'หนุ่มดอกไม้' และแรงดึงดูดของ 'ความเป็นชายที่นุ่มนวล' ในเกาหลีใต้
ผู้ชายที่แต่งหน้าและเดินตามท้องถนนอาจถูกผู้คนจ้องมองด้วยสายตาที่บ่งบอกถึงความรู้สึกแปลกประหลาด และตั้งคำถามถึงความเป็นชาย ของเขา หรือแม้กระทั่งรสนิยมทางเพศ แต่ในเกาหลีใต้ มุมมองเกี่ยวกับผู้ชายหน้าตาดี กำลังเปลี่ยนแปลงทัศนคติและมีอิทธิพลต่อคนในประเทศอื่น ๆ ด้วย ติดตามได้จากรายงาน ของ ไซรา อัชเชอร์
เมื่อบีบีซีโพสต์วิดีโอการแต่งหน้าของยูทิวเบอร์ชาวเกาหลีใต้ วัย 16 ปี ทางเฟซบุ๊ก ปรากฏว่ามีเสียงตอบรับที่แตกต่างกันออกไป ตั้งแต่ แสดงความสนอกสนใจ ไปจนถึงวิพากษ์วิจารณ์อย่างร้อนแรง บางคนทึกทักว่า เขาเป็นชายรักชาย ส่วนอีกหลายคนบอกว่า "ชายแท้ไม่แต่งหน้า" แน่นอนมีหลายคนที่ถกเถียงถึงเสรีภาพในการใช้ชีวิต ในแบบที่เขาพอใจ และ "ความเป็นชายที่บอบบาง" ของเขา แต่ คิม ซึง-ฮวาน ชินกับเรื่องเหล่านี้แล้ว เขาบอกว่า เขาเคยถูกคนในโลกออนไลน์ของเกาหลีใต้เรียกว่าเกย์ตั้งแต่เขาเริ่มทำคลิปวิดีโอสอนแต่งหน้าใหม่ ๆ เทรนด์แต่งหน้าของผู้ชายเกาหลี ในกรุงโซล เมื่อถูกถามว่าเขารู้สึกว่าตัวเองดูเป็นหญิงหรือไม่หลังจากแต่งหน้าแต่งตาแล้ว ปรากฏว่าเขารู้สึกงุนงงกับคำถามราวกับว่าไม่เคยคิดถึงเรื่องนี้มาก่อน "ไม่ครับ ผมไม่รู้สึกว่านี่เป็นรูปลักษณ์ที่เหมือนผู้หญิง" เขากล่าว "มันเป็นเรื่องของการดูดี" ในร้านเสริมสวยผู้ชาย สำหรับผู้ที่รู้สึกขัดตาที่เห็นผู้ชายแต่งหน้า ภาพของร้านเสริมสวยหรูหราสำหรับผู้ชายในย่านกังนัมของกรุงโซลคงจะยิ่งทำให้พวกเขารู้สึกประหลาดใจ แต่มันก็บ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในความคาดหวังเชิงวัฒนธรรม ฮัน ฮยุน เจ ช่างแต่งหน้ารุ่นใหญ่ ทารองพื้น กรีดตา และทาลิปสติกให้กับผู้ชายคนหนึ่งอย่างคล่องแคล่ว เขาเลือกเครื่องสำอางจากหลากหลายผลิตภัณฑ์ และแบรนด์ที่ไม่ต่างกับที่ผู้หญิงส่วนใหญ่ใช้ จากนั้นก็แต่งหน้าให้ลูกค้าดูเหมือนกับเค-ป็อป นี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกวันที่นี่ หนุ่มน้อยที่พกความมั่นใจมาเต็มร้อย ตบเท้าพากันเข้ามาใช้บริการ และกลับออกไปพร้อมกับผิวพรรณและทรงผมที่สมบูรณ์แบบ พวกเขาหลายคนเป็นนักร้องหรือไม่ก็นักแสดงที่กำลังจะไปออกงานอีเวนท์ต่าง ๆ "ผมใช้โทนเนอร์และโลชั่น จากนั้นก็ใช้ซีซีครีม (colour correction cream - ครีมปรับสภาพสีผิว) ผมจะใช้เฟซแพ็ก หลังการลอกผิวหน้า" ผู้ชายคนหนึ่งมาใช้บริการแต่งหน้าเพื่อเข้าพิธีแต่งงาน ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่ผู้ชายในเกาหลีใต้ทำกัน เขาเลือกทาปากสีแดงในวันพิเศษของเขา "เราทำให้ผิวดูสะอาดขึ้น, คิ้วเข้มขึ้น, ทำรูปหน้าให้มีเค้าโครง และดึงความเป็นชายออกมาในแบบที่พวกเขาทำเองไม่ได้" ฮัน เล่า เขาบอกว่า ผู้ชายที่เข้ามาใช้บริการต้องการให้ตัวเองดูเหมือนกับไอดอลเค-ป็อปที่ชื่นชอบ ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา วงเค-ป็อปหลายวง และละครเกาหลีหลายเรื่องมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อคนรุ่นใหม่ในประเทศ และเมื่อปีที่แล้ว เค-ป็อป ก็ได้เริ่มเข้าสู่ดนตรีกระแสหลักทั้งในสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ แล้ว "ฉันคิดว่า เกาหลีเป็นผู้บุกเบิกวัฒนธรรมความงามในผู้ชาย โดยเฉพาะในเอเชียในขณะนี้ และอาจจะถึงระดับโลกด้วย" โจอันนา เอลฟ์วิง-ฮวาง จากมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นออสเตรเลีย ซึ่งได้ทำวิจัยด้านความงามและภาพลักษณ์ในเกาหลีใต้ กล่าว "วิธีที่พวกเขา (ดาราเค-ป็อป) เล่นกับความเป็นชาย ซึ่งหมายถึงผู้ชายหน้าตาดี ทั้งที่ดึงดูดเพศตรงข้ามและเพศเดียวกัน มันช่วยทำให้ผู้ชายตามท้องถนนทำตาม และท้ายที่สุดก็ได้รับการยอมรับมากขึ้นด้วย" แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า ผู้ชายทุกคนในกรุงโซลต่างพากันแต่งหน้ากันหมด ในย่านแฟชั่นและคนรุ่นใหม่หลายย่าน อย่าง เมียงดง ถือเป็นเรื่องธรรมดาที่พบเห็นผู้ชายเดินถนนใช้รองพื้น หรือบีบีครีม (ครีมลบริ้วรอย) ซึ่งเป็นครีมที่มีส่วนผสมของรองพื้นบาง ๆ และมอยส์เจอไรเซอร์ ยิ่งไปกว่านั้น ยังช่วยทำให้เกิดการยอมรับผู้ชายที่ห่วงความสวยความงามได้มากขึ้นด้วย หนุ่มเกาหลีบางคนไม่รับรู้ถึงแรงขับที่ทำให้พวกเขาต้องหันมาใส่ใจรูปร่างหน้าตาของตัวเอง แต่ก็ไม่ใช่ทุกคน จากหนุ่มมาดเข้มมาสู่หนุ่มแบ๊ว ในช่วงยุคทศวรรษ 1980 และ 1990 มนุษย์เงินเดือนคือกลุ่มคนที่ใส่ใจกับความสวยงาม เสื้อสูท, นาฬิกาหรู และรูปลักษณ์ของผู้ชายที่ดูแข็งแกร่งตามแบบฉบับเดิมเป็นบรรทัดฐานในสมัยนั้น เกาหลีมีกฎบังคับให้ผู้ชายทุกคนต้องรับใช้ชาติและนั่นช่วยหล่อหลอมให้เกิดภาพลักษณ์ของผู้ชายที่น่าดึงดูดใจขึ้น ซุน จุง ผู้เขียนหนังสือเรื่องKorean Masculinities and Transcultural Consumption (อาจแปลเป็นไทยได้ว่า การบริโภคข้ามวัฒนธรรม และความเป็นชายของเกาหลี) กล่าวว่า "ในยุค 80 และ 90 ผู้ชายในแวดวงป็อปของเกาหลี ถูกฉายภาพให้เป็นผู้ชายมาดเข้มอยู่ในภาพยนตร์แนวสืบสวนหรืออันธพาล และหนุ่มหัวรั้นในละครโทรทัศน์บางเรื่อง" ศ. เอลฟ์วิง-ฮวาง กล่าวว่า แต่สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ได้เปลี่ยนแปลงไปในช่วงกลางทศวรรษ 1990 เมื่อมีนักร้องวง "ซอ แทจี แอนด์ เดอะ บอยส์" (Seo Taeji and The Boys) พวกเขาใช้ดนตรีแรป, ร็อค และเทคโน รวมถึงใช้ภาษาอังกฤษเข้ามาประกอบเพลงของพวกเขา เธอบอกว่า ศิลปินเหล่านี้สร้างวัฒนธรรมให้เกิดกับแฟนเพลง ซึ่งตอนนี้ได้กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในอุตสาหกรรมเพลง จากนั้นก็เกิดวงเค-ป็อปหญิงล้วนและชายล้วนก็เกิดตามมามากมาย และสร้างอิทธิพลอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ในเกาหลีใต้ ผู้ชายมักจะแต่งหน้าในวันแต่งงาน "เมื่อเทียบกับยุค 80 และ 90 ตอนนี้ มีความเป็นชายที่นุ่มนวลมากขึ้นมาก ภาพลักษณ์ของผู้ชายน่ารักและอ่อนโยน ปรากฏอยู่ในสื่อ และผู้บริโภคก็ชื่นชอบ" ดร. ซุน จุง กล่าว พวกเขากลายเป็นที่รู้จักในภาษาเกาหลีว่า คนนินัม ซึ่งเป็นการรวมกันของคำที่แปลว่า ดอกไม้ และ ผู้ชายหล่อ เธอกล่าวว่า มันได้แรงบันดาลใจมาจากแนวคิดคล้ายคลึงกันที่เกิดขึ้นในญี่ปุ่น คือ ไบโชเนน หรือ หนุ่มหล่อ และ โชโจ มังงะ หรือ การ์ตูนผู้หญิง แต่ คนนินัม ไม่ได้มีความเป็นผู้หญิง "ฉันคิดว่า ปรากฏการณ์นี้ควรได้รับการอธิบายผ่านความคิดเกี่ยวความเป็นชายที่ผันแปร หรือความเป็นชายลูกผสม คือ นุ่มนวลแต่ก็ยังเข้มแข็งในเวลาเดียวกัน ซึ่งต่างไปจากการถูกทำให้มีความเป็นหญิง" ดร. จุง กล่าว เธอยกตัวอย่างที่เห็นได้ชัดในกรณีของ ซง จุง กิ ดารายอดนิยมจากละครเกาหลีเรื่อง "Descendants of the Sun" (มีชื่อไทยว่า "ชีวิตเพื่อชาติ รักนี้เพื่อเธอ") รูปลักษณ์ของเขาอาจจะเป็น คนนินัม แต่ในฐานะกัปตันของกองกำลังพิเศษในกองทัพ เขาก็มีความเป็นผู้ชายที่แข็งแกร่งด้วย ซง จุง กิ ถูกมองว่าเป็นชายเกาหลีที่มีแรงดึงดูด ละครเรื่อง Descendants of the Sun และละครเกาหลีเรื่องอื่น ๆ ได้ช่วยเผยแพร่ภาพลักษณ์ของเกาหลีใต้ไปทั่วเอเชียและขณะนี้ได้แพร่ไปไกลทั่วโลก นั่นหมายความว่า ทำให้มีคนที่ต้องการจะมีภาพลักษณ์เช่นนั้นเพิ่มมากขึ้น ป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ในกรุงโซลปรากฏภาพของไอดอลชายจำนวนมากที่โฆษณาผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น เฟซมาสก์ และมอยส์เจอไรเซอร์ บริษัทต่าง ๆ กำลังว่าจ้างผู้ชายให้มาขายผลิตภัณฑ์เครื่องสำอางของผู้หญิง ไอดอลชายเหล่านี้เป็นที่ชื่นชอบของคนในหลายประเทศ อย่าง จีน, ไทย และสิงคโปร์ ฝูงชนจำนวนมากไปชมการแสดงของพวกเขา และไปตามรอดูเมื่อมีการเปิดตัวผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ "ผู้ชายในจีนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มคิดว่าผู้ชายเกาหลีเป็นต้นแบบของความงาม" ลี กุง มิน ซึ่งเป็นที่ปรึกษาแก่บริษัทความงามของเกาหลีใต้ กล่าว "นั่นมีอิทธิพลอย่างมากต่อผู้บริโภคชายในเอเชีย" ความงามแบบเกาหลีกำลังบูม นอกเหนือจากในเอเชีย แบรนด์ของเกาหลีใต้ก็เริ่มขายดีในสหรัฐฯ และในยุโรป ปัจจุบัน วอลมาร์ต (Walmart) และเซโฟร่า (Sephora) มีสินค้าด้านความงามของเกาหลีหลากหลายแบรนด์วางจำหน่าย และบล็อกเกอร์ด้านความงามหลายคนก็เริ่มเขียนถึงผลดีของการปฏิบัติ 10 ขั้นตอนเพื่อผิวที่กระจ่างใสตามแบบเกาหลี ผู้ที่ชื่นชอบด้านการแต่งหน้าในยุโรปและสหรัฐฯ กำลังเริ่มคุ้นเคยกับแบรนด์ต่าง ๆ ที่ก่อนหน้านี้ได้รับความนิยมเฉพาะในเอเชีย เช่น โทนี่โมลี่ (TonyMoly), อินนิสฟรี (Innisfree) และ อีทูดี้ เฮ้าส์ (Etude House) ที่น่าสนใจที่สุดคือ แบรนด์ผลิตภัณฑ์ด้านความงามที่มีชื่อเสียงหลายแบรนด์กำลังทำผลิตภัณฑ์ของตัวเองที่ต้นกำเนิดมาจากเกาหลีใต้ อย่างเช่น คลินิกข์ (Clinique), ลังโคม (Lancome) และ ลอรีอัล (L'oreal) ซึ่งกำลังออกผลิตภัณฑ์แป้งคุชชั่น (cushion compacts) แบรนด์ด้านความงามต่าง ๆ ของเกาหลีได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้นในหลายประเทศทางแถบตะวันตก ความต้องการมีใบหน้าที่สมบูรณ์แบบ ทำให้มีผู้เข้ารับการศัลยกรรมเสริมความงามเพิ่มขึ้นในเกาหลีใต้อย่างไม่ต้องสงสัย เพื่อทำให้ตัวเองมีช่วงกรามและจมูกตามที่ตัวเองต้องการ แต่เรื่องนี้ยังมีสาเหตุมาจากการที่ผู้คนให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์ที่ปรากฏต่อสายตาคนอื่นด้วย นั่นคือสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นปกติในกรุงโซล ผู้คนที่นี่ทั้งผู้ชายและผู้หญิงใส่ใจเกี่ยวกับรูปลักษณ์และสายตาที่คนอื่นมอง ทุก ๆ 2-3 ก้าว คุณจะต้องพบเจอกับร้านเครื่องสำอางหรือผลิตภัณฑ์บำรุงผิว โดยมีพนักงานขายอยู่ด้านนอก คอยดึงดูดลูกค้าด้วยการแจกเฟซมาสก์ และบริษัทต่าง ๆ ก็ทำเงินจากวัฒนธรรมการใส่ใจดูแลตัวเองนี้อย่างมาก จากการขายผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ ดูเหมือนว่าผู้ชายเพิ่งจะรู้สึกถึงแรงผลักดัน หรือบางทีอาจจะเป็นแรงกดดันเพื่อทำให้ตัวเองดูดีขึ้น แต่ผู้หญิงนั้นเผชิญกับเรื่องนี้ มานานหลายชั่วอายุคนแล้ว ภาพทุกภาพมีลิขสิทธิ์