ม. 112 : นัดชุมนุมไว้อาลัยความยุติธรรมหลังแกนนำ "ราษฎร" ไม่ได้ประกันระหว่างพิจารณาคดีหมิ่นสถาบันฯ
กลุ่มผู้ชุมนุมอย่างน้อย 4 กลุ่ม นัดหมายรวมตัวหลายสถานที่ในกรุงเทพมหานครวันนี้ (9 มี.ค.) เพื่อแสดงจุดยืนต่อกรณีที่แกนนำกลุ่ม "ราษฎร" 3 คน ไม่ได้รับอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวจากศาลอาญา ภายหลังอัยการนำตัวส่งฟ้องข้อหาหมิ่นสถาบันพระมหากษัตริย์และยุยงปลุกปั่นตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 และ 116 จากการชุมนุม "19 กันยา ทวงอำนาจคืนราษฎร" เมื่อปี 2563
กลุ่มนักกิจกรรมแขวนพวงหรีดไว้อาลัย "ความยุติธรรม" ที่หน้าศาลอาญา "เราไม่ได้ละเมิดอำนาจศาล แต่เรามาถามหาความยุติธรรม" หนึ่งในแกนนำผู้ชุมนุมกล่าวหน้าศาลอาญา เมื่อวานนี้พนักงานอัยการนำตัวแกนนำทั้ง 3 คน ได้แก่ นายจตุภัทร์ บุญภัทรรักษา น.ส. ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุลและนายภาณุพงศ์ จาดนอก ยื่นฟ้องต่อศาลในข้อหาหลัก ได้แก่ มาตรา 112 และ 116 ซึ่งศาลไม่อนุญาตให้ประกันตัวระหว่างพิจารณาคดี โดยให้เหตุผลว่าพฤติการณ์แห่งคดีเป็นเรื่องร้ายแรง และมีเหตุอันควรให้เชื่อได้ว่า หากอนุญาตให้ปล่อยชั่วคราวจำเลยจะไปก่อเหตุในลักษณะเดียวกันกับที่ถูกฟ้องหรือไปก่อเหตุอันตรายประการอื่นอีก จตุภัทร์ ปนัสยาและภาณุพงศ์เป็นแกนนำ "ราษฎร" ชุดที่ 2 ที่ถูกฟ้องข้อหาหมิ่นสถาบันฯ จากการชุมนุม 19 กันยาฯ หลังจากแกนนำชุดแรก 4 คน คือ อานนท์ นำภา พริษฐ์ ชิวารักษ์ ปฏิวัฒน์ สาหร่ายแย้ม และสมยศ พฤกษาเกษมสุข ถูกส่งฟ้องและคุมขังที่เรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานครตั้งแต่วันที่ 9 ก.พ. การชุมนุมในวันนี้มีเป้าหมายเพื่อเรียกร้องสิทธิในการประกันตัวระหว่างต่อสู้คดีซึ่งเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของจำเลยในคดีอาญาที่ศาลยังไม่มีพิพากษาว่ามีความผิด โดยในช่วงเช้า กลุ่ม "นักเรียนเลว" เชิญชวนให้นักเรียนติดโบดำไปโรงเรียนเพื่อร่วมไว้อาลัยให้กับความยุติธรรม ส่วนในช่วงเย็นมีหลายกลุ่มนัดหมายทำกิจกรรม เช่น เวลา 16.00 น. ที่หน้าศาลอาญา รัชดาภิเษก ผู้ชุมนุมเริ่มทยอยรวมตัวตามการนัดหมายของกลุ่ม "แนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม" หนึ่งในแกนนำได้นำพวงหรีดที่เขียนข้อความว่า "ความยุติธรรม" มาวางที่ประตูรั้วของศาล ก่อนมีการวางดอกไม้เพื่อแสดงเป็นสัญลักษณ์ไว้อาลัยต่อการไม่อนุญาตแกนนำราษฎร ได้รับการประกันตัวระหว่างที่แกนนำได้ปราศรัยผ่านโทรโข่ง เจ้าหน้าที่ด้านไหนได้กล่าวผ่านเครื่องขยายเสียงระบุว่า การนำพวงหรีดและผูกโบดำที่หน้าศาล "ถือว่าเจตนาและจงใจฝ่าฝืนข้อกำหนดของศาลและละเมิดอำนาจศาล เจ้าหน้าที่จึงจำเป็นต้องดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมาย" ประมวลกฎหมายอาญาและประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาถูกนำมาวางเป็นสัญลักษณ์ในกิจกรรมไว้อาลัยความยุติธรรมที่หน้าศาลอาญา ด้านศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนรายงานความคืบหน้าเกี่ยวกับการคุมขังแกนนำทั้ง 3 คนว่าจตุภัทร์และภาณุพงศ์ ถูกส่งตัวไปคุมขังที่เรือนจำธนบุรี ขณะที่ปนัสยาถูกควบคุมตัวที่ทัณฑสถานหญิงกลาง ศูนย์ทนายฯ รายงานเพิ่มเติมว่านายปิยรัฐ จงเทพ หัวหน้ากลุ่มการ์ดวีโว่ ซึ่งถูกควบคุมตัวมาตั้งแต่วันที่ 6 มี.ค. ก็ถูกควบคุมตัวที่เรือนจำธนบุรีเช่นกัน โฆษกศาลยุติธรรมยืนยัน การส่งตัวจำเลยไปเรือนจำ เป็นไปตามขั้นตอน แต่อาจเข้าใจคลาดเคลื่อน จากกรณีที่ครอบครัวของจำเลยทั้ง 3 คน ตลอดจนศูนย์ทนายฯ และนักวิชาการที่รับเป็นนายประกันตั้งคำถามว่าเหตุใดจตุภัทร์ ปนัสยาและภาณุพงศ์จึงถูกนำตัวออกจากศาลไปเรือนจำก่อนที่ครอบครัว ทนายและนายประกันจะได้รับทราบผลการขอประกันตัว ซึ่งพวกเขามองว่าไม่เป็นไปตามกระบวนการยุติธรรมนั้น นายสุริยัณห์ หงษ์วิไล โฆษกศาลยุติธรรม ชี้แจงผ่านรายการเจาะลึกทั่วไทย อินไซด์ไทยแลนด์ สถานีโทรทัศน์ อสมท ว่า เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้นำจำเลยทั้ง 3 คนออกจากศาลอาญา ภายหลังศาลมีคำสั่งยกคำร้องขอประกันตัวของจำเลยที่ 1-3 แล้ว กระบวนการคำร้องขอประกันตัวเสร็จสิ้นก่อนที่จะมีการนำตัวไปยังเรือนจำ เขาระบุ โฆษกศาลยุติธรรมชี้แจงเพิ่มเติมว่า เมื่ออัยการนำตัวผู้ต้องหามาส่งฟ้องต่อศาลและศาลประทับฟ้องแล้ว โดยปกติศาลจะออกหมายขังไว้เลย เมื่อเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์เซ็นรับในหมายแล้ว อำนาจการควบคุมตัวจำเลยจะอยู่ที่ราชทัณฑ์ซึ่งสามารถบริหารจัดการได้ ไมค์ ภาณุพงศ์ รุ้ง ปนัสยา และไผ่ จตุภัทร์ ชูสามนิ้วเป็นสัญลักษณ์ของการต่อสู้ก่อนเข้าพบอัยการเพื่อฟังคำสั่งคดีวานนี้ (8 มี.ค.) ซึ่งอัยการมีคำสั่งฟ้องทั้ง 3 คน ในข้อหาตามมาตรา 112 "เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ เขารอจนกระทั่งศาลมีคำสั่งยกคำร้องขอประกันตัวของจำเลยที่ 1-3 เมื่อวานนี้ ขั้นตอนไม่ได้เป็นอย่างที่มีการให้ข้อมูลต่อสื่อมวลชน" นายสุริยัณห์กล่าว พร้อมกับให้ความเห็นว่าข้อมูลที่ระบุว่าจำเลยถูกนำตัวไปเรือนจำก่อนศาลยกคำร้องขอประกันตัวนั้นเป็นความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน "ในหลักฐานของศาลอาญาบันทึกไว้ชัดเจนว่า ช่วงเวลาบ่ายโมงกว่า ๆ ถูกบันทึกเข้าระบบ นั่นหมายความว่ามีการยื่นมาก่อนหน้านั้น แล้วจึงนำเสนอผู้พิพากษาพิจารณาสั่ง เพียงแต่ว่าในส่วนของผู้ขอประกันเอง ในช่วงเวลาที่แจ้งคำสั่งเป็นเวลาไหนเท่านั้นเอง ที่อาจมีการคลาดเคลื่อน" พล.อ.ประยุทธ์: "ไม่ต้องการใช้กฎหมายทำร้ายใคร" พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกฯ และ รมว.กลาโหม ตอบคำถามผู้สื่อข่าวถึงการเรียกร้องให้ปล่อยตัวชั่วคราวแกนนำกลุ่ม "ราษฎร" อย่างน้อย 7 คนที่ถูกดำเนินคดีข้อหาหมิ่นสถาบันกษัตริย์ โดยนายกฯ ยืนยันว่าเขาไม่ต้องการใช้กฎหมายทำร้ายใคร แต่เมื่อมีการกระทำผิดกฎหมายก็ต้องว่าไปตามกระบวนการ "เมื่อทำความผิดก็ต้องไปต่อสู้คดีให้ได้ เราก็คุ้มครองสิทธิตรงนี้ให้ เมื่อมันเข้าสู่กระบวนการคดีไปแล้ว มันจะทำอะไรได้ล่ะ สิ่งสำคัญก็คืออย่าให้ตัวเองไปทำผิดกฎหมายเท่านั้นเอง" นายกฯ กล่าว เขาระบุว่ารัฐบาลไม่ได้ห้ามการชุมนุม แต่ถ้าชุมนุมแล้วมีการทำผิดกฎหมาย ก็เป็นเรื่องของศาลที่จะตัดสิน "จะประกันไม่ประกันก็เป็นเรื่องของศาล ผมไม่มีอำนาจไปก้าวล่วง ผมไม่ได้ต้องการจะใช้กฎหมายไปทำร้ายใคร กฎหมายเป็นของทุกคน ไม่ใช่คนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งจะละเว้นกฎหมายได้"