'เที่ยวบินพานักท่องเที่ยวสู่แอนตาร์กติกาเที่ยวแรก' ของจีน จริงแค่ไหน? บอกอะไรบ้าง?
สื่อจีนรายงานว่า เที่ยวบินพาณิชย์เที่ยวแรกของจีนที่เดินทางไปยังทวีปแอนตาร์กติกาได้นำนักท่องเที่ยวผู้โชคดี 22 คน ไปเยือนจุดหมายปลายทางที่ไม่ธรรมดานี้ในสุดสัปดาห์ที่แล้ว
'เที่ยวบินแรกของจีน' นำนักท่องเที่ยวเยือนแอนตาร์กติกา การเดินทางนี้ถือว่าเป็นเหตุการณ์สำคัญ แต่มันเป็นจริงตามนั้นหรือไม่? และบอกอะไรกับเราได้บ้างเกี่ยวกับภูมิศาสตร์การเมืองในภูมิภาคของจีน? มันเป็นครั้งแรกจริงหรือไม่? หนังสือพิมพ์จีนรายงานว่า นี่คือการเริ่มต้นศักราชใหม่ของการท่องเที่ยวทวีปแอนตาร์กติกา การเดินทางที่นำผู้ที่ได้รับคัดเลือกจากฮ่องกงไปยังขั้วโลกใต้ เที่ยวบินใช้เวลา 15 ชั่วโมงไปยังแอฟริกาใต้ แวะเติมน้ำมันในเมืองเคปทาวน์ และเดินทางต่ออีก 5 ชั่วโมงครึ่งไปยังแอนตาร์กติกา จากนั้นต้องใช้เวลาเดินทางอีก 5-6 ชั่วโมงไปยังขั้วโลกใต้ ซึ่งเป็นที่ที่เครื่องบินได้แล่นลงจอดบนทางขึ้นลงที่เป็นน้ำแข็ง บริษัทนำเที่ยวของจีนบอกว่า การเดินทางนี้เป็นเหตุการณ์สำคัญ ซึ่งทำให้นักท่องเที่ยวจีนไม่ต้องจองการเดินทางเยือนแอนตาร์กติกาผ่านบริษัทนำเที่ยวของต่างชาติอีกต่อไป คำพูดนี้มีความจริงมากน้อยแค่ไหน? การเดินทางหลังจากเคปทาวน์เป็นต้นไป จริง ๆ แล้วจัดการโดยไวท์เดสเสิร์ต ( White Desert) บริษัทนำเที่ยวซึ่งให้บริการการเดินทางไปขั้วโลกใต้เป็นประจำอยู่แล้ว นั่นหมายความว่า การเดินทางนี้เป็นความร่วมมือกันระหว่างบริษัททัวร์ของจีนและหนึ่งในบริษัทเก่าแก่ที่อยู่ในแอฟริกาใต้ มีอะไรดูบ้าง? การมุ่งหน้าสู่ทวีปที่ 7 ของโลกด้วยเครื่องบินไม่ใช่เพียงหนทางเดียวในการเดินทาง นักท่องเทียวเกือบทุกคนเดินทางเยือนแอนตาร์กติกาด้วยเรือ ปกติจะเดินทางออกจากท่าเรืออูชัวอา (Ushuaia) ทางใต้สุดของอาร์เจนตินา อีกทางเลือกหนึ่งคือเดินทางจากนิวซีแลนด์ คนที่เลือกเส้นทางนี้ มักจะเป็นผู้ที่สนใจแกะรอยเส้นทางประวัติศาสตร์ตามนักสำรวจที่มีชื่อเสียงในอดีตอย่างเช่น เซอร์ เออร์เนสต์ แชคเกิลตัน เป็นต้น "เวลาในการท่องเที่ยวแตกต่างกันไป อาจจะ 6 วัน ไปจนถึง 3 สัปดาห์ หรือยาวนานกว่านั้น" ลีแอนน์ ฟลานากัน สมิธ จากบริษัทนำเที่ยวแบ็กแทร็กแอดเวนเจอร์ส (Back Track Adventures) บอกกับบีบีซี นักท่องเที่ยวเดินทางมาเพื่อดูชีวิตสัตว์โลก ธรรมชาติ และมาเยือนแอนตาร์กติกาตามรายการของสิ่งที่ต้องการทำให้สำเร็จ เธอกล่าวว่า เหตุผลที่ผู้คนต้องการเดินทางไปเยือนที่นั่นมีหลายข้อ "สำหรับบางคน มันก็แค่ทำตามรายการของสิ่งที่อยากจะทำให้สำเร็จ มันคือทวีปที่ 7 และพวกเขาอยากจะเก็บให้ครบ อีกหลายคนอาจจะมาเยือนเพื่อดูสัตว์โลก แต่สุดท้ายก็มักจะประทับใจกับทิวทัศน์ที่เต็มไปด้วยน้ำแข็งที่น่าตื่นตาตื่นใจมากกว่า" เธอเล่า ฤดูกาลท่องเที่ยวอยู่ระหว่างฤดูร้อนของแอนตาร์กติกา ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนไปจนถึงสิ้นเดือนมีนาคม แล้วสนนราคาอยู่ที่เท่าไหร่? ทางเลือกที่ถูกที่สุดมีราคาราว 5,000 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือประมาณ 175,000 บาท สำหรับการโดยสารเรือจากอูชัวอา ยังไม่รวมค่าตั๋วเครื่องบินที่แพงหูฉี่สำหรับเดินทางไปอาร์เจนตินาเพื่อขึ้นเรือ แอนตาร์กติการองรับนักท่องเที่ยวจำนวนมากได้หรือไม่? จำนวนนักท่องเที่ยวกำลังเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หลังจากที่เคยเพิ่มไปถึงระดับสูงสุด 46,265 คนในช่วงฤดูท่องเที่ยวปี 2007-2008 จากนั้นได้ลดลงในปีต่อ ๆ มา เนื่องจากเกิดวิกฤตเศรษฐกิจโลก แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จำนวนนักท่องเที่ยวได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องอีกครั้ง ฤดูกาลที่แล้ว มีนักท่องเที่ยวจำนวน 44,367 คน เดินทางไปเยือนทวีปนี้ และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ สมาคมระหว่างประเทศกลุ่มผู้ดำเนินธุรกิจท่องเที่ยวแอนตาร์กติกา (International Association of Antarctica Tour Operation -- IAATO) ก่อตั้งขึ้นเพื่อส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่รับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและปลอดภัย และร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับ ภาคีสนธิสัญญาแอนตาร์กติกา (Antarctic Treaty Parties) ซึ่งมีสมาชิกมากกว่า 50 ประเทศที่ร่วมมือกันในการควบคุมดูแลทวีปนี้ นักท่องเที่ยวไม่ได้อนุญาตให้เดินเข้าไปหาเพนกวิน อะมานดา ลีนส์ จาก IAATO บอกกับบีบีซีว่า ยังสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มากขึ้น แต่เธอกล่าวเพิ่มเติมว่า "การเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่องเป็นกุญแจที่สำคัญ" ลีนส์ บอกว่า บริษัทนำเที่ยวต่าง ๆ ปฏิบัติตามคำแนะนำที่เข้มงวด ซึ่งจัดทำขึ้นโดย IAATO ตัวอย่างของกฎที่ต้องปฏิบัติตามคือ ห้ามมีคนมากกว่า 100 คนอยู่บนชายฝั่งในจุดที่มีการนำเครื่องบินแล่นลงจอดจุดใดจุดหนึ่งในเวลาเดียวกัน เมื่อเครื่องบินแล่นลงจอดแล้ว ยังมีกฎที่ต้องปฏิบัติตามอีกหลายข้อ รวมถึง รายละเอียดเกี่ยวกับระยะห่างที่สามารถเดินเข้าใกล้เพนกวินได้ อะไรคือมุมด้านภูมิศาสตร์การเมืองในเรื่องนี้? ดร. เหนิงเหย่ หลิว จากมหาวิทยาลัยแอดิเลด อธิบายว่า "นี่เป็นเชิงสัญลักษณ์ มันถูกผูกโยงเข้ากับภาพที่ใหญ่กว่านั้นของจีน ซึ่งได้เข้ามาข้องเกี่ยวกับกิจการต่าง ๆ ในแอนตาร์กติกาอย่างแข็งขันมากขึ้นเรื่อย ๆ" ขณะนี้จำนวนนักท่องเที่ยวจีนได้กลายเป็นกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับสองรองจากเพียงสหรัฐฯ และในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาก็เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ จากที่มีจำนวนไม่ถึง 100 คนในปี 2008 เพิ่มเป็น 3,944 คนในปี 2016 และอาจจะกลายเป็นอันดับหนึ่งแซงหน้าสหรัฐฯ ในอีกไม่ช้า ถ้ายังมีนักท่องเที่ยวจีนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง "ในสื่อจีน เรื่องนี้ถูกนำเสนอว่า เป็นครั้งแรกที่นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางผ่านบริษัทนำเที่ยวของจีนได้" นายหลิว กล่าว "แน่นอน มันมีราคาสูงมาก แต่ก็แสดงให้เห็นถึงความสนใจของจีนที่เพิ่มมากขึ้นในภูมิภาคนี้" นับตั้งแต่ปี 2013 จีนระบุว่า ภูมิภาคที่เป็นที่ตั้งของขั้วโลกเป็นหนึ่งในพรมแดนทางยุทธศาสตร์ใหม่ของจีน และนั่นหมายความว่าจีนมีเจตจำนงทางการเมืองอย่างแข็งแกร่งในการเป็นส่วนหนึ่งของการเข้ามาควบคุมดูแลขั้วโลกในอนาคต" รัฐบาลจีนระบุว่า ขั้วโลกคือเป็นหนึ่งในพรมแดมยุทธศาสตร์ในอนาคตของจีน ในการประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์เมื่อไม่นานมานี้ แผน 5 ปีฉบับใหม่ของจีนระบุไว้อย่างชัดเจนว่า รัฐบาลต้องการจะลงทุนจำนวนมหาศาลในโครงการเกี่ยวกับการสำรวจขั้วโลก "ท้ายที่สุดแล้ว สิ่งที่จีนต้องการก็คือ การสามารถเข้าไปผลักดันข้อเสนอของตัวเองในการควบคุมดูแลขั้วโลก" นายหลิว กล่าว การเดินทางไปยังขั้วโลกในปัจจุบัน นักท่องเที่ยวจีนส่วนใหญ่ใช้เส้นทางปกติด้วยการโดยสารเรือสำราญจากทวีปอเมริกาใต้ ความจริงแล้วมีนักท่องเที่ยวเพียง 1% ที่เดินทางโดยเครื่องบินไปยังพื้นที่ส่วนในของทวีปแอนตาร์กติกา "เที่ยวบินที่นำคุณไปถึงแอนตาร์กติกา แล้วก็ต้องต่อเครื่องบินอีกลำไปยังขั้วโลก นั่นเป็นเพียงการทำตามรายการของสิ่งที่อยากจะทำให้สำเร็จของนักท่องเที่ยวที่อยากเยือนขั้วโลกใต้และมีเงินจ่ายได้" ฟลานากัน สมิธ กล่าว