ธรรมนัส พรหมเผ่า : เพื่อนร่วม ครม. โยน ธรรมนัส แจงเองคดียาเสพติด มั่นใจไม่กระทบภาพรัฐบาล
นายกรัฐมนตรีแสดงท่าทีไม่สบอารมณ์นัก หลังสื่อออสเตรเลียรายงานข่าว ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า รมช. เกษตรและสหกรณ์ สังกัดพรรคพลังประชารัฐ (พปชร.) เคยติดคุก 4 ปี จากคดีลักลอบนำเฮโรอีนเข้าซิดนีย์ ขณะที่นักข่าวออสเตรเลียเผยขุดคุ้ยคดี เพราะเป็นคนที่ "ประวัติน่าสนใจ"
ทีมข่าวสืบสวนสอบสวนของซิดนีย์มอร์นิงเฮรัลด์อ้างว่ามีเอกสารที่ยืนยันได้ว่า ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ถูกจำคุกตั้งแต่เดือน เม.ย. 2536 - เม.ย. 2540 พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และ รมว.กลาโหม กล่าวภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า เรื่องคดีความต่าง ๆ จะไม่พูดแล้ว เพราะมีการชี้แจงมาหลายรอบแล้ว ใครพูดอะไรมา แล้วนำไปถามต่อ ๆ กันไป ก็จะไม่จบเสียที อะไรที่ชี้แจงแล้วก็ขอให้จบ จะไม่ตอบเรื่องเหล่านี้อีก "ผมถามว่ารัฐบาลอื่นไม่มีหรือ ก็มีตำหนิทุกรัฐบาล เพียงแต่กฎหมายเขียนว่าอย่างไร ถ้ากระบวนการตรวจสอบหรือกระบวนการยุติธรรมยังไม่เสร็จสิ้น ก็ต้องรอผลตรงโน้น วันนี้ที่เข้ามาก็มีการตรวจสอบคุณสมบัติกันหมดแล้ว ดังนั้นถ้าจะผิดหรืออะไรต่าง ๆ ก็มีผลย้อนหลังไปทุกเรื่อง รวมถึงคดีที่ค้างคาอยู่ คนที่พูดก็ไปย้อนกลับดูรัฐบาลที่ผ่านมามีปัญหาบ้างหรือไม่ ก็มีปัญหาทุกคนถึงเวลาก็อ้างแบบที่ผมอ้าง และถึงเวลาเมื่อตัดสินว่าผิด ก็บอกว่าไม่เป็นธรรมอีก แต่ผมไม่เคยทำแบบนั้น" นายกรัฐมนตรีกล่าว ขณะที่บรรดาเพื่อนร่วม ครม. ต่างชิ่งให้ ร.อ. ธรรมนัส เป็นผู้เคลียร์ปัญหาด้วยตัวเอง พล.อ. ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า เป็นเรื่องของ ร.อ. ธรรมนัส ที่จะต้องไปดำเนินการแก้ไขปัญหา แต่ "คดียาเสพติดของ ร.อ. ธรรมนัส เป็นเรื่องเก่า ซึ่ง ร.อ. ธรรมนัส ก็บอกว่าเคลียร์เรียบร้อยแล้ว เชื่อว่าจะไม่ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของรัฐบาล เพราะเป็นเรื่องของคน ๆ เดียว ซึ่งไม่ได้เกี่ยวข้องกับประเทศไทย และที่สำคัญเขาก็มีการปล่อยตัวมาแล้ว" เช่นเดียวกับ นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีด้านกฎหมาย ผู้เคยออกมาการันตีก่อนหน้านี้ว่า ร.อ. ธรรมนัส ไร้ปัญหาขาดคุณสมบัติการเป็นรัฐมนตรีในรัฐบาล "ประยุทธ์ 2" มาวันนี้ รองนายกฯ กล่าวว่า คงต้องให้ ร.อ. ธรรมนัสเป็นคนพูด เพราะเป็นเรื่องของเขา ส่วนตัวไม่ทราบข้อมูล รวมถึงข้อกฎหมายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่ง ร.อ. ธรรมนัส รู้ข้อมูลดีอยู่ ส่วน พล.อ. อนุพงษ์ เผ่าจินดา รมว. มหาดไทย กล่าวว่า ทราบเท่าที่อ่านข่าวจากสื่อ โดยเชื่อว่า ร.