ยังมีใครคบไต้หวันบ้าง หลังปานามาหันหาจีนแผ่นดินใหญ่?
ผู้สื่อข่าวบีบีซีประจำไต้หวันระบุการที่ปานามาประกาศตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวันถือเป็นผลกระทบที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่ความสัมพันธ์ระหว่างไต้หวันและจีนแผ่นดินใหญ่ย่ำแย่ลงตั้งแต่ปีที่แล้ว
นางอิซาเบล เด เซนต์ มาโล รองประธานาธิบดีและรัฐมนตรีต่างประเทศปานามา (ซ้าย) และนายหวัง อี้ รัฐมนตรีต่างประเทศจีน จับมือกันขณะแลกเปลี่ยนเอกสารหลังจากลงนามในแถลงการณ์ร่วมสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกันในกรุงปักกิ่งของจีนวันนี้ (13 มิ.ย. 2017) ซินดี สุ่ย ผู้สื่อข่าวบีบีซี ประจำกรุงไทเป ระบุว่า การที่รัฐบาลจีนทำให้ปานามาถอยห่างออกจากไต้หวันเป็นเพราะเหตุผลทางการเมืองมากกว่าเหตุผลทางเศรษฐกิจ เพราะถึงอย่างไรจีนสามารถที่จะลงทุนในปานามาต่อไปได้โดยไม่ต้องมีความสัมพันธ์กันอย่างเป็นทางการ สุ่ย บอกว่า รัฐบาลจีนหมดความอดทนที่มีต่อนางไช่ อิงเหวิน ประธานาธิบดีไต้หวัน และมีความกังขาในตัวเธอว่าพยายามที่จะให้ไต้หวันเลิกพึ่งพาจีนแผ่นดินใหญ่ทั้งทางการเมืองและทางเศรษฐกิจ เพื่อที่ไต้หวันจะได้แยกตัวเป็นเอกราช ดังนั้นจีนจึงเพิ่มแรงกดดันต่อไต้หวันด้วยการยุติการเจรจากับรัฐบาลของนางไช่ และลดจำนวนนักท่องเที่ยวจากจีนแผ่นดินใหญ่ที่ไปเยือนไต้หวัน นอกจากนี้ยังกันไต้หวันออกจากกลุ่มต่าง ๆ ทั้งในระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ ประธานาธิบดีไช่ อิงเหวินของไต้หวัน (ซ้าย) พบกับประธานาธิบดีฮวน การ์โลส ของปานามา ในกรุงปานามาซิตี้เมื่อวันที่ 27 มิ.ย. 2016 ในการเดินทางเยือนต่างประเทศรอบแรกนับตั้งแต่เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีไต้หวัน ผู้สื่อข่าวบีบีซีเห็นว่า การเคลื่อนไหวของรัฐบาลจีนอาจจะทำให้ความรู้สึกต่อต้านการรวมชาติในไต้หวันแข็งแกร่งมากขึ้น และถ้าสถานการณ์คุมเชิงกันระหว่างไต้หวันและจีนยังคงดำเนินต่อไป ไต้หวันก็เสี่ยงต่อการที่จะถูกโดดเดี่ยวทั้งทางเศรษฐกิจและการเมืองได้ การประกาศตัดสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวันของปานามา ทำให้จำนวนประเทศที่ยังรักษาความสัมพันธ์ทางการทูตกับไต้หวันลดลงเหลือ 20 ประเทศ ในจำนวนนี้ 11 ประเทศอยู่ในภูมิภาคละตินอเมริกาและแคริบเบียนได้แก่ เบลีซ, เอลซัลวาดอร์, เฮติ, นิการากัว, เซนต์คิตส์และเนวิส, เซนต์วินเซนต์และเกรนาดีนส์, สาธารณรัฐโดมินิกัน, กัวเตมาลา, ปารากวัย, ฮอนดูรัส และเซนต์ลูเซีย ประเทศที่ยังมีสัมพันธ์การทูตกับไต้หวัน 20 ประเทศ 11 ในละตินอเมริกาและแคริบเบียน 2 ในแอฟริกา 1 ในยุโรป 6 ในแปซิฟิก ส่วนในแอฟริกา มี 2 ประเทศได้แก่ บูร์กินาฟาโซ, สวาซิแลนด์ ยุโรปมี 1 ประเทศได้แก่ นครรัฐวาติกัน และอีก 6 ประเทศอยู่ในภูมิภาคแปซิฟิกได้แก่ คิริบาติ, นาอูรู, หมู่เกาะโซโลมอน, ตูวาลู, หมู่เกาะมาร์แชลล์, ปาเลา "แทบไม่มีผลกระทบ" ด้านเจ้าหน้าที่ทางการไต้หวัน ระบุว่า การเคลื่อนไหวของปานามา "แทบไม่มีผลกระทบ" ต่อไต้หวัน โดยสำนักข่าวกลางของไต้หวันรายงานว่ากระทรวงกิจการเศรษฐกิจของไต้หวันระบุว่าจะทำหน้าที่อย่างดีที่สุดเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของนักลงทุนและบริษัทต่าง ๆ ที่ทำธุรกิจกับปานามา นักเคลื่อนไหวสนับสนุนการรวมชาติชูป้ายที่เขียนว่า 'ฉันทามติ 92' ระหว่างการประท้วงด้านนอกสำนักงานใหญ่ของพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้าซึ่งเป็นพรรครัฐบาลของไต้หวัน เมื่อวันที่ 18 พ.ค. 2016 รายงานบนหน้าเว็บไซต์ของกระทรวงกิจการเศรษฐกิจของไต้หวัน อ้างคำกล่าวของเจ้าหน้าที่กระทรวงการคลังว่า ไม่ว่าอนาคตของความสัมพันธ์ทวิภาคีระหว่างไต้หวันและปานามาจะเป็นอย่างไร แทบจะไม่ส่งผลกระทบต่อการค้าในระดับโลกของไต้หวัน นอกจากนี้ยังระบุว่า "ปานามามีสัดส่วนในการส่งออกของไต้หวันเพียงเล็กน้อยเท่านั้น" โดยในช่วง 5 เดือนแรกของปีนี้ การส่งออกของไต้หวันไปยังปานามามีมูลค่ารวม 51.54 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 1,800 ล้านบาท คิดเป็น 0.042% ของการส่งออกทั้งหมดของไต้หวัน การค้าระหว่างไต้หวันและปานามา 5 เดือนแรก ปี 2017 1,800 ล้านบาท มูลค่าการส่งออกของไต้หวันไปยังปานามา 0.042% สัดส่วนมูลค่าการส่งออกของไต้หวันไปยังปานามาเทียบกับการส่งออกทั้งหมด ไต้หวัน เริ่มมีท่าทีที่ไม่เป็นมิตรต่อรัฐบาลจีนมากขึ้นนับตั้งแต่นางไช่ ขึ้นมาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีไต้หวันเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2016 โดยพรรคประชาธิปไตยก้าวหน้าของเธอมีแนวคิดในการสนับสนุนการเป็นเอกราชของไต้หวัน ด้านสำนักข่าวซินหัวของจีนรายงานว่า นายหม่า เสี่ยวกง โฆษกของสำนักกิจการไต้หวันของสภาแห่งรัฐจีน กล่าวว่า "มีเพียงจีนเดียวในโลก มันเป็นฉันทามติสากลของประชาคมโลกที่ยึดถือต่อหลักการจีนเดียว" เขาย้ำด้วยว่าฉันทามติในปี 1992 ซึ่งระบุถึงหลักการจีนเดียว เป็นพื้นฐานของการพัฒนาความสัมพันธ์ของจีนและไต้หวันอย่างสันติ โดยเขาได้เรียกร้องให้รัฐบาลไต้หวันทำความเข้าใจเรื่องนี้ให้ชัดเจน และเลือกเดินแนวทางที่ถูกต้อง