เลือกตั้ง 2562 : เปิดบัญชีรายชื่อนักเลือกตั้งถูก “ดูด” ถูก “ดัน” ไปอยู่พรรคไหนบ้าง ?
ภาวะฝุ่นตลบทางการเมืองเกิดขึ้นเป็นการทั่วไปเมื่อเข้าสู่ช่วงโค้งสุดท้ายกับกระแส "ดูด" นักเลือกตั้ง สร้างความสับสนแก่ประชาชนทั่วไปว่าอดีตผู้แทนฯ ของเขาอยู่ใต้สังกัดพรรคใด
นายสมศักดิ์ เทพสุทิน และนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ นำทีมอดีต ส.ส. กลุ่มสามมิตร ราว 60 คนสมัครเป็นสมาชิก พปชร. เมื่อ 18 พ.ย. ในวันครบ "เส้นตาย" ตามรัฐธรรมนูญฉบับปี 2560 ที่กำหนดให้ผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) ต้องสังกัดพรรคการเมืองไม่น้อยกว่า 90 วันจนถึงวันเลือกตั้ง หรือต้องเป็นสมาชิกพรรคภายใน 26 พ.ย. หากการเลือกตั้งเกิดขึ้นในวันที่ 24 ก.พ. 2562 ตามโรดแมปที่รัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ระบุไว้ บีบีซีไทยตรวจสอบรายชื่ออดีตชื่อนักการเมืองระดับชาติ ซึ่งหมายความถึงอดีตรัฐมนตรี (รมต.) อดีต ส.ส. และอดีตสมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ที่มีชื่อปรากฏต่อสาธารณะว่าได้ย้ายไปสังกัดพรรคการเมืองใหม่ พบว่า มีจำนวนไม่ต่ำกว่า 161 คน (ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด ณ วันที่ 28 พ.ย.) แกนนำ นปช. สมัครเป็นสมาชิก ทษช. เมื่อ 19 พ.ย. พรรคเพื่อไทย (พท.) ต้องเสียสมาชิกคนสำคัญไปอย่างน้อย 66 คน ในจำนวนนี้มี 30 คนที่ "พลิกขั้ว" ไปอยู่เคียงพรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) ที่มี 4 รัฐมนตรีในรัฐบาลของ พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นแกนนำ และมี 5 คนไปสังกัดพรรคชาติไทยพัฒนา (ชทพ.) ภายใต้การนำของ กัญจนา ศิลปอาชา อีก 4 คนย้ายไปอยู่พรรคภูมิใจไทย (ภท.) ของ อนุทิน ชาญวีรกูล ส่วนที่เหลือกระจายไปอยู่ตามพรรคพันธมิตร ได้แก่ พรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) ภายใต้การนำของ ร.ท. ปรีชาพล พงษ์พานิช 20 คน พรรคเพื่อชาติ (พ.พ.ช.) ที่มี ยงยุทธ ติยะไพรัช-จตุพร พรหมพันธุ์ เป็นผู้สนับสนุนหลัก 4 คน พรรคประชาชาติ (ปช.) นำโดย วันมูหะหมัดนอร์ มะทา 2 คน และพรรคเพื่อธรรม (พธ.) 1 คน พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) ต้องเสียอดีตสมาชิกไป 26 คน โดยย้ายไปอยู่ พปชร. 14 คน พรรครวมพลังประชาชาติไทย (รปช.) ที่ สุเทพ เทือกสุบรรณ เป็นผู้ก่อตั้ง 9 คน ภท. 2 คน และ ทษช. 1 คน ขณะที่พรรคชาติไทยพัฒนา (ชทพ.) เสียสมาชิกหน้าเดิมไป 14 คน ส่วน ภท. เสียไป 14 คน แต่ทว่า 2 พรรคนี้ก็สามารถ "ดูด" อดีต ส.ส. จากที่อื่นมาเติมเสียงที่หายไปได้บางส่วน นายณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ อดีต ส.ส. สุพรรณบุรี (ซ้ายมือ) ออกไปเป็นสมาชิก พท. ได้ไม่ถึง 2 เดือน ก็ย้ายกลับมาพรรคเดิม อย่างไรก็ตามความเคลื่อนไหวที่คึกคักกลับไปเกิดกับ "พรรคเกิดใหม่" ซึ่งมีอายุเพียง 2 เดือนอย่าง พปชร. ที่กวาดต้อนเอานักเลือกตั้งตั้งแต่เหนือจรดใต้เข้าสังกัดได้มากสุดถึง 82 คน แบ่งเป็น อดีต รมต. 19 คน อดีต ส.ส. 62 คน และอดีต ส.ว. 1 คน นอกจากนี้ พปชร. ยังประกาศตั้งโต๊ะรับสมัครสมาชิกพรรคจนถึงเที่ยงคืนนี้ ด้วยเพราะภายใต้ระบบเลือกตั้งแบบจัดสรรปันส่วนผสมที่จะนำมาใช้เป็นครั้งแรก ทุกคะแนนเสียงที่ประชาชนกาเลือกผู้สมัคร ส.ส. แบบแบ่งเขต จะส่งผลต่อการได้มาซึ่ง ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อ จึงไม่แปลกหากบรรดาหัวหน้ากลุ่มการเมืองจะไป "ขุดอดีตผู้แทนฯ" ที่พอทำแต้มได้ให้กลับมาลงสนามใหม่ ซึ่งถ้าลองนำยอดอดีตนักการเมือง 162 ชีวิตที่หมุนเวียนไปอยู่พรรคการเมืองใหม่ ไปรวมกับยอดอดีต ส.ส. ที่ยังสังกัดพรรคการเมืองเดิม คาดว่าจะมีจำนวนอดีต ส.ส. ทุกรุ่น-ทุกสังกัดทะลุเกิน "สภาห้าร้อย" ไปมากแล้ว บีบีซีไทยยังตรวจสอบเฉพาะรายชื่ออดีต ส.ส. ปี 2554 พบว่า มี 61 คนที่เปลี่ยนแปลงสังกัด บีบีซีไทยรวบรวมรายชื่ออดีตนักเลือกตั้งระดับชาติ กับพรรคต้นสังกัดใหม่ของพวกเขา มาให้ไว้ที่นี่ที่เดียว (รายชื่อที่มีสัญลักษณ์ ** หมายถึงอดีต ส.ส. เขต และ * หมายถึงอดีต ส.ส. บัญชีรายชื่อปี 2554) พรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) พรรคเพื่อธรรม (พธ.) พรรคเพื่อชาติ (พ.พ.ช.) พรรคประชาชาติ (ปช.) พรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) พรรครวมพลังประชาติไทย (รปช.) พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) ภูมิใจไทย (ภท.) พรรคชาติไทยพัฒนา (ชทพ.) หมายเหตุ : 1) รายชื่อที่ปรากฏในบทความนี้มีเฉพาะบุคคลที่ย้ายไปสังกัดพรรคการเมืองใหม่ โดยนักการเมืองระดับชาติในที่นี้หมายถึงบุคคลที่เคยดำรงตำแหน่ง รมต. ส.ส. และ ส.ว. และไม่ได้จำกัดเฉพาะสมาชิกรัฐสภาชุดล่าสุดปี 2554 เท่านั้น แต่รายชื่อที่มีสัญลักษณ์ ** หมายถึงอดีต ส.ส. เขต ปี 2554 และ * หมายถึงอดีต ส.ส. บัญชีรายชื่อปี 2554 2) นักการเมืองระดับชาติที่ประกาศส่ง "ทายาท" ลงสนามแทน ไม่ได้ถูกระบุไว้ในที่นี้ 3) ฐานเสียง หมายถึงพื้นที่ที่อดีตนักการเมืองคนนั้น ๆ เคยได้รับเลือกให้เป็น ส.ส. หรือ ส.ว. ซึ่งในส่วนของอดีต ส.ส. แบบบัญชีรายชื่อจะระบุว่าทั้งประเทศ 4) ต้นสังกัดเดิม หมายถึงพรรคการเมืองล่าสุดที่เขา/เธอเป็นสมาชิกพรรค ซึ่งไม่ได้หมายความว่าพวกเขาได้เป็น รมต. หรือ ส.ส. ในนามพรรคการเมืองที่ระบุมา ณ ที่นี้ แต่อาจเคยดำรงตำแหน่งก่อนหน้านั้นภายใต้สังกัดพรรคการเมืองอื่น คำย่อชื่อพรรคการเมือง : พรรคเพื่อไทย (พท.) พรรคไทยรักษาชาติ (ทษช.) พรรคเพื่อธรรม (พธ.) พรรคเพื่อชาติ (พ.พ.ช.) พรรคประชาชาติ (ปช.) พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) พรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) พรรครวมพลังประชาชาติไทย (รปช.) พรรคภูมิใจไทย (ภท.) พรรคชาติไทยพัฒนา (ชทพ.) พรรคชาติพัฒนาเพื่อแผ่นดิน (ชพน.) พรรคมาตุภูมิ (มภ.) พรรคความหวังใหม่ (ควม.) พรรคไทยรักไทย (ทรท.) พลังประชาชน (พปช.) พรรคชาติไทย (ชท.) พรรคพลังพลเมืองไทย (พพพ.) คุณผู้อ่านสามารถติดตามความเคลื่อนไหว สัมภาษณ์พิเศษ บทวิเคราะห์ พร้อมทั้งทำความรู้จักกับ การเลือกตั้ง 2562 โดยทีมงานบีบีซีไทยได้ที่เว็บไซต์ www.bbc.com/thai/election2019 พร้อมทั้งสื่อสังคมออนไลน์บีบีซีไทยผ่านทาง เฟซบุ๊ก, อินสตาแกรม และ ยูทิวบ์ รวมทั้ง #ThaiElection2019 หรือ #เลือกตั้ง2562