ไปไหนก็ต้องบินผ่านจีน อนาคตเส้นทางการบิน?
จะบินจากลอนดอนไปซิดนีย์ จากสิงคโปร์ไปนิวยอร์ก หรือจากกรุงเทพฯ ไปลอสแอนเจลิส สายการบินของจีนอย่างไชนาเซาท์เทิร์น หรือไชนาอีสเทิร์น สามารถเสนอราคาตั๋วที่ถูกที่สุดให้คุณสำหรับทุกเส้นทาง ตราบใดที่คุณไม่ว่าอะไรหากจะแวะพักเปลี่ยนเครื่องที่เมืองในจีนที่คุณอาจจะไม่เคยรู้จักมาก่อน สัก 12 ชั่วโมง
คำถามคือ สายการบินของจีนเหล่านี้สามารถขายตั๋วในราคาถูกกว่าคู่แข่งที่เป็นสายการบินที่มีเชื่อเสียงทั้งจากยุโรป สหรัฐฯ เอเชีย และตะวันออกกลางได้อย่างไร? แถมยังจองเวลาขึ้นลงเครื่องบินยอดนิยมที่ทุกสายการบินต่างก็ยื้อแย่งไปได้อย่างไร ชูกอร์ ยูซอฟ ผู้ก่อตั้งบริษัทวิเคราะห์อุตสาหกรรมการบิน Endau Analytics ในสิงคโปร์ บอกว่า แน่นอนว่าสายการบินจีนหลัก ๆ อย่าง แอร์ไชนา, ไชนาอีสเทิร์น และ ไชนาเซาท์เทิร์น ได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาล ทำให้แย่งส่วนแบ่งตลาดอุตสาหกรรมการบินได้อย่างไม่ต้องกังวลเรื่องขาดทุน นายยูซอฟ บอกว่า สายการบินจีนไม่ค่อยยอมเปิดเผยรายละเอียด แต่ถ้าดูจากจำนวนเที่ยวบินแล้ว สามารถสรุปได้ว่ามีหลายรายที่ขาดทุน บ้างอาจจะแค่คืนทุน และมีน้อยมากที่จะทำกำไรได้ สายการบินจีนยังได้เงินอุดหนุนจากรัฐบาลท้องถิ่นอีกด้วย โดยเป็นข้อตกลงให้เที่ยวบินนานาชาติมาแวะลงที่เมืองใหญ่ ๆ ในภูมิภาค โดยหวังว่าจะช่วยส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวและช่วยพัฒนาเศรษฐกิจด้วย รายงานของกลุ่มวิเคราะห์ข้อมูลการบินพลเรือน (Civil Aviation Data Analysis) ระบุว่า ในปี 2016 รัฐบาลท้องถิ่นนอกกรุงปักกิ่ง, เซี่ยงไฮ้ และ กวางโจว ลงเงินอย่างน้อย 8.6 ล้านหยวนอุดหนุนสายการบิน ซึ่งส่วนใหญ่ให้บริการเส้นทางบินนานาชาติ สายการบินเสฉวน ซึ่งมีขนาดเล็กลงมาหน่อย ให้บริการเที่ยวบินจากหางโจวและจี่หนานไปลอสแอนเจลิส โดยว่ากันว่าสายการบินนี้ต้องพึ่งพิงเงินช่วยเหลืออย่างหนัก เพราะสามารถขายตั๋วโดยสารได้น้อยกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ของที่นั่งทั้งหมด เทียบกับค่าเฉลี่ยของสายการบินทั่วโลกซึ่งอยู่ที่ 81.4 เปอร์เซ็นต์เมื่อปี 2017 นอกจากนี้ รัฐบาลจีนซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของสายการบินแอร์ไชนา, ไชนาอีสเทิร์น และ ไชนาเซาท์เทิร์น ยังสนับสนุนเงินเพื่อซื้อเวลาลงจอดที่สนามบินทั่วโลกอีกด้วย ซึ่งคิดเป็นเงินหลายสิบล้านดอลลาร์สหรัฐ อย่างไรก็ตาม การสนับสนุนของรัฐก็ไม่ใช่เพียงเหตุผลเดียว ปัจจัยสำคัญคือจีนเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก และมีคนที่สามารถไปเที่ยวต่างประเทศได้มากขึ้นเรื่อย ๆ และนี่ก็เป็นช่วงเวลาเดียวกับที่ประเทศในตะวันตกเริ่มผ่อนปรนเรื่องวีซ่าท่องเที่ยวมากขึ้น นายยูซอฟ บอกว่า ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา จำนวนชาวจีนที่บินไปเที่ยวต่างประเทศเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว มีการจองเกือบหนึ่งร้อยล้านที่นั่งเฉพาะปี 2017 ปีเดียว ชาวจีนนิยมไปเที่ยวสหรัฐฯ มากที่สุด โดย สมาคมการท่องเที่ยวสหรัฐ (US Travel Association) ระบุว่า โดยเฉลี่ย ชาวจีนใช้เงิน 7,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 230,000 บาท ต่อการไปเที่ยวแต่ละครั้ง ด้านสมาคมขนส่งทางอากาศนานาชาติ (the International Air Transport Association) คาดว่า ภายในปี 2022 จีนจะแซงสหรัฐฯ กลายเป็นตลาดอุตสาหกรรมการบินที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งแต่ปี 2010 จีนสร้างสนามบินขึ้นใหม่ 55 แห่ง จีนยังคงสร้างสนามบินใหม่อย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับความต้องการนี้ โดยจากที่มีสนามบิน 175 แห่ง ขณะนี้มีถึง 230 แห่งแล้ว แอนดรูว์ เฮิร์ดแมน ผู้อำนวยการทั่วไปขององค์กรสายการบินในเอเชียแปซิฟิก บอกว่า อีกปัจจัยคือการลงปรับปรุงพัฒนาบริการบนเครื่องให้ทัดเทียมกับมาตรฐานสากล นี่เป็นเหตุผลที่ทำให้มีนักท่องเที่ยวทั้งชาวจีนและชาวตะวันตกตัดสินใจเลือกบินกับสายการบินจีนเพิ่มขึ้น