AS Preseli Penfro, Stephen Crabb yn Ysgrifennydd Cymru - BBC Cymru Fyw
AS Preseli Penfro, Stephen Crabb yn Ysgrifennydd Cymru
Mae Stephen Crabb wedi bod yn AS Preseli Penfro ers 2005
Mae Aelod Seneddol Preseli Penfro, Stephen Crabb wedi ei benodi yn Ysgrifennydd Cymru.
Cafodd AS Gorllewin Clwyd, David Jones ei ddiswyddo gan y Prif Weinidog David Cameron ddydd Llun wrth iddo ad-drefnu ei gabinet.
Alun Cairns, yr AS Ceidwadol dros Fro Morgannwg, yw'r is-weinidog newydd yn Swyddfa Cymru.
Wrth adael 10 Downing Street ddydd Mawrth, dywedodd Mr Crabb ei fod yn "hapus iawn" gyda'i rôl newydd. Mr Crabb yw 17fed Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
Dywedodd ei fod yn "fraint cael ymuno a'r cabinet" ac y byddai'n "adeiladu ar waith ardderchog David Jones".
Ychwanegodd: "Mae Cymru yn haeddu'r gorau ac rydw i'n edrych ymlaen at roi llais cryf i Gymru o amgylch bwrdd y Cabinet.
"Rydw i'n edrych ymlaen at gael gweithio yn agos gyda chydweithwyr yn llywodraethau'r DU a Chymru i weld cyfleoedd newydd yn cael eu creu i Gymru.
"Mae'n anrhydedd enfawr gan mai fi yw Ysgrifennydd Gwladol cyntaf Cymru o sir Benfro ers Nick Edwards yn yr 1980au. Mae gennyf gyfle nawr i weithio'n galed dros Gymru gyfan yn yr un ffordd ag rwyf wedi ceisio ei wneud ar gyfer sir Benfro.Stephen Crabb yw Ysgrifennydd Cymru
"Blaenoriaeth gyntaf unrhyw AS, ni waeth beth yw ei sefyllfa yn y llywodraeth, yw rhoi anghenion eu hetholwyr yn gyntaf a byddaf yn gwneud hyn bob tro ar gyfer Preseli Sir Benfro."
Pwy yw Stephen Crabb?
Cafodd ei ethol gyntaf yn Aelod Seneddol Preseli Penfro yn 2005 a'i ail ethol yn 2010.
Bu'n chwip y llywodraeth ac roedd yn ddirprwy i David Jones.
Cafodd ei fagu gan ei fam sengl yn Hwlffordd. Mynychodd Ysgol Uwchradd Tasker Milward yn y dre', ac mae ganddo raddau o Brifysgol Bryste (BSc) ac Ysgol Fusnes Llundain (MBA).
Mae'n briod â Beatrice ac yn dad i ddau o blant.
Ymhlith ei ddiddordebau y mae rygbi, beicio mynydd, tenis, coginio, chwarae'r gitâr a dysgu Ffrangeg.
Cyn cael ei ethol roedd yn gweithio fel ymgynghorydd marchnata.
Bu hefyd yn gweithio i Gyngor Cenedlaethol Gwasanaeth Gwirfoddol Ieuenctid a Siambr Fasnach a Diwydiant Llundain.
Dydd Llun dywedodd Mr Jones ei fod yn deall y penderfyniad, ac ychwanegodd: "Mae gan y prif weinidog fy nghefnogaeth lawn."
Ar ei gyfrif Twitter, dywedodd David Davies, AS Mynwy, ei fod yn drist i glywed bod Mr Jones wedi colli ei swydd: "Fe wnaeth waith ardderchog ond bydd Stephen Crabb, sy'n cymryd ei le, yn gwneud hefyd."
Dywedodd AS Gorllewin Caerfyrddin a De Penfro, Simon Hart: "O fy safbwynt i fel cydweithiwr o Sir Benfro, dwi'n meddwl y bydd [Stephen Crabb] yn rhoi ychydig o oleuni ar ein rhan o dde orllewin Cymru."
Daeth cefnogaeth i'r Ysgrifennydd newydd gan arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies. Dywedodd ei fod yn "edrych ymlaen at gael gweithio gydag o yn y dyfodol".
Dadansoddiad Gobehydd Seneddol BBC Cymru, Elliw Gwawr
Roedden ni'n disgwyl y byddai David Cameron yn cyflwyno cryn dipyn o newidiadau wrth iddo ad-drefnu ei gabinet, ond doeddem ni ddim yn disgwyl y byddai'n ailwampio'r prif swyddi cymaint.
Wedi ymadawiad William Hague neithiwr o'r swyddfa dramor, y sypreis mawr heddiw oedd bod Michael Gove wedi colli ei swydd fel Ysgrifennydd Addysg - fe fydd o nawr yn brif chwip, gyda rôl flaenllaw yn cyfathrebu negeseuon y llwyodraeth.
Cyn weinidog y Trysorlys, Nicky Morgan sy'n cael ei swydd o, wrth i'r Prif Weinidog geisio hyrwyddo mwy o fenywod i'r prif swyddi.
Mae Liz Truss nawr yn Ysgrifennydd Amgylchedd, ar ôl i Owen Patterson golli ei swydd.
A'r Farwness Stowell y drydedd fenyw i ymuno â'r cabinet, fel arweinydd Tŷ'r Arglwyddi.
Un arall sydd wedi ei ddyrchafu i'r cabinet, er nid yn fenyw, yw Michael Fallon, sydd nawr yn Weinidog Amddiffyn, gan bod Phillip Hammond wedi symud i'r Swyddfa Dramor.
Ac wrth gwrs fe fydd Stephen Crabb nawr yn cynrychioli Cymru yn y cabinet, wedi ei ddyrchafiad o ddirprwy yn Swyddfa Cymru i Ysgrifennydd Gwaldol Cymru.