อัยการสวีเดนระบุมือสังหารอดีตนายกฯเมื่อ 34 ปีก่อนได้แล้ว หลังฆาตรกรฆ่าตัวตายไปเมื่อปี 2000
อัยการสวีเดนเปิดเผยชื่อบุคคลที่เชื่อว่าเป็นผู้ลอบสังหารอดีตนายกรัฐมนตรี อูลอฟ พาลเมอ เมื่อปี 1986 ปิดฉากคดีปริศนาที่ใช้เวลาสืบสวนยาวนานที่สุดคดีหนึ่งในประวัติศาสตร์สวีเดน
อูลอฟ พาลเมอ อดีตนายกรัฐมนตรีสองสมัยของสวีเดน มีบุคลิกพูดตรงไปตรงมาในประเด็นระหว่างประเทศต่าง ๆ คณะอัยการระบุว่า ฆาตกรรายนี้คือ นายสตีก เอ็งสเตริม นักออกแบบกราฟิก ที่รู้จักในนาม "สกันเดียแมน" (Skandia Man) ซึ่งเป็นหนึ่งในพยานในที่เกิดเหตุ แต่ได้ฆ่าตัวตายไปแล้วตั้งแต่ปี 2000 นายคริสเตอร์ เปียเตอร์สสัน หัวหน้าคณะอัยการระบุว่า การระบุตัวมือสังหารที่แท้จริงครั้งนี้ทำให้ตำรวจสามารถปิดการสืบสวนคดีการเสียชีวิตของอดีตนายกรัฐมนตรีสองสมัยของสวีเดนได้ในที่สุด นายพาลเมอถูกสังหารอย่างไร ประชาชนนำดอกไม้ไปวางที่จุดเกิดเหตุเพื่อแสดงความอาลัยต่อการจากไปของนายพาลเมอ นายพาลเมอ วัย 59 ปี เสียชีวิตจากการถูกยิงเข้าที่หลัง ขณะเขากับ ลิสเบต ภรรยา เดินกลับบ้านในกรุงสต็อกโฮล์ม หลังไปชมภาพยนตร์กับลูกชายและแฟนสาวของเขา ในคืนวันศุกร์ที่ 28 ก.พ. 1986 ช่วงที่เกิดเหตุนายพาลเมอ ได้ปล่อยให้เจ้าหน้าที่อารักขาความปลอดภัยเลิกงานไปแล้ว โดยเขาและภรรยาเดินกันไปตามลำพังบนถนนสเวียแวเกน (Sveavägen) ที่พลุกพล่านที่สุดของเมืองหลวงแห่งนี้ คนร้ายเข้ามาจากด้านหลัง แล้วลั่นไกใส่นายพาลเมอเสียชีวิตทันที เจ้าหน้าที่พบลูกกระสุนปืนพกลูกโม่ .357 แม็กนัม ตกอยู่ในที่เกิดเหตุ แต่ไม่พบอาวุธปืนที่ใช้ก่อเหตุ การลอบสังหารนายพาลเมอสร้างความตกตะลึงให้สวีเดน และทำให้เกิดการตั้งทฤษฎีและสมมติฐานนานาประการถึงแรงจูงใจในการก่อเหตุ เหตุใดคดีนี้จึงเป็นปริศนามายาวนาน ขณะเกิดเหตุมีพยานหลายสิบคนเห็นชายคนร้ายลั่นไก แล้วหลบหนีไป โดยหลังจากนั้น มีผู้ถูกตำรวจสอบปากคำหลายพันคน และในเดือน ธ.ค. 1988 มีการจับกุมนายคริสเตอร์ เปียเตอร์สสัน (มีชื่อนามสกุลเดียวกับหัวหน้าคณะอัยการแต่ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กัน) ซึ่งเป็นชายขี้ยาที่เคยมีประวัติถูกจำคุกในข้อหาฆ่าคนตาย ศาลชั้นต้นได้ตัดสินให้เขามีความผิดในคดีฆาตกรรมครั้งนี้ โดยให้จำคุกตลอดชีวิต เนื่องจากนางลิสเบต พาลเมอ ชี้ตัวว่าเขาเป็นมือปืน แต่หลังจากนั้นไม่นานศาลอุทธรณ์ได้มีคำสั่งให้ยกฟ้อง และให้เขาพ้นผิด เพราะไม่พบแรงจูงใจก่อเหตุที่ชัดเจน อีกทั้งไม่มีการพบอาวุธก่อเหตุ นายเปียเตอร์สสัน เสียชีวิตลงในปี 2004 หัวหน้าทีมสอบสวนเผยว่า นับจากนั้นก็มีผู้คนกว่า 130 รายที่สารภาพว่าเป็นผู้ก่อเหตุฆาตกรรม นางพาลเมอ เสียชีวิตเมื่อปี 2018 โดยไม่รู้ว่าใครคือฆาตกรตัวจริงที่ปลิดชีพสามีของเธอ นางพาลเมอ เสียชีวิตโดยไม่รู้ว่าใครคือฆาตกรตัวจริงที่ปลิดชีพสามีของเธอ อัยการว่าอย่างไร นายเปียเตอร์สสัน หัวหน้าคณะอัยการ ระบุในการแถลงข่าววันนี้ (10 มิ.ย.) ว่า "เนื่องจากนายเอ็งสเตริม ได้เสียชีวิตไปแล้ว ผมจึงไม่สามารถตั้งข้อหาต่อเขาได้ และได้ตัดสินใจปิดการสอบสวนคดีนี้" แม้จะไม่พบอาวุธปืนที่ใช้ก่อเหตุและไม่พบหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ชิ้นใหม่ ๆ แต่คณะอัยการได้วิเคราะห์คำให้การกับตำรวจของนายเอ็งสเตริม และพบว่าคำให้การของเขาเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นฟังไม่ขึ้น "เขาแสดงท่าทีในลักษณะที่เราเชื่อว่าคนเป็นฆาตกรจะทำ" นายเปียเตอร์สสัน กล่าว อัยการระบุว่า ในตอนแรก นายเอ็งสเตริม ไม่ใช่บุคคลที่ตำรวจให้ความสนใจ แต่เจ้าหน้าที่สืบสวนได้ตรวจสอบปูมหลังของเขาแล้วพบว่า นายเอ็งสเตริม มีความคุ้นเคยในการใช้อาวุธปืนเป็นอย่างดี เคยรับราชการทหาร และยังเป็นสมาชิกสโมสรยิงปืน นอกจากนี้ยังพบว่า เขาอยู่ในกลุ่มผู้วิพากษ์วิจารณ์นโยบายของนายพาลเมอ ขณะที่ญาติพี่น้องระบุว่าเขามีทัศนคติเชิงลบต่ออดีตนายกรัฐมนตรีผู้นี้ ขณะเดียวกันยังพบหลักฐานว่า นายเอ็งสเตริม มีปัญหาด้านการเงิน และติดสุรา อย่างไรก็ตาม ทีมสืบสวนยังไม่พบ "ภาพที่ชัดเจน" ในแรงจูงใจก่อเหตุสังหารนายพาลเมอของนายเอ็งสเตริม หัวหน้าคณะอัยการกล่าว สตีก เอ็งสเตริม คือใคร สตีก เอ็งสเตริม เป็นที่รู้จักในคดีนี้ในนาม "สกันเดียแมน"เพราะเขาทำงานที่บริษัทประกันภัย "สกันเดีย" (Skandia) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ใกล้กับจุดเกิดเหตุ และในช่วงเกิดเหตุนั้น เขาอยู่ทำงานจนดึกและเลิกงานในเวลาใกล้เคียงกัน นายเอ็งสเตริม ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มพยานบุคคลในที่เกิดเหตุ และถูกตำรวจสอบปากคำหลายครั้ง แต่ได้ถูกตัดออกจากการเป็นผู้ต้องสงสัยอย่างรวดเร็ว หัวหน้าคณะอัยการ ระบุว่า พยานผู้เห็นเหตุการณ์บรรยายลักษณะมือปืนตรงกับลักษณะของนายเอ็งสเตริม อีกทั้งให้ข้อมูลที่ขัดแย้งกับสิ่งที่นายเอ็งสเตริมให้การไว้กับตำรวจถึงสิ่งที่เขาทำในที่เกิดเหตุ โดยนายเอ็งสเตริม โกหกถึงสิ่งที่เขาทำหลังเกิดเหตุฆาตกรรม เขาอ้างว่าได้พยายามกู้ชีพนายพาลเมอ นายเอ็งสเตริม ไม่ได้ถูกตั้งข้อหาใด ๆ ในคดีนี้ เขาก่อเหตุอัตวินิบาตกรรมเมื่อปี 2000 ชื่อของนายเอ็งสเตริม ถูกระบุว่าน่าจะเป็นฆาตกรในคดีนี้ครั้งแรกโดยผู้สื่อข่าวที่ชื่อ โธมัส เปียเตอร์สสัน จากนั้นตำรวจได้เริ่มสืบสวนเกี่ยวกับเขาหลังจากเขาเสียชีวิตไปแล้ว 18 ปี แต่อดีตภรรยาของนายเอ็งสเตริม ให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์เอ็กเพรสเซน ในปี 2018 ว่าเธอถูกเจ้าหน้าที่สืบสวนสอบปากคำในปี 2017 ตอนนั้นเธอไม่เชื่อว่าสามีจะเป็นผู้ก่อเหตุ "เขาขี้ขลาดจะตาย แมลงวันสักตัวเขายังไม่ตบเลย" เธอกล่าว นสพ.เอ็กเพรสเซน เผยโฉมหน้า สตีก เอ็งสเตริม คนสวีเดนรู้สึกอย่างไร โดย แมดดี ซาเวจ บีบีซี นิวส์ สต็อกโฮล์ม นายสเตียฟาน เลอเวียน นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบันของสวีเดน เคยกล่าวก่อนหน้านี้ว่า ความล้มเหลวในการหาตัวมือสังหารนายพาลเมอ คือ "บาดแผลเปิด" ที่ยังรักษาไม่หาย ในสังคมสวีเดน แต่ข่าวการประกาศของอัยการครั้งนี้อาจไม่เพียงพอที่จะช่วยเยียวยาความรู้สึกไม่แน่ใจที่ยาวนานหลายสิบปีเกี่ยวกับการเสียชีวิตของอดีตนายกรัฐมนตรีผู้ทรงอิทธิพลที่สุดคนหนึ่งของประเทศ และได้รับการยอมรับจากนานาชาติ การที่ไม่มีหลักฐานด้านนิติวิทยาศาสตร์ชิ้นใหม่ ๆ หรือหลักฐานต่าง ๆ ที่เชื่อมโยงกับปืนที่ใช้ก่อเหตุ ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่าเหตุใดทีมสืบสวนจึงใช้เวลายาวนานในการสรุปคดีนี้ ขณะที่คนอีกส่วนรู้สึกโกรธที่ผู้ต้องสงสัยรายนี้ซึ่งเสียชีวิตไปเมื่อปี 2000 จะไม่ได้ถูกนำตัวมาลงโทษ ส่วนผู้สื่อข่าวที่ติดตามคดีนี้ มองว่าการแถลงข่าวปิดคดีที่เรียบ ๆ และยืดยาวของอัยการครั้งนี้ เป็นการปิดฉากที่ไม่น่าตื่นเต้นของคดีที่เป็นปริศนามายาวนาน 34 ปี และเต็มไปด้วยทฤษฎีและการตั้งสมมติฐานนานาประการ มีการติดตั้งแผ่นจารึกตรงจุดที่นายพาลเมอถูกลอบสังหาร ทฤษฎีที่ว่านี้ เช่น นายพาลเมอถูกลอบสังหารจากการที่เขาลุกขึ้นต่อต้านนโยบายการแบ่งแยกสีผิวในแอฟริกาใต้, การที่เขาค้นพบการทุจริตของบริษัทค้าอาวุธที่ติดสินบนเพื่อให้ได้ทำสัญญาค้าขายอาวุธกับอินเดีย หรือการที่รัฐบาลของเขาประกาศให้กลุ่มติดอาวุธชาวเคิร์ด PKK เป็นกลุ่มก่อการร้าย เป็นต้น ตำรวจสวีเดนพยายามคลี่คลายคดีนี้มานานหลายสิบปี นอกจากนี้มันยังเป็นเรื่องราวที่ สตีก ลาร์สสัน นักเขียนดังเจ้าของนิยายแนวอาชญากรรมเรื่อง The Girl with the Dragon Tattoo ให้ความสนใจและติดตามมานานหลายปีด้วย