CPJ: Блогер Отабек Сатторий зудлик билан қўйиб юборилиши лозим - суд ҳукмига муносабат, video, O‘zbekiston, dunyo, yangiliklar
CPJ: Блогер Отабек Сатторий зудлик билан қўйиб юборилиши лозим. Журналистларни ҳимоя қилиш халқаро қўмитаси худди ана шундай баёнот билан чиқди. Сурхондарёлик блогер кеча, душанба куни 6 ярим йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинганди.
Бу халқаро қўмитанинг ўтган уч ой ичида блогер Отабек Сатторий тақдири юзасидан иккинчи бор баёнот билан чиқиши бўлади. Қўмита блогер ҳибсга олинишидан саноқли ҳафталар ўтиб, шу йилнинг февраль ойида илк бор Ўзбекистон расмийларига мурожаат билан чиққан. Улардан Отабек Сатторийни "зудлик билан озод этиб, унга нисбатан илгари сурилган айбловларни бекор қилишлари"ни сўраганди. Блогернинг ҳимоячиси аввалбошданоқ мижозига қарши илгари сурилаётган айбловларнинг "уйдирма" эканини айтган. Суднинг якуний қарори ортидан ҳам, блогерга қарши чиқарилган 6 ярим йиллик қамоқ ҳукми юзасидан шикоят аризаси билан чиқишларини маълум қилган. Адвокат Умидбек Давлатов Журналистларни ҳимоя қилиш халқаро қўмитасига ҳам мижози ўзига қўйилган барча айбловларни рад этганини айтган. Халқаро қўмитанинг Европа ва Марказий Осиё бўйича координаторига кўра, "Ўзбекистон ҳукуматининг коррупцияга қарши блогер Отабек Сатторийни сохта товламачилик ва туҳмат қилиш айбловлари билан ҳукм қилиши - президент сайловлари яқинлашар экан, матбуотни ўткир масалаларни ёритишдан қўрқитишга аниқ уринишдир". Гулноза Саиднинг Нью-Йоркдан айтишича, "расмийлар Сатторийнинг аппеляциясига қарши чиқмасликлари ва фаолиятлари учун журналистларни қамоққа ташламасликлари" керак. Суд ҳукми ортидан, Ўзбекистон Миллий масс-медиани қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш жамоат фонди Васийлик кенгаши раиси ҳам хабарга ўз муносабатини билдириб чиққан. Комил Алламжонов ўзининг ижтимоий тармоқдаги акаунтларида чоп қилган постида, "суд ҳукми ҳақида фикр билдира олмаслиги, бундай ваколати йўқ"лигини таъкидларкан, "ҳозир айтмоқчи бўлганлари, умуман, матбуот ҳаётига тааллуқли" эканини айтган. "Кейинги пайтда журналистлар билан боғлиқ муаммолар тез-тез кўзга ташланиб тургани, матбуотчилар қандай қийинчиликларга дуч келаётганини ҳам билишлари"ни ёзган. Ўзларининг чақирувлари, "соғлом ва қонуний муносабатларни йўлга қўйиш" эканини таъкидларкан, "Қонун ҳамма учун: блогер, журналист учун ҳам, ҳоким, вазир учун ҳам бирдек ишлаши керак. Шундагина хукмларнинг адолатли эканлигига шубҳа камаяди", деган. Постини, "Ҳурматли ҳамкасблар! Албатта, танлаган соҳамиз жуда қалтис, лекин юрт тараққиётида бу жуда муҳим йўналиш. Буни давлат раҳбари ҳам бир неча бор таъкидлаганлари бежиз эмас. Шаштингизни туширманг. Биз осон бўлмаган йўлдамиз. Шу пайтгача ҳамманинг овозини баравар ўчириш ҳеч кимнинг қўлидан келмаган. Бундан кейин ҳам шундай бўлади", - дея якунларкан, "Аллоҳ барчамизни асрасин 🤲🏻", деган сўзига дуога қўл очиб турган қўл эможисини илова қилган. Якуний суд ҳукми Музробот туман суди сурхондарёлик блогерни кеча, 10 май куни 6 ярим йиллик қамоқ жазосига ҳукм этди. Блогернинг иши халқаро миқёсда акс-садо берган. Қатор Ғарб давлатлари элчилари ва халқаро ташкилотлар бу хусусда ўз хавотирларини билдириб чиқишган. Унинг ҳали "шубҳали жиноятлар билан қамалишининг ўзиёқ Ўзбекистондаги сўз эркинлигига берилган жиддий зарба" экани айтилганди. Маълум бўлишича, Отабек Сатторий Ўзбекистон Жиноят кодексининг иккита моддаси бўйича оқланган. Аммо "Туҳмат" (3-қисм, "а", "г" бандлари) ва "Товламчилик" (3-қисми, "а" банди) моддаларида назарда тутилган жиноятларни содир этганликда айбдор, деб топилган. Ўзбекистон Жиноят кодексининг "енгилроқ жазо тайинлаш", "бир неча жиноят содир этганлик учун жазо тайинлаш" ва "жазоларни қўшишнинг ҳисоблаш қоидалари"га асосан тайинланган жазоларни қисман қўшиш йўли билан блогерга "узил-кесил 6 йил 6 ойга озодликдан маҳрум этиш жазоси берилган". Тайинланган жазони эса, умумий тартибли колонияларда ўташи белгиланган. Бу ҳақда Ўзбекистон Олий суди расман хабар берган. Сурхондарёлик 40 ёшли блогер шу йилнинг 29 январь куни товламачиликда гумонланиб қўлга олинган. Бунинг ортидан, Сурхондарё вилоят ИИБ ҳузуридаги Тергов бошқармаси томонидан Отабек Сатторийга нисбатан жиноят иши қўзғатилган, тергов ҳаракатлари бошланган. Кейинроқ унга оид жиноят ишига туҳмат ва ҳақорат қилиш мазмунидаги айбловлар ҳам тиркалгани маълум бўлган. Аммо блогер адвокати мижозига қарши ишнинг "уйдирма" эканини айтганди. Суд жараёни очиқ бўлиб ўтган, 11 март куни бошланган. Отабек Сатторийнинг товламачиликда айбланиб қўлга олинишининг ўзиёқ Ўзбекистондаги матбуот эркинлигига доир хавотирларни яна бир бор ўртага чиқарганди. Отабек Сатторий ким ўзи? Термиз шаҳрида яшовчи 40 яшар Отабек Сатторий Сурхондарё вилоятидаги муаммоларни ёритиб келиши, айниқса, маҳаллий амалдорларни танқидга тутувчи чиқишлари ортидан танилган. У маҳаллий аҳоли юзлашган уй-жой, йўл, энергия таъминоти муаммолари, коррупция ҳолатларини кўтариб чиққан. Отабек Сатторий муаммоларни ёритиш давомида, асосан, маҳаллий ҳокимлар ҳамда раҳбарларни танқидга тутган. Блогер билан Сурхондарёдаги муаммоларни ёритишда ҳамкорлик қилган журналист Фазлиддин Меҳмонов орада Би-би-сига Сатторий ҳибсга олинишидан аввал босимларга учраётгани ҳақида гапирганди. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek