Tachwedd 2020 - Tŷ Pawb
Ymunwch â'n Bwrdd Cynghori Ieuenctid newydd
on Tachwedd 24,2020
– Gweithio gydag artistiaid proffesiynol a phobl ifanc greadigol eraill
– Dysgu sgiliau ar gyfer gyrfa yn y diwydiannau creadigol
– Cyfrannu at gynllunio digwyddiadau ac arddangosfeydd
– Ennill cymhwyster Gwobr Celfyddydau
– Rhowch adborth ar raglen Ty Pawb
– Llunio dyfodol y celfyddydau yn Wrecsam.
I gael mwy o wybodaeth am y prosiect e-bostiwch: typawbcommunityproducer@gmail.com
Ffurflen Gais Bwrdd Cynghori Ieuenctid Tŷ Pawb
Ydych chi'n byw, gweithio neu astudio yn Wrecsam?
Pam hoffech chi ymuno â'r Bwrdd Cynghori Ieuenctid? Ysgrifennwch ddimmwy na 200 gair. Os byddai'n well gennych uwchlwytho nodyn llais neufideo (dau funud ar y mwyaf), anfonwch o typawbcommunityproducer@gmail.com
Beth yw eich rhif ffôn?
Beth yw'r ffordd orau o gysylltu â chi?
Mae Tŷ Pawb yn lansio'r Bwrdd Cynghori Ieuenctid gyda chymorth grant Art Fund
on Tachwedd 19,2020
Mae pobl ifanc o amgylch Wrecsam yn cael eu recriwtio i ymuno â Bwrdd Cynghori Ieuenctid (BCI) newydd yn Tŷ Pawb.
Bydd y BCI yn gweithio'n agos gyda thîm Tŷ Pawb i helpu i sicrhau bod ystod mwy amrywiol o leisiau ifanc lleol yn gallu cael eu cynrychioli wrth gynllunio a datblygu arddangosfeydd a gweithgareddau yn y dyfodol.
Bydd y BCI yn chwarae rôl allweddol i gefnogi'r celfyddydau sydd wedi ennill amryw o wobrau yn Wrecsam, marchnadoedd a chanolbwynt cymunedol i ymgysylltu â chynulleidfaoedd ehangach, ar-lein a'i weithgareddau yn yr adeilad.
Yn cyflwyno ein Cynhyrchydd Creadigol newydd
Mae'r BCI yn cael ei recriwtio gan gynhyrchydd creadigol ar liwt ei hun, Yasmin Begum, fydd yn gweithio gyda'r grŵp i ddechrau ar werthuso arddangosfa Agored Tŷ Pawb. Bydd y grŵp yn mynd ymlaen i gymryd rhan mewn cyfres o weithdai o dan arweiniad yr artist Harold Offeh; bydd hyn yn gyfle i archwilio dyheadau'r grŵp ar gyfer Tŷ Pawb a'i raglen yn y dyfodol, a'u hunain fel dinasyddion lleol.
Mae Harold Offeh yn artist yn gweithio mewn ystod o gyfryngau yn cynnwys perfformiad, fideo, ffotograffiaeth, dysgu ac arfer celf cymdeithasol. Mae wedi cynnig mentora yn Tŷ Pawb o'r blaen fel rhan o Gymru yn Fenis 2019.
Mae Yasmin Begum yn ysgrifennwr, ymchwilydd ac ymarferydd creadigol o Gaerdydd. Mae wedi gweithio gyda sefydliadau yn cynnwys Canolfan Ffilm Cymru ac mae'n gyn-olygydd cylchgrawn o dan arweiniad ieuenctid The Sprout.
"Byddwn yn cymryd rôl weithredol yn cynllunio a gwerthuso rhaglen gelfyddydau Tŷ Pawb"
Dywedodd Yasmin: "Rwy'n gyffrous iawn i fod yn cymryd y rôl hon gyda Tŷ Pawb. Yn ystod yr wythnosau diwethaf rwyf wedi bod yn gweithio gyda'r tîm ac asiantaethau partner i nodi pobl ifanc â diddordeb yn y celfyddydau fyddai'n dymuno cymryd rhan ac rydym wedi dechrau sefydlu tîm cryf iawn o leisiau ifanc lleol amrywiol.
"Rydym yn anelu i weithio gyda phobl ifanc i ymestyn sgiliau a rhoi hwb i hyder, gan ddarparu cyfleoedd unigryw. Mae gennyf ddiddordeb arbennig ac rwy'n falch iawn o fod yn gweithio fel Cynhyrchydd Creadigol ar y prosiect hwn, oherwydd fy mod yn gwybod yn iawn pa mor bwysig mae mentrau fel hyn yn gallu bod ac yn gallu newid bywydau, yn arbennig ar ôl bod yn fuddiolwr prosiectau fel hyn yn hanesyddol fel person ifanc.
"Byddwn yn cymryd rôl weithredol yn cynllunio a gwerthuso rhaglen gelfyddydau Tŷ Pawb, yn gweithio ar y cyd gyda phobl ifanc lleol yn ardal Wrecsam. Bydd hyn yn cynnwys arddangosfeydd a gweithgareddau a gynhelir yn yr adeilad yn ogystal â'r strategaeth ddigidol ac allgymorth newydd i ymgysylltu â grwpiau ieuenctid.
"Mae yna gymaint o arddangosfeydd a phrosiectau cyffrous ar y gweill ar gyfer y flwyddyn i ddod. Rydym i gyd yn edrych ymlaen yn fawr iawn at gymryd rhan, gan ddechrau gyda'n gweithdai yn gweithio gyda Harold Offeh, artist ac addysgwr amlgyfrwng."
Ymateb ac Ail-ddychmygu
Mae'r prosiect Bwrdd Cynghori Ieuenctid yn bosibl diolch i grant a ddarparwyd gan Gronfa'r Celfyddydau fel rhan o'r prosiect Ymateb ac Ailddychmygu.
Mae'r grantiau yn anelu i helpu amgueddfeydd, orielau a sefydliadau diwylliannol i ymateb i heriau uniongyrchol sy'n gysylltiedig â'r argyfwng Covid-19, a chynnig cefnogaeth i addasu ac ailddychmygu ffyrdd o weithio ar gyfer y dyfodol.
Yn ogystal â'r Bwrdd Cynghori Ieuenctid, mae'r grant hefyd wedi ariannu mynedfa sbon i brif oriel Tŷ Pawb. Mae hyn yn caniatáu i ymwelwyr fynd i mewn i'r oriel yn uniongyrchol o neuadd y farchnad, gan wneud yr arddangosfeydd yn fwy gweladwy a hygyrch i'r cyhoedd. Mae hefyd wedi galluogi system un ffordd yn yr oriel, gan ei gwneud yn haws i ymwelwyr gadw pellter cymdeithasol
Cyflawniad 'gwych'
Dywedodd y Cynghorydd Hugh Jones, Aelod Arweiniol Cymunedau, Partneriaethau, Amddiffyn y Cyhoedd a Diogelwch Cymunedol Cyngor Bwrdeistref Sir Wrecsam: "Mae'n rhaid canmol tîm Tŷ Pawb am eu cyflawniad drwy lwyddo i sicrhau'r grant Cyllid Celfyddydau hynod werthfawr hwn. Roedd llai na 18% o'r ceisiadau yn llwyddiannus oedd yn dangos cryfder y cais a gyflwynwyd gan Tŷ Pawb a gwaith rhagorol a wnaed gan y tîm yn datblygu'r prosiect arloesol hwn.
"Bydd y Bwrdd Cynghori Ieuenctid yn ein helpu i gymryd agwedd newydd wrth i ni gynllunio ein rhaglen o arddangosfeydd a gweithgareddau yn y byd ôl-Covid. Bydd hyn yn cynnwys blaenoriaethu ein cysylltiad gyda chynulleidfaoedd ehangach, yn cefnogi ein hymrwymiadau i'r Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a sicrhau y gall Tŷ Pawb fod yn groesawgar a hygyrch i bawb."
Gyda'n gilydd ar gyfer Amgueddfeydd – apêl frys gan Art Fund
Mae grantiau Ymateb ac Ail-ddychmygu Art Fund yn cynnig cyllid hyblyg ac ymatebol i helpu amgueddfeydd i addasu i heriau argyfwng Covid-19 ac ail-drefnu ffyrdd o weithio yn y dyfodol. Mae amgueddfeydd y DU yn darparu ysbrydoliaeth, llawenydd ac addysg, yn cyfoethogi bywydau ac yn dod â chymunedau yn agosach at ei gilydd, ond mae effaith Covid-19 wedi bod yn drychinebus i lawer. Yn ystod y chwe mis diwethaf, derbyniodd yArt Fund geisiadau gwerth cyfanswm o dros 16.9m gan 451 o sefydliadau am ei chyllid Ymateb ac Ail-ddychmugu gwerth £2.25m, sydd bellach wedi ymlâdd.
Ond gyda chwech o bob deg (60%) o amgueddfeydd, a arolygwyd gan Art Fund yn ddiweddar yn poeni am eu goroesiad, a 92% o amgueddfeydd yn dweud bod angen iddynt 'addasu ac arloesi', mae'r elusen wedi lansio apêl codi arian cyhoeddus newydd ar frys: Gyda'n gilydd ar gyfer Amgueddfeydd.
Ei nod yw codi £1 miliwn i helpu mwy o amgueddfeydd i addasu i heriau heddiw ac esblygu. Mae Art Fund yn apelio ar y cyhoedd i roi rhoddion o unrhyw faint. O ddim ond £25, mae gwrthrychau a gweithiau celf unigryw ar gael fel gwobrau, a roddir gan artistiaid blaenllaw gan gynnwys Lubaina Himid, Anish Kapoor, Michael Landy, Melanie Manchot a David Shrigley.
