Ysgrifennu adroddiad neu bapur da :: Prosiectau Ffiseg ar gyfer myfyrwyr bl.3 a bl.4 :: Prifysgol Aberystwyth Adran Ffiseg
Ysgrifennu adroddiad neu bapur da
Ar ôl gwneud y gwaith arbrofi a damcaniaethu, mae'n bwysig ysgrifennu am hyn i wneud yn siŵr nad oes angen i eraill ailddyfeisio'r olwyn. Yn lle hynny byddwch am iddynt gydnabod eich athrylith. Felly, mae'n rhaid i chi ysgrifennu mewn ffordd sy'n gwneud yn siŵr:
bod eich darllenwyr yn sylwi bod eich gwaith chi yn bwysig i'w gwaith nhw:
Rhowch deitl a chrynodeb clir sy'n gyflawn ynddynt eu hunain.
bod darllenwyr sydd yn gyfarwydd â'r maes, ond nid â'r broblem benodol dan sylw gennych chi, yn dal yn gallu elwa o'ch gwaith:
Ysgrifennwch adran sy'n gyflwyniad sydd yn sôn am y llenyddiaeth berthnasol a theori ddefnyddiol. Dylai'r cyflwyniad hefyd ei gwneud yn glir pam yr ydych yn ystyried y broblem yn un sy'n werth gweithio arni. Os oes llawer o theori, efallai y byddwch am ystyried adran theori ar wahân.
bod darllenwyr sydd am wirio eich canlyniadau neu ddatblygu eich techneg ymhellach yn gallu gwneud hynny:
Yn eich adran arbrofion, disgrifiwch yr holl ffeithiau perthnasol a allai fod wedi dylanwadu ar eich canlyniadau a'ch holl weithrediadau yn ystod yr arbrawf. Soniwch yn unig am ffeithiau arbrofol sy'n ymwneud â'r canlyniadau a ddangoswch chi. Os ydych wedi newid neu wella pethau cyn cymryd data, nid oes angen i chi adrodd am yr ystyriaethau a achosodd y newid - mae angen i bobl sy'n bwriadu dilyn trywydd eich gwaith ddechrau lle rydych chi wedi gorffen.
bod darllenwyr yn cael syniad o'ch canlyniadau wrth edrych yn gyflym:
Dangoswch blotiau a graffiau o'ch canlyniadau. Canlyniadau yw'r data uniongyrchol yr ydych wedi'u cofnodi fel ffwythiannau'r paramedrau arbrofol. Yn yr adran hon, ni ddylid dangos unrhyw symiau deilliedig (derived quantities). Fodd bynnag, gallwch (a dylech) osod y data mewn plot mewn ffordd sy'n helpu'r dadansoddiad. Er enghraifft, os ydych am bennu esbonydd i ddeddf grym (exponent of a power law), plotiwch y data yn logarithmig. Yn gyffredinol, mae plotiau yn well na thablau, ac ni ddylid cyflwyno'r un wybodaeth ddwywaith. Mae'n bwysig arwain y darllenydd drwy eich canlyniadau, felly ysgrifennwch ychydig o destun yn tynnu sylw at nodweddion pwysig yn y plot: safle'r macsimwm, lled y llinell (linewidth), signal-i-sŵn, newid yn y graddiant - beth bynnag sy'n bwysig. Ond peidiwch â dod i unrhyw gasgliadau yn y cam hwn. Cyfrifwch yr holl wallau yn y canlyniadau a'r paramedrau cynradd a fesurwyd. Os oes rhaid prosesu eich data crai (hidlo, tynnu cefndir, llyfnu ac ati), disgrifiwch hynny yma, cyfrifwch y gwallau a gyflwynwyd gan y prosesu, a dangoswch enghraifft o sut y mae'n effeithio ar eich data crai. Defnyddiwch yr amser presennol pryd bynnag yr ydych yn awgrymu atgynyrchioldeb (reproducibility) (h.y. y rhan fwyaf o'r amser). Mae'r amser gorffennol yn fwy priodol wrth gyfeirio at ddigwyddiadau sy'n digwydd unwaith ac na ellir eu hailadrodd, megis arsylwadau seryddol.
eich bod yn argyhoeddi eich darllenwyr ynghylch y pwynt yr ydych yn ei wneud:
Mewn adran drafodaeth ar wahân, codwch yn ansoddol ac yn feintiol unrhyw nodweddion neu feintiau o'ch data gan ddefnyddio'r fformiwlâu a roddir yn y cyflwyniad neu'r adran theori. Cyfeiriwch at yr hafaliadau yn hytrach na'u hailadrodd. Nid yw sgript Mathcad yn dderbyniol - rhaid i chi ddisgrifio mewn geiriau beth yr ydych yn ei wneud a pham yr ydych yn ei wneud. Dadansoddwch ymlediad gwallau (propagation of errors) yn feintiol. Nid diben y dadansoddiad gwallau ydy rhoi'r bai ar yr offer/arnoch chi/ar y technegydd ond yn hytrach er mwyn rhoi lefel o hyder i'r data. Mae yna bapurau gyda barrau gwallau erchyll mewn cyfnodolion, ond os na all unrhyw un arall ei fesur yn fwy cywir, yna mae hyn yn gwbl dderbyniol! Os ydych chi'n gallu/eisiau cael model wedi'i gyffredinoli o'ch canlyniadau, gwnewch hynny yn yr adran hon, a gwnewch ef yn hygyrch trwy dynnu braslun o'i brif nodweddion.
bod darllenwyr yn cofio'r prif bwyntiau:
Ysgrifennwch adran fer yn rhoi'r Casgliadau. Mae hwn yn grynodeb heb gyfeirio at lenyddiaeth, ffigurau na thablau, ac ni fydd fel arfer yn cynnwys fformiwlâu .
bod pobl sydd wedi'ch helpu yn cael eu cyfraniad wedi'i gydnabod Yn olaf, rhowch restr fer o bobl (os o gwbl) sydd wedi'ch helpu chi, a sut. Cofiwch gynnwys y rheiny wnaeth wir eich helpu yn y Diolchiadau - does dim angen bod yn or-gwrtais.
Rhai pwyntiau pellach y dylech eu cadw mewn cof:
Ffig.1 : Disgleirdeb golau a fesurwyd mewn trawsyriant (sgwariau, echelin chwith) a chyfrif blob yn y sampl (diemwntau, echelin dde) fel ffwythiant o amser ers ddechrau'r arbrawf.
Tynnwch lun ffigurau ar raddfa briodol. Gwnewch yn siŵr ei bod yn hawdd gwahaniaethu rhwng setiau data gwahanol. Os ydych yn tynnu llinellau i gysylltu pwyntiau, nodwch yn y capsiwn a ydynt yn disgrifio ffwythiannau theori neu dim ond yn ganllaw i'r llygad. Yn yr ail achos - a oes wir eu hangen? Mae Ffig.1 yn rhoi enghraifft o ddata sydd wedi'u cyflwyno'n dda : Mae'r ddwy set ddata yn cael eu dangos ar raddfa sy'n caniatáu canfod manylion y patrwm, ac mae eu plotio gyda'i gilydd ar yr u graff yn caniatáu adnabod cydberthyniadau. Mae barau cyfeiliornad yn helpu i wahaniaethu rhwng amrywiadau go iawn a sŵn ar-hap. Caiff yr echelinau eu labelu, ac mae'r data yn llenwi'r ffrâm heb lawer o le gwag.
Gwnewch yn siŵr fod yr holl ffigurau a thablau yn cael eu rhifo a bod capsiwn yn disgrifio beth sy'n cael ei arddangos a beth y mae'r marcwyr gwahanol yn ei olygu. Cynyddwch y signal-i-sŵn drwy osgoi brawddegau fel "graff i ddangos" - mae pobl yn gwybod mai graff ydyw, ac mae graffiau fel arfer yn golygu dangos rhywbeth. Defnyddiwch rifau'r ffigyrau i gyfeirio at ffigyrau yn y testun. Ni ddylai unrhyw ffigwr fod yno heb sôn amdano yn y testun!
Wrth gyfeirio at waith pobl eraill, gallwch ddefnyddio un o ddau fformat, ond byddwch yn gyson ynghylch pa un rydych chi'n ei ddefnyddio. Un ai rhifwch y cyfeiriadau [1] neu cyfeiriwch at y papurau drwy ddefnyddio enw'r awdur cyntaf (Author 2002a). Yna rhestrwch y cyfeiriadau (references) ar ddiwedd y papurau fel hyn: [1] A.N. Author, A.N. Other, J. Irrepr. Res. 23 (2002) 456
Author 2002a; A.N. Author, A.N. Other, J. Irrepr. Res. 23 (2002) 456
Yn yr enghraifft, 23 yw'r gyfrol (volume), 456 yw rhif y dudalen gyntaf, a 2002 yw'r flwyddyn gyhoeddi. Yn yr ail fformat, gwahaniaethwch rhwng papurau gwahanol gan yr un awdur o'r un flwyddyn drw roi a,b,... ar ôl y flwyddyn gyhoeddi. Gallwch hefyd ddyfynnu llyfrau, adroddiadau lab pobl eraill neu sgyrsiau gwyddonol:
[3] HC van de Hulst, Light Scattering by Small Particles, Dover Publ., New York 1981, t.123
[4] ER van Hoek, Gravel, Mud, and Avalanches, adroddiad prosiect grŵp Prifysgol Aberystwyth, 2001
[5] FY Nghydweithiwr, heb ei gyhoeddi
Mae'r un diwethaf yn gwneud synnwyr, e.e. os ydych am wneud yn glir fod grŵp a wnaeth yr arbrawf cynharach wedi rhoi cliw hollbwysig i chi. Wrth ddyfynnu o lyfr, cofiwch gyfeirio bob amser at y dudalen neu adran sy'n berthnasol yn y cyd-destun dan sylw.
Cyn i chi gyflwyno eich adroddiad neu bapur, darllenwch ef, cysgwch am noson, a darllenwch ef unwaith eto. Drwy wneud hyn rydych yn fwy tebygol o osgoi brawddegau anghyflawn a fformatio cyfeiliornus. Mae'r rhain wir yn faterion pwysig - os ydych yn gwneud eich hun yn hawdd eich deall bydd pobl yn fwy parod i dderbyn y pwynt rydych chi'n ei wneud. Eich gwaith chi yw e - byddwch yn falch ohono!
Dyma bapur ymchwil o Physical Review Letters. Oherwydd ei fod yn bapur byr, nid oes ganddo benawdau adrannau fel Cyflwyniad neu Ganlyniadau ac ati, ond mae'n dilyn yr un strwythur. Edrychwch i weld a allwch chi sylwi ar yr adrannau gwahanol.