Kalydeco: Cyffur ar gael yng Nghymru - BBC Cymru Fyw
https://www.bbc.com/cymrufyw/22487160
Image caption Penderfynnodd Mr Drakeford wrthod cyngor y Grŵp Strategaeth Feddyginiaethau Cymru Gyfan
Bydd y cyffur Kalydeco a allai drawsnewid bywyd pobl sy'n dioddef o ffibrosis systig i'w gael ar y gwasanaeth iechyd yng Nghymru.
Mae'r Gweinidog Iechyd Mark Drakeford wedi gwrthod cyngor y Grŵp Strategaeth Feddyginiaethau Cymru Gyfan (GSFCG), oedd wedi argymell na ddylai'r cyffur fod ar gael am ddim yng Nghymru.
Yn ôl Mr Drakeford mae 13 o gleifion yng Nghymru allai elwa o dderbyn y cyffur.
Roedd GSFCG wedi cynghori'r gweinidog na fyddai gwneud y cyffur ar gael yn cynrychioli gwerth am arian, gan y byddai'n costio hyd at £180,000 fesul claf y flwyddyn.
Ond roedd yr Ymddiriedolaeth Ffibrosis Systig wedi rhybuddio y gallai cleifion yng Nghymru fod yn derbyn "gofal eilradd" gan fod y cyffur eisoes ar gael yn Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.
Wrth gyhoeddi'r newyddion dywedodd Mr Drakeford:
"Mae materion cydraddoldeb yn yr achos hwn yn fy arwain i'r casgliad bod yn rhaid canfod ffordd o ddarparu Kalydeco drwy GIG Cymru i'r cleifion cymwys hynny â ffibrosis systig."
Dywedodd hefyd y byddai'n trefnu adolygiad o'r broses sy'n penderfynu ar driniaethau meddygol newydd.
'Buddugoliaeth'
Croesawodd yr Ymddiriedolaeth Ffibrosis Systig y newyddion, a dywedodd eu prif weithredwr Ed Owen ei fod yn "fuddugoliaeth i'r teuluoedd yng Nghymru sydd wedi bod yn ymgyrchu mor galed am gael derbyn Kalydeco".
"Rydym ni wrth ein boddau bod y gweinidog wedi cydnabod y dylai bod gan gleifion yng Nghymru'r un hawliau a phobl ar draws y Deyrnas Unedig sy'n dioddef o ffibrosis systig.
"Hoffwn ddiolch i Mr Drakeford am wrando ar lais y bobl sy'n dioddef o ffibrosis systig yng Nghymru."
Mae ffibrosis systig yn afiechyd genetig sy'n achosi niwed i'r ysgyfaint a'r system dreulio.
Mae'n debyg mae Kalydeco yw'r cyffur cyntaf sy'n ymdrin â gwraidd yr afiechyd ar gyfer pobl sy'n dioddef o un math arbennig ohono - sef y math sy'n cael ei achosi gan fwtaniad i'r gennyn G551D.
Y gred yw y gallai'r cyffur wella prognosis y bobl sy'n dioddef o'r salwch penodol hwn yn sylweddol.
'Penderfyniad i'w groesawu'
Mewn ymateb i'r newyddion, dywedodd llefarydd iechyd y Ceidwadwyr Darren Millar fod y penderfyniad yn un "i'w groesawu".
"Rwy'n llongyfarch pawb sydd wedi ymgyrchu ar gyfer sicrhau bod y cyffur yma ar gael, ond mae'n bechod bod rhaid i'r Llywodraeth gael eu llusgo yn erbyn eu hewyllys i wneud y penderfyniad.
"Dylai gweinidogion Llafur rŵan ystyried rhoi terfyn i'r loteri god post sy'n bodoli gyda triniaethau sy'n achub bywyd drwy gymeradwyo ymrwymiad y Ceidwadwyr Cymreig i greu cronfa driniaethau canser."Yn siarad ar ran y Democratiaid Rhyddfrydol, dywedodd Peter Black ei fod yn falch bod "synnwyr cyffredin wedi ennill y dydd".
Ychwanegodd ei fod yn "croesawu penderfyniad y gweinidog i ofyn i'r prif swyddog fferyllol i sefydlu adolygiad o'r broses arfarnu sy'n delio gyda'r meddyginiaethau newydd yma ar gyfer afiechydon prin."