กินโชว์: ทำไมจีนถึงเริ่มคุมเข้มคลิปอินฟลูเอนเซอร์ม็อกบัง
เรากินอาหารด้วยตา เป็นคำที่มาจากปากของเชฟหลายคน การนำเสนออาหารจึงเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้บรรดาคนที่หารายได้จากการกินโชว์ผ่านโซเชียลมีเดียประสบความสำเร็จ
ซึนา อินฟลูเอนเซอร์ชาวเกาหลี หรือที่รู้จักกันอีกชื่อว่า เอ.ไบต์ (a.bite) มีผู้ติดตามเธอจากทั่วโลก พวกเขาชื่นชอบการจัดจานอาหารที่สวยงามและการกินโชว์ของเธอ ซึนา อินฟลูเอนเซอร์ชาวเกาหลี หรือที่รู้จักกันอีกชื่อว่า เอ.ไบต์ (a.bite) มีผู้ติดตามเธอจากทั่วโลก พวกเขาชื่นชอบการจัดจานอาหารที่สวยงามและการกินโชว์ของเธอ เธอมีผู้ติดตามทางติ๊กต็อก (TikTok) มากกว่า 6 ล้านคน ที่เข้ามาชมเธอกินอาหารจานยักษ์ด้วยท่าทางเอร็ดอร่อยในแต่ละวัน "ฉันเริ่มโพสต์ติ๊กต็อกเมื่อกว่าสองปีครึ่งที่ผ่านมา" เธอกล่าว "ฉันทำวิดีโอกินอาหารจานเดียวไปแล้วมากกว่า 270 คลิป ในช่วงหนึ่งปีครึ่งที่ผ่านมา" ซึนามีผู้ติดตามทางติ๊กต็อก 6.2 ล้านคน ซึนาเป็นหนึ่งในคนดังที่จับสองกระแสในโลกอินเทอร์เน็ตมาเล่นคือ: สำหรับคนบางส่วน การชมหรือการได้ยินเสียงคนกินอาหารกองโตผ่านกล้อง ไม่ได้มีอะไรน่าดึงดูดเลย แต่แนวโน้มนี้ เริ่มขึ้นเมื่อราว 10 ปีก่อน และได้กลายเป็นที่นิยมอย่างมากในเอเชีย แต่ว่าตอนนี้รัฐบาลจีนกำลังปราบปรามวิดีโอลักษณะนี้ ซึ่งอีกไม่นานก็อาจจะถูกแบนในจีน โครงการ "จานสะอาด" โครงการนี้เริ่มขึ้นจากการที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนขอให้ทุกคนรับประทานอาหารให้หมด อย่ากินทิ้งขว้าง ปัญหาการขาดแคลนอาหารกำลังสร้างความกังวลเพิ่มขึ้นในจีน ซึ่งกำลังเผชิญกับสงครามการค้ากับสหรัฐฯ และน้ำท่วมใหญ่ได้ทำให้พืชผลทางการเกษตรเสียหายจำนวนมหาศาลเมื่อเดือนที่แล้ว โครงการ "จานสะอาด" เริ่มขึ้นหลังจากที่นายสีเน้นย้ำว่าโควิด-19 "ได้ส่งสัญญาณเตือน" เรื่องอาหารเหลือทิ้ง เขากล่าวเพิ่มเติมว่าจีนต้อง "ให้ความสำคัญกับเรื่องความมั่นคงทางอาหาร" ซึ่งสถานีโทรทัศน์ของทางการจีนได้ขานรับนโยบายอย่างรวดเร็ว ช่องข่าวของสถานีซีซีทีวีได้ทำรายงานหลายชิ้นวิจารณ์ "นักกินโชว์" ที่ถ่ายคลิปกินอาหารจำนวนมากเพื่อดึงดูดให้คนเข้ามาชม ข้อความที่เป็นคำแจ้งเตือน เริ่มปรากฏอยู่บนคลิปวิดีโอกินโชว์ หลังจากนั้นไม่นาน ผู้ให้บริการโซเชียลมีเดียหลายแห่งของจีนก็รับลูกต่อ ใครก็ตามที่ค้นหาคำที่เกี่ยวข้องอย่างเช่น "กินโชว์" หรือ "ถ่ายทอดกินโชว์" จะได้รับคำแจ้งเตือน ผู้ใช้งานแอปพลิเคชันยอดนิยมอย่าง ไคว่โส่ว (Kuaishou) กำลังได้รับคำเตือนให้ "ประหยัดอาหาร รับประทานอย่างเหมาะสม" และผู้ใช้งานโต่วอิน (Douyin) หรือ ติ๊กต็อกเวอร์ชั่นจีน จะได้รับคำเตือนว่า "เห็นคุณค่าของอาหาร อย่ารับประทานเหลือทิ้ง รับประทานอาหารอย่างเหมาะสมและให้มีสุขภาพแข็งแรง" ขณะที่ดาราม็อกบังอย่าง มินิ (Mini) ได้ทำคลิปวิดีโอสนับสนุนให้คนอย่ารับประทานเหลือทิ้ง เผยแพร่ผ่านหนังสือพิมพ์กวางหมิงเดลี่ ของทางการจีน ในคลิปหนึ่งเธอกล่าวว่า "อุ่นอาหารเหลือกินก็อร่อยสุด ๆ ได้เหมือนกัน" แต่คำเตือนต่าง ๆ เหล่านี้ ดูเหมือนจะไม่ปรากฏในแอปฯ ของจีนที่ใช้งานนอกประเทศอย่างเช่น ติ๊กต็อก ร้านอาหารต่าง ๆ ขอให้คนสั่งอาหารน้อยกว่าจำนวนคนที่มารับประทาน 1 อย่าง เพื่อแก้ปัญหาอาหารเหลือทิ้ง แคร์รี อัลเลน นักวิเคราะห์ของบีบีซี ภาคภาษาจีนกลาง กล่าวว่า "แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียต่าง ๆ ของจีน กังวลมาโดยตลอดว่าเนื้อหาของพวกเขาจะถูกมองว่า เป็นปฏิปักษ์ต่อสิ่งที่ทางการเห็นว่า เป็นพฤติกรรมที่ดีงามและมีศีลธรรม" "การถ่ายทอดสด หรือทำ Vlog (การทำบล็อกด้วยคลิปวิดีโอ) ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ" "แต่ขณะที่ทางการกำลังกังวลเกี่ยวกับเสรีภาพที่สื่อต่าง ๆ เหล่านี้มอบให้ วล็อกเกอร์หลายคนพยายามหาผู้ที่มีความสนใจเฉพาะกลุ่ม เพราะว่ามีกฎคุมเข้มเกี่ยวกับการถ่ายคลิปนอกบ้าน หรือการทำคลิปที่มีเนื้อหายั่วยวน" อัลเลนกล่าว "อินฟลูเอนเซอร์หลายคนจึงเลือกมาทำคลิปร้องเพลงหรือกินอาหารแทน" ถูกประณาม แต่ตอนนี้ ดารามุกบังที่ประสบความสำเร็จที่สุดบางส่วนในจีน อย่าง "ราชากระเพาะโต" ที่กินอาหารจำนวนมากที่ปรากฏอยู่บนหน้าจอจนเกลี้ยง ก็กำลังถูกเบลอคลิปวิดีโอจากโซเชียลมีเดียต่าง ๆ เพื่อไม่ให้ผู้ชมทำตาม ไม่นานนี้ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนขอให้ชาวจีนเลิกรับประทานเหลือทิ้งและให้ประหยัด อัลเลนบอกว่า "ผู้ใช้งานจำนวนมากเริ่มลบคลิปวิดีโอกินอาหารของตัวเอง" แต่กระนั้น พวกเขาก็เสี่ยงที่จะต้องถูกทำให้ขายหน้าในโลกออนไลน์ เพราะคลิปวิดีโอก่อนหน้านี้อาจจะมีคนอื่นบันทึกเก็บไว้แล้ว "ผู้ใช้งานโซเชียลมีเดียจำนวนมากฉวยโอกาสนี้ในการระบุชื่อและประณามคนที่เคยกินโชว์ซึ่งกลายมาเป็นพวกที่ถูกตีตราเป็น 'พวกกินทิ้งกินขว้าง' ในชั่วข้ามคืน" นักวิเคราะห์ของบีบีซีภาคภาษาจีนกลางกล่าว คนเหงา ผู้ติดตามซึนาส่วนใหญ่อยู่ในเกาหลีใต้ เวียดนาม และไทย เธอกำลังเป็นห่วงแฟนชาวจีนของเธอราว 50,000 คน ซึ่งในจำนวนนี้หลายคนคาดว่าจะเป็นคนเหงาและโดดเดี่ยวที่ต้องการหาคนมารับประทานอาหารเป็นเพื่อนผ่านทางหน้าจอโทรศัพท์หรือคอมพิวเตอร์ "ฉันหวังว่ามาตรการนี้จะพุ่งเป้าไปที่ช่อง (กินโชว์) ที่แย่ที่สุดเท่านั้น ส่วนช่องที่ดีและมีประโยชน์น่าจะได้รับการอนุญาตให้ช่องที่ดีและมีประโยชน์เปิดต่อไปได้" "ในคลิปวิดีโอ ฉันกินไม่เยอะ และพยายามจะกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ" ซึนากล่าว