เลือกตั้งอังกฤษ: นับถอยหลัง 8 มิถุนา วันประชาใช้สิทธิ
สหราชอาณาจักรจะจัดการเลือกตั้งทั่วไปในวันพฤหัสบดีที่ 8 มิ.ย. ศกนี้ บีบีซีไทยชวนนับถอยหลังสู่การเลือกตั้งทั่วไปในประเทศแม่แบบประชาธิปไตย ด้วยข้อมูลน่าสนใจเกี่ยวกับการเลือกตั้งครั้งนี้ ทำไมจึงมีเลือกตั้ง?
นางเทเรซา เมย์ นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าพรรคคอนเซอร์เวทีฟ ประกาศจัดการเลือกตั้งทั่วไปในวันที่ 8 มิถุนายนนี้ 3 ปี ก่อนกำหนด โดยให้เหตุผลว่า การชนะเลือกตั้งด้วยคะแนนเด็ดขาดจะช่วยทำให้รัฐบาลของเธอมีความแข็งแกร่งยิ่งขึ้นในการเจรจาเบร็กซิท เนื่องจากนางเมย์ มองว่าพรรคเลเบอร์ พรรคสก็อตทิชเนชันแนล และลิเบอรัลเดโมแครต จะทำให้กระบวนการทางรัฐสภาสั่นคลอน ในขณะที่ผลสำรวจชี้ว่าคะแนนนิยมของพรรคของเธอนำหน้าพรรคแรงงาน นางเมย์จึงหวังว่า การเลือกตั้งครั้งนี้ จะช่วยให้พรรคของเธอมีเสียงข้างมากเพิ่มขึ้นในสภาผู้แทนราษฎร ทำให้อำนาจในการบริหารประเทศของเธอมั่นคงขึ้น สำหรับสถานการณ์ทางการเมืองในขณะนี้ ส.ส.พรรคคอนเซอร์เวทีฟบางส่วนกังวลว่า ทิศทางของพรรคอาจจะเปลี่ยนไปจากคำสัญญาที่ได้ให้ไว้ระหว่างหาเสียงเลือกตั้งเมื่อปี 2015 ในสมัยของอดีตนายกรัฐมนตรีเดวิด คาเมรอน การเปลี่ยนแปลงภายใต้การนำของนางเมย์ เช่น การสนับสนุนโรงเรียนมัธยมของรัฐใช้นโยบายคัดเลือกนักเรียนจากผลการเรียนเป็นหลัก และการผ่อนปรนแผนการลดงบบัญชีขาดดุลของรัฐ ถูกมองว่าเป็นโอกาสที่จะช่วยให้นางเมย์ สามารถวางวิสัยทัศน์ของเธอเองให้กับสหราชอาณาจักรได้ เลือกอย่างไร? การเลือกตั้งทั่วไปคือกระบวนการที่พลเมืองของสหราชอาณาจักรใช้ตัดสินใจเลือกตัวแทนเข้าสู่รัฐสภาและบริหารประเทศ ผู้มีสิทธิลงคะแนนที่ไปลงทะเบียนแล้ว จะมีสิทธิเลือกผู้สมัครหนึ่งคนเพื่อเป็นตัวแทนเขตของตน ตามปกติแล้ว ผู้สมัครรับเลือกตั้งมักมาจากพรรคการเมือง แต่ก็มีบางส่วนที่ลงสมัครโดยไม่สังกัดพรรคการเมืองด้วย ผู้สมัครที่ได้รับคะแนนเสียงมากที่สุด จะได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เพื่อทำหน้าที่เป็นตัวแทนของเขตนั้น ในรัฐสภา หัวหน้าพรรคการเมืองที่มีจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมากที่สุด เป็นผู้ที่คาดหมายว่า จะได้รับพระราชทานพระบรมราชโองการแต่งตั้งให้เป็นนายกรัฐมนตรี และจัดตั้งรัฐบาลขึ้นบริหารประเทศ ส่วนหัวหน้าพรรคการเมืองที่ได้รับคะแนนเสียงรองลงมา จะทำหน้าที่เป็นผู้นำฝ่ายค้าน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร มีหน้าที่ดูแลงานทั้งในพี้นที่ที่เกี่ยวข้องกับเขตเลือกตั้งของตน และทำหน้าที่เป็นตัวแทนเขตนั้น ๆ ในรัฐสภา เพื่อออกเสียง และกำหนดรูปแบบของร่างกฎหมายต่าง ๆ ร่วมกับส.ส. อีก 649 คน ใครมีสิทธิ? ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีในวันเลือกตั้ง ต้องลงทะเบียนเพื่อไปใช้สิทธิ์ลงคะแนน ต้องเป็นพลเมืองของสหราชอาณาจักร หรือพลเมืองของสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ที่อาศัยอยู่ในสหราชอาณาจักร หรือพลเมืองของประเทศในเครือจักรภพที่พำนักในสหราชอาณาจักร เหตุใดจึงเร็วกว่าปกติ? นางเมย์ เคยกล่าวว่า เธอต้องการให้มีการเลือกตั้งในปี 2020 ตามแผนเดิม แต่เปลี่ยนใจในภายหลัง ซึ่งเป็นท่าทีที่สร้างความแปลกใจให้กับคนจำนวนมาก นายกรัฐมนตรีอังกฤษประกาศจัดการเลือกตั้ง 8 มิ.ย. นี้ แม้เคยให้สัมภาษณ์ก่อนหน้านี้ว่าจะไม่จัดการเลือกตั้งก่อนกำหนดปี 2020 แม้ พรบ.กำหนดวาระของรัฐสภา (Fixed Term Parliament Act 2011) จะบัญญัติว่าการเลือกตั้งทั่วไปต้องจัดขึ้นทุก 5 ปี ในวันพฤหัสบดีแรกของเดือนพฤษภาคม แต่นายกรัฐมนตรี ก็มีสิทธ์ที่จะประกาศเลือกตั้งเมื่อใดก็ได้ตามต้องการ โดยการเลือกตั้งก่อนครบวาระสามารถจัดขึ้นได้ ใน 2 กรณี คือ 1.หากมีการลงคะแนนไม่ไว้วางใจในรัฐบาลชุดปัจจุบัน หรือ 2. กรณีที่มี ส.ส. เห็นชอบเกิน 2 ใน 3 ซึ่งนายกรัฐมนตรีเมย์ ใช้ทางเลือกที่ 2 นี้ และได้รับเสียงสนับสนุน อย่างท่วมท้นถึง 522 ต่อ 13 ก่อนหน้านี้ นายกรัฐมนตรีฮาโรลด์ วิลสัน จากพรรคเลเบอร์ เคยประกาศเลือกตั้งก่อนกำหนดเมื่อปี 1966 หลังจากที่เป็นรัฐบาลได้ไม่นาน เพื่อเพิ่มจำนวนส.ส. และในปี 1974 มีการจัดเลือกตั้งขึ้นในระยะเวลาห่างกันเพียง 8 เดือน เนื่องจากไม่มีพรรคใดได้ครองเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎรจากการเลือกตั้งครั้งแรก เมื่อไรจะมีอีก? กำหนดการเลือกตั้งครั้งต่อไปหลังจากนี้ คือในปี 2022 เนื่องจาก พรบ.กำหนดวาระของรัฐสภายังมีผลบังคับใช้อยู่ ทำให้การเลือกตั้งทั่วไปยังคงต้องมีขึ้นทุก 5 ปี อย่างไรก็ตาม ในอนาคตอาจมีการเลือกตั้งทั่วไปก่อนกำหนดได้อีก หาก ส.ส.มากกว่า 2 ใน 3 ลงคะแนนสนับสนุนเช่นเดียวกับในครั้งนี้ แต่รัฐบาลต่อไป ก็อาจจะเสนอยกเลิกกฎหมายกำหนดระยะเวลาการทำงานของรัฐสภาได้ ตามที่ระบุไว้ในเอกสารนโยบายของพรรคคอนเซอร์เวทีฟ นโยบายของพรรคต่าง ๆ มีอะไรบ้าง? พรรคคอนเซอร์เวทีฟ เผยแพร่เอกสารนโยบาย เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม โดยนางเมย์ ให้สัญญาว่า 'จะบริหารประเทศด้วยนโยบายเพื่อคนส่วนใหญ่ในสหราชอาณาจักร' นางนิโคลา สเตอร์เจียน หัวหน้าพรรคสก็อตทิชเนชันแนล (ซ้าย) พรรคเลเบอร์ เปิดตัวเอกสารนโยบายเมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม ซึ่งนายเจเรอมี คอร์บิน สัญญาจะเก็บภาษีผู้ที่มีรายได้ระหว่าง 80,000 - 123,000 ปอนด์ (3.6 ล้านบาท-5.5 ล้านบาท) เพิ่มขึ้น ด้านลิเบอรัลเดโมแครต เปิดตัวเอกสารนโยบายเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พร้อมกับคำสัญญาจากนายทิม ฟาร์รอน หัวหน้าพรรคว่าจะจัดให้มีการลงประชามติอีกครั้ง เกี่ยวกับสมาชิกภาพในอียูของสหราชอาณาจักร พรรคไพลด์คุมรี หรือ พรรคแห่งชาติเวลส์ ให้คำสัญญาไว้ในเอกสารนโยบายที่เริ่มเผยแพร่เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม ว่าจะทำให้ชาวเวลส์มี 'เสียงที่แข็งแกร่ง' ในประเด็นเบร็กซิท เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พรรคกรีน ให้ชื่อนโยบายของตนว่า 'กรีนการันตี' ส่วนพรรคยูคิป (UKIP) เปิดตัวนโยบายเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม การรณรงค์หาเสียงของพรรคลิเบอรัลเดโมแครต สัดส่วนที่นั่งในรัฐสภา สภาผู้แทนราษฎรสหราชอาณาจักรขณะนี้ ประกอบด้วย ส.ส.คอนเซอร์เวทีฟจำนวน 330 ที่นั่ง พรรคเลเบอร์ 229 ที่นั่ง พรรคสก็อตทิชเนชันแนล 54 ที่นั่ง พรรคลิเบอรัลเดโมแครต 9 ที่นั่ง พรรคไพลด์คุมรี 3 ที่นั่ง และพรรคกรีนมี ส.ส. 1 ที่นั่ง ส่วนพรรคยูคิป ไม่มีตัวแทนในสภาฯ หลังจากที่ ส.ส. เพียงคนเดียวของพรรคลาออกไปทำหน้าที่ในฐานะ ส.ส.อิสระแทน