เลือกตั้งสหรัฐฯ 2020: โดนัลด์ ทรัมป์ กับ ผลงานเก่าและคำมั่นใหม่
นายโดนัลด์ ทรัมป์ ชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ เมื่อปี 2016 ด้วยคำขวัญเรียบง่ายว่า "Make America Great Again"
แต่การจะได้ครองตำแหน่งเป็นสมัยที่สองก็ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะนอกจากสหรัฐฯ กำลังเผชิญความท้าทายจากการระบาดของโรคโควิด-19 แล้ว พิษเศรษฐกิจที่เป็นผลพวงของมันก็หนักหนาสาหัสไม่แพ้กัน และประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งก็จะวัดผลงานของเขาจากผลงานในรอบ 4 ปีที่ผ่านมา ในการเลือกตั้งปี 2020 นี้ นายทรัมป์ชูธงนโยบายกอบกู้เศรษฐกิจ เพิ่มการจ้างงาน ปกป้องผลประโยชน์ทางการค้าของชาติ และสานต่อนโยบายที่เข้มงวดด้านการย้ายถิ่นฐาน มาดูรายละเอียดกันว่าเขาวางนโยบายอย่างไรใน 8 ประเด็นหลัก งานและเงิน พลิกฟื้นเศรษฐกิจจากพิษโควิด ประธานาธิบดีทรัมป์ ยึดหลัก "อเมริกาต้องมาก่อน" (America First) มานานแล้ว และพยายามผลักดันให้ดึงการจ้างงานและการผลิตกลับมาสู่สหรัฐฯ ตอนหาเสียงในสมัยแรก เขาสัญญาว่าจะปรับลดภาษีครั้งใหญ่ให้ชาวอเมริกันที่มีงานทำ ลดภาษีนิติบุคคล ยกระดับความสามารถในการแข่งขันทางการค้า และการผลิตของธุรกิจอเมริกัน ซึ่งเขาก็ทำตามสัญญาได้จริงในบางเรื่อง ช่วง 4 ปีที่ผ่านมา เขาตัดลดกฎระเบียบของรัฐบาลกลางในเรื่องธุรกิจ ปรับลดภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและนิติบุคคล และยังลงนามคำสั่งประธานาธิบดีให้การสนับสนุนสินค้าที่ผลิตในประเทศเป็นพิเศษ ตั้งแต่เดือนมกราคม ปี 2017 จนปัจจุบัน สหรัฐฯ มีการจ้างงานในสายการผลิตเพิ่มขึ้น 480,000 ตำแหน่ง แต่นักวิเคราะห์บอกว่าการเติบโตในภาคการผลิตนี้กำลังชะลอตัวลง และนโยบายที่เกี่ยวข้องอย่างเรื่องกำแพงภาษี ก็ไม่ได้แก้ปัญหาเชิงโครงสร้างอย่างแท้จริง การค้า ยุติการพึ่งพิงจีน และปกป้องสายการผลิตของสหรัฐฯ เดิมนายทรัมป์ให้คำมั่นว่าสหรัฐฯ จะให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของประเทศก่อน แต่เขาก็บอกว่า การที่พูดว่า อเมริกาต้องมาก่อน ไม่ได้หมายความว่า อเมริกาต้องอยู่อย่างโดดเดี่ยว ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ในประเด็นการค้านี่ นายทรัมป์มีจุดยืนที่แข็งกร้าวกับจีน บวกกับนโยบายปกป้องผู้ผลิตท้องถิ่นจากคู่แข่งต่างชาติ และทั้งสองเรื่องนี้ก็ยังเป็นเสาหลักของนโยบายการค้าของเขา ขณะดำรงตำแหน่งสมัยแรก ประธานาธิบดีทรัมป์เดินหน้าสะสางข้อตกลงทางการค้าต่าง ๆ ที่เขาเห็นว่าไม่เป็นธรรมต่อสหรัฐฯ เช่น แก้ไขข้อตกลงเขตการค้าเสรีทวีปอเมริกาเหนือ (นาฟตา) ระหว่างสหรัฐฯ แคนาดา และเม็กซิโก และ การถอนตัวอย่างสิ้นเชิงอย่างกรณีความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก (Trans-Pacific Partnership: TPP) ตอนหาเสียงเมื่อปี 2016 เขาสัญญาว่าจะแก้ไขปัญหาขาดดุลการค้า สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ ตัวเลขขาดดุลการค้าของสหรัฐฯ ลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 6 ปี เมื่อปี 2019 แม้ว่านักเศรษฐศาสตร์หลายคนจะเห็นแย้งว่ามันอาจไม่ใช่สัญญาณที่ดีขึ้นของระบบเศรษฐกิจก็ได้ ประธานาธิบดีทรัมป์เดินหมากทำสงครามการค้ากับจีนด้วยการขึ้นภาษีศุลกากรจากรายการสินค้านำเข้าประจำปีรวมมูลค่าเกือบ 5 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และในปีนี้ ข้อตกลงระยะที่หนึ่งระหว่างสหรัฐฯ และจีนก็ยังมีกำแพงภาษีคงอยู่เหมือนเดิม เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา เขาบอกว่าต้องการเสนอมาตรการลดหย่อนภาษีเพื่อเชิญชวนให้ธุรกิจสหรัฐฯ ย้ายโรงงานออกจากจีน โดยกล่าวว่า "เราต้องเลิกพึ่งพิงจีนเสียที" นายทรัมป์ยังตั้งกำแพงภาษีสินค้านำเข้าจากสหภาพยุโรป ตั้งแต่เหล็กกล้าไปจนถึงไวน์ฝรั่งเศส และยังขู่จะเพิ่มพิกัดภาษีนำเข้าเหล็กและอลูมิเนียมจากบราซิลและอาร์เจนตินา นอกจากนี้ยังกลับมากำหนดภาษีนำเข้าต่อสินค้าอลูมิเนียมบางประเภทจากแคนาดาด้วย นโยบายการต่างประเทศ อเมริกาต้องมาก่อน และตอกย้ำอำนาจอธิปไตยของสหรัฐฯ เช่นเดียวกับนโยบายการค้า นายทรัมป์ชูธง อเมริกาต้องมาก่อนสำหรับนโยบายการต่างประเทศ จากแถลงของทำเนียบขาว สิ่งนี้หมายถึง การเน้นย้ำอำนาจอธิปไตยของสหรัฐฯ และสิทธิของทุกชาติในการขีดเส้นอนาคตของตัวเอง โดยมุ่งเน้นเรื่องความมั่งคงและเจริญรุ่งเรืองของชาติ แล้วในทางปฏิบัติจะเป็นอย่างไร มันก็หมายถึงการแยกตัวออกจากข้อตกลงระหว่างประเทศขนาดใหญ่ อย่างความตกลงปารีส (ด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ) หรือการถอนตัวจากองค์การระหว่างประเทศขนาดใหญ่อย่างองค์การอนามัยโลก นอกจากนี้เขายังท้าทายความเป็นพันธมิตรกับนานาชาติ ผลักดันให้ชาติสมาชิกนาโต้เพิ่มเงินสมทบในองค์กรพันธมิตรทางทหารแห่งนี้ เมื่อเร็ว ๆ นี้เขากล่าวย้ำถึงข้อสัญญาที่จะลดกำลังทหารในต่างประเทศ แต่ปัจจุบันก็ยังไม่ต่างไปจากตอนที่เขาเข้ารับตำแหน่ง โดยเฉพาะในเยอรมนีและอัฟกานิสถาน นักวิจารณ์บอกว่านายทรัมป์ได้สร้างความตึงเครียดระหว่างชาติพันธมิตรที่แน่นแฟ้นกับสหรัฐฯ มายาวนาน โดยการพยายามใกล้ชิดกับชาติปรปักษ์อย่างเกาหลีเหนือและรัสเซีย แต่กระนั้นเขาก็ประสบความสำเร็จในด้านต่างประเทศอยู่บ้าง เมื่อไม่นานมานี้ก็ช่วยเป็นสื่อกลางในการบรรลุข้อตกลงระหว่างอิสราเอลกับสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เพื่อปรับความสัมพันธ์ต่อกัน และเขาก็สั่งการปฏิบัติการสังหารนายอาบู บาการ์ อัล-บักห์ดาดี หัวหน้ากลุ่มที่เรียกตัวเองว่ารัฐอิสลาม และ นายพลคาเซ็ม สุเลมานี ผู้ทรงอิทธิพลในอิหร่าน ผู้อพยพ สร้างกำแพงและกีดกันผู้ย้ายถิ่นฐาน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เสนอแผนสร้างกำแพงกั้นชายแดนสหรัฐฯ-เม็กซิโก ระหว่างหาเสียง คำสัญญาเรื่องการสกัดผู้ย้ายถิ่นเป็นพื้นฐานสำคัญของเส้นทางสายอาชีพนักการเมืองของนายทรัมป์ และเพื่อจะชนะใจผู้ลงเสียงเลือกตั้งอีกครั้ง เขาให้คำมั่นว่าจะเดินหน้าสร้างกำแพงกั้นชายแดนระหว่างสหรัฐฯ-เม็กซิโก จนถึงขณะนี้เขาจัดสรรงบได้มากพอที่จะสร้างกำแพงได้ยาว 716 กม. จากระยะทางทั้งหมด 1,162 กม. แล้วเขาก็ยังประกาศจะยุบโครงการล็อตเตอรีวีซ่าและการย้ายถิ่นแบบลูกโซ่ หมายถึงเปลี่ยนการได้สิทธิการอพยพเข้าเมืองตามครอบครัว เป็นการใช้ระบบวัดคะแนนแทน แต่แผนการปฏิรูปนโยบายผู้อพยพของเขาต้องถูกระงับไปเมื่อศาลสูงมีคำสั่งคัดค้านข้อเสนอของรัฐบาลทรัมป์ให้ยกเลิกโครงการคุ้มครองเยาวชนจากครอบครัวผู้เข้าเมืองผิดกฎหมาย ซึ่งผ่อนผันให้เด็กต่างด้าวราว 650,000 คนให้อยู่ในสหรัฐฯ ได้ สุขภาพ ยารักษาโรคราคาถูกลง ยกเลิกกฎหมายประกันสุขภาพที่ชื่อ Affordable Care Act นายทรัมป์ประกาศไว้ตอนหาเสียงเมื่อปี 2016 ว่าจะยกเลิกกฎหมายประกันสุขภาพ Affordable Care Act ซึ่งประกาศใช้ในสมัยนายบารัก โอบามา แม้จะไม่ได้ยกเลิกเสียทีเดียว แต่รัฐบาลทรัมป์ก็ประสบความสำเร็จในการยกเลิกบางส่วนของข้อกฎหมาย รวมทั้งการยกเลิกข้อบังคับให้ประชาชนทุกคนต้องมีประกันสุขภาพมิฉะนั้นต้องเสียค่าปรับภาษี ชาวอเมริกันประท้วง ส.ส. หลังผ่านร่างกฎหมายประกันสุขภาพฉบับใหม่ เพราะเกรงส่งผลกระทบต่อประชาชน 20 ล้านคนที่ได้รับอานิสงค์จาก "โอบามาแคร์" ประธานาธิบดีทรัมป์ยังสัญญาจะลดราคายารักษาโรคในสหรัฐฯ และเมื่อเดือนกรกฎาคมก็นำมาตรการที่อนุญาตให้มีส่วนลด และให้นำเข้ายาที่ราคาถูกกว่าจากต่างประเทศได้ แต่ทว่านักวิเคราะห์ก็บอกว่ามาตรการนี้ก็ไม่ส่งผลอะไรมากนัก เมื่อปี 2017 เขาประกาศให้วิกฤตการเสพติดสารโอปิออยด์จากยาแก้ปวดเป็นภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขของชาติ และเสนองบประมาณรัฐบาลกลาง 1,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ให้รัฐต่าง ๆ เพื่อดำเนินมาตรการในการป้องกัน รักษา และฟื้นฟู นอกจากนี้เขายังกำหนดให้เพิ่มข้อจำกัดในการจ่ายยาแก้ปวดที่มีสารนี้ แต่ก็ยังมีเสียงวิจารณ์ว่าความพยายามในการล้มเลิกกฎหมายประกันสุขภาพที่เขาทำอยู่นี้ จะส่งผลกระทบอย่างใหญ่หลวงต่อการควบคุมวิกฤตการเสพติดสารโอปิออยด์ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ส่งเสริมธุรกิจพลังงานของสหรัฐฯ ตั้งแต่ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี นายทรัมป์ปรับลดข้อบังคับความคุ้มครองด้านสิ่งแวดล้อมหลายร้อยประการ รวมทั้งเรื่องขีดจำกัดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากโรงงานและพาหนะ และกฎระเบียบคุ้มครองแหล่งน้ำสหรัฐฯ ตามสัญญาที่เคยหาเสียงไว้ในปี 2016 เขาให้สหรัฐฯ ถอนตัวจากความตกลงปารีส ซึ่งเป็นความตกลงตามกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยบอกว่าข้อตกลงดังกล่าวทำให้สหรัฐฯ ต้องเสียเปรียบเพื่อผลประโยชน์ของประเทศอื่น ซึ่งกระบวนถอนตัวอย่างเป็นทางการจะเสร็จสมบูรณ์หลังการเลือกตั้งในเดือนพฤศจิกายนนี้ และเมื่อไม่นานมานี้ รัฐบาลทรัมป์ก็เพิ่งอนุมัติการขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอะแลสกา ซึ่งได้รับการประกาศให้เป็นเขตอนุรักษ์ห้ามมีการขุดเจาะมาหลายทศวรรษแล้ว กระบวนการยุติธรรม ฐานข้อมูลเพื่อตรวจสอบการประพฤติผิดของตำรวจ ประธานาธิบดีทรัมป์ออกกฎหมายการดำเนินการก้าวแรก ที่เขาบอกว่าเป็นก้าวสำคัญในการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม กฎหมายที่ทั้งสองพรรคเห็นพ้องต้องกันฉบับนี้มีนัยสำคัญ เป็นการปฏิรูปกฎหมายในระดับรัฐบาลกลาง ซึ่งให้ดุลพินิจแก่ผู้พิพากษามากขึ้นและเสริมสร้างความพยายามฟื้นฟูผู้ต้องขัง เขายังสัญญาว่าจะออกกฎหมายการดำเนินการก้าวที่สองตามมาเพื่อพิจารณาเรื่องอุปสรรคการจ้างงานของอดีตนักโทษ แต่จนถึงตอนนี้ยังไม่มีการเสนอข้อกฎหมายนี้ ในการหาเสียงครั้งก่อน นายทรัมป์บอกว่าเขาเป็นคนที่เคารพกฎหมายอย่างแข็งขันและเป็นเช่นนั้นมาตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี และเมื่อเร็ว ๆ นี้เขาก็ให้การสนับสนุนเจ้าหน้าที่ตำรวจทั้งที่มีการประท้วงเรื่องความอยุติธรรมทางเชื้อชาติทั่วประเทศ ในเดือนมิถุนายน เขาลงนามในคำสั่งประธานาธิบดีเพื่อปฏิรูปหน่วยตำรวจ เสนองบรัฐบาลกลางเพื่อปรับปรุงระเบียบปฏิบัติ และให้มีการสร้างชุดฐานข้อมูลเพื่อตรวจจับการใช้กำลังในทางที่ผิดของตำรวจ เขาบอกว่าโดยรวมแล้วควรห้ามไม่ให้มีการควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยด้วยวิธีใด ๆ ที่ทำให้หายใจไม่ออก แต่ก็ยังไม่ได้สั่งให้เป็นข้อบังคับทางการ การควบคุมการครอบครองปืน ปกป้องสิทธิตาม การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ครั้งที่ 2 (Second Amendment) ผู้ประท้วงเรียกร้องให้มีการควบคุมอาวุธปืน ชุมนุมหน้าโรงงานผลิตอาวุธปืน เมื่อปี 2016 หลังสหรัฐฯ เผชิญเหตุสะเทือนขวัญจากการกราดยิงในรัฐเท็กซัสและโอไฮโอเมื่อปี 2019 นายทรัมป์ออกมาแสดงความสนับสนุนการปฏิรูปหลายประเด็น เช่น การตรวจเช็กประวัติผู้ซื้อปืนที่รัดกุมมากขึ้น และกฎหมายธงแดง ซึ่งห้ามการขายอาวุธให้ผู้ที่ถือว่าเป็นกลุ่มเสี่ยงต่อสังคม แต่หลังจากเปิดฉากว่าต้องการจัดการเรื่องนี้แล้ว เขาก็แทบจะไม่ได้ทำอะไรเพื่อให้แนวคิดนี้เดินหน้าต่อไป ในทางกลับกัน เขาแสดงจุดยืนปกป้องสิทธิตาม การแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ครั้งที่ 2 ซึ่งให้สิทธิ์ประชาชนในการครอบครองอาวุธ และยังสนับสนุนองค์กรที่วิ่งเต้นเพื่อสนับสนุนการครอบครองอาวุธปืนอย่างสมาคมปืนไรเฟิลแห่งสหรัฐฯ อีกด้วย