จากยาเคสู่ไตรโซเดียมฟอสเฟต เกิดอะไรในเกือบสองสัปดาห์ หลังยึดสารคล้ายยาเสพติดล็อตใหญ่
12 วันหลัง ป.ป.ส.กระทรวงยุติธรรม ตรวจยึดของกลางที่ตรวจสอบเบื้องต้นพบว่าเป็นสารเสพติดเคตามีน หรือยาเค ล็อตใหญ่กว่า 11 ตัน นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ออกมายอมรับความผิดพลาดในเรื่องผลตรวจว่าเป็นเพราะหน่วยงานของกระทรวงยุติธรรม "ขาดความรู้ทางวิชาการ" หลังการสุ่มตรวจทางวิทยาศาสตร์ยืนยันซ้ำว่าเป็นสารไตรโซเดียมฟอสเฟต ไม่ใช่ยาเค
ป.ป.ส.คาดว่าจะใช้เวลาอีก 3 สัปดาห์ จะรู้ผลการตรวจสอบของกลางที่เหลือทั้งหมด "มันเป็นสารตัวใหม่ที่ ป.ป.ส. ไม่เคยเจอว่าเป็นสีม่วง มาเจอครั้งนี้ก็พากันเข้าใจผิดกันไปทั้งหมด" นายสมศักดิ์ กล่าว ในการแถลงข่าวที่กระทรวงยุติธรรมที่ล่าช้ากว่ากำหนดกการ 30 นาที โดยเปิดการแถลงข่าวด้วยประเด็นการตั้งคณะทำงานเพื่อตรวจสอบการให้ข้อมูลทางโซเชียลมีเดียที่พาดพิงบุคคลอื่น การตรวจยึดของกลางสารเสพติดครั้งใหญ่ในไทยเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 12 พ.ย. โดยเจ้าหน้าที่ป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) และตำรวจท้องที่ เข้าตรวจยึดสารเสพติดจำนวน 11.5 ตัน ภายในโกดังแห่งหนึ่งใน อ.บางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา ภายหลังมีการขยายผลสืบสวนจากทางการไต้หวันที่จับกุมขบวนการส่งออกสารเสพติดเคตามีนกว่า 300 กิโลกรัม จากประเทศไทย ตำรวจพิสูจน์หลักฐานเจาะกระสอบจำนวนหนึ่งเพื่อตรวจสอบวัตถุภายใน พบว่าเป็นสารเคตามีน หรือยาเค วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภท 2 หลังจากใช้ชุดตรวจทดสอบเบื้องต้นให้ผลเป็นสีม่วง บ่งชี้ว่าเป็นสารเสพติด ทว่าในวันที่ 21 พ.ย. นายวิชัย ไชยมงคล เลขาธิการ ป.ป.ส. เปิดเผยว่า จากการตรวจสอบจากห้องวิทยาศาสตร์ในตัวอย่างที่สุ่มตรวจกว่า 60 กระสอบ จาก 475 กระสอบ พบว่าสารที่พบเป็นสารไตรโซเดียมฟอสเฟตไม่ใช่สารเคตามีนตามที่ผลตรวจสอบเบื้องต้นบ่งชี้ วันนี้ (24 พ.ย.) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ระบุว่ายังมีสารอีกจำนวน 406 กระสอบ ที่ยังไม่ได้ตรวจสอบว่าเป็นสารอะไร แต่ได้สั่งการให้ 3 หน่วยงาน ได้แก่ ป.ป.ส. สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ (พฐ.) และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เก็บตัวอย่างทั้งหมดภายในวันนี้เพื่อนำไปตรวจวิเคราะห์ ขณะที่ ป.ป.ส. นำสื่อมวลชนตรวจสอบสารเคมีของกลางอีกครั้งในวันนี้ และแจ้งว่าผลตรวจสอบทั้งหมดจะใช้เวลา 3 วัน ความผิดพลาดในการระบุว่าทางการไทยตรวจยึดยาเคครั้งใหญ่ที่สุดได้ ทำให้หลายหน่วยงานตกเป็นเป้าถูกวิพากษ์วิจารณ์ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กล่าวว่าได้ตั้งคณะทำงานเพื่อตรวจสอบผู้ที่ให้ข่าวที่สับสนเชื่อมโยงกับบุคคลต่าง ๆ ทำให้เกิดความเสียหาย "ไม่ได้กลั่นแกล้งใคร เพราะสิ่งที่เป็นผลกระทบต่อกระทรวงยุติธรรมและ ป.ป.ส. ถึงแม้จะเกิดจากภาควิชาการที่เป็นวิทยาศาสตร์ แต่ว่าการสร้างความสับสนและเชื่อมโยงทำให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลอื่น เป็นสิ่งที่ไม่สมควรอย่างยิ่งที่นำไปบิดเบือนข้อเท็จจริง" นายสมศักดิ์ ระบุ เกิดอะไรขึ้นบ้างในช่วงเวลาเกือบสองสัปดาห์ ภายหลังการตรวจยึดของกลางล็อตใหญ่ เจอสารอะไรบ้างในของกลางที่ตรวจยึดได้ จนถึงขณะนี้ สารที่ ป.ป.ส.ยืนยันว่าตรวจพบ คือ สารไตรโซเดียมฟอสเฟต ที่สุ่มตรวจตัวอย่างในกระสอบสารกว่า 60 กระสอบ ส่วนอีก 406 กระสอบ ยังไม่ทราบผลว่าเป็นสารอะไร น.ส.กัญญนันท์ คงภัสนิธีโรจน์ ผอ. สถาบันวิชาการและตรวจพิสูจน์ยาเสพติด ป.ป.ส. กล่าวในวันนี้ (24 พ.ย.) ว่าในการตรวจสอบด้วยชุดทดสอบเบื้องต้นเมื่อวันที่ 12 พ.ย. ป.ป.ส. ได้ขอความร่วมมือตำรวจพิสูจน์หลักฐาน ใช้ชุดทดสอบอีกชุดหนึ่ง ซึ่งให้ผลบวกที่บ่งชี้ว่าเป็นสารเสพติด เช่นเดียวกับการตรวจสอบด้วยชุดทดสอบเบื้องต้นของ ป.ป.ส. น.ส.กัญญนันท์ กล่าวว่าโดยทั่วไปหากเป็นการตรวจพิสูจน์เบื้องต้น ผลวิเคราะห์จะออกมาเป็นกลุ่ม ๆ กลุ่มสารเสพติดเคตามีนจะให้ผลเป็นสีม่วง ส่วนสารเคมีอื่น หากมีโครงสร้างของสารคล้ายกันก็มีโอกาสเป็นสีม่วงได้เช่นกัน ซึ่งมีสารอยู่ 2-3 ชนิดที่มีการประกาศไว้อยู่แล้วว่าเข้าข่ายในกลุ่มนี้ ในระหว่างการชี้แจงกับสื่อมวลชน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กล่าวเสริมขึ้นมาว่า ในส่วนของสารไตรโซเดียมฟอสเฟต "ยังไม่ได้มีการประกาศว่าการทดสอบจะให้ผลออกมาเป็นสีม่วง" "ส่วนที่เป็นปัญหา การตรวจสอบภาคสนาม ชุดตรวจสอบเบื้องต้น (Test kit) ของ ป.ป.ส. ตรวจสอบสารที่อยู่ในโกดังที่บางปะกง ปรากฏออกมาเป็นสีม่วงทำให้เข้าใจว่าเป็นเคตามีนไฮโดรคลอไรด์ ซึ่งเป็นสารเสพติด ทำให้พวกเราเข้าใจไปตามนั้น และเป็นสิ่งที่ ป.ป.ส.ไม่เคยพบมาก่อนว่าไตรโซเดียมฟอสเฟตเป็นสีม่วง จึงทำให้เกิดความเข้าใจผิด" นายสมศักดิ์ กล่าว จะมีการขยายผลอย่างไรกับขบวนการยาเสพติด เลขาธิการ ป.ป.ส. บอกว่าต้องมีการพิสูจน์ก่อนว่าสารที่เหลือเป็นสารอะไร ส่วนคดีความนั้น ป.ป.ส.จะประสานกับตำรวจต่อไป อย่างไรก็ดี การตรวจยึดของกลางครั้งนี้ไม่พบผู้ต้องหาทำให้ไม่มีบุคคลที่เจ้าหน้าที่สามารถขยายผลได้ทันที อีกทั้งยังเป็นคดีระหว่างประเทศ ที่ตามประมวลกฎหมายอาญา กำหนดอำนาจในการสอบสวนเป็นของอัยการสูงสุด พนักงานสอบสวนไม่มีอำนาจในการสอบสวนได้ในทันที ป.ป.ส. ต้องไปยื่นพยานหลักฐานให้กับตำรวจปราบปรามยาเสพติด ซึ่งต้องรวบรวมเรื่องเสนอให้อัยการสูงสุด และจะสอบสวนได้ต่อเมื่ออัยการสูงสุดมีคำสั่งแต่งตั้งพนักงานสอบสวนเป็นที่เรียบร้อย ส่วนข้อวิจารณ์จากสาธารณะที่ตั้งคำถามว่าเหตุใดจึงไม่จับกุมผู้เช่าโกดัง หรือผู้ที่เกี่ยวข้องกับการขนส่ง เลขา ป.ป.ส. บอกว่ากรณีนี้ "ไม่ใช่ความผิดซึ่งหน้า ตามกฎหมายการจับกุม ต้องมีความผิดซึ่งหน้า แม้รู้ตัวก็ต้องรวบรวมพยานหลักฐานเสียก่อน พยานหลักฐานจากไต้หวัน เลขาธิการ ป.ป.ส. ระบุว่าการสืบสวนขณะนี้พบในเบื้องต้นแล้วว่าใครเป็นผู้นำสารเสพติดออกจากไทยไปสู่ไต้หวัน และยังถือว่าการสืบสวนสารที่ตรวจยึดได้เป็นคดีเดียวกันที่เชื่อมโยงกับการตรวจจับที่ไต้หวัน ป.ป.ส. มีพยานหลักฐานเป็นเอกสาร รวมถึงผู้ต้องสงสัยที่เชื่อมโยงกับขบวนการนอกประเทศ ทั้งนี้ ไต้หวันยืนยันชัดเจนว่าสารที่จับกุมได้ 300 กิโลกรัม เป็นสารเคตามีน ซึ่งทางการไทยกำลังอยู่ระหว่างการดำเนินการขอหลักฐานพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์เพื่อยืนยันอีกครั้ง ไตรโซเดียมฟอสเฟต ผลิตในประเทศไทยได้หรือไม่ เลขาธิการ ป.ป.ส. ไม่ยืนยันว่าเป็นสารที่ผลิตในไทยได้หรือไม่ เขาบอกว่า "ผมทำงานมาสามสิบปี ผมยังไม่เคยเจอสารตัวนี้" เลขาธิการ ป.ป.ส. กล่าวด้วยว่าไตรโซเดียมฟอสเฟต ไม่ใช่สารเสพติดผิดกฎหมาย มั่นใจได้อย่างไรกับการตรวจสอบ เลขาธิการ ป.ป.ส. ยืนยันกระบวนการตรวจสอบในห้องปฏิบัติการว่าดำเนินการร่วมกัน 3 หน่วยงาน ได้แก่ ป.ป.ส. สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เก็บตัวอย่างตรวจพร้อมกัน และยินดีให้นักวิชาการภายนอกขอตัวอย่างสารไปตรวจได้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กล่าวด้วยว่า กระทรวงได้ประสานงานกับหน่วยงาน และมหาวิทยาลัยหลายแห่ง รวมทั้งองค์กรปราบปรามยาเสพติดของสหรัฐฯ ให้จัดสัมนาทางปฏิบัติการภายในสัปดาห์หน้าเพื่อปรับแนวทางการตรวจสอบทั้งภาควิชาการและภาคปฏิบัติให้ชัดเจนขึ้น การขนย้ายของกลาง ในการแถลงข่าววันนี้ นายสมศักดิ์ ยังได้สั่งการให้ ป.ป.ส. เร่งชี้แจงการขนย้ายของกลางทั้งหมดให้ชัดเจนภายในวันพรุ่งนี้ หลังถูกตั้งคำถามเกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายของกลาง ก่อนหน้านี้ เว็บไซต์ไทยรัฐออนไลน์รายงานว่า นายปฤณ เมฆานันท์ ผอ.ส่วนสกัดกั้นยาเสพติดท่าอากาศยานและท่าเรือ กล่าวว่าการขนย้ายของกลางทั้งหมด มีหน่วยงานที่ร่วมขนย้ายทั้งตำรวจ ป.ป.ส. โดยนำขึ้นรถ 2 คัน ออกจากโกดังในเวลา17.00 น. ไปถึงยัง ป.ป.ส.ภาค 1 เวลา20.00 น. มีรถนำและรถปิดท้าย และมี ผู้อำนวยการควบคุมการขนย้ายตลอดเวลา ซึ่งเสร็จสิ้นในเวลา 23.00 น. วันที่ 12 พ.ย. ขณะนี้ของกลางถูกจัดเก็บที่สำนักงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ภาค 1 หมู่ 3 ต.คูบางหลวง อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี