Lovgreen: Penderfyniad y Cynulliad 'yn warthus' – Golwg360
Lovgreen: Penderfyniad y Cynulliad 'yn warthus'
Gellid ei gyfieithu'n rhatach na £600,000, medd cyfieithydd y Cofnod
Mae un a fu'n cyfieithu'r Cofnod wedi dweud bod penderfyniad y Cynulliad i beidio â sicrhau ei fod ar gael yn llawn yn Gymraeg a Saesneg "yn warthus", a'i fod yn siomedig gyda Phlaid Cymru.
Dywedodd Geraint Løvgreen wrth golwg360 fod modd cyfieithu'r Cofnod llawer rhatach na £600,000 – y ffigwr a gafodd ei nodi gan y Comisiynydd, Rhodri Glyn Thomas.
Yn ystod y drafodaeth yn y Senedd, dywedodd Rhodri Glyn Thomas am gynnig i ddarparu'r Cofnod yn llawn yn y ddwy iaith:
"Os ydych chi fel Aelodau yn gofyn i ni ddarparu'r gwasanaethau hyn i chi, ein gwaith ni fel Comisiwn yw gwneud hynny. Ond, byddai hyn yn costio mwy na £600,000—llawer iawn mwy na hynny mewn gwirionedd—ac nid wyf yn credu y byddai'n cyflawni unrhyw beth.
"Felly, mae'r Comisiwn, unwaith yn rhagor, yn gofyn ichi wrthod y gwelliant hwn."
Ond mae Geraint Løvgreen yn amau'r hyn a ddywedodd Rhodri Glyn Thomas.
Dywedodd: "Mae modd ei wneud yn rhatach, yn sicr. Dydy'r ffigwr o £600,000 jyst ddim yn wir. Mae yna ffyrdd o'i wneud o'n rhatach.
"Byddai'r gost o'i gyfieithu'n haneru, dim ond o gael cyfieithydd arall yn gweithio arno. Mater o flaenoriaethu yw hi.
"Rwy'n siomedig yn y Blaid. Mae angen iddyn nhw, o bawb, sefyll i fyny dros yr iaith a'i gwarchod hi."
Mae golwg360 wedi gofyn i Rhodri Glyn Thomas am ymateb.
24 awr ychwanegol i holi Mark Bridger
Mae gan yr heddlu tan bump yfory i'w holi
Bedwyr Clwyd Griffiths 5 Hydref 2012, 13:55
Dwi'n cydymdeimlo a safbwynt Geraint, ond siawns fusa well roi y £600,000 i mentrau iaith, Urdd ayb na gwario ar cyfieithu dogfennau ychydig iawn fydd byth darllen?
John Davies 5 Hydref 2012, 14:35
Cytuno 100% efo Geraint Lovgreen
Owain Wyn Jones 5 Hydref 2012, 15:16
Eifion Williams: wi'n cytuno da ti, ond dim na beth yw'r dewis, fel ma David Williams yn pwynto mas.
Jason Morgan 5 Hydref 2012, 15:30
Clywch clywch Geraint Lovgreen. Dw i hefyd yn meddwl bod y ffigwr a nodwyd yn rhyfeddol o uchel o ystyried y gwaith ei hun! A holwyd y byd cyfieithu o gwbl yn y gwaith ymchwil honedig 'ma?
@Eifion – efallai bod hyn yn wir (swni'n cytuno ei fod mewn sawl ystyr) ond cofia dydi'r £600k ddim am gael ei arallgyfeirio at bethau eraill i helpu'r iaith, mae'n mynd nôl i goffrau'r Cynulliad
Ga'i ddweud hefyd mae'r ffordd y gwnaeth Plaid Cymru geisio dynnu sylw oddi ar eu bwriad i beidio â chefnogi'r gwelliannau hyn (neu'r ffaith y byddai'r mwyafrif o'r ACau yn erbyn) drwy ryddhau eu cynlluniau am faes awyr Caerdydd ar yr un diwrnod yn bathetig o amlwg..
Ifor Williams 5 Hydref 2012, 16:44
Problem a phroblem fxxking enfawr – the Kinnock factor, 'Devolution would pay for six hospitals in Wales!' one ar ol 79 dim ysbytai.
Os bydde yna un 'pot' o arian ar gyfer yr iaith Gymraeg fine – OND a hwn yw'r ond mawr pa dystiolaeth sydd yna Rhodri G y bydd yr arian sy'n cael arbed yn mynd ryw ffordd arall i helpu y Gymraeg – ateb dim ! !
Sion 5 Hydref 2012, 17:50
Da iawn Geraint Lovgreen. Gwarthus yw'r gair. Mae modd gweld y ddadl ar senedd.tv. Be sy wedi digwydd i Blaid Cymru? Ma Alun Ffred a Simon Thomas yn ddigon gwael yn y ddadl ond ma ymddygiad Rhodri Glyn a Dafydd El yn rhyfeddod.
Os allwch chi stumogi'r peth mae'r ddadl i'w gweld drwy ddilyn http://stwnsh.com/dadl
Owen Williams 5 Hydref 2012, 21:48
Geraint Lovgreen yn dweud y byddai £600,000 yn cyflogi 20 cyfieithydd. Mae nhw'n cael llawer gormod o gyflog felly. Ai rhain sy'n godro'r pwrs cyhoeddus? Swm a sylwedd yr holl beth yw pwy fydd yn darllen y bali Cofnod.
Meg Elis 5 Hydref 2012, 21:56
Owen Williams, ti rioed wedi trio cyfieithu? Naddo, yn amlwg, neu fasa ti ddim yn rhoi sylwadau mor blentynaidd. A pwy sy'n darllen y stwff sy'n dod yn Saesneg? Ym… Y pwynt ydi, mae angen Cymraeg swyddogol i fod yn sylfaen i Gymraeg y dyfodol, o bob math. Ond mae'n siwr bod yn well gen ti gael Cymraeg y werin – sef y fratiaith uffernol dan ni'n glywed gin bobl sydd ond yn clywed y stwff yma.
Gwynn Hefin 5 Hydref 2012, 23:43
Cytuno gyda Phlaid Cymru am unwaith. Faint o Gymry fyddai'n darllen y cyfrolau swmpws, sychlyd hyn, tybed? Un o bob pum mil, os ydych yn lwcws. Byddai'n gan mil amgenach gwario'r union arian ar bethau eraill i hybu'r Gymraeg – mwy o arwyddion Cymraeg, mwy o gyrsiau iaith a hanes, er enghraifft.
Ifor Williams 6 Hydref 2012, 04:11
Ond blydi hell Gwynn nid 'either or' yw hi
Aled Powell 6 Hydref 2012, 04:54
Faint bynnag o gyfieithwyr fydd yn cael eu cyflogi a beth bynnag y gost, byddai canran o'r tâl n dod yn ôl i'r pwrs cyhoeddus fel treth incwm, peth hefyd fel TAW a threthi eraill, peth yn cael ei wario yn yr economi lleol ac, wrth reswm, rhywfaint llai o ddiweithdra a thaliadau o'r fath.
Berwyn 6 Hydref 2012, 09:33
Ifor – ti'n hollol gywir, arian ar gyfer y senedd yw'r arian hyn (yr honedig 600 mil) need arian y Llywodraeth, a beth bynnag ydy rhai uchod wir yn credu fuasa Llywodraeth Llafur yma yn rhoi arian i Mentrau Iaith ayb, na, i pocedi ei cefngowyr mwy na thebyg.
Emyr Lewis 6 Hydref 2012, 11:36
Y broblem yma yw bod y Gymraeg yn colli tir.
Nid yw'r bil fel y cyfryw yn dweud na fydd y Cofnod ar gael yn llawn yn Gymraeg ac yn Saesneg. Yn wir, mae'n adeiladol i'r graddau ei fod yn datgan yn eglur ei bod hi'n orfodol fod y Gymraeg a'r Saesneg yn cael eu trin yn gyfartal yn y Cynulliad. Mae'r datganiad yma o gydraddoldeb yn dipyn cryfach na'r hyn a gafwyd ym Mesur Iaith y llynedd, lle gwrthododd y Llywodraeth (am resymau sydd yn parhau yn ddirgel) gynnwys datganiad ar wyneb y Mesur fod y Gymraeg a'r Saesneg yn gyfartal.
Mae'r broblem yn deillio o'r ffaith mai mater i Gomisiwn y Cynulliad yw hi nawr i benderfynu sut mae rhoi egwyddor cydraddoldeb ar waith, drwy Gynllun. Mae rhan arall o'r Bil yn dweud nad yw cydraddoldeb yn golygu ei bod hi'n orfodol sicrhau yn y Cynllun bod pob dim yn cael ei gyfieithu o un iaith i'r llall.
Beth geisiodd Aled Roberts a Suzy Davies ei wneud oedd gosod rhai egwyddorion craidd ar wyneb y bil, na fyddai modd i'r Cynllun eu tanseilio.
Felly mae hi mewn theori yn bosibl o hyd i'r Comisiwn yn ei Gynllun ddweud y bydd y Cofnod ar gael ar yr un pryd yn y ddwy iaith, er enghraifft. Mae'n gwestiwn a yw hyn yn debygol o ddigwydd, o ystyired pwy yw'r Comisiynyddion presennol. (gw. yma: http://www.assemblywales.org/cy/abthome/about_us-commission_assembly_administration/abt-commission-membership.htm (dolen uniaith Saesneg ond tudalen Gymraeg)).
Ers y cychwyn, mae sefyllfa gyfansoddiadol y Gymraeg o fewn y Cynulliad wedi bod yn gryf. Mae hyn yn beth hanfodol os ydym am sicrhau parch a statws teilwng i'r iaith. Mae'r arferion sydd wedi eu datblygu ers y cychwyn yn gosod rhyw fath o sylfaen i adeiladu arni, neu leiafswm darpariaeth. Ymysg yr arferion hynny y mae'r cofnod dwyieithog yn cael ei gyflwyno ar yr un pryd yn y ddwy iaith. Beth bynnag fo eich barn am werth a chynnwys yr hyn y mae'r Cofnod yn ei gofnodi, mae'r ffaith fod hyn wedi digwydd wedi bod yn ernes o ddifrifoldeb ein prif sefydliad cenedlaethol mewn perthynas a chyfartaledd ieithyddol. Drwy symud i ffwrdd oddi wrth hyn, mae rhan o'r sylfaen wedi cael ei dynnu ymaith. Fedr y Gymraeg ddim fforddio colli tir fel hyn.
Gwyn 6 Hydref 2012, 13:20
O'n i jyst yn mwynhau clywed y rhagfarnau a'r emosiynau a'r ffrwtian diddiwedd ymhlith ein gilydd tra mae'r gwleidyddion a'r gweision suful yn sleisio'r gacen 🙂
Dwi'n meddwl y byddai Geraint Lovgreen yn gwneud AC da.
Come on Geraint!!! Yeeeeeeaaah! Byddai'n braf clywed rhywfaint o Gymraeg yno.
Berwyn 6 Hydref 2012, 13:41
Gwyn – ew ia syniad da, Geraint Lovgreen unlle Dafydd El!
Hedd Gwynfor 6 Hydref 2012, 15:03
Diolch Emyr Lewis. Pwyntiau gwych!
Cytuno gyda Gwyn a Berwyn hefyd, mae wir angen gwaed newydd ym Mhlaid Cymru. Gobeithio bydd pobl yn sefyll yn erbyn Ieuan Wyn, Alun Ffred, Dafydd El a Rhodri Glyn am yr hawl i sefyll yn enw'r Blaid tro nesaf. Mae eu hamser wedi bod, ac wedi mynd. Sylwer mai AC'au newydd (Llŷr Huws a Lindsay Whittle) oedd yr unig ddau a bleidleisiodd o blaid dwyieithrwydd llawn yn y Cynulliad.
Sion 6 Hydref 2012, 16:48
Cytuno gyda Hedd Gwynfor. Mae rhai yn amlwg wedi bod yn y Bae yn rhy hir, wedi chwythu plwc. Byddai cael pedwar Aelod Cynulliad newydd egwyddorol y tro nesaf rownd, yn lle'r gwymon a enwyd, yn gwneud byd o les i Blaid Cymru ac i'r Cynulliad.
Emyr Lewis yn gwneud pwynt da hefyd. Rhan o ddadl Rhodri Glyn oedd bod dim angen y pethau yma yn y Bil, a bod modd eu rhoi yn y Cynllun. Yn y Cynllun amdani felly. A bydd rhaid i'r Cynulliad cyfan gytuno i'r Cynllun, nid dim ond y Comisiwn, felly bydd angen i bobl wneud y ddadl i'r Aelodau Cynulliad, a'i hennill. Mae'r Ceidwadwyr a'r Dem Rhyddion – a rhai o Blaid Cymru – wedi dangos addewid y tro hwn, felly mae gobaith eto.
Iestyn 6 Hydref 2012, 22:01
Y broblem wela'i gyda pheidio â chyfieithu o'r Saesneg i'r Gymraeg, yw hyn: Tu hwnt i'r pwynt egwyddorol, hy y dylid gwneud, gan taw rhain yw "arweinwyr" ein cenedl, os cyfieithir mewn un cyfeiriad yn unig, mae siarad Cymraeg mewn unrhyw un o'r cyfarfodydd neu bwyllgorau hyn yn mynd i gostio arian ychwanegol.
R'yn ni i gyd yn gwybod pa mor ryfeddol o hawdd mae'r Cymry Cymraeg yn troi i'r Saesneg. Nawr mae gyda ni esgus arall.
Tasai pobl fel Rhodri Glyn yn defnyddio'r Gymraeg pob tro yn y Cynulliad, byddai'r corff yn gorff gwahanol iawn, ond bellach gellir dadlau ei fod yn ddewis ariannol i beidio â defnyddio'r Gymraeg.
Dafydd 7 Hydref 2012, 00:21
"arweinwyr"??
"Wylit, wylit, Lywelyn, Wylit waed pe gwelit hyn….."
Jac 7 Hydref 2012, 09:04
Cytuno, mae angen gwaed newydd ar Blaid Cymru. Mwy o rai fel Llŷr Huws G.
Owen Williams 7 Hydref 2012, 10:04
Gwaed newydd yn lle'r arweinydd presennol hefyd?
Aled G J 7 Hydref 2012, 19:31
Fel cyfieithydd fy hun, dwi'n meddwl bod yna elfen o or-ymateb ymhlith y sylwadau sydd wedi'u cynnig ar y pwnc hwn. Siawns bod modd diffinio cydraddoldeb ieithyddol mewn ffordd newydd rhagor na'r hen feddylfryd diog hwnnw sy'n credu ei fod yn golygu cyfieithu popeth yn slafaidd o'r naill iaith i'r llall. Gobeithio mai dyna'r rheswm dros y ffordd y gwnaeth aelodau PC bleidleisio ar hyn, ac y bydd ganddynt gyfraniad creadigol i'w wneud pan ddaw hi'n adeg pleidleisio ar Gynllun y Comisiwn. O'm rhan fy hun, byddwn yn gobeithio y bydd digon o aelodau yn y siambr yn gweld bod cyhoeddi'r y Cofnod ei hun yn ddwyieithog a'i fod yn cael ei gyhoeddi ar yr un pryd yn y ddwy iaith yn hanfodol. Ond o ran y pwyllgorau eraill, byddwn i'n ddigon bodlon gweld mwy o hyblygrwydd ar waith. Er enghraifft, pam na ellid tapio'r cyfarfodydd hyn i aelodau gael gwrando arnynt ac yna paratoi crynodeb o'r cyfarfod i aelodau sydd am fwy o fanylion yn eu dewis iaith?
O ran codi statws y Gymraeg yn y senedd, annog mwy o aelodau i'w defnyddio hi ar lawr y siambr sy'n bwysig. Dwi ddim yn gweld bod dwyieithrwydd dogmatig yn seiliedig ar bwysigrwydd dogfennau "marw" yn yr iaith yn mynd i helpu hynny o gwbl.