Archives Network Wales - Papurau Dewi Emrys
Dewi Emrys, papurau (papers)
Reference code(s): GB 0210 DEWRYS
Title: Papurau Dewi Emrys
Short Title: Dewi Emrys, papurau (papers)
Creation date(s): 1936-1960
Name of creator(s): David Emrys James
Administrative/Biographical history: Ganwyd David Emrys James ('Dewi Emrys', 1881-1952), llenor a bardd, yng Ngheinewydd, Ceredigion, ond treuliodd ei blentyndod yn sir Benfro. Gweithiodd fel newyddiadurwr cyn mynd yn fyfyriwr i'r Coleg Presbyteraidd yng Nghaerfyrddin. Bu'n weinidog gyda'r Annibynwyr yn Nowlais, Bwcle, Pontypridd a Llundain. Dychwelodd at newyddiaduraeth yn 1918 a dilyn ffordd o fyw go fohemaidd yn Llundain cyn ymgartrefu yn Nhalgarreg, Ceredigion, yn 1940. Yn 1926 enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Caerfyrddin, a'r Gadair yn 1929, 1930, 1943 a 1948. Bu'n golygu colofn farddol yn Y Cymro rhwng 1936 a 1952. Ei gerdd enwocaf yw 'Pwllderi' a ysgrifennodd yn nhafodiaith Gogledd Penfro.
Scope and content/abstract: Papurau Dewi Emrys, 1936-1960, yn cynnwys ei gerddi cyhoeddedig a rhai nas cyhoeddwyd; cerddi a gyflwynwyd ar gyfer cystadlaethau'r Eisteddfod Genedlaethol ac eisteddfodau eraill; torion o gerddi a luniwyd ar achlysur ei farwolaeth yn 1952; darlithoedd ac anerchiadau; llythyrau yn ymwneud â thysteb iddo; a rhestr o'i lawysgrifau = Papers of Dewi Emrys, 1936-1960, including his published and unpublished poems; poems entered in National and other eisteddfodau; cuttings of poems written on his death in 1952; lectures and addresses; letters relating to his testimonial; and a list of his manuscripts.
System of arrangement: Trefnwyd fel a ganlyn: barddoniaeth; rhyddiaith; gohebiaeth; torion papur newydd; ac amrywiol.
Finding aids: Ceir copi caled o'r catalog yn Mân Restri a Chrynodebau 1990, tt. 17-21, yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae'r catalog ar gael ar lein.
Accruals: Ni dddisgwylir ychwanegiadau
Immediate source of acquisition: Rhodd gan Mrs Nina Watkins (née Dwynwen James), Ynys Wyth, merch Dewi Emrys, 1989.
Archivist's note: Lluniwyd gan Annette Strauch i brosiect ANW. Defnyddiwyd y ffynonellau canlynol wrth lunio'r rhestr: LlGC, Mân Restri a Chrynodebau 1990; Stephens, Meic, Oxford Companion to the Literature of Wales (Rhydychwn, 1986); a Dictionary of Welsh Biography 1941-1970(Llundain, 2001).