เขื่อนลาวแตก : ภาพชีวิตหลังพิบัติภัยที่ไม่ควรเกิด
พิบัติภัยจากเหตุการณ์เขื่อนเซเปียน-เซน้ำน้อย เขื่อนผลิตกระแสไฟฟ้าพลังน้ำในแขวงอัตตะปือ ทางตะวันออกเฉียงใต้ของสาธารณรัฐ ประชาธิปไตยประชาชนลาว (สปป.ลาว) แตก คร่าชีวิตชาวบ้านไป 34 คน สูญหายราว 100 คน กับทำให้มีผู้ไร้ที่อยู่อาศัยอีกราว 6,000 คน
ปิยะวิทย์ ทองสะอาด ช่างภาพสารคดี เดินทางจากเมืองปากเซ ทางใต้ของ สปป.ลาว ไปยังหมู่บ้านหินลาด ซึ่งเคยเป็นที่อยู่อาศัยของชาวบ้านกว่า 100 คน ที่ปัจจุบันอยู่ในสภาพพังราบเป็นหน้ากลอง และได้พบหญิงชราในภาพด้านบน ซึ่งยืนมองดูความเสียหายตรงหน้าอย่างสลด นิ่งงัน ก่อนจะเดินจากไปอย่างช้า ๆ เขือนที่แตกทำให้น้ำปริมาณ 5 พันล้านลูกบาศก์เมตร ไหลทะลักเข้าท่วมพื้นที่หลายหมู่บ้านที่อยู่ใกล้เคียง การก่อสร้างเขื่อนแห่งนี้ เป็นการร่วมทุนกันระหว่างบริษัทเกาหลีใต้ 2 แห่ง, บริษัท ผลิตไฟฟ้าราชบุรีโฮลดิ้ง ของไทย และวิสาหกิจของลาวอีกแห่งหนึ่ง ชาวบ้านที่เดือดร้อนเล่าว่าโดยปกติแล้ว บ้านหินลาดจะถูกน้ำท่วมทุกปี แต่ระดับน้ำจะท่วมถึงเข่า หรือเอว และจะลดลงไป เพราะเป็นน้ำธรรมชาติ แต่ในวันก่อนเขื่อนแตก น้ำท่วมขึ้นมาถึงเอวเช่นกัน พวกเขาเก็บข้าวของ และไปเข้านอน แต่อีกไม่กี่ชั่วโมงต่อมา ระดับน้ำก็ท่วมสูงถึงชั้นบนของบ้านแล้ว พระสงฆ์รูปนี้เดินทางกลับมาที่วัดเพื่อค้นหาข้าวของในกุฏิ ที่ขณะนี้เหลือแต่กองทราย เครื่องรางของขลังตกกระจัดกระจายอยู่ในบริเวณที่เคยเป็นที่ตั้งวัด ชาวบ้านในเขตเมืองสนามไซยที่ยังพอมีทรัพย์สินหลงเหลืออยู่ ลงมือเก็บกู้สมบัติของตัวเอง ในสภาพที่แทบจะเรียกได้ว่าไม่รู้จะเริ่มต้นตรงไหน เพราะทุกสิ่งทุกอย่างถูกน้ำพัดพาไปกองรวมกันและอยู่ในสภาพสกปรกเลอะเทอะ ขณะนี้ทางการนำชาวบ้านไปอยู่ในศูนย์พักพิง และได้รับสิ่งของช่วยเหลือจากผู้บริจาค สิ่งที่ยังเป็นคำถามคือว่าหลังจากนี้ชาวบ้านจะดำเนินชีวิตต่อไป อย่างไร เพราะเรือกสวนไร่นาพังเสียหายทั้งหมด "ภัยพิบัติที่เคยเกิดที่อื่น ส่วนใหญ่มันเป็นภัยธรรมชาติ และถึงอย่างนั้นชาวบ้านก็ยังมีอะไรหลงเหลืออยู่บ้าง แต่ที่บ้านหินลาดนี่ไม่มีเลย พวกเขาไม่รู้ว่าบ้านตัวเองอยู่ที่ไหน ผมไม่เคยเห็นคนที่ไม่เหลืออะไรเลยเช่นนี้มาก่อน" ปิยะวิทย์ สะท้อนความรู้สึกจากสิ่งที่เขาได้เห็น