โควิด-19 : ชาวตุรกีร่วมใจช่วยแมวจรจัดหิวโหยช่วงไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ระบาด
นับตั้งแต่เกิดการระบาดของโรคโควิด-19 โลกโซเชียลมีเดียก็เต็มไปด้วยโพสต์ข่าวลือเกี่ยวกับความเสี่ยงที่แมวอาจเป็นพาหะของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ สร้างความหวาดกลัวว่าเพื่อนสี่ขาเหล่านี้อาจแพร่เชื้อโรคระบาดมาสู่มนุษย์
ร้านอาหารต่าง ๆ ในนครอิสตันบูล ปิดให้บริการในช่วงที่โรคโควิด-19 ระบาด ทำให้เหล่าแมวจรจัดในเมืองขาดแหล่งอาหารประทังชีวิต ทว่าในตุรกี กลับมีโพสต์ทางโซเชียลมีเดียเกี่ยวกับแมวเหมียวที่แตกต่างออกไป ในภาวะที่เมืองต่าง ๆ ทั่วโลกแปรสภาพไม่ต่างจากเมืองร้าง เพราะผู้คนเก็บตัวอยู่ในบ้านตามคำสั่งของทางการเพื่อสกัดกั้นการแพร่ระบาดของโรค ส่งผลให้มีขยะและเศษอาหารตามท้องถนนน้อยลง และทำให้สัตว์จรจัดต่าง ๆ ต้องตกอยู่ในสภาพที่หิวโหย ภาวะเช่นนี้สร้างความเป็นห่วงเป็นใยให้แก่ผู้คนในตุรกี ประเทศที่มีความรักและความเมตตาให้แก่แมวอย่างลึกซึ้ง รัฐบาลยื่นมือช่วยเหลือ เจ้าหน้าที่ของทางการท้องถิ่นนครอิสตันบูลนำอาหารมาให้แมวจรจัดในเมือง แม้รัฐบาลตุรกียังไม่ได้ประกาศใช้มาตรการ "ล็อกดาวน์" ทั่วประเทศ แต่ได้มีคำสั่งจำกัดการเคลื่อนไหวบางส่วนของประชาชน พร้อมแนะนำให้ประชาชนกักตัวเองอยู่ในบ้าน ขณะที่ร้านรวงและธุรกิจต่าง ๆ ก็พากันปิดให้บริการลงชั่วคราว สถานศึกษาต่าง ๆ ได้หยุดทำการเรียนการสอน ส่วนผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี และอายุ 65 ปีขึ้นไปก็ได้รับคำสั่งให้เก็บตัวอยู่ในบ้าน นอกจากจะมีความห่วงใยในสวัสดิภาพของพลเมืองที่เป็นมนุษย์แล้ว กระทรวงมหาดไทยตุรกี ยังเล็งเห็นถึงความยากลำบากของเพื่อนร่วมโลกสี่ขาที่อาศัยอยู่ทั่วทุกมุมเมืองด้วย จึงร้องขอให้ทางการในท้องถิ่นต่าง ๆ ช่วยจัดหาอาหารและน้ำดื่มแก่สัตว์ที่อาศัยอยู่ตามสถานสงเคราะห์ สวนสาธารณะ และแหล่งอยู่อาศัยอื่น ๆ เมืองแห่งแมว คำสั่งจัดหาอาหารเลี้ยงสัตว์จรจัดของทางการตุรกี ยังครอบคลุมถึงเหล่าสุนัขจรจัดด้วย แต่ดูเหมือนว่าแมวจรจัดจะได้รับความเมตตามาเป็นอันดับต้น ๆ ในหัวใจของชาวตุรกี โดยเฉพาะในนครอิสตันบูล ข้อมูลจากสถานพยาบาลสัตว์ของทางการนครอิสตันบูล ระบุว่า ปัจจุบันมีแมวจรจัดราว 125,000 ตัวอยู่ในอดีตเมืองหลวงของจักรวรรดิออตโตมันแห่งนี้ ด้วยเหตุนี้จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่จะเห็นชาวเมืองอิสตันบูลสร้างที่พักชั่วคราวพร้อมวิวอันงดงามของช่องแคบบอสพอรัสให้แก่เหล่าแมวไร้บ้าน แมวจรจัดกับบ้านพักชั่วคราวพร้อมวิวอันงดงามของช่องแคบบอสพอรัส ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ส่งผลต่อแมวหรือไม่ เมื่อเร็ว ๆ นี้ นักวิทยาศาสตร์ได้เตือนให้คนรักแมวกักบริเวณแมวเหมียวของตนเองให้อยู่แต่ในบ้านหรือตัวอาคารที่ปิดมิดชิด อย่าเพิ่งปล่อยให้ออกมาเที่ยวเล่นข้างนอกในช่วงเวลานี้ หลังจากงานวิจัยหลายชิ้นพบหลักฐานเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ว่า แมวสามารถติดเชื้อโรคโควิด-19 จากคน และจะแพร่เชื้อต่อให้แมวด้วยกันเองได้ แมวจรจัดบางตัวมีสภาพอ้วนท้วนสมบูรณ์ไม่ต่างจากแมวบ้านที่มีเจ้าของ ก่อนหน้านี้มีรายงานข่าวว่า แมวตัวหนึ่งที่ประเทศเบลเยียมติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่จากเจ้าของ โดยมันมีผลตรวจหาเชื้อเป็นบวกหนึ่งสัปดาห์หลังจากที่เจ้าของเริ่มมีอาการป่วย นอกจากนี้ก็มีรายงานว่า เสือโคร่งมลายูตัวหนึ่งของสวนสัตว์บรองซ์ในนครนิวยอร์ก ติดเชื้อไวรัสโรคโควิด-19 จากคนเลี้ยงเช่นเดียวกัน อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์ชี้ว่าคนรักแมวและสัตว์เลี้ยงชนิดอื่น ๆ ไม่ควรจะต้องกังวลว่าเชื้อไวรัสจากสัตว์ที่อยู่ใกล้ชิดจะแพร่กลับคืนมายังมนุษย์ เนื่องจากยังไม่เคยพบกรณีที่สุนัขหรือแมวนำเชื้อไวรัสโรคโควิด-19 มาติดต่อคนแม้แต่กรณีเดียว และยังไม่พบหลักฐานใด ๆ ที่บ่งชี้ว่าพวกมันจะสามารถทำเช่นนั้นได้ด้วย แม่พระของแมว ซาฮิกา ยิลมาซ เอาอาหารไปเลี้ยงแมวจรจัดแถวบ้านของเธอนานหลายปี และวันที่ตุรกีต้องเผชิญการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ก็ไม่มีข้อยกเว้น ซาฮิกา ยิลมาซ เอาอาหารไปเลี้ยงแมวจรจัดแถวบ้านของเธอนานหลายปี ไม่เว้นแม้แต่วันที่ตุรกีต้องเผชิญการระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ ซาฮิกา มีอายุ 65 ปี ซึ่งถือเป็นผู้อยู่ในกลุ่มเสี่ยงโรคโควิด-19 ที่รัฐบาลสั่งให้เก็บตัวอยู่ในบ้าน แต่ถึงอย่างนั้น เธอก็ยังออกมาข้างนอกพร้อมกับถุงอาหาร เพื่อให้มั่นใจว่าแมวจรจัดที่เธอคอยหาอาหารให้กินจะไม่ตกอยู่ในสภาพที่หิวโหย แมวถือเป็นสัตว์เลี้ยงยอดนิยมในหมู่คนตุรกี และหลายครั้งก็แทบแยกไม่ออกระหว่างแมวจรจัดกับแมวบ้านที่มีเจ้าของ ผู้ควบคุมประชากรหนู แมวถูกมนุษย์นำมาเป็นสัตว์เลี้ยงครั้งแรกเมื่อราว 9,500 ปีก่อน ในภูมิภาคแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนมีการใช้แมวในการควบคุมประชากรหนูมานานหลายศตวรรษ มีการพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เผยให้เห็นว่า ก่อนที่อิสตันบูลจะตกอยู่ภายใต้การปกครองของชาวเติร์กในปี 1453 เมืองซึ่งเคยถูกปกครองโดยชาวกรีกและโรมันนี้ เคยใช้แมวในการต่อสู้กับหนูที่เป็นพาหะของกาฬโรค แมวจรจัดของตุรกีได้รับอนุญาตให้เข้าออกพื้นที่สาธารณะได้อย่างอิสระ แมวกับศาสนาอิสลาม มีตำนานว่าตอนที่แมวตัวหนึ่งนอนทับเสื้อคลุมของศาสดามูฮัมหมัด พระองค์ทรงเลือกที่จะตัดแขนเสื้อคลุมนั้นออกเพื่อที่พระองค์จะทรงลุกขึ้นไปประกอบศาสนกิจได้โดยไม่รบกวนการนอนของแมว แม้ว่าบรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนาอิสลามจะมีความเห็นเกี่ยวกับตำนานนี้ต่างกันออกไป แต่ในตุรกี นี่ไม่ใช่เรื่องน่ากังขาเลย ชาวมุสลิมส่วนใหญ่มองว่าแมวเป็นสัตว์ที่สะอาด ดังนั้นจึงปล่อยให้พวกมันเข้าไปภายในบ้านเรือน หรือแม้แต่ในมัสยิด ซึ่งห้ามสุนัขย่างกรายเข้าไปโดยเด็ดขาด ด้วยเหตุนี้ เหล่าแมวเหมียวในนครอิสตันบูลจึงถือโอกาสนี้ในการเข้าออกพื้นที่สาธารณะได้โดยอิสระ ซึ่งรวมถึงในรถไฟใต้ดินที่เริ่มจำกัดการให้บริการนับแต่เกิดโรคโควิด-19 ระบาด แมวดาวดัง รูปปั้นเจ้าเหมียว "ทอมบิลี" ในท่านั่งที่เป็นเอกลักษณ์ของมัน แมวจรจัดบางตัวเป็นที่รักและที่รู้จักของผู้คนจำนวนมาก เช่น เจ้าเหมียว "ทอมบิลี" (Tombili) ที่เป็นดาวดังเจ้าถิ่นของย่าน Ziverbey ในนครอิสตันบูล ตอนที่มันตายลง ชาวบ้านในแถบนั้นจึงระดมทุนเพื่อว่าจ้างศิลปินสร้างรูปปั้นที่ระลึกของเจ้าเหมียวจอมตุ้ยนุ้ยตัวนี้ในท่านั่งที่เป็นเอกลักษณ์ของมัน แล้วนำไปติดตั้งบริเวณทางเท้าจุดที่นั่งประจำของมัน สวัสดิภาพสัตว์ แม้แมวจรจัดในตุรกีจะได้รับความรักและความเมตตาจากผู้คนที่นี่ แต่กลุ่มคุ้มครองสวัสดิภาพสัตว์ได้บอกเล่าถึงข้อเท็จจริงที่โหดร้ายที่แมวจรจัดในประเทศนี้ต้องเผชิญ ที่ผ่านมาองค์กรเหล่านี้ได้เรียกร้องให้ทางการเพิ่มงบประมาณช่วยเหลือแมวจรจัด ซึ่งมักมีอายุขัยสั้นกว่าแมวบ้าน รวมทั้งควบคุมประชากรแมวเหล่านี้ด้วยการทำหมัน หลายฝ่ายชี้ว่า ความรักที่คนตุรกีมีให้แมวอาจมากเกินไปและจะต้องควบคุมประชากรแมวจรจัดเหล่านี้อย่างเร่งด่วน เพื่อประโยชน์ของทั้งคนและแมวเอง แต่เมื่อถามชาวเมืองอิสตันบูลว่าพวกเขาอยากให้เมืองของตนเป็นแบบเมืองหลวงประเทศอื่นในยุโรปที่ไม่มีแมวจรจัดให้ได้เห็นตามท้องถนนหรือไม่ หลายคนกลับไม่ต้องการให้เป็นเช่นนั้น พวกเขามองว่าการอยู่ร่วมกันระหว่างมนุษย์กับแมวเป็นธรรมเนียมที่มีมายาวนานในเมืองโบราณแห่งนี้