เหตุใดร่างกฎหมายการค้าภายในกับไอร์แลนด์เหนือของอังกฤษถึงทำให้ข้อตกลงการค้ากับอียูต้องสะดุด
ตั้งแต่วันที่ 31 ม.ค. ที่ผ่านมา สหราชอาณาจักรได้แยกตัวออกจากสหภาพยุโรป (อียู) อย่างเป็นทางการหลังเป็นสมาชิกมา 47 ปี
แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่ากระบวนการเจรจาอันชวนปวดหัวถึงความสัมพันธ์ในอนาคตระหว่างสองฝ่ายจะจบลงไปด้วย ตอนนี้ไปจนถึงวันที่ 31 ธ.ค. 2020 คือ "ช่วงเปลี่ยนผ่าน" (transition period) สิ่งสำคัญที่ต้องทำคือการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรีสหราชอาณาจักร-อียู หากสหราชอาณาจักรยังคงต้องการทำการค้ากับอียูต่อไปโดยไร้ภาษีศุลกากร, โควตา หรืออุปสรรคทางการค้าอื่น ๆ หลังผ่านพ้นช่วงการเปลี่ยนผ่านไปแล้ว อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงการค้าเสรีจะไม่ขจัดการตรวจสอบด้านศุลกากรระหว่างอียูกับสหราชอาณาจักรออกไป ดังนั้นผู้ประกอบการธุรกิจจึงต้องเตรียมพร้อมรับมือในเรื่องนี้ ปัญหาใหม่ แต่แล้วการเจรจาข้อตกลงการค้าที่ว่าก็ต้องมาสะดุดหลังรัฐบาลสหราชอาณาจักรเสนอร่างกฎหมายการค้าภายใน (Internal Market Bill) เมื่อกลางสัปดาห์ ว่าด้วยระเบียบการเกี่ยวกับไอร์แลนด์เหนือในข้อตกลงถอนตัวออกจากสหภาพยุโรป (Withdrawal Agreement) ร่างกฎหมายนี้เสนอให้ไม่มีด่านตรวจสอบสินค้าที่จะเคลื่อนย้ายจากไอร์แลนด์เหนือเข้าสู่สหราชอาณาจักร และจะให้อำนาจรัฐมนตรีสหราชอาณาจักรที่จะ "ปรับเปลี่ยน" หรือ "ไม่บังคับใช้" กฎที่เกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายสินค้าซึ่งจะเริ่มมีผลบังคับใช้วันที่ 1 ม.ค. ซึ่งก็คือจุดเริ่มต้นของความสัมพันธ์แบบใหม่ระหว่างสหราชอาณาจักรและสหภาพยุโรปนั่นเอง สหภาพยุโรปบอกว่า นี่เป็นการ "ทำลายความเชื่อมั่นอย่างร้ายแรง" ในเมื่อร่างกฎหมายนี้เป็นการแก้ข้อตกลงถอนตัวออกจากสหภาพยุโรป (Withdrawal Agreement) บางส่วน ที่ลงนามกันไปแล้วเมื่อเดือน ม.ค. เป็น ด้านรัฐบาลสหราชอาณาจักรอ้างว่ารัฐสภามีอำนาจสูงสุดและสามารถผ่านกฎหมายที่ฝ่าฝืนข้อตกลงนานาชาติได้ ทำให้สหภาพยุโรปขู่ว่าจะอาจดำเนินคดีกับสหราชอาณาจักรได้หากพวกเขาไม่ถอยภายในสิ้นเดือน แต่ล่าสุด รัฐบาลสหราชอาณาจักรก็ยังปฏิเสธโดยบอกว่าต้องทำเพื่อรักษาไว้ซึ่งการยึดต่อหลักการของสหราชอาณาจักรและกระบวนการเพื่อสันติภาพในไอร์แลนด์เหนือ วันที่ 14 ก.ย. สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสหราชอาณาจักรจะอภิปรายถึงร่างกฎหมายการค้าภายในนี้อย่างเป็นทางการในสภาเป็นครั้งแรก อย่างไรก็ดี มีความเป็นได้ที่การออกกฎหมายนี้จะถูกขัดขวางโดยสภาขุนนาง หรือไม่ก็ก่อนหน้านั้น โดย ส.ส. พรคคคอนเซอร์เวทีฟเองที่ไม่เห็นด้วย เสียชื่อเสียง ลอรา คูนเบิร์ก ผู้สื่อข่าวสายการเมืองของบีบีซี บอกว่า แถลงการณ์ของอียูมีน้ำเสียงโกรธเกรี้ยวที่สุดเท่าที่เคยเจอมาในบริบทเดียวกัน นักการทูตระดับสูงของสหภาพยุโรปคนหนึ่งบอกกับบีบีซีว่า "เราจะไม่ให้พวกเขา[สหราชอาณาจักร]ได้สมปรารถนา เราปฏิเสธที่จะถูกล่อหลอกให้ทำตาม" แอนเดรียส มิเคลลิส เอกอัครราชทูตเยอรมนีประจำสหราชอาณาจักรบอกว่า ไม่เคยพบเห็นกระบวนการเจรจาระดับนานาชาติที่แย่ลงอย่างเร็วและร้ายแรงขนาดนี้มาก่อนตลอดอาชีพการเป็นนักการทูตของเขา ความเคลื่อนไหวล่าสุดนี้นำมาซึ่งเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าหากรัฐบาลสหราชอาณาจักรดึงดันจะผ่านกฎหมายนี้ สหราชอาณาจักรจะต้องเสื่อมเสียชื่อเสียงในเรื่องหลักนิติธรรม เพราะฝ่ายรัฐบาลยอมรับเองว่าการกระทำดังกล่าวจะขัดต่อกฎหมายนานาชาติ อย่างไรก็ดี นายไมเคิล โกฟ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี บอกว่า รัฐบาลจะไม่ยอมถอย โดยสัญญาที่จะสู้เพื่อ "การเข้าถึงสินค้าจากไอร์แลนด์เหนือไปสู่ที่ต่าง ๆ ในสหราชอาณาจักรอย่างไร้ข้อจำกัด" จะเกิดอะไรขึ้นบ้างหลังสหราชอาณาจักรแยกตัวออกจากสหภาพยุโรป ข้อตกลงการค้าสำคัญอย่างไร ในปี 2018 การค้าของสหราชอาณาจักร (สินค้าและบริการ) มีมูลค่าทั้งสิ้น 1.3 ล้านล้านปอนด์ ซึ่งในจำนวนนี้ 49% เป็นการค้ากับอียู ช่วงการเปลี่ยนผ่านยังเป็นโอกาสที่สหราชอาณาจักรจะได้เปิดการเจรจาการค้าอย่างเป็นทางการกับประเทศอื่น ๆ เช่น สหรัฐฯ และออสเตรเลีย ซึ่งหากการเจรจาสำเร็จลุล่วงทันเวลา ข้อตกลงการค้าเหล่านี้ก็จะมีผลบังคับใช้เมื่อช่วงการเปลี่ยนผ่านสิ้นสุดลง ความขัดแย้งล่าสุดทำให้เกิดความไม่แน่นอนแล้วว่าสหราชอาณาจักรจะเจรจาการค้ากับอียูให้เสร็จสิ้นภายในวันที่ 15 ต.ค. ตามที่ต้องการ ซึ่งเป็นกำหนดวันประชุมสุดยอดของสหภาพยุโรป เมื่อถึงวันที่ 31 ธ.ค. หากสองฝ่ายบรรลุข้อตกลงการค้า ก็จะเริ่มต้นความสัมพันธ์แบบใหม่กันในเดือน ม.ค. แต่หากว่าตกลงกันไม่ได้ สหราชอาณาจักรก็จะออกจากช่วงเปลี่ยนผ่านโดยไร้ข้อตกลงทางการค้า นี่หมายความว่า สหราชอาณาจักรจะต้องทำการค้ากับอียูภายใต้เงื่อนไขขององค์การการค้าโลก (WTO) ซึ่งจะทำให้สินค้าส่วนใหญ่ของสหราชอาณาจักรจะต้องถูกเรียกเก็บภาษีศุลกากรจนกว่าจะมีการนำข้อตกลงการค้าเสรีมาใช้ ปัญหาอื่น นอกจากเรื่องการค้า อียูและสหราชอาณาจักรยังต้องตัดสินใจเรื่องความสัมพันธ์ในด้านอื่น ๆ ในอนคตด้วย เช่น สหราชอาณาจักรจะต้องกำหนดและจัดเตรียมระบบใหม่หลายอย่าง เช่น วิธีจัดการคนเข้าเมืองเมื่อเสรีภาพในการเดินทางระหว่างสองฝ่ายสิ้นสุดลง