ซ้อมทรมาน : จากควบคุมตัว หมดสติ ถึงเสียชีวิต เกิดอะไรขึ้นกับ อับดุลเลาะ อีซอมูซอ
การเสียชีวิตของนายอับดุลเลาะ อีซอมูซอ ชาว จ.ปัตตานี ผู้ต้องสงสัยในคดีความมั่นคง จังหวัดชายแดนภาคใต้ ทำให้หลายฝ่ายเรียกร้องให้ปรับปรุงกระบวนการควบคุมตัวและซักถามผู้ต้องสงสัยของฝ่ายความมั่นคง รวมทั้งตรวจสอบกรณีนี้อย่างโปร่งใส บีบีซีไทยสรุปเหตุการณ์นับตั้งแต่วันที่อับดุลเลาะถูกควบคุมตัว จนถึงวันที่เขาเสียชีวิต
นายอับดุลเลาะ อีซอมูซอ เสียชีวิตหลังจากหมดสติที่ค่ายอิงคยุทธบริหารและรักษาตัวในห้องไอซียูอยู่นานกว่า 1 เดือน อับดุลเลาะคือใคร นายอับดุลเลาะ อายุ 34 ปี บ้านอยู่ที่ ต.ตะบิ้ง อ.สายบุรี จ.ปัตตานี มีอาชีพกรีดยางและหล่อเสาปูน จากคำบอกเล่าของนายโมฮัมหมัด รอฮมัด มามุ ลูกพี่ลูกน้องของนายอับดุลเลาะ ทุกวันเขาจะตื่นแต่เช้าไปกรีดยาง จากนั้นจึงกลับมาทำงานหล่อเสาปูนที่ไซต์งานไม่ไกลจากบ้านพัก และกลับบ้านในตอนเย็นของทุกวัน อับดุลเลาะมีภรรยาชื่อนางซูไมยะห์ มิงกะ อายุ 30 ปี มีลูกชายด้วยกัน 2 คน อายุ 7 ขวบและ 2 ขวบ เขาเป็นคนที่คอยดูแลนางกรือซง ยามา ผู้เป็นแม่ ซึ่งเป็นผู้พิการทางการสื่อความหมายแต่กำเนิด ส่วนพ่อเสียชีวิตไปนานแล้ว นายอับดุลเลาะถูกควบคุมตัวขณะเตรียมตัวละหมาดที่บ้านพัก เจ้าหน้าที่ระบุตัวเขาเป็นผู้ต้องสงสัยว่าคอยช่วยเหลือสนับสนุนการก่อเหตุไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ หลังจากถูกซัดทอดโดยผู้ต้องสงสัยที่ควบคุมตัวก่อนหน้า ลำดับเหตุการณ์ จากข้อมูลของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า และคำบอกเล่าของญาติ สรุปเหตุการณ์ได้ดังนี้ 20 ก.ค. 21 ก.ค. 22 ก.ค. พ.ท.ปราโมทย์ โฆษก กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า แถลงข่าวหลังจากนายอับดุลเลาะหมดสติที่ค่ายอิงคยุทธบริหาร 23 ก.ค. โฆษกกลุ่มมาราปาตานี ระบุข้อเรียกร้อง ของกลุ่มต่อเลขาธิการองค์การสหประชาชาติ (ยูเอ็น) เลขาธิการองค์การความร่วมมืออิสลาม (โอไอซี) เลขาธิการอาเซียน นายกรัฐมนตรีไทยและมาเลเซีย และผู้แทนระหว่างประเทศอีกหลายองค์กร โฆษกกลุ่มมาราปาตานีระบุว่า หลังเกิดเหตุ กองทัพปฏิเสธทันทีว่าไม่มีการกระทำผิดเกิดขึ้น ขณะที่การสืบสวนของตำรวจพบว่า กล้องโทรทัศน์วงจรปิดภายในค่ายใช้การไม่ได้ สถานการณ์ที่คลุมเครือเช่นนี้ส่อเค้าน่าสงสัยว่าจะมีการทำสิ่งผิดกฎหมายเกิดขึ้น "เราขอประณามการกระทำอันขลาดกลัวอย่างไร้ความปรานี ละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงและประมาทเลินเล่อในระหว่างกระบวนการสอบสวน" มาราปาตานีระบุ 25 ก.ค. 31 ก.ค. คณะกรรมการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ระบุว่า "การลื่นล้มหรือการเกิดอุบัติเหตุไม่น่าจะเป็นไปได้" 1.จากผลการตรวจทางการแพทย์ทั้ง 3 โรงพยาบาลที่ให้การรักษา คือ โรงพยาบาลค่ายอิงคยุทธบริหาร โรงพยาบาลปัตตานี และโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ ไม่พบร่องรอยการถูกทำร้าย ไม่มีร่องรอยฟกช้ำ และไม่มีรองรอยจากอุบัติเหตุ คณะกรรมการจึงเห็นว่า การลื่นล้มหรือการเกิดอุบัติเหตุไม่น่าจะเป็นไปได้ 2. อาการสมองบวมของผู้ป่วย คณะกรรมการได้รวบรวมข้อเท็จจริงจากความเห็นของคณะแพทย์ที่ให้การรักษา สรุปว่าอาจเกิดขึ้นได้จาก 3 สาเหตุ คือ -การที่สมองได้รับความกระทบกระเทือนอย่างรุนแรง ซึ่งคณะแพทย์ได้ชันสูตรในชั้นต้นแล้วไม่พบร่องรอยการกระทบกระเทือนทางสมอง -เกิดจากโรคหลอดเลือดโป่งพอง ซึ่งในชั้นนี้คณะกรรมการยังไม่สามารถตรวจสอบสาเหตุอย่างละเอียดชัดเจนได้ -เกิดจากการขาดอากาศหายใจหรือไม่มีออกซิเจนไปเลี้ยงสมอง ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ในหลายกรณี เช่น ผู้ป่วยอาจถูกผู้อื่นกระทำหรือตัวผู้ป่วยหมดสติและมีภาวะปิดกั้นทางเดินหายใจ ไม่ได้รับการช่วยเหลือภายในระยะเวลาอันควร 3. รอยแผล 2 รอยที่บริเวณข้อพับแขนขวา ทางคณะกรรมการได้ดำเนินการตรวจสอบจากคณะแพทย์แล้ว พบว่าเป็นร่องรอยที่เกิดจากการรักษาอาการบาดเจ็บของผู้ป่วย 7 ส.ค. 24ส.ค. 25 ส.ค. กสม. ออกข้อเสนอแนะ กอ.รมน. ภาค 4 ส่วนหน้า ขอเข้าตรวจสอบสถานที่ควบคุมตัว วันนี้ (26 ส.ค.) สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เผยแพร่เอกสารข่าวข้อเสนอแนะต่อกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 4 ส่วนหน้า ว่าควรให้พนักงานเจ้าหน้าที่ของ กสม. เข้าตรวจสอบสถานที่ควบคุมตัวหรือพบผู้ถูกควบคุมตัวตามกฎหมายพิเศษด้านความมั่นคงทันทีเมื่อได้รับการประสาน เอกสารเผยแพร่ข่าวยังระบุว่า เคยมีกรณีการกล่าวอ้างว่าถูกทำร้ายหรือซ้อมทรมานระหว่างการควบคุมตัวเช่นเดียวหรือคล้ายคลึงกับนายอับดุลเลาะตามกฎหมายพิเศษด้านความมั่นคง ระหว่างเดือน ธ.ค. 2559-พ.ค. 2561 จำนวน 100 คำร้อง นอกจากนี้ กอ.รมน. ภาค 4 ส่วนหน้า ควรกำหนดระเบียบว่าด้วยการควบคุมตัวบุคคลตามกฎหมายพิเศษด้านความมั่นคงซึ่งทำให้บุคคลสูญเสียอิสรภาพ และดำเนินการเพื่อให้เกิดความโปร่งใส เช่น การแจ้งให้บุคคลที่ถูกทำให้สูญเสียอิสรภาพทราบถึงสาเหตุที่ถูกควบคุมตัว รวมทั้งให้ครอบครัวทราบข้อเท็จจริงของการควบคุมตัว สถานที่ และการเคลื่อนย้ายไปยังสถานที่อื่น อีกทั้งควรติดตั้งกล้องวงจรปิดในพื้นที่ควบคุมเพื่อความปลอดภัยของผู้ถูกควบคุมตัว เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ของเจ้าหน้าที่ และเพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณีมีข้อร้องเรียนการซ้อมทรมาน