ภาพสะท้อนชีวิตเด็กเกาหลีเหนือ
การเติบโตขึ้นมาในเกาหลีเหนือเป็นอย่างไร นี่คือคำถามที่ ทาริก ไซดี ช่างภาพชื่อดังจากอังกฤษพยายามค้นหาคำตอบ ตอนที่เขาได้มีโอกาสเดินทางไปเกาหลีเหนือเมื่อปลายปีที่แล้ว เพื่อเก็บภาพที่สะท้อนวิถีชีวิตของพ่อแม่และเด็ก ๆ ที่นั่น
เด็กหญิงเล่นเซลโลที่โรงเรียนอนุบาลชองนัม ในจังหวัดฮัมกยองเหนือ ผมออกตระเวนไปยัง 8 จังหวัด จากทั้งหมด 9 จังหวัดของเกาหลีเหนือ และระหว่างทางได้แวะเยือนโรงเรียน สถานเลี้ยงเด็ก และโรงเรียนสอนดนตรีหลายแห่ง มี "คนนอก" ไม่มากนักที่ได้มีโอกาสเยือนเกาหลีเหนือ ยิ่งการได้เข้าไปถ่ายรูปด้วยแล้ว ถือเป็นเรื่องที่ถูกจำกัดและควบคุมอย่างเข้มงวดจากทางการ นี่คือภาพที่ผู้ดูแลเกาหลีเหนืออนุญาตให้ผมถ่ายเก็บไว้ได้ ซึ่งมันเป็นภาพที่เผยให้เห็นว่าการเติบโตขึ้นในประเทศที่แทบจะถูกตัดขาดและโดดเดี่ยวจากโลกภายนอกนั้นเป็นเช่นไร เด็กหญิงคนนี้เล่นกลองพื้นบ้านเกาหลีที่ schoolchildren's palace ในเมืองฮเวรยอง การเดินทางครั้งนี้ได้นำผมไปยังเมืองตานตงของจีนที่ติดกับพรมแดนตอนเหนือของเกาหลีเหนือ เรื่อยลงไปถึงเขตอุตสาหกรรมแกซองบริเวณพรมแดนตอนใต้ที่ติดกับเกาหลีใต้ แล้วข้ามฟากจากกรุงเปียงยางทางตะวันตกไปยังเมืองวอนซันทางชายฝั่งตะวันออก จากนั้นก็วกกลับขึ้นเหนืออีกครั้งสู่เมืองชองจินและเมืองฮเวรยองใกล้พรมแดนจีน-รัสเซีย แม้ภาพที่ผ่านการคัดสรรเหล่านี้ไม่อาจจะกล่าวอ้างได้ว่าเป็นภาพที่บอกเล่าเรื่องราวได้ทั้งหมด แต่ผมก็สัมผัสได้ถึงวัฒนธรรมและสภาพสังคมที่นี่ รวมทั้งความใฝ่ฝันและความปรารถนาของเด็ก ๆ ที่ผมได้พบ แม่ ๆ กำลังเล่นกับลูกน้อยที่สนามเด็กเล่นแห่งหนึ่งกลางกรุงเปียงยาง เด็กหญิงกำลังตั้งใจอ่านหนังสือที่ห้องสมุดเมืองชองจิน ในจังหวัดฮัมกยองเหนือ เมื่อใดก็ตามที่ได้เข้าเมือง พวกเราจะพยายามไปเยี่ยมชมโรงเรียน ซึ่งในเกาหลีเหนือมีโรงเรียนหลายประเภท และในโปรแกรมการชมเมืองครั้งนี้นอกจากการพาชมพิพิธภัณฑ์แล้ว ก็ยังมีการพาชมสถานศึกษาท้องถิ่นหลายแห่งด้วย เด็กหลายคนที่เราได้พบอยากจะแสดงให้เห็นว่าพวกเขาพูดภาษาอังกฤษได้ดีเพียงใด และบางโรงเรียนจะชักชวนให้นักท่องเที่ยวพูดคุยกับบรรดานักเรียนหัวกะทิของพวกเขา บทสนทนาส่วนมากเป็นการแลกเปลี่ยนความรู้ในเรื่องทั่วไป เช่น วงเดอะบีเทิลส์ มันเป็นประสบการณ์ที่น่าประหลาดใจมาก เพราะบางคนอาจเดาว่าการแลกเปลี่ยนความเห็นอย่างตรงไปตรงมาเช่นนี้จะไม่ได้รับการต้อนรับ ทว่าบรรยากาศที่นี่กลับให้ความรู้สึกที่เปิดกว้าง ขณะเดียวกัน คุณตระหนักว่าตัวเองกำลังอยู่ในเกาหลีเหนือและนี่คือโรงเรียนที่ทางการพาไปชม และการสนทนาในดินแดนอื่นของโลกอาจแตกต่างไปอย่างสิ้นเชิง แม่แบกลูกน้อยขึ้นหลัง เดินเล่นในกรุงเปียงยาง บางโรงเรียนพาเราไปชมสถาบันอันทันสมัยสำหรับเด็กเรียนดีและมีพรสวรรค์ที่สุด ที่เรียกว่า schoolchildren's palace แน่นอนว่าที่นี่คงจะมีสถานศึกษาในลักษณะอื่นอีก แต่เจ้าหน้าที่ไม่ได้พาพวกเราไปดู การให้ความสำคัญเรื่องกีฬา ดนตรี และวัฒนธรรม ก็เห็นได้ชัดเจนมากที่นี่ เด็กนักเรียนหลายคนพยายามชวนนักท่องเที่ยวให้ประลองความสามารถกับพวกเขาไม่ว่าจะเป็นการแข่งฟุตบอลหรือบาสเกตบอล แต่นอกเหนือไปจากการเที่ยวชมสถานที่ที่เจ้าหน้าที่เกาหลีเหนือนำชมแล้ว ก็ยังมีช่วงระหว่างการเดินทางที่ผมมีโอกาสได้เก็บภาพวิถีชีวิตของคนที่นี่ เช่น ภาพพ่ออุ้มลูกในรถไฟใต้ดิน แม่เล่นกับลูกน้อยที่สนามเด็กเล่น ซึ่งผมกดชัตเตอร์บันทึกภาพขณะอยู่บนรถบัสโดยที่พวกเขาไม่ทันรู้ตัว ภาพแบบนี้ช่วยให้เราได้เห็นประเด็นที่ชัดเจนทว่าสำคัญยิ่งว่า ไม่ว่าคนเราจะอยู่ภายใต้การปกครองแบบใด ความหมายของครอบครัวรวมทั้งเป้าหมายชีวิตและความใฝ่ฝันของเด็กนักเรียนเกาหลีเหนือนั้นไม่ต่างอะไรไปจากผู้คนในประเทศอื่น ๆ ครอบครัวขึ้นรถไฟใต้ดิน ซึ่งภายในมีการตกแต่งด้วยภาพอดีตผู้นำสูงสุด คือ นายคิม อิลซุง และนายคิม จองอิล แม่เอาลูกน้อยใส่ตะกร้าหน้ารถจักรยานในเขตอุตสาหกรรมแกซอง ภาพเด็กหญิงสวมชุดประจำชาติเกาหลีในเมืองฮเวรยอง ภาพการแปรอักษรในเทศกาลอารีรัง ซึ่งเป็นเทศกาลการแสดงและร่ายรำอันยิ่งใหญ่ประจำปีของเกาหลีเหนือ เด็กหญิงไปชมพิพิธภัณฑ์สแตมป์กับแม่ในกรุงเปียงยาง ชั้นเรียนเต้นที่ schoolchildren's palace ในกรุงเปียงยาง เด็กนักเรียนชายฝึกซ้อมวิชายิมนาสติกที่โรงเรียนแห่งหนึ่งในเมืองฮเวรยอง เด็กหญิงเล่นเปียโนที่โรงเรียนอนุบาลชองนัม ในจังหวัดฮัมกยองเหนือ หนูน้อยจ้องมองออกนอกหน้าต่างขณะนั่งรถโดยสารกับพ่อในกรุงเปียงยาง บรรยากาศในชั้นเรียนภาษาอังกฤษที่โรงเรียนสอนภาษาต่างประเทศในเมืองชองจิน เด็กสาวเช็คโทรศัพท์มือถือขณะปั่นจักรยานในเขตอุตสาหกรรมเกซอง คุณสามารถติดตามผลงานของทาริกได้ทางอินสตาแกรม (@tariqzaidiphoto) หรือเฟซบุ๊ก (@tariqzaidiphotography) และเว็บไซต์ของเขา https://www.tariqzaidi.com/