โบราณคดี : ความบังเอิญที่นำไปสู่การค้นพบที่น่าทึ่ง
ข่าวการค้นพบเอกสารโบราณอายุกว่า 800 ปีที่ห้องสมุดมหาวิทยาลัยเดอรัม ในอังกฤษโดยบังเอิญเมื่อเร็ว ๆ นี้ ได้รับความสนใจจากบรรดาสื่อมวลชน เพราะเป็นเอกสารหายากจากสมัยพระเจ้าจอห์นแห่งอังกฤษ ที่มีเหลือรอดมาถึงปัจจุบันเพียงไม่กี่ชิ้น
ดร.เบนจามิน โพห์ล กับหนังสือสัญญาทำการค้าระหว่างราชสำนักอังกฤษกับพ่อค้าในเมืองยอร์ก ที่เขีนขึ้นเมื่อปี ค.ศ.1200 ดร.เบนจามิน โพห์ล อาจารย์ด้านประวัติศาสตร์ยุคกลาง เป็นผู้ค้นพบเอกสารดังกล่าวระหว่างตรวจสอบเอกสารโบราณในหอจดหมายเหตุของมหาวิทยาลัย โดยเป็นหนังสือสัญญาทำการค้าระหว่างราชสำนักกับพ่อค้าในเมืองยอร์กเมื่อปี ค.ศ.1200 ซึ่งถือเป็นเอกสารที่ทรงคุณค่าทางประวัติ เพราะช่วยบอกเล่าถึงผู้คนและเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในยุคนั้น นี่คือหนึ่งในตัวอย่างการค้นพบทางโบราณคดีที่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ ซึ่งบางครั้งได้กลายเป็นการค้นพบครั้งสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์โลก ดังเรื่องราวต่อไปนี้ 1. หลุมสู่โลกโบราณ สุสานจิ๋นซีฮ่องเต้: การค้นพบอันยิ่งใหญ่ของศตวรรษที่ 20 ในปี 1974 ชาวนาจีนกลุ่มหนึ่งกำลังขุดบ่อน้ำบาดาล ใกล้กับสุสานของฮ่องเต้ เมื่อพวกเขาขุดลึกลงไป ก็ได้พบกับเศษซากรูปปั้นทหารดินเผาที่ถูกฝังไว้เมื่อกว่า 2,000 ปีก่อน โบราณสถานแห่งนี้คือสุสานของจักรพรรดิฉินสื่อหวงแห่งราชวงศ์ฉิน เริ่มก่อสร้างเมื่อปี 246 - 208 ก่อนคริสตกาล ภายในสุสานใช้บรรจุพระบรมศพจักรพรรดิฉินสื่อหวง ทรัพย์สมบัติต่าง ๆ ตลอดจนรูปปั้นดินเผากองทหาร และรถม้าจำนวนมาก เพื่อเป็นตัวแทนของข้าราชบริพารในการร่วมเดินทางไปยังปรโลกของจักรพรรดิฉินสื่อหวง สุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมในปี 1987 ปัจจุบันรัฐบาลจีนขุดค้นพบวัตถุโบราณที่เป็นกองทัพทหารดินเผา สรรพาวุธ รถม้าและม้าศึก จำนวนกว่า 7,400 ชิ้น ภายในบริเวณหลุมสุสาน นับเป็นการค้นพบอันยิ่งใหญ่ของศตวรรษที่ 20 2. มันมาจากนอกโลก เมื่อปี 2018 ชายคนหนึ่งในสหรัฐฯ ต้องประหลาดใจเมื่อได้ทราบความจริงว่าก้อนหินที่เขาใช้ขัดประตูบ้านไม่ให้ปิดเองมานาน 30 ปีนั้น แท้ที่จริงคือ อุกกาบาต จากการตรวจสอบของ ศ.โมนา ซีร์เบสคู ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยเซ็นทรัลมิชิแกน ได้ยืนยันว่ามันเป็นหินจากนอกโลก และถือเป็นอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่สุดที่เธอเคยพบเห็นมา โดยมีน้ำหนักร่วม 10 กก. และเป็นวัตถุหายากที่มีมูลค่าถึง 1 แสนดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 3.2 ล้านบาท) เนื่องจากอุกกาบาตที่พบมีความพิเศษเพราะมีองค์ประกอบเป็นเหล็ก 88% และนิเกิล 12% ในขณะที่อุกกาบาตส่วนใหญ่ที่พบมักมีส่วนประกอบเป็นเหล็กราว 90-95% 3. อึโบราณ การค้นพบครั้งนี้เกิดขึ้นระหว่างที่นักโบราณคดีกำลังขุดค้นลานจอดรถแห่งหนึ่งในเมืองกลอสเตอร์ ของอังกฤษเมื่อปี 1991 ก้อนอุจจาระดังกล่าวมีสภาพแข็งราวกับหิน เชื่อว่ามีอายุเก่าแก่กว่า 1,000 ปี โดยถูกพบอยู่ที่ก้นหลุมที่ขุดขึ้นโดยชาวแองโกล-แซกซัน ที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ทางใต้และตะวันออกของสหราชอาณาจักรระหว่างต้นคริสต์ศตวรรษที่ 5 ในเวลาต่อมา ก้อนอุจจาระดังกล่าวได้ถูกนำไปจัดแสดงไว้ที่พิพิธภัณฑ์เมืองกลอสเตอร์ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญอธิบายว่าการพบอุจจาระที่ยังคงสภาพเดิมไม่เสื่อมสลายไปในธรรมชาติ แม้จะผ่านกาลเวลามานับพันปีเช่นนี้หาได้ยากมาก อีกทั้งยังช่วยให้เราได้ศึกษาว่าผู้คนที่มีชีวิตอยู่เมื่อ 1,000 ปีก่อนกินอะไรเป็นอาหารและมีสุขภาพดีเพียงใดด้วย 4. ขุมทรัพย์ที่ตลาดเปิดท้ายขายของ ภาชนะดินเผานี้มีอายุย้อนกลับไป 1900 ปีก่อนคริสตกาล เมื่อปี 2018 ชายคนหนึ่งในมณฑลดาร์บิเชียร์ ของอังกฤษได้ค้นพบว่าภาชนะดินเผาที่เขาซื้อมาใช้ใส่แปรงสีฟันในราคา 4 ปอนด์ (ราว 170 บาท) จากตลาดนัดเปิดท้ายขายของนั้นมีความพิเศษอย่างมาก จากการตรวจสอบของผู้เชี่ยวชาญปรากฏว่า ภาชนะดังกล่าวเป็นเครื่องปั้นดินเผาอายุเก่าแก่กว่า 4,000 ปีของอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุ ซึ่งถือเป็นอารยธรรมยุคแรก ๆ ของโลก ถือกำเนิดขึ้นบริเวณลุ่มแม่น้ำสินธุในประเทศอินเดียและปากีสถานในยุคสำริด เมื่อราว 2500 - 1900 ปีก่อนคริสตกาล 5. เจอของดีที่ร้านของมือสอง ไม่ใช่เรื่องง่ายที่คุณจะเดินเข้าร้านขายของมือสองใกล้บ้าน แล้วจะได้หนึ่งในเอกสารสำคัญที่สุดในประวัติศาสตร์ชาติของคุณติดไม้ติดมือกลับบ้าน แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นกับชายคนหนึ่งในรัฐเพนซิลเวเนียของสหรัฐฯ เมื่อเกือบ 30 ปีก่อน โดยเขาซื้อภาพวาดเก่าสีซีดภาพหนึ่งในราคา 4 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 130 บาท) เพราะชอบกรอบรูป แต่เมื่อเขาถอดกรอบรูปออกมาก็ต้องประหลาดใจที่พบว่าเบื้องหลังภาพวาดดังกล่าวมี "คำประกาศอิสรภาพสหรัฐอเมริกา" (Declaration of Independence) ฉบับคัดลอกในปี 1820 ซึ่งเป็นแถลงการณ์ที่สหรัฐฯ เขียนขึ้นเพื่อประกาศอิสรภาพจากบริเตนใหญ่ เอกสารดังกล่าวถูกนำออกประมูลในปี 1991 และทำเงินสูงถึง 2,420,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 77.44 ล้านบาท) ซึ่งมีมูลค่าเท่ากับ 135 ล้านบาทในยุคปัจจุบัน