ประวัติย่อของกาลเวลา: หนังสือที่ทำให้ สตีเฟน ฮอว์คิง เป็นที่รู้จักทั่วโลก
ดร.ไซมอน มิทตัน นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ อดีตผู้อำนวยการแผนกจัดพิมพ์หนังสือวิทยาศาสตร์ของสำนักพิมพ์เคมบริดจ์ ยูนิเวอร์ซิตีเพรส เล่าถึง ศ.สตีเฟน ฮอว์คิง และหนังสือ "ประวัติย่อของกาลเวลา" (A Brief History of Time) ที่มียอดขายถึงแตะ 10 ล้านเล่มว่า ศ.ฮอว์คิง เป็นนักเขียนที่น่าประทับใจที่สุดที่เขาเคยพบมา
แนวคิดการเขียนหนังสือที่ทำให้ ศ.ฮอว์คิง มีชื่อเสียงโด่งดังเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก เกิดขึ้นเมื่อปี 1982 ในขณะที่ทางสำนักพิมพ์กำลังผลิตหนังสือวิชาการเรื่อง Superspace And Supergravity ซึ่งเป็นเล่มที่สามของ ศ.ฮอว์คิง ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการคิดค้นทฤษฎีแรงโน้มถ่วงขึ้นใหม่ โดยทางสำนักพิมพ์เสนอให้ ศ.ฮอว์คิง ลองเขียนหนังสือเกี่ยวกับลักษณะของจักรวาลที่เข้าใจได้ง่ายสำหรับผู้อ่านทั่วไป ในช่วงนั้น ศ.ฮอว์คิง เป็นนักฟิสิกส์ทฤษฎีที่มีชื่อเสียงอยู่แล้วจากงานเขียนเรื่องหลุมดำที่หมุนรอบตัวเอง และทฤษฎีแรงโน้มถ่วง แต่เขายังกังวลเรื่องการเงิน เนื่องจากปัญหาด้านสุขภาพของเขาทำให้ไม่สามารถซื้อประกันชีวิตเพื่อให้ความคุ้มครองกับครอบครัวในกรณีที่เขาเสียชีวิตหรือป่วยหนักจนต้องพึ่งพาผู้ดูแลตลอดเวลา ดังนั้น ศ.ฮอว์คิง จึงได้แบ่งเวลาจากงานวิจัยเพื่อเตรียมร่างหนังสือเล่มนี้ขึ้น ยอดจำหน่าย 10 ล้านเล่ม ต่อการจัดพิมพ์ทุกครั้งสำหรับทุกภาษา ในขณะนั้น มีนักฟิสิกส์หลายคนที่เขียนหนังสือเกี่ยวกับช่วงต้นกำเนิดของจักรวาลและหลุมดำสำหรับผู้อ่านทั่วไปอยู่แล้ว แต่ ศ.ฮอว์คิง เลือกที่จะอธิบายจากแง่มุมที่เป็นความเห็นส่วนตัวจากงานวิจัยของเขาเรื่องจักรวาลวิทยาและทฤษฎีควอนตัม ศ.ฮอว์คิง เคยพูดว่า สาขาวิชานี้ "กลายเป็นวิชาเฉพาะที่มีแต่ผู้เชี่ยวชาญเพียงไม่กี่คนที่จะสามารถเข้าใจหลักการทางคณิตศาสตร์" ที่ใช้อธิบายได้ ตอนที่เริ่มเขียน ศ.ฮอว์คิง ได้นำหัวข้อบางส่วน มาจากเนื้อหาการสอนที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ซึ่งมีชื่อที่น่าสนใจ เช่น "เส้นขอบแห่งปริภูมิเวลา" (The edge of spacetime) "หลุมดำและเทอร์โมไดนามิกส์" (Black holes and thermodynamics) และ "ทฤษฎีโน้มถ่วงเชิงควอนตัม" (Quantum gravity) เป็นต้น ดร.มิทตัน เล่าว่า ศ.ฮอว์คิง เคยเชิญไปคุยเรื่องต้นฉบับหนังสือ "ประวัติย่อของกาลเวลา" และต้องการคุยเรื่องเงินเป็นหลัก โดยอธิบายว่า เนื่องจากได้ใช้เวลาไปมากแทนที่จะทำงานวิจัย จึงคาดหวังว่าเงินล่วงหน้าก้อนแรกและค่าต้นฉบับจะมากพอ นอกจากนี้ ศ.ฮอว์คิง ยังพูดถึงเรื่องการขายว่า ต้องวางเอาไว้ด้านหน้าร้านหนังสือตามสนามบินทุกแห่งในสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ แต่ ดร.มิทตัน อธิบายว่า น่าจะเป็นเรื่องยากสำหรับสำนักพิมพ์ของมหาวิทยาลัย หลายคนเดินทางมาวางดอกไม้แสดงความอาลัยต่อ ศ.ฮอว์คิง ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ในสหราชอาณาจักร ดร.มิทตัน เล่าด้วยว่า ตอนที่ได้อ่านต้นฉบับแรก พบว่าหนังสือเต็มไปด้วยข้อมูลเชิงเทคนิคที่ยากเกินไปสำหรับผู้อ่านทั่วไป ทำให้ ศ.ฮอว์คิง ปรับต้นฉบับอีกครั้ง ซึ่งก็ยังเต็มไปด้วยสมการ จนในที่สุดเขาก็ลบสมการทั้งหมดออกทิ้ง เหลือไว้เพียง E = mc² และตัดสินใจเลือกสำนักพิมพ์ที่เน้นทำการตลาดรวมแทนสำนักพิมพ์ของมหาวิทยาลัย สำนักพิมพ์แบนแทม (Bantam) ตีพิมพ์หนังสือ "ประวัติย่อของกาลเวลา" ออกจำหน่ายเมื่อเดือนมีนาคม 1988 ปรากฎว่าได้รับความนิยมอย่างสูง จนกลายเป็นหนังสือติดอันดับขายดีถึง 5 ปีเป็นอย่างน้อย และมียอดขายรวมแตะ 10 ล้านเล่ม หนังสือของ ศ.ฮอว์คิง ทำให้วิทยาศาสตร์ได้รับความสนใจมากขึ้นอย่างท่วมท้น เขาเป็นตัวแทนแรงของบันดาลใจจากพลังแห่งวิทยาศาสตร์ซึ่งอธิบายกฎฟิสิกส์ของโลกทางธรรมชาติ