Қирғизистон, Ўш: Президент Жээнбеков истеъфо берсин - Qirg'iziston, O'zbekiston, dunyo, yangiliklar
Қирғизистон, Ўш: Президент Жээнбеков истеъфо берсин - Бишкекда бошланган оммавий норозилик намойишлари Ўшда ҳам акс-садо берган. Мухолифат партияларининг минглаб тарафдорлари кўчаларга чиқишган. Ўшнинг собиқ ҳокими Мелис Мирзақматов Туркиядан ортга қайтган. Ўшдаги намойишлар бугун тонг саҳарга қадар давом этган.
Душанбадан сешанбага ўтар кечаси бошланган намойишлар тинч ўтган. Кеча Қирғизистон президентининг укаси, депутат Асилбек Жээнбеков Ўшда ўз тарафдорлари олдида чиқиш қилган. "Қирғиз халқи бўлинмасин. Биз ҳеч қачон шимол ва жануб, деб бўлинишига йўл бермаймиз. Сайловнинг қонуний натижасини тан оламиз. Президент Сооронбай Жээнбеков ўзининг қонуний ваколатларидан фойдаланади. Барчаси қонун доирасида хал қилиниши керак", деган давлат раҳбарининг укаси. Майдонда йиғилган мухолифат вакиллари Асилбек Жээнбековнинг гапиришига қаршилик қилишган, унинг сахнада узоқ қолишига йўл беришмаган ва президентнинг истъефосини талаб қилишган. Аҳолиси олти миллиондан сал кўпроқ Қирғизистонда бир миллиондан ортиқ ўзбеклар яшайди. Улар азал-азалдан асосан Қирғизистон жанубида зич яшаб келишган. Ўзбекларнинг республика сиёсий ҳаётидаги иштироки ҳар сайловда депутатликка номзодлар тарафидан долзарб мавзу қатори кун тартибига олиб чиқилади. Озчиликни ташкил қилган бу миллат вакилларига турли ваъдалар берилиб, уларнинг ҳаёти яхшиланишига ишонтирилади. Бироқ аксарият ҳолларда сайловдан сўнг бу ваъдалар унутилади. Шундан сўнг майдонда асосан мухолифат вакиллари ўзларининг фикрларини айтиб, янги ҳукумат давлатда ислоҳотлар амалга ошириши ва Ўшнинг собиқ мэри Мелис Мирзақматовнинг қайтиб келишини истаётганликларини баён қилишган. Кечга яқин интернет тармоқларида Мелис Мирзақматовнинг Туркиядан Ўшга келаётгани ҳақида хабарлар тарқалган. Шаҳарнинг собиқ мэри тунги соат 2да майдонда йиғилган минглаб тарафдорлари қаршисида пайдо бўлган, ўз юртига қайтиб келганидан хурсанд эканини айтган. "Ҳозир вазият қалтис бўлиб турибди. Мамлакатни бўлиб, фуқаровий уруш бошлашмоқчи бўлган кучларга қарши туриб, миллий ҳамжиҳатликни сақлаб қолишимиз керак", деган собиқ ҳоким. 2009-2013 йиллар мобайнида Ўшга ҳокимлик қилган Мелис Мирзақматов 2014 йили лавозимидан олинган. Шундан сўнг унга нисбатан жиноий иш қўзғатилиши ортидан, Қирғизистондан чиқиб кетган ва олти йил давомида хорижда қувғинда юрган. Халқаро ҳисоботларда юзлаб одамнинг қурбон бўлгани айтилган ва айнан энг кўп Ўш жабр чеккани кўрилган 2010 йилдаги миллий низолар ҳам унинг мэрлиги пайтига тўғри келади. Қирғизистондаги сиёсий вазиятни яқиндан кузатиб келаётган ўшлик журналист Соҳиба Шокированинг фикрича, эски тузумдан норози бўлиб майдонга йиғилган одамларнинг талабини қондириш учун янги ҳукумат адолатли сайловлар ўтказиши лозим. "Раҳбарлик лавозимларига ёш, билимли инсонларни олиб келиш орқали ислоҳотлар олиб бориши керак". "Жўғўрқу Кенгаш сайловларини қайта ўтказиш керак ва бунгача депутат бўлган ёши улуғлар ёшларга устозлик қилиб, уларга йўл беришсин. Ёшларимиз илм, сиёсат тарафлама етилди", дейди суҳбатдошим. Ҳозир Ўш тинч, дўконлар, бозорлар, давлат идоралари очиқ, одамлар кундалик юмушлари билан банд, сўнгги воқеалар маҳаллий аҳоли ва шаҳар ҳаётига у қадар салбий таъсир қилмаган. Қирғизистонда янги ҳукумат Қирғизистонда ўтган тун деярли осойишта ўтган, тонгга яқин пойтахт Бишкек, Ўш ва мамлакатнинг қолган йирик шаҳарларидаги норозилик намойишлар тарқалиб кетган. Шаҳарларда ҳаёт одатий измига қайтган. Оммавий намойишлар фонида мухолифат вакиллари томонидан ташкил этилган мувофиқлаштирувчи кенгашга "Бутун Қирғизистон" партияси лидери Адахан Мадумаров раҳбар этиб сайланган. Кенгаш таркибига 4 октябрь кунги зиддиятли парламент сайловида иштирок этган 8 партия кирган. "Мувофиқлаштирувчи кенгашнинг асосий мақсади Қирғизистонни ҳуқуқий, конституциявий майдонга олиб келиб, кўчадаги намойишларни тўхтатиш ва ҳозирда юзага келган вазиятдан тез орада чиқиш", деган собиқ парламент спикери. Бу орада ҳукуматнинг барча вилоятдаги вакиллари ва шаҳар ҳокимлари ўз хоҳишлари билан истеъфо беришган. Уларнинг ўринларини мухолифат вакиллари эгаллашган. Кеча, сешанба куни Марказий сайлов комиссияси оммавий норозилик намойишларига сабаб бўлган зиддиятли парламент сайлови натижаларини расман бекор қилган. Ҳозир Қирғизистонда ягона легитим идора Жўғўрқу Кенгаш ҳисобланади. Кенгаш иқтидордаги депутатларнинг навбатдан ташқари йиғинини чақириш билан амалдаги ҳукуматнинг истеъфосини қабул қилиш ва халқ ишончига кирган ҳукумат таркибини тузиш ваколатига эга ҳисобланади. Кеча, сешанба куни президент Сооронбай Жээнбеков халққа видеомурожаат қилиб, ўзининг ҳануз амалдаги президент эканини урғулаган. Амалдаги Бош вазир ва спикер истеъфо беришган. Мувофиқлаштирувчи кенгаш раҳбари Адахан Мадумаров президент билан учрашиб, унинг истъефосини қабул қилиш эҳтимоли айтилмоқда. Бироқ давлат раҳбари ҳозир қаерда экани номаълум. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek