Россия вакцинаси ҳам зўрми? – Ғарб олимлари фикри ўзгарди, Ковид, дунё, коронавирус, koronavirus, Covid-19, O'zbekiston, dunyo, yangiliklar
Россия вакцинаси ҳам зўрми? - Ғарб олимлари фикри ўзгарди. Спутник V учинчи босқич синови натижалари ва ниҳоят The Lancet да чоп қилинди. Россиянинг бу вакцинаси аллақачон Ўзбекистон илова аксарият Марказий Осиё давлатларига кириб борган.
Қозоғистон Спутник V билан ўз фуқароларини эмлашга ҳам киришган, Россия вакцинасини ўзларида ишлаб чиқаришни ҳам бошлаган. Спутник V синовдан ўтказиш, рўйхатга олиш саноат миқёсида ишлаб чиқариш мақсади билан ўтган йил Ўзбекистонга ҳам келтирилган, Қирғизистон ҳам уни ўзларида қайта яратмоқчи, Тожикистон шу кунларда харид қилиш ҳаракатида, Туркманистон эса, уни расман қайддан ҳам ўтказган. Спутник V коронавируcга қарши дунёдаги бир мамлакат мисолида расман рўйхатга олинган биринчи вакцина бўлади. Аммо жуда қисқа муддатда яратилгани, шу кунга қадар барча босқич синовлари натижаси халқаро миқёсда имконли бўлмай келаётгани боис, самараси четда жиддий шубҳа билан қарши олинаётганди. Куни-кеча The Lancet журналида эълон қилинган учинчи босқич синови натижаларига таянилса, Россиянинг Спутник V си коронавирусга қарши 92 фоиз самарали бўлиб чиққан. Шунингдек, Спутник V хавфсиз, деб топилган - касалхонага тушиш ва ўлимдан тўлиқ ҳимоя қила олишини кўрсатган. Олимларга кўра, ҳозирга келиб, Россия вакцинаси ўзининг қанчалик эффектив эканлигини намойиш этган. Бунинг ортидан, Спутник V Ғарбнинг Pfizer, Oxford/AstraZeneca, Moderna ва Janssen вакциналари қаторидан жой эгаллаган. Маълум бўлишича, Россия вакцинаси худди Британиянинг Oxford/AstraZeneca ва Бельгиянинг Janssen и каби таъсир қилади. Уни 2 дан 8C гача бўлган ҳароратда сақлаш мумкин (қиёс учун айтилса, стандарт музлатгич ҳарорати тахминан 3-5C), яъни сақлаш ва ташиш ҳам осон. Яна айтилишича, Спутник V нинг бошқа вакциналардан фарқли жиҳати ҳам бор, яъни 21 кунлик танаффус билан берилувчи биринчи ва иккинчи дозаси бир-биридан сал фарқ қилади. Уларнинг иккаласи ҳам коронавируснинг ўзига хос "бошоқчасини" нишонга олади, аммо турли хил вектор - бошоқни танага олиб борувчи нейтралланган вирусдан фойдаланади. Олимларнинг эътироф этишларича, бу иммунитетни янада кучайтиради - коронавирусдан узоқ муддатли ҳимояни таъминлаши мумкин. Маълум бўлишича, Спутник V эффективлигини исботлаш баробарида ўзининг хавфсиз эканини ҳам кўрсатган, учинчи босқич синовлари чоғида бирор бир жиддий салбий оқибатлари кўрилмаган. Спутник V ҳозир яна Аргентина, Фаластин ҳудудлари, Венесуэла, Венгрия, Бирлашган Араб Амирликлари ва Эронда ҳам қўлланмоқда. Олимларга кўра, Россиянинг бу вакцинаси барча ёш гуруҳларида бирдек яхши таъсирга эга ва бир дозасидан кейиноқ хасталикни енгиллаштира олган. Уларнинг айтишларича, айниқса, коронавирусга қарши вакцина таъминоти чекланган бўлиб турган ҳозиргидек бир шароитда бу яхши хабар. The Lancet даги мақола муаллифларига кўра, таҳлиллари ҳозирча фақат Ковиднинг симптоматик ҳолатларини ўз ичига олган. Спутник V асемптоматик ҳолатлар ва вируснинг эмланган одамлардан бошқаларга юқишининг олдини олишда қанчалик иш беришини аниқлаш учун ҳали яна иш олиб борилиши керак. Бундан аввал ўзбекистонлик масъуллар Россия вакцинасининг ҳам мамлакатда синовдан ўтказилиши эҳтимоли ҳақида сўз юритишган. Президент Шавкат Мирзиёев Россияни ҳам вакцина сотиб олишлари мумкин бўлган давлатлар қаторида тилга олиб ўтган. Яқинда Россия томони Sputnik V вакцинаси қийматини расман очиқлаган. Унинг бир дозаси нархи $10 доллардан камроқни ташкил қилган. Россия бу вакцинасини ўтган йили август ойида расман маъқуллаган, уни дунёга шахсан президент Путиннинг ўзи тақдим этган. Ўша пайтда Россия раҳбари қизларидан бирининг Спутник V билан эмланганини айтган, аммо ўзи ҳалича вакцина олмаган. Ўтган йил 17 декабрь куни Путин бунинг сабабини вакцина ҳали ўзининг "ёш тоифасига етиб келмагани" билан изоҳлаган. 26 декабрь куни эса, россиялик масъуллар Спутник V ни 60 ёшдан ошганларга қўллашга ҳам расман изн беришган. Россия президенти Владимир Путин ҳозир 68 ёшда. Россиянинг ўзида Sputnik V билан эмлаш ишлари 5 декабрь куни бошланган. Ўтган ой эса, аҳолисини оммавий эмлашга киришган. Президент Путин ўшанда яна бир бор Россия вакцинаси "дунёдаги энг зўри" эканини айтганди. Расмий хабарларга кўра, шу пайтгача Спутник V билан 1.5 миллиондан ортиқ россиялик эмланган. Россияда юз минглаб ўзбекистонликлар ҳам яшаб, меҳнат қилишади. Уларнинг сони тахминий ҳисоб-китобларга яқин-яқингача миллионларга нисбат берилган. Россия жорий пайтда дунёнинг коронавирус энг кўп тарқалган тўртта давлатидан биттаси бўлади. Бу мамлакатда коронавирусга чалинганлар сони ҳозир қарийб 4 миллион кишига яқинлашган. Яқинда коронавируснинг Британияда топилган "ўта юқумли" штамми Россияга ҳам кириб боргани расман тасдиқланган. Россия аҳолисини оммавий эмлаш меҳнат муҳожирларини ҳам кўзда тутиши-тутмаслиги ҳозирча маълум эмас. Ўтган йил охирида Россия Ўзбекистонга меҳнат муҳожирлари учун 1 миллион доза Спутник V вакцинасини етказиб беришига оид хабарлар олинган. Россиянинг Ўзбекистондаги элчиси сўзларига таяниб, тарқатилган хабарларда жорий йилда "Россиядан коронавирусга қарши иккинчи - Эпиваккорона вакцинасини сотиб олиш учун шартнома тузиш" кутилаётгани ҳам айтилганди. Ўтган йил cентябрь ойида маҳаллий нашрларда Ўзбекистон 5000 доза Спутник V вакцинаси сўраб, Россиянинг Тўғридан-тўғри инвестициялар фондига мурожаат қилганига оид хабарлар бўй кўрсатган. Жамғарманинг ўзи эса, ўшанда Ўзбекистонга 35 миллион дозагача вакцина етказиб бериш тўғрисида келишиб олганини айтганди. Ўзбекистон минтақанинг аҳолиси энг катта давлати бўлади. Аҳолисининг сони ҳозир расман 34500 миллион кишидан ортади. Ўзбекистонда ҳозир Хитой коронавирусга қарши яратаётган вакциналардан бирининг учинчи босқич синови бормоқда. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek