Y DRYSORFA GYNORTHWYOL.|1917-09-26|Y Tyst - Papurau Newydd Cymru
Issue: 26 Medi 1917
26 Medi 1917
Y DRYSORFA GYNORTHWYOL. Cyfarfu Pwyllgor Gweithiol y Drysorfa yn Llandrindod ddydd Ma wrth, Medi'r neg. Oni buasai am ddrudaniaeth teithio, cawsai'r Pwyll- gor Cyffredinol ei alw felly y Pwyllgor Gweith- iol a alwyd. Ystyriwyd amryw gynlluniau i hyrwyddo'r mudiad, ac ymysg pethau eraill y cytunwyd arnynt, penderfynwyd ceisio sicrhau 50 o ber- sonau fyddant yn barod i gyfratmu 4ioo yr un, a 100 eraill o bersonau fyddant yn foddlon cyf- rannu £50 yr un. Gorchwyl mawr fydd hwn, ac nid heb ymdrech y llwyddir. 5 Bu gohiriad yr Undeb yn anfantais fawr i'r symudiad, ond er hynny daeth addewidiol1 newyddio;i i law am dros ddwy fil a banner 0 bunnau yn ystod y deng mis o Dachwedd, 1916, hyd Awst, 1917. O'u dosbarthu yn gyfundebol, saif yr addewidion yn awr fel y caillyn:- CYFUNDEBAU. ADDEWIDION. Oddiar Cyfan- Tach., 1916. swm. £ s. c. £ s. c. Abertcifi. 16 o o 73318 6 Brychcilliog 10 10 o 663 7 o C'fyrddin (Dwyr.) 10 o 1 1955 8 4 Eto (Gar.) 25 o o 398 7 6 C'n'foll (Ll. ac Eifion) 669 18 4 Eto (Gogledd) —— 951 2 5 D'b'ch a Ffl't (Dwyr.) 12 16 o -789 6 o Eto (Gor.) 59 10 o 837 o 5 Meirionydd 38 2 3 1179 13 11 M011 e —— 580 18 o M'gannwg (De) 773 18 o 2084 12 6 Eto (Dwyr.) 94 13 8 4567 14 7 Eto (Gog.). 10 2 6 1645 4 3 Eto (Gor.) 106 8 3 4234 8 2 mynwy 153 8 6 Trefaldwyn 45 10 o 522 14 o Penfra. 190 10 o 907 6 8 Lerpwl a Manchester 73 6 o 1050 6 o Llundain ——— 752 o 6 Tuallan i'r C y f u n- debau Cynireig 1039 7 7 2306 19 7 £2505 14 3 £26983 15 2 (Nifer yr eglwysi sydd wedi symud yw 380.) Dengys y ffigvrau hyn nad yw'r symudiad yn hollol ddifywyd er yr holl anawsterau—gwir- ioneddol a dychmygol-sydd ar ei ffordd. Gwelir mai'r Cyfundeb sydd wedi symud mwyaf ymlaen yn ystod y flwyddyn ddiweddaf yw De Morgannwg, ac y mae'r llwyddiant yno i'w briodoli yn gyfaiigwbl i ymroddiad a sSl un brawd, sef y Parch. Edmund Davies, Seven Sisters. Y mae'n amlwg fod Mr. Davies ar delerau da a'i frodyr yn y weinidogaetli, ac yn llwyddo i'w cael i llcwic1 Sabothau ag ef. Rhaid ei fod hefyd yn dderbyniol gan yr eglwysi, oblegid rhoir iddo dderbyniad croesawgar ymhob man. Y mae yntau ei hun yn credu'n augherddol yn y mudiad, ac yn foddlon gwneud pob aberth er ei lwydd. Hwyrach nad allan o le yw djolch hefyd i'r eglwys yn Seven Sisters am ganiatau cymaint o ryddid i'w gweinidog i wasanaethu'r Drysorfa. Yr Arglwydd a dalo iddynt. Saif; De Morgannwg yn awr yn drydydd o ran cyfan- swm ei addewidion, tra mai chweclied yw o ran rhif ei aelodau (tua 9,000). Cystvrus yw deall fod agos i hanner yr arian 1 wedi eu talu i mewn. Rhoir y manylion hynny eto, rhag dwyn gormod o'r gofod prin ar un- waith. Yr eiddoch. &c.. Borthygest, W. R?ss- HUGHES, Ysg. Medi'r 2ofed, 1917.
Tabor, ger Porthmadog. i
Tabor, ger Porthmadog. i Gydnabyddiaeth o Wasanaeth —Yma, yn fawr ei barch, y Ilafuria y Parch. J. W. Edwards, gynt o'r Chwarel Goch. Gwr annwyl a diymhongar, a phregethwr rhagorol yw Mr. Edwards, a gwerthfawrogir ei wasanaeth yn y cylch gan bob enwad yn ddiwahaniaeth, ac amlwg yw ei fod yn gymeradwy iawn gartref hefyd. Y mae'r cyfeillion yn Nhabor newydd ddangos eu gwerthfawrogiad o'i wasanaeth trwy estyn iddo rodd anrhydeddus i'w sirioli yn ei waith, ae hefyd i'w helpu i gyfarfod a gofynion eithriadol y dyddiau hyn Eglwys ag iddi hanes a thraddodiadau diddorol iawn yw Tabor, a da gennym weled ei bod o hyd yn deilwng o'i hanes. Yma y cartrefa mewn oed- ran teg ferch i'r anfarwol Caleclfry-n- Mrs. Roberts, Albert House, Boed yr amddiffyn dwyfol dros yr eglwys a'i gweinidog.
I - -PRIODAS
I PRIODAS I Gweinidog Capel Als, Llanelli, gyda Miss Enid Stakiley jojtes, Caernarfon. CWMNI y llanc mwyn a lioli-a swynodd Y dlos Enid dirion I'r ddau ddedwydd llwydd lion—-fyddo beunydd 1 I garu'i gilydd o gywir galon. C YE All,
! Y ewmwil GWYN.
Y ewmwil GWYN. EiSl'EDDWN ar lecyn prydferth Ym liiro ramantus Taf, A brenin y dydd yn ei afiaetli Gusanai flodau yr haf. Chwerthin yn fwyu wnai'r awelon Chwareuent cyd-rhwng y dail, A'r adar mewn per aceuion Byncient eu can bob yn ail. Swn melys y mWYll gerddorion Leinw'r awyrgylch bob tu Natur a'i swynol gyfrinion Lonydda bryderon lu. Gwelwn y Garth yn ei mawredd, Dyrchai ei choryn i'r nen Dihafal, mewn gwisg ariannaidd, 'Roedd cwmwl gWYll uwch ei phcll. Pur oedd ac esmwyth fel eira, Ysgafned a thoriad gwawr, Disglair fel angel o'r Wynfa Ar entrycli y myiiydd mawr. Dychymyg ar aden eto Tuhwilt aeth i'r cwmwl gwyn,- Angyles Hcddwch oedd yno, Ei llygaid gan ddagrau'n llyn. Tawelwcli ynghyd deyrnasai Henaint, ieuengrwydd a hoen Caderuid a thangnef oesai Uwch dwndwr y byd a'i boen. Beth ddywed y 110s, wylieydd ? nil. wch rhyfeloedd y byd Tyr gwawr drwy gwmwl y mynydcl- Heddwch sy'n aros o hyd. Sunny Hill, Llallfyrnach. M. A. DAVIES.
EIN CRT. I
EIN CRT. O DDUW lioilus, D'amdtliffyu—-I'n gwlad oil Ar galed awr estyn Heddyw o'th fad gariad gwyn, Ar waed arfau rlio derfyii. AR iawn wedd cyfeiria'n ol Iorseddau ras haeddol Dymchwel nerth y rhyferthwy, Gwna'n dawel bob niaguel mwy Dwg i fedd y bidog fain- Moloch y gwledydd milaiu, Ac i'r llaid a'r dagr llym A'i wag aflwydd yn gyflYlll. A ddaw a chledd hedd a chlod ? Neu ras i ddaear isod ? Na, nid yr hyf gleddyfau Na, llu'n Hior wna'ii llawenