จักรพรรดิญี่ปุ่น : รัฐบาลประกาศชื่อรัชสมัย "เรวะ" หลังสิ้นสุดยุค "เฮเซ" 30 เม.ย. นี้
หากคุณต้องเลือกคำหนึ่งคำที่จะนิยามอนาคตของประเทศ คุณจะเลือกคำว่าอะไร ?
นายโยชิฮิเดะ ซึกะ เลขาธิการคณะรัฐมนตรีแถลงชื่อรัชสมัยใหม่ของญี่ปุ่นว่า "เรวะ" ในงานแถลงข่าว นี่คือคำถามสำคัญสำหรับทางการญี่ปุ่น ซึ่งกำลังเปลี่ยนผ่านเข้าสู่รัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิองค์ใหม่ ทุกรัชสมัยของจักรพรรดิญี่ปุ่นจะมีชื่อเรียกประจำยุค ซึ่งมีการนับปีไปตามระบบปฏิทินแบบตะวันตก ล่าสุดในวันนีั (1 เม.ย.) นายโยชิฮิเดะ ซึกะ เลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่นได้แถลงการณ์ ประกาศชื่อรัชสมัยอย่างเป็นทางการแล้วในช่วงเช้าที่ผ่านมา โดยเลือกคำว่า "เรวะ" ซึ่งมีความหมายว่า ความสันติปรองดองอันรุ่งเรือง ทั้งนี้ ยุค "เฮเซ" ในปัจจุบันจะสิ้นสุดลงในวันที่ 30 เม.ย. ซึ่งเป็นวันที่สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะทรงสละราชสมบัติ ขณะที่นายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะ จะแถลงอธิบายรายละเอียดในเรื่องนี้อีกครั้ง เจ้าชายนารุฮิโตะ มกุฎราชกุมาร พระชนมายุ 58 พรรษา จะเสด็จขึ้นครองราชย์ในวันที่ 1 พ.ค. มีชื่อรัชสมัยเพื่ออะไร ? คำตอบมีทั้งเหตุผลในเชิงปฏิบัติ และในเชิงปรัชญา ชื่อของรัชสมัยปรากฏอยู่ในเหรียญ หนังสือพิมพ์ ใบขับขี่ และเอกสารทางการ เพื่อเป็นเครื่องหมายบ่งบอกถึงช่วงเวลาในขณะนั้น นอกจากนี้ ยังบ่งบอกถึงอารมณ์ความรู้สึก หรือ วัฒนธรรมที่โดดเด่นของยุคสมัยนั้น ๆ ด้วย เมื่อกับที่เรารู้สึกเมื่อพูดถึง "ยุค 90" หรือ "ยุควิคตอเรียน" ของอังกฤษ พระจักรพรรดิของญี่ปุ่นไม่มีอำนาจทางการเมือง แต่ก็ยังมีนัยสำคัญในเชิงสัญลักษณ์มาก รัชสมัยของ สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ พระจักรพรรดิองค์ปัจจุบันของญี่ปุ่นมีชื่อว่า "เฮเซ" ซึ่งมีความหมายว่า "สงบสุขทุกสารทิศ" รัชสมัยของพระองค์เริ่มต้นเมื่อปี 1989 นั่นหมายความว่าในปี 2019 จะเรียกชื่อยุคกันว่า "เฮเซ 31" การเลือกชื่อดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความปรารณนาที่จะสร้างความสัมพันธ์อันดีทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ เจ้าชายนารุฮิโตะ มกุฎราชกุมาร และ เจ้าหญิงมาซาโกะ ก่อนหน้านั้น ญี่ปุ่นมีชื่อยุคว่า "โชวะ" ซึ่งแปลว่า ความกลมเกลียวสามัคคีอันรู้แจ้ง ในรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะ ซึ่งทรงครองราชย์ยาว 64 ปี ซึ่งผ่านทั้งสงครามโลกครั้งที่ 2 และความเจริญก้าวหน้าของประเทศหลังจากความขัดแย้ง มีข่าวลือว่ามีความเป็นไปได้ว่าชื่อในรัชสมัยใหม่นี้จะเป็น "อังคิว" ซึ่งแปลว่า สันติสุขและความยั่งยืนถาวร อย่างไรก็ตาม ชื่อดังกล่าวจะถูกเก็บเป็นความลับจนกว่าจะมีการเปิดเผยอย่างเป็นทางการ เจ้าหน้าที่ทางการระดับสูงระบุว่าจะยกเลิกชื่อใดก็ตามที่เล็ดลอดกลายเป็นข่าวก่อนหน้าวันประกาศ ก่อนหน้านี้มีการคาดการณ์กันว่าชื่อใหม่นี้จะเป็นตัวแทนของอุดมคติและความฝันใฝ่ในแบบญี่ปุ่น แต่ในขณะเดียวกันก็จะอ่านและเขียนง่ายด้วย นี่เป็นเรี่องยากที่จะคิดคำที่ใช้แค่ตัวอักษรคันจิ 2 คำเท่านั้น เมื่อสิ้นสุดยุค ชื่อรัชสมัยจะกลายเป็นชื่อของพระจักรพรรดิองค์นั้นไปด้วย นั่นหมายความสมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะจะเป็นที่รู้จักกันในชื่อพระจักรพรรดิเฮเซ เลือกกันอย่างไร คณะรัฐมนตรีญี่ปุ่นจะพิจารณาจากรายชื่อตัวเลือกรอบสุดท้ายซึ่งเลือกโดยนักวิชาการ มีรายงานว่า คณะรัฐมนตรีต้องทิ้งสมาร์ทโฟนไว้นอกห้องประชุมเพื่อป้องกันไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล และจะออกนอกห้องได้ก็ต่อเมื่อมีการประกาศอย่างเป็นทางการแล้ว โดยปกติ ชื่อจะมาจากงานเขียนคลาสสิกของจีน และจะเปิดเผยตอนที่สมเด็จพระจักรพรรดิเสด็จสวรรคต และสมเด็จพระจักรพรรดิองค์ใหม่ขึ้นครองราชย์ อย่างไรก็ตาม ครั้งนี้ต่างจากเดิมเนื่องจากสมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะจะทรงสละราชสมบัติ และเจ้าชายนารุฮิโตะ มกุฎราชกุมาร พระชนมายุ 58 พรรษา จะเสด็จขึ้นครองราชย์ในวันที่ 1 พ.ค. สำนักข่าวนิกเคอิ รายงานว่า มีการซ้อมกระบวนการการเลือกชื่ออย่างน้อยปีละหนึ่งครั้งมากว่า 30 ปีแล้ว เพื่อที่เจ้าหน้าที่ทางการจะได้เตรียมพร้อมสำหรับวันสำคัญ เมื่อมีการเลือกชื่อแล้ว คณะรัฐมนตรีจะออกเป็นพระราชกฤษฎีกา และสมเด็จพระจักรพรรดิก็จะลงพระปรมาภิไธยเห็นชอบ ใครยังนับปีตามรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิอยู่บ้าง ว่ากันว่า การนับปีลักษณะนี้ได้รับความนิยมน้อยลงเรื่อย ๆ เมื่อญี่ปุ่นเปิดรับอิทธิพลจากโลกภายนอกมากขึ้นเรื่อย ๆ จากการสำรวจของหนังสือพิมพ์ไมนิชิ 1 ใน 3 ของคนญี่ปุ่นทั้งหมดนับปีด้วยวิธีนี้เป็นส่วนใหญ่ (ต่างจากปี 1975 ซึ่งมีถึง 82 เปอร์เซ็นต์) ในขณะที่ 25 เปอร์เซ็นต์ ชอบนับปีตามปฏิทินแบบตะวันตกมากกว่า เนื่องจากการนับปีทั้งสองแบบยึดตามปฏิทินแบบตะวันตก หลายคนก็ใช้ปฏิทินทั้งสองแบบควบคู่กันไปเลย อย่างไรก็ตาม จะมีชายคนหนึ่งที่ถูกผูกติดกับชื่อรัชสมัยไปตลอด นั่นก็คือ สมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะ นั่นเอง เมื่อสิ้นสุดยุค ชื่อรัชสมัยจะกลายเป็นชื่อของพระจักรพรรดิองค์นั้นไปด้วย นั่นหมายความสมเด็จพระจักรพรรดิอะกิฮิโตะจะเป็นที่รู้จักกันในชื่อพระจักรพรรดิเฮเซ เช่นเดียวกับ สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะที่เป็นที่รู้จักกันในชื่อพระจักรพรรดิโชวะ