Senedd Fyw: holl drafodion y Siambr ar 29 Ebrill 2015 - Newyddion
Senedd Fyw: holl drafodion y Siambr ar 29 Ebrill 2015
29 April 2015 01:0029 April 2015 01:00
Mae Cynulliad Cymru yn cwrdd am 13.30 GMT. Dechreuodd y sesiwn lawn gyda cwestiynau i'r gweinidog cyllid.
Cwestiynau i'r gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus.
Dadl ar adroddiad y Pwyllgor Cyllid ar yr ymchwiliad i arferion gorau o ran y gyllideb Rhan 2.
Dadl y Ceidwadwyr ar bwysigrwydd cefn gwlad Cymru i economi Cymru.
Dadl Democratiaid Rhyddfrydol ar Gynllun llywodraeth Cymru, Twf Swyddi Cymru.
Gan Anwen Lewis, Alun Jones a Leonie Horton
Dyna'r cyfan o'r Siambr tan ddydd Mawrth 5 Mai.
Yn ôl y Dirprwy Weinidog Sgiliau a Thechnoleg, Julie James AC, "mae'n fusnes fel arfer" gan y bydd y rhai a ymunodd â chynllun Twf Swyddi Cymru ym mis Mawrth yn parhau â'u lleoliadau gwaith tan fis Medi.
Mae Aled Roberts yn mynegi pryder am bobl hŷn sy'n ddi-waith, nid yn unig y rhai 16-24 oed.
Mae gwerthusiad o gynllun
Twf Swyddi Cymru ar gael yma.
Roedd cau'r cynllun yn
destun trafod yn y Siambr yr wythnos ddiwethaf.
'Pontio'
Mae'r Adran dros Addysg a Sgiliau (AdAS) ar hyn o bryd mewn "cyfnod o bontio" rhwng rhaglen bresennol Twf Swyddi Cymru a'i olynydd. Mae'r AdAS yn bwriadu lansio'r rhaglen newydd erbyn canol mis Mai.
Cronfa Gymdeithasol Ewropeaidd
Cyllidwyd Twf Swyddi Cymru yn rhannol gan Gronfa Gymdeithasol Ewropeaidd a daeth y gyfres bresennol o raglenni i ben ar 31 Mawrth 2015 ar gyfer newydd-ddyfodiaid yn unig.
Roedd Twf Swyddi Cymru yn ymdrin â diweithdra ymhlith pobl ifanc ac yr oedd yn "anelu at greu 16,000 o swyddi erbyn mis Mawrth 2016 i bobl ifanc ddi-waith rhwng 16 a 24 oed sy'n barod ar gyfer gwaith".
Mae'n "syfrdanol", yn ôl Eluned Parrott o'r Democratiaid Rhyddfrydol, bod llywodraeth Cymru wedi caniatáu i gynllun Twf Swyddi Cymru i ddod i ben heb gynllun newydd yn ei le.
Mae'r aelodau yn symud ymlaen at eitem olaf y Cyfarfod Llawn, sef Dadl Democratiaid Rhyddfrydol Cymru ar gynllun Llywodraeth Cymru, Twf Swyddi Cymru.
Dywed Rebecca Evans, y Dirprwy Weinidog Ffermio a Bwyd, y "bydd Cynllun Gweithredu Twristiaeth Bwyd yn cael ei gyhoeddi yfory."
Mae'r Ceidwadwr Mohammed Asghar yn cyfeirio at honiad yr Ymgyrch dros Gwrw Go Iawn (CAMRA) 's bod dwy dafarn yn cau yng Nghymru bob wythnos.
Ffermwyr hunangyflogedig
Mae'r Democrat Rhyddfrydol William Powell yn croesawu'r cyhoeddiad yng Nghyllideb Llywodraeth y DU 2015 i ymestyn y cyfnod y gall ffermwyr hunangyflogedig nodi eu helw fel cyfartaledd o bum mlynedd i ddwy flynedd at ddibenion treth incwm, "gan helpu dros 3,000 o ffermwyr unigol yng Nghymru i gynllunio ar gyfer y dyfodol".
Mae Russell George yn croesawu bod cyllid ar gyfer Clybiau Ffermwyr Ifanc Cymru wedi cael ei adfer ac yn galw ar Lywodraeth Cymru i weithio gyda'r CFfI i sicrhau ateb cynaliadwy hir dymor.
Mae'r aelodau yn symud ymlaen at Ddadl y Ceidwadwyr Cymreig ar bwysigrwydd cefn gwlad Cymru i economi Cymru.
Mae'r Gweinidog Cyllid Jane Hutt yn "derbyn argymhelliad y Pwyllgor y dylai Llywodraeth Cymru weithio gyda'r Cynulliad i ddatblygu proses newydd ar gyfer y gyllideb. Mae'n hanfodol ein bod yn parhau i gydweithio ac rwy'n ymrwymedig i weithdrefn gyllidebol y gall pawb gytuno arni".
Ychwanegodd Ms Hutt wrth ymateb i adroddiad y pwyllgor, "Gyda'n gilydd, bydd angen i ni ystyried gallu'r Cynulliad a Llywodraeth Cymru fel ei gilydd i roi ar waith a gweithredu proses ddiwygiedig y gyllideb yn effeithiol".
Cadeirydd: Jocelyn Davies
Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol
Gellir ymateb i'r
ymgynghoriad yma.
Mae amcangyfrifon diweddar Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi ar gyfer 2013-14 yn dangos y codwyd £145 miliwn yng Nghymru drwy Dreth Dir y Dreth Stamp, gyda 51,600 o drafodiadau. Mae'r Swyddfa Cyfrifoldeb Cyllidebol yn rhagweld y gellid codi £259m yng Nghymru ar ôl datganoli'r dreth yn 2018-19.
Y Dreth Stamp
Mae wythnos i fynd tan ddiwedd yr ymgynghoriad ar Dreth Dir y Dreth Stamp yng Nghymru.
O fis Ebrill 2018, caiff Treth Dir y Dreth Stamp ei datganoli i Gymru, gyda Threth Trafodiadau Tir yn cael ei gosod yn ei lle. Mae'r ymgynghoriad yn ceisio barn ar amryw faterion, gan gynnwys cyfraddau treth, rhyddhad ac eithriadau, ac mae'n dod i ben ar 6 Mai.
Cynhaliodd y Pwyllgor
ymgynghoriad i gasglu tystiolaeth ar arferion gorau o ran y gyllideb.
Yn ôl Jocelyn Davies AC, Cadeirydd y Pwyllgor Cyllid, yn yr adroddiad: "Mae'r dystiolaeth a gyflwynwyd i'r Pwyllgor wedi dangos cyfyngiadau system gyllidebol bresennol Cymru; ar hyn o bryd y Pwyllgor Cyllid a'r Gweinidog Cyllid sy'n ymwneud yn bennaf ag awdurdodi'r gyllideb. Credwn yn gryf y dylai'r system newydd ganolbwyntio ar y prif benderfyniadau dyrannu, ac y dylai hefyd sicrhau digon o amser fel y gall y pwyllgorau polisi graffu ar wariant ym mhortffolios perthnasol y Gweinidogion".
Cytunodd y Pwyllgor Cyllid i gynnal ymchwiliad i'r arfer gorau mewn prosesau cyllidebol er mwyn sicrhau bod prosesau cyllidebol effeithiol ar waith i graffu ar y pwerau ariannol a geir ym Mesur Cymru.
Mae'r aelodau yn symud ymlaen i Ddadl ar adroddiad y Pwyllgor Cyllid ar yr ymchwiliad i arferion gorau o ran y gyllideb Rhan 2 - Cynllunio gweithdrefnau cyllidebol newydd a'u rhoi ar waith.
Contractau dim oriau
Contractau dim oriau yw'r pwnc a godwyd gan Simon Thomas o Blaid Cymru. Mae contractau dim oriau, neu gontractau achlysurol, yn caniatáu cyflogwyr i gyflogi staff heb unrhyw warant o waith. Maent yn golygu bod gweithwyr yn gweithio dim ond pan fydd eu hangen gan gyflogwyr, yn aml ar fyr rybudd. Mae eu cyflog yn dibynnu ar faint o oriau y maent yn gweithio.
Termau cynghorwyr
Gweinidog yn dweud nad oes ganddo "unrhyw fwriad o ymestyn termau cynghorwyr i 6 neu 7 blynedd."
Llun: Leighton Andrews
@GriffithsJECtrl o Wasanaeth Tân ac Achub De Cymru yn dweud bod diffoddwyr wedi taclo 20 o danau gwair gafodd eu cynnau'n fwriadol eto ddoe.
Diffoddwyr tân
Ann Jones (Dyffryn Clwyd), yn gofyn i'r Gweinidog ynghylch ffitrwydd diffoddwyr tân yng Nghymru.
Mae ymgyrch wedi ei lansio i geisio denu mwy o ferched i ymuno a'r Gwasanaeth Tân ac Achub yng Nghymru.
Yn ôl ffigyrau a gyhoeddwyd yn gynharach eleni, 125 o ferched sydd yn gweithio yn y gwasanaeth yng Nghymru.
Dychwelodd Leighton Andrews i'r cabinet
ym Medi 2014 fel Gweinidog dros Wasanaethau Cyhoeddus, gyda chyfrifoldeb dros gyflwyno argymhellion Williams.
Roedd wedi ymddiswyddo fel gweinidog addysg ym Mehefin yn 2013 yn dilyn dadlau am ei safbwynt am ysgol yn ei etholaeth yn y Rhondda.
Deddf Trais
Symud ymlaen i gwestiynau i'r Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus.
Mae'r gweinidog, Leighton Andrews, yn dweud y bydd y Deddf Trais yn erbyn Menywod, "yn helpu i atal trais...ac yn amddiffyn ac yn cefnogi'r rheini sy'n dioddef a'r rheini sy'n dod drwy'r profiad."
Am fanylion o'r prosiect cliciwch
Cronfa Buddsoddi i Arbed
Mae'r cyllid yn y gronfa ar gael i gyrff sydd yn cynnig gwasanaethau cyhoeddus er mwyn eu hannog i arloesi a bod yn effeithiol.
Yn 2015-16 mae dros £20m ar gael i'w fuddsoddi mewn prosiectau newydd.
Mae'n angen ad-dalu'r holl fuddsoddiadau a wneir o'r gronfa, ond ni chodir llog ac mae'r cyfnod ad-dalu yn hyblyg.
Bethan a'i medal
Mae'r Llywydd yn cyfeirio at Bethan Jenkins o Blaid Cymru fel rhedwr marathon.
Jane Hutt yn llongyfarch hi ar ei llwyddiant!
Yn ôl Gwenda Thomas, mae'r "adfywio cyfredol ar gyfer canol tref Castell-nedd..... yn enghraifft wych o gyllid partneriaeth."
RIGHTMOVECopyright: RIGHTMOVE
Mae Llafur yn awgrymu tâl blynyddol ar gyfer perchnogion tai gydag eiddo sy'n werth mwy na £2m.
Treth plasty
Mae Julie Morgan yn gofyn i'r gweinidog am dreth plasty.
Rhoddwyd Cydsyniad Brenhinol yn Rhagfyr 2014 ar gyfer Deddf Cymru a fydd yn trosglwyddo pŵer i Fae Caerdydd yn 2018 dros drethi tirlenwi, treth stamp a'r ardoll agregau
Peter Black o'r Democratiaid Rhyddfrydol yn cwestiynu y gweinidog ar y Bwrdd Caffael sy'n ceisio sicrhau arferion gorau mewn polisi caffael cyhoeddus.
Cafodd Jane Hutt ei phenodi'n Weinidog dros Fusnes a'r Gyllideb ym mis Rhagfyr 2009.
Rhodri Glyn Thomas o Blaid Cymru yn cwestiynu'r Gweinidog Cyllid ar gymwysterau galwedigaethol.
Mae Deddf Cymru 2014 yn golygu y gellid cynnal refferendwm i roi'r pŵer i amrywio treth incwm i weinidogion Cymreig.
Mae Simon Thomas o Blaid Cymru yn gofyn i Ms Hutt pa gamau y mae'n eu cymryd i baratoi ar gyfer cael pwerau treth incwm.
Yr wythnos hon cyhoeddwyd y bydd £144m yn cael eu buddsoddi mewn prentisiaethau yng Nghymru. Mae £73m o'r arian yna yn cael ei ariannu gan yr UE.
Cytunwyd yn 2014 y byddai Cymru yn cael £2bn o ariannu strwythurol yr UE ar gyfer y cyfnod 2014-2020.
Eluned Parrott yn gofyn i'r Gweinidog Cyllid am gyllid yr UE yng Nghymru.
Mae'r Llywydd Roasemary Butler yn cyhoeddi bod Ei Mawrhydi y Frenhines wedi rhoi Cydsyniad Brenhinol i ddau ddarn o ddeddfwriaeth.
Mae'r Mesur Trais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol (Cymru) a'r Mesur Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol (Cymru) ill dau yn dod yn Ddeddfau.