อ. ธรรมนัสจะชี้แจงสังคมให้เข้าใจเอง นักข่าวออสเตรเลียเผย รมช. เกษตรฯ ไม่ปฏิเสธข้อมูล แต่ตัดพ้อว่าตัวเองโชคร้าย นายไมเคิล รัฟเฟิลส์ ผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์ซิดนีย์มอร์นิงเฮรัลด์ ซึ่งเป็นผู้ขุดคุ้ยและรายงานข่าวคดียาเสพติดที่มี ร.อ. ธรรมนัส เป็นจำเลย ยืนยันกับบีบีซีไทยว่าสาเหตุที่กองบรรณาธิการเลือกนำเสนอข่าวนี้ เพราะเหตุการณ์เกิดขึ้นที่ออสเตรเลีย อีกทั้ง ร.อ. ธรรมนัส ยังมีตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีและเป็นบุคคลสาธารณะที่มี "ประวัติน่าสนใจ" เขาอธิบายต่อว่า วัตถุประสงค์ของรายงานชิ้นนี้ก็เพื่อตรวจสอบสิ่งที่ ร.อ. ธรรมนัส เคยชี้แจงเกี่ยวกับคดีนี้ ซึ่งเมื่อตรวจสอบกับเอกสารของตำรวจและศาลออสเตรเลีย พบว่ามีบางส่วนที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง นายรัฟเฟิลส์ย้ำว่า ไม่มีใครอยู่เบื้องหลังการขุดคุ้ยเรื่องนี้และไม่ได้มีเจตนาทำลายชื่อเสียงของ ร.อ. ธรรมนัสตามที่เขากล่าวหา "เมื่อนำคำให้สัมภาษณ์ของ ร.อ. ธรรมนัส ในช่วงที่ผ่านมาเทียบกับข้อมูลที่เราได้จากเอกสารของตำรวจและศาล เราพบว่ามีบางส่วนไม่ตรงกัน และในฐานะที่เป็นบุคคลสาธารณะ ผมว่าสื่อมวลชนสามารถทำหน้าที่ตรวจสอบเขาได้" นายรัฟเฟิลส์กล่าว ส่วนที่ ร.อ. ธรรมนัสบอกว่าสื่อออสเตรเลียที่นำเสนอข่าวนี้เป็น "สื่ออวตาร" นั้น นายรัฟเฟิลส์บอกว่าเขาเองก็ไม่ค่อยเข้าใจเหมือนกันว่าสื่ออวตารนั้นหมายถึงอะไร "ก่อนการตีพิมพ์ เราติดต่อ ร.อ. ธรรมนัส ไปแล้วว่าเราจะตีพิมพ์รายงานนี้ โดยส่งคำถามให้ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ซึ่งเขาไม่ได้ปฏิเสธข้อมูลที่เรามี และยืนยันในสิ่งที่เขาเคยแถลงข่าวไปแล้วว่าคดีนี้เป็นเพียงเรื่องโชคร้ายที่เกิดขึ้นกับเขา" สำหรับประเด็นที่ ร.อ. ธรรมนัสบอกว่า ข้อมูลที่อยู่ในรายงานข่าวนั้นเป็นเพียง pre-sentence หรือบันทึกปากคำก่อนมีคำพิพากษาศาลนั้น ผู้สื่อข่าวซิดนีย์มอร์นิงเฮรัลด์ยอมรับว่าเอกสารส่วนหนึ่งที่ได้มาเป็นบันทึกปากคำก่อนมีคำพิพากษาจริง แต่อีกส่วนหนึ่งก็มาจากคำพิพากษาของศาลด้วย ซึ่งได้ตัดสินจำคุก ร.อ. ธรรมนัส เป็นเวลา 6 ปี โดยต้องรับโทษอย่างน้อยเป็นเวลา 4 ปี ถึงจะยื่นคำร้องขอทำทัณฑ์บนได้ นายรัฟเฟิลส์อธิบายว่า เขาและบรรณาธิการข่าวสืบสวนสอบสวนคือนายไมเคิล อีแวนส์ ได้ข้อมูลจากแฟ้มเอกสารข่าวเก่าที่เคยตีพิมพ์ และเอกสารจากศาลที่มีกว่า 100 หน้า "ร.อ. ธรรมนัสถูกจำคุกตั้งแต่เดือน เม.ย. 2536 และพ้นโทษเมื่อวันที่ 14 เม.ย. 2540 ซึ่งเรามีเอกสารทางการที่ยืนยันเรื่องนี้ได้ สิ่งหนึ่งที่เขาพูดถูกต้องตามความจริงจากการรายงานของศาลคือ เขาไม่ได้เป็นผู้ขาย ผลิต หรือนำเข้าเฮโรอีน แต่เขาเป็นผู้มีส่วนรู้เห็นและส่วนร่วมกับปฏิบัติการนี้จริง ๆ" เมื่อบอกให้ไปถามศาล เราก็ไปถาม ก่อนหน้านี้ ซิดนีย์มอร์นิงเฮรัลด์ได้เปิดเผยถึงวิธีติดตามสืบค้นประวัติอาชญากรรมของ ร.