Ўзбекистонга AstraZeneca вакцинаси келди, Қирғизистон уни олишни “кечиктирди”ми? O'zbekiston, koronavirus, vaksina, dunyo, yangiliklar
Расмий хабарларга кўра, AstraZeneca вакцинасининг илк партияси (660 минг доза) Тошкентга етиб келган. Қирғизистон Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ривожланиш вазири эса, бу вакцинани "ҳозирча олмай туришлари"ни айтган. AstraZeneca вакцинасининг қанчалик хавфсиз эканига оид хавотирлар ҳануз аримаган.
Хавфсизлигидан хавотирланиб, "эҳтиёт чораси сифатида" бу вакцинадан фойдаланишни вақтинчалик тўхтатган давлатлар сони ҳозирга келиб ўндан ортган. Oxford-AstraZeneca ҳозирча Ўзбекистон олаётган тўртта вакцинадан бири, аммо илк партияси Тошкентга етиб келган илк Ғарб вакцинаси бўлади. Шу йил 3 февраль куни Ўзбекистоннинг БМТ COVAX дастури доирасида 2,6 млн доза Oxford -AstraZeneca вакцинасини олиши хабар қилинган. Бу ҳақда халқаро ташкилотнинг ЮНИСЕФ жамғармаси сайтида айтилган. Агар, ушбу рақамларга таянилса, Oxford -AstraZeneca Ўзбекистон шу пайтгача энг катта дозада олаётган вакцина бўлади. Маълум бўлишича, ушбу вакцина ЮНИСЕФ томонидан COVAX дастури доирасида текин етказиб берилмоқда. Ўзбекистон Соғлиқни сақлаш вазирлигининг расман билдиришича, вакциналарнинг қолган қисми яқин ойларда етказиб берилади. Вазирликка кўра, "ушбу вакциналар билан Ўзбекистонда аҳолини короновирусга қарши эмлаш ишлари бошланади ва босқичма-босқич давом эттирилади". Ўзбекистон минтақанинг аҳолиси энг катта давлати бўлади, расман сони 34500 миллиондан ортади. Шу пайтгача имконли бўлган расмий хабарлардан Ўзбекистоннинг яна Россия (Спутник V), Хитой (ZF-UZ-VAC 2001), АҚШ ва Германия компанияларининг қўшма маҳсулоти бўлган BioNTech/Pfizer вакцинасини олаётгани маълум. Қирғизистон Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ривожланиш вазири AKIPress мустақил ахборот агентлигига кеча, 16 март куни берган интервьюсида Oxford -AstraZeneca вакцинасига ҳам тўхталиб ўтган. Вазир, "Коронавирусга қарши AstraZeneca вакцинасини COVAX дастури орқали ўзларига етказиб беришни тўхтатганликлари"ни айтган. Алимқадир Бейшиналиев бунинг сабабини "ҳуқуқий масалалар ва ҳужжатлар" билан изоҳлаган. Аммо, "бу - ўзларининг мазкур вакцинадан бош тортганликларини англатмаслиги"ни билдирган. Маълум бўлишича, Қирғизистон шу йил февраль ойида охирида COVAX дастури орқали дастлабки 504 минг доза AstraZeneca вакцинасини олиши керак бўлган. AKIPressнинг ёзишича, бу ҳақда Қирғизистон Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ривожланиш вазири худди ўша ой "Биринчи" радиосига берган интервьюсида маълум қилган. Алимқадир Бейшиналиев кеча, худди шу куннинг ўзида 24.kg ахборот агентлигига, "Қирғизистон AstraZeneca вакцинасига ҳали ҳам розилик бермагани, аммо ундан бош ҳам тортмагани"ни айтган. Аммо бу гал "синовларнинг учинчи клиник босқичи натижаларини кутиш керак"лигини таъкидлаган. "Агар, бу асоратларсиз ўтадиган бўлса, шундагина бир қарорга келишлари"ни баён қилган. Унинг сўзларидан маълум бўлишича, Қирғизистонга COVAX ташаббуси билан жами 1.2 миллион доза AstraZeneca вакцинаси етказиб берилиши кўзда тутилган. Ўзбекистонда ҳалича аҳолини коронавирусга қарши оммавий эмлаш бошланмаган, бу ишга шу ойнинг иккинчи ярмидан бошлаб киришилиши айтилган. Хабарларга кўра, Қирғизистон эса, ўз аҳолисини апрель ойидан бошлаб эмлашни режалаштирган. Қирғизистон Соғлиқни сақлаш ва ижтимоий ривожланиш вазири AKIPress мустақил ахборот агентлигига бу ишда Россия ёки Хитой вакцинасидан фойдаланишлари мумкинлигини айтган. Қанчалик хавфсиз экани тўлиқ аён бўлгунча, AstraZeneca вакцинасидан фойдаланмай туришга қарор қилган давлатлар сони ҳозирга келиб ўндан ортган. Бугун, 17 март куни бу масалага Британия Соғлиқни сақлаш вазири ҳам эътибор қаратган. Вазир AstraZeneca вакцинаси "хавфсиз"эканини айтган, одамларни масъул идоралар тавсияларига қулоқ тутиш ва имкон бўлиши билан ўзларини эмлатишга чақирган. Хавфсиз эканини айтиб, AstraZeneca вакцинасини Британия ҳукумати ҳам ҳимоя қилиб чиққан. AstraZeneca ширкатининг билдиришича, шу пайтгача Европа Иттифоқи ва Буюк Британияда 17 миллионга яқин киши ўз вакциналари билан эмланган бўлса, орада тромбларга оид жами қирққа яқин хабар олишган. Европа Дори-дармон агентлиги бу хусусда ўз текширув натижаларини шу ҳафта пайшанба куни эълон қилиши кутилмоқда. Аммо агентлик бундан аввал AstraZeneca вакцинасининг "афзалликларига қатъий ишонч ҳосил қилгани"ни баён қилган. Европа Дори-дармон агентлигининг дастлабки қайдида ҳам тромбоз мазкур вакцинанинг эҳтимолий ножўя таъсирлари орасида қайд қилинмаган. Тромблар бевосита вакцина сабаб пайдо бўлганини исботлаши мумкин бўлган бирор далил ҳам ҳозирча қўлга киритилмаган. Бу масалани ўрганаётган Жаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилоти ҳам, тромб- қон қуйқаларининг вакцинага алоқадорлиги тўғрисида ҳеч қандай далил йўқлигини айтган. Халқаро ташкилот, ўз навбатида, мамлакатларни эмлаш дастурларини тўхтатмасликка чақирганди. Соғлиқни сақлаш вазирлиги эса, орада Ўзбекистон Жаҳон Соғлиқни Сақлаш ташкилоти томонидан фавқулодда ҳолатларда аҳолини эмлаш учун тавсия қилинган вакциналардан фойдаланишини маълум қилган. AstraZeneca - бош идораси Англиянинг Кембриж шаҳрида жойлашган Британия-Швеция фармацевтика ва биотехнология қўшма компанияси бўлади. Шу йил февраль ойида эълон қилинган янги тадқиқот натижалари бу ширкат вакцинасининг коронавируснинг янги штаммларига қарши жуда самарали эканига далолат қилган. Вакцина коронавирусни юқтириш хавфини сезиларли камайтириши маълум бўлган. Янги тадқиқот Кембриж университети олимлари томонидан олиб борилганди. Ўзбекистон айнан коронавируснинг янги - "британча штамми" расман қайд қилинган биринчи ва ҳозирча ягона давлати бўлади. Куни-кеча дунёнинг энг катта сондаги - юз минглаб ўзбекистонликлар турли иш, юмуш ва таҳсилда банд давлати бўлган Россияга эса, коронавируснинг "британча"сидан кейин, "жанубийафрикача" штамми ҳам кириб боргани маълум бўлган. "Британча" штамм 28, "жанубий африкачаси" икки кишида аниқлангани расман хабар берилган, аммо уларнинг шахслари очиқланмаган. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek