Kristin ar Menn a ginnig deoc’h ur brezegenn e brezhoneg en linnenn diwar-benn an Diorren Padus da geñver Salons ar Skrivagnerien 2021.
Prezegenn en linnenn d’ar sadorn 13-02-2021 etre 15e30 ha 16e30 eur goude merenn.
Ar brezegenn a vo dalc’het war lec’hienn internet ha pajenn Facebook Ti ar Vretoned.
https://www.missionbretonne.bzh/
https://www.facebook.com/missionbretonne/
Ar brezegenn a vo digor d’an holl ha digoust. Bez e c’hellit evel just ivez skoazellañ Ti ar Vretoned.
Dizoloet vo ul lodenn eus an danvez pinvidik-mañ an Diorren Padus (tommadur an hin hag ar gazoù efed ti-gwer, an emvodoù bras a live etrebroadel e-giz ar COP 21, an numerek padus, petra a c’hellomp ober ni hiniennoù ?).
Un digare eo evidon-ni brezhonegerien pe skolidi brezhoneg d’ober anaoudegezh gant un danvez diouzh ar c’hiz an diorren padus!
Dans le cadre du Salon des Ecrivains Bretons 2021, Kristin Le Menn vous propose une conférence en breton en visioconférence autour du thème du Développement Durable.
Date : samedi 13 février 2021
Horaires : de 15h30 à 16h30
L’accès à cette conférence en breton sera possible depuis la page d’accueil du site internet et sur la page Facebook de la Mission Bretonne.
https://www.missionbretonne.bzh/
https://www.facebook.com/missionbretonne/
Elle sera libre, accessible à tous. Mais si vous le souhaitez, vous pouvez soutenir la Mission Bretonne en adhérant en ligne à la Mission Bretonne ou en faisant un don en ligne (défiscalisable).
Nous découvrirons quelques-uns des thèmes de ce riche domaine, le Développement Durable (le réchauffement climatique et les gaz à effet de serre, les grandes conférences internationales telle la COP21, le numérique durable, nos moyens d’action à nous citoyens)… Tout cela en breton !Cette conférence s’adresse aux bretonnants et aux élèves des cours de breton et offre une occasion de découvrir en breton un thème d’actualité.
Ar sumereg, yaouankiz ur yezh kozh
1 C'hwevrer 2021 13 C'hwevrer 2021 ~ kevredigezh Ti ar brezhoneg ~ Ober un evezhiadenn
Enrolladenn ar brezegenn
Roll ar gerioù skiantel implijet e-koulz ar brezegenn
Henoniezh : Enklask skiantel ar sevenadurioù an amzer dremenet dre o aspadennoù. Archaeology / Archéologie
Tabletennoù pri : Tabletennoù savet gant pri kriz a veze skrivet warno gant un tamm raoskl. Clay tablets / Tablettes d’argile
Dazlenn : Dont a-benn da lenn un testenn skrivet gant ur skitur dianavezet. Decipher / Déchiffrer
Semeteg : Strollad pobloù ha yezhoù er Reter-Nesañ (An Arabed, An hebraed, h.a.). Semite, semitic / Sémite, sémitique
Mezopotamia : Ur vro e bro Irak a-vremañ, lec’hiet etre ar stêr Tigr hag ar stêr Eufrat. Don’t a ra ar ger eus an henc’hresianeg evit “etre ar stêrioù” (mesos potamos) Mesopotamia / Mésopotamie
Gennheñvel : Un doare skrivañ e stumm tachoù bihan staget asamblez. Cuneiform / Cunéiforme.
Daspegel : ur yezh savet dre sammañ morfemoù (pe tammoù ger) an eil war-lec’h eben. Agglutinative / Agglutinante.
Droad ergativel : un droad implijet evit merkañ renergraer ur verb tranzitivel. Ergative case / cas ergatif.
Droad absolutivel : un droad implijet evit merkañ koulz rener ur verb amdranzitivel a renadenn/gouzañver ur verb tranzitivel. Absolutive case / cas absolutif
Lec’henn : ur ger-benveg a vez staget ouzh ur ger all evit reiñ titouroù a-fed amzer ha lec’h. Postposition
Treuzlizherennadur : adskrivañ ur reizhad lizherennañ en ur reizhad lizherennañ all, evel treuzhlizherennañ un anv a zo el lizherenneg c’hresianek en hini latin. Transliteration / Translittération
Berrskrid :
AVAÑTUR AN DAZLENN
D’an 21 a viz Genver 1852, emañ an henoniour iwerzhonat Edward Hincks hag e c’henlabourer saoz Henry Rawlinson oc’h ober enklaskoù e kêr kozh Niniv, e hanternozh bro Irak.
An daou enklasker a gav un nebeud tabletennoù pri goloet gant enskrivadurioù gennheñvel.
D’ar poent-se, Rawlinson a oa anavezet evel dazelenner an akkadianeg, ur yezh semeteg komzet etre azalek ar IV milved kent J.-K.
An daou gouizeion a gav dezho o deus kavet ur yezh tost ouzh an akkadianeg pe ar siteg, ur yezh aorin eus Azia ar C’hreiz. E gwirionez, kalzig a tabletennoù a seurt-se a oa bet kavet e Mezopotamia e-pad ar bloavezhioù a-raok.
Koulskoude, den ne deue a-benn da lenn anezho. Goude kavadenn Niniv, ar gevredigezh skiantel a zo bet rediet da gavout peseurt yezh a oa skrivet war an tabletennoù.
Hincks a soñj dezhañ ez eo ur yezh disheñvel diouzh ar yezhoù semeteg anevezet betek poent.
Padal, e 1859, ar skiantour gall Jules Opport a lâr, adarre, ne c’hell ket ar yezh nevez-se bezañ un dra all eget ar siteg, e-giz ma oa bet lâret abretoc’h gant Rawlinson.
E 1874, Joseph Halevy a skriv e c’helfe bezañ ur yezh kuzh implijet gant an Akkadianed. Ur seurt kod a vefe dibosupl da lenn.
E-koulz an XIXvet kantved, e oa diaes d’ar skiantourien anzav e c’helfe ar yezh kentañ bet skrivet en Istor bezañ disheñvel diouzh ar yezhoù semeteg. Dibosupl a seblante dezho nac’hañ ne oa ket ar Bibl kentañ dastumadeg skridoù ar bed. Bez e oant oc’h ober enklaskoù er Reter-Nesañ evit kavout prouennoù e oa bet krouet ar Sevenadur gant ar bobloù semeteg.
A-benn ar fin, Jules Oppert, unan eus arbennigourien bras ar sevenadur akkadianeg, a ginnig a c’helfe ar skridoù nevez kavet e Mesopotamia bezañ liammet gant ur bobl nann-semeteg anvet « Sumer » hag a vez komzet deus outi er skridoù roueel akkadianeg. Reiñ a ra d’ar yezh kavet e Niniv an anv « sumereg ».
E 1889, Carl Bezold hag enklaskerien all a anzav e oa ur yezh all eget an akkadianeg hag a c’helfe bezañ ar yezh kentañ skrivet en Istor, da lâret eo ar sumereg.
Koulskoude, ret eo gortoz labourioù François Thureau-Dangin hag Arno Poebel evit ma vefe skignet ar c’hentañ troedigezhioù skridoù sumereg a-gevred gant ar c’hentañ yezhadur sumereg skrivet en ur yezh europeat, e 1923.
ISTOR AR YEZH
Ar sumereg a zo ur yezh emzivad. N’eus ket tu stagañ anezhi ouzh ur familh yezhoù resis. N’he deus netra da wellet gant ar yezhoù semeteg all.
Padal, un nebeud enklaskerien a soñj dezho e c’helfe bezañ staget ar sumereg ouzh ar yezhoù altaeg (yezhoù komzet en Azia ar C’hreiz).
Ar sumereg a zo bet komzet, moarvat, adalek ar Ragistor ha skrivet adalek ar IV milved kent J.-K. ha marteze zoken a-raok.
War ar seblant, ar Mezopotamianed o deus paouezet d’ober gant ar sumereg hepken adalek ar IIIvet milved kent J.-K.
E gwirionez, pobloù semeteg zo deuet d’en em staliañ e Mezopotamia abred a-walc’h : an Akkadianed.
Da gentañ, an div yezh a oa komzet asambles, an eil kevatal ouzh egile.
An Akkadianed o deus studiet ar sumereg hag o deus dibabet skrivañ o yezh dezho gant ar skritur genheñvel, e-giz ar Sumerianed.
Ar skritur gennheñvel a zo un doare-skrivañ e stumm tachoù bihan staget asambles.
An Akkadianed o deus skrivet ivez ur bern geriadurioù akkadianeg-sumereg. A-drugarez dezho ez eus bet tu dazlenn ar sumereg ! D’ar mare-se, ar sumereg a oa ar yezh ofisiel Mezopotamia ha yezh ar roueed hag an uhelidi.
Padal, Sargon Akkadia, diazezer kentañ impalaeriezh Mezopotamia ha kentañ roue bet o ren war Mezopotamia, a lak ar yezh akkadianeg da vezañ yezh ofisiel e impalaeriezh divent.
Goude diskar an impalaeriezh akkadian, unan all a zo krouet gant ar roue sumerian Ur-Nammu. An impalaeriezh-se a vez anvet bremañ Ur III.
E-pad ouzhpenn ur c’hantvloaz, ar sumereg a deu da vezañ adarre yezh ofisiel Mezopotamia. Koulskoude, diaes eo deomp gouzout ma oa komzet ar sumereg gant ar boblañs a-bez pe gant an uhelidi hepken.
Ar pezh zo sur, d’an nebeutañ, eo ez eus bet skrivet kantaoù ha miliadoù a skidoù e sumereg d’ar mare-se. Goude diskar Ur III, ar sumereg n’eo ket nemet ur yezh skrivet ha n’eo ket mui implijet gant tud ar bobl.
Komzet vez sumereg e Nippur, kêrbenn relijiel Mezopotamia. Ar sumereg a deu da vezañ evel al Latin en Europa ar Grennamzer. Yezh ar gouizieion, yezh ar relijion, ar skiantoù hag un nebeud skrioù ofisiel. Betek dibenn an Hennamzer, n’eus nemet ar yezhoù semeteg a chom kreñv er Reter-Nesañ, evel an akkadianeg, ar babyloneg pe c’hoaz an arameeg. Ha koulskoude, skrivet zo bet traoù e sumereg betek ar c’hentañ kantved goude J.-K. ! Ar sumereg, kentañ yezh skrivet ar bed a zo bet implijet e-pad ouzhpenn 4 000 vloaz…
FRAMM HAG EMDROADUR AR YEZH
Bez ez eus div rannyezh e sumereg, an eme-gir hag an eme-sal. An eme-gir a zo ar rannyezh pennañ.
Arabatoc’h deoc’h faziañ etre ar rannyezhoù skrivet hag ar rannyezhoù komzet. An daou-mañ a zo rannyezhoù skrivet. Sur a-walc’h e oa meur a rannyezhoù komzet gant an dud met n’eus roudoù ebet anezho er skritur.
Bez ez eus ivez daou zoare skrivañ, an UD.NUN.GAL hag an dingir En-lil. An hini pennañ a zo an UD.NUN.GAL.
Ur yezh daspegel eo ar sumereg, evel ar Finneg pe an hungareg : da lâret eo, pep ger a zo graet dre sammañ morfemoù (pe tammoù ger) an eil war-lec’h eben.
Ur yezh ergativel eo ivez : RENER UR VERB TRANZITIVEL A VEZ DISPLEGET EN DROAD ERGATIVEL GANT AL LEC’HENN –e  Da skouer : lugal-e bad-Ø i-n-sig-Ø : AR ROUE EN DEUS DISTRUJET (i-n-sig-Ø) AR VOGER (bad) pe, e brezhoneg flouroc’h “distrujet zo bet ar voger gant ar roue”.
RENER UR VERB AMDRANZITIVEL A VEZ DISPLEGET EN DROAD ABSOLUTIVEL MERKET GANT AL LOSTGER ZERO  Da skouer : lugal-Ø mu-ĝen-Ø: AR ROUE (lugal) ZO DEUET(mu-ĝen) pe, e brezhoneg flouroc’h “deuet eo ar roue”.
Ur frazenn zo frammet e-giz-se : RENER + RENADENN + CHADENN VERBEL
Evidoc’h da gaouet ur mennoz eus penaos e vez savet frazennoù, setu amañ ur skouerenn gant ar verb du evit « sevel »
Mu-du = SAVET EN DEUS
Mu-na-du = SAVET EN DEUS EVITI
Mu-na-ni-du = SAVET EN DEUS EVITI AMAÑ
Da gentañ, ar sinoù o doa un neuz tost ouzh ar hieroglyphoù egyptek : pep sin a skeudenne un dra resis. An doare-se zo bet implijet betek ar IV milved, pa oa graet gant ar skritur evit ar c’hontoù hag ar jedoniezh.
Adalek dibenn ar IV milved, ar skritur zo deuet da vezañ implijet tamm ha tamm evit ezteurel mennozhioù fetis ha difetis. Neuze, ar sinoù zo bet aesaet.
Adalek 26000 kent J.-K., ar skritur zo deuet da vezañ gennheñvel penn da benn.
War-dro 1000 kent J.-K., ar sinoù zo bet peurijinikaet. Un nebeud kantadoù a sinoù a vez kavet. O niver resis a cheñch a vare da vare.
Ur sin a-dalv ur son. Met ur son a c’hell kaout meur a ster disheñvel. Neuze, pa vez treuzlizherennet ar sumereg en hor yezhoù a-vremañ, evit difforc’hiñ etre bep ster, staget vez ur sifr ouzh ar ger. Da skouer E2: TI / E: HO ! SALUD.
Lennet ha skrivet vez ar sumereg a gleiz da zehou hag a-grec’h da draoñ.
Ma c’hallomp anavezadenniñ ur yezh, ar sumereg, har ur vro, Sumer, lec’hiet e kreizteiz Mezopotamia, ne c’hallomp ket anavezadenniñ ur gwir bobl sumerian. Evit an enklaskourien, ar Sumerianed a zo liammaet etrezho gant ur yezh, ur relijion hag un doare bevañ.
Padal, ne oa ket nemet ar Sumerianed o pleustriñ war o relijion nag oc’h heuliañ o doare bevañ. Ar bobloù semeteg o chom e Mezopotamia ivez a veve e-giz ar Sumerianed.
Sargon, kentañ impalaer Mezopotamia, un akkadian, a zo bet an hini kentañ oc’h en em ginnig evel “Roue Sumer hag Akkadia”. Hag an anv-se zo bet miret gant roueed Mezopotamia e-pad kantvedoù da heul anezhañ.
Da lâret gwir, tud an Henamzer ne selle ket ouzh an diffoc’hoù etre ar bobloù evel ma reomp bremañ.
Abred en Istor, ar Sumerianed zo bet mesket gant pobloù all a oa staliet war o zamm douar ha savet o deus ganto o identelezh. A-benn ar fin, dibabet zo bet gant ar Sumerianed dilezel o yezh evit adoptiñ hini ar bobloù semeteg. Koulskoude, o relijion hag o doare bevañ o deus levezonet ar re o vevañ ganto.
Hiziv an deiz, kavet zo bet kantadoù ha miliadoù a skridoù sumereg. Lodenn vrasañ anezho zo bet dazlennet.
Ar sumereg, kentañ yezh skrivet ar bed anavezet betek bremañ a zo c’hoazh studiet don. Ur bern gerioù, frazennoù ha skridoù a chom dibosupl da lenn. Da lâret eo, hor ouiziegezh eus ar yezh sumereg a chom tanav. Ur bern labour a chom c’hoazh. Evit reiñ deoc’h ur mennozh, anavezet vez kalz gwelloc’h yezh an Henejipt eget ar sumereg.
Setu perak n’eus ket kalz ha hentennoù sur evit deskiñ ar yezh hoc’h unan. An holl am eus kavet o deus fazioù pe harzoù eno. Tost bewech ma vez embannet unan nevez ez eus un tabud etre an enklaskerien diwar e-fenn. Ret eo chom evezhiek. M’ho peus c’hoant kaout un tañva eus ar yez nemetken, neuze, gall a reoc’h mont da wellet an hentennoù nevez embannet gant skolioù-meur e Breizh-Veur, Allamagn hag Ostria, dreist-holl. Padal, ma ali deoc’h eo goulenn skoazell gant kelennerien ha lenn pep tra nevez embannet diwar-benn ar sumereg er gevredigezh skiantel. Cheñch a ra hor ouiziegez eus ar yez buan kennañ. Ar pezh zo bet skignet da vloaz zo a c’hell bezañ sellet evel faos hiziv an deiz.
Un nebeud skolioù-meur a ginnig kentelioù sirius gant enklaskerien a zo o labourat war ar yezh. En o-zouez ez eus hini Geneva, Cambridge pe Tübingen. Skol-veur Strasbourg a ginnig zoken un diplom e sumereg digor d’an holl, dre lizher. Studiet vez ar yezh e-pad daou vloaz hag en dibenn e c’heller lenn un nebeud eus skeioù meur Mezopotamia.
Setu amañ un nebeud luc’hskeudennoù eus ma chentellioù e Strasbourg evidoc’h da wellet penaos vez labouret eno ha peseurt live ez eus tu tapout goude daou vloaz.
Ur bern binviji zo bet krouet evit studiañ ar sumereg. Ur geriadur enlinenn a ro deoc’h sterioù ar gerioù e sumereg hag en akkadianeg. En o-zouez, ar geriardur anvet The Pennsylvanian Sumerian Dictionary, krouet gant skol-veur mirdi denoniezh hag henoniezh Pennsylvania. Ar raktres, anvet Pennsylvania Sumerian Dictionary Project (PSD), a glask skignañ ar geriadur ar glotañ posubl war an Internet, digor d’an holl, gant ur bern skridoù sumereg. Kalz aesoc’h eo d’ober gantañ eget gant ar geriadurioù paper a vez kavet e levraouegoù ar skolioù-meur. Deomp da wellet penaos e za en-dro.
Klask
Klask :
Facebook Ti ar Brezhoneg
Facebook Ti ar Brezhoneg
Emezelañ
Petra nevez war TAB.TV?
https://www.youtube.com/watch?v=AmaW3NvfccM
Deuit ganeomp war Twitter
My Tweets
Teurell ur sell ouzh…
Degemer
Deiziadur
C'hwevrer 2021
L
Y
M
M
Gw
S
S
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
« Gen Meu »
Notennoù nevez
Ar pred e Ti Jos d’ar Meurzh 10-05-22
Baleadenn tro-dro Menez Mikel : al luc’hskeudennoù !
Baleadenn natur er park Montsouris
Baleadenn tro-dro Menez Mikel d’an 30 a viz Ebrel
Ar pred e Ti Jos d’ar Meurzh 19-04-22￼
Dibaboù
Darempred
Degemer
Blog
Heuliañ ar blog
Lakait ho chomlec'h postel evit heuliañ ar blog ha degemer kemennadoù dre bostel.
Postel:
Heuliañ
Tagoù
2020 abadennoù apprendre bale baleadenn barzhoniezh breizh bretagne breton bretonne brezhoneg bro gozh ma zadoù concours confinement coronavirus cours deskiñ déconfinement découverte embann ergerzhout fest fest-noz festnoz festou-noz finistère formation fête gouel Gwengolo Hañv hengounel kanaouenn kenfinañ kenstrivadeg kentelioù komz koronavirus langue langue bretonne levr levrdi levrioù librairie livre Mission bretonne musique natur nature nedeleg paris Pariz penn ar bed poeme pourmenadenn poème poésie predoù prezegennoù prix de la langue bretonne prizioù promenade Sevenadur skrid skrivañ sonerezh Soñjoù stal stummadur sumereg ti ar brezhoneg ti jos yezh écrire édition
Follow An ti da vont war-raok gant ar Brezhoneg on WordPress.com
Facebook
Twitter
Dribbble
Blog war WordPress.com.
Heuliañ Oc'h heuliañ
An ti da vont war-raok gant ar Brezhoneg
Sign me up
Already have a WordPress.com account? Log in now.
An ti da vont war-raok gant ar Brezhoneg
Personelaat
Heuliañ Oc'h heuliañ
Emezelit
Kevreañ
Report this content
View site in Reader
Manage subscriptions
Collapse this bar
Buhez prevez ha tolpinoù : al lec’hienn-mañ a ra gant tolpinoù. En ur vont war al lec’hienn, e roit hoc'h asant evit o implij. Evit gouzout hiroc’h, zoken penaos kontrol an tolpinoù, kit da wellet aze: Reolennoù an tolpinoù