ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ: จากเรื่องกระพี้ถึงข้อหาโจมตีกระบวนการยุติธรรม
หัวหน้า คสช. เคยตอบคำถามสื่อว่าเรื่องดูด ส.ส. เป็นเรื่องกระพี้ ทว่ากลับทำให้นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ กับพวก ต้องกลายเป็น "ผู้ต้องหา" หลังออกมาวิจารณ์ในเรื่องนี้
นายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ ว่าที่หัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ และอดีตผู้บริหารธุรกิจแสนล้าน เพิ่งได้รับ "สถานะใหม่" เป็น "ผู้ต้องหาคดีอาญา" หลังพนักงานสอบสวนกองบังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยี (บก.ปอท.) ออกหมายเรียกให้นายธนาธรกับพวกรวม 3 คน เข้ารับทราบข้อหากระทำความผิดพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) คอมพิวเตอร์ มาตรา 14 (2) วันนี้ (24 ส.ค.) แต่พวกเขาได้ส่งทนายความเข้าพบพนักงานสอบสวนเพื่อแจ้งขอเลื่อนการรับทราบข้อกล่าวหาเป็นวันที่ 17 ก.ย. หมายเรียกใบแรกในชีวิตซึ่งนายธนาธรได้รับในเดือนที่ 5 หลังกระโจนเข้าสู่แวดวงการเมือง เป็นผลจากการจัดเฟซบุ๊กไลฟ์เมื่อ 29 มิ.ย. ร่วมกับนายไกรก้อง ไวทยการ และ น.ส.จารุวรรณ ศรัณย์เกตุ ว่าที่กรรมการบริหารพรรคอนาคตใหม่ วิพากษ์วิจารณ์ปรากฏการณ์ "ดูด ส.ส." เข้าพรรคใหม่ที่มีชื่อคล้ายคลึงกับนโยบายรัฐ ต่อมาฝ่ายกฎหมายคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เห็นว่าเป็นการ "พาดพิงและกล่าวหา คสช." และ "โจมตีกระบวนการยุติธรรม" จึงเข้าแจ้งความดำเนินคดี โดยมีโทษสูงสุดคือจำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ศ.พิเศษ ดร.ชาญวิทย์ เกษตรศิริ อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งตกเป็นผู้ต้องหาคดี พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์เช่นกัน ระบุในเฟซบุ๊ก "ชาญวิทย์ เกษตรศิริ Charnvit Kasetsiri" ซึ่งมีผู้ติดตามกว่า 3.2 หมื่นคนว่านี่คือ "SLAPP Case คดีปิดปาก กัมพูชาโมเดล" เช่นเดียวกับ รศ.ดร.ปิยบุตร แสงกนกกุล ว่าที่เลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ และอดีตอาจารย์ด้านกฎหมายมหาชนจากสถาบันเดียวกัน ได้โพสต์เฟซบุ๊ก "Piyabutr Saengkanokkul" ซึ่งมีผู้ติดตาม 2.4 หมื่นคน วิจารณ์การใช้ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ "ปิดปาก" ไม่ให้แสดงความเห็น และถูกรัฐใช้เป็นเครื่องมือในการปราบปรามศัตรูของตน พร้อมเรียกร้องให้ยกเลิกความผิดในมาตรา 14 ทั้งหมด ข้อมูล "ดูด ส.ส." กว่าแสนรายการกระจายในเว็บ ความเคลื่อนไหวในการดูด-ดึง ส.ส. รอบใหม่เกิดขึ้นอย่างคึกคักและคึกโครม หลังอดีตนักการเมืองที่เรียกตัวเองว่า "กลุ่มสามมิตร" เปิดตัวลงสู่สนามเลือกตั้ง พร้อมเปิดหน้าเป็นผู้สนับสนุน คสช. จากการตรวจสอบของบีบีซีไทยพบว่ามีเนื้อหาที่เกี่ยวกับ "ดูด ส.ส." ปรากฏทางเว็บไซต์กูเกิ้ลกว่า 109,000 รายการ เฉพาะปี 2561 มีกว่า 13,300 รายการ นายกรัฐมนตรีพบปะประชาชน ระหว่างประชุม ครม. สัญจร จ.อำนาจเจริญ-อุบลราชธานี วันที่ 23-24 ก.ค. คำอธิบายจากปาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้า คสช. เกี่ยวกับปรากฏการณ์ "ดูด ส.ส." คือ "เป็นครรลองของประชาธิปไตยของไทยตลอดมา" ขณะที่เสียงบ่น-ก่นด่าของนักการเมืองต่างขั้วว่าผู้มีอำนาจ "ชิงเปรียบ" ทางการเมือง ยังเกิดขึ้นต่อเนื่อง บีบีซีไทยรวบรวมคำอธิบาย-ความเห็นบางส่วนของแกนนำพรรคการเมืองเกี่ยวกับปรากฏการณ์ "ดูด ส.ส." ซึ่งสามารถจำแนกได้เป็น 2 กระแสหลักคือ ฝ่ายที่มองว่าเป็นปรากฏการณ์ปกติ กับฝ่ายที่เห็นเป็นเรื่องผิดปกติ ซึ่งหลายความเห็นมีเนื้อหาไม่ต่างจากสิ่งที่นายธนาธรสื่อสารในการจัดเฟซบุ๊กไลฟ์ "ทักษิณ-อภิสิทธิ์" ประสานเสียงปม "ดูดผ่านคดี" เสียงวิจารณ์ที่สร้างแรงสั่นสะเทือนทางการเมืองที่สุดในปรากฏการณ์ "ดูด 2561" หนีไม่พ้น ข้อวิเคราะห์ของนายทักษิณ ชินวัตร ที่ว่ามีนักการเมือง 3 ประเภทไหลออกจากพรรคเพื่อไทย ด้วยเพราะเขาเคยประสบความสำเร็จสูงสุดในการ "ขยายฐานเสียงทางลัด" ด้วยการดูด ส.ส. ออกจากพรรคคู่แข่ง ในช่วงที่เป็นหัวหน้าพรรคไทยรักไทย จึงน่าจะรู้จักแรงดูด-แรงผลักเป็นอย่างดี ทักษิณเปิดประเด็นเรื่องการ "ดูด ส.ส." ในงานเลี้ยงฉลองวันเกิดปีที่ 51 ให้แก่ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร เมื่อ มิ.ย. "สังเกตดูครับ ส.ส. ที่ออกจากเพื่อไทยมีน้อย ส่วนใหญ่ก็มีคดี จะได้หลุดคดีซะที ไปเหอะ ไปเข้าข้างนั้นเหอะ เพราะเขาเอาคดีมาขู่แล้ว กับอีกประเภทคือเป็นหนี้เป็นสิน อยู่ ๆ เอาเงินก้อนใหญ่มาให้ก็น่าสนใจอยู่ กับอีกประเภทคืออาจจะมั่นใจตัวเองว่าตัวเองเป็นที่นิยมดี และคิดว่าได้ตังค์เยอะด้วยก็น่าจะไป..." นายทักษิณกล่าว (22 มิ.ย. 2561) ต่อมา นายสุชาติ ลายน้ำเงิน อดีต ส.ส.ลพบุรี พรรคเพื่อไทย ได้เดินทางไปยื่นเรื่องให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ระงับการจดจัดตั้งพรรคพลังประชารัฐ และให้ตรวจสอบกรณี "กลุ่มสามมิตร" ดูดอดีต ส.ส. เข้าสังกัดพรรคพลังประชารัฐ หลังมีการจัดเกรด ส.ส. เป็นระดับเอ บี ซี แม้ความคิดทางการเมืองของพรรคทักษิณแตกต่างจาก "คู่แค้นตลอดกาล" อย่างพรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) แต่เมื่อลูกพรรคตกเป็นเป้าหมายถูก "เจรจา" เหมือนกัน ทัศนะของนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ จึงออกมาแบบเป็น "แนวร่วมมุมกลับ" ของอดีตผู้นำพเนจร "ถ้าไปเพราะพรรคใหม่มีทุนสนับสนุนถือว่าเป็นการใช้เงินดูด หรือแม้แต่กรณีมีตำแหน่งรัฐมนตรีจูงใจก็ถือว่าใช่ แต่ที่เลวร้ายที่สุดคือนำคดีความมาต่อรองให้ย้ายไปอยู่กับพรรคใหม่แล้วคดีจะจบ ซึ่งต้องจับตา เพราะรัฐบาลชุดปัจจุบันใช้มาตรา 44 ตีตราไว้หลายคน แล้วตอนนี้จะเคลียร์ให้" นายอภิสิทธิ์ระบุ (23 ก.ค. 2561) หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ยังเรียกร้องให้ พล.อ.ประยุทธ์แสดงความชัดเจนว่าไม่สนับสนุนพฤติกรรมเหล่านี้ โดยเฉพาะเมื่อประกาศตัวมุ่งมั่นสร้างธรรมาภิบาลและผลักดันให้วาระปฏิรูปการเมือง ไม่ต่างจากความเห็นของรองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์อีกหลายคน อาทิ นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์, นายองอาจ คล้ามไพบูลย์ รองหัวหน้าพรรค ที่ระบุว่าเป็นการ "ทำการเมืองแบบเก่า" และ "ส่อขัดเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ" ส่วนนายสาธิต ปิตุเตชะ ตั้งคำถามว่าผ่านเฟซบุ๊กของเขาว่าถ้าย้ายพรรคไปอยู่กับพรรคการเมืองที่เกิดขึ้นมาเพื่อสนับสนุน พล.อ ประยุทธ์เป็นนายกฯ อีกรอบ "แถมทำท่าจะมีลักษณะพฤติกรรมการเมืองแบบเก่าที่ท่านประยุทธ์เคยด่าว่าเป็นนักการเมืองเลว และยังส่อจะเอาเปรียบพรรคการเมืองอื่นในหลาย ๆ เรื่องอีก แล้วจะมีประชาชนที่ไหนมาเลือกผม" (21 เม.ย. 2561) คสช.-พรรคขนาดกลางชี้ดูดเป็นเรื่องธรรมชาติ นายสมศักดิ์ เทพสุทิน (คนที่ 2 จากซ้ายมือ) และนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ (คนที่ 4 จากซ้ายมือ) เมื่อครั้งสังกัดพรรคไทยรักไทย ปัจจุบันกลายเป็นแกนนำ "กลุ่มสามมิตร" ขณะที่บรรดาหัวหน้าพรรคขนาดกลางและขนาดเล็ก อาทิ นายอนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย และนายวราวุธ ศิลปอาชา ว่าที่หัวหน้าพรรคชาติไทย เห็นตรงกันว่า "การตกปลาในบ่อเพื่อน" ด้วยการ "ดูด ส.ส." เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นทุกครั้งในฤดูเลือกตั้ง และสงวนคำที่จะพูดถึงปรากฏการณ์ดังกล่าว ส่วนคำอธิบายของ พล.อ.ประยุทธ์ ในหลายกรรมหลายวาระคล้ายไม่ให้ความสำคัญกับปฏิบัติการ "ดูด" และมองว่าเป็นเพียง "กระพี้" ในการเมืองไทย