อ. ธรรมนัส ในบทความที่ชื่อว่า "กฤตภาคข่าวที่ยืนยันว่านักการเมืองอาชญากรพูดโกหก" (The newspaper clipping that confirmed a criminal politician was bluffing) บทความดังกล่าวระบุว่า กฤตภาคข่าวหรือข่าวที่ตัดจากหนังสือพิมพ์ชิ้นหนึ่ง ซึ่ง SMH เก็บรักษาไว้ในฐานข้อมูล ได้นำไปสู่การค้นพบเอกสารที่ใช้ในการพิจารณาคดีของศาลแขวงรัฐนิวเซาท์เวลส์เมื่อกว่า 26 ปีก่อน โดยเอกสารเหล่านี้ยืนยันว่า ร.อ. ธรรมนัส เคยต้องโทษจำคุกเป็นเวลา 4 ปีในเรือนจำออสเตรเลีย ก่อนถูกเนรเทศในปี พ.ศ. 2540 เนื่องจากความผิดฐานสมรู้ร่วมคิดกับพวก ลักลอบนำเข้าและค้าเฮโรอีน ซึ่งข้อมูลนี้ตรงกันข้ามกับสิ่งที่ ร.อ. ธรรมนัสได้เคยแถลงต่อสาธารณชน ผู้สื่อข่าวของ SMH บอกว่า สาเหตุที่พวกเขาลงมือสืบค้นประวัติอาชญากรรมของ ร.อ. ธรรมนัสนั้น เป็นเพราะ รมช. คนดังได้เคยกล่าวท้าทายเอาไว้ โดย ร.อ. ธรรมนัสท้าให้ผู้ที่อยากรู้ความจริงเกี่ยวกับคดีในอดีตดังกล่าว ไปสอบถามกับศาลยุติธรรมของออสเตรเลียได้ทุกเมื่อว่าสิ่งที่เขาพูดเป็นความจริงหรือไม่ "เราก็เลยไปถาม (ศาล)" บทความดังกล่าวระบุ ในตอนแรกผู้สื่อข่าวของ SMH ไม่สามารถจะค้นหาข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ ร.อ. ธรรมนัสจากฐานข้อมูลของศาลได้ เนื่องจากเขาเปลี่ยนชื่อและนามสกุลของตัวเองหลายครั้ง ทำให้การยื่นคำร้องต่อศาลแขวงรัฐนิวเซาท์เวลส์เพื่อขอดูข้อมูลประวัติของ "ธรรมนัส พรหมเผ่า" ไม่ประสบความสำเร็จ เนื่องจากไม่พบข้อมูลใด ๆ เกี่ยวกับบุคคลที่ใช้ชื่อนี้ ผู้สื่อข่าวของ SMH จึงขอให้บรรณารักษ์ประจำห้องสมุดของสำนักพิมพ์ ค้นหากฤตภาคข่าวทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับคดียาเสพติดและการเนรเทศนักโทษต่างชาติที่เกิดขึ้นในช่วงกลางทศวรรษ 1990 พวกเขาได้พบกฤตภาคข่าวเล็ก ๆ ชิ้นหนึ่ง ซึ่งมีเนื้อหาข่าวที่สั้นเพียง 3 ประโยคเท่านั้น โดยเป็นข่าวที่ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์เดอะเฮรัลด์ (The Herald) ฉบับวันที่ 16 เม.ย. 2536 โดยมีใจความว่า "ชายชาวออสเตรเลีย 2 คน และชาวไทยอีก 2 คน เข้ารับการพิจารณาคดีในศาลท้องถิ่นกลางเมื่อวานนี้ หลังจากตำรวจยึดเฮโรอีนที่มีความบริสุทธิ์สูงมูลค่า 4.2 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลียได้จากโรงแรมแห่งหนึ่งในนครซิดนีย์ โดยสำนักงานตำรวจกลางออสเตรเลียได้ตั้งข้อหากับนายแซม คาลาบรีส อายุ 38 ปี จากหาดบอนได, นายมาริโอ คอนสแตนติโน อายุ 46 ปี จากเมืองร็อกเดล, รวมทั้งนายศรศาสตร์ เทียมทัศน์ อายุ 39 ปี และนายมนัส โบพรหม อายุ 27 ปี จากกรุงเทพมหานคร ว่ามีความผิดฐานสมรู้ร่วมคิดกันนำเข้าเฮโรอีน 3.2 กิโลกรัม ผู้พิพากษาบอยด์ เคลียรี ได้สั่งควบคุมตัวคนทั้งสี่ไว้ชั่วคราว จนกว่าจะถึงวันที่ 27 พ.ค." ข่าวดังกล่าวปรากฏชื่อ "มนัส โบกพรหม" (Manat Bophlom) ซึ่งใกล้เคียงกับชื่อ-สกุลของ ร.อ. ธรรมนัสในปัจจุบันเป็นอย่างมาก ทั้งอายุของเจ้าตัว สถานที่ วันเวลาที่ถูกจับกุม ล้วนตรงกับกรณีที่ผู้สื่อข่าวกำลังค้นหาทั้งสิ้น เมื่อยื่นคำร้องต่อศาลอีกครั้งเพื่อขอดูข้อมูลประวัติของ "มนัส โบพรหม" คราวนี้ผู้สื่อข่าวของ SMH ไม่ผิดหวัง เพราะพบแฟ้มเอกสารของศาลที่เกี่ยวข้องกับบุคคลชื่อดังกล่าวอยู่ แต่เจ้าหน้าที่ศาลต้องใช้เวลาหลายเดือนเพื่อค้นหาและนำเอกสารออกมา เนื่องจากเป็นเอกสารเก่าซึ่งเก็บอยู่ในชั้นที่ลึกมาก ในระหว่างที่รอเอกสารดังกล่าว ผู้สื่อข่าว SMH ได้พยายามตรวจสอบยืนยันเรื่องที่ "มนัส โบพรหม" น่าจะเป็นคนเดียวกันกับ "ธรรมนัส พรหมเผ่า" ต่อไป ซึ่งบังเอิญว่าขณะนั้นนายศรศาสตร์ เทียมทัศน์ ผู้ที่ถูกจับกุมตัวพร้อมกับนายมนัสเมื่อ 26 ปีก่อน ได้ออกมากล่าวยืนยันถึงประวัติของ ร.อ. ธรรมนัส ว่าถูกต้องตรงกับที่เจ้าตัวแถลงไปแล้วทุกประการ การที่นายศรศาสตร์ออกมาเป็นพยานถึงเรื่องในอดีตให้กับ ร.อ. ธรรมนัส แสดงว่าทั้งสองมีความเกี่ยวข้องโยงใยกันในคดีค้ายาเสพติดที่ออสเตรเลียอย่างไม่ต้องสงสัย เมื่อแฟ้มเอกสารที่ศาลใช้พิจารณาคดีมาถึงมือนักข่าว SMH ในที่สุด พวกเขาพบว่านายมนัสเกิดวันเดือนปีเดียวกันกับ ร.อ. ธรรมนัส ทั้งยังมีประวัติการฝึกทหารเหมือนกัน จ้างทนายคนเดียวกัน และมีพี่ชายต่างมารดาคนเดียวกันคือนายศรศาสตร์ ยิ่งไปกว่านั้น เอกสารชี้ชัดว่านายมนัสเคยต้องโทษจำคุก 4 ปี ในเรือนจำพาร์กลี (Parklea) ชานนครซิดนีย์ ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกันกับที่ ร.อ. ธรรมนัสอ้างว่า เขาใช้ชีวิต "อย่างคนทั่วไป" ระหว่างอยู่ที่ต่างประเทศเมื่อหลายสิบปีก่อน บทความนี้ระบุว่า หาก "มนัส" และ "ธรรมนัส" คือบุคคลเดียวกันจริง รมช. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์คนปัจจุบัน คงจะต้องพบกับปัญหาใหญ่ เพราะบันทึกปากคำในแฟ้มเอกสารนี้ระบุชัดว่า มนัสได้ให้การรับสารภาพว่าเขาเป็นผู้บงการค้ายาเสพติดจริง เผยแฟ้มประวัติ ธรรมนัส ใน ป.ป.ส. ยืนยันติดคุก 3 ปี ข้อถกเถียงเรื่อง "ข้อหา" และ "ระยะเวลา" ในการถูกจองจำที่ประเทศออสเตรเลียของ ร.อ. ธรรมนัส เกิดขึ้น หลังสื่อออสเตรเลียเผยแพร่บทความชื่อว่า "จากอาชญากรสู่รัฐมนตรี: เปิดโปงกรณีนักการเมืองต้องโทษจำคุกในคดีค้ายาเสพติด" (From sinister to minister: politician's drug trafficking jail time revealed) เมื่อ 9 ก.ย. 2562 โดยอ้างถึงเอกสารจากแฟ้มของศาลแขวงรัฐนิวเซาท์เวลส์ ที่ระบุชัดว่า ร.อ. ธรรมนัสมีบทบาทเป็น "ผู้บงการคนสำคัญในการลักลอบขนยาเสพติด" ก่อนถูกตัดสินให้จำคุก 4 ปี ขณะที่เจ้าตัวเคยยืนยันต่อสื่อมวลชนไทยเมื่อ 11 ก.ค. 2562 ว่าถูกจองจำเพียง 8 เดือน จากความผิดลหุโทษ ฐานไม่แจ้งเบาะแสการค้ายาเสพติดกับเจ้าหน้าที่เท่านั้น ร.อ. ธรรมนัส พรหมเผ่า มักรับบท "มือประสาน" คอยเคลียร์ปัญหาขัดแย้งกับทุกฝ่าย ตั้งแต่พรรคร่วมรัฐบาล ยันคนในพรรค พปชร. ด้วยกันเอง นอกจากข้อมูลที่ปรากฏในสื่อออสเตรเลีย บีบีซีไทยตรวจสอบพบข้อมูลในลักษณะเดียวกันนี้ถูกเผยแพร่ในสื่อมวลชนไทยเมื่อ 21 ปีก่อน โดยหนังสือพิมพ์มติชนรายงานข่าวเมื่อ 3 ก.ย. 2541 โดยอ้างเอกสารแจ้งประวัติ ร.อ. มนัส จัดทำโดยสำนักงานคณะกรรมการปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส. ชื่อขณะนั้น) ส่งถึงกองปราบปรามฯ เพื่อประโยชน์ในการคลี่คลายคดีอุ้มฆ่านายพูลสวัสดิ์ จิราภรณ์ หรือ "ด๊อกเตอร์บอส" ผู้เชี่ยวชาญสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ซึ่งมีชื่อ ร.อ. มนัส เป็นหนึ่งในผู้ต้องหา เอกสารที่จัดทำโดย ป.ป.ส. ระบุว่า เมื่อวันที่ 14 เม.ย. 2536 ที่เมืองซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย เจ้าหน้าที่ปราบปรามยาเสพติดประเทศออสเตรเลียได้จับกุม ร.อ. มนัส ในนาม นายมนัส โบพรหม นายเทียมทัศน์ และชายชาวอิตาเลียน ฐานลักลอบนำเฮโรอีน 3.5 กิโลกรัมเข้าประเทศ ปรากฏว่าในตัวนายมนัส พบบัตรข้าราชการกองทัพเรือ ระบุชื่อ ร.ท. ยุทธภูมิ โมพรหม ด้วย ต่อมา ร.อ. มนัส ถูกศาลประจำเมืองซิดนีย์จำคุกเป็นเวลา 3 ปี เมื่อครบกำหนดได้ถูกส่งตัวกลับประเทศไทยในวันที่ 14 เม.ย. 2540 ต่อมา ร.ท. ยุทธภูมิ ได้เปลี่ยนชื่อเป็น มนัส และ พชร ตามลำดับ พ.ต.ท. จรุงวิทย์ ภุมมา เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ในฐานะอดีต รอง ผกก. 3 ป. หนึ่งในทีมคลี่คลายคดีอุ้มฆ่า "ด๊อกเตอร์บอส" เมื่อปี 2541 กล่าวยอมรับกับบีบีซีไทยว่า เป็นหนึ่งในทีมพนักงานสอบสวนของกองปราบปรามในเวลานั้น และ "เคยได้ยินคนเขาพูดกันเรื่องออสเตรเลีย แต่ไม่ได้อยู่ในสำนวนนี้นะครับ" ผู้สื่อข่าวถามว่า พอระบุได้หรือไม่ว่าศาลออสเตรเลียพิพากษาให้จำคุก ร.อ. ธรรมนัสเป็นเวลา 4 ปี หรือ 8 เดือนกันแน่ พ.ต.ท. จรุงวิทย์กล่าวว่า "จำไม่ได้จริงๆ เพราะมันนานมากแล้ว" เมื่อเดือน ก.ค. ที่ผ่านมา ร.อ. ธรรมนัส เคยชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีตกเป็น "ผู้ต้องหาร่วม" คดีสังหารด๊อกเตอร์ว่า ได้ต่อสู้คดีตั้งแต่ปี 2541 ถูกคุมขังในเรือนจำนาน 3 ปี 1 เดือน กระทั่งปี 2544 จึงได้รับการประกันตัวแล้วออกมาสู้คดีข้างนอก สุดท้ายในปี 2547 ศาลได้ยกฟ้อง อัยการไม่อุทธรณ์ คดีจึงจบไป