Дунё, янгиликлар: Трампни олқишлаган Шимолий Корея матбуоти, музга ботган Мексика ва Япония нега яна китларни овламоқчи?
Шимолий Корея матбуоти Трамп-Ким учрашувини "ажойиб ҳодиса" деди. Мексика шаҳри қалин муз остида қолди. Туркия Ливия генералига олти турк асири юзасидан таҳдид қилди. Япония: Ёш авлод кит овлаш маданиятини билиши лозим.
Шимолий Корея матбуоти Трамп-Ким учрашувини ёритди Давлатга қарашли матбуот АҚШ президенти Доналд Трампнинг Шимолий Кореяга ташрифини «ажойиб ҳодиса» ўлароқ баҳолаган. Душанба куни KCNA ахборот агентлиги ушбу ташрифга бағишланган кенг қамровли материал чоп этган. Якшанба куни жаноб Трамп Шимолий ва Жанубий Корея чегарасида жаноб Ким билан учрашиб, Шимолий Корея тупроғига қадам қўйган амалдаги илк АҚШ президентига айланган эди. Шимолий кореяликларнинг ташқи дунёдан ахборот олиш имконияти кескин чекланган бўлиб, давлат медиаси ўнлаб йиллар давомида АҚШни мамлакатнинг энг ашаддий душмани ўлароқ тасвирлаб келган. Таҳлилчилар жаноб Кимнинг президент Трамп билан дўстона учрашувига гувоҳ бўлиш аксар шимолликлар учун ўта кутилмаган манзара бўлганини таъкидламоқда. Мазкур тарихий воқеа ортидан бир жойда депсиниб қолган Шимолий Корея ядро дастурини тугатиш бўйича музокаралар қайта жонланишидан умид пайдо бўлган. Мексика шаҳри қалин муз остида қолди Европа мамлакатлари кескин жазирама билан курашаётган бир пайтда, Мексикада кутилмаган ҳолат кузатилди: Гвадалахара шаҳри кўчалари кучли дўл ортидан 1,5 метрли қалин муз қатлами билан қопланди. Дўл бошланган вақтда шаҳардаги ҳаво ҳарорати 30 даража иссиқдан юқори бўлган. Махсус машиналар беш миллион инсон истиқомат қилувчи шаҳар кўчаларини тозалашга сафарбар этилган. Расмийлар бундай ҳолат туфайли 200 уй ва ўнлаб транспорт воситалари зарар кўрганини маълум қилган. Штат губернатори Энрике Альфаро бўлиб ўтган ҳодисани «ақл бовар қилмас» дея тасвирлаган. «Биз ўзимиздан иқлим ўзгариши бор нарсами, деб сўраймиз. Бундай табиий ҳолат олдин сира кузатилмаган,» таъкидлаган у. Туркия Ливия генералига олти турк асири юзасидан таҳдид қилди Туркия Ливиянинг исёнчи генерали Халифа Ҳафтардан асирда қолаётган олти турк фуқаросини зудлик билан озод этишни талаб қилмоқда. Расмий Анқара, агар генерал ушбу талабни бажармаса, Туркия томонидан нишонга олинишини таъкидлаган. Муаммар Каддофийнинг ўлими ортидан Ливия 2011 йилдан буён зўравонлик ва ҳокимият учун кураш олови ичида қолмоқда. Генерал Ҳафтар бошчилигидаги Ливия Миллий Армияси шу йилнинг апрель ойида халқаро тан олинган Ливия Миллий Келишув Ҳукуматини ағдариш учун ҳарбий ҳаракат бошлаган эди. Туркия генерал Ҳафтар кучларига қарши курашаётган Миллий Келишув Ҳукуматини дронлар, қурол-яроғ ва юк машиналари билан таъминлаб келади. Ўз навбатида, генерал Ҳафтар Ливия ҳудудидаги турк кемалари ва компанияларининг душман объектлари ўлароқ нишонга олинишини таъкидлайди. Якшанба куни Туркия мудофаа вазири Ҳулуски Акар турк манфаатларига қарши ҳар қандай таҳдид Ливия Миллий Армияси учун «ўта оғир оқибат» билан тугашини таъкидлаган. Туркияга кўра, Бирлашган Араб Амирликлари ва Миср дастагини олаётган генерал Ҳафтарга қарши урушда мувозанат бўлиши ва шу сабабдан Миллий Келишув Ҳукумати қўллаб-қувватланиши лозим. Япония: Ёш авлод кит овлаш маданиятини билиши лозим Кескин халқаро танқидларга қарамай, Япония бешта кемага кит овлаш ҳуқуқини тақдим этди. Кемалар жорий йилнинг сўнгига қадар 227 дона кит овлашга рухсат олган. Япония китларни тижорий мақсадда сўнгги бор 1986 йилда овлаган эди. Эндиликда, Китларни Овлаш Халқаро Комиссияси (IWC) аъзолигидан чиққан Япония ортиқ халқаро тартибларга амал қилишга мажбур эмас. Япония балиқчилик агентлиги ва айрим кит овловчиларнинг иддаосига кўра, мамлакатда кит овлаш маданияти 12 асрдан бери шаклланиб келган ва ёш авлод «кит гўштини қандай пишириш ва тановул қилиш маданиятидан бехабар» қолмоқда. Тинимсиз овлаш оқибатида 19 аср охири - 20 аср бошларига келиб, китлар қирилиб кетиш хавфи ёқасига келиб қолган эди. Китларни Овлаш Халқаро Комиссиясига аъзо давлатлар 1986 йилда жониворлар сонининг тикланиб олишига имкон бериш мақсадида кит овига мораторий эълон қилган эди. Бироқ мораторийга қарамай, Япония «илмий мақсадлар»да кит овини давом эттириб келган. Ўтган йили Япония IWC'ни маълум миқдорда кит овлашни қайта йўлга қўйишга кўндиришга уринган, аммо бундан натижа чиқмаган. Шу сабабдан кунчиқар ўлка 2019 йил июлидан комиссия таркибидан чиқиб кетди. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek