CPTPP : เอ็นจีโอไม่พอใจนายกฯ ส่งสัญญาณเข้าร่วมเจรจา ทั้งที่สภาฯ เพิ่งเริ่มศึกษาข้อมูล
พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม สร้างความไม่พอใจและสับสนในกลุ่มภาคประชาสังคมที่คัดค้านการเข้าร่วมความตกลงที่ครอบคลุมและก้าวหน้าสำหรับหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิกหรือ CPTPP หลังจากที่เขากล่าวในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันนี้ (16 มิ.ย.) ในทำนองที่ว่ารัฐบาลจะเดินหน้าเข้าสู่การเจรจาความตกลงนี้
นางนฤมล ภิญโญสินวัฒน์ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี แถลงผลการประชุม ครม. ว่าที่ประชุมได้มีการพูดถึงความตกลง CPTPP ซึ่งเป็นความตกลงการค้าเสรีที่ครอบคลุมทั้งเรื่องการค้า การบริการ การลงทุน เพื่อสร้างมาตรฐานและกฎระเบียบร่วมกันระหว่างประเทศสมาชิก รวมไปถึงประเด็นการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา มาตรฐานทางแรงงาน กฎหมายสิ่งแวดล้อม กลไกการแก้ไขข้อพิพาทระหว่างรัฐบาลและนักลงทุนต่างชาติ "นายกฯ เน้นย้ำว่ารัฐบาลจะเจรจาเพื่อผลประโยชน์สูงสุดของประชาชนและประเทศไทย ถ้าหากว่าเจรจาแล้วไม่ได้ผลตามที่ต้องการ รัฐบาลก็จะไม่ลงนามในข้อตกลงความร่วมมือนี้อย่างแน่นอน ขออย่าเป็นกังวล" นางนฤมลกล่าว คำแถลงของนางนฤมลที่อ้างถึงคำพูดของ พล.อ.ประยุทธ์ที่ว่า "รัฐบาลจะเจรจาเพื่อผลประโยชน์สูงสุดของประชาชน" ถูกมองว่าเป็นการ "ส่งสัญญาณ" หรือ "ให้แนวนโยบาย" หน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่ารัฐบาลเห็นชอบให้เข้าร่วมเจรจาเข้าร่วมเป็นสมาชิกความตกลง CPTPP น.ส.กรรณิการ์ กิจติเวชกุล รองประธานกลุ่มเอฟทีเอวอทช์และสมาชิกกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาผลกระทบการเข้าร่วม CPTPP ของสภาผู้แทนราษฎร แสดงความประหลาดใจที่ พล.อ.ประยุทธ์ กล่าวเช่นนี้ในที่ประชุม ครม. เพราะสภาผู้แทนฯ เพิ่งจะมีมติให้ตั้ง กมธ.ศึกษาผลกระทบไปเมื่อวันที่ 10 มิ.ย. และเพิ่งจะประชุมไปได้ 3 ครั้งเท่านั้น ทั้งสภาผู้แทนฯ กำหนดให้ กมธ.ชุดนี้สรุปรายงานเสนอต่อสภาภายในวันที่ 15 ก.ค. เครือข่ายต่อต้าน CPTPP บอกว่าเกษตรกรจะเป็นกลุ่มหนึ่งที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดหากไทยเข้าร่วมความตกลงนี้ น.ส.กรรณิการ์บอกว่า แม้รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันจะเปิดช่องให้ ครม. ลงมติเข้าร่วมการเจรจาข้อตกลงเขตการค้าเสรีได้โดยไม่ต้องรับฟังความเห็นจาก กมธ.ของสภาผู้แทนฯ หรือขอความเห็นชอบจากรัฐสภา แต่ในเมื่อสภาผู้แทนฯ เห็นว่าเรื่องนี้มีผลกระทบและมีประเด็นที่สุ่มเสี่ยงมากถึงขั้นลงมติให้ตั้ง กมธ.ขึ้นมาศึกษาข้อมูลอย่างรอบด้าน นายกฯ ก็ควรที่จะรอฟังผลการศึกษาผลกระทบก่อน "เรารู้ว่าคุณประยุทธ์ได้สั่งให้เดินหน้าเข้าร่วมการเจรจา CPTPP มาตั้งนานแล้ว แต่ก็มีคนรอบข้าง รวมทั้งพรรคร่วมรัฐบาลที่เตือนว่ากระแสต้านแรง อย่าไปทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงกว่านี้เพราะรัฐบาลกำลังเผชิญปัญหาหลายด้าน ดังนั้นนี่จึงเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดที่คุณประยุทธ์จะได้หันมาฟังเสียงของประชาชนและภาคส่วนต่าง ๆ ที่ไม่ใช่พวกนายทุนซึ่งเป็นกลุ่มคนแค่ 1 เปอร์เซ็นต์ของประเทศ" รองประธานเอฟทีเอวอทช์ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ "เครือข่ายต่อต้าน CPTPP" กล่าวกับบีบีซีไทย เครือข่ายต่อต้าน CPTPP เชื่อว่ามีความพยายามผลักดันให้ ครม.มีมติอนุมัติให้ไทยเข้าร่วมเจรจาความตกลง CPTPP ภายใน 1-2 เดือนนี้เพื่อให้รัฐบาลสามารถยื่นหนังสือขอเข้าร่วมเป็นสมาชิกให้ทันในการประชุมระดับรัฐมนตรีของประเทศสมาชิก CPTPP ที่ประเทศเม็กซิโกในเดือน ส.ค.นี้ เธอยอมรับว่า สิ่งที่ พล.อ.ประยุทธ์พูดในที่ประชุม ครม.วันนี้นั้น ยังไม่มีความชัดเจนนักว่าเป็น "ข้อสั่งการ" ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะกรมการเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เริ่มต้นกระบวนการเจรจาอย่างเป็นทางการหรือไม่ แต่ น.ส.กรรณิการ์มองว่า นายกฯ กำลังส่งสัญญาณว่าประเทศไทยจะเข้าร่วมเจรจา CPTPP อย่างแน่นอน "การที่บอกว่ารัฐบาลจะไปเจรจาเพื่อประโยชน์สูงสุดของประเทศนั้น นายกฯ ยังไม่รู้หรือว่าข้อตกลงฉบับนี้ เจรจาเนื้อหาไม่ได้ ถ้าเราเห็นว่ามันมีปัญหาเราจะไปเจรจาแก้ไขอะไรไม่ได้ อย่างมากก็ทำได้แค่ผ่อนผัน เลื่อนเวลาปฏิบัติตามหรืออาจจะขอยกเว้นบางธุรกิจบางภาคส่วนออกจากความตกลงชั่วคราวเท่านั้น ซึ่งโอกาสที่จะเจรจาตรงนี้ก็ไม่ง่าย" น.ส.กรรณิการ์ระบุ รองประธานกลุ่มเอฟทีเอวอทช์ยังเตือนว่า หากไทยต้องการเข้าร่วมเป็นสมาชิกความตกลงนี้ ไทยอาจจะถูกบีบให้ "เสียค่าผ่านทาง" แก่ประเทศที่ลงสัตยาบันแล้ว ซึ่งขณะนี้มีทั้งหมด 7 ประเทศ "การที่ไทยจะเข้าร่วมข้อตกลงนี้ต้องให้ 7 ประเทศที่ลงสัตยาบันแล้วมีมติเป็นเอกฉันท์ให้เราเข้าร่วม ดังนั้นถ้าประเทศเหล่านี้จะขออะไรจากเราเพิ่ม เราก็ต้องให้" "อย่าพูดว่าจะทำให้เกิดประโยชน์สูงสุด เพราะเป็นไปไม่ได้เลยที่ไทยจะได้ประโยชน์สูงสุดจากความตกลงฉบับนี้" น.ส.กรรณิการ์กล่าวทิ้งท้าย รู้จัก CPTPP และข้อกังวลของภาคประชาสังคม CPTPP มีชื่อเต็มว่า Comprehensive and Progressive Agreement of Trans-Pacific Partnership คือ ความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก ปัจจุบันมีสมาชิก 11 ประเทศ ได้แก่ ญี่ปุ่น แคนาดา เม็กซิโก เปรู ชิลี ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ สิงคโปร์ มาเลเซีย บรูไน และเวียดนาม มีเพียง 7 ประเทศที่ให้สัตยาบันเข้าร่วม ได้แก่ เม็กซิโก ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ แคนาดา ออสเตรเลีย และเวียดนาม CPTPP เป็นการปรับโฉมมาจาก TPP (Trans-Pacific Partnership) ข้อตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก ซึ่งเคยมีสหรัฐอเมริกาเข้าร่วมด้วย แต่ภายหลังได้ถอนตัวออกไปเมื่อปี 2560 แต่ประเทศสมาชิกที่เหลือยังเดินหน้าความตกลงต่อภายใต้ชื่อของ CPTPP ข้อกังวลบางประการของกลุ่มผู้คัดค้านข้อตกลงนี้ ได้แก่