Caniatâd Adeilad Rhestredig - CBSW
Bydd llawer o fathau o waith ar adeilad rhestredig angen caniatâd arbennig a elwir yn Ganiatâd Adeilad Rhestredig gan y cynghorir pob tro i holi'r Adran Gynllunio pa un a oes angen Caniatâd Adeilad Rhestredig ar gyfer unrhyw waith yr ydych yn ei gynllunio.
Addasiadau (gan gynnwys dymchwel yn rhannol) ac estyniadau;
Dymchwel;
Atgyweirio'r adeiladwaith hanesyddol sy'n union yr un fath â'r gwreiddiol;
Atgyweiriadau ar sail debyg at ei debyg sydd angen tynnu llawer o adeiladwaith hanesyddol.
Paratoi a chyflwyno cais ar gyfer Caniatâd Adeilad Rhestredig
1. Deall eich adeilad. Mae deall eich adeilad rhestredig a'i arwyddocâd yn sail ar gyfer gwneud penderfyniad cadarn. Mae deall beth sy'n gwneud yr adeilad yn arbennig yn caniatáu i chi asesu effaith posibl unrhyw newidiadau arfaethedig ar yr adeilad a chynllunio ar gyfer atgyweiriadau a chynnal. Mae'r disgrifiad rhestru yn fan cychwyn defnyddiol i ddeall adeilad a gellir cael disgrifiadau ar y gwefannau canlynol:
CADW (cyswllt allanol)
Archwilio (cyswllt allanol)
Mae'r Egwyddorion Cadwraeth ar gyfer Rheoli Amgylchedd Hanesyddol Cymru mewn ffordd Gynaliadwy yn cynnwys 4 cam ar gyfer asesu arwyddocâd a ddylai fod yn seiliedig ar 4 gwerth:
Gwerth tystiolaethol – y graddau y mae adeiladwaith corfforol yn dweud sut a phryd y cafodd adeilad rhestredig ei adeiladu, sut y cafodd ei ddefnyddio a sut mae wedi newid dros amser.
Gwerth hanesyddol – ydy'r adeilad rhestredig yn dangos ffordd o fywyd penodol yn y gorffennol neu a yw'n gysylltiedig ag unigolyn neu ddigwyddiad penodol? A oes yna weddillion corfforol o'r cysylltiadau hyn?
Gwerth esthetig – mae hyn yn ymwneud â dyluniad, adeiladu a manylion yr adeilad a gall gynnwys ffurf, ymddangosiad allanol a sut mae'r adeilad yn gysylltiedig â'i leoliad;
Gwerth cymunedol – ydy'r adeilad yn arwyddocaol i'r bobl oherwydd ei werth coffaol, symbolaidd neu ysbrydol neu am ei ran o fewn diwylliant lleol neu fywyd cyhoeddus?
2. Argymhellir cysylltu â'r Adran Gynllunio i wirio bod eich cynlluniau neu gynigion yn debyg o fod yn dderbyniol a gall arbed amser ac arian i chi. Gall cyfarfod safle gydag aelod o'r Tîm Cadwraeth i drafod gwaith eich cynorthwyo i ddatblygu gwaith sy'n parchu arwyddocâd arbennig yr adeilad.
3. Cynghorir eich bod yn cyflogi pensaer neu weithiwr proffesiynol tebyg sydd â phrofiad blaenorol o weithio gydag adeiladau rhestredig. Mae'n bosibl y bydd gan weithwyr proffesiynol o'r fath achrediad mewn cadwraeth adeiladau gan gorff proffesiynol.
4. Ymholiad cyn cyflwyno cais – Ar gyfer cynlluniau sylweddol i adeiladau rhestredig sy'n cynnwys newid defnydd, estyniadau a gwaith sy'n effeithio ar safle ehangach yr adeilad, cynghorir bod ymholiad cyn gwneud cais yn cael ei gyflwyno i'r Adran Gynllunio i asesu effaith y gwaith arfaethedig o fewn cyd-destun cynllunio ehangach.
Ffurflenni Ymholiad cyn gwneud cais
Bydd y wybodaeth sydd ei hangen ar gyfer Caniatâd Adeilad Rhestredig yn amrywio yn ôl maint y gwaith a fwriedir ei wneud. Bydd angen cyfanswm o 3 set o'r canlynol o leiaf i allu delio gydag ymgynghoriad yn gyflym a gwneud penderfyniad ar eich cais gynted â phosibl:
Ar gael i'w lawrlwytho ar wefan y Cyngor a dylid ei llenwi, llofnodi a'i dyddio.
Cynllun Lleoliad Safle
Datganiad o'r Effaith ar Dreftadaeth
Mae'r Ddeddf Amgylchedd Hanesyddol (Cymru) yn cyflwyno gofyniad i bob cais ar gyfer Caniatâd Adeilad Rhestredig a gyflwynir ar neu ar ôl 1 Medi 2017 i gynnwys Datganiad o'r Effaith ar Dreftadaeth. Dylai'r datganiad hwn fod yn ganlyniad a grynhoir o'r Asesiad o'r Effaith ar Dreftadaeth sy'n broses strwythuredig i sicrhau bod arwyddocâd adeilad rhestredig yn cael ei gymryd i ystyriaeth pan fydd cynigion ar gyfer newid yn cael eu datblygu a'u dylunio. Mae'n rhan greiddiol o'r broses ddylunio a ddylai ddangos bod cynigion ar gyfer newid yn briodol drwy asesu eu heffaith ar arwyddocâd yr adeilad. Mae Cadw wedi cyhoeddi canllaw arfer gorau ar Asesiad o'r Effaith ar Dreftadaeth yng Nghymru (cyswllt allanol) sy'n cynnwys camau sylfaenol asesu, beth bynnag yw maint a sgôp y cynigion:
Egluro eich amcanion a pham bod y newidiadau'n ddymunol neu'n angenrheidiol
Deall arwyddocâd yr adeilad rhestredig yn seiliedig ar y 4 gwerth treftadaeth; Tystiolaethol, Hanesyddol, Esthetig a Chymunedol
Nodi'r gwaith arfaethedig
Asesu effaith y gwaith a fwriedir ar arwyddocâd – pa ran o'r adeilad mae'r gwaith yn effeithio arno? Ydy'r rhan hon yn dangos rhai o'r gwerthoedd treftadaeth y soniwyd amdanynt uchod? Ydy'r gwaith yn cynyddu'r gwerthoedd treftadaeth ac os felly pam?
Nodwch y rhesymau y tu ôl i'r dewis a ffefrir ar gyfer newid yn seiliedig ar yr asesiad uchod, gan gynnwys pam bod dyluniad neu ddeunydd wedi'i ddewis.
Mae'n rhaid i'r crynodeb o'r Datganiad o'r Effaith ar Dreftadaeth gynnwys y canlynol:
Disgrifiad o'r gwaith arfaethedig gan gynnwys yr egwyddor dylunio a chysyniadau;
Y rhesymau dros y gwaith arfaethedig gan egluro'r hyn mae'r gwaith yn bwriadu ei gyflawni a pham eu bod yn ddymunol neu'n angenrheidiol;
Rhestr gwaith gan gyfeirio at unrhyw luniau, cynlluniau a lluniau manwl a gyflwynwyd gyda'r cais;
Disgrifiad byr o ddiddordebau arbennig yr adeilad ac asesiad o'i arwyddocâd gyda ffocws arbennig ar yr ardaloedd neu nodweddion yr effeithir arnynt gan y gwaith arfaethedig;
Asesiad o effaith y gwaith arfaethedig ar y diddordeb arbennig ac arwyddocâd yr adeilad gan gynnwys cyfeirio at unrhyw fuddion posibl ac unrhyw ddifrod o ganlyniad;
Crynodeb o'r dewisiadau dylunio a ystyriwyd a'r rhesymau dros y dull/gwaith a ffefrir;
Datganiad mynediad, os oes angen (bydd hyn ond yn ofynnol mewn perthynas â gwaith sy'n effeithio ar y trefniadau mynediad i neu o fewn unrhyw ran o adeilad rhestredig na ddefnyddir fel annedd preifat).
Mae'n rhaid i'r rhain gael eu diweddaru, mewn lliw a dangos rhannau o'r adeilad sy'n amodol ar y gwaith a chynnwys manylion agos.
Adroddiad Strwythurol – dylai hwn gael ei baratoi gan arbenigwr achrededig mewn gwaith syrfëwr ac sydd wedi cael profiad blaenorol gydag adeiladau rhestredig. Dylai'r adroddiad nodi cyflwr strwythurol yr adeilad(au) a gwneud argymhellion ar gyfer pa waith sy'n angenrheidiol.
Datganiad Dull – Dylai hwn fanylu a disgrifio'r dulliau, technegau a deunydd i'w defnyddio mewn gwaith arfaethedig.
Ni chodir ffi ar gyfer cyflwyno cais am ganiatâd adeilad rhestredig.
Mae'n bosibl y penderfynir ar ganiatâd adeilad rhestredig ar gyfer gwaith sy'n effeithio ar adeilad rhestredig gradd II o fewn 8 wythnos. Gall ceisiadau ar gyfer gwaith sy'n effeithio ar adeilad rhestredig gradd II* neu I gymryd hyd at 12 wythnos i wneud penderfyniad oherwydd y broses ymgynghori.
Cadw yw adran amgylchedd hanesyddol Llywodraeth Cymru. Fel rhan o'r broses caniatâd adeilad rhestredig, mae ceisiadau ar gyfer caniatâd adeilad rhestredig sy'n effeithio ar adeiladau rhestredig gradd II* ac I yn cael eu hatgyfeirio i Cadw sydd â 28 diwrnod i benderfynu a all yr Awdurdod Cynllunio Lleol roi caniatâd adeilad rhestredig.