НАТО Ўзбекистонни огоҳлантирди
Андижонда "қирғин" деб тасвирланган воқеалар юзасидан халқаро текширув олиб бориш ҳақидаги чақириқлар кучайиб бормоқдаАндижондаги зўравонликлардан яна бир марта ташвиш изҳор қилган НАТО Ўзбекистон ҳукуматини инсон ҳуқуқларини ҳурмат қилишга чақирди.
Сешанба куни эълон қилинган баёнотда Шимолий Атлантика иттифоқи Андижонда ҳаддан ташқари ва номутаносиб куч ишлатилганини қоралади. НАТОга кўра, Ўзбекистон билан икки томонлама муносабатларнинг келажаги тамал эркинликлар ва инсон ҳуқуқларининг ҳурмат қилинишига боғлиқ. Шимолий Атлантика Иттифоқи Бирлашган Миллатларнинг Андижондаги воқеалар юзасидан мустақил текширув олиб бориш ҳақидаги чақириғини қўллаб-қувватлашини таъкидлаган. Айни пайтда Ўзбекистон НАТОнинг чоршанба куни Швецияда бошланадиган анжуманида қатнашмаслигини билдирган. НАТО мулозимларига кўра, Ўзбекистон ўз қарорини изоҳламаган. Халқаро босимлар НАТОнинг баёноти Оврўпо Иттифоқи ташқи ишлар вазирларининг Ўзбекистон ҳукуматига халқаро терговга рухсат бериш ҳақида қилган чақириғидан сўнг янграмоқда. Душанба куни Оврўпо Иттифоқи Ўзбекистон ҳукуматининг Андижон воқеалари юзасидан мустақил халқаро текширув олиб бориш ҳақида БМТнинг чақириғини рад этганидан таассуф изҳор қилган. "Иттифоқнинг Ташқи ишлар вазирлари кенгаши ўзбек расмийларини бу борадаги мавқеъларини қайта кўриб чиқиш ҳақида огоҳлантиради. Ташқи ишлар вазирлари кенгаши ўзбек ҳукуматининг жавобидан келиб чиққан ҳолда кейинги қадамларни қўяди", дейилади Брюсселда эълон қилинган баёнотда. Саммитда иштирок этган Британия Ташқи ишлар вазири Жэк Строу "мустақил текширув олиб борилмас экан, бегуноҳ фуқароларнинг ўлдирилиши билан боғлиқ саволлар очиқ қолаверади" деб айтган. Ўтган ҳафта Президентнинг матбуот хизмати БМТ Бош Котиби Кофи Аннан билан мулоқот чоғида халқаро текширув масаласи кўтарилмагани ҳақида хабар тарқатган. Душанба куни АҚШ Давлат Департаменти воизи Ричард Боучер Ўзбекистон ҳукумати халқаро текширувга рухсат бериши мумкинлигининг аломатлари йўқлигини айтган. Инсон ҳуқуқлари гуруҳлари ва шоҳидлар 13 май куни Андижонда ҳукумат кучларининг тинч намойишчиларни ўққа тутиши натижасида камида 500 кишининг ҳалок бўлганини айтиб, воқеаларни "қирғин" деб тасвирлашган. Ҳукумат эса қурбонлар сони 169 киши ва улар орасида биронта ҳам тинч фуқароларнинг бўлмаганини айтган. Мустақил текширув? Айни пайтда Ўзбекистон парламенти Андижон воқеаларини ўрганиш учун мустақил комиссия тузилганини маълум қилган. Матбуотда айтилишича, парламентнинг қуйи палатасидан 11, юқори палатаси-Сенатдан 5 кишини ўз ичига олган комиссияга "Андижон воқеаларининг сабаблари ва ҳукумат ҳамда куч тизимларининг ҳаракатини ҳар томонлама таҳлил қилиш топширилган". Парламентнинг ташаббуси халқаро чақириқларга жавоб бўлиши мумкин, аммо кузатувчилар мустақил текширув фақат халқаро кузатувчиларнинг иштирокидагина амалга оширилиши мумкин, деб ишонадилар.