шерзод Эгамбердиев ва Баҳодир Аҳмедов ҳоким қабулида бўлган чоғда янграган. Ўша куни Тошкент шаҳар ҳокими А.Ваҳобов ва мухбирларни ўз ҳузурига чорлаб, яраштирмоқчи, ўртадаги тушунмовчиликни ҳал қилмоқчи бўлган. Томонлар муроса қила олмагач, учрашув таҳдидли "тарбиявий соат"га айланиб кетган", дейилади хабарда. 18 ноябр, душанба куни Би-би-си Тошкент шаҳар ҳокимлиги матбуот хизматидан нима учун ёлғон маълумот бергани ҳақида сўради. Матбуот хизмати масъули ёлғон хабар бермаганини айтди. "Асло ёлғон маълумот бермагандим. Это мой ... (Бу менинг қусурим, таҳ), чунки ман телефон орқали маълумот олгандим, "бу эски ёзув" дейилган ибора билан "2015 йилда бўлган ҳодисалар гапирилган" деган гапни ман ўзим қўшиб қабул қилганман", деди у. Британиянинг Ўзбекистондаги элчиси Тим Торлот ҳокимнинг таҳдидли сўзларига ўз хавотирини билдирди. "Тошкент шаҳар ҳокими билан ҳали учрашмаганимдан афсусдаман. Унинг сўнгги гапларидан хавотирга тушдим. Журналист хавфсизлиги матбуот эркинлигининг асосий принципларидан. Буюк Британия ҳар доим журналистлар ва эркин матбуот ҳимоясини қўллаб-қувватлайди. Буни у билан учрашганда муҳокама қилишга умид қиламан", дея твит қолдирди Тимм Торлот. Ҳоким нима деганди? 1 дақиқаю 39 сониялик аудиода ҳоким қаршисидаги шахсларга таҳдид қилади. Қуйида ҳоким таҳдидининг кун.уз томонидан ёзилган стенограммасини тўлиқ келтирамиз. "Бир ҳафта олдин мани заводимда ишлаб чиқарилган маҳсулотларни ***дан олиб ***га солади. Монопол, "Артел" дабдала, деб! Бир ҳафтадан кейин ўн минг доллар берсанг, ўша маҳсулотни мақтаб чиқади-да, реклама асосида дейди! Они кто вообще? (Ўзи улар ким?) Они твари последние! (Улар учига чиққан маҳлуқлар!) Онанинг боласими булар ё итнинг боласими?! Принцип йўқ, ифлос, бедолага! (қашшоқ) Петухлар келяпти мана бу ёқдан, ҳаммаёқдан келиб, ўзича ҳаммани иснодга қўяди. Я могу так сделать, что вас в махалле не принимают (Мен шундай қилишим мумкинки, сизлардан маҳалла воз кечади, демоқчи) Это я смогу (Бу қўлимдан келади). Так могу сделать ваши родители издевались (шундай қилишим мумкинки, ота-онанг бош кўтариб юролмай қолади, демоқчи) Я так могу сделать даже соседи (шундай қилишим мумкинки, ҳаттоки қўшниларинг) кўришганда уялиб қолиши мумкин. Я могу это сделать. Что, мне трудно чтоли объявить вас геем? (Мен буни қилишим мумкин. Нима, менга сизларни гей деб эълон қилиш қийинми?) Это легко! (Бу жуда осон) Легко! (Осон) Свобода слова! (Сўз эркинлиги!) Я за шесть секунд вас посажу в одно такси с геем, и всё! (Мен олти сония ичида сизларни ичида гей ўтирган таксига ўтқазаман, бўлди!) Фотографириют и вас объявляют геем (Сизларни фотосуратга олишади ва гей деб эълон қилишади). Ёқадими раҳбаримизга, ёқмайдими, менинг ўзимнинг ҳам… (тушунарсиз) Я могу это делать (Мен буни қила оламан). Шесть секунд могу сделать! (Олти сонияда қила оламан). Организовать могу (Ташкиллаштира оламан). Или сомневаешься? (Ё шубҳа қиляпсанми?) Тушунтира олдимми?! Икки-уч кун биттанг бесабаб уйдан чиқиб кетларинг, йўқолиб қолларинг… Уч кун! Бесабаб биттанг уйдан чиқиб кетларинг! Вы хотите этого? (Сизлар буни истайсизларми?) Уч кун йўқ бўлиб қолса, ҳамма жим-жит! Ў-ў-ў, сан тирикмисан, ҳеч ким хабар олмайди, айтиб қўяй, сани! У ер - бу ерда ёзишади, бир ҳафтадан кейин унутишади. Бўлди! Қаердадир чўкиб ўляпти-да чўмилаётганда дейишади. И всё (Бўлди). Ҳаёт шунақа! Шунинг учун, лучше с нами работайте (яхшиси биз билан ишланглар). Если у вас будут какие-то проблемы, помогите нам, чтобы мы решили эту проблему (Агар сизларда қандайдир муаммо туғилса, бизга бу муаммони ечишда ёрдам беринглар)". BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek