โควิด-19: ย้อนดูการเรียนการสอนแบบกลางแจ้งที่เคยทำมาแล้วเพื่อรับมือวัณโรคเมื่อศตวรรษก่อน
เมื่อเกิดการแพร่ระบาดของโรคร้ายที่เป็นอันตรายถึงชีวิต จะทำอย่างไรจะให้นักเรียนกลับไปเรียนหนังสือได้อย่างปลอดภัย
อุปสรรคอย่างหนึ่งของโรงเรียนกลางแจ้งในนครนิวยอร์กคือเด็ก ๆ ต้องทนกับสภาพอากาศอันหนาวเย็น ฟังดูเหมือนเรากำลังพูดถึงวิกฤตการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ใช่ไหม เปล่าเลย นั่นเป็นวิกฤตจากโรคติดต่อที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียรุนแรงอย่างวัณโรคเมื่อศตวรรษที่แล้วต่างหาก ข้อมูลโดยศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติสหรัฐฯ (CDC) ระบุว่า ช่วงโลกกำลังก้าวเข้าสู่ศตวรรษที่ 20 วัณโรคคร่าชีวิตคนในยุโรปและสหรัฐฯ ถึง 1 ใน 7 กว่าจะคิดค้นวัคซีนวัณโรคได้ก็ปี 1921 เข้าไปแล้ว และใช้เวลาอีกหลายปีกว่าทั่วโลกจะมีวัคซีนใช้ นั่นเป็นที่มาของความคิดให้มีการเรียนการสอนในที่แจ้ง ให้นักเรียนยกโต๊ะและเก้าอี้ออกมาที่สวน และครูก็สอนวิชาวิทยาศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และศิลปะ โดยให้นักเรียนสังเกตธรรมชาติโดยรอบไปด้วย ไอเดียนี้เริ่มต้นในเยอรมนีและเบลเยียมในปี 1904 ก่อนที่จะมีการประชุมอย่างเป็นทางการของสหพันธ์เพื่อการศึกษากลางแจ้ง (League for Open Air Education) ครั้งแรกที่กรุงปารีสในปี 1922 นสพ.นิวยอร์กไทมส์รายงานว่า โรงเรียนกลางแจ้งในสหรัฐฯ เริ่มครั้งแรกในปี 1907 หลังจากแพทย์สองคนจากรัฐโรดไอแลนด์เสนอความคิดนี้ และในช่วงสองปีหลังจากนั้น มีโรงเรียน 65 แห่งเปิดขึ้นใหม่ ใช้โถงที่ว่างอยู่ ดาดฟ้าของตึกสูง หรือแม้กระทั่งเรือที่ไม่มีคนใช้งาน ไอเดียการเรียนการสอนกลางแจ้งเริ่มต้นในเยอรมนีและเบลเยียมในปี 1904 วัณโรคเหมือนโควิด-19 ตรงที่เป็นโรคที่แพร่กระจายทางอากาศเช่นกัน ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่า เชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดวัณโรคสามารถลอยค้างอยู่ในอากาศได้หลายชั่วโมง ขณะที่องค์การอนามัยโลก (WHO) บอกว่า โควิด-19 แพร่กระจายจากการสูดละอองฝอยจากผู้ติดเชื้อเข้าไปตรง ๆ หรือการไปจับพื้นผิวบริเวณที่มีละอองฝอยของผู้ติดเชื้อติดอยู่ ไดอานา ไวดัล ศาสตราจารย์ด้านประวัติศาสตร์การศึกษามหาวิทยาลัยเซาเปาโล บอกว่า โรงเรียนกลางแจ้งเฟื่องฟูในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งและสองเนื่องจากมีการพัฒนาความคิดใหม่ ๆ เกี่ยวกับสังคมและการศึกษา เธอบอกว่าในสมัยนั้น ครูบาอาจารย์ไม่ได้คำนึงถึงธรรมเนียมประเพณีแต่มองหารูปแบบการเรียนการสอนที่ "เป็นมิตรมากขึ้น และส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตย" เพื่อที่จะสร้างคนรุ่นใหม่ที่รักสันติภาพและช่วยเหลือเกื้อกูลกันมากขึ้น ในช่วงนั้น มีโรงเรียนกลางแจ้งหลายแห่งในบราซิล ที่นครเซาเปาโล โรงเรียนกลางแจ้งประยุกต์ (Applied Open-Air School) เปิดสอนในสวนสาธารณะระหว่างปี 1939 ไปจนถึงปี 1950 ที่แปลกคือนักเรียนในโรงเรียนนี้มาจากครอบครัวชนชั้นสูงที่บ้านอยู่ใกล้บริเวณนั้น เป็นที่นิยมจนมีช่วงหนึ่งที่โรงเรียนมีนักเรียนถึง 350 คน และยังมีเข้าคิวรอขอเข้าเรียนอีก อย่างไรก็ดี ศาสตราจารย์อังเดร ดัลเบน จากมหาวิทยาลัยสหพันธ์แห่งเซาเปาโล (Federal University of Sao Paulo) บอกว่าการเรียนการสอนก็ไม่ได้ต่างไปจากโรงเรียนทั่วไปทุกอย่าง "ผมได้คุยกับอดีตนักเรียนที่ตอนนี้อายุ 80 กว่าปีแล้ว เล่าให้ฟังว่าคุณครูเข้มงวดมาก ดังนั้นในทางปฏิบัติมันก็ไม่ได้แตกต่างจากโรงเรียนอื่น ๆ" โรงเรียนกลางแจ้งประยุกต์ (Applied Open-Air School) เปิดสอนในสวนสาธารณะที่นครเซาเปาโลระหว่างปี 1939 ไปจนถึงปี 1950 ศ.ดัลเบนเปรียบเทียบความนิยมของโรงเรียนกลางแจ้งว่าเป็นเหมือนดาวหางที่ได้รับความสนใจในตอนแรกแต่ก็หายไปหมดเมื่อถึงทศวรรษที่ 60 ศ.ไวดัลบอกว่า หลังจากนั้นโรงเรียนก็กลายเป็นเหมือนโรงงานอุตสาหกรรม กำหนดเวลาเริ่ม-เลิกเรียนชัดเจน และรับนักเรียนให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อประหยัดทรัพยากร มาตอนนี้ เมื่อเริ่มมีงานวิจัยที่ชี้ว่าการอยู่กลางแจ้งจะลดความเสี่ยงแพร่เชื้อโควิด-19 ได้ หลายคนก็คิดว่าควรนำรูปแบบการเรียนการสอนนี้กลับมาอีกครั้ง ที่ดินแดนแคชเมียร์ในส่วนที่อินเดียปกครอง เริ่มมีการเรียนการสอนกลางแจ้งเกิดขึ้นแล้ว ที่นั่นนักเรียนเรียนหนังสือโดยมีเทือกเขาหิมาลัยอยู่เบื้องหลัง เด็ก ๆ เรียนหนังสือโดยมีเทือกเขาหิมาลัยอยู่เบื้องหลัง หลายปีแล้วที่สิงคโปร์ให้มีการเรียนการสอนกลางแจ้งเพื่อสร้างเสริมทั้งสุขภาพกายและใจของนักเรียน การให้เด็กเรียนรู้ด้วยการสำรวจป่าก็เป็นที่นิยมมากในฟินแลนด์ ส่วนที่เดนมาร์กมีการกำหนดวันให้มีการเรียนการสอนกลางแจ้งเป็นประจำ ศ.ไวดัลบอกว่า นอกจากทำให้เด็กใกล้ชิดกับธรรมชาติแล้ว การเรียนกลางแจ้งยังส่งเสริมให้เด็กมีส่วนร่วม ได้ออกกำลังกาย และมีพัฒนาการทางอารมณ์ด้วย การเรียนกลางแจ้งยังเท่ากับการเปลี่ยนครูจากการเป็นผู้ป้อนเนื้อหาให้กลายเป็นผู้ให้การสนับสนุนอำนวยความสะดวกด้วย โดย ศ.ไวดัลบอกว่า การไปในที่กลางแจ้งไม่จำเป็นต้องเป็นการทัศนศึกษาเท่านั้น หลายโรงเรียนในเดนมาร์กเริ่มให้เด็กเรียนกลางแจ้งเป็นประจำแล้ว ศ.ดัลเบนบอกว่า โรงเรียนกลางแจ้งในอดีตเป็นแรงบันดาลใจให้กับการปฏิรูปรูปแบบการศึกษาในอนาคตได้ "เราอาจจะมาพิจารณาโรงเรียนในตัวเมืองเสียใหม่ จะเพิ่มการใช้สอยในสวนและสถานที่สาธารณะอย่างไร เราจะไม่ทำตามโรงเรียนกลางแจ้งแบบในอดีตแบบเป๊ะ ๆ แต่เราก็สามารถนำแนวคิดมาตีความใหม่ได้อย่างแน่นอน"