พุทธศาสนา : เด็กหญิงชนกลุ่มน้อย บวชชีหนีการสู้รบในเมียนมา
เด็กหญิงวัยรุ่นในเมียนมา สวมอาภรณ์สีชมพูทับเหลือง ศีรษะล้านเลี่ยน เหล่านี้คือแม่ชีน้อยของสำนักแม่ชีแห่งหนึ่งในนครย่างกุ้ง ที่ต้องเข้าสู่ทางธรรมด้วย "ภาวะจำยอม" เพียงเพราะต้องหนีไฟสงครามระหว่างชนกลุ่มน้อยกับกองทัพ ขณะที่การบวชชีดูเหมือนจะ เป็นใบเบิกทางสู่การศึกษาที่หาได้ยากบนตะเข็บชายแดนประเทศ
พุทธศาสนา : เด็กหญิงชนกลุ่มน้อย บวชชีหนีการสู้รบในเมียนมา ธรรมะ เทียงกี เคยฝันที่จะเป็นวิศวกรหญิงและกลับไปเล่นฟุตบอล แต่กิจวัตรประจำวันของเธอในตอนนี้ ห่างไกลจากความฝันนั้นเหลือเกิน เธอต้องตื่นแต่เช้ามืดเพื่อทำวัตรเช้าในฐานะแม่ชีเด็ก ก่อนออกบิณฑบาตบนท้องถนนในนครย่างกุ้ง ไม่ใช่ความเลื่อมใสในพุทธศาสนา ที่นำพาเธอเข้าสู่ร่มกาสาวพัสตร์ แต่เป็นเพราะความขัดแย้งและการสู้รบในบ้านเกิด ที่ทำให้เธอ และเด็กสาวอีกหลายคน ต้องหันหน้าหนีมาพึ่งความสงบใต้ร่มของพระพุทธศาสนา ธรรมะ เทียงกี และแม่ชีน้อยอีก 65 คน ซึ่งมีอายุระหว่าง 4 ถึง 18 ปี ที่สำนักแม่ชี "มิงกะลาร์ เต็คกิติ" (Mingalar Thaikti) เป็นชนกลุ่มน้อย "ปะหล่อง" ที่อาศัยอยู่ในรัฐฉาน ทางตะวันออกของเมียนมา พื้นที่สู้รบระหว่างกบฏชนกลุ่มน้อยและกองทัพ "มันมีแต่การสู้รบ" แม่ชีวัย 18 ปี ให้สัมภาษณ์สำนักข่าวเอเอฟพีถึงเหตุผลที่พ่อแม่ของเธอ ส่งเธอไกลหลายร้อยกิโลเมตร มาหลบภัยอยู่ที่สำนักแม่ชีแห่งนี้ ธรรมะ เทียงกี แม่ชีอายุ 18 ปี มาจากชนกลุ่มน้อยชาวปะหล่องที่กำลังสู้รบกับกองทัพ "จะไปเรียนก็ยากมาก และโรงเรียนก็อยู่ห่างไกล" พื้นที่ชายแดนของเมียนมาเผชิญกับความขัดแย้งมาอย่างยาวนาน นับแต่ได้รับเอกราชจากอังกฤษ กบฏชนกลุ่มน้อยต้องต่อสู้กับรัฐบาล เพื่อเรียกร้องการปกครองตนเองและอำนาจเหนือทรัพยากรธรรมชาติอันล้ำค่า นางออง ซาน ซูจี ผู้นำเมียนมาเคยให้คำมั่นจะสร้างสันติภาพให้แก่ชนกลุ่มน้อย แต่จนวันนี้ การสู้รบยังคงดำเนินต่อไม่หยุด ผู้อำนวยการประจำนครย่างกุ้งของกระทรวงการศาสนาและวัฒนธรรมของเมียนมา ยอมรับว่า การสู้รบและความยากจนทำให้เด็กหลายคนตัดสินใจบวชมากขึ้น ด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัยและโอกาสทางการศึกษา ปัจจุบัน มีแม่ชีเด็กและสามเณรเกือบ 1 หมื่น 8 พันคน ที่เข้ารับการศึกษาในโรงเรียนวัดในนครย่างกุ้ง ความในใจใต้ร่มกาสาวพัสตร์ "ฉันทนกับการออกบิณฑบาตกลางแดดที่ร้อนจัดไม่ได้" ธรรมะ เทียงกี เปิดเผยความในใจ หลังเสร็จกิจบิณฑบาตในช่วงเช้า พุทธสาวิกาในเมียนมาจะห่มผ้าสีชมพู ซ้อนทับด้วยผ้าเหลืองเวลาปฏิบัติศาสนกิจนอกสถานที่ ชีวิตในพุทธศาสนสถานของแม่ชีเด็ก มักเข้มงวดกว่าสามเณรมาก สังคมอนุรักษนิยมของเมียนมาจะให้ความสำคัญกับบุรุษเพศ ส่งผลให้ประชาชนเคารพแม่ชีน้อยกว่าพระสงฆ์ แปลว่า เงินบริจาคที่ได้รับเพื่อดำรงชีพก็มีจำนวนลดหลั่นตามไปด้วย ในแต่ละสัปดาห์ เหล่าแม่ชีน้อยต้องออกบิณฑบาตร 2 วัน ชาวเมียนมาบางส่วนยังติดค่านิยมที่ดูถูกดูแคลนแม่ชี เพราะมองว่าเป็นตัวเลือกสุดท้ายของผู้หญิงที่หาคู่ครองไม่ได้ เช่นเดียวกับแม่ชี และแม่ชีเด็กคนอื่น ๆ ธรรมะ เทียงกี ตื่นนอนเวลาราวตี 4 เพื่อทำวัตรเช้าเป็นเวลา 2 ชั่วโมง ก่อนรับประทานอาหารเช้า เหล่าแม่ชีวัยเยาว์จะออกบิณฑบาตและเรี่ยไรเงินบริจาคในชุมชนสัปดาห์ละ 2 วัน โดยมักได้รับเป็นข้าวสาร ขณะที่เงินบริจาคส่วนใหญ่จะถูกนำไปใช้จ่ายค่าอาหารกลางวัน และตามหลักพุทธศาสนา พวกเธอจะงดเว้นการรับประทานอาหารเย็น และรอไปจนถึงเช้าวันถัดไป กิจวัตรของเหล่าแม่ชีที่เคร่งครัดเหล่านี้ทำให้พวกเธอรู้สึกว่าเป็นเรื่องที่ยากลำบาก เพราะการออกบวชของพวกเธอไม่ได้มาด้วยความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นที่ตั้ง แต่เพราะพวกเธอตกอยู่ในภาวะจำยอมต่างหาก ชีวิตในพุทธศาสนสถานของแม่ชีเด็ก มักเข้มงวดกว่าสามเณร "เป็นแม่ชีแล้ว จะทำอะไรก็มีแต่ข้อห้าม ฉันรำคาญใจมาก มีหลายครั้งก็อยากหนีออกจากไปจากที่นี่" เพื่อเป้าหมายทางการศึกษา แม้จะกล่าวเช่นนั้น แต่มีเหตุผลสำคัญ ที่ธรรมะ เทียงกี ไม่ได้หนีออกจากสำนักแม่ชี เพราะการรักษาสถานะแม่ชี คือการเปิดทางสู่การศึกษาที่เธอหาไม่ได้ในบ้านเกิดที่คุกรุ่นด้วยไฟสงคราม ขิ่น มา ธี แม่ชีเด็กวัย 17 ปี เป็นอีกคนหนึ่งที่หนีไฟร้อนของความขัดแย้ง มาพึ่งเย็นใต้ร่มเงาที่ปลอดภัยของสำนักแม่ชีแห่งนี้ "พวกครูไม่กล้ามาสอนที่หมู่บ้านเพราะกลัวการต่อสู้ในพื้นที่" "ฉันไม่อยากอยู่ที่หมู่บ้าน เพราะฉันกลัวการต่อสู้ แต่ฉันก็คิดถึงพ่อแม่ด้วย" ว่างเว้นจากกิจวัตรของแม่ชี พวกเธอจะเข้าเรียนหนังสือที่โรงเรียนวัด ซึ่งจะมีอาสาสมัครหมุนเวียนมาสอน ตามหลักสูตรการศึกษาพื้นฐานในภาษาเมียนมา หัวหน้าชี วารา เนียร์ นี (Wara Nyar Ni) ยอมรับว่า แม่ชีเด็กหลายคนพูดภาษาเมียนมาไม่ได้เลย ในช่วงแรก นั่นรวมถึงตัวเธอเองที่เริ่มต้นจากการเป็นแม่ชีเด็ก "ฉันคิดถึงพ่อแม่" แต่ "ไม่มีใครบังคับให้พวกเธออยู่" เธอกล่าว พร้อมเสริมว่า มีเด็กหญิงอีกจำนวนมากที่ต้องการเข้ามาบวชเรียนที่นี่ นับถอยหลังสู่วันลาสิกขา การบวชชีด้วยความจำเป็น เพื่อใช้เป็นใบเบิกทางสู่การศึกษา แม่ชีเด็กหลายคนของสำนักแม่ชีแห่งนี้ ต่างพากัน "นับถอยหลัง" สู่วันสุดท้ายใต้ผ้าเหลือง โดยเฉพาะ ธรรมะ เทียงกี ที่ใกล้จะสอบวัดผลมัธยมปลายในอีกไม่นานนี้ "ฉันจะพยายามสอบมัธยมปลายให้ผ่าน เพื่อที่จะได้เป็นวิศวกร" หากความฝันที่จะศึกษาจบมัธยมปลายกลายเป็นจริง ธรรมะ เทียงกี ก็มีอีกความหวังที่ตั้งใจจะทำ แต่เป็นสิ่งที่เธอทำไม่ได้ หากว่ายังคงอยู่ในฐานะแม่ชี "ไม่มีใครบังคับให้พวกเธออยู่" "ฉันอยากเล่นฟุตบอล ฉันเคยลงแข่งครั้งหนึ่งและชนะด้วย" เธอยิ้ม พร้อมเล่าอย่างกระตือรือร้นถึงความรู้สึกที่ได้ยิงประตู รวมถึงบอกด้วยว่าเธอเป็นแฟนตัวยงของสโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ ยูไนเต็ด ของอังกฤษ สำหรับ ขิ่น มา ธี ที่ถูกส่งมาสำนักแม่ชีแห่งนี้พร้อมพี่สาวน้องสาวอีก 4 คน เธอตั้งใจจะบวชเป็นชีตลอดชีวิต แต่เธอยอมรับว่า เวลานี้ หากได้เห็นเด็กสาวแต่งตัวสวย ๆ จิตใจของเธอกลับเกิดความคิดที่แย้งกับหลักพุทธศาสนา นั่นคือ "ความอิจฉา" "ฉันเองก็อยากดูสวยบ้าง" "ฉันเองก็อยากดูสวยบ้าง แต่ฉันคงต้องเป็นแม่ชีไปตลอดชีวิต"