สาธารณรัฐ : ไทย และ สหราชอาณาจักร คือ 2 ใน 17 ประเทศในโลกที่ยังเป็น “ราชอาณาจักร”
ภายหลังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรครัฐบาล จับมือสมาชิกวุฒิสภาลงมติเลื่อนการพิจารณาข้อเสนอขอแก้ไขรัฐธรรมนูญออกไป 1 เดือน โดยให้ตั้งคณะกรรมาธิการ (กมธ.) พิจารณาร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญก่อนรับหลักการ ผู้ชุมนุมหลายร้อยคนบนถนนหน้ารัฐสภาต่างส่งเสียงร้องแสดงความไม่พอใจ
ความโกรธแค้นบนท้องถนน ได้กลายเป็นการรณรงค์ทางโลกออนไลน์ แฮชแท็ก #RepublicofThailand หรือ สาธารณรัฐไทย ก็ถูกปั่นทางทวิตเตอร์ตั้งแต่กลางดึก 24 ก.ย. เรื่อยมาจนถึงบ่าย 25 ก.ย.รอยเตอร์รายงานว่า มีผู้ใช้งานทวิตเตอร์ติดแฮชแท็กเป็นภาษาอังกฤษว่า กว่า 820,000 ครั้ง และติดอันดับหนึ่งเทรนด์ประเทศไทยบนทวิตเตอร์ ตั้งแต่กลางดึกวันที่ 24 ก.ย. บีบีซีไทย ชวนไปรู้จักความหมายที่ถูกต้องของความหมายของ สาธารณรัฐ ราชอาณาจักร และ คำนำหน้าชื่อประเทศแบบอื่น ๆ พร้อมความหมายจากบทความของราชบัณฑิตยสภา ที่ชื่อว่า "คำนำหน้าชื่อประเทศ" ในจดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน ปีที่ 5 ฉบับที่ 48 พฤษภาคม 2538 โดย ศ.ไพฑูรย์ พงศะบุตร ราชบัณฑิต ได้อ้างอิง "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี และประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ เมืองหลวง มหาสมุทร ทะเล และเกาะ พุทธศักราช 2530" บรรยากาศการชุมนุมหน้ารัฐสภาช่วงค่ำวันที่ 24 ก.ย. 2020 บทความนี้แบ่งคำนำหน้าชื่อประเทศไว้ 8 คำ คือ 1.ราชอาณาจักร (Kingdom) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีกษัตริย์เป็นประมุขของประเทศ ตัวอย่าง เช่น ราชอาณาจักรไทย (Kingdom of Thailand) ราชอาณาจักรเบลเยียม (Kingdom of Belgium) ราชอาณาจักรโมร็อกโก (Kingdom of Morocco)" 2. ราชรัฐ (Principality Grand Duchy) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีประมุขของประเทศ ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าชาย หรือพระราชวงศ์ (Prince หรือ Grand Duke) ตัวอย่างเช่น ราชรัฐอันดอร์รา (Principality of Andorra) ราชรัฐลิกเตนสไตน์ (Principality of Liechtenstein) ราชรัฐโมนาโก (Principality of Monaco) ราชรัฐลักเซมเบิร์ก (Grand Duchy of Luxembourg) 3. รัฐสุลต่าน (Sultanate) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีสุลต่านเป็นประมุขของประเทศ ในขณะนี้มีประเทศที่ใช้คำนำหน้าชื่อนี้เพียงประเทศเดียว คือ รัฐสุลต่านโอมาน (Sultanate of Oman) 4. สาธารณรัฐ (Republic) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีประธานาธิบดีเป็นประมุขของประเทศ ตัวอย่างเช่น สาธารณรัฐสิงคโปร์ (Republic of Singapore) สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ (Republic of the Philippines) สาธารณรัฐฝรั่งเศส (French Republic) จ้าชายโมฮัมเหม็ด บิน ซัลมาน มกุฎราชกุมารแห่งซาอุดีอาระเบีย มีบทบาทเป็น "ผู้ปกครองสูงสุดในทางพฤตินัย" ของซาอุดีอาระเบีย บางประเทศอาจมีคำประกอบชื่ออย่างอื่นกำกับคำว่า สาธารณรัฐ เพื่อบ่งบอกลักษณะการปกครองบางอย่างเพิ่มเติมด้วยก็ได้ เช่นคำว่า สาธารณรัฐประชาชน (People's Republic) สาธารณรัฐสังคมนิยม (Socialist Republic) และสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชน (People's Democratic Republic) มักใช้กับประเทศที่มีระบอบการปกครองแบบสังคมนิยม หรือคอมมิวนิสต์ เช่น สาธารณรัฐประชาชนบังคลาเทศ (People's Republic of Bangladesh) สาธารณรัฐประชาชนจีน (People's Republic of China) สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม (Socialist Republic of Vietnam) สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว (Lao People's Democratic Republic) สาธารณรัฐบางแห่ง มีคำประกอบชื่อที่เน้นความสำคัญของศาสนา หรือเชื้อชาติหลักของประเทศ ตัวอย่างเช่น สาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน (Islamic Republic of Iran) สาธารณรัฐอิสลามปากีสถาน (Islamic Republic of Pakistan) สาธารณรัฐอาหรับซีเรีย (Syrian Arab Republic) สาธารณรัฐอาหรับอียิปต์ (Arab Republic of Egypt) มีประเทศหนึ่งที่ใช้คำนำหน้าชื่อประเทศเป็นพิเศษแตกต่างจากประเทศอื่น ๆ คือ สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา (Cooperative Republic of Guyana) ประเทศนี้ตั้งอยู่ในทวีปอเมริกาใต้ เดิมเป็นอาณานิคมของอังกฤษ มีชื่อว่า บริติช กิอานา (British Guiana) เมื่อได้รับเอกราช ได้ตั้งชื่อประเทศโดยมีคำว่า สาธารณรัฐสหกรณ์ เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศ 5. สหพันธ์สาธารณรัฐ (Federal Republic หรือ Federative Republic) และสมาพันธรัฐ (Confederation) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีการปกครองแบบรัฐรวม คือ แบ่งการปกครองออกเป็นรัฐต่าง ๆ แต่ละรัฐมีรัฐบาลท้องถิ่นปกครองดูแลเป็นอิสระ ในขณะเดียวกันก็มีรัฐบาลกลางดูแลการปกครองส่วนรวมของประเทศ ตัวอย่างเช่น สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมัน (Federal Republic of Germany) สหพันธ์สาธารณรัฐไนจีเรีย (Federal Republic Nigeria) สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล (Federative Republic of Brazil) สมาพันธรัฐสวิส (Swiss confederation) 6. สหรัฐ (United States) และสหภาพ (Union) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีการปกครองแบบรัฐรวมทำนองเดียวกับสหพันธ์สาธารณรัฐ และสมาพันธรัฐ ตัวอย่างเช่น สหรัฐอเมริกา (United States of America) สหรัฐเม็กซิโก (United Mexican States) สหภาพพม่า (Union of Myanmar) ในภูมิภาคเอเชียตะวันตกเฉียงใต้ มีประเทศหนึ่งซึ่งมีการปกครองแบบรัฐรวมประกอบด้วยรัฐเล็ก ๆ ซึ่งมีประมุขในตำแหน่งที่เรียกว่า เอมี (Emir) และเรียกชื่อประเทศว่า สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (United Arab Emirates) คำว่า Emirate ในที่นี้หมายถึงรัฐที่มีเอมีร์เป็นประมุขทำนองเดียวกับรัฐที่มีสุลต่านเป็นประมุข ซึ่งเรียกว่า Sultanate ดังกล่าวมาในข้อ 3 7. สหราชอาณาจักร (United Kingdom) และสหสาธารณรัฐ (United Republic) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่รวมเอาดินแดนซึ่งเคยเป็นอิสระต่อกัน มาเข้าอยู่ใต้การปกครองเดียวกัน หากมีกษัตริย์เป็นประมุขของประเทศก็เรียกว่า สหราชอาณาจักร แต่ถ้ามีประธานาธิบดีเป็นประมุขก็เรียกว่า สหสาธารณรัฐ ตัวอย่างเช่น สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ และไอร์แลนด์เหนือ (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) สหสาธารณรัฐแทนซาเนีย (United Republic of Tanzania) 8. เครือรัฐ (Commonwealth) เป็นคำนำหน้าชื่อบางประเทศเพื่อบ่งบอกว่าเป็นประเทศที่ร่วมอยู่ในเครือจักรภพอังกฤษ ตัวอย่างเช่น เครือรัฐออสเตรเลีย (Commonwealth of Australia) เครือรัฐบาฮามาส (Commonwealth of the Bahamas) เครือรัฐโดมินิกา (Commonwealth of Dominica) ประเทศเหล่านี้เคยเป็นอาณานิคมของอังกฤษมาก่อน เมื่อได้รับเอกราชแล้วยังคงมีความผูกพันร่วมอยู่ในเครือเดียวกัน จึงใช้คำนำหน้าชื่อประเทศว่า Commonwealth ซึ่งย่อสั้นลงจากคำเดิมว่า British Commonwealth "ราชอาณาจักร (Kingdom) เป็นคำนำหน้าชื่อประเทศที่มีกษัตริย์เป็นประมุขของประเทศ พระราชโองการของกษัตริย์สวีเดนนำความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่มาสู่ราชวงศ์ 17 ราชอาณาจักรบนโลก เว็บไซต์ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่าปัจจุบันมีรัฐเอกราชในโลกทั้งสิ้น 195 รัฐ ในจำนวนนี้มีรัฐที่มีชื่อนำหน้าประเทศด้วยคำว่า "ราชอาณาจักร" ทั้งสิ้น 17 รัฐ ได้แก่ บาห์เรน เบลเยียม ภูฏาน กัมพูชา เดนมาร์ก เอสวาตินี จอร์แดน เลโซโท โมร็อกโก เนเธอร์แลนด์ นอร์เวย์ ซาอุดีอาระเบีย สเปน สวีเดน ไทย ตองกา และสหราชอาณาจักร "บาร์เบโดส" ประเทศล่าสุดที่กำลังจะเปลี่ยนไปเป็นระบอบสาธารณรัฐ ประเทศบาร์เบโดส ประเทศเกาะซึ่งตั้งอยู่ด้านตะวันออกสุดของทะเลแคริบเบียน ห่างจากเวเนซุเอลาไปทางตะวันตกเฉียงเหนือกว่า 400 กม. เป็นประเทศล่าสุดที่กำลังจะเปลี่ยนผ่านการปกครองไปสู่การเป็นสาธารณรัฐ บาร์เบโดส เป็นรัฐเอกราชในเครือจักรภพที่ได้รับเอกราชจากอังกฤษเมื่อปี ค.ศ.1966 ทว่ายังคงมีสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่สองแห่งสหราชอาณาจักร เป็นประมุขของรัฐ รัฐบาลบาร์เบโดสประกาศเมื่อวันที่ 16 ก.ย. ที่ผ่านมานี้เองว่า บาร์เบโดสจะปลดควีนพ้นจากการเป็นประมุขของประเทศและเปลี่ยนผ่านประเทศไปสู่การเป็นสาธารณรัฐ โดยกระบวนการทั้งหมดจะสมบูรณ์ในเดือน พ.ย.ปี 2021 อันเป็นปีที่ครบรอบปีที่ 55 ของการได้เอกราชจากอังกฤษ มีอา มอตต์เลย์ นายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของบาร์เบโดส ระบุว่าบาร์เบโดสต้องการประมุขของประเทศที่เป็นชาวบาร์เบโดสอย่างแท้จริง "ถึงเวลาที่เราจะละทิ้งความเป็นประเทศอาณานิคมไว้ในอดีตอย่างเต็มรูปแบบ" รัฐบาลของประเทศเกาะในแคริบเบียนประกาศ สุนทรพจน์ของ มีอา มอตต์เลย์ นายกรัฐมนตรีหญิงของบาร์เบโดส ซึ่งได้รับเลือกตั้งเมื่อปี 2018 และเป็นนายกฯ หญิงคนแรก ระบุว่า บาร์เบโดสต้องการประมุขของประเทศที่เป็นชาวบาร์เบโดสอย่างแท้จริง "นี่คือแถลงการณ์อันแสดงถึงความมั่นใจในตัวตนของเราและสิ่งที่เราสามารถจะบรรลุได้" ด้านพระราชวังบัคกิ้งแฮม ระบุว่า นี่เป็นกิจการภายในของรัฐบาลและประชาชนชาวบาร์เบโดส ขณะที่ผู้สื่อข่าวราชสำนักของบีบีซี รายงานอ้างแหล่งข่าวจากสำนักพระราชวังบัคกิ้งแฮมว่า แนวคิดดังกล่าว ไม่ใช่เรื่องที่อยู่ดี ๆ ก็เกิดขึ้นมา แต่ได้ผ่านการถกเถียงและพูดคุยอย่างสาธารณะหลายต่อหลายครั้ง เจมส์ แลนเดล ผู้สื่อข่าวด้านการทูตของบีบีซี วิเคราะห์ว่า การปลดควีนออกจากการเป็นประมุขของรัฐเป็นเรื่องที่ค่อนข้างผิดปกติในยุคสมัยนี้ ครั้งสุดท้ายที่มีการปลดความเป็นประมุขออกจากรัฐ เกิดขึ้นที่สาธารณรัฐมอริเชียส เมื่อปี 1992 รวมทั้งประเทศในแถบทะเลแคริบเบียน เช่น โดมินิกา สาธารณรัฐสหกรณ์กายอานา สาธารณรัฐตรินิแดดและโตเบโก ซึ่งเปลี่ยนระบอบเป็นสาธารณรัฐในทศวรรษที่ 1970