Cyfoeth Naturiol Cymru / Ymlusgiaid
Caiff holl ymlusgiaid Prydain eu gwarchod rhag eu lladd, eu hanafu neu eu gwerthu. Mae madfall y tywod hefyd yn Rhywogaeth a warchodir gan Ewrop. Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn rhoi trwyddedau fel y gallwch chi weithio o fewn y gyfraith
Ceir chwe rhywogaeth o ymlusgiaid y tir brodorol yng Nghymru. Mae angen mannau agored ar y nadredd a'r madfallod hyn i dorheulo fel y gallant hela am fwyd. Hefyd, mae angen mannau cysgodol arnyn nhw er mwyn gaeafgysgu.
Mae eu niferoedd wedi disgyn ym Mhrydain wrth i gynefinoedd naturiol ddiflannu. Hefyd, mae nadredd, a hyd yn oed y neidr ddefaid, wedi bod yn cael eu lladd yn fwriadol; a thargedwyd madfallod ar gyfer y fasnach anifeiliaid anwes.
Gwiber, Vipera berus,
Neidr y gwair, Natrix natrix,
Neidr ddefaid, Anguis fragilis,
Hefyd, caiff ein hymlusgiad mwyaf prin, madfall y tywod (Lacerta agilis), a'n holl grwbanod môr eu gwarchod o dan Atodlen 5 o Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 (fel y'i diwygiwyd) rhag y canlynol:
tarfu arnynt pan fyddant mewn man cysgodol neu warchodol,
rhwystro'u mynediad i fan cysgodol neu warchodol,
eu gwerthu / eu cynnig ar gyfer eu gwerthu
Dal, anafu neu ladd yn fwriadol unrhyw anifail gwyllt sy'n rhan o rywogaeth a warchodir gan Ewrop,
Tarfu'n fwriadol ar unrhyw anifeiliaid gwyllt o'r cyfryw rywogaethau,
b) i effeithio'n sylweddol ar ddosbarthiad neu niferoedd y rhywogaeth y maen nhw'n perthyn iddi yn lleol
Mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn rhoi trwyddedau o dan Reoliad 55 y Rheoliadau Cynefinoedd i ganiatáu gweithgarwch yn ymwneud â Rhywogaethau a warchodir gan Ewrop, a fyddai fel arall yn droseddau. Am ragor o wybodaeth, gweler 'Trwyddedu Ymlusgiaid' a 'Trwyddedu Rhywogaethau Morol a warchodir gan Ewrop'.
Trwyddedu Ymlusgiaid Meddu ar a gwerthu rhywogaethau a warchodir Trwyddedu Rhywogaethau morol a warchodir gan Ewrop