Delwedd: Yasmin Begum a Harold Offeh (credyd llun Harold: Chris O'Brien)
Eira'n Dod o Hyd i'w Chartref – stori werin greadigol llawn teimlad a ysbrydolwyd gan Wrecsam
on Tachwedd 18,2020
Cyflwyniad gan Peter Hooper
Un o'r straeon cyntaf i gael eu cyflwyno i'r dasg Chwedlau Creadigol rwy'n ei chyflwyno ar hyn o bryd yn Nhŷ Pawb yn Wrecsam oedd stori hudolus fendigedig am Eira, bochdew bach Syria. Mae'n rhaid i mi gyfaddef, pan luniodd Emma Ford gyfres o ddarluniau bywiog ar gyfer y dasg, roeddwn i wir yn gobeithio y byddai ei llun o ornest y ddau fochdew yn denu sylw perchnogion anifeiliaid anwes. Ac fe wnaeth!
Mae Eira yn fochdew go iawn, ac mae Polly, awdures y stori, yn fam i Isaac a Seren, sef perchnogion Eira. Mae Isaac wedi creu llun hyfryd, ac fel y gwelwch chi, mae'n dangos Eira, tylluan fawr (o na!) a Chastell y Waun. Mae'r stori ei hun yn wedi ei hysgrifennu'n hyfryd ac yn llawn teimlad.
Yng ngeiriau Polly: "Gan fy mod wedi fy rhwystro rhag ymweld â theulu yn y Waun yn ystod y cyfnod clo, rwyf wedi bod yn dioddef o hiraeth mawr am bobl yr ardal, ac o ganlyniad fe es ati i ddilyn tudalen yr Eisteddfod Ryngwladol ar Facebook.
Roeddwn i wrth fy modd yn darllen eich briff am y Chwedlau Creadigol a bostiwyd arni. Pan awgrymwyd y gellid ysgrifennu stori am anturiaethau bochdew bach anwes, roedd yn rhaid i mi roi cynnig arni, gan ein bod wedi croesawu Eira i'n haelwyd ni yn ystod y cyfnod clo."
Treuliodd Polly ei phlentyndod yn sir Wrecsam ond mae hi bellach yn byw yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr. Yn nhaflen waith y dasg, rwy'n cyfeirio at Gastell y Waun fel lleoliad posibl i chwedlau a straeon tylwyth teg – ac oherwydd fod Polly (rwyf wrth fy modd gyda hyn!) wedi bod yn byw yn y Waun a phan oedd yn ferch ysgol, roedd ganddi swydd ar ddydd Sadwrn yn yr ystafelloedd te yng nghastell y Waun, fe ddewisodd osod y castell yn rhan ganolog o'i stori. Dydw i ddim am ddatgelu gormod am y stori, ond mae'r prif elfennau yn llun Isaac.
Fel y sonia uchod, nid yw Polly wedi gallu gweld llawer ar ei mam yn ddiweddar oherwydd y cyfnodau clo ar ddwy ochr y ffin, felly anfonodd gopi o'r chwedl ati yn y post. Y diwrnod canlynol, ddiwedd y prynhawn, cafodd neges gan ei mam i ddweud ei bod wedi mynd am dro gyda thad Polly er mwyn codi ei hwyliau a phan ddaeth adref, roedd amlen aur ar y mat yn cynnwys y stori. Darllenodd y stori a daeth â deigryn i'w llygaid. A thrwy gyd-ddigwyddiad hyfryd, roedd hi newydd fod am dro gerdded yng nghoedwig Castell y Waun y bore hwnnw!
Eira'n Dod o Hyd i'w Chartref – gan Polly Caley
Amser maith yn ôl, roedd pentref cyfan yn swatio yn eu gwlâu, yn breuddwydio'n braf – pawb, ond am un fach, oedd yn effro ac ar ei phen ei hun. Gellid clywed ei llais bach yn canu i gyfeiriad y lloer wrth iddi hi bendroni. Sut yn y byd fyddai hi'n darganfod ei ffordd yn ôl at y mynydd? Sut allai hi ddianc o'i chawell hyd yn oed?
Ar yr eiliad honno, daeth awel ysgafn i chwalu bwlch yn y cymylau a disgleiriodd y lleuad drwy ffenestr y bwthyn. Goleuodd y dresel Gymreig oedd yn sefyll yn dal yn y gornel. Sbeciodd Eira arni drwy fariau ei chawell. Yno ar silff y dresel, roedd y llun yr oedd hi wrth ei bodd yn syllu arno.
Yn y llun, safai'r hen wraig, fochgoch, gyda het wlanog werdd am ei phen, a gwên fuddugoliaethus ar ei hwyneb. "Choeli di byth! Mi wnes i gyrraedd copa'r Wyddfa!" meddai'r wraig wrth Eira, bob tro y byddai'n cydio yn y llun er mwyn tynnu llwch oddi ar y ffrâm.
Yn y llun, roedd yr awyr yn enfawr – gwyn, llwyd a glas, ac yn ddiderfyn. A thu ôl i greigiau'r copa ble roedd yr hen wraig yn sefyll, roedd rhes o gopaon garw. Dyna'r peth harddaf welodd Eira erioed a gwyddai, mae'n rhaid mai'r fan honno oedd ei chartref. Pam arall fyddai'r hen wraig wedi ei galw hi'n Eira?
Â'i chalon yn anniddig, neidiodd ar ei holwyn yn y gawell a dechrau rhedeg a rhedeg. Neidiodd i lawr, a dawnsio'i ffordd i ben y ramp bychan ac i lawr, er mwyn symud o un rhan o'r gawell i'r llall. Roedd hi mor gyffrous o weld yr Wyddfa, prin y gallai aros i fwyta ei hadau a'i pheli bach – roedd ei bol hi'n llawn i'r ymylon o hiraeth am adref.
Yn y diwedd, ciliodd y lleuad. Dylyfodd Eira ei gên yn flinedig a dringo i'w thŷ bach glas, gan swatio yn ei gwely clyd. Yn ei nyth fach gynnes, llenwodd ei phen â lluniau o'r mynyddoedd.
Y noson wedyn, clywodd Eira'r hen wraig yn agor y gawell ac yn gollwng darn o gneuen gollen iddi. Ac yna clywodd ganu, na chlywodd hi erioed o'r blaen. Roedd yn denu'r wraig i 'stafell arall, ac yna clywodd y wraig yn siarad gyda rhywun arall.
Gwthiodd ei phen allan o'i thŷ bach, a sylweddolodd Eira fod y drws ar ben y gawell wedi ei adael yn llydan agored. Dyma ei chyfle mawr!
Edrychodd tua'r lleuad i chwilio am ddewrder a dechreuodd ganu'r gân fechan yr oedd hi wedi ei gwybod erioed. Meddyliai Eira y byddai'r geiriau rhyfedd yr oedd hi'n eu gwichian yn atsain drwy'r mynyddoedd yn y pellter ac yn ei harwain hi at ei chartref.
Dringodd Eira i ben y to a'i llusgo ei hun allan drwy frig y gawell. Disgynnodd yn glewt i'r llawr llechi islaw, gyda sŵn taro tawel. Sleifiodd yn wyliadwrus heibio'r gath gysglyd, a rhuthro tua'r twll yn y drws, yr un y byddai'r gath yn mynd a dod drwyddo. Roedd ei phen bach yn curo ar ôl iddi redeg ar ei phen i gaead y twll. Symudodd o ddim! Gwingodd y gath. Arhosodd Eira. Diolch byth, roedd y gath yn dal i gysgu.
Casglodd Eira holl nerth y mynyddoedd, oedd yn siŵr o fod yn gartref iddi, a gwthiodd ei phawennau yn erbyn caead y twll a gwthio'n galed unwaith eto. Er mawr syndod iddi, fe rowliodd yn ei blaen i'r byd y tu allan.
Y tu allan roedd hi'n oer ac yn llaith. Roedd arogl llwch llif yn llenwi'r aer – fel y naddion yr oedd y wraig yn eu rhoi yn haenau yn y gawell i Eira gael turio ynddynt. Tarfwyd ar ei meddyliau cyn bo hir pan welodd y cymylau mwg mawr, yn codi i awyr y nos, uwchben y coed cyfagos. Efallai mai mwg o simdde'r torrwr coed oedd o. Ond roedd yn ddigon â dychryn Eira.
Cofiodd am lun y ddraig goch yn y ffrâm yn ôl yn y bwthyn. Efallai fod y cymylau o fwg yn dod o ffroenau'r ddraig danllyd sy'n gwarchod yr Wyddfa, meddyliodd. Dechreuodd ei blew bach grynu. Anadlodd yn ddwfn a gobeithiodd fod y ddraig yn cysgu'n sownd fel y gath.
A'r eiliad honno, daeth gwynt oer. Roedd arogl newydd, melys yn ei denu i lawr y lôn. Pan fforchiodd y llwybr yn ddau, dilynodd ei thrwyn a throi i'r chwith.
Snwff, snwff – ia wir, fan hyn roedden nhw'n gwneud siocled! Roedd hi'n adnabod yr arwyddion porffor yr oedd hi wedi eu gweld o'r blaen. Roedd o ar y pecyn yr oedd yr hen wraig yn bwyta ohono y noson honno. Cofiodd, yn anffodus, ei bod wedi gadael y gneuen a gafodd ar ôl.
Â'i llygaid ar agor led y pen, rhedodd a rhedodd Eira, nerth ei thraed bach pytiog. Curiad ei chalon yn ei gyrru yn ei blaen a'r lleuad yn ffrind iddi. Bob hyn a hyn, gwelai barau o lygaid melyn yn rhythu arni o'r llwyni, ac oherwydd hynny daliodd i redeg heb aros am eiliad.
Roedd y ffordd o'i blaen yn codi'n uwch. Wrth iddi ddringo ar ei hyd, dechreuodd y ddaear gyfan grynu o dan ei phawennau.
Daeth sŵn rhuo byddarol drwy'r aer a tharo ei chlustiau. Ofnai fod y ddraig wedi deffro o'r diwedd!
Yna sylweddolodd fod y sŵn yn dod o neidr ddur enfawr, oedd yn mynd heibio o dan y ffordd. Drwy fylchau yn y ffens ar ochr y ffordd, gwelodd gip ar y trên yn sgerbydu yn ei blaen ar hyd ei chledrau, gan hyrddio drwy'r tywyllwch tuag at ei chyrchfan.
Treuliodd Eira eiliad fach yn cael ei gwynt ati, cyn dal i fynd.
Roedd y ddaear yn mynd yn fwy a mwy mwdlyd a theimlodd ei hun yn sgrialu i lawr llethr. Roedd yr aer yn fwy llaith o lawer erbyn hyn a sylwodd ei bod yn agos at lan rhyw ddŵr. Roedd dail crin a broc yn llifo'n araf ar wyneb y dŵr. Roedd llonyddwch y dŵr yn gwneud i Eira deimlo'n anghyfforddus ac roedd y tywyllwch yn cau o'i hamgylch.
Sylweddolodd ei bod mewn ogof. Mae'n rhaid mai dyma fynedfa'r Wyddfa meddyliodd, a chododd ei chalon rywfaint. Ond wrth iddi symud ymlaen yn bwyllog, roedd mwy a mwy o ofn arni.
Ar yr un pryd, roedd sŵn traed o'r tu ôl yn dod yn nes ati. Rhewodd Eira.
Roedd golau'r lleuad ym mhen draw'r twnnel yn edrych mor bell i ffwrdd, a doedd hi ddim yn siŵr allai hi gyrraedd y pen arall. Caeodd ei llygaid yn dynn, a gwasgu'i hun yn belen, gan wthio yn erbyn cerrig oer, gwlyb y wal.
Yr eiliad honno, aeth llygoden fawr heibio iddi a chwerthin yn sbeitlyd wrth redeg yn ei blaen. Daeth o'i phelen a theimlo rhyddhad, cyn dilyn yn ôl troed y llygoden yn sydyn.
Er mawr syndod iddi, daeth allan o'r twnnel. Doedd dim golwg o'r llygoden fawr. Roedd hi mor falch o weld y lleuad llawn eto, nes iddi aros am ennyd i ganu'r gan Gymreig am ei chartref. Syllodd i'r awyr a meddyliodd, tybed oedd yr Wyddfa yn agos iawn rŵan.
Roedd creadur asgellog yn ei rhwystro rhag gweld, a phlymiodd tuag ati. Fflachiodd bywyd byr Eira drwy'i meddwl mewn eiliad a rhoddodd ei phawennau dros ei llygaid, yn barod am y Diwedd.
Ond theimlodd hi ddim byd. Gallai arogli plu. Mentrodd agor ei llygaid. Yn fawr uwch ei phen, syllodd i ddau lygad treiddgar y creadur.
"Nid llygoden faes wyt ti. Nid dyma rydw i'n ei gael i swper fel arfer," meddai'r creadur, braidd yn swta.
"Nage….Eira ydw i," gwichiodd Eira ei hateb yn ofnus.
"A Tylluan ydw i," meddai'r dylluan yn reit bwysig, "Ac rydw i'n credu dy fod di'n canu mewn Arabeg."
"Nac oeddwn wir," meddai Eira mewn penbleth. "Rydw i ar fy ffordd at yr Wyddfa – y mynydd uchel â'i eira gwyn, dyna ble ces i fy enw – ac rydw i'n meddwl mai cân Gymraeg ydy hi."
Yn gwbl ddigyffro, syllodd Tylluan ar Eira. "Paid â bod yn wirion, bochdew Syria wyt ti ac mae'r gân yna'n dod o dir pell, pell i ffwrdd o'r enw Syria."
Roedd yr aderyn yn edrych yn hollwybodus a llithrodd Eira i'r mwd, yn teimlo'n drist ac yn ddryslyd. Yn sydyn, teimlai ar goll ac yn fwy unig nac erioed.
"Felly, Eira ydy dy enw di? A ti sy'n byw efo'r hen wraig yn y bwthyn, ia? Dwyt ti ddim wedi dy enwi ar ôl yr Wyddfa, ac rydan ni'n bell iawn o'r fan honno rŵan."
"Sut gwyddost ti hyn i gyd?" Holodd Eira, wedi dychryn.
"Tylluan ydw i," meddai Tylluan yn wybodus.
Lledodd Tylluan ei adenydd mawr a bachu Eira yn ei grafangau. Am eiliad, roedd Eira'n credu ei bod hi'n mynd i gael ei bwyta wedi'r cyfan. Roedd y ddaear yn cilio yn bell oddi wrthi a sylweddolodd eu bod nhw'n hedfan.
"Mi ddangosaf i ti o ble daeth dy enw di," meddai Tylluan, gan gydio'n ofalus yn Eira.
A dyma nhw'n hedfan dros y dŵr. Dros y coed a'r caeau, a dangosodd Tylluan siapiau'r defaid islaw yn gorffwys.
Cyn bo hir, daethant at adeilad mawr carreg, fil o weithiau'n fwy na'r bwthyn. Roedd baner yn chwifio o'r tyrrau uchel, a draig goch arni. Dywedodd Tylluan wrth Eira fod hwn yn gastell hynafol. Credai Eira mae'n rhaid mai fan hyn oedd cartref y ddraig ac roedd hi'n falch iawn fod Tylluan yno i'w gwarchod.
Ond wnaethon nhw ddim glanio yn y castell. Yn hytrach, fe hedfanon nhw i'r goedwig yn nhir y castell. Yn ofalus, daeth Tylluan ag Eira i lawr ar y ddaear rewllyd. Llenwodd yr aer oer ei ffroenau wrth iddi edrych o'i hamgylch. Hyd lawr y goedwig ym mhobman, roedd heidiau o flodau gwynion yn gwyro eu pennau. Yn union fel pe baen nhw'n ymgrymu, ac yn trin Eira fel rhywun pwysig.
Eglurodd Tylluan mai dyma'r goedwig yr oedd yr hen wraig yn cerdded ynddi pan fyddai'n teimlo'n drist ac unig, ac yn hiraethu am deulu sydd ddim gyda hi erbyn hyn. Dyma ei hoff le ac mae'n codi ei chalon bob tro. Ac mae hi wrth ei bodd yma yr adeg hon o'r flwyddyn, pan fydd Tlysau'r Eira i gyd yn dod i'r golwg.
"A dyna ble cest ti dy enw, Eira. Oherwydd dy fod di'n dlws ac yn rhoi cysur, yn union fel y blodau hardd yma."
A dyna pryd y sylwodd Eira fod ei chalon yn curo'n gynnes a theimlai fel pe bai ei mynwes i gyd yn gloywi. Roedd hi'n gwybod ym mer ei hesgyrn ei bod wedi cyrraedd.
"Eira, mae'n siŵr fod rhai o dy hynafiaid o Syria wedi dod yma gydag un o'r corau neu'r criwiau dawnsio sy'n ymweld â'r ardal hon bob blwyddyn i ŵyl ryfeddol. Enw'r ŵyl ydy Eisteddfod. A Bwrdeistref Wrecsam sy'n rhoi croeso cynnes i bawb yno."
"Bwrdeistref Wrecsam," meddai Eira'n annwyl wrthi hi ei hun, gan sylweddoli mai cartref ydy ble bynnag rydych chi'n cael eich caru. Ar yr un pryd, sylweddolodd ei bod eisiau dychwelyd at yr hen wraig yn y bwthyn.
Heb ddweud yr un gair, roedd Tylluan wedi cipio Eira ac roedden nhw'n hedfan yn ôl dros bennau'r coed. Yn ôl dros y caeau a thoeau'r tai, a chyn pen dim, roedden nhw yn ôl yn y bwthyn.
Yn dawel, plymiodd Tylluan i lawr, gan ollwng Eira yn gelfydd ar sil y ffenestr agored; cyn diflannu eto, yn gysgod am ennyd rhyngddi hi a golau'r lleuad.
Llithrodd Eira i'r tŷ. Ystwyriodd y gath rhyw fymryn, cyn ail afael yn ei chwsg. Dringodd yn ôl i'w chawell, ac edrychodd Eira unwaith eto ar y lleuad oedd ar fin diflannu, cyn swatio yn ei gwely cynnes yn ei thŷ bach glas a mynd i gysgu'n braf. Roedd gwên fach gynnil o dan ei blew wrth iddi orffwys yn ddiogel yn ei chartref.
Ac wrth gwrs, bu Eira a'r hen wraig yn byw'n ddedwydd yno o hynny ymlaen.
Sut i ymuno a'n Marchnad Gwneuthurwyr Nadolig Rithiol 24awr
on Tachwedd 12,2020
Dydd Sadwrn 28ain Tachwedd o 10am
Yn arddangos cynhyrchion unigryw ac anrhegion wedi'u gwneud â llaw gan wneuthurwyr lleol trwy ein straeon instagram – prynwch yn uniongyrchol gan y gwerthwr!
Gwnewch gais am eich stondin rhithiol:
1. E-bostiwch Morgan.Thomas@wrexham.gov.uk i gofrestru eich diddordeb erbyn dydd Gwener 20fed Tachwedd fan bellaf – rhowch rywfaint o wybodaeth amdanoch chi a'ch cynnyrch, yn ogystal ag unrhyw ddolenni perthnasol.
NODER: i fod yn gymwys ar gyfer un o'n stondinau rhithiol rhaid i chi gael sianel Instagram a bod yn gyfarwydd â phostio straeon. Rhaid i gwsmeriaid gael ffordd o brynu eich cynnyrch ar-lein, felly mae angen eich gwefan neu siop ar-lein eich hun fel Etsy.
Rhaid i unrhyw eitemau a werthir yn y ffair gyrraedd y prynwr ar gyfer y Nadolig.
Mae ein Marchnad Rithwir yn benodol ar gyfer gwneuthurwyr cynhyrchion wedi'u gwneud â llaw fel cerameg, gemwaith, dillad, printiau a mwy.
Disgwyliwn gael lle ar gyfer uchafswm o 15 o fasnachwyr a bydd slotiau'n cael eu dyrannu ar sail y cyntaf i'r felin. Bydd y farchnad yn cael ei churadu i greu cymysgedd cytbwys, felly os oes gennym lawer o fasnachwyr am werthu'r un peth, efallai y bydd yn rhaid inni fod yn ddewisol.
2. Byddwn mewn cysylltiad i gadarnhau eich stondin rhithiol. Bydd cyfle hefyd i ofyn unrhyw gwestiynau cyn y digwyddiad drwy drefnu galwad Zoom neu dros y ffôn gyda threfnydd y digwyddiad. Gan mai hwn yw ein digwyddiad cyntaf o'r math hwn, rydym
hefyd yn awyddus i glywed am unrhyw syniadau sydd gennych ar gyfer rhedeg Marchnad Rithiol lwyddiannus!
3. Byddwn yn arddangos pob gwneuthurwr ar ein sianel Instagram yn y dyddiau cyn y digwyddiad. Byddem wrth ein bodd â llun ohonoch eich hun, bywgraffiad byr ac ychydig o ddelweddau o'ch cynnyrch i wneud hyn.
Diwrnod y Farchnad – byddwch yn barod i werthu!
1. Byddwn yn rhannu hyd at 5 stori i bob masnachwr ar ein stori Instagram.
2. Gwahoddir stondinwyr i ddechrau ein tagio yn eu straeon o 8am ar Ddiwrnod y Farchnad a byddwn yn ail-rannu straeon am 3 awr o 10am tan 1pm. Bydd yr holl straeon yn cael eu gadael ar ein stori am y cyfnod llawn o 24 awr.
3. Mae'n ddrwg gennym, ni fydd unrhyw straeon a rennir ar ôl 1pm yn cael eu rhannu.
4. Cofiwch dagio @typawb a'i ddewis yn y rhestr o enwau sy'n codi fel y gallwn ail-rannu'r stori. Cofiwch hefyd dagio eich sianel Instagram eich hun yn y stori fel y gall prynwyr gael mynediad i'ch sianel.
5. Cymerwch amser i greu straeon sy'n edrych yn wych – ein nod yw i'r Farchnad Rithwir edrych mor ddeniadol â'r arddangosfeydd rydych chi'n eu creu yn eich siop go iawn! Edrychwch ar straeon eich gilydd am syniadau.
6. Gwnewch yn siŵr bod dolenni i'ch siop ar-lein yn eich bio Instagram fel y gall prynwyr brynu eich cynnyrch yn hawdd.
7. I'r rheini ohonoch sydd am gynnig disgowntiau, nodwch god TYPAWB yn eich stori i brynwyr ei ddyfynnu.
Os oes gennych unrhyw gwestiynau neu ymholiadau mae croeso i chi gysylltu a Morgan.Thomas@wrexham.gov.uk unrhyw bryd.
Stori gyda diweddglo hapus: Erthygl blog gwestai gan yr artist Peter Hooper
on Tachwedd 3,2020
Ym mis Ebrill eleni, roeddwn yn ddigon ffodus i fod yn un o'r saith o artistiaid creadigol a gafodd eu dewis gan Tŷ Pawb i greu Aseiniad Creadigol, fel rhan o'u rhaglen Celf Cartref a gafodd ei hysbrydoli gan y cyfnod clo.
Mae fy ngwaith i, ynghyd â chwe aseiniad creadigol arall, yn ffurfio cymysgedd eclectig arbennig: dylunio a chreu llyfr; creu fideo; perfformio; creu gludlun; adeiladu cuddfan; a chynhyrchu a cherfio sebon.
Fy mhrosiect i yw gwneud stori (mae modd i chi gyfuno'r prosiect hwn â'r prosiect gwneud llyfr, gludwaith neu fideo), ac yn yr un modd â'r prosiectau eraill, mae'n ymwneud ag annog ac ysbrydoli pobl i fod yn greadigol – yn fy achos i, ysgogi pobl i ysgrifennu am (neu dynnu llun o) eich hoff bethau am fod yn yr awyr agored ac yn egnïol. Nod fy aseiniad – Straeon Gwerin Creadigol – yw darparu canllawiau, ffynhonnell o ysbrydoliaeth, a fframwaith i straeon i alluogi plant, teuluoedd, a phobl o bob oedran i greu chwedl newydd, wedi'i lleoli yn Wrecsam a'r cyffiniau.
Roedd y dyddiad lansio gwreiddiol ar gyfer fy aseiniad rhyw dro ym mis Mai neu Fehefin, ond ar 21 Mehefin, camodd ffawd i'r adwy.
Bydd y dyddiad hwn yn aros gyda mi am byth – roedd hi'n Sul y Tadau ac yn ddydd Gŵyl Ifan. Am 6:30am, roeddwn yn sefyll y tu allan yn barod i fynd â'm cŵn am dro, a'r munud nesaf, cefais strôc ddifrodol. Byddai'r strôc wedi bod yn llawer gwaith pe na bai'r cŵn wedi synhwyro'r sefyllfa a dechrau cyfarth, gan ddeffro fy ngwraig. Fe wnaeth hi ffonio 999 ar unwaith. Erbyn 9.30am, roeddwn yn y theatr llawdriniaethau yn Ysbyty Brenhinol Stoke yn Stoke-on-Trent yn derbyn llawdriniaeth brys i dynnu clot gwaed mawr a oedd yn rhwystro gwaed rhag llifo i ochr chwith fy ymennydd. Roedd y llawdriniaeth yn llwyddiannus: erbyn y diwrnod canlynol, roeddwn yn ôl ar fy nhraed yn ymarfer cerdded i fyny ac i lawr y grisiau, a chefais fynd adref yn hwyrach yn y diwrnod. Bues yn hynod o lwcus, diolch i'r cŵn, fy ngwraig, ac wrth gwrs, tîm arbennig y GIG.
Rwyf dal yma i ddweud yr hanes a bron wedi gwella'n llwyr, oni bai am y graith emosiynol y mae wedi'i gadael arnaf – nid bob dydd y mae rhywun yn dod mor agos i wyneb marwolaeth – ac rwy'n falch o ddweud fy mod wedi dychwelyd i'm gwaith fel Rheolwr Arloesedd ym Mhrifysgol Glyndŵr Wrecsam.
Mae cydweithwyr yn y Brifysgol wedi bod yn gefnogol iawn, yn ogystal â'r cydweithwyr yn Tŷ Pawb, a oedd yn ddigon caredig i ohirio fy aseiniad creadigol am ychydig fisoedd, ac yn fodlon rhoi cyfle arall i mi a'm Chwedlau Creadigol. Mae'n anodd ei roi mewn geiriau pa mor werthfawrogol ydwyf o'r cyfle hwn i nodi fy adferiad drwy ddarparu'r aseiniad hwn fel y trefnwyd.
Nid wyf wedi cyflawni'r prosiect hwn ar fy mhen fy hun chwaith – pan oeddwn yn llunio'r cynnig ar gyfer yr aseiniad ym mis Ebrill – comisiynais gefnogaeth gan ddau unigolyn creadigol lleol: yr arlunydd a'r darlunydd, Emma Ford; a'r adroddwr straeon poblogaidd, Fiona Collins.
Roeddwn yn adnabod Emma o'r Brifysgol, roedd hi'n astudio celf yn Stryt y Rhaglaw, ac mae hi bellach wedi cynhyrchu darluniadau hyfryd ar gyfer eich chwedlau: Ungorn, Corrach Llawn Cyffro, Tywysoges Ryfelgar; dau Fochdew Gormesol, a mwy. Gallwch weld rhagor o gelf a dyluniadau Emma ar www.emmafordart.com. Mae Emma'n llofnodi ei gwaith â'i blaenlythrennau, E.L.F, sy'n berthnasol iawn i'r aseiniad hwn.
Mae Fiona wedi recordio fideo o'i hun (yn Gymraeg) yn edrych yn ôl ar hen chwedl o Wrecsam yn nyddiau llys y Brenin Arthur. Mae gwrando ar Fiona'n siarad fel gwrando ar gerddoriaeth, gyda'i harddull barddonol a cherddorol.
Felly, mae fy aseiniad bellach yn barod ac yn fyw. Os oes gennych chi stori i'w hadrodd fyddai'n gweithio'n dda mewn fformat chwedl, byddem wrth ein boddau pe baech yn ei rhannu â ni ac yn cymryd rhan yn yr Aseiniad Creadigol diweddaraf. Yn sicr, mae gennyf waith ysgrifennu fy chwedl bersonol i, ond mae un peth yn siŵr, rwy'n gwybod yn iawn beth fydd y diweddglo; "a bu iddo fyw'n hapus byth wedi hynny".
Ein diolch i Peter am rannu ei stori gyda ni. Gallwch chi gymryd rhan yn Aseiniad Creadigol Peter, Straeon Gwerin Creadigol, yma.
Mae Tŷ Pawb yn ymuno ag orielau celf eiconig y DU ar gyfer arddangosfa 'Portreadau'r Bobl'
on Tachwedd 2,2020
Mae Tŷ Pawb a rhai o orielau celf mwyaf eiconig y DU wedi dod at ei gilydd a chydweithio i ddathlu pencampwyr sydd heb eu cydnabod o fewn y sector gelfyddydol eleni.
Bydd yr arddangosfa ddigidol unigryw gan Y Loteri Genedlaethol yn arddangos 13 o bortreadau pwerus a theimladwy sydd wedi cael eu tynnu gan y ffotograffydd blaenllaw, Chris Floyd.
Mae'r casgliad yn dathlu'r unigolion anhygoel led led y DU sy'n parhau i weithio'n ddiflino trwy'r pandemig i gyflwyno creadigrwydd, mwynhad a chyfoethogiad trwy'r celfyddydau i bobl mewn ffyrdd newydd.
Ymhlith y partneriaid arddangos mae'r Oriel Bortreadau Genedlaethol, MAC Belfast, Sefydliad Ffilm Prydain (BFI), Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Summerhall (Caeredin), Oriel IKON (Birmingham), Canolfan Grefft Rhuthun ac Oriel y Ffotograffwyr (Llundain).
I wybod mwy am y 13 o bobl anhygoel sydd tu cefn i'r portreadau, edrychwch ar https://www.lotterygoodcauses.org.uk/news/blog/category/championsart