Коронавирус етказган шикастдан ўзига келиши учун жаҳон иқтисодиётига бир неча йил керак бўлади Koronavirus
Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт ташкилоти(OECD) Бош котиби Анхел Гуррианинг огоҳлантиришича, дунёнинг коронавирус пандемияси келтирган зарарларидан қайта оёққа туриши учун бир неча йил талаб қилинади.
Жаноб Гуррианинг айтишича, юқумли хасталикнинг жаҳон иқтисодиётига берган зарбаси аллақачон 2008 йилги глобал иқтисодий инқироз зараридан каттароқдир. Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт ташкилоти Бош котиби Анхел Гуррианинг сўзларига кўра, мамлакатлар қисқа фурсатда ўзини тиклаб оладилар, деган хаёл фақат "яхши ният"дир, холос. Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт ташкилоти дунё ҳукуматларига мурожаат қилиб, вирусни тезлик билан аниқлаш ва даволаш фурсатини ҳам тезлаштириш учун бюджет харажатларини кескин камайтиришга чақирган. Жаноб Гурриа фикрича, яқинда коронавируснинг жаҳон иқтисодиётига салбий таъсири оқибатида глобал ўсиш 1,5 фоиз пасаяди, деган башоратлар бугуннинг ўзига келиб "ҳаддан зиёд некбин" кўриниб қолди. Иш ўринларининг йўқотилиши ва касодга учраётган компанияларнинг сони номаълум бўлиб қолар экан, мамлакатлар "бир неча йиллик" иқтисодий таназзул билан юзма-юз келадилар, деган Анхел Гурриа. Яқин ойларда жаҳоннинг энг йирик иқтисодлари ҳам рецессияга тушадилар, йилнинг дастлабки икки чорагида иқтисодий пасайиш кузатилиши муқаррар, деб ҳисоблайди жаноб Гурриа. "Жаҳон миқёсидаги рецессия рўй бермаган тақдирда ҳам дунёнинг кўпгина иқтисодиётларида, жумладан энг йирикларида ҳам ёки ўсиш бўлмайди ёки салбий ўсиш рўй беради. Шунинг учун ҳам бу йил сиз фақат паст ўсишга эришасиз. Шу билан бирга келажакда сиз узоқ вақтга чўзиладиган қайта оёққа туришга дуч келасиз", дея қўшимча қилган у. Катта шок Анхел Гурриа айтишича, коронавируснинг дунё бўйлаб тарқалиши юзага келтирган иқтисодий ноаниқлик аллақачон иқтисодиётлар 2001 йил 11 сентябри портлашлари ёки 2008 йилдаги молиявий инқироз пайтларидагидан ҳам каттароқ шокка тушганини англатади. "Сабаби шуки, биз охир-оқибатда қанча одам ишидан айрилишини билмаймиз, билмаганимиз туфайли ҳам бу ишсизлик вазиятини ўнглашга қанча вақт кетишидан бехабармиз. Шунингдек, биз бугун жабр кўраётган юз минглаб кичик ва ўрта бизнеслар вазиятини ўнглашга қанча вақт кетишини ҳам билмаймиз" дейди жаноб Гурриа. Дунё ҳукуматлари вирус тарқалиши мобайнида ишчилар ва бизнесларни қўллаб-қуватлаш мақсадида мисли кўрилмаган чораларга қўл урмоқдалар. Мисол учун, Британия ҳукумати коронавирус туфайли ишга чиқмаган ходимлар маошининг бир қисмини тўлашга ваъда берди. Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт ташкилотининг раҳбари ҳукуматларни пандемия вақтида бюджетни тежаш қоидаларидан воз кечишга чақирган, барча имкониятларни инқирозни ҳал этишга чақирган. Аммо, шу билан бирга, у бюджет дефицити ва давлат қарзларининг ошиб кетиши қарздор мамлакатлар иқтисодий ўсишини бир-икки йилга сустлаштиришидан огоҳлантирган. Тезда оёққа туриб бўлмайди Анхел Гуррианинг Би-би-сига айтишича, бир неча ҳафта олдин дунёнинг йирик иқтисодиётларидан таркиб топган G20 ташкилоти сиёсатчилари иқтисодий оёққа туриш V ҳарфи кўринишида бўлади, дея умид қилишганди: иқтисодий фаолликнинг кескин қулаши ва бунинг ортидан яна кескин ўсиш ва қайта тикланиш. "Ҳатто ўшанда ҳам бу фақат яхши ният эди", дейди жаноб Гурриа. "Мен V кўринишидаги феномен ғоясига қўшилмайман... Биз ҳозирнинг ўзида V шакли бўлмаслигини кўриб турибмиз. Энг яхши ҳолатда бу U шаклида бўлади, қайта тикланиш олдидан "тубида узоқ қолиш". Агар биз бугун тўғри қарор қабул қилсак, L кўринишидаги таназзул олдини оламиз", деган Анхел Гурриа. Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт ташкилоти(OECD)га дунёдаги 36 мамлакат аъзо ҳисобланади, улар жаҳон иқтисодиётининг 80 фоизини ташкил этади. Ташкилот коронавирус пандемиясига қарши қуйидагича курашишга чақирди: одамларни вирус тестидан ўтказишни бепул қилиш, врач ва ҳамшираларнинг асбоб ва жиҳозлар билан таъминотини яхшилаш, ишчи-ходимлар, шу жумладан, ўзини иш билан таъминлаганларга нақд пул ажратиш ва бизнесларга солиқ таътилларини тақдим этиш. Анхел Гурриа коронавирусга қарши курашни "Маршалл плани"га таққослаган, "Маршалл плани" Иккинчи Жаҳон Урушидан вайрон бўлган Европани қайта оёққа турғазишга кўмаклашган эди. 69 ёшли мексикалик иқтисодчи ва сиёсатчи Анхел Гурриа Иқтисодий Ҳамкорлик ва Тараққиёт ташкилотини 2006 йил ўрталаридан бошқариб келади. Бу лавозимга у учинчи марта сайланган. Анхел Гурриа Мексика ташқи ишлар ҳамда молия вазирлари лавозимларида фаолият юритган ва сиёсий беқарорлик йилларида Мексикада молиявий инқироз рўй бериши олдини ололган сиёсатчи сифатида танилган. Коронавирусни енгиб бўлмайдими, ўзимизни у билан яшашга мослашимиз керакми? Коронавирус: Ўзбек мигрантларини кимдир эшитадими? BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek