ชุมนุม "คนอยากเลือกตั้ง": ยูเอ็น-ฮิวแมนไรท์วอทช์ เรียกร้องให้ปล่อยตัวแกนนำทันที
การชุมนุมของนักศึกษา นักกิจกรรม และประชาชนที่เรียกตัวเองว่า "กลุ่มคนอยากเลือกตั้ง" ยุติลงแล้วในเวลา 15.38 น. หลังผ่านมากว่า 6 ชั่วโมง เมื่อแกนนำคนสำคัญประกาศมอบตัวและยุติการจัดกิจกรรม ขณะที่บางส่วนถูกควบคุมตัวระหว่างนำมวลชน "ดาวกระจาย" ไปอ่านแถลงการณ์ที่ทำเนียบรัฐบาล ซึ่งถูกประกาศให้เป็น "เขตควบคุมพิเศษ" ห้ามเข้าใกล้ในรัศมี 50 เมตร ในวาระ 4 ปีรัฐประหาร
ภาพสุดท้ายของนายรังสิมันต์ นายสิรวิชญ์ และนายปิยรัฐ ที่ชูสัญลักษณ์ "ต่อต้านเผด็จการ" หลังประกาศยุติการชุมนุมหน้า มธ. ท่าพระจันทร์ เวลา 15.38 น. แกนนำกลุ่มคนอยากเลือกตั้งที่ปักหลักอยู่หน้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ท่าพระจันทร์ ได้ประกาศมอบตัวทั้ง 3 คน ประกอบด้วย นายรังสิมันต์ โรม นายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ และนายปิยรัฐ จงเทพ พร้อมขอให้ประชาชนยุติกิจกรรมและเดินทางกลับบ้าน ทั้งนี้นายรังสิมันต์ให้เหตุผลว่า "เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่มีความรุนแรงเกิดขึ้นอีก" ก่อนเดินไปขึ้นรถควบคุมตัวผู้ต้องหา แกนนำกลุ่มคนอยากเลือกตั้งได้ทำสัญลักษณ์ "ชูสามนิ้ว" โดยบอกว่า "ขอให้สัญลักษณ์นี้คงอยู่ตลอดไปเพื่อต่อต้านเผด็จการทหาร" การประกาศมอบตัวของแกนนำชุดนี้เกิดขึ้น หลังพวกเขาแจ้งผู้ชุมนุมที่ปักหลักอยู่บริเวณ มธ. ให้ตั้งแถวหน้ากระดานเรียงสาม แล้วช่วยกันผลักดันแนวกั้นรั้วเหล็กของตำรวจตรงด่านสกัดบริเวณถนนหน้าพระธาตุ เพื่อจะได้เคลื่อนไปสมทบกับกลุ่มคนอยากเลือกตั้ง นำโดยนายอานนท์ นำภา น.ส. ชลธิชา แจ้งเร็ว และ น.ส.ณัฏฐา มหัทธนา ที่เคลื่อนขบวนแบบ "ดาวกระจาย" ไปถึงบริเวณเชิงสะพานมัฆวานรังสรรค์ก่อนหน้านี้ ทำให้เกิดความรุนแรงขึ้นเล็กน้อยเมื่อผู้ชุมนุมกับตำรวจปะทะกัน โดยมีผู้ชุมนุม 1-2 คนที่รับบาดเจ็บเล็กน้อยจากเตนท์ถล่มใส่ ขณะที่ตำรวจประกาศเตือนว่าสิ่งที่ทำอยู่นี้ผิดกฎหมาย ซึ่งได้เก็บหลักฐานไว้หมดแล้วเพื่อดำเนินคดีในภายหลัง ในอีกด้านหนึ่ง เวลา 15.20 น. เจ้าหน้าที่ตำรวจได้ควบคุมแกนนำผู้ชุมนุม 5 คน จากบริเวณเชิงสะพานมัฆวานรังสรรค์ ประกอบด้วย นายอานนท์ นำภา น.ส.ชลธิชา แจ้งเร็ว น.ส.ณัฏฐา มหัทธนา นายเอกชัย หงส์กังวาน และนายโชคชัย ไพบูลย์รัชตะ หลังทั้งหมดได้ต่อรองขออ่านแถลงการณ์ถึงความล้มเหลวในการดำเนินงาน 4 ปีของรัฐบาล คสช. ซึ่งมีเนื้อหา 5 ข้อจนจบ โดยจุดนี้นายตำรวจระดับสูงของบัญชาการตำรวจนครบาล (บช.น.) ชี้ว่าเป็น "จุดแตกหัก" จึงจัดเตรียมกองกำลังตำรวจคอยดูแลพื้นที่ไว้ 3 กองร้อย หรือ 450 นาย เมื่อแกนนำทั้ง 2 จุดถูกควบคุมตัวไป ทำให้การชุมนุมยุติลงโดยปริยายและไม่สามารถเดินทางไปถึงบริเวณประตู 5 ทำเนียบฯ ได้ตามแผนที่แกนนำประกาศไว้ หลังเคลื่อนขบวนออกจาก มธ. ในเวลา 09.00 น. เนื่องจากติดด่านสกัดกั้นและกองกำลังของเจ้าหน้าที่ตำรวจจำนวน 20 กองร้อย หรือราว 3,000 นาย ซึ่งกระจายกำลังกันดูแลพื้นที่ตลอดระยะทาง 3 กิโลเมตร จาก มธ. ถึงทำเนียบฯ นายอานนท์ นำภา (ขวา) น.ส.ชลธิชา แจ้งเร็ว (ตรงกลาง) เป็นผู้นำประชาชนเคลื่อนไปชุมนุมบริเวณสะพานมัฆวานรังสรรค์ บริเวณที่ตำรวจชี้ว่าเป็น "จุดแตกหัก" ดำเนินคดี 5 ข้อหา 15 คนอยากเลือกตั้ง ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนเปิดเผยว่า แกนนำและแนวร่วมรวม 15 คนถูกควบคุมตัวไปสถานีตำรวจนครบาล (สน.) 2 แห่ง โดยผู้ชุมนุมหน้า มธ. ถูกคุมตัวไปที่ สน.ชนะสงคราม 5 คน ประกอบด้วย 1. นายรังสิมันต์ โรม 2. นายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ 3. นายปิยรัฐ จงเทพ และ 4. นายนิกร วิทยาพันธุ์ ส่วนผู้ชุมนุมที่สะพานมัฆวานรังสรรค์ถูกควบคุมตัวไปที่ สน.พญาไท รวม 10 คน ในจำนวนนี้เป็นแกนนำ 5 คน ประกอบด้วย 1. นายอานนท์ นำภา 2. น.ส.ชลธิชา แจ้งเร็ว 3. น.ส.ณัฏฐา มหัทธนา 4. นายเอกชัย หงส์กังวาน 5. นายโชคชัย ไพบูลย์รัชตะ เจ้าหน้าที่ตำรวจยืนตรึงกำลังท่ามกลางสายฝน เย็นวันเดียวกัน พล.ต.อ.ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุล รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (รอง ผบ.ตร.) ได้เดินทางไปพูดคุยกับพนักงานสอบสวนในทั้ง 2 สน. ก่อนเปิดเผยกับสื่อมวลชนว่า เบื้องต้นได้แจ้งข้อหาผู้ต้องหาทั้งหมด 3 ข้อหา ได้แก่ ข้อหายุยงปลุกปั่นตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116, ข้อหามั่วสุมตั้งแต่ 10 คนขึ้นไปหรือกระทำการให้เกิดความวุ่นวายในบ้านเมือง ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 215 และข้อหาขัดคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 3/2558 ร่วมกันมั่วสุมหรือชุมนุมทางการเมืองเกิน 5 คนขึ้นไป ในส่วนของนายนิกร ซึ่งเป็นผู้ใช้คีมตัดแม่กุญแจ ประตู 3 มธ. ต้องรอให้อธิการบดีม มธ. แจ้งดำเนินคดีก่อน ถึงจะสามารถแจ้งข้อหาทำลายทรัพย์สินของทางราชการ และลักทรัพย์ในเวลากลางคืน พล.ต.อ.ศรีวราห์ระบุว่า ภายหลังสอบสวนแกนนำเสร็จ จะคุมตัวไปขออำนาจศาลเพื่อทำการฝากขัง โดยพนักงานสอบสวนจะคัดค้านการประกันตัว เนื่องจากก่อเหตุลักษณะนี้มาแล้วหลายครั้ง อย่างไรก็ตามข้อมูลจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนระบุว่า ผู้ชุมนุมกลุ่มคนอยากเลือกตั้งทั้ง 15 คนถูกแจ้ง 5 ข้อหา ซึ่งนอกจาก 3 ข้อหาที่รอง ผบ.ตร. ระบุ ยังมีอีก 2 ข้อหาคือ ข้อหาฝ่าฝืนคำสั่งเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 216 และข้อหาผิด พ.ร.บ. จราจรทางบก ยูเอ็น-ฮิวแมนไรท์วอทช์ เรียกร้องปล่อยตัวไร้เงื่อนไข ขณะที่สำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ เรียกร้องให้ปล่อยตัวนักกิจกรรมเหล่านี้โดยพลัน และระบุด้วยว่า สำนักงานฯ ได้เรียกร้องอย่างต่อเนื่องให้รัฐบาลไทยเคารพสิทธิในการแสดงความคิดเห็นและชุมนุมอย่างสงบ ในฐานะที่ประเทศไทยเป็นรัฐภาคีกับกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางการเมืองและพลเมือง เช่นเดียวกับ ฮิวแมนไรท์วอทช์ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้ทางการไทยถอนฟ้องและปล่อยตัวนักกิจกรรมที่เรียกร้องประชาธิปไตย 14 คนทุกคดีและอย่างไม่มีเงื่อนไข "การจับกุมนักกิจกรรมที่เรียกร้องประชาธิปไตยอย่างสงบ และต้องการให้มีการเลือกตั้งที่เสรีและเป็นธรรม แสดงให้เห็นว่ารัฐบาลทหารไทยไม่มีเจตนาผ่อนคลายมาตรการจำกัดสิทธิต่าง ๆ" นายแบรด อดัมส์ ผู้อำนวยการภูมิภาคเอเชีย ฮิวแมนไรท์วอทช์กล่าวและว่า การขัดขวางการชุมนุมประท้วงอย่างสงบ ทำให้เห็นว่าคำสัญญาที่ให้ไว้เองของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ที่จะฟื้นฟูระบอบประชาธิปไตยในไทยเป็นเรื่องเหลวไหล นายอดัมส์กล่าวด้วยว่า รัฐบาลทั่วโลกควรกดดันรัฐบาลทหารให้กำหนดวันเลือกตั้งอย่างชัดเจน และเปิดโอกาสให้ประชาชนและพรรคการเมืองสามารถรวมตัวกันและแสดงวิสัยทัศน์ที่มีต่ออนาคตของประเทศตนเองได้ ลำดับเหตุการณ์สำคัญ 22 พ.ค. 2561 ผู้ชุมนุมปะทะกับเจ้าหน้าที่ตำรวจที่พยายามเข้าควบคุมตัวแกนนำบริเวณเชิงสะพานมัฆวานฯ ประชาชนเผชิญหน้ากับตำรวจบริเวณด่านตรวจสกัดถนนหน้าพระธาตุ หน้า มธ. ในระหวางที่ผู้ชุมนุมออกแรงดันแผงเหล็กกั้นของฝ่ายตำรวจ เตนท์ของฝ่ายผู้ชุมนุมที่นำมาติดตั้งในช่วงฝนตกได้พังถล่มลงมา จนมีผู้ได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย กลุ่มผู้ชุมนุมคนอยากเลือกตั้งเดินทางออกจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เพื่อเดินทางไปทำเนียบรัฐบาล แต่ถูกเจ้าหน้าที่ปิดกั้นด้วยแผงเหล็ก นายรังสิมันต์ โรม แกนนำผู้ชุมนุมโบกธงชาติ ระหว่างการเจรจากับเจ้าหน้าที่ตำรวจ ตำรวจยืนเรียงแถวบริเวณหน้าประตูมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เจ้าหน้าที่กำลังช่วยเหลือผู้ชุมนุมหญิงวัยประมาณ 40 ปีที่เป็นลมหมดสติ ศาลปกครองยกคำร้องขอคุ้มครองการชุมนุม ก่อนหน้านี้ นายสิรวิชญ์ เสรีธิวัฒน์ และนายรังสิมันต์ โรม ซึ่งเป็นสองแกนนำกลุ่มคนอยากเลือกตั้ง กล่าวกับบีบีซีไทยว่า เมื่อเวลา 02.00 น. ว่าศาลปกครองมีคำสั่งให้ "ไม่รับคำร้อง" ขอคุ้มครองชั่วคราว หลังแกนนำฯ ยื่นคำร้องขอไต่สวนฉุกเฉิน กรณี พล.ต.อ. ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุล รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (รอง ผบ.ตร.) สั่งการด่วนถึงผู้กำกับการ สน.ชนะสงคราม ในฐานะเจ้าของพื้นที่แจ้ง "ไม่อนุญาต" ให้ชุมนุมตามที่แกนนำการชุมนุมทำหนังสือขอไว้เมื่อ 17 พ.ค. พร้อมขู่ดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างเด็ดขาด โดยนายรังสิมันต์บอกว่า "ระยะเวลาในการดำเนินการมันกระชั้นชิดมาก ก็ถือว่าเราต้องวัดใจกัน" แต่ผ่านมาจนถึงเวลา 07.45 น. ทางแกนนำยังไม่ได้แจ้งคำสั่งศาลปกครองให้ผู้ชุมนุมรับทราบอย่างเป็นทางการแต่อย่างใด ศูนย์ทนายเพื่อสิทธิมนุษยชนระบุว่า เหตุผลที่ศาลไม่รับคำร้อง เนื่องจากเห็นว่าผู้แจ้งการชุมนุมไม่ได้ดำเนินการอุทธรณ์ตามขั้นตอนที่กำหนดใน พ.ร.บ. ชุมนุมสาธารณะ ก่อนจะนำคดีมาฟ้องศาล เมื่อไม่รับฟ้องคดี จึงไม่ต้องพิจารณาคำขอคุ้มครองชั่วคราว ที่แนบมาด้วยแต่อย่างใด ชิงประกาศให้ทำเนียบฯ เป็น "เขตควบคุมพิเศษ" ด้าน พล.ต.ต. ภาณุรัตน์ หลักบุญ รองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล (รอง ผบช.น.) ประเมินกับบีบีซีไทยว่า มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมนอนค้างคืนใน มธ. ราว 100 คน แต่คาดว่าจะมีมวลชนมาเติมในช่วงเช้าหลักร้อยคน หรืออาจแยกการเดินทางแบบ "ดาวกระจาย" เพื่อไปให้ถึงทำเนียบฯ จึงได้เตรียมเจ้าหน้าที่ตำรวจ 22 กองร้อย หรือ 3,300 นาย กระจายกำลังคุมพื้นที่บริเวณรอบ โดยประจำการทำเนียบฯ 8 กองร้อย มธ. 12 กองร้อย และเตรียมพร้อมในที่ตั้งอีก 2 กองร้อย เวลา 05.30 น. พล.ต.ต. ภาณุรัตน์กล่าวมอบนโยบายการปฏิบัติและปล่อยแถวเจ้าหน้าที่ตำรวจรวม 8 กองร้อย บริเวณประตู 5 ทำเนียบฯ และระบุว่า ผบช.น. ได้ประกาศให้ทำเนียบฯ เป็น "เขตควบคุมพิเศษ" โดยอาศัยอำนาจตาม พ.ร.บ.การชุมนุมสาธารณะ ผู้ใดฝ่าฝืนเข้ามาในรัศมี 50 เมตร ถือเป็น "ความผิดซึ่งหน้า" ตำรวจบังคับใข้กฎหมายได้ทันที โดยมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน ปรับไม่เกิน 1 หมื่นบาท สำหรับกองกำลังตำรวจทั้ง 8 กองร้อย จะประจำการ 4 จุดหลัก ได้แก่ สวนมิสกวัน และสะพานมัฆวานรังสรรค์ จุดละ 3 กองร้อย สะพานอรทัย และสะพานชมัยมรุเชฐ จุดละ 1 กองร้อย ซึ่งรอง ผบช.น. ระบุว่า "จุดแตกหักสำคัญจะอยู่ที่สะพานมัฆวานฯ ที่ต้องยันไม่ให้ผู้ชุมนุมเคลื่อนเข้ามา" อย่างไรก็ตาม รอง ผบช.น. ย้ำเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติว่าผู้ชุมนุมไม่ใช่ศัตรู แต่เป็นประชาชนผู้เห็นต่างทางการเมือง ดังนั้นจะไม่ใช้ความรุนแรง แต่การดำเนินการตามขั้นตอนจากเบาไปหาหนักตามแผน "แผนกรกฏ 52" โดยเริ่มต้นจากการเจรจา เพราะสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) พิจารณาแล้วเห็นว่าการชุมนุมนี้เป็นการชุมนุมการเมือง ต้องขออนุญาต คสช. ก่อน "เมื่อไม่ได้ขอ คสช. ก็เคลื่อนออกจาก มธ. ไม่ได้อย่างเด็ดขาด ทันทีที่พ้นจากรั้ว มธ. ซึ่งเป็นสถานที่ราชการ ออกสู่ถนนซึ่งเป็นพื้นที่สาธารณะ ก็จะมีความผิดตาม พ.ร.บ. ชุมนุมสาธารณะทันที ตำรวจต้องบังคับใช้กฎหมาย" รอง ผบช.น. กล่าว นอกจากนี้ รอง ผบช.น. ยังโชว์ "กำไล" ที่เตรียมไว้ใช้กับผู้ชุมนุมในกรณีฝ่าฝืนเข้ามาในรัศมี 50 เมตรจากทำเนียบฯ ด้วย โดยบอกว่า "เตรียมไว้เพียงพอสำหรับทุกคนที่ฝ่าฝืนจะเข้าเขตทำเนียบฯ" พล.ต.ต.ภาณุรัตน์ หลักบุญ รองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล (รอง ผบช.น.) ถือ "กำไล" ที่เตรียมไว้สำหรับผู้ฝ่าฝืนเข้ามาในรัศมี 50 เมตรจากทำเนียบ สำหรับความเคลื่อนไหวของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้เดินทางออกจากบ้านพักเมื่อเวลา 08.00 น. มาทำงานโดยใช้เส้นทางปกติที่ใช้ประจำ โดยเลี้ยวเข้าทางสะพานชมัยมรุเชษฐ ผ่านประตู 1 ทำเนียบฯ ท่ามกลางมาตรการรักษาความปลอดภัยภายในทำเนียบฯ อย่างเข้มข้น โดย พล.ต.อ. ศรีวราห์ รังสิพราหมณกุล รอง ผบ.ตร. ได้เข้ามาสั่งการด้วยตนเอง ขณะเดียวกัน การประชุม ครม. ก็ดำเนินไปตามปกติ สำรวจคดี "คนอยากเลือกตั้ง" ในรอบ 115 วัน ผ่านมา 115 วันนับจากมีการชุมนุมครั้งแรกของ "กลุ่มคนอยากเลือกตั้ง" ที่ลานสกายวอล์กเขตปทุมวัน กทม. เมื่อ 27 ม.ค. จนถึง 22 พ.ค. บีบีซีไทยสำรวจพบว่าทั้งแกนนำและแนวร่วมได้ถูกตั้งข้อหาคนละหลายกระทงในการจัดกิจกรรมตลอดสี่เดือนที่ผ่านมา โดยทุกคดีที่เคลื่อนไหวในส่วนกลาง แกนนำจะถูกตั้งข้อหายุยงปลุกปั่นตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 ด้วย ซึ่งต้องระวางโทษสูงสุดด้วยการจำคุกไม่เกินเจ็ดปี นอกเหนือจากข้อหาฝ่าฝืนคำสั่งหัวหน้า คสช. และผิด พ.ร.บ. ชุมนุมสาธารณะ ที่มา : บีบีซีไทยดัดแปลงจากข้อมูลของศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน