Ўзбекистон: Блогер ва печкачи Дима Қаюм самосуд қилиндими?
Facebook да Дима Қаюм номи билан машҳур Риштонлик печкачи Дилшод Болтабоев ва номаълум аёллар ўртасида келишмовчилик акс этган видео тарқалди. 36 сониялик видеода аёллар Дима Қаюмдан видеога олмасликни, олдин рози қилиш кераклигини сўрайди.
Кейин уларнинг ичида бири блогернинг қўлидан телефонни олишга ҳаракат қилаётганини кўриш мумкин. Шундан сўнг тасвирлар узилган. Кўпчилик блогерлар Дима Қаюмга нисбатан номаълум аёллар ҳужум қилиб, самосуд қилишганини ёзди. Улар тегишли идораларга мурожаат қилиб, ҳодисани назоратга олишни сўрашган. Би-би-си ушбу воқеани ўрганишга ҳаракат қилди. Охири YouTube пост, 1 Бугун Ички Ишлар вазирлиги бу ҳодиса ҳақида хабарнома тарқатган: "2019 йилнинг 16 октябрь куни "Telegram" мессенджерининг бир нечта каналларида "Блогер Дима Қаюмга нисбатан кеча Риштонда уюштирилган самосуд ҳолати" сарлавҳали хабар тарқалган эди. Ушбу ҳолат юзасидан Фарғона вилояти ички ишлар бошқармаси берган маълумотга кўра, жорий йил 15 сентябрь куни Дима Қаюм таҳаллусида блогерлик қилаётган шахснинг Риштон туман ИИБга қилган мурожаати рўйхатга олинган. Ҳозирда Риштон туман ИИБ Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлими томонидан ҳолатда иштирок этган аёллар билан терговолди суриштирув ишлари олиб борилмоқда." Дима Қаюм нима дейди? Дима Қаюмнинг айтишича, душанба куни у бузилган бозор ёнидаги чойхонада тушлик қилиб ўтирган вақти ёнига эркак ва аёл кишидан иборат 30-40 тадбиркор келган. Улар Дима Қаюмдан нима учун улар дўкон қурмоқчи бўлаётган жойга кутубхона қуряпсан, дея сўраган. "Уларнинг катта-катта дўконлари бор эди. Конпенсациясини тўлиқ ололмагани ва дўкони бузилгани учун аламзада бўлиб юрган одамлар. Бир печкачи бозорнинг бошига чиқиб қолгани учун алам қилган бўлиши мумкин", дейди Дилшод Болтабоев. Блогер видеога олиб бошлагандан сўнг аёлларнинг жаҳли чиққан ва улар Дима Қаюмнинг қўлига ёпишиб камерани олишга ҳаракат қилган. Блогернинг бизга айтишича, тортишув натижасида телефонининг экрани синган ва аёллар унинг қўлларини қайирган. Риштонлик журналист ва инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Баҳодир Элибоевнинг айтишича, одамларнинг норози бўлишига Дима Қаюм томонидан бозор ичида кутубхона учун рамзий ғишт қўйилиши сабаб бўлган. Норози тадбиркорлар билан гаплашган Элибоевнинг айтишича, бозордаги савдогарлар жойларни бўлиб олишни ўзаро келишиб олган. Бироқ Дилшод Болтабоев улар билан маслаҳатлашмасдан расмийлар иштирокида кутубхона учун рамзий ғишт қўйиши тадбиркорларнинг норозилигига сабаб бўлган. Воқеадан бир куни олдин сенатор Иқбол Мирзо ва Риштон туман ҳокими Суфҳонжон Солиев бузилган бозор ичида кутубхонининг рамзий ғиштини қўйгани ҳақида хабарлар чиққан эди. Баҳодир Элибоев Дима Қаюмдан норози бўлган тадбиркорлар билан гаплашган. "Уларнинг айтишича, амалдорлар ўз йўлига, лекин бу ерда бозорнинг ички қоидаси бор, ичкаридаги савдо қилувчилар билан ҳам муроса қилиш керак. У томонда амалдорларинг орқангда турибди, улар билан тил бириктириб олиб, бу ердагиларни менсимасдан тўғри келган жойга ғишт қўйиб кетаверасанми, деган гапларни айтишди. Нима сабабдан Димага азоб беряпсизлар, кимга зиён қилди, деб сўрасам шу гапларни айтишди", дейди Элибоев. Дима Қаюм йиғилганларга унинг бозордан қайси ерни эгаллаши ҳали расман аниқ бўлмагани, ғишт қўйиш жараёни шунчаки рамзий бўлганини тушунтиришга ҳаракат қилган. У бозордаги 83 дўконнинг ери аукцион орқали сотилиши ва уни истаган одам сотиб олиши мумкинлиги ва бу тартибни у белгиламаганини айтган. Журналист Баҳодир Элибоевнинг тадбиркорларга таяниб айтишича, туман ҳокимлиги ерларни ажратишда фақат аукционга қарамасдан, балки анча йилдан бери бозорда савдо қилаётган тадбиркорларнинг манфаатини инобатга олишни билдирган. Дима Қаюмнинг Би-би-сига айтишича, унинг олдига келган тадбиркорлардан бири бозорга кутубхона қурадиган бўлса блогернинг уйи ва кутубхонасини ёқиб юбориш билан таҳдид қилган. Тадбикорлар билан гаплашган Элибоев таҳдидларнинг сабини қуйидагича изоҳлайди. "Улар нимага бундай таҳдид қилишганини билмайман. Просто улар у ерда қуришини хоҳлашмаяпти. Қурса бузамиз, биз бу ерда 20-30-40 минг долларлаб пулимизни йўқотдик. У нимасини йўқотибди, деган гапларни қилишди. Ўзи давлат шунча нарсамизни бузди. Энди бу давлат атайин қилганидек, блогерлиги учун еримизни ҳам беряпти, деган гапларни қилишди", дейди Баҳодир Элибоев.. Дима Қаюм номи билан танилган Дилшод Болтабоев бўлиб ўтган ҳолат юзасидан ички ишлар органига ариза билан мурожаат қилган. Ҳуқуқ тартибот идораси ушбу ҳолатни назоратга олиб ўрганаётганини билдирган. Риштон бозоридаги блогер ва печка сотувчиси Дима Қаюм томонидан қурилган кутубхонанинги довриғи Ўзбекистондан ташқарига ҳам чиқиб кетганди. Риштонга ташриф буюраётган сайёҳлар ва амалдорлар Риштондаги мўъжаз кутубхонани ҳам бориб кўраётган эди. Бироқ шу йилнинг май ойида ободонлаштириш мақсадида Риштондаги деҳқон бозори Дима Қаюмнинг кутутбхонаси билан бузилишга тушди. Маҳаллий ҳокимлик бозор бошқа жойга кўчирилиши ва унинг ўрнига аҳоли учун кўп қаватли уйлар қурилишини маълум қилди. Бироқ Ўзбекистонда кенг қулоч ёзган буза-бузларга Хоразм ва Қашқадарёда норозиликлардан сўнг Риштондаги бозор ўрни сақланиб қолинадиган бўлди. Риштон ҳокимлиги ҳамон тадбиркорларга бозордаги дўконлари ўрнини белгилаб бергани йўқ. Бу ноаниқлик душанба куни печкачи Дима Қаюм ва тадбиркорлар ўртасида келишмовчилик келиб чиқишига сабаб бўлган бўлиши мумкинлиги айтилади. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek