Ўзбекистон: Ҳукумат коронавирус тарқалишида назоратни қўлдан чиқардими? - O'zbekiston
Ўзбекистон расмийлари коронавирусга чалинганларни уни кимдан ва қаердан юқтирганини аниқлашнинг имкони бўлмаётганини айтди. Расмийлар шу вақтгача бу касаллик занжирини топилгани ва у тўлиқ назорат остида эканлигини айтиб келаётган эди. Буюк Британия касалларни кузатишда Жанубий Корея услубини жорий қилди. Бу услуб Ўзбекистонда нега ишламади?
Ўзбекистон бош давлат санитария инспектори Нурмат Отабеков коронавирус тарқалиши борасида ўрнатилган назорат издан чиққанини тан олди. ЎзАда эълон қилинган расмий баёнотда Отабеков аҳоли орасида коронавирусга чалинганлар аниқланаётганини ва уларнинг бу касалликни кимдан юқтирганини аниқлашнинг имкони бўлмаётганини маълум қилди. «Энг ачинарлиси, аҳоли орасида касалликка чалинганлар аниқланяпти. Уларнинг қаерда, кимдан касаллик юқтирганини аниқлаш имкони бўлмаяпти. Бу эса касалликка чалинганлар, касаллик манбаи атрофимизда эканидан далолат. Ҳар биримиз кўчага чиққандан кейин оиламиз бағрига соғлом қайтиб келиш ҳақида ўйлашимиз керак», деган республика бош давлат санитария инспектори Нурмат Отабеков. Бундан 4 кун олдин 24 май куни kun.uz сайтига интервью берган Соғлиқни сақлаш вазирининг биринчи ўринбосари Баҳодир Юсупалиев касаллик занжири аниқланиши ва назоратга олинганини айтганди. "Aлбатта. Ҳар бир ҳолат бўйича занжир топилган. Кимдан, қаердан юқишини аниқ биламиз ва назорат ўрнатилган", деган у. 28 май соат 16:30 ҳолатига кўра, Ўзбекистонда коронавирус инфекцияси қайд этилганлар сони 3437 нафарни ташкил этмоқда. Бир кунда касаллик юқтирганлар 41 нафарга кўпайган. Соғлиқни сақлаш вазирлиги қайд этишича, янги касалланиш ҳолатларининг 9 нафари Тошкент шаҳрида аҳоли орасидан аниқланган. 32 нафари Карантин марказидаги фуқаролар орасидан аниқланган. Расмийлар коронавирус тарқалишида назоратни қўлдан чиқарганини тан оларкан, Ўзбекистонда касалликни назорат қилишнинг Жанубий Корея услубини жорий қилиш керак, деган таклиф яна ўртага чиққан. Жанубий Корея касаллик юқтирганларни мобил телефонлар ва махсус кузатув воcиталари орқали назорат қилишни жорий қилганди. Бу тажрибага кўра, Телефонга тушириб олинган илова орқали коронавирус беморлари билан мулоқотда бўлган шахсларни аниқлаш имконини пайдо бўларди. Аҳолининг катта қисми томонидан тушириб олинган ва дастурнинг фаол ишлаши орқали одамлар қаерда коронавирус юқтирганлар борлиги ва улар билан мулоқотда бўлган шахсларнинг қайси ҳудудларда бўлганлигини онлайн кузатиб бориши мумкин. Президент Шавкат Мирзиёев шу йилнинг 10 апрель куни Ўзбекистонда коронавирусга чалинган беморларни даволашда бир қатор давлатлар билан бирга Жанубий Кореянинг юқори малакали шифокорлари билан мунтазам тажриба алмашиб, уларнинг энг илғор амалиёти теле-медицина орқали кенг қўлланилаётганини айтганди. 28 апрелда эса Инновацион ривожланиш вазирлиги «онлайн карантин» учун мобил илова яратилганини маълум қилди. Коронавирус беморлари билан мулоқотда бўлган шахсларни аниқлаш имконини берувчи Birga Yengamiz мобил иловаси «онлайн карантин» учун хизмат қилиши мумкинлиги айтилди. «Илованинг асосий вазифаси бемор билан охирги 14 кун ичида яқин масофада ва муайян вақт алоқада бўлган шахсларни аниқлаш ва зарур ҳолларда уларни карантинга жойлаб, вирус кенг тарқалишининг олдини олишдир. Бунда одамлар ўз ишларига, карантингача бўлган даврдаги ҳаёт тарзларига қайтсалар-да, уларнинг ким билан қачон, қаерда ва қанча вақт мобайнида учрашганлари ҳақида маълумотлар қайд этиб борилади», деган Инновацион ривожланиш вазирлиги матбуот котиби Назокат Абдуқундузова журналистларга. Абдуқундузова илованинг самарали ишлаши учун аҳолининг камида 60 фоизи ундан фойдаланиши кераклигини таъкидлаган. Хабарларда дастурни PlayMarket ва AppStore платформаларига жойлаштириш борасида музокаралар олиб борилаётгани таъкидланганди. Бироқ дастур яратилганидан бир ойдан кўп вақт ўтган бўлса-да, у аҳоли орасида оммалашмади. Илова фақатгина 23 апрель куни PlayMarket га жойланган, уни шу вақтгача 500 атрофида фойдаланувчи юклаб олган. Иловани AppStore топишнинг имкони бўлмади. Бироқ мутахассислар бу каби тажрибани жорий қилиш осон кечмаслигини таъкидлашади. Масалан, 37 мингдан ортиқ ўлим ҳолати қайд этилган Буюк Британия Жанубий Корея тажрибасига ўхшаш тизимни энди қўллай бошлади. Ҳукумат бунинг учун Англия ва Шотландияда соғлиқни сақлаш тизимидаги 25 минг ходимни жалб қилди. Улар коронавирусга ижобий тест топширган шахсга телефон қилиб, унинг кимлар билан яқин мулоқотда бўлганини сўрайди. Сўнгра касал билан алоқада бўлган шахсларга чиқилади ва улардан 14 кун давомида ўзини иҳота қилиш сўралади. Британия ҳукумати шу йўсинда касаллик тарқалишини назорат қилишни мақсад қилган. BBCUZBEK.COM билан Telegram орқали +44 7858860002 номери билан боғланинг. Telegram каналимиз: https://t.me/bbcuzbek