Ўзбекистон: ишсизлар қанча пул ишлашлари мумкин?
Энг кўпи билан ойига 748 минг сўм... Хабарларга кўра, Ўзбекистон ҳукумати беиш фуқароларни пулли жамоатчилик ишларига жалб этиш тартибини белгилаган.
Вазирлар маҳкамаси қарорига мувофиқ, уларнинг ойлик маошлари энг кам иш ҳаққининг беш баробаридан ошмаслиги айтилган. Ишсизлик аҳолиси 30 миллиондан ортувчи Ўзбекистондаги энг долзарб муаммолардан бири бўлади. Бу ҳақда Россиянинг 'Sputnik' интернет нашри хабар бермоқда. Аён бўлишича, жамоат ишлари давлат бюджети асосида ишлайдиган ташкилотлар томонидан ташкил қилинса, янги ишчилар маоши Ўзбекистон Жамоат ишлари фонди томонидан молияланади. Бу ишлар тадбиркорлар ёки нодавлат нотижорат ташкилотлар тарафидан уюштирилса, фонд харажатларнинг ярмини қоплайди. Аммо, эслатиб ўтиш жоиз, жамоат ишларига жалб қилинаётган ишсиз ўзбекистонликларнинг маошлари даромад солиғидан озод қилинган. Бундан ташқари, фонд ҳисобидан олажак иш ҳақлари бир маротабалик социал тўловга ҳам тортилмаслиги айтилган. Ўзбекистонда энди ишсизларнинг ҳам пул ишлашлари мумкинлигига оид хабар шу йил сентябрь ойида ўртага чиққан. "Ўзбекистон" канали: Ёшлар ноиложликдан Россияга кетмоқда Шавкат Мирзиёев: Номаълумликдан машҳурликка Ишсизлар учун янгилик Ўшанда бутун Ўзбекистон бўйлаб, айниқса, олис ва чекка қишлоқ ҳудудларидаги беиш одамлар пулли жамоатчилик ишларига жалб этилишлари айтилган. Ишсизлик, йилларки, долзарб муаммолигича қолаётган мустақил Ўзбекистон тарихида бу каби янгилик ҳалича кузатилмаганди. Янги режанинг шу йилнинг 1 октябридан бошлабоқ синов тариқасида йўлга қўйилиши маълум бўлган. Унинг аввалига Қорақалпоғистон Республикаси ва Тошкентнинг бир туманида синаб кўрилиши айтилган. Агар, иш берса, келаси йилнинг 1 январидан бошлаб, босқичма-босқич мамлакатнинг барча туман ва шаҳарларида ҳам амалга оширилиши аён бўлган. Пулли жамоатчилик ишлари дейилганда эса, аҳоли яшайдиган манзиллар, маҳаллаларни обод қилиш, ариқлар, ирригацион тизимларни тозалаш, уй-жой коммунал хўжалик объектларини таъмирлаш, инфратузилмани яхшилаш, кўча ва йўлларни созлаш, қишлоқ хўжалик юмушлари ҳам тилга олинган. Бунга қаратилган комплекс чора-тадбирлар президент Шавкат Мирзиёевнинг буйруғи асосида мамлакат Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги қошидаги Жамоатчилик ишлари фонди томонидан амалга оширилиши айтилган. Ўзбекистон Молия вазирлиги жамоатчилик ишларини уюштириш ва амалга ошириши учун жамғармага жорий йилда 84 миллиард сўм, 2018 йилда эса, 714 миллиард сўм ажратиши маълум қилинган. Ўзбекистон ва ишсизлик Агар, айрим маълумотларга таянилса, бугун Ўзбекистон аҳолисининг ярмидан ортиқроғини ёшлар ташкил қилади. Бу эса, Ўзбекистоннинг меҳнатга лаёқатли аҳолисининг катта қисми ёшлардан иборат эканини англатади. Меҳнат вазирлиги маълумотларига қараганда, республикада ҳар йили 560 минг ёш махсус ҳунар билим юртлари, лицей ва ўқув юртларини битириб чиқади. Бироқ ҳукумат уларнинг барчасини иш билан таъминлашга қурби етмайди. Шу боисдан, миллионлаб меҳнат муҳожирлари ҳар йили тирикчилик илинжида ташқарига, асосан Россия ва Қозоғистонга, иш излаб боришга мажбурлар. Биргина Россиянинг ўзида расмий ҳисобларга кўра, икки миллион ўзбекистонлик меҳнат қилади, уларнинг аксарияти ёшларни ташкил қилади. Олдинроқ Би-би-си гаплашган Россиядаги бир гуруҳ меҳнат муҳожирлари ватанларида иш бўлса, жон деб уйга қайтишларини айтгандилар. Меҳнат муҳожирлиги Таъкидлаш жоиз, аксарият ўзбекистонлик меҳнат муҳожирлари Россиянинг ўзида ҳам худди шунга ўхшаш жамоатчилик ишларида банд бўлишади, қилган ана шу меҳнатлари учун бир неча юз АҚШ доллари миқдорига тенг маош олишларини айтиб келишади. Агар, уларнинг орада Би-би-си Ўзбек Хизматига берган суҳбатлари тафсилотларига таянилса, ана шу пуллари эвазига Ўзбекистонда уй-жой қилишади, машина олишади, тўй қилишади ва фарзандларини ўқитишади. Шавкат Мирзиёевнинг ўтган йил Ўзбекистон муваққат президенти сифатида имзолаган илк қонуни эса, айнан ёшлар тўғрисида бўлган. "Давлатнинг ёшлар сиёсати ҳақида"ги ана шу қонунида уларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари кафолатланиб, ижтимоий ҳимоя қилиниши, иқтидорли ва қобилиятли ёшлар давлат томонидан қўллаб-қувватланиши кўрсатилган. Кузатувчилар эса, Шавкат Мирзиёевнинг дастлабки қонуни ёшлар ҳақида бўлгани бежиз эмаслигига алоҳида диққат қаратишган. Уларга кўра, Ўзбекистоннинг меҳнатга лаёқатли аҳолисининг катта қисмини ёшлар ташкил қилар экан, президентликка асосий номзод деб кўрилган Мирзиёев учун ўша пайтда ёшларнинг овозини олиш жуда муҳим бўлган. Буларнинг барчаси манзарасида сўнгги янгилик турли ижтимоий-мулоқот тармоқларида қизғин баҳсу мунозараларга туртки берган. Айримлар уни хуш қаршилашган бўлса, бошқалари Ўзбекистон ҳукуматини арзон ишчи кучини суиистеъмол қилаётганликда айблашган. Агар, маҳаллий кузатувчиларнинг кузатувларига таянилса, Ўзбекистонда бугун ҳам аҳолининг аксарият қисми ўртаҳолликда умр кечиради. Би-би-си Ўзбек хизмати билан Whatsapp, Telegram ва Viber орқали боғланишни истасангиз, телефонимиз: +44 78-58-86-00-02