'Iselder yn ystod beichiogrwydd yn newid ymddygiad babanod gwryw - heb i famau sylwi' - Newyddion - Prifysgol Caerdydd
Nid yw menywod sy'n dangos symptomau iselder a gorbryder yn ystod beichiogrwydd yn rhoi gwybod am bryderon ynghylch ymddygiad eu meibion pan maent yn fabanod - ond maent yn sylwi ar ymddygiad eu merched, yn ôl astudiaeth gan Brifysgol Caerdydd.
Mae cynifer ag un o bob pedwar o fenywod yn dioddef iselder ac/neu gorbryder yn ystod beichiogrwydd ac mae tystiolaeth yn dangos y gall gynyddu'r risg o anawsterau ymddygiadol, yn enwedig mewn bechgyn.
Roedd yr astudiaeth yn canolbwyntio ar blant mamau a oedd wedi nodi symptomau iselder a gorbryder yn ystod eu beichiogrwydd. Yn benodol, roedd ymchwilwyr yn edrych ar ba ddangosion cynnar o anawsterau oedd yn amlwg yn y plant hyn pan oeddent yn flwydd oed.
Nododd yr ymchwilwyr oedi ieithyddol a thystiolaeth o anawsterau emosiynol ymhlith babanod gwryw, ond nid ymhlith babanod benyw. Mae hyn yn debyg i ganfyddiadau mewn astudiaethau eraill.
Canfyddiad mwyaf annisgwyl yr astudiaeth hon oedd nad oedd y mamau a oedd wedi'u heffeithio yn sylwi ar anawsterau eu babanod gwryw - ond roeddent yn sylwi ar anawsterau gyda'u merched.
Dywedodd yr Athro Rosalind John, prif awdur yr astudiaeth: "Un o ganfyddiadau allweddol ein hastudiaeth oedd bod mamau oedd yn nodi symptomau iselder a gorbryder uwch yn ystod beichiogrwydd yn nodi llai o agosatrwydd at eu baban, bod y baban yn fwy ymosodol, ac yn llai tawel, os mai benyw oedd y baban, ond nid oes taw gwryw ydoedd.
"Ar y llaw arall, roedd ein hasesiad amcan yn dangos bod orbryder neu iselder y fam cyn y geni yn cael mwy o effaith ar fabanod gwryw, ond nid oedd eu mamau yn sylwi ar hyn."
Dywedodd yr Athro Stephanie van Goozen, cyd-ysgrifennydd yr astudiaeth, o Ysgol Seicoleg y Brifysgol: "Nid yw mamau sy'n cael anawsterau meddyliol eu hunain yn sylwi bod problemau gan eu meibion hefyd; yn y sefyllfaoedd hyn, nid yw eu meibion yn cael y gefnogaeth y gall fod arnynt eu hangen yn gynnar mewn bywyd."
Dywedodd yr Athro John, o Ysgol y Biowyddorau, er bod merched yn ymddangos fel petaent heb eu heffeithio yn fabanod, gallent ddioddef nes ymlaen yn eu bywydau.
Er bod babanod benyw yn ymddangos fel petaent yn fwy gwydn yn gynnar mewn bywyd, gallai iselder a gorbryder y fam gael effaith negyddol ar y berthynas rhwng y fam a'r ferch nes ymlaen yn eu bywyd, gan gynyddu'r perygl y gallai merched ddatblygu problemau.
Roedd y mamau yn cymryd rhan yn astudiaeth 'Grown in Wales' sy'n edrych ar y berthynas rhwng symptomau hwyliau cyn geni, nodweddion genomig placentaidd a deilliannau'r plant.
Gofynnwyd iddynt gwblhau holiaduron am eu babanod blwydd oed, gan gynnwys cwestiynau am eu hagosatrwydd at y baban a chymeriad y baban.
Gwahoddodd yr ymchwilwyr y mamau i ddod â'u babanod i leoliad ymchwil ar gyfer asesiad annibynnol. Roedd hyn yn cynnwys edrych ar y plant yn chwarae â theganau a rhyngweithio â'u Mam.
Fe wnaeth 113 Mam lenwi'r holiadur, ac aeth 76 ohonynt i'r asesiad i fabanod.
Canolbwyntiodd yr astudiaeth, a gafodd ei chyhoeddi yn Journal of Affective Disorders, ar fenywod a oedd wedi dewis esgor drwy grothdoriad. Dywedodd yr Athro John bod angen gwneud mwy o ymchwil er mwyn gweld yr un tueddiadau mewn grwpiau eraill o famau, a chynnwys tadau, a deall gogwydd o ran rhyw.