ผู้หญิงอียิปต์ 5 คนถูกตัดสินจำคุกเพราะวิดีโอติ๊กต็อก "ไม่เหมาะสม"
"เราตกใจมาก เขาไม่ได้ทำอะไรผิด น้องสาวฉันไม่ใช่อาชญากร เขาแค่อยากมีชื่อเสียงและเป็นที่ชื่นชอบของคน" ราห์มา พี่สาวของมาวาดา อัล อัดฮัม กล่าว
มาวาดาเป็นหนึ่งในหญิงสาว 5 คนที่ถูกตัดสินจำคุกฐานละเมิดค่านิยมครอบครัว น้องสาวของเธอเป็น "อินฟลูเอนเซอร์" หรือบุคคลที่มีชื่อเสียงในโซเชียลมีเดีย ซึ่งเพิ่งถูกตัดสินจำคุก 2 ปี มาวาดา ซึ่งเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยอายุ 22 ปี ถูกจำคุกฐานละเมิดค่านิยมครอบครัว เธอถูกจับกุมเมื่อเดือน พ.ค. หลังโพสต์วิดีโอลงแอปพลิเคชันติ๊กต็อก (TikTok) ที่เธอลิปซิงค์ หรือขยับปากร้องเพลง ตามเพลงดังพร้อมกับใส่เสื้อผ้าตามแฟชั่น อัยการระบุว่าวิดีโอของเธอ "ไม่เหมาะสม" "ตอนนี้แม่ฉันแทบไม่ลุกจากเตียงเลย เธอร้องไห้ตลอดเวลา บางทีก็ผวาตื่นขึ้นมากลางดึกแล้วถามว่ามาวาดากลับมาบ้านหรือยัง" สาวติ๊กต็อก ฮานีน ฮอสซัม เป็นอินฟลูเอนเซอร์อีกคนที่ถูกจับ มาวาดาเป็นหนึ่งในหญิงสาว 5 คนที่ถูกตัดสินจำคุกด้วยความผิดเดียวกันพร้อมกับโทษปรับอีก 2 หมื่นดอลลาร์สหรัฐฯ หรือกว่า 6 แสนบาท ผู้ใช้ติ๊กต็อกที่มีชื่อเสียงอีกคนที่ถูกจับชื่อฮานีน ฮอสซัม ส่วนอีกสามคนไม่มีการเปิดเผยชื่อ ราห์มาบอกว่าน้องสาวเธอแค่เป็นนางแบบให้กับแบรนด์เสื้อผ้าที่มีชื่อต่าง ๆ "เธอแค่ทะเยอทะยานเกินไป เธอใฝ่ฝันที่จะได้เป็นนักแสดง" แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ระบุว่า อัยการใช้รูป 17 รูปเป็นหลักฐานเอาผิดมาวาดา ซึ่งมาวาดาบอกว่าเป็นรูปหลุดหลังจากมือถือเธอถูกขโมยเมื่อปีก่อน ทำไมต้องเป็นเธอ ราห์มาบอกว่าน้องสาวเธอแค่เป็นนางแบบให้กับแบรนด์เสื้อผ้าที่มีชื่อต่าง ๆ ศาลมีกำหนดพิจารณาคำอุทธรณ์คดีของเธอในวันนี้ (17 ส.ค.) และราห์มาหวังว่าอย่างน้อยน้องสาวจะได้พิจารณาลดโทษ "ทำไมต้องเป็นเธอด้วย? นักแสดงบางคนแต่งตัววาบหวิวมาก แต่ไม่มีใครไปแตะ" ราห์มาตั้งคำถาม อาเหม็ด บาห์คิรี ทนายของมาวาดาเล่าว่า มาวาดาถึงกับเป็นลมเมื่อได้ยินคำพิพากษา "คุกไม่ใช่ทางออกแม้ว่าวิดีโอเธอบางชิ้นจะขัดกับบรรทัดฐานของสังคมและธรรมเนียมเรา" นายบาห์คิรีกล่าว "คุกสร้างอาชญากร ทางการควรใช้วิธีส่งไปศูนย์ฟื้นฟูมากกว่า" เสรีภาพในการแสดงออก อียิปต์เป็นประเทศที่คนส่วนใหญ่เป็นชาวมุสลิม และคนอียิปต์บางคนก็เห็นว่าวิดีโอติ๊กต็อกเหล่านี้ไม่เหมาะสมจริง ๆ ฝ่ายหนึ่งบอกว่าเสื้อผ้าที่ผู้หญิงเหล่านี้ใส่โป๊เกินไป ขณะที่อีกฝ่ายมองว่าพวกเธอก็แค่ทำเพื่อสนุกสนานและไม่สมควรจะต้องติดคุก นักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนออกมาเรียกร้องให้ปล่อยตัวผู้หญิงทั้ง 5 คน พวกเขาเชื่อว่าการจับกุมเป็นการพยายามขัดขวางเสรีภาพในการแสดงออกและควบคุมโซเชียลมีเดียอย่างรัดกุมขึ้น องค์กรเพื่อสิทธิมนุษยชนนานาชาติได้วิพากษ์วิจารณ์ทางการอียิปต์ที่มีนโยบายด้านนี้เข้มงวดขึ้นตั้งแต่ประธานาธิบดีอับเดล ฟัตตาห์ อัล-ซีซี ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากกองทัพ ขึ้นสู่อำนาจเมื่อปี 2014 พวกเขาบอกว่ามีนักโทษทางการเมืองนับหมื่นคนในอียิปต์ ไม่ว่าจะเป็นนักคิดเสรีนิยม ผู้สนับสนุนหรือสมาชิกกองกำลังอิสลาม นักข่าว และทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน แต่ประธานาธิบดียืนยันว่าไม่มีนักโทษทางความคิดในอียิปต์ และบอกว่ารายงานขององค์กรเพื่อสิทธิมนุษยชนนานาชาติเชื่อถือไม่ได้ เหยียดเพศ มาวาดามีผู้ติดตามบนติ๊กต็อกมากกว่า 3 ล้านคน และอีก 1.6 ล้านคนบนอินสตาแกรม โมฮัมเหม็ด ลอตซี จากคณะกรรมาธิการเพื่อสิทธิมนุษยชน บอกว่าคำพิพากษานี้เป็นสัญญาณของการเลือกปฏิบัติทางเพศ "ผู้หญิงเหล่านี้ถูกกล่าวหาว่าละเมิดค่านิยมครอบครัวแต่ไม่เคยมีใครนิยามขึ้นมาจริง ๆ ว่าค่านิยมเหล่านี้คืออะไร" ลอตซีบอกว่า ถึงแม้พวกเธอจะได้รับการปล่อยตัวแต่ความรู้สึกเกรงกลัวก็ได้เกิดขึ้นในหมู่เด็กผู้หญิงในอียิปต์แล้ว "ทางการได้ประกาศอย่างชัดเจนแล้วว่าคุณไม่มีอิสระในการพูดหรือทำอะไรที่ต้องการแม้ว่าจะไม่ใช่เรื่องการเมืองเลย" ชนชั้นและอิทธิพล มาวาดามีผู้ติดตามบนติ๊กต็อกมากกว่า 3 ล้านคน และอีก 1.6 ล้านคนบนอินสตาแกรม ผู้วิพากษ์วิจารณ์บอกว่าทางการกลัวว่าเด็กเหล่านี้จะมีอิทธิพลมากเกินไป ผู้ใช้โซเชียลมีเดียบางคนตั้งข้อสังเกตว่าอินฟลูเอนเซอร์ที่ถูกจับเหล่านี้มาจากครอบครัวธรรมดา ๆ ที่ไม่ได้มีเส้นสายอะไร และผู้หญิงที่มีฐานะทางสังคมดีกว่าก็ประพฤติแบบเดียวกันบนโซเชียลมีเดียแต่ไม่ต้องกลัวถูกลงโทษ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ระบุว่า แทนที่จะดำเนินคดีกับผู้หญิงในโลกออนไลน์ รัฐบาลควรหันไปสืบสวนการใช้ความรุนแรงทางเพศต่อผู้หญิงและเด็กผู้หญิงในอียิปต์ที่มีอย่างแพร่หลายมากกว่า ควรเริ่มแก้ไขปัญหาการเลือกปฏิบัติทางเพศอย่างจริงจังในทั้งทางกฎหมายและทางปฏิบัติ