Ўзбекистон: Ангренда ИЭС портлади, қурбонлар бор - янгиликлар, Мирзиёев, O‘zbekiston, Mirziyoyev, dunyo, yangiliklar
Ўзбекистон: Ангренда ИЭС портлади, қурбонлар бор - масъуллар режаси, янги теров иши ва совуқ кунлардан огоҳлик. bbcuzbek.com дайжести.
Портлаш 20 январь куни "Янги-Ангрен" иссиқлик электр станциясида портлаш юз берган. Расмий хабарга кўра, тушга яқин юз берган портлаш оқибатида уч инсон ҳалок бўлган. Яна уч киши турли даражада куйиш тан жароҳати олган. Фавқулодда вазиятлар вазирлиги профилактика учун тўхтатилган 5-энергоблокда чанг-кўмирли ҳаво аралашмасининг портлаши содир бўлганини маълум қилган. Портлаш юзасидан Ангрен шаҳар прокуратураси терговга қадар текширув ҳаракатларини бошлаган. ФВВ ҳодиса натижасида ИЭСнинг инфратузилмаси ва технологик ускуналарига шикаст етмаганини хабар қилган. Режа Марказий Осиё: Ўзбекистон ва Қозоғистон нимани режаламоқда? - Хабарларга кўра, Ўзбекистон келаси ойданоқ Қозоғистон билан кетма-кет ўз аҳолисини коронавирусга қарши эмлашни бошлаши мумкин. Ўзбекистон ва Қозоғистон бу ҳақда маълум қилган дастлабки икки минтақа давлати бўлишган. Собиқ Шўро давлатлари орасидан эса, Россия бу ишга биринчилардан бўлиб киришган. Президент Владимир Путин ўтган ҳафта ҳаммани эмлашни буюрган. Масъуллар бунга, "лаббай", деб жавоб беришган, шу ҳафта бошидан оммавий вакцинацияни бошлашларини айтишган. Пойтахт Тошкентдан олинган хабарларга кўра, Ўзбекистонда аҳолини коронавирусга қарши эмлаш февраль ойи охири ва мартнинг бошларида бошланиши мумкин. Бу ҳақда Ўзбекистон Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати раҳбарининг ўринбосари Ботиржон Қурбонов "Замон" дастурига берган интервьюсида маълум қилган. Куни-кеча Қозоғистон ҳам шу йил февраль ойидан бошлаб оммавий вакцинацияни бошлаш режасида эканига оид хабарлар олинганди. Хабарларга кўра, эмлаш жараёнига Ўзбекистон 100 минг доза буюртма берган Pfizer-BioNTech вакцинаси ҳам жалб этилади. Маълум бўлишича, мамлакат аҳолисини эмлаш кўзда тутилаётган вакциналарни 1-1.5 ой ичида келтириш кўзда тутилган. Ўзбекистон минтақанинг аҳолиси энг катта(расман 34500 миллиондан ортади - таҳр.) давлати бўлади. Ўзбекистонга бунгача, яъни ўтган йил Хитой ва Россия вакциналари келтирилган. Мамлакатда коронавирусга қарши Хитой вакциналарининг учинчи босқич синовлари 10 декабрь куни бошланган. Хитойники Ўзбекистонда учинчи босқич синови бошланган биринчи вакцина бўлган. Zhifei Longcom Biopharmaceutical Co., Ltd компанияси ишлаб чиққан коронавирусга қарши вакцина Ўзбекистонда жами 5 минг кўнгиллида синалиши айтилган. Шу пайтгача уларнинг аксарияти - уч ярим мингга яқини Хитой вакцинаси билан эмланган. Хабарларга кўра, синовлар муваффақиятли якунланса, Ўзбекистон вакцинани имтиёзли нархларда сотиб олиши мумкин бўлади. Россия вакцинаси Ўзбекистонга ўтган йил декабрь ойида келтирилган. Ўшанда Россия томони расмий хабарида, "Sputnik V вакцинаси намуналари Ўзбекистонга синовдан ўтказиш, рўйхатга олиш ва мамлакат ҳудудида саноат услубида ишлаб чиқариш учун тақдим қилинган"и айтилган. Хитой ва Россияники шу пайтгача коронавирусга қарши энг эффектив, деб айтилган дунёдаги тўртта вакцина орасидан хавфсизлиги ҳануз жиддий хавотирларга сабаб бўлиб келаётгани бўлади. "Деразалар яхши ёпиляптими?" Энергетика вазири Алишер Султонов аҳолини совуқ кунлар келаётганидан огоҳлантирган. 19 январь куни ўтган брифингда вазир келгуси 10 кунлик давомида ҳарорат нолдан пастга тушиши кутилаётганини айтиб, бундай об-ҳаво шароитига тайёргарлик кўрилаётганини маълум қилган. У аҳолини ҳам совуқ кунларга тайёр бўлишга чақирган. "Авваллари ҳам қишга тайёргарлик кўрганимизда уйимизни, иш жойимизни, боғча ва мактабларни иситишни ўйлардик. Деразалар яхши ёпиляптими, шамол кирмаяптими, эшиклар ёпиладими, эшикларни иситишни ҳам ўйлардик", деган у. Султоновнинг фикрича, энергияни асрашга амал қилинмаётганидан энергиянинг катта қисми "кўчани иситишга сарфланмоқда". "Бундай ҳолатда ишлаб чиқаришни кўпайтирсак ҳам ҳеч қачон газни ҳам, электрни ҳам етказиб беролмаймиз. Шунинг учун, ҳурматли истеъмолчилар, шу йўналишда биргаликда ишлашни мен сизлардан илтимос қилардим", деган вазир. Аҳолига "сотилган" соя Ўзбекистонликлар 2019 йил августидан 2020 йил охирига қадар 302 миллиард сўмлик "тонировка" рухсатномаларига тўлов қилган. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги автомашиналар олд ва орқа ойналари тусини ўзгартириш (қорайтириш) ёки "тонировка"га оид рақамларни эълон қилган. Ўзбекистонда автомашиналар ойналарини қорайтиришга 2018 йилда рухсат берилган эди. Аввалига, енгил шахсий автомашиналар орқа ён ойналарини қорайтиришга рухсат олиш учун ўзбекистонликларнинг 20 миллион сўмдан зиёдроқ тўлов тўлашига тўғри келган. 2020 йил октябридан бу рақам 1 миллион 115 минг сўмга қадар туширилган. ЎзАнинг ёзишича, шундан сўнг "тонировка"га нисбатан талаб ортиб кетиб, 2020 йил октябрь ойидан декабрь ойи сўнггига қадар қарийб 53 миллиард сўмлик 22 мингдан ошиқ рухсатнома берилган. Таниқли ҳуқуқшунос ва блогер Хушнудбек Худойбердиевнинг ёзишича, "тонировка ҳаводан пул топишнинг энг оддий ва осон йўли»га айланган. "Халқнинг эҳтиёжи, Ўзбекистон иқлимининг қуёшли эканлигидан фойдаланиб, Ички ишлар вазирлиги аҳолига сояни 29 млн долларга сотибди. Любая бизнес хороша", дея ёзган у. Жамоавий иммунитет Ўзбекистонда коронавирусга қарши жамоавий иммунитет шаклланган. Бу ҳақда Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги хизмати бошлиғи ўринбосари Ботиржон Қурбонов Daryo.uz нашрига маълум қилган. Қурбоновнинг сўзларига кўра, жамоавий иммунитет мамлакат аҳолисининг 30-40 фоиз қисмида ҳосил бўлган бўлиши мумкин. Бироқ мулозим бу аҳоли орасида турғун иммунитет юзага келганини англатмаслигини таъкидлаган. "Бу касаллик янги, вирус ўзига хос, беморда касалланишдан сўнг турғун иммунитет ҳосил бўлмайди, антитаначалар 3—4 ой давомида йўқолиб боради, шуни инобатга олиб, касаллик эпидемиологик тарзда яна авж олиши мумкинлигидан келиб чиқиб, огоҳликни сусайтирмаслик керак", деган у нашр билан суҳбатда. "Facebook блоклангани ўйланган натижага олиб келмади" Комил Алламжонов Telegram юзлашаётган суд ишига муносабат билдира туриб, Facebook'нинг Ўзбекистонда блокланганини ёдга олган. Якшанба куни Вашингтонда жойлашган Coalition for a Safer Web (Хавфсиз интернет коалицияси) нотижорат ташкилоти Apple'дан Telegram мессенжерини App Store тизимидан ўчириб ташлашни талаб қилиб, судга мурожаат қилган эди. Ташкилотнинг иддаосига кўра, Telegram "оқ ирқчилик, неофашист кайфияти ва нафратнинг бошқа кўринишлари" тарқалаётган кибер-маконга айланган. Coalition for a Safer Web 6 январь куни АҚШ пойтахти Вашингтондаги Капитолий биносига оломоннинг бостириб кириши ортидан ҳам Telegram'да зўравонликка чорловчи, экстремист руҳдаги муҳокамалар тинмаётганини таъкидлаган. Миллий мас-медиани қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш жамоат фонди васийлик кенгаши раиси Комил Алламжоновнинг фикрича, Telegram, аксинча, "бу каби контентни зудлик билан ўчириб ташловчи энг йирик мессенжерлардан бири". Telegram'нинг блокланиши оқибатларидан огоҳлантирган Алламжонов "негатив контент исталган мессенжер ва ижтимоий тармоқда" тарқалиши мумкинлигини билдирган. Шунингдек, у Facebook'нинг Ўзбекистонда блокланганини тилга олган. "…масалани блоклаш ва ўчириш билан ҳал қилиб бўлмайди. Биргина Facebook тармоғининг Ўзбекистонда блокланганини эслайлик. Бу нафақат ўйланган натижага олиб келмади, балки вазиятни янада чуқурлаштириб юборди. Чунки, одамлар VPNдан фойдалана бошлашди ва айнан шу орқали экстремистик контентга ҳам бемалол йўл очилди", ёзган у. 2018 йил охири ва 2019 йилнинг бошлари давомида Ўзбекистонда Facebook ва YouTube бир неча ой ишламай қолган эди. 2019 йилда ёзида Alter Ego видеоблогига берган интервьюсида Комил Алламжонов бу икки платформани "блоклаганлар қамоқда" экани ҳақида гапирган эди. "Пул йўқ, қаерга борсанг бор" "Микрокредитбанк"га тегишли шохобчалардан биридаги электрон табло мижозларни "Пул йўқ, қаерга борсанг бор" ёзуви билан кутиб олган. Бу ҳолат тасвирланган видео ижтимоий тармоқда тарқалган. "Замон" информацион дастури бу ҳолат бўйича изоҳ олиш учун "Микрокредитбанк" ахборот хизмати раҳбари билан боғланган. Банк вакили воқеа Сирдарё вилоятининг Гулистон шаҳридаги "Микрокредитбанк"нинг 24/7 режимида ишловчи шохобчасида бўлгани аниқланганини маълум қилган. "Маълумотлар "Микрокредитбанк" ходимлари томонидан эмас, балки электрон таблога масофадан боғланиш функцияси орқали боғланган ҳолда номаълум шахслар томонидан ўзгартирилган", деган у. Шунингдек, банк матбуот хизмати раҳбари ўша вақтда ўша банкоматда 241 миллион сўм пул бўлганини қўшимча қилиб, келтирилган ноқулайлик учун узр сўраган. Жинсий зўравонлик даъвоси Ижтимоий тармоқда 19 яшар қиз ўз отаси томонидан йиллардан буён зўрлаб келинганини таъкидлаган видео тарқалган. Видеода ўзининг Андижон вилоятида яшашини билдирган қиз отаси уни илк бор 9-синфда ўқиб юрган кезлари зўрлаганини иддао қилган. У отаси томонидан мунтазам калтакланганини ҳам қўшимча қилган. Бош прокуратура ҳолат юзасидан терговга қадар текширув ҳаракатлари бошланганини хабар қилган. Шунингдек, қизнинг важларига аниқлик киритиш мақсадида туман прокуратураси томонидан тегишли идора ходимларига нисбатан хизмат текширувлари тайинлагани қўшимча қилинган. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek