Ўзбекистонда яна газ ва электр ҳаққи ошди
1 апрелдан бошлаб, аҳоли учун табиий газ нархи 14 фоиз, электр қиймати 7,4 фоиз, иссиқ ва совуқ сув ҳаққи 13 ярим фоизга қимматлаган.
Бу охирги ярим йил ичида табиий газ, электр энергияси ва сув нархининг иккинчи бор ошишидир. Дейлик, маълумотларга кўра, аҳоли иситиш учун сарфланган газнинг 10 куб метри учун бугундан бошлаб 1121,6 сўм тўлайди. Шу кундаги нарх эса, 985,6 сўмдир. Янги нархлар икки ҳафта муқаддам ҳукумат қарори билан тасдиқланган эди. Ўз ўрнида, канализация хизмати учун тўловлар миқдори ҳам тақрибан 14 фоизга кўтарилиши айтилган. Сўнгги йилларда Ўзбекистонда коммунал хизматлар нархларининг баҳор ва куз ойларида оширилиши одат тусига кириб қолган. Маҳаллий кузатувчиларга кўра, нарх-наводаги сўнгги ўзгаришлар мамлакат аҳолиси энг кам ҳимояланган қатламининг аҳволини янада оғирлаштириши тайин. Агар, қатор халқаро ҳисоботларга қаралса, ўтган йигирма йилдан ортиқроқ вақт давомида Ўзбекистонда ҳам камбағаллар сони сезиларли даражада ортган. Айрим кузатувчилар, иш топиш имкониятлари камайиб бораркан, қишлоқдаги катта сондагиси қолиб, кичик шаҳарларда ҳам одамлар ҳаётининг ночорлашиб бораётганини айтишади. Иш ҳақларининг камлиги сабаб, иши борларининг иқтисодий аҳволлари ҳам ҳавас қилгудек эмас. Яқинда, ҳатто, расмий нашрларда ҳам аксарият халқнинг коммунал тўловларни тўлашга қурблари етмай қолганига оид хабарлар пайдо бўлганди. "Ҳозир бизда шундай бўлаяптики, одамларнинг олаётган ўртача маоши ҳам коммунал хизматлар учун тўловларга етмаяпти", дейди ўзбекистонлик журналист Носир Зокир биз билан суҳбатда. Бошқа томондан, нарх-наволарнинг изчиллик билан ошириб бориши Ўзбекистонда газ, электр энергияси ва сув таъминотидаги узилишлар одатий тус олиб бораётган бир манзарада кузатилмоқда. Устига устак, сўнгги йилларда дунёнинг аксарият давлатлари қатори Ўзбекистонда озиқ-овқат маҳсулотлари қиймати ҳам кўтарилиб бормоқда. Маҳаллий иқтисодий таҳлилчиларга кўра, ҳукумат нархларни оширишга мажбур бўлар экан, бу - давлат ғазнасининг бўшаб бораётганидан дарак беради. Улар Ўзбекистонда иқтисодий ислоҳотлар вақтида ўтказилмагани, ҳозир ҳам давлатнинг кучли иқтисодий режаси йўқлиги, бунинг натижасида барча оғирлик халқнинг бўйнига тушаётганини таъкидлашади. Энг кам иш ҳақи ва нарх-наво Агар, ўтган йилги расмий маълумотларга қаралса, Ўзбекистонда ҳозир энг минимал иш ҳақи қарийб 80.000 сўм ёки қора бозор курси бўйича 30 АҚШ долларидан ортиқроқни ташкил қилади. Ўзбекистонда деярли ҳар йили аҳоли турмуш даражасини кўтариш мақсадида экани айтилиб, маошлар ошириб борилади. Аммо оддий одамлар иш ҳақлари оширилиши ҳақидаги хабарни хурсандчилик билан эмас, хавотир билан қаршилашларини айтишади. Чунки энг кам иш ҳақи оширилгандан кейин жамоат транспорти ёки коммунал хизматлар айрим турлари учун ҳақларнинг икки баравар кўтарилгани Ўзбекистонда кузатилган воқеълик. Бу қимматлашувлар кўп ҳолларда президент фармонида кўзда тутилган оширилган маошни ишчи-хизматчилар ўз қўлларига олмасдан туриб юз беради. Шу боис ҳам, айрим маҳаллий иқтисодий таҳлилчиларга кўра, ҳозирнинг ўзида турли солиқлар, газ ва сув тўловларининг ўзи ҳар бир оилага икки юз минг сўмдан ортиқроққа тушади. Уларнинг айтишларича, агар ойлик жаъми сарф-харажатлари назарда тутилса, 500 минг сўмдан кам даромади бўлган оиланинг аҳволи хароб деганидир. Яқинда Жаҳон Банки озиқ-овқат ва энергия маҳсулотлари нархларининг йил сайин кўтарилиб бораётгани ривожланаётган Оврўпо ва Марказий Осиё давлатларида 5 миллиондан ортиқ инсонни қашшоқлик гирдобига ташлаши мумкинлиги билан огоҳлантирганди. Жаҳон Банки озиқ-овқат ва ёқилғи маҳсулотлари қийматлари минтақа давлатларидан даромади энг кам бўлганларида жадаллик билан ошиб бораётганини таъкидлаганди. Халқаро Валюта Жамғармаси эса, қашшоқлик, нотенглик, ижтимоий ҳимоянинг кўнгилдагидек эмаслиги коррупция ҳоллари билан қўшилиб, минтақада ижтимоий тангликлар хавфини кучайтириши билан огоҳлантирганди.