อนาคตใหม่ : ปิยบุตรเปิด "เอกสารหลุด" กกต. พบกรรมการ 2 ชุดให้ยกคำร้องคดี "ธนาธรปล่อยกู้พรรค"
คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) สั่งสอบมือปล่อย "เอกสารลับ" หลังพรรคอนาคตใหม่ (อนค.) ออกมาเปิดเผย "เอกสารหลุด" ที่อ้างว่ามาจาก กกต. ในคดีนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ หัวหน้า อนค. ให้พรรคกู้ยืมเงิน 191.2 ล้านบาท เพื่อทำกิจกรรมในช่วงก่อนการเลือกตั้ง จนนำไปสู่คดียุบพรรคที่มีคำร้องคาศาลรัฐธรรมนูญอยู่ในปัจจุบัน
ในระหว่างเปิดแถลงข่าวต่อสื่อมวลชนที่รัฐสภา นายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการ อนค. ได้แสดงเอกสารตีตรา "ลับ" จำนวน 4 รายการซึ่งเขาเชื่อว่าเป็นเอกสารจริงที่ใช้ภายในของ กกต. และแสดงให้เห็นว่า กกต. ดำเนินกระบวนการพิจารณาคดี "ข้ามและผิดขั้นตอนทางกฎหมาย" ชัดเจน ดังนี้ เอกสารตีตรา "ลับ" ที่นายปิยบุตรเชื่อว่าเป็นเอกสารจริงที่ใช้ภายในของ กกต. กกต.ลงมติว่าการที่พรรคอนาคตใหม่กู้ยืมเงินจำนวน 191.2 ล้านบาทจากนายธนาธร เป็นการกระทำผิด พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 วิจารณ์ กกต. "ดันทุรังจะเอาให้ได้" และ "ยัดข้อหา" ให้พรรคสีส้ม นายปิยบุตรกล่าวว่า ความจริง กกต. ควรยุติเรื่องตั้งแต่ได้รับรายงานจากคณะกรรมการสืบสวนและไต่สวน เมื่อวันที่ 23 ส.ค. 2562 ที่มีมติเอกฉันท์ให้ "ยกคำร้อง" แต่ กกต. กลับไม่สน "ดันทุรังจะเอาให้ได้" และยัง "ยัดข้อหา" ให้ อนค. โดยเพิ่มความผิดตามมาตรา 72 ให้พรรค ทั้งที่คำร้องของผู้ร้องกล่าวหาว่า อนค. ทำผิดตามมาตรา 66 แต่ถ้าใช้มาตรา 72 มีความผิดถึงขั้นยุบพรรค "มาตรา 72 โผล่มาตอนท้าย เหมือนมีคนมาบอกว่าต้องทำแบบนี้ถึงจะเข้าเป้า" นายปิยบุตรกล่าว แต่เขาปฏิเสธจะขยายความว่า "คน" ที่แนะ กกต. คือใคร โดยให้สื่อมวลชนไปตั้งคำถามกับ กกต. เอาเอง เขาบอกต่อไปว่า ที่ผ่านมา ไม่เคยถูก กกต. แจ้งข้อกล่าวหาไม่ว่าคดีมาตรา 66 หรือมาตรา 72 แต่หัวหน้าพรรค, เลขาธิการพรรค และเหรัญญิกพรรค เคยถูกเรียกเข้าให้ข้อมูลกับคณะกรรมการสืบสวนฯ ในฐานะพยาน ทว่าในคำร้องของ กกต. ที่ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบ อนค. กลับปรากฏว่า กกต. ก็ใช้เอกสารที่เป็นผลผลิตจากคดีมาตรา 66 มาเอาผิด อนค. ตามมาตรา 72 เรียกว่า "กระเหี้ยนกระหือรือจะยุบให้ได้" "องค์กรอิสระต้องอิสระจากคณะรัฐประหารและผู้มีอำนาจทางการเมือง ไม่ใช่อิสระจากประชาชน" และ "7 กกต. ตื่นเช้าขึ้นมาส่องกระจก ท่านกล้ามองหน้าตัวเองเต็มตาไหม ท่านจะมีจิตสำนึกได้หรือยังกับวิชาชีพที่ท่านทำ ท่านไม่อายหรือครับ" นายปิยบุตรกล่าว ขณะที่นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีต กกต. โพสต์เฟซบุ๊กเสนอตัว "ช่วยดูเอกสาร" ที่นายปิยบุตรอ้างถึง หวังศาลรัฐธรรมนูญเปิดไต่สวน เพื่อพิสูจน์ "เอกสารหลุด" คดียุบ อนค. เกิดขึ้นหลัง "นักร้องการเมือง" ยื่นคำร้องต่อ กกต. เมื่อ พ.ค. 2562 ขอให้ไต่สวนสอบสวนวินิจฉัยว่ากรณีหัวหน้า อนค. ให้พรรคยืมเงินส่วนตัว เข้าข่ายกระทำการขัดต่อ พ.ร.ป. ว่าด้วยพรรคการเมือง มาตรา 66 หรือไม่ ต่อมา 11 ธ.ค. 2562 กกต. มีมติเสียงข้างมาก 5 ต่อ 2 ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญให้พิจารณาวินิจฉัยมีคำสั่งยุบ อนค. จากกรณีนายธนาธรให้พรรคกู้ยืมเงิน 191.2 ล้านบาท เพื่อทำกิจกรรมในช่วงก่อนการเลือกตั้ง เนื่องจากเห็นว่า "เป็นการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 72 ของ พ.ร.ป.พรรคการเมือง" แกนนำพรรคอนาคตใหม่จัด "แฟลชม็อบ" หนึ่งวันหลังจาก กกต.ส่งคำร้องคดียุบพรรคให้ศาลรัฐธรรมนูญเมื่อ 13 ธ.ค. ศาลรัฐธรรมนูญได้รับคำร้องนี้ไว้พิจารณาเมื่อ 25 ธ.ค. 2562 และให้ อนค. ยื่นคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาภายใน 15 วันนับแต่ได้รับสำเนา ล่าสุดนายปิยบุตรระบุว่า ศาลรัฐธรรมนูญได้มีมติให้ขยายเวลาให้ อนค. ยื่นคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาคดีนี้ออกไปจนถึง 27 ม.ค. จากเดิมที่ครบกำหนดในวันนี้ (10 ม.ค.) โดยที่ อนค. จะขอให้ศาลเปิดไต่สวนเพื่อเรียกเอกสารเหล่านี้ไปพิสูจน์กันในศาล เพราะ กกต. ไม่ได้นำส่งเอกสารเหล่านี้ไปที่ศาล และย้ำด้วยว่า นี่คือการต่อสู้ประเด็นข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกระบวนการพิจารณาคดีของ กกต. ที่มิชอบ ไม่ใช่การต่อสู้ประเด็นข้อกฎหมาย จึงหวังว่าศาลรัฐธรรมนูญจะให้โอกาส อนค. ด้วยการเปิดศาลไต่สวน ก่อนหน้านี้ อนค. ได้ยื่นฟ้อง กกต. ต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลาง ในข้อหาปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 157 ซึ่งในเดือน ก.พ. จะทราบว่าศาลรับพิจารณาคดีนี้หรือไม่ กกต. ร่ายขั้นตอนคดีอาญา-ยุบพรรค สั่งสอบมือปล่อยเอกสารหลุด ไม่กี่ชั่วโมงหลังนายปิยบุตรออกมาแถลงข่าว สำนักงาน กกต. ได้เผยแพร่เอกสารข่าวระบุว่า การแถลงข่าวของนายปิยบุตร "คลาดเคลื่อนไม่ตรงกับความเป็นจริง" พร้อมร่ายขั้นตอนการทำงานของ กกต. โดยแยกเป็นการดำเนินคดีอาญา และคดียุบพรรค ในส่วนของคดีอาญา มี 4 ขั้นตอนคือ 1. คณะกรรมการสืบสวนและไต่สวน 2. เลขาธิการ กกต. 3. คณะอนุกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดปัญหาหรือข้อโต้แย้ง และ 4. กกต. โดยย้ำว่า 3 ขั้นตอนแรกเป็นการเสนอความเห็นให้ กกต. พิจารณาวินิจฉัยชี้ขาด ซึ่งขณะนี้อยู่ในขั้นพิจารณาของ กกต. ชุดใหญ่ "ความเห็นในแต่ละขั้นตอนเป็นอิสระต่อกัน และไม่ผูกพัน กกต. ในการพิจารณาวิวิจฉัยชี้ขาด" เอกสารข่าวสำนักงาน กกต. ระบุ ส่วนคดียุบพรรรค กกต. ชี้แจงว่า ก่อนวินิจฉัยสำนวนคดีอาญา กกต. ได้มีมติให้นายทะเบียนพรรคการเมืองพิจารณาและดำเนินการตามหน้าที่และอำนาจที่กำหนดไว้ใน พ.ร.ป.พรรคการเมือง จึงเป็นการดำเนินการกรณี "ความปรากฏต่อนายทะเบียนพรรคการเมือง" อาศัยอำนาจตามมาตรา 93 ว่าพรรคการเมืองกระทำผิดตามมาตรา 72 หรือไม่ เมื่อปรากฏว่า อนค. ทำสัญญากู้ยืมเงินจากนายธนาธร ซึ่งอาจเป็นเหตุให้ยุบพรรคการเมือง นายทะเบียนจึงรวบรวมพยานหลักฐานต่าง ๆ ให้ กกต. ก่อนที่ กกต. จะมีมติเห็นชอบให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อให้มีคำสั่งยุบ อนค. กกต. ยืนยันว่า ในทั้ง 2 กรณี ได้ดำเนินการทุกขั้นตอนตามหน้าที่และอำนาจ ซึ่งเป็นไปตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องทุกประการ ขณะนี้สำนักงาน กกต. อยู่ระหว่างการดำเนินการตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกรณีการนำเอกสารสำนวนการสืบสวนดังกล่าวข้างต้นไปเปิดเผย และพิจารณาดำเนินคดีกับบุคคลที่นำเอกสารราชการซึ่งเป็นชั้นความลับไปเผยแพร่ต่อสาธารณชนโดยไม่มีอำนาจต่อไป ความแตกต่างระหว่าง ม. 66 กับ ม. 72 มาตรา 66 กำหนดห้ามมิให้บุคคลบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดที่มีมูลค่าเกิน 10 ล้านบาทแก่พรรคการเมือง หากผิด - กก.บห. ต้องระวางโทษจำคุก ปรับ และถูกสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง มาตรา 72 กำหนดห้ามมิให้พรรคการเมืองและผู้ดำรงตำแหน่งในพรรคการเมืองรับบริจาคเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด โดยรู้หรือควรจะรู้ว่าได้มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีแหล่งที่มาโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย หากผิด - มีโทษถึงขั้นยุบพรรค