คุณเป็นคนที่ประสบความสำเร็จสูงแต่ขาดความมั่นใจหรือเปล่า?
"รู้สึกเหมือนต้องพิสูจน์ตัวเองตลอดเวลาว่าสมควรจะได้มาอยู่ในจุดที่กำลังยืนอยู่ มันกังวลตลอดเวลา ก่อนจะเข้าประชุมทุกครั้ง ผมคิดว่านี่ผมจะกลายเป็นคนที่ดูโง่หรือเปล่า พวกเขาจะสามารถมองทะลุเปลือกนอกของผมเข้ามาได้หรือเปล่า และเห็นว่าตัวผมไม่มีสาระอะไรเลย"
นี่คือคำบอกเล่าของเจเรมี นิวแมน ก่อนหน้านี้เขาเป็นประธานคณะเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท BDO บริษัทด้านบัญชีที่ใหญ่ที่สุดในโลกแห่งหนึ่ง ขณะนี้เขานั่งเป็นประธานหน่วยงานรัฐบาลหลายแห่ง และสถาบันต่าง ๆ อีกมากมาย ไม่ว่าจะมองด้วยมาตรวัดใด เขาก็เป็นคนที่ประสบความสำเร็จในอาชีพการงานอย่างสูงคนหนึ่ง แต่เขาก็ยังรู้สึกกังวลอยู่ลึก ๆ อยู่ดีว่าเขายังเก่งไม่พอ นี่ไม่ใช่เรื่องแปลก ตลอด 25 ปี ที่ฉันศึกษาวิจัยบุคลากรในบริษัทใหญ่ ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็น บริษัทด้านกฎหมาย บัญชี หรือธนาคารเพื่อการลงทุน ฉันพบกับพนักงานที่มีความสามารถและประสบความสำเร็จมากมายที่บอกว่าตัวเองขาดความมั่นใจ เป็นคนประเภทที่มีความสามารถสูง ทะเยอทะยาน แต่รู้สึกตลอดเวลาว่าตัวเองยังไม่ดีพอ ฉันเขียนหนังสือที่ชื่อ "Leading Professionals: Power, Politics, and Prima Donnas" ถึงคนลักษณะดังกล่าว และได้รับเสียงตอบรับจากคนหลากหลายอาชีพที่บอกว่าพวกเขารู้สึกเช่นนั้น คนที่ประสบความสำเร็จสูงแต่ขาดความมั่นใจ ไม่ได้เกิดมาแล้วเป็นเช่นนั้นเลย แต่ผ่านกระบวนการ "สร้าง" โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากประสบการณ์ในวัยเด็ก ไม่ว่าจะเป็นความไม่มั่นคงด้านจิตใจ การเงิน หรือรูปลักษณ์ร่างกาย เช่น เด็กที่ครอบครัวต้องประสบกับสภาวะยากจนอย่างกะทันหัน พวกเขาอาจจะไม่เคยสลัดความกลัวได้เลยว่าประสบการณ์นั้นจะเกิดขึ้นกับพวกเขาอีกในตอนโต เด็กบางคนโตมาด้วยความคิดว่าพวกเขาจะได้รับความสนใจจากพ่อแม่ก็ต่อเมื่อพวกเขาทำอะไรได้ประสบความสำเร็จ ทัศนคตินั้นจะอยู่ติดต่อเขาไปจนโต และความรู้สึกขาดความมั่นใจได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของตัวตนพวกเขาไปแล้ว ไม่แปลกเลยที่คนประเภทดังกล่าวจะเลือกสมัครในบริษัทชั้นนำที่เป็นที่ใฝ่ฝันของคนทั่วโลก บริษัทเหล่านี้ชอบใช้คำพูดประเภทที่ว่า "เราเป็นบริษัทที่ดีที่สุดในวงการนี้ คุณทำงานให้เรา ก็แปลว่าคุณดีที่สุดไปด้วย" สำหรับคนที่ขาดความมั่นใจในตัวเอง นี่อาจจะทำให้รู้สึกดีในตอนแรก แต่หลังจากนั้นพวกเขาจะเริ่มกังวลว่าจะถูกไล่ออกหรือไม่ หากไม่สามารถทำได้ตามที่บริษัทหวังไว้ ระบบการประเมินผลและตบรางวัลของบริษัทประเภทนี้ทำให้ความวิตกกังวลรู้สึก "จริง" มากขึ้น การเลื่อนตำแหน่งต้องผ่านการแข่งขันสูงมากแต่ที่แย่คือมันไม่ได้เกิดขึ้นผ่านกระบวนการที่โปร่งใสเสมอไป ดร.อเล็กซานดรา มิเชล จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ซึ่งศึกษาวิจัยเกี่ยวกับชีวิตและอาชีพการงานของพนักงานธนาคารเพื่อการลงทุน บอกว่า ผลตอบแทนพิเศษช่วงปลายปีของคุณจะมากหรือน้อยขึ้นกับการเปรียบเทียบกับพนักงานคนอื่น คุณไม่อาจรู้ว่าพวกเขาทำงานอะไรกันบ้าง คุณรู้แค่ว่าพวกเขาเฉลียวฉลาดและทำงานกันอย่างหนัก พนักงานบริษัทรู้ว่าพวกเขาถูกวัดผลด้วยการเปรียบเทียบกับเพื่อนร่วมงาน แต่เพราะพวกเขาไม่รู้ว่าเพื่อนร่วมงานทำงานได้ดีแค่ไหน จึงปรับมาตรฐานของตัวเองให้สูงไว้ก่อนเพื่อให้แน่ใจ และเมื่อทุกคนในระบบการทำงานคิดเช่นนี้ มาตรฐานจึงถูกปรับให้สูงขึ้นๆ ทำให้ทุกคนต้องทำงานหนักขึ้นอีกเรื่อย ๆ พนักงานเด็ก ๆ ที่เห็นหัวหน้าทำงานเช่นนี้ก็พลอยคิดไปว่านี่จะเป็นหนทางที่ทำให้พวกเขาก้าวหน้าในอาชีพการงาน กลายเป็นแบบแผนที่ถูกทำซ้ำแล้วซ่้ำอีกจนกลายเป็นแนวทางปฏิบัติ แม้ว่าลักษณะการทำงานดังกล่าวจะมีข้อดี ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกตื่นเต้น พออกพอใจตัวเอง แต่การมุ่งมั่นพาตัวเองไปสู่ความสำเร็จมากเกินไปอาจจะทำให้คุณมีปัญหาด้านสุขภาพจิตใจและร่างกายร้ายแรง ไม่ว่าจะเป็นการปวดเมื่อยเรื้อรัง ปัญหาการเสพติด โรคการกินผิดปกติ โรคซึมเศร้า หรือแย่กว่านั้น แล้วคุณจะทำอย่างไรได้หากเป็นประสบความสำเร็จสูงแต่ขาดความมั่นใจ? หนึ่ง รู้ทันว่าบริษัทที่คุณทำงานให้พยายามจะชักจูงพฤติกรรมคุณอย่างไร และพยายามสังเกตว่าเพื่อนร่วมงานของคุณพยายามทำให้คุณรู้สึกวิตกกังวลอย่างไรผ่านคำพูดและการกระทำ และคุณควรเตรียมตัวให้พร้อมที่จะป้องกันสภาพจิตใจของตัวเอง สอง สร้างนิยามของความสำเร็จของคุณเอง ไม่ใช่ตามคนอื่น หากจะทุ่มเทแรงกายแรงใจให้กับงานใด จงเลือกงานที่คุณมีแนวโน้มว่าจะประสบความสำเร็จและจะรู้สึกสนุกที่ได้ทำ อย่าฝืนทำงานที่ไม่เหมาะกับคุณ การทิ้งงานที่คุณไม่สามารถรับมือไหวไม่ได้แปลว่าคุณอ่อนแอ สาม หัดให้เกียรติและเฉลิมฉลองกับความสำเร็จตัวเอง คนที่ประสบความสำเร็จสูงแต่ขาดความมั่นใจมักจะมองข้ามความสำเร็จตัวเอง และเดินหน้าตั้งเป้าหมายที่สูงกว่าเดิมทันที เมื่อไรก็ตามที่คุณทำอะไรสำเร็จ อย่าลืมว่าก่อนหน้านี้คุณรู้สึกกังวลแค่ไหน และบ่อยครั้งแค่ไหนที่คุณทำสำเร็จแม้จะขาดความมั่นใจ