Blwyddyn arall heb Eisteddfod - Gair Rhydd
Blwyddyn arall heb Eisteddfod
Y maes yn wag. Tarddiad: Nel Richards
Gydag ansicrwydd am hynt y feirws, penderfynwyd gohirio Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Tregaron a'i wthio ymlaen, unwaith eto, hyd at Haf 2022.
Fe fydd yn flwyddyn arall heb gymdeithasu mewn cae, pabell na stondin Eisteddfodol. Dim seremoni gadeirio na choroni byw eto eleni na chyngerdd na gig. Ai diogi ar y soffa fydd ein tynged eleni, unwaith eto?
Trwy ddilyn canllawiau diweddar y Llywodraeth a gweithredu ar iechyd a diogelwch y cyhoedd, mae Uchel-swyddogion yr Eisteddfod wedi cadarnhau eu bod am ohirio Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion.
Heb os, roedd y penderfyniad yn un anodd o ystyried fod diwylliant bregus Cymru yn dibynnu cymaint ar y penderfyniad. Anodd oedd dod i ateb syml wrth wynebu'r pandemig. Ond heb oedi, cyd-weithiodd y tîm, ac roedd penderfyniad cadarn wedi ei osod yn gadarn. Mewn datganiad, dywedodd Prif Weithredwr yr Ŵyl, Betsan Moses;
"Fe ddaeth yn gynyddol amlwg yn ein trafodaethau parhaus gyda Llywodraeth Cymru ac Iechyd Cyhoeddus Cymru dros y misoedd diwethaf na fyddai modd cynnal Eisteddfod yn Nhregaron yn yr haf. 'Does neb yn fwy siomedig am hyn na ni, ac mae gorfod cyhoeddi hyn am yr eildro yn rhywbeth anodd iawn i orfod ei wneud."
Effaith negyddol ar y Gymraeg?
Yn ddiweddar, ymddangosodd Prif Weinidog Cymru ar ein sgrîn yn rheolaidd, ac arwain y wlad drwy'r bandemig. Dywedodd bydd yr Ŵyl yn derbyn yr un fath o gefnogaeth ag arfer, gan gynnwys cefnogaeth ariannol, er na fydd Prifwyl draddodiadol yn cael ei gynnal ar ei adeg arferol. Er hyn, oes 'na sicrwydd am gefnogaeth i'r Gymraeg yn ystod y flwyddyn, gan taw dyma un o ddigwyddiadau pwysicaf i'r iaith lle mae'n cael sylw mawr? Dywedodd Mark Drakeford yn ei ddatganiad:
"Wrth gwrs dw i'n poeni am yr effaith ar yr iaith Gymraeg, dw i'n gwybod pwysigrwydd yr Eisteddfod Genedlaethol i nifer fawr o bobol yma yng Nghymru."
Mae sawl un wedi codi pryderon ynglŷn â defnydd o'r Gymraeg mewn cyfnod mor ynysig. Gyda'r ysgolion wedi cau eu drysau, nid oes cymaint o blant yn clywed yr iaith fel yr arfer. Yn sgîl hyn, a llwyddiant y brosiect llynedd, fe fydd Eisteddfod AmGen yn parhau i ddiddanu'r genedl ar y sgrîn.
Mynegodd Mr Drakeford mewn datganiad arall ynglŷn â chynlluniau tebyg :
"Rwy'n siŵr bydd mwy o bethau creadigol yn ystod y flwyddyn sydd i ddod, ac y bydd yn gwneud i bobol feddwl am y profiadau maen nhw wedi i gael yn barod a'r pethau rydym ni gyd eisiau ei wneud i gefnogi'r iaith Gymraeg a diwylliant Cymraeg yma yng Nghymru."
Wedi dathlu Dydd Miwsig Cymru yn ddiweddar, rydym fel cenedl yn cael ein hatgoffa o beth sydd gan Cymru ei gynnig fel rhan o'i phecyn creadigol sy'n reiddiol i'n diwylliant, a'r hyn rydym wedi'i golli dros y flwyddyn ddiwethaf. Yr unig beth allwn wneud yn awr, yw clirio'r calendrau, ei roi heibio, ac aros adre cyn teithio i Dregaron yn Haf 2022.