ผู้ชายอิรักตกเป็นเป้าถูกล่วงละเมิดทางเพศ ?
ผลสำรวจของบีบีซีที่จัดทำขึ้นในประเทศโลกอาหรับพบเรื่องที่คาดไม่ถึงเกิดขึ้นในอิรัก นั่นก็คือการที่ชายอิรักจำนวนมากกว่าผู้หญิงระบุว่าพวกเขาเคยถูกล่วงละเมิดทางเพศทั้งทางวาจาและทางร่างกาย ซามี เป็นคนหนึ่งที่ตกเป็นเหยื่อ ตอน ซามี อายุ 13 ปี
ตอนที่เกิดเหตุนั้นซามีกำลังเข้าห้องน้ำที่โรงเรียน แล้วก็มีเด็กชาย 3 คน อายุประมาณ 15-17 ปี เข้ามาต้อนเขาจนประชิดผนังห้องน้ำ จากนั้นก็เริ่มลูบไล้และถอดเสื้อผ้าของซามี (นามสมมุติ) ออก ตอนแรกซามีตัวแข็งทื่อ ทำอะไรไม่ถูกเพราะความตกใจ จากนั้นจึงร้องขอความช่วยเหลือ "ผมตะโกนดังลั่น" เสียงอึกทึกที่เกิดขึ้น ทำให้เด็กคนอื่น ๆ ไปบอกครูใหญ่ เด็กชาย 3 คนนั้นถูกไล่ออกจากโรงเรียน แต่ไม่มีการแจ้งพ่อแม่ของเด็กเหล่านั้นว่าเกิดเรื่องดังกล่าวขึ้น หลังจากนั้นซามีถูกเรียกเข้าไปในห้องทำงานของครูใหญ่ สิ่งที่เกิดขึ้นในห้องนั้นทำให้เขารู้สึกว่าตัวเอง ถูกทำร้ายเป็นครั้งที่สอง ครูใหญ่แจ้งว่า ทางโรงเรียนจะทำให้เรื่องที่เกิดขึ้นเป็นเรื่องของการสมยอม แล้วเขาก็โชคดีที่ไม่ต้องถูกไล่ออกจากโรงเรียนเหมือนที่เด็กชายที่ทำร้ายเขาโดน ซามีจะ "ได้รับโอกาสอีกครั้ง" ให้เรียนที่นั่นต่อไป "ทุกคนคิดว่า ผมสมรู้ร่วมคิดกับพวกนั้น" เขาเล่า ความตกใจและความรู้สึกอื่น ๆ ถาโถมเข้ามาจากเหตุการณ์ดังกล่าว ทำให้ซามีเลือกที่จะไม่บอกเรื่องนี้กับทางบ้าน เขาเก็บตัว และไม่ยอมพูดจากับใครนานหลายเดือน และนั่นคือการถูกล่วงละเมิดทางเพศเป็นครั้งแรก ตอนซามีอายุ 15 ปี ในปี 2007 หลังจากที่พ่อซึ่งเป็นเสาหลักของครอบครัวจากไปได้ปีกว่า ซามีและคนอื่น ๆ ในครอบครัวต้องเผชิญกับความยากลำบาก ซามีมีความสุขกับชีวิตในวัยเด็ก เขาเติบโตในจังหวัดบาบิโลนที่แวดล้อมไปด้วยธรรมชาติ อยู่ห่างจากกรุงแบกแดดไปทางใต้ราว 100 กิโลเมตร เขาตื่นตอน 7 โมงเช้า แล้วก็ไปโรงเรียน จากนั้นก็กลับมาบ้านตอนประมาณเที่ยง ซามีจะทบทวนตำราเพิ่มเติมแล้วก็ใช้เวลาเล่นกับพี่น้อง ส่วนตอนค่ำครอบครัวของเขาจะพากันไปรับประทานอาหารเย็นที่บ้านของปู่ย่าตายาย บางครั้ง เขาก็จะช่วยงานที่ร้านขายขนมที่พ่อของเขาเคยทำงานอยู่ โดยได้รับค่าตอบแทนเป็นโดนัท แต่การเสียชีวิตของพ่อ ทำให้ซามีต้องออกไปหางานทำ เขาได้งานที่ร้านค้าแห่งหนึ่งในตลาด แล้วก็เกิดเรื่องขึ้นที่นั่น ซามี รู้สึกอึดอัดที่เจ้าของร้านให้ความสนใจเขามากเป็นพิเศษ "เขาห่วงใยผมมากเกินไป" เขาเล่า อยู่มาวันหนึ่ง ตอนที่พวกเขาอยู่กันตามลำพัง เจ้าของร้านซึ่งเป็นผู้ชายได้ไล่ต้อนซามีจนจนมุม แล้วก็ขึ้นประกบ พยายามจูบและลวนลามเขา ซามีจึงคว้าแจกันแก้วที่อยู่ใกล้ตัวในตอนนั้นทุบเขาที่ศีรษะ แล้วก็วิ่งหนีไป ซามีไม่แน่ใจว่า เจ้าของร้านไปบอกชาวบ้านว่าอย่างไร แต่กว่าที่เขาจะหางานใหม่ได้ก็ใช้เวลาถึง 1 ปี ตอนซามีอายุ 16 ปี ตอนที่แม่และพี่น้องของซามีไม่อยู่บ้าน วันหนึ่งมีญาติมาเยี่ยม ญาติคนนั้นหยิบเอาโทรศัพท์ออกมา เปิดดูภาพโป๊ต่อหน้าเขา ก่อนจะใช้กำลังทุบตีและข่มขืนซามี การถูกล่วงละเมิดทางเพศอย่างรุนแรงครั้งนั้นทำให้ซามีรู้สึกเจ็บปวดเกินกว่าที่จะบอกใครได้ แล้วเขาก็มักจะฝันร้ายอยู่บ่อย ๆ เมื่อคิดถึงเรื่องนี้มากเกินไป ซามี คิดว่าเขาไม่สามารถจะอยู่บ้านที่เคยอยู่มาตั้งแต่เด็กได้อีกต่อไปแล้ว "ผมโน้มน้าวให้ที่บ้านย้ายออกไปอยู่ที่อื่นได้สำเร็จ เราเลิกติดต่อกับญาติ ๆ แล้วก็ชาวบ้านในย่านเดิม" เขาเล่า ครอบครัวของซามี ย้ายไปอยู่ที่กรุงแบกแดด แล้วก็ได้งานทำที่นั่นกันทุกคน ซามีมักจะนึกถึงประสบการณ์ที่เลวร้ายจากการถูกล่วงละเมิดอยู่เสมอ ทำให้เขาไม่กล้าคบหาใคร แต่ต่อมาเมื่อเขาเริ่มมีเพื่อนที่ไว้ใจได้ในกรุงแบกแดด จึงตัดสินใจเล่าเรื่องราวเหล่านั้นให้เพื่อนกลุ่มเล็ก ๆ ฟัง แล้วก็ต้องพบกับปฏิกิริยาที่คาดไม่ถึง ทำให้ซามีรู้ว่าเขาไม่ได้เผชิญกับเรื่องราวเช่นนี้เพียงลำพัง หนุ่มน้อยหลายคนในกลุ่มเพื่อนของซามี เล่าว่าพวกเขาก็เคยถูกล่วงละเมิดทางเพศเช่นกัน ผลการสำรวจของบีบีซี ภาคภาษาอารบิก ใน 10 ประเทศและดินแดนปาเลสไตน์ พบว่า มี 2 ประเทศคือ ตูนิเซียและอิรัก ที่ผู้ชายระบุว่าถูกล่วงละเมิดทางเพศทั้งทางวาจาและทางร่างกายมากกว่าผู้หญิง ในตูนิเซีย ส่วนต่างอยู่ที่เพียง 1% เท่านั้น แต่ในอิรักผู้ชาย 39% บอกว่า เคยถูกล่วงละเมิดทางเพศ ด้วยวาจา ขณะที่ผู้หญิง 33% มีประสบการณ์เดียวกัน นอกจากนี้ผู้ชาย 20% บอกว่า เคยถูกล่วงละเมิดทางเพศทางร่างกาย ขณะที่ผู้หญิงอิรักเคยถูกกระทำแบบเดียวกันราว 17% ผู้ชายอิรักยังระบุว่า พวกเขาเผชิญปัญหาความรุนแรงในครอบครัวมากกว่าผู้หญิงด้วย นี่คือผลการสำรวจที่น่าประหลาดใจ แต่ต้องไม่ลืมว่าสภาพสิทธิสตรีในอิรักย่ำแย่มาก ประมวลกฎหมายอาญามาตรา 41 ถึงขั้นบัญญัติว่าสามีสามารถทุบตีภรรยาได้ไม่ผิดกฎหมาย ดร. แคทริน โทมัส นักวิจัยของอาหรับ บารอมิเตอร์ (Arab Barometer) องค์กรที่ทำการสำรวจครั้งนี้ ตั้งข้อสังเกตุด้วยว่า ผู้หญิงที่เผชิญการล่วงละเมิดทางเพศ อาจจะไม่ยอมเปิดเผยเรื่องนี้ก็ได้ "การถามเกี่ยวกับเรื่องที่อ่อนไหวอย่างการล่วงละเมิด มีเรื่องที่จะต้องคำนึงถึง 2-3 อย่าง" เธอกล่าว "ผู้คนมักจะไม่พูดความจริง เพราะพวกเขารู้สึกอายและไม่อยากที่จะพูดถึงเรื่องนี้ หรือ การเปิดเผยว่าถูกล่วงละเมิดอาจจะส่งผลเสียตามมาได้" "ผู้หญิงอาจจะยอมรับว่าถูกล่วงละเมิดน้อยกว่าความเป็นจริงเมื่อเทียบกับผู้ชาย" เบลคิส วิลลี นักวิจัยอาวุโสชาวอิรักจากฮิวแมนไรท์วอทช์ เห็นด้วยในเรื่องนี้ "ผู้หญิงมักจะไม่กล้าเปิดเผย และชี้ชัดไปว่าประสบการณ์ที่พวกเธอเผชิญมานั้นเป็นความรุนแรง ในครอบครัวหรือความรุนแรงทางเพศ" วิลลี กล่าว เธอบอกว่าสถานการณ์เช่นนี้เกิดขึ้นในโรงพยาบาลต่าง ๆ ที่ตามกฎหมายจะต้องมีเจ้าหน้าที่ด้านความมั่นคงประจำการอยู่ตลอดเวลา กฎหมายกำหนดให้แพทย์ต้องแจ้งเจ้าหน้าที่เหล่านี้ หากคนไข้ผู้หญิงบอกว่า ตกเป็นเหยื่อของการล่วงละเมิด "ผู้หญิงจึงมักโกหก และปกป้องคนร้าย โดยเฉพาะถ้าเป็นคนรู้จักกัน เพราะพวกเธอกลัวว่า หากมีการสอบสวนทางอาญาเกิดขึ้น พวกเธออาจเสี่ยงที่จะถูกแก้แค้นได้" เธอกล่าว ชีวิตของซามี ดีขึ้น หลังจากย้ายมาอยู่กรุงแบกแดด ฮิวแมนไรท์วอทช์ ได้รับรู้ข้อมูลเรื่องการล่วงละเมิดทางเพศต่อกลุ่มชายรักชาย และผู้หญิงข้ามเพศในอิรักเกิดขึ้นหลายกรณีด้วย แต่ดูเหมือนว่า มักจะไม่มีการแจ้งความต่อตำรวจเช่นกัน "ชายรักชายและผู้ชายข้ามเพศเผชิญกับการล่วงละเมิดทางเพศอย่างต่อเนื่องในอิรัก คนที่มีท่าทางเหมือน 'ผู้หญิง' มากกว่า [ขึ้นอยู่กับภาพจำของชาวอิรัก] มักจะเผชิญกับความรุนแรงทางเพศ" อามีร์ อาชูร์ ผู้ก่อตั้ง อิรักเควียร์ (IraQueer) กล่าว อิรักเควียร์เป็นองค์กรเอกชนที่ตั้งอยู่ในสวีเดน ซึ่งทำงานเกี่ยวกับกลุ่มคนหลากหลายทางเพศในอิรัก "อาชญากรรมเหล่านี้ยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่อง โดยไม่มีการแจ้งความ เพราะบรรทัดฐานทางสังคม ไม่สนับสนุนให้ผู้ชายพูดถึงเรื่องเหล่านี้ และเรื่องที่ถูกแจ้งความ อาจจะเปิดเผยตัวตนของเหยื่อได้ว่า พวกเขาเป็นชายรักชาย ซึ่งอาจนำไปสู่ความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติได้" ซามี เห็นว่าแม้ว่าการข่มขืนผู้ชายเป็นเรื่องผิดกฎหมาย แต่โดยทั่วไปตำรวจและสังคมมักจะไม่เห็นใจเหยื่อ "ถ้ามีคนแจ้งเหตุข่มขืนผู้ชายกับตำรวจ ตำรวจก็คงจะหัวเราะเยาะ" เขากล่าว ผลการสำรวจความคิดเห็นของบีบีซี เขาจำเรื่องราวที่เกิดขึ้นที่โรงเรียนตอนที่เขาอายุ 13 ปีได้ เขาถูกตำหนิจากการที่ตกเป็นเหยื่อ และบอกว่า มันอาจจะเกิดขึ้นอีกครั้งในตอนนี้ "ถ้าผมแจ้งความว่าถูกข่มขืน ตำรวจคงจะไม่เห็นผมเป็นเหยื่อ แต่อาจจะจับผมไปขังก็ได้ เพราะผมจะถูกมองว่าสมรู้ร่วมคิด พวกเขามองว่าเป็นเรื่องของคนรักเพศเดียวกัน ซึ่งผิดกฎหมาย" เขากล่าว "กฎหมายอยู่ข้างเดียวกับผม แต่เจ้าหน้าที่บังคับใช้กฎหมายอยู่คนละข้าง" โฆษกตำรวจอิรัก ระบุในแถลงการณ์ว่า "เราเปิดรับพลเมืองทุกคน ผู้ล่วงละเมิดทางเพศหลายคนถูกจับกุมตัว หลังจากที่เหยื่อแจ้งความว่าถูกล่วงละเมิดทางเพศ" แถลงการณ์นี้ ยังระบุด้วยว่า มีการนำกลยุทธ์ใหม่มาใช้ในปี 2003 ให้สอดคล้องกับความเข้าใจเรื่องสิทธิมนุษยชนของอิรัก นอกจากนี้ยังมีการรับสมัครเจ้าหน้าที่เฉพาะทางให้มาจัดการกับกรณีเหล่านี้ด้วย ตอนนี้ ซามี อายุ 21 ปีแล้ว ชีวิตของซามีดีขึ้น เขาชอบชีวิตในกรุงแบกแดด เขาได้ทำงานในบริษัทต่างประเทศขนาดใหญ่ และมีกลุ่มเพื่อนที่คอยช่วยเหลือกัน เป็นเพื่อนที่รู้เรื่องราวในอดีตของเขา เขาหวังว่า การเล่าเรื่องนี้ให้บีบีซีฟังจะช่วยทำให้ผู้ชายคนอื่น ๆ กล้าพูดถึงสิ่งที่พวกเขาเผชิญมามากขึ้น ทว่า ประสบการณ์ในอดีตนี้ ทำให้ซามียังคงรู้สึกว่าไม่อาจสานสัมพันธ์กับใครได้ เขาบอกว่า บางทีวันหนึ่งเขาอาจจะพบคู่ครอง เมื่อเขาและสังคมอิรักเปลี่ยนแปลงไปมากกว่านี้ เขาจะคิดถึงเรื่องคู่ครองอีกครั้งตอนอายุ 35 ปี เรื่องที่คุณอาจสนใจ: สตีเฟนถูกข่มขืนในปี 2011 สตีเฟน คิโกมา ถูกข่มขืน ในช่วงที่สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกประเทศบ้านเกิด ตกอยู่ในห้วงแห่งความขัดแย้ง คิโกมาสะท้อนเรื่องราวอันเจ็บปวดให้อลิซ มูเทนกี ผู้สื่อข่าวบีบีซี ฟัง และเรียกร้องผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่ ให้ออกมาเปิดเผยเรื่องราวของตัวเองมากขึ้น "ผมปิดบังว่าผมเป็นผู้ที่รอดชีวิตจากการถูกข่มขืน ผมไม่อาจเปิดเผยได้ มันคือตราบาป" เขากล่าว