Perfformiwyd BLACK STUFF yng Ngŵyl Ymylol Caeredin, yn y Biscuit Factory ar y cyd gyda Forest Fringe, 14 - 28 Awst 2015.
Sioe bromenâd ydy Black Stuff am fywydau a dychymyg wedi'u llunio gan gloddio am lo. Antur danddaearol mewn adeilad wedi'i drawsnewid gan lo, tân, chwys ac offer peiriannau.
Yn afreal, doniol a thrawiadol: mae Black Stuff yn archwiliad disentiment o fywyd, celf, glo a gwleidyddiaeth gan gwmni perfformio mwyaf cyson arloesol yng Nghymru. Gyda difodiant ein diwydiannau trwm a gyda blas chwerw yn parhau yn y geg ddeng mlynedd ar hugain ar ôl streic y glowyr, dydyn nid ddim yn fodlon cael ein hanghofio neu ddawnsio ein gofalon i ffwrdd.
Dechreuodd y cynhyrchiad hwn pan gyrhaeddodd Betty Rae Watkins ein gofod gyda llwyth o lawysgrifau a ysgrifenwyd gan ei hewythr, Dai Alexander. Daliodd The Hangman's Assistant, a ysgrifenwyd ym 1946 ac a gyhoeddwyd mewn nifer o gasgliadau o ryddiaith Cymreig, fy sylw. Dim ond pedair tudalen o hyd ydy'r gwaith ac mae'n dechrau mewn dull rhagweladwy, ond yna mae'n gwyro mewn dull cwbl annisgwyliadwy o swreliaeth a braw. Yna cefais fy nghyflwyno gan Dai Cymreig arall (mwy adnabyddus) i "Treherbert Tarzan" Ron Berry, a daeth Black Stuff i'r golwg. Efallai y byddwch yn gweld y sioe yn anneglur, yn swnllyd a brwnt, ond yn fy marn i mae gan y Gymru gyfoes ddigon o farddoniaeth a thrueni i bara am byth. Rydym angen dulliau eraill o ddisgrifio ein hatgofion a'n dyfodol.