ย้อนเส้นทางการเมือง ชินโซ อาเบะ นายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดของญี่ปุ่น
ในฐานะนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น นายชินโซ อาเบะ เป็นที่รู้จักในฐานะผู้นำประเทศที่ดำเนินนโยบายกลาโหมและการต่างประเทศอย่างดุดัน และยุทธศาสตร์กระตุ้นเศรษฐกิจที่ถูกเรียกขานว่าเป็น "อาเบะโนมิกส์" (Abenomics)
นายอาเบะ ในวัย 65 ปี บอกว่าอาการลำไส้อักเสบที่เรื้อรังมาหลายปีทรุดลง เป็นเหตุผลที่ทำให้เขาประกาศก้าวลงจากเก้าอี้ผู้นำ เพราะไม่ต้องการให้อาการป่วยส่งผลกระทบต่อการตัดสินใจในการบริหารประเทศ และกล่าวขอโทษชาวญี่ปุ่นที่ไม่สามารถทำหน้าที่จนครบวาระได้ นี่เป็นเหตุผลเดียวกันที่ทำให้เขาลาออกตอนดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีสมัยแรกเมื่อปี 2007 แต่การลาออกในครั้งนี้ได้ทำให้เกิดภาวะสุญญากาศทางอำนาจภายในพรรคเสรีประชาธิปไตย (แอลดีพี) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลในขณะนี้ เส้นทางสู่อำนาจ "เจ้าชาย" คือชื่อที่ผู้ชื่นชอบเขาในทางการเมืองตั้งให้ ในฐานะที่เขาเป็นลูกชายของนายชินทาโร อาเบะ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศ และหลานชายของนายโนบุสึเกะ อาเบะ อดีตนายกรัฐมนตรี เขาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรกเมื่อปี 1993 และได้เป็นเลขาธิการคณะรัฐมนตรีในปี 2005 ในรัฐบาลของนายจุนอิชิโร โคอิซูมิ เพียงหนึ่งปีถัดมา นายอาเบะก้าวขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีที่มีอายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น อย่างไรก็ดี เรื่องอื้อฉาวต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในสมัยที่เขาดำรงตำแหน่ง อาทิ รัฐบาลทำเอกสารเกี่ยวกับเบี้ยบำนาญสูญหาย ส่งผลกระทบต่อการยื่นเรื่องของผู้รับบำนาญราว 50 ล้านราย ส่งผลเสียต่อคณะรัฐบาลของเขา ในปี 2007 พรรคเสรีประชาธิปไตย (แอลดีพี) สูญเสียที่นั่งครั้งใหญ่ในการเลือกตั้งสภาสูง ต่อมาในเดือน ก.ย. ปีเดียวกัน เขาได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีโดยให้เหตุผลว่าสุขภาพย่ำแย่จากอาการลำไส้อักเสบ ปี 2012 เขากลับมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง โดยบอกว่าหายดีจากอาการป่วยแล้ว เขายังได้รับเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีอีกในปี 2014 และ 2017 ความนิยมในตัวนายอาเบะเป็นไปอย่างขึ้น ๆ ลง ๆ แต่ก็ไม่มีใครท้าทายหรือพยายามโค่นเขาจากตำแหน่ง ด้วยอิทธิพลที่มีต่อพรรคเสรีประชาธิปไตยมากถึงขั้นที่พรรคแก้กฎอนุญาตให้เขาดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคเป็นสมัยที่ 3 ได้ ผลกระทบการระบาดใหญ่ การไปสักการะศาลเจ้ายาสุคุนิเพื่อรำลึกถึงผู้เสียชีวิตจากสงคราม สร้างความไม่พอใจให้หลายฝ่าย เป็นที่รู้กันดีว่า นายอาเบะมีท่าทีดุดันในการดำเนินนโยบายกลาโหมและการต่างประเทศ เขาพยายามมาโดยตลอดที่จะแก้ไขรัฐธรรมนูญมาตรา 9 ที่ห้ามญี่ปุ่นมีกองทัพเพื่อจุดประสงค์อื่นนอกเหนือไปจากการป้องกันตัวเอง ความคิดชาตินิยมของเขาทำให้เกิดความตึงเครียดกับประเทศจีนและเกาหลีใต้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังเขาเดินทางไปเยือนศาลเจ้ายาสุกุนิ (Yasukuni Shrine) สถานที่สักการะดวงวิญญาณของผู้เสียชีวิตในสงคราม ซึ่งรวมถึงอาชญากรสงครามหลายคนที่เกาหลีใต้และจีนต่อต้าน เนื่องจากในอดีตทั้งสองประเทศตกเป็นเหยื่อการกดขี่ข่มเหงของกองทัพญี่ปุ่น ในปี 2015 เขาผลักดันจนรัฐสภาอนุมัติให้ญี่ปุ่นสามารถส่งกองทัพไปต่างประเทศได้หากเป็นเพื่อการป้องกันตัวเองและพันธมิตร แม้ว่าประเทศเพื่อนบ้านและชาวญี่ปุ่นเองจะไม่เห็นด้วย อาเบะโนมิกส์ ยุทธศาสตร์กระตุ้นเศรษฐกิจซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "อาเบะโนมิกส์" (Abenomics) ของเขา ประกอบด้วยการดำเนินมาตรการผ่อนปรนทางการเงิน นโยบายกระตุ้นเศรษฐกิจ และการปฏิรูปโครงสร้างเศรษฐกิจ แม้จะทำให้เศรษฐกิจจะดีขึ้นในช่วงแรก แต่ก็กลับเติบโตอย่างเชื่องช้าในเวลาต่อมา ทำให้เกิดคำถามว่านโยบายของเขาได้ผลจริงหรือไม่ ความนิยมของนายอาเบะ ยิ่งตกต่ำลงอีกจากการรับมือกับวิกฤตโควิด-19 รัฐบาลถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าหน้ากากอนามัยที่แจกให้ประชาชนนั้นทั้งเล็กและแจกจ่ายอย่างล่าช้า นอกจากนี้นโยบาย "Go to Travel" ที่กำหนดขึ้นเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศ ก็ถูกตำหนิว่าเป็นปัจจัยที่ทำให้จำนวนผู้ติดเชื้อโควิด-19 ในญี่ปุ่นกลับมาสูงขึ้นอีกครั้ง การแย่งอำนาจ ข่าวเรื่องสุขภาพของนายอาเบะปรากฏทางสื่อมาเป็นระยะตั้งแต่ต้นเดือน ส.ค และเริ่มหนาหูขึ้นเมื่อเขาเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาล เมื่อวันที่ 17 ส.ค. พรรคฝ่ายค้านตั้งคำถามว่าปัญหาสุขภาพเริ่มมีผลต่อการบริหารประเทศของเขาหรือไม่ วันที่ 24 ส.ค. ซึ่งเป็นวันที่เขากลายเป็นนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ เขากลับต้องเข้าโรงพยาบาลอีกครั้ง ก่อนที่จะประกาศลาออกเมื่อวันที่ 28 ส.ค. ในที่สุด การลาออกของเขาอาจทำให้เกิดการยื้อแย่งตำแหน่งหัวหน้าพรรคคนใหม่ของกลุ่มก้อนต่าง ๆ ในพรรคเสรีประชาธิปไตย เพราะนายอาเบะไม่ได้ประกาศว่าใครจะสืบทอดตำแหน่งต่อจากเขา พรรคเสรีประชาธิปไตยใต้เงาของนายอาเบะ อาจเป็นพรรคการเมืองที่ขาดผู้กุมบังเหียนที่มีอิทธิพลมากพอ ที่จะสยบความขัดแย้งภายในพรรคได้ ดังนั้นภารกิจที่รอนายกรัฐมนตรีคนถัดไปของญี่ปุ่นอยู่ข้างหน้า คือการต้องทั้งเอาชนะการแก่งแย่งกันในพรรค และสามารถพาประเทศฝ่าวิกฤตโควิด-19 ไปได้ในเวลาเดียวกัน