Россия вакцинаси Ўзбекистонга келтирилди, у қанчалар хавфсиз? - Ковид, Ўзбекистон, дунё, коронавирус, koronavirus, Covid-19, O'zbekiston, dunyo, yangiliklar
Россия вакцинаси Ўзбекистонга келтирилди, у қанчалар хавфсиз? - Sputnik V шу пайтгача коронавирусга қарши энг эффектив, деб айтилган дунёдаги тўртта вакцина орасидан хавфсизлиги ҳануз жиддий хавотирларга сабаб бўлиб келаётгани бўлади. Президент Мирзиёев Sputnik V вакцинасини олиб келган Россия вазирини шахсан қабул қилган.
Россия вакцинаси ва унинг синов босқичларига оид муфассал маълумотлар ва натижалар ҳали-ҳануз бирор бир нуфузли халқаро тиббий журналда бўй кўрсатмаган. Яқинда Россия вакцинасининг энг кучлиси экани билан боғлиқ сўнгги янгилик ҳам яна дунё олимлари ва экспертларининг қарама-қарши муносабатларига сабаб бўлган. Бу маълумотлар Спутник V вакцинаси синалган 16 минг кўнгиллининг бор-йўғи 20 тасида қайд этилган Ковид-19 ҳолатига асослангани айтилганди. Расмий хабарларга кўра, Sputnik V вакцинасини Ўзбекистонга бугун, 4 декабрь куни шахсан Россия Федерацияси Саноат ва савдо вазири Денис Мантуровнинг ўзи олиб келган. Янгилик Ўзбекистон ва Россия президентларининг телефон мулоқотларидан саноқли кунлар ўтиб бўй кўрсатган. Расмий Кремль 30 ноябрь кунги худди шу телефон мулоқотига оид хабарида сўз Россия вакцинаси истеъмоли ҳақида борганини ҳам маълум қилган. Аммо расмий Кремлнинг хабарида бу айнан нимани кўзда тутиши тафсилотлари очиқланмаган. Сўз Россия яратаётган қай бир вакцина ҳақида кетаётгани ҳам ноаён қолган. Ўзбекистон президенти матбуот хизматининг телефон мулоқотига оид расмий хабарида эса, Россия вакцинасидан фойдаланиш ҳақида сўз боргани айтилмаганди. Россия вакцинаси Sputnik V дунёдаги бир давлатда расман қайддан ўтган биринчи вакцина бўлади. Уни шу йил август ойида шахсан Россия президентининг ўзи тақдим этган. Президент Путинга кўра, у коронавирусга қарши лозим даражада қаршилик кўрсата олган. Вакцина барча текширувлардан ўтган, аллақачон ўзининг қизларидан бири ҳам эмланган. Орада айрим ҳукумат вазирлари илова қатор амалдорлар ва ширкатлар раҳбарларининг ҳам ўзларини эмлатганликлари хабар берилган. Аммо Россия вакцинасининг инсонлардаги синови икки ойга ҳам етмаган. Бу эса, дунёдаги кўплаб экспертларнинг жиддий хавотирларига сабаб бўлган. Экспертлар синовларнинг тўлиқ натижаси ноаён қолар экан, Россия вакцинасига ишониш қийин эканини айтишган. Россия президентининг ўз вакциналари барча синовлардан ўтганига оид сўзлари ҳам уларни бунинг тескарисига ишонтира олмаган. Ўша пайтда Жаҳон Соғлиқни сақлаш ташкилотининг рўйхатида бўлган ва учинчи босқичгача етиб борган олтита вакцина орасида Россияники кўрилмаган. Аммо шу йил сентябрь ойи охирида пойтахт Москвадан Спутник V нинг учинчи босқич синовлари бошланганига оид хабарлар олинганди. Учинчи босқич синови вакцинанинг ўн минглаб одамда синаб кўрилишини англатади. Россияники энг кучлиси Россия вакцинасининг энг кучлиси экани билан боғлиқ янгилик ўтган ой, АҚШ ва Германиянинг қўшма маҳсулоти бўлгани дунёдаги биринчи энг эффективи, деб топилиши ортиданоқ бўй кўрсатган. Pfizer/BioNTech вакцинаси учинчи босқич синовининг дастлабки натижалари эса, унинг одамларни коронавирусдан 90 фоиз ҳимоя қила олишига далолат қилганди. Россия томони бунинг ортидан ўзлариникининг эффективлиги 92 фоиз эканини баён қилиб чиққан. Бу маълумотлар Спутник V вакцинаси синалган 16 минг кўнгиллининг 20 тасида қайд этилган Ковид-19 ҳолатига асослангани айтилган. Янгилик Ғарб нашрлари томонидан ҳам ёритилганди. Аммо Россия вакцинасининг энг кучлиси экани билан боғлиқ сўнгги янгилик яна олимларнинг қарама-қарши муносабатларига сабаб бўлган. Бирлари бу хабарни хуш қаршилашган, бошқалари эса, жуда эрта хулоса чиқарилганини айтишганди. Хавотирлар Pfizer ва BioNTech ширкатлари хулосалари 43500 минг кишида ўтказилган учинчи босқич синовлари ортидан янграганди. Россия вакцинаси эса, камроқ одамда синалган ва келтириб чиқарган Ковид-19 ҳолати ҳам оз бўлган. Спутник V Россиянинг Москвадаги Эпидемиология ва Микробиология Миллий Тадқиқот маркази томонидан яратилган. Унинг учинчи босқич синовлари Беларусь, Бирлашган Араб Амирликлари, Венесуэла ва Ҳиндистонда олиб борилмоқда. Расмий хабарларга кўра, Спутник V учинчи босқичда 40 мингта кўнгиллида синаб кўрилаётир. Маълум бўлишича, уларнинг 20 мингдан ортиғига биринчи доза берилган. 16 мингдан зиёди эса, ҳар икки дозани ҳам олиб бўлишган. Яъни, кўнгиллиларнинг синов жараёнида икки бор эмланиши кўзда тутилган. Россиялик тадқиқотчиларга кўра эса, биринчи эмлашдан 21 кун ўтиб, бирор бир кўнгиллида нохуш аломатлар кузатилмаган. Аммо кўнгиллиларнинг ҳануз кузатув остида эканликлари айтилади. Бу ўшанда фақат дастлабки оралиқ натижалар бўлган, маълумотлар ҳануз тўпланаётгани англашилган. Россия вакцинаси ва унинг синов босқичларига оид муфассал маълумотлар ва натижалар ҳали-ҳануз бирор бир нуфузли тиббий журналда бўй кўрсатмаган. Аммо Россия томонининг расмий баёнотида Sputnik V учинчи босқич синови якунланиши ортидан, тўлиқ натижаларнинг ошкор этилиши айтилган. Sputnik V учинчи босқич синови оралиқ натижаси ҳам нуфузли халқаро тиббий журналларда чоп этилиши билдирилганди. Россия томони расмий хабарида айтилишича, "Sputnik V вакцинаси намуналари Ўзбекистонга синовдан ўтказиш, рўйхатга олиш ва мамлакат ҳудудида саноат услубида ишлаб чиқариш учун тақдим қилинган". Аммо расмий хабарда бунинг қандай шартлар асосида, яна пулгами ёки текин тақдим этилгани саволи очиқ қолган. Бундан аввал ўзбекистонлик масъуллар Россия вакцинасининг ҳам мамлакатда синовдан ўтказилиши эҳтимоли ҳақида сўз юритишган. Президент Шавкат Мирзиёев Россияни ҳам вакцина сотиб олишлари мумкин бўлган давлатлар қаторида тилга олиб ўтган. Россиянинг вакцинаси билан боғлиқ янгиликлар аксарият ўзбекистонликларнинг диққат-эътиборидан четда қолмагани ҳам кўрилган. Бунга, бир маънода, кибер фазодаги акс-садолар ҳам далолат қилган. Sputnik V Россияда расман қайддан ўтказилган 11 август куни ушбу янгиликка оид постлар энг кўп ўқилган, шарҳланган, муносабат билдирилган ва улашилгани бўлган. Аммо Россия вакцинаси борасида оддий ўзбекистонликларнинг фикрлари анчайин зиддиятли экани англашилган. Бундан хурсанд бўлганлари қаторида, эҳтиёт бўлишга чорлаб қолган ўзбекистонликларнинг ҳам оз эмасликлари кузатилганди. Куни-кеча Россия томони Sputnik V вакцинаси қийматини расман очиқлаган. Унинг бир дозаси нархи $10 доллардан камроқни ташкил қилган. Россиянинг ўзида эртага, 5 декабрь куни Sputnik V билан эмлаш ишлари бошланиши айтилган. Ўзбекистон минтақанинг аҳолиси энг катта давлати бўлади. Аҳолисининг сони ҳозир расман 34 миллион кишидан ортади. Яқинда Ўзбекистонда Хитой коронавирусга қарши яратаётган вакциналардан бирининг учинчи босқич синови бошлангани хабар берилган. Бунгача Путин Беларусга Россия вакцинасини беришга ваъда қилгани маълум бўлган. 9 август кунги зиддиятли президент сайлови ортидан бошланиб кетган давомий норозилик намойишлари манзарасида бу ҳақда Беларуснинг амалдаги президентининг ўзи барчага билдирган. Россия билан иттифоқчилик ғоясига мойиллик оҳангидаги чиқишларидан бирида Александр Лукашенко буни ўзига шахсан Владимир Путин ваъда қилганини айтганди. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek