Arolwg Geoffisegol - CHERISH Project
Mae arolwg geoffisegol yn derm cyffredinol ar gyfer amrywiaeth o dechnegau anfewnwthiol neu annistrywiol a ddefnyddir i ganfod nodweddion sydd wedi'u claddu o dan yr arwyneb, a hynny heb fynd ati i gloddio. Mae amrywiaeth o ddulliau yn bodoli sy'n defnyddio offer arbenigol i fesur amrywiadau mewn priodweddau ffisegol o dan yr arwyneb er mwyn nodi nodweddion archaeolegol. Yn dibynnu ar y math o arolwg sy'n cael ei gynnal, gall elfennau adeileddol, olion gweithgarwch dynol neu adeileddau gael eu hadnabod gan eu bod yn dychwelyd anghysondebau sylweddol yn y data o'r gwerthoedd cefndir. Fodd bynnag, os na ellir gweld unrhyw gyferbyniad penodol, yna ni ellir canfod unrhyw nodwedd archaeolegol. Am y rheswm hwn, mae'n bwysig defnyddio strategaeth ar gyfer arolygon sy'n cynnwys nifer o dechnegau ategol, pob un yn mesur priodwedd wahanol yn y pridd.
Mae gwrthiant trydanol yn dechneg geoffisegol actif. Mae'n dibynnu ar yr egwyddor bod llawer o nodweddion archaeolegol o dan yr arwyneb yn arddangos priodweddau trydanol gwahanol i rai'r pridd lletyol neu briddoedd cyfagos. Lle bo'r cyferbyniadau hyn yn bodoli, gall nodweddion archaeolegol o dan yr arwyneb gael eu canfod a'u mapio.
Mae'r dechneg hon yn mesur y gwrthiant trydanol sy'n cael ei amlygu gan nodweddion claddedig pan fydd llif cerrynt trydanol yn cael ei ddefnyddio.
Signal gwrthiant trydanol delfrydol o ffenomenau claddedig gwahanol
Mae gan byllau a ffosydd, sydd wedi'u ffurfio o briddoedd llai cywasgedig a mwy mandyllog ac athraidd, fwy o leithder ynddynt na'r priddoedd cyfagos, ac maent yn tueddu i amlygu gwrthiant trydanol is. Mae sylfeini a muriau adeiladau, sydd wedi'u ffurfio o ddeunyddiau mwy cywasgedig a llai mandyllog ac athraidd, yn cynnwys llai o leithder na'r priddoedd cyfagos, ac yn tueddu i amlygu gwrthiant trydanol uwch.
Fel arfer, cynhelir arolygon gwrthiant trydanol trwy ddefnyddio arae o bedwar electrod dur gwrthstaen, sy'n cael eu mewnosod yn y ddaear.
Mae arae gyffredin yn defnyddio cerrynt ac electrod potensial sydd wedi'u gosod 0.5 m oddi wrth ei gilydd ar ffrâm symudol, a cherrynt pell ac electrod potensial sydd wedi'u claddu yn y ddaear, gryn bellter oddi wrth grid yr arolwg..
Defnyddir dau electrod i roi cerrynt trydanol ar waith, a defnyddir dau electrod arall i fesur y gwahaniaeth potensial neu'r foltedd canlynol. Mae'r arae yn cael ei symud yn systematig ar hyd llinellau ar grid arolwg, a gwneir mesuriadau ar gyfyngau penodol ar hyd pob llinell. Defnyddir mesurydd gwrthiant trydanol i roi'r cerrynt, mesur y foltedd, cyfrifo'r gwrthiant a storio'r mesuriad ar gyfer prosesu a dadansoddi ar gyfrifiadur yn ddiweddarach.
Mae dyfnder ymchwiliad y dechneg yn dibynnu ar y math o arae o electrodau a'u ffurfweddiad gofodol. Ar gyfer ffrâm symudol, sydd â cherrynt ac electrodau potensial wedi'u gosod 0.5 m oddi wrth ei gilydd, mae dyfnder yr ymchwiliad tua 0.5 m. Mae canfod ac adnabod nodweddion archaeolegol o dan yr arwyneb yn dibynnu ar nifer o ffactorau amrywiol, gan gynnwys priodweddau nodweddion claddedig o ran eu dyfnder, lleoedd gwag, ffurf a nodweddion trydanol, y bylchau rhwng electrodau, ynghyd â'u ffurfweddiad, amodau lleithder y pridd, ac amrywiad hinsoddol.