สุภาษิต-คำคม ช่วยรักษาใจในยามว้าวุ่น
ท่ามกลางสภาพสังคมยุคใหม่ที่ผู้คนต้องยื้อแย่งแข่งขัน หลายคนอาจรู้สึกเหนื่อยล้าและสับสนวุ่นวาย จนแทบจะหมดพลังกายพลังใจ นอกจากการหยุดพักสงบสติอารมณ์เพื่ออยู่กับตัวเองเป็นครั้งคราวแล้ว ในบางครั้งการเรียนรู้ภูมิปัญญาอันลึกซึ้งจากนักปราชญ์ทั่วโลก ผ่านสุภาษิตและคำคมต่าง ๆ ก็สามารถช่วยรักษาใจให้สงบเย็นลงได้เช่นเดียวกัน
1. "แม่น้ำไหลเอื่อยดูสงบนิ่ง มักถือกำเนิดจากน้ำตกถั่งโถม แต่ไม่มีสายน้ำใดตีฟองปั่นป่วนไปตลอดทางจนไหลลงทะเล" มิคาอิล เลอร์มอนทอฟ กวีชาวรัสเซีย ได้กล่าวข้อความข้างต้นเพื่อเตือนใจเราทุกคนว่า แม้ขณะนี้ทุกสิ่งจะดูปั่นป่วนยุ่งเหยิงเพียงใด แต่มันจะไม่เป็นเช่นนั้นตลอดไปแน่ เหมือนกระแสน้ำที่เชี่ยวกรากในช่วงต้นธารจะค่อย ๆ สงบลงเมื่อมันไหลห่างไกลออกไป และเช่นเดียวกับปัญหาชีวิตที่ย่อมจะบรรเทาเบาบางลงไปเองเมื่อเวลาผ่านพ้น หุบเขาอะราพาพิสติ ในตุรกี 2. "ที่ใดมีความสงบใจและสมาธิ ที่นั่นไม่มีทั้งความกังวลและความสงสัย" นักบุญฟรานซิสแห่งอัสซีซี นักบวชชาวอิตาเลียนผู้ก่อตั้งคณะฟรานซิสกันในนิกายโรมันคาทอลิก ซึ่งเป็นผู้อุทิศตนในการดำเนินชีวิตอย่างคนยากไร้ ได้เคยกล่าวเทศนาให้ผู้คนแสวงหาความสงบสันติจากการทำสมาธิ 3. "ผลไม้ของความเงียบคือความสงบสันติ" สุภาษิตอาหรับให้คำแนะนำง่าย ๆ ว่า แค่เพียงอยู่ในที่ซึ่งปราศจากเสียงอึกทึกวุ่นวาย ก็ทำให้ใจสงบลงได้แล้ว 4. "หากมัวแต่ใส่ใจอยากได้การยอมรับจากผู้อื่น คุณจะกลายเป็นนักโทษของพวกเขา จงทำหน้าที่ของตนเองแล้วถอยออกมา นั่นคือหนทางหนึ่งเดียวสู่สันติสุข" เล่าจื๊อ นักปราชญ์จีนโบราณผู้เผยแพร่คำสอนลัทธิเต๋า ได้ชี้ถึงวิถีแห่งความเป็นอิสระ โดยปฏิเสธที่จะหมกมุ่นกับงาน การเอาอกเอาใจผู้คน และการจดจ้องต่อความสำเร็จมากจนเกินไป 5. "ในความสงบนิ่งมีความแข็งแกร่งซ่อนอยู่" เรามักจะคิดว่าอารมณ์ที่ร้อนแรง ความโกรธ และการแสดงพลังอำนาจ เป็นสัญลักษณ์ของความแข็งแกร่ง แต่สุภาษิตเยอรมันบทนี้กลับชี้ให้เห็นว่า ความเข้มแข็งที่แท้จริงนั้น ซ่อนอยู่ภายในท่าทีอันสงบนิ่งมากกว่า 6. "อย่ากลัวที่จะร้องไห้ น้ำตาจะปลดปล่อยจิตใจจากความคิดอันโศกเศร้า" สุภาษิตโบราณของชนพื้นเมืองอเมริกันเผ่าโฮปี (Hopi) หรือ "ผู้รักสงบ" กระตุ้นเตือนให้เราตระหนักว่า การแสดงออกถึงความรู้สึกภายในใจนั้นเป็นเรื่องธรรมชาติ การได้ร้องไห้จนหนำใจเมื่อชีวิตพบกับความอึดอัดคับข้องหรือความผิดหวัง จะช่วยให้จิตใจสงบลงและรู้สึกเป็นสุขขึ้นได้ในภายหลัง ดังนั้นจงอย่ากลั้นหรือเก็บกดมันเอาไว้ 7. "ทำใจให้สงบนิ่ง นั่งให้เหมือนเต่า เดินให้ว่องไวปราดเปรียวเหมือนนกพิราบ นอนหลับให้สนิทเหมือนสุนัข" นี่คือคำแนะนำจากหลี่ ชิงหยุน หมอยาสมุนไพรและผู้เชี่ยวชาญศิลปะการต่อสู้แบบจีน ซึ่งมีชื่อเสียงเลื่องลือว่าเขาเป็นผู้มีอายุยืนยาวที่สุดในโลก โดยนายหลี่อ้างว่าตนมีอายุ 197 ปี เมื่อเสียชีวิตลงในปีค.ศ. 1933 แต่เรื่องนี้จะเป็นความจริงหรือไม่นั้น ยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่จนถึงปัจจุบัน 8. "จงเรียนรู้ที่จะสงบเย็น แล้วจะมีความสุขตลอดไป" มีผู้อ้างว่าคำสอนนี้เป็นของ "ปรมะหรรษา โยคะนันทะ" นักบวชโยคีและกูรูชาวอินเดียผู้สอนการทำสมาธิในสหรัฐอเมริกาเป็นเวลานานหลายสิบปี แต่ยังไม่สามารถพิสูจน์ได้แน่นอนว่าเป็นคำกล่าวของเขาจริงหรือไม่ 9. "เน้นคำพูด ไม่ใช่ขึ้นเสียง ฝนต่างหากที่ทำให้ต้นไม้เติบโต ไม่ใช่สายฟ้าฟาด" รูมี (Rumi) นักปราชญ์และกวีชาวอัฟกานิสถานในศตวรรษที่ 13 ผู้บำเพ็ญเพียรเพ่งฌานในลัทธิซูฟี ซึ่งเป็นปรัชญาแบบหนึ่งของอิสลาม สอนให้เราหยุดส่งเสียงร้องตะโกนที่ไร้ประโยชน์ แต่หันมาใช้ความสงบนิ่งเลือกสรรถ้อยคำด้วยความระมัดระวังแทน 10. "ผู้ไม่มุ่งร้ายผูกพยาบาท ย่อมบรรลุถึงความสงบสุขเป็นแน่แท้" หนึ่งในพุทธวจนะที่เตือนให้เรารู้จักปล่อยวางความโกรธแค้น เพราะมีเพียงผู้ที่ผูกความพยาบาทเกลียดชังไว้เท่านั้น ที่จะต้องเป็นทุกข์เดือดร้อนเพราะความคิดของตนเอง 11. "ผู้ใดทำกรรมโดยมีตัณหาเบาบาง ย่อมปราศจากความกลัดกลุ้ม ความสะดุ้งกลัว" อีกหนึ่งคำสอนของพระพุทธองค์ ที่บอกให้เราลดละความปรารถนาในสิ่งต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับความกระหายอยากในสิ่งที่ไม่จำเป็น จึงจะทำให้ชีวิตเป็นสุข สงบ และมีอิสระอย่างแท้จริง 12. "ผู้มีนิสัยรักสงบและเปี่ยมสุข แทบจะไม่รู้สึกถึงแรงกดดันจากวันวัยที่ล่วงไป" เพลโต นักปราชญ์ชาวกรีกโบราณเคยกล่าวไว้ว่า คนที่มีคุณลักษณะเช่นนี้จะรู้สึกเหมือนตนเองยังเยาว์วัยอยู่เสมอ 13. "ขอให้ท่านมีอิกลูที่อบอุ่น มีน้ำมันในตะเกียง และมีสันติในหัวใจ" สุภาษิตของชาวอินูอิต สอนให้เราพอใจกับความสุขแบบง่าย ๆ ที่ทุกคนสามารถหามีหาได้ด้วยตนเอง เช่นการมีอิกลูหรือบ้านกระท่อมน้ำแข็งที่ภายในอบอุ่น มีแสงสว่าง มีชีวิตที่หาเลี้ยงปากท้องได้เพียงพอและสุขสงบ แค่นี้ก็นับว่าเหลือเฟือแล้ว