Stonewall Cymru | Transitioning - advice for employers
Trawsnewid - cyngor i gyflogwyr
1Eich dyletswyddau fel cyflogwr
2Polisïau a gweithdrefnau
3Cyfrinachedd
4Creu gweithle traws-gynhwysol
Gweithiwr traws yw rhywun y mae eu hunaniaeth rhywedd yn wahanol i'r categori rhywedd y rhoddwyd nhw ynddo adeg eu geni. Bydd rhai gweithwyr traws newydd gychwyn mynd drwy'r broses trawsnewid, a bydd rhai wedi trawsnewid beth amser yn ôl o bosibl. Efallai na fydd rhai yn arddel hunaniaeth dyn na menyw yn benodol, neu efallai y byddan nhw'n mynegi eu rhywedd yn wahanol beth o'r amser, neu'r tu allan i'r gwaith.
Mae Deddf Cydraddoldeb 2010 yn diogelu pobl sy'n cymryd neu sydd wedi cymryd camau tuag at ailbennu rhywedd. Mae hyn yn cynnwys pob elfen o gyflogaeth, gan gynnwys prosesau recriwtio a dethol, buddion yn ymwneud â chyflogaeth, hyfforddiant, datblygiad gyrfa a geirdaon. Mae hefyd yn cynnwys darparu nwyddau, cyfleusterau a gwasanaethau. Mae'n diogelu yn erbyn gwahaniaethu uniongyrchol ac anuniongyrchol, aflonyddu ac erledigaeth.
Mae'r Ddeddf Cydraddoldeb yn eglur bod 'ailbennu rhywedd' yn cynnwys unrhyw un sydd wedi cymryd camau tuag at drawsnewid, ac nad oes angen i rywun fod wedi cael Tystysgrif Cydnabod Rhywedd nac ymyrraeth feddygol. Mae hefyd yn werth cofio bod y gyfraith yn diogelu pobl draws nid yn unig os ydyn nhw wedi cymryd camau tuag at drawsnewid, ond hefyd os yw rhywun yn tybio eu bod. Yn y rhan fwyaf o achosion, felly, mae pobl draws wedi eu diogelu rhag gwahaniaethu.
Fel cyflogwr, fe ddylech sicrhau bod eich holl bolisïau a gweithdrefnau yn cynnwys staff traws, a bod hynny'n cael ei gyfleu yn eglur i gyflogeion. Mae hyn yn cynnwys, er enghraifft, cyfeiriadau penodol at hunaniaeth rhywedd a mynegiant rhywedd mewn datganiadau polisi cydraddoldeb a chyfeiriadau at wahaniaethu trawsffobaidd mewn polisïau bwlio ac aflonyddu.
Dylech greu polisi trawsnewid yn y gwaith sy'n amlinellu'r gefnogaeth y gall eich sefydliad ei chynnig i staff sy'n trawsnewid. Dylai hyn gynnwys arweiniad o ran amser i ffwrdd o'r gwaith ar gyfer apwyntiadau a gweithdrefnau meddygol yn ymwneud â thrawsnewid, a nodyn gweithdrefnol ar ddiweddaru'r holl gofnodion papur a chyfrifiadurol lle bo enw a rhywedd gweithwyr yn cael eu nodi. Gall Stonewall Cymru eich helpu i ddatblygu'r arweiniad yma – e-bostiwch cymru@stonewallcymru.org.uk i ddysgu rhagor.
Os ydych wedi cael gwybod am hunaniaeth draws rhywun mewn cyd-destun proffesiynol, dylech drin hynny fel gwybodaeth gwbl gyfrinachol. Mae gofyn i weithiwr a oes ganddyn nhw Dystysgrif Cydnabod Rhywedd yn erbyn y gyfraith, ac os cewch y wybodaeth yma mewn cyd-destun proffesiynol, mae pasio'r wybodaeth honno ymlaen yn anghyfreithlon heblaw mewn amgylchiadau eithriadol iawn (er enghraifft i'r heddlu, ond dim ond os yw'r wybodaeth yn uniongyrchol berthnasol i ymchwiliad i drosedd, neu os yw'n angenrheidiol rhoi gwybod i weithwyr meddygol proffesiynol mewn sefyllfa o argyfwng).
Ar lefel ymarferol, os bydd aelod o staff yn trawsnewid yn y gwaith, mae'n bosibl y byddan nhw'n dymuno rhoi gwybod i'w cydweithwyr fel bod modd iddyn nhw gyfeirio atyn nhw gyda'u henw newydd a rhagenw newydd ac er mwyn cael defnyddio cyfleusterau sy'n briodol i'w rhywedd. Yr aelod o staff sy'n trawsnewid a ddylai arwain y penderfyniadau ynghylch sut a phryd y dylai'r sgyrsiau yma ddigwydd. Tan hynny, dylai'r wybodaeth gael ei thrin yn gyfrinachol.
Creu gweithle traws-gynhwysol
Mae cyngor ac arweiniad ynghylch creu gweithle traws-gynhwysol ar gael yn y canllaw hwn, a ddatblygwyd ar y cyd gan Stonewall yr Alban a Chynghrair Trawsryweddol yr Alban: