บะหมี่ : 10 เรื่องที่คุณอาจยังไม่รู้เกี่ยวกับอาหารเส้นยอดนิยมของคนทั่วโลก
มันมีหลากหลายรูปทรง ทั้งเส้นกลมและแบน กินอร่อยทั้งแบบน้ำและแบบแห้ง หรือแม้แต่แบบผัด อีกทั้งยังมีแบบอบแห้งที่เพียงเติมน้ำร้อนก็รับประทานได้ภายในเวลาไม่กี่นาที แต่ไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบไหน บะหมี่ก็เป็นหนึ่งในอาหารที่รับประทานกันอย่างแพร่หลาย และครองใจคนทั่วโลก
บีบีซีรวบรวมเรื่องราวน่ารู้ที่คุณอาจยังไม่ทราบเกี่ยวกับบะหมี่มาให้ได้อ่านกัน 1. บะหมี่เป็นอาหารที่มีมานานไม่ต่ำกว่า 4,000 ปี ชาวจีนรับประทานบะหมี่กันมานานหลายพันปี ในปี 2002 มีการขุดค้นพบชามบะหมี่ที่คาดว่าจะมีอายุเก่าแก่ถึง 4,000 ปี ในมณฑลชิงไห่ของจีน ชามบะหมี่และสิ่งที่เหลืออยู่ในชามถูกฝังอยู่ใต้ชั้นดินตะกอนลึก 3 เมตรที่แหล่งโบราณคดีหล่าเจีย ซึ่งเป็นจุดที่เคยเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่เมื่อราว 4,000 ปีก่อน ก่อนจะมีการค้นพบที่นี่ มีหลักฐานเก่าแก่ที่สุดเกี่ยวกับบะหมี่ถูกบันทึกไว้ในหนังสือที่เขียนขึ้นในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ช่วงระหว่างปี ค.ศ. 25-220 2. บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปถูกคิดค้นขึ้นเพื่อแก้ปัญหาความหิวโหย บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปถือกำเนิดขึ้นอย่างไร หลังจากญี่ปุ่นพ่ายแพ้สงครามโลกครั้งที่สอง อาหารกลายเป็นของหายาก ทำให้ชาวญี่ปุ่นต้องพึ่งพาความช่วยเหลือจากสหรัฐฯ ซึ่งเป็นฝ่ายชนะสงคราม ตอนนั้นเอง นายโมโมฟุโกะ อันโดะ นักธุรกิจเชื้อสายไต้หวัน-ญี่ปุ่น ที่กิจการประสบความล้มเหลว เกิดความคิดที่จะหาหนทางแก้ปัญหาความอดอยากให้ชาวญี่ปุ่นที่ได้รับความบอบช้ำจากสงคราม เพราะเขาเชื่อว่าสันติภาพที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อผู้คนมีอาหารกินเพียงพอ จากนั้น นายอันโดะ ได้ใช้เวลา 1 ปีเต็มทำงานอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยในการคิดค้นและลองผิดลองถูกอยู่ในกระท่อมที่สวนหลังบ้านของเขา จนในที่สุดก็ได้ "บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปรสไก่" ที่กลายมาเป็นผลิตภัณฑ์ที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดในอุตสาหกรรมอาหารโลก นายอันโดะ ได้ก่อตั้งบริษัทนิสชินฟูดส์ และบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปได้ถูกวางจำหน่ายเป็นครั้งแรกในโลกเมื่อปี 1958 นับแต่นั้นเป็นต้นมาก็มีการปรับเปลี่ยนสูตรไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น 3. แต่ละวันมีการรับประทานบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปนับร้อยล้านซอง/ถ้วย ทั่วโลก ข้อมูลจากสมาคมบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปโลก (World Instant Noodle Association) ระบุว่า หลังจากบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปถูกวางขายเป็นครั้งแรกเมื่อ 60 ปีก่อน ปัจจุบันอาหารชนิดนี้ได้รับความนิยมไปทั่วโลก โดยมียอดการบริโภคประมาณวันละ 270 ล้านซอง/ถ้วย เฉลี่ยแล้วหนึ่งคนจะรับประทานบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปปีละ 16-17 ซอง/ถ้วย เมื่อปีที่แล้วเพียงปีเดียวมียอดการรับประทานบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปทั่วโลกกว่า 100 ล้านซอง/ถ้วย ในจำนวนนี้ 38 ล้านซอง/ถ้วย เป็นการบริโภคในจีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งเป็นตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปใหญ่ที่สุดของโลก 4. ญี่ปุ่นมีพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปโดยเฉพาะถึง 3 แห่ง ที่เมืองโยโกฮามามีพิพิธภัณฑ์ที่นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปแบบถ้วยโดยเฉพาะ การสำรวจความเห็นชาวญี่ปุ่นที่จัดขึ้นในช่วงที่กำลังจะเข้าสู่ปี 2000 พบว่า คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่มองว่าการประดิษฐ์คิดค้นที่ยอดเยี่ยมที่สุดในศตวรรษที่ 20 คือ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ใช่แล้ว คุณอ่านไม่ผิด...บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมีคะแนนแซงหน้ารถไฟหัวกระสุน แล็ปท็อป หรือแม้แต่เครื่องร้องเพลงคาราโอเกะ นี่จึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจที่ญี่ปุ่นจะมีพิพิธภัณฑ์ถึง 3 แห่งที่อุทิศให้กับบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป หนึ่งในนั้นเป็นพิพิธภัณฑ์ในเมืองโยโกฮามาที่นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปแบบถ้วยโดยเฉพาะ 5. การสูดเส้นบะหมี่เสียงดังถือเป็นเรื่องสุภาพในญี่ปุ่น การสูดเส้นราเม็งด้วยเสียงอันดังเป็นการแสดงว่าคนนั้นกำลังเอร็ดอร่อยไปกับราเม็งตรงหน้า หากคุณได้ไปทานราเม็งในญี่ปุ่นแล้วได้ยินคนญี่ปุ่นโต๊ะข้าง ๆ สูดเส้นราเม็งด้วยเสียงอันดังก็ไม่ต้องตกใจ เพราะนี่เป็นการแสดงว่าคนนั้นกำลังเอร็ดอร่อยและเพลิดเพลินไปกับราเม็งตรงหน้า และไม่ถือเป็นการเสียมารยาทแต่อย่างใด 6. บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเป็นของที่ได้รับความนิยมซื้อขายแลกเปลี่ยนกันมากที่สุดในเรือนจำสหรัฐฯ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเป็นสินค้าที่นักโทษในเรือนจำสหรัฐฯ นิยมซื้อขายแลกเปลี่ยนกันมากที่สุดแซงหน้าบุหรี่ งานวิจัยล่าสุดพบว่า บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปเป็นสินค้าที่นักโทษในเรือนจำสหรัฐฯ นิยมซื้อขายแลกเปลี่ยนกันมากที่สุดแซงหน้าบุหรี่ การตัดลดงบประมาณของทัณฑสถานต่าง ๆ ทำให้นักโทษส่วนใหญ่ได้รับอาหารตามปริมาณแคลอรี่ขั้นต่ำที่กฎหมายกำหนด ด้วยเหตุนี้บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่มีราคาย่อมเยา จึงกลายเป็นสินค้ายอดนิยมที่ผู้ต้องขังซื้อจากร้านค้าในเรือนจำ และได้กลายเป็นอัตราแลกเปลี่ยนที่ใช้ชำระหนี้ได้ภายในเรือนจำ 7. คนจีนเชื่อว่าบะหมี่เป็นสัญลักษณ์ของการมีอายุยืนยาว ภาพชาวบ้านกำลังทำหมี่ซั่วในประเทศไทย คนจีนนิยมทาน Longevity noodles หรือที่คนไทยเรียกว่า "หมี่ซั่ว" ในช่วงเทศกาลตรุษจีน โดยจะนำบะหมี่ที่มีเส้นยาวเป็นพิเศษ ซึ่งสื่อถึงการมีอายุยืนยาวนี้มาทำเมนูผัดหรือใส่ในน้ำซุปก็ได้ 8. คนเกาหลีคลั่งไคล้บะหมี่จากลูกโอ๊ก บะหมี่จากลูกโอ๊ก สามารถใช้ได้ทั้งผลจากต้นโอ๊กแดงหรือโอ๊กขาว ซึ่งแต่ละชนิดจะให้รสชาติที่แตกต่างกัน ในเกาหลีใต้มีเส้นบะหมี่มากมายหลายประเภท หนึ่งในนั้นคือบะหมี่ที่ทำจากผลของต้นโอ๊ก บะหมี่ผลโอ๊ก หรือ "โดโทริ กุกซู" ทำจากแป้งที่มีส่วนผสมของลูกโอ๊กกับแป้งชนิดอื่น เช่น แป้งสาลี หรือแป้งบักวีต สำหรับแป้งลูกโอ๊กนั้น สามารถใช้ได้ทั้งผลจากต้นโอ๊กแดงหรือโอ๊กขาว ซึ่งแต่ละชนิดจะให้รสชาติที่แตกต่างกัน 9. บะหมี่ยาวที่สุดในโลกมีความยาวกว่า 3 กม. ชาวบ้านในเมืองหยางโจว มณฑลเจียงซู ช่วยกันถือบะหมี่ยาว 300 เมตร ที่ทำขึ้นเมื่อปี 2015 แม้จะไม่ใช่บะหมี่ยาวที่สุดในโลกก็ตาม ข้อมูลสถิติโลกกินเนสส์ เวิลด์ เรคคอร์ดส์ ระบุว่า บะหมี่ยาวที่สุดในโลกเป็นของบริษัทเซียงเหนียนฟู้ดจำกัด ผู้ผลิตอาหารในประเทศจีนที่ประสบความสำเร็จในการทำเส้นบะหมี่ออกมาเป็นเส้นเดียวได้ยาวถึง 3,084 เมตรโดยไม่ขาดจากกัน โดยพนักงานที่ทำเส้นบะหมี่ดังกล่าวใช้เวลา 17 ชม.ในการทำเส้นบะหมี่สูตรดั้งเดิมของจีนที่ใช้แป้งขนมปัง 40 กก. น้ำ 26.8 ลิตร และเกลือ 0.6 กก. 10. คำว่า noodle มาจากภาษาเยอรมัน คำว่า noodle ในภาษาอังกฤษที่แปลว่าบะหมี่ หรือก๋วยเตี๋ยวนั้น มีต้นกำเนิดมาจากภาษาเยอรมัน โดยมีรากศัพท์มาจากคำในภาษาเยอรมันว่า nudel ที่หมายถึงอาหารจำพวกเส้น ซึ่งก็มาจากคำว่า knödel ที่เป็นชื่อเรียกอาหารเยอรมันชนิดหนึ่งที่มีลักษณะเป็นมันฝรั่งและแป้งปั้นเป็นก้อนกลมแล้วนำไปต้ม