Дунё: Европол жиноий чатни фош қилди, мингдан ортиқ одам ҳибсга олинди
Франция, Нидерландия ва Англия полицияси уюшган жиноятчиларга қарши тарихда мисли кўрилмаган амалиётни ўтказди. Мингдан ортиқ опам ҳибсга олинди, қурол, миллионлаб фунт ва евро ҳамда тонналаб гиёҳванд модда мусодара қилинди.
Venetic​ (Эрамизгача 11 асрда йўқ бўлиб кетган ҳинд-европа оиласига кирувчи тил. Италия шимолида ишлатилган) амалиёти ҳақида уч давлатнинг куч тизимлари бир вақтнинг ўзида хабар беришди. Буюк Британияда 746 одам ҳибсга олинди, Нидерландияда юздан ортиқ. Франция қўлга олинганларнинг аниқ рақамини айтмади, бироқ ноқонуний фаолиятга аралашган юзлаб одам ҳақида гап бораётганини билдирди. Ҳозирча полиция ҳибсга олинганларнинг исми ва жиноят ишидаги ролини ошкор қилмаяпти. Уч давлатда ҳам жиноятчилар билан ҳамкорлик қилишда айбланаётган полиция ходимлари ҳам ушланган. Расмийлар уларнинг орасида юқори лавозимдаги мансабдорлар йўқлигини айтмоқда. Илк бўлиб 3 июль тонгида Англиянинг уюшган жиноятга қарши курашиш агентлиги батафсил маълумотларни тақдим қилди. Агентликнинг маълум қилишича, қўшма амалиёт 2016 йил бошланган ва Европол орқали мувофиқлаштирилган. Британиядаги амалиётда 500 дан ортиқ киши иштирок этди. Ушланганлардан 54 миллион фунт нақд кўринишда мусодара қилинган. Пачкалаб пуллар ётоқ тумба тортмаси ёки Теscо супермаркет пакетлари, кийим шкафига яширилган ҳолатда топилган. Яна 2 тоннадан ортиқ наркотик модда, шундан 1,5 тоннаси кокаин, 28 миллионта этизолам таблеткалари, орасида Калашников автомати ҳам бўлган 77 та қурол ҳамда 55 дона премиум-синфидаги қимматбаҳо автомобиллар далил сифатида олинган. Нидерландияда ҳам ҳибсга олинганларда тахминан 20 миллион евро, 8 тонна кокаин ва 1,2 тонна метамфетамин мусодара қилинган. Франция Venetic​ амалиёти тафсилотларини кейинроқ маълум қилишини билдирган. Миллий жандарм амалиёт ҳали тугамаганини айтган. Ушланганлар қотиллик ва қотилликка қасд қилиш, гиёҳванд моддалар савдоси, босқинчилик ва йўлтўсарликда айбланади. Полиция EncroChat​ мобил дастурини бузишнинг уддасидан чиққанидан сўнг амалиётни бошлаб якунлаш имконияти пайдо бўлган. Уни Нидерландиядаги қонуний фаолият юритадиган ширкат ўйлаб топган. Компания уни ҳар қандай ташқи бузиб киришлардан мутлақо ҳимояланган дастур сифатида сотган. «Афтидан, бошимиз балода» Мулоқот мессенжери Android​ операцион системаси ва Blackberry​ телефонларига ўрнатиш мумкин бўлган. Хизмат ҳаққи ярим йил учун 1,5 минг евро бўлган. Ширкат дастурни янги телефонларга ўзи ўрнатиб бериб, кейин сотган. Ушбу дастурни шунчаки юклаб олишнинг имкони бўлмаган. Дастур яширин бўлган. Телефонни ёқиш тугмачасини бир марта босилганда оддий операцион Система қўшилган. Лекин тугмачани кетма-кет икки марта босганда аппарат қайта юкланиб махфий чат пайдо бўлган. Британия полицияси хабарига кўра, EncroChat​да 60 мингдан зиёд одам фойдаланган, шулардан 10 минг нафари Британияда яшаган. Франция жандармаси чат фойдаланувчиларининг 90% жиноий фаолиятга аралашган дея ҳисоблайди. Буюк Британия Жиноятчиликка қарши курашиш миллий агентлиги мессенжерни пул ювиш ва ноқонуний савдода ишлатишган бўлиши мумкинлигини тахмин қилмоқда Қотиллик учун бир умрлик қамоқ жазоси олган Британиянинг икки фуқароси ҳам ушбу чатдан фойдаланган. Полиция гумондорлар қачондан бери кузатув остига олинганини айтмаяпти. Бироқ EncroChat​дагилар сўнгги паллагача уларни кузатишаётганини билишмаган. Фақатгина 13 июнга келиб компаниядан cистема бузилгани ва мессенжер ўрнатилган телефонни зудлик билан билан йўқотиш кераклиги ҳақида огоҳлантириш олишади. Жиноятчиликка қарши курашиш агентлиги огоҳлантириш олинганидан сўнг дарҳол ёзилган айрим ёзишмаларни чоп қилган. Уларда «Тамом бўлдик» ва «Афтидан, бошимиз балода қолди», дейилган. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek