Ymweld â phobl mewn cartrefi preifat: cyfyngiadau cyfredol | LLYW.CYMRU
Ymweld â phobl mewn cartrefi preifat: cyfyngiadau cyfredol
Rheolau pan fyddwch mewn swigen gefnogaeth a phryd rydych yn cael gweld pobl eraill yn eu cartrefi nhw a'ch cartref chi.
Aelwydydd a swigod cefnogaeth
Manteision bod mewn swigen gefnogaeth
Rheolau swigod cefnogaeth
Dewis pwy i fynd i swigen gefnogaeth gyda chi
Dyma'r rheolau cyffredinol:
ni chaiff pobl fynd i gartrefi ei gilydd, ac eithrio at ddibenion cyfyngedig iawn
caiff pobl gwrdd â phobl nad ydynt yn byw gyda nhw yn yr awyr agored (gan gynnwys mewn gerddi preifat) cyn belled nad oes mwy na chwech o bobl o ddwy aelwyd (heb gynnwys gofalwyr neu blant o dan 11 oed o'r naill aelwyd neu'r llall) yn cyfarfod ar unrhyw un adeg
Mae trefniadau ar gyfer aelwydydd estynedig wedi eu hatal dros dro.
Fodd bynnag, mae rhai aelwydydd yn gymwys i ffurfio swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall. Bydd hyn yn eich galluogi i dreulio amser gyda phobl yn yr aelwyd honno fel pe baech yn byw gyda nhw.
Mae'r canllawiau hyn yn helpu i esbonio'r hyn a olygir gan y term aelwyd a'r term swigen gefnogaeth, prif reolau swigen gefnogaeth, a chyngor ynglŷn â sut i ffurfio un.
Ni chewch ffurfio swigen gefnogaeth ond o dan amgylchiadau cyfyngedig. Mae rhagor o fanylion ar gael isod.
Os ydynt yn gymwys, caiff pobl ffurfio swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall. Bydd hyn yn eich galluogi i dreulio amser gyda phobl yn yr aelwyd honno fel pe baech yn byw gyda nhw.
Mae hyn yn golygu fod yr holl bobl yn y ddwy aelwyd yn dod yn aelodau o un aelwyd unigol i bob pwrpas, ac yn mwynhau'r un rhyddid cyfreithlon ag sydd gan un aelwyd – maent yn cael cwrdd o dan do a chael cyswllt corfforol. Maent hefyd yn cael aros yn nhai ei gilydd.
Lluniwyd y cysyniad o swigen gefnogaeth i gefnogi pobl sydd efallai'n teimlo'n unig neu'n ei chael yn anodd ymdopi ag effaith y cyfyngiadau.
Pwy sy'n cael ffurfio swigen gefnogaeth?
Caiff aelwyd sy'n bodloni un o'r amodau isod ffurfio swigen gefnogaeth:
aelwyd lle mae un oedolyn cyfrifol (er enghraifft, lle mae un oedolyn yn byw gydag unrhyw nifer o blant o dan 18 oed, neu lle mae mwy nag un oedolyn yn byw, ond bod gan un oedolyn gyfrifoldebau gofalu am yr holl oedolion eraill yn y cartref)
Er enghraifft, mae Laura yn byw gyda'i rhieni ac yn ofalwr arnynt, ac mae ganddi hefyd ddau o blant ifanc sy'n byw gyda hi. Hi felly yw'r unig oedolyn cyfrifol ar yr aelwyd. Bydd ei haelwyd felly'n gallu ymuno â swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall.
I bob pwrpas, bydd y bobl y byddwch yn dewis ymuno â nhw yn dod yn rhan o'ch aelwyd chi.
treulio amser o dan do ac yn yr awyr agored gyda nhw
dod i gysylltiad corfforol â nhw – does dim angen cadw pellter cymdeithasol oddi wrth y bobl yn eich swigen gefnogaeth
aros yng nghartrefi'ch gilydd dros nos neu aros mewn llety hunangynhwysol gyda'ch gilydd
mynd i lefydd a gwneud pethau gyda'ch gilydd, fel siopa, gyrru mewn car neu ymarfer corff, heb fod angen cadw pellter oddi wrth eich gilydd
Ond rydym yn eich cynghori i fod yn arbennig o ofalus gyda phobl sydd â risg uwch o ddal y coronafeirws ac, yn fwyaf oll gyda phobl sy'n eithriadol o agored i niwed.
Gan fod aelwydydd yn amrywio o ran eu maint, does dim cyfyngiad ar nifer y bobl sy'n cael bod mewn swigen gefnogaeth ond dim ond dwy aelwyd fydd yn cael ffurfio'r swigen gefnogaeth. Rhaid i un ohonynt fodloni'r meini prawf uchod.
Dyma'r rheolau allweddol o ran pwy sy'n perthyn i swigen gefnogaeth:
ni chaiff neb fod yn rhan o fwy nag un swigen gefnogaeth, ac eithrio pobl sy'n byw mewn dau gartref (er enghraifft, plant y mae eu rhieni wedi gwahanu ac sydd â chytundeb gwarchodaeth ar y cyd)
rhaid i holl aelodau un cartref fod yn rhan o'r un swigen gefnogaeth
rhaid i bob un o'r oedolion sy'n byw yn y cartref gytuno i ymuno â'r un swigen gefnogaeth
Rydym yn argymell nad yw pobl yn newid eu swigen gefnogaeth oni bai bod hynny'n hollol angenrheidiol, er mwyn lleihau'r risg o ledaenu'r coronafeirws rhwng aelwydydd.
Fodd bynnag, rydym yn cydnabod y gall perthynas ac amgylchiadau pobl newid dros amser. Os yw'n angenrheidiol caiff y rhai sy'n gymwys ffurfio swigen gefnogaeth newydd gyda'r amodau canlynol:
Ardaloedd lleol a swigod cefnogaeth
Nid oes unrhyw reolau sy'n dweud bod rhaid i'ch swigen gefnogaeth fod gyda rhywun yn eich ardal leol, nac o fewn unrhyw bellter penodol i'ch cartref. Nid oes unrhyw reolau chwaith sy'n rhwystro creu swigod cefnogaeth ag aelwydydd y tu allan i Gymru, ac rydym yn cydnabod mai dyma, o bosibl, y dewis cywir ar gyfer pobl sy'n byw yn agos at y ffin, yn enwedig.
Fodd bynnag, o gofio mai amcan cyffredinol y cyfyngiadau yw lleihau'r cysylltiad rhwng pobl gymaint â phosibl, rydym yn argymell bod swigod cefnogaeth yn cael eu creu'n lleol lle bo modd. Yn benodol, rydym yn gofyn i bobl feddwl yn ofalus iawn am ddewisiadau eraill posibl cyn ffurfio swigen gefnogaeth a fyddai'n golygu teithio'n bell neu deithio i ardaloedd y tu allan i Gymru lle mae'r achosion o'r coronafeirws yn uchel iawn.
Mae tai amlfeddiannaeth (HMO) yn cynnwys gwahanol aelwydydd o fewn adeilad a rennir. Os ydych yn gymwys i ffurfio swigen gefnogaeth ac yn byw o fewn adeilad a rennir, cewch fod mewn swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall o'r tu allan i'r cartref a rennir.
Os ydych chi'n rhannu cyfleusterau fel ystafell ymolchi neu gegin â phobl eraill, does dim angen ffurfio swigen gefnogaeth â'r bobl hynny er mwyn cael bod yn yr un stafell â nhw. Ond ni ddylai mwy na 4 o bobl fod gyda'i gilydd ar y tro, hynny heb gynnwys unrhyw blant o dan 11 oed.
Plant a chyfrifoldebau rhieni
Lle y mae cyfrifoldeb rhieni yn cael ei rannu, gellir cadw at y trefniadau presennol a gall y plentyn symud rhwng y ddau riant, ac felly rhwng aelwydydd a swigod cefnogaeth y ddau riant. Dylech ystyried bod y plentyn yn rhan o aelwyd neu swigen gefnogaeth y rhiant y mae'r plentyn yn ei gwmni ar unrhyw adeg benodol. Mewn geiriau eraill, os yw'r naill riant neu'r ddau riant yn ffurfio swigen gefnogaeth ag aelwyd nad yw'n cynnwys y rhiant arall, dylai'r plentyn barhau i symud yn rhydd rhwng y ddau riant, a bod yn rhan o'r ddwy swigen gefnogaeth (hy nid oes rhaid i'r plentyn gadw pellter cymdeithasol o fewn y swigen gefnogaeth, pa bynnag riant y mae'r plentyn gydag ef).
Ar gyfer plant nad ydynt yn byw yn yr un cartref â'u rhieni ac sydd â threfniadau yn barod i ymweld a chael cysylltiad yn ddiogel, caiff y trefniadau hyn barhau. Gallai hyn gynnwys plant mewn gofal maeth, cartrefi plant a lleoliadau mabwysiadu.
Mae'r rheolau uchod yn ofynion cyfreithiol, a thrwy ymuno â swigen gefnogaeth nad yw'n cydymffurfio â'r rheolau hyn, neu drwy ymddwyn fel pe baech yn rhan o swigen gefnogaeth er nad ydych yn rhan o un, byddwch yn cyflawni trosedd.
Yn ogystal, ac er nad yw hyn yn rhan o'r gyfraith, rydym yn gofyn, os bydd un aelod o swigen gefnogaeth yn datblygu symptomau'r coronafeirws, i'r swigen gefnogaeth gyfan hunanynysu, ac nid dim ond y rheini sy'n byw gyda'i gilydd. Bydd hyn yn ofyn cyfreithiol os bydd Profi, Olrhain Diogelu GIG Cymru yn cysylltu â chi. Mae canllawiau ar gael ynglŷn â hunanynysu a sut i wneud cais am brawf coronafeirws.
Mae hefyd yn ddefnyddiol i bobl gadw cofnod o bwy sydd yn eu swigen gefnogaeth a'u manylion cyswllt fel y gall swyddogion olrhain cysylltiadau gysylltu â nhw yn gyflym os bydd angen gwneud hynny.
Mae dewis pwy i greu swigen gefnogaeth â nhw yn benderfyniad pwysig, a gall fod yn benderfyniad anodd i lawer o bobl.
Er enghraifft, efallai y bydd rhaid i rieni y mae eu plant yn oedolion, ac yn byw mewn cartref arall, orfod dewis aelwyd pa blentyn y maen nhw am ymuno â hi.
Mewn rhai achosion, efallai y gwelwch bod aelwyd yr ydych eisiau ymuno â hi eisoes wedi cytuno i greu swigen gefnogaeth gydag aelwyd arall.
Does dim ffordd gywir nac anghywir o benderfynu gyda phwy y dylech greu swigen gefnogaeth. Ond mewn gwledydd eraill sydd wedi defnyddio'r dull hwn, mae astudiaethau wedi dangos ei bod yn ddefnyddiol i bobl ofyn iddyn nhw eu hunain pwy sydd angen y cymorth fwyaf, yn hytrach na phenderfynu cwmni pwy y maent yn gweld ei eisiau fwyaf.
Mae gan bawb hawl i fod yn rhan o swigen gefnogaeth os ydynt yn bodloni'r amodau, gan gynnwys pobl sydd wedi bod yn gwarchod eu hunain oherwydd eu bod mewn perygl o ddioddef salwch difrifol os ydynt yn cael eu heintio â'r coronafeirws. Yn wir, bydd pobl sydd wedi bod yn cysgodi mewn perygl o fod yn unig neu efallai bod ganddynt anghenion eraill.
Ar y llaw arall, er bod y risg o ddal y coronafeirws yn isel i'r rhan fwyaf bobl os ydynt yn cadw at yr holl ganllawiau perthnasol i'w diogelu eu hunain, nid yw'r feirws wedi diflannu ac mae'r risg yn anochel yn cynyddu rywfaint pan fydd pobl yn ymuno â swigen gefnogaeth. Yn arbennig, os byddwch yn creu swigen gefnogaeth â rhywun sy'n dod i gysylltiad agos gydag eraill yn eu gwaith, neu gyda phlant sy'n mynd i ysgol neu feithrinfa, bydd hyn yn codi lefel y risg i'r swigen gefnogaeth.
Rhaid i ysgolion, meithrinfeydd a chyflogwyr gymryd pob cam rhesymol i leihau'r risg o drosglwyddo'r haint. Ond yn y pen draw, penderfyniad y bobl sy'n rhan o'r swigen gefnogaeth yw hyn.
Dim ond o dan amgylchiadau prin iawn y caiff pobl heblaw aelodau'ch swigen gefnogaeth ddod i'ch cartref, neu y cewch chi fynd i gartref rhywun arall. Y prif resymau yw pan fydd angen gwneud gwaith yn eich cartref neu am resymau gofal neu gymorth tosturiol, a chaiff y ddau reswm hyn eu trafod isod.
Cyfarfod mewn gerddi a lleoedd preifat yn yr awyr agored
Caiff hyd at chwech o bobl o ddwy aelwyd (heb gynnwys gofalwyr na phlant o dan 11 oed o'r naill aelwyd neu'r llall) gwrdd yn yr awyr agored, gan gynnwys mewn gerddi preifat a mannau awyr agored preifat. Os gwneir hynny, caiff ymwelwyr fynd trwy'r tŷ i gyrraedd yr ardd neu'r man awyr agored ond ni chânt aros yn y tŷ. Ni ddylech ddefnyddio cyfarpar y gegin, cyllyll a ffyrc na dim arall mewn cartref arall. Os oes modd, dylech hefyd geisio osgoi cyffwrdd â phethau yn y cartref fel switsys golau a handlenni drysau.
Mae llawer o amgylchiadau lle y gallai fod angen i bobl fynd i'ch cartref neu'ch gardd i wneud gwaith yno. Mae'r gyfraith yn nodi fod yn rhaid i hyn fod yn "rhesymol angenrheidiol" os nad oes "dewis arall sy'n rhesymol ymarferol". Felly, os nad yw'r gwaith yn hanfodol neu os oes ffordd y gellir gwneud y gwaith yn synhwyrol heb i bobl ddod i'ch cartref i wneud y gwaith, ni ddylai pobl fynd i mewn i'ch cartref. Mae pobl sy'n gwneud gwaith atgyweirio, cynnal a chadw, gweithgareddau sy'n gysylltiedig â symud tŷ, gwaith adeiladu, garddio neu lanhawyr domestig, ymhlith yr enghreifftiau o bobl nad ydynt yn realistig yn mynd i allu darparu rhai gwasanaethau heb orfod dod i mewn i gartref neu ardd breifat, felly gall y gwaith hwn barhau yn gyfreithlon.
Mae rheolau ar wahân sy'n caniatáu i ddarparwyr gwasanaethau cysylltiad agos weithio mewn cartrefi preifat. Fel ym mhob rhan arall o fywyd, nid yw'r ffaith fod rhywbeth wedi'i ganiatáu bob amser yn golygu mai dyma'r peth iawn i'w wneud. Rydym yn gofyn i chi feddwl am beth yw'r peth mwyaf synhwyrol i chi ei wneud i amddiffyn eich teulu, eich ffrindiau a'ch cymuned, yn hytrach na meddwl yn bennaf am yr hyn y mae hawl gennych ei wneud. Dim ond wrth i bawb geisio eu gorau i ddilyn yr agwedd gyffredinol hon y byddwn yn gallu parhau i godi'r cyfyngiadau.
Y prif eithriad arall i'r rheol gyffredinol yw y gallwch fynd i gartrefi pobl, neu adael i bobl ddod i'ch cartref chi, i ddarparu neu dderbyn gofal. Mae hyn yn golygu darparu cymorth i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed. Mae hyn yn cynnwys pob math o ofal, sy'n cael ei ddarparu gan unrhyw berson, i rywun sy'n agored i niwed.
Nid yw gofalwyr – boed yn weithwyr gofal neu'n ofalwyr di-dâl – yn rhan o'ch swigen gefnogaeth. Fodd bynnag, gallant barhau i roi pa gymorth bynnag sydd ei angen arnoch, a mynd i unrhyw le gyda chi os oes angen eu cefnogaeth arnoch.
Hyd yn oed os nad ydych yn ofalwyr, os oes rhesymau tosturiol dros ymweld â rhywun, efallai y bydd gennych esgus rhesymol dros ymweld â rhywun y tu allan i'ch swigen gefnogaeth, a hynny yn eu cartref.
Efallai y bydd gennych resymau tosturiol dros ymweld â rhywun os yw'r person hwnnw yn dioddef salwch corfforol neu feddyliol yn teimlo'n ynysig, wedi cael profedigaeth neu os ydych chi'n bryderus am eu lles yn gyffredinol.
Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i'r swigen gefnogaeth, yn enwedig o dan do, cofiwch fod cyfrifoldeb ar bob un ohonom i gydnabod y risgiau y mae'r feirws yn eu peri i ni ein hunain, ein teuluoedd a'n ffrindiau, a'n cymunedau ehangach.
Yn olaf, efallai y bydd rhai amgylchiadau eraill lle gallwch fynd i gartref pobl neu adael i bobl ddod i'ch cartref chi. Er enghraifft, gallwch wneud hynny: