10 ปีของไอโฟน มองผ่านมุมคนขายบนมาบุญครอง
ในขณะที่แอปเปิลเตรียมเปิดตัวไอโฟน 8 ที่สตีฟจอบส์เธียเตอร์ ในแคลิฟอร์เนีย คืนนี้ตามเวลาประเทศไทย 10 ปีหลังจากแอปเปิลเปิดตัวไอโฟนเครื่องแรกที่เปลี่ยนโฉมวงการโทรศัพท์มือถือไปโดยสิ้นเชิง
บนชั้น 4 ของห้างสรรพสินค้ามาบุญครอง แหล่งซื้อขายโทรศัพท์มือถือที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ ก็อยู่คู่กับความนิยมของไอโฟนมานับตั้งแต่แรกเริ่ม ห้วงเวลาไม่กี่อาทิตย์ก่อนที่ตัวแทนสินค้าจะเริ่มจำหน่ายเป็นช่วงเวลาทองของร้านในมาบุญครอง ซึ่งหากร้านไหนสามารถมีไอโฟนรุ่นใหม่ขายก่อน ก็สามารถมั่นใจได้ว่าจะขายได้แม้จะตั้งราคาที่สูงกว่าปกติ วิเชียร สหพัฒนประเสริฐ บอกว่าแอปเปิลมีฐานลูกค้าเหนียวแน่น ส่วนตัวเขาใช้มือถือยี่ห้อซัมซุงเพราะเป็นรุ่นที่ลูกค้านำมาเปลี่ยนพอดี หนึ่งสัปดาห์ที่ผ่านมาก็เริ่มมีลูกค้ามาถามไถ่กับหลายร้านค้าแล้วว่าจะสามารถซื้อไอโฟนรุ่นใหม่ได้เมื่อไหร่ สำหรับวิเชียร สหพัฒนประเสริฐ ผู้เปิดร้านขายโทรศัพท์ในมาบุญครองมากว่า 20 ปี บอกว่าความนิยมของผู้ซื้อต่อไอโฟนรุ่นล่าสุดนี้ ก็ไม่ต่างจากรุ่นปัจจุบันหรือรุ่นก่อนหน้า "ชื่อไอโฟนเนี่ยมันขายได้เลย ไม่ต้องรู้ว่าดีหรือไม่ดีเลย ดีหรือไม่ดีไม่ต้องพูดถึง ซื้ออย่างเดียว" เจ้าของร้าน Nasa วัย 69 ปีกล่าว วิเชียรกล่าวว่าโทรศัพท์ของแอปเปิลมีฐานลูกค้าที่ต่างจากยี่ห้ออื่น และถึงแม้มือถือยี่ห้ออื่นจะมีความนิยมมากขึ้นในช่วงหลัง แต่ยังไม่มียี่ห้อใดที่มีกลุ่มลูกค้าเหนียวแน่นเหมือนไอโฟนในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา "มันจะมีคนอยู่กลุ่มหนึ่งเนี่ยนะ เขาขอให้ได้ใช้ไอโฟนใหม่เป็นคนแรก แพงอีกหนึ่งหมื่นหรือห้าพันเขาไม่กังวล เพราะคนไทยเป็นคนรวยเยอะ แพงก็ซื้อ เป็นอย่างนี้มาทุกรุ่นเลย" เขากล่าว พนักงานกว่า 10 คนภายในร้านต้องสลับกันรับสายลูกค้าที่ต้องการให้จัดส่งไปยังต่างจังหวัด ไอโฟนรุ่นแรก - 3GS (2007-2009) ถึงแม้ไอโฟนรุ่นแรกจะยังมีแอปพลิเคชันเพียงหยิบมือ และยังไม่สามารถถ่ายวิดีโอได้ด้วยซ้ำ การเปิดตัวครั้งแรกของไอโฟนได้เปลี่ยนตลาดโทรศัพท์สมาร์ทโฟนและการใช้งานมือถืออย่างมาก เมื่อคีย์บอร์ดถูกทดแทนด้วยจอสัมผัส มันได้กลายเป็นมาตรฐานสำหรับโทรศัพท์ยุคใหม่ที่ตามมาหลังจากนั้น "รุ่น 2G มันเป็นสิ่งแปลกใหม่ ระบบทัชสกรีนแบบใหม่ แม้กระทั่ง O2 ที่เปิดตัวเป็นทัชสกรีนตัวแรกยังสู้ไอโฟนไม่ได้เพราะความลื่นในการใช้งาน สองคือมันมีเกมให้เล่นเยอะขึ้น" เจ้าของร้าน V-Shop ที่บอกกับบีบีซีไทยเพียงว่าชื่อ ปรเมศกล่าว เขาใช้ประสบการณ์การขายมือถือในมาบุญครองมากว่า 10 ปีฟันธงว่าเกมและรูปลักษณ์ภายนอกมีส่วนสำคัญในการดึงดูดลูกค้าไอโฟนยุคแรก หลังจากไอโฟนรุ่นแรก แอปเปิลได้ทยอยออกไอโฟน 3G และ 3GS หรือที่ผู้ค้าหลายรายเรียกว่ารุ่น "หลังเต่า" ในช่วงสองปีต่อมา โดยรุ่น 3G เป็นรุ่นแรกที่มีทั้งสีดำและขาวให้เลือก แต่ถึงอย่างนั้น ตลาดมือถือในช่วงนั้นยังคงเป็นของ Blackberry ด้วยราคาที่ถูกกว่าไอโฟนกว่าครึ่งและกระแสการแชทผ่านแอป BBM ระหว่างแบล็คเบอร์รีด้วยกันในหมู่วัยรุ่น ไอโฟนราคาตกไม่มากนักเมื่อเทียบกับยี่ห้ออื่น เป็นเหตุผลที่ร้านชอบรับซื้อ ไอโฟน 4-4S (2010-2011) ไอโฟน 4 นับเป็นก้าวสำคัญของไอโฟน นอกจากการออกแบบที่ดูล้ำสมัยมากขึ้นแล้ว ไอโฟน 4 ยังเพิ่มความละเอียดของหน้าจอ กล้องด้านหน้า และเป็นไอโฟนรุ่นแรกที่เริ่มใช้งานแบบหลายโปรแกรมพร้อมกันได้ ก่อนที่ 4S จะเป็นไอโฟนรุ่นแรกที่มาพร้อมกับ Siri ในปี 2010 เป็นครั้งแรก ที่ผู้ให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์อย่าง ทรูมูฟ เอไอเอส และดีแทค ออกแพ็คเกจลดราคาใช้ไอโฟนเพื่อดึงดูดลูกค้า ในขณะที่แพคเกจอินเทอร์เน็ตโดยรวมก็มีราคาถูกลง ปรเมศ ร้าน V Shop คิดว่ารูปลักษณ์ของไอโฟน 4 และ 4S เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ไอโฟนครองตลาดมือถือไทยได้อย่างรวดเร็ว "4 กับ 4S มันก็ขายดีทั้งคู่ มันมาเปลี่ยนเป็นสีดำสีขาวด้วยถึงขายดีมาก เพราะตอนนั้น 2G ยังเป็นอลูมิเนียมสีเงินตัดดำ" ปรเมศกล่าว เขาบอกว่า iPhone 4-4S เป็นรุ่นที่มีการซื้อขายยาวนานที่สุดในทุกรุ่น โดยเฉพาะในตลาดมือสอง ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นเพราะจอแตกแล้วซ่อมได้ในราคาไม่แพง นอกจากไอโฟนทั้งสองรุ่นนี้จะทำให้ไอโฟนยึดตลาดมือถือไทยจากแบล็คเบอร์รี่ได้แล้ว อีกสิ่งหนึ่งที่เริ่มหายไปจากมาบุญครองคือบริการลงโปรแกรมบนมือถือ เพราะผู้ใช้งานส่วนใหญ่เรียนรู้ที่จะดาวน์โหลดแอปด้วยตนเอง ไอโฟน 5-5S (2012-2013) ไอโฟน 5 เป็นการอัพเกรดครั้งใหญ่อีกครั้งของไอโฟน นอกจากจะเพิ่มความยาวของหน้าจอ ไอคอนอีกหนึ่งแถว ขนาดที่เบากว่าเดิมด้วยตัวเครื่องอลูมิเนียม ไอโฟน 5 ยังเป็นรุ่นแรกที่ใช้พอร์ท Lightning ซึ่งยังใช้งานมาจนถึงรุ่นปัจจุบัน ต่อมาในปี 2013 แอปเปิลได้ออกไอโฟนพร้อมกัน 2 รุ่นเป็นครั้งแรก iPhone 5C มีหลายสีให้เลือกเป็นทางเป็นตัวเลือกที่ราคาถูกลงกว่าไอโฟนทุกรุ่นที่ผ่านมา ส่วนไอโฟน 5S เป็นรุ่นแรกที่มีระบบแสกนลายนิ้วมือ และการเปลี่ยนมาใช้ชิปประมวลผลที่เร็วขึ้น ระบบปฏิบัติการ iOS 7 เวอร์ชันใหม่มาพร้อมกับไอคอนสีสันสดใส และยังทำให้การใช้งานหลายแอปพร้อมกันมีประสิทธิภาพมากขึ้น แต่ในตลาดมาบุญครองไอโฟน 5 ไม่ได้มีกระแสความนิยมเท่ากับไอโฟน 4 ซึ่งในตอนนั้นมีการนอนรอต่อแถวเพื่อเมื่อไอโฟน 4 เปิดตัวในไทยวันแรกที่สยามพารากอน กระแสความนิยมส่วนหนึ่งอาจมาจากค่ายมือถือเริ่มออกแนวทางส่งเสริมการขายโดยลดราคาเครื่องลงมาโดยมีเงื่อนไขให้ลูกค้าซื้อพร้อมแพ็คเกจรายเดือน หน้าจอแตก คือสาเหตุหลักที่ลูกค้านำโทรศัพท์มาซ่อม ไอโฟน 6-6S (2014-2015) ไอโฟน 6 มาพร้อมกับดีไซน์ใหม่ที่บางลงอย่างเห็นได้ชัด หน้าจอถูกขยายเป็นขนาด 4.7 นิ้วพร้อมกับความละเอียดที่มากขึ้น นอกจากนี้แอปเปิลยังได้เพิ่มระบบ Apple Pay และกล้องที่คมชัดขึ้น "ไอโฟน 6 เป็นรุ่นที่เปลี่ยนโฉม ช่วงไอโฟน 6 บูมเหมือนกันค่ะ ไอโฟน 6 น่าจะเป็นรุ่นที่ขายดีที่สุด" พิศมัย อนุสารเจ้าของร้าน Wealthy ซึ่งขายมือถือมากว่า 10 ปี เธอกล่าวเสริมว่าความนิยมของโทรศัพท์ซัมซุงที่มีหลายรุ่นให้เลือกก็ตามมาติด ๆ และนั่นอาจเป็นเหตุผลให้ ไอโฟน 6 และ 6S ออกมาพร้อมกับ 6 Plus และ 6S Plus ซึ่งเป็นไอโฟนรุ่นที่ขนาดใหญ่ที่สุดในโลก พิศมัย อนุสาร บอกว่าเริ่มมีลูกค้ามาถามถึงไอโฟน 8 กันแล้ว ไอโฟน 7 ยุคยอดขายตก (2016) ไอโฟน 7 ออกมาพร้อมกับ 7 Plus ที่มีขนาดใหญ่และมีการเพิ่มเทคโนโลยีกล้องคู่ที่ช่วยให้การถ่ายภาพมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมทั้งปุ่มโฮมแบบใหม่ แต่การจากไปของแจ็คหูฟัง 3.5 ม.ม. ก็ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์ในวงกว้าง เช่นเดียวกับกระแสตอบรับของแฟนแอปเปิลหลายคนทั่วโลก ไอโฟน 7 กับ ไอโฟน 6S ไม่ได้แตกต่างกันมากนักในสายตาลูกค้าชาวไทยตามความเห็นของผู้ขายมือถือในมาบุญครอง "ไอโฟน 7 นี่แหละดรอป เพราะมันเหมือนเดิม มันไม่ค่อยมีอะไรพัฒนา" พิศมัยกล่าว ขณะเดียวกันค่ายมือถือต่างพากันลดราคาเครื่องมากกว่าเดิม เพื่อดึงลูกค้าแบบรายเดือน ทำให้ "เดี๋ยวนี้ลูกค้าจะไปซื้อศูนย์กันส่วนมาก" ไอโฟน 8 หรือ ไอโฟน X? (2017) ไอโฟนรุ่นใหม่ที่จะเปิดตัวคืนนี้ตามเวลาไทยจะเป็นรุ่นฉลองครบรอบ 10 ปีของไอโฟน ซึ่งถึงแม้จะมีการรั่วไหลของข้อมูลมากมายเกี่ยวกับไอโฟนรุ่นนี้ แฟนแอปเปิลทั่วโลกรวมทั้งลูกค้าบนชั้น 4 ของห้างมาบุญครองจะยังจับตาดูการเปิดตัวครั้งนี้ "ช่วงนี้คนถามเยอะมากเลย ก็ต้องรอหลังเดือนนี้ไปจะรู้ว่าเครื่องจะมาถึงเมื่อไหร่ แต่ตอนนี้ยังตอบไม่ได้" พิศมัยกล่าว ไอโฟนรุ่นก่อนๆ ยังสามารถหาซื้อได้ในตลาดมือถือมาบุญครอง ผู้ค้าหลายรายกล่าวว่าจะมีร้านค้าเดินทางไปซื้อจากต่างประเทศ โดยเฉพาะฮ่องกงและสิงคโปร์ ซึ่งวางขายเร็วกว่าไทย ส่วนฟิล์มและกรอบมือถือนั้นมักจะมาถึงก่อนไอโฟนตัวจริงเสมอ "ฟิล์มมันออกมาก่อน ถ้าเครื่องก๊อปมา ฟิล์มก็มาพร้อมเครื่องจีน" ผู้ขายคนหนึ่งกล่าว ปรเมศ V-Shop กล่าวว่าโดยส่วนตัวก็รอดูการเปิดตัวของไอโฟนรุ่นใหม่ ถึงจะได้ยินข้อมูลเกี่ยวกับมันมามากพอสมควร "ผมชอบนะ ผมอยากได้อยู่นะ เพราะว่าหนึ่งเรามีใช้ มีให้ลูกค้าจับมันก็ทำให้ขายง่าย ถ้ามีก่อนก็ได้ขายก่อน แม้ราคาจะแรง" เขากล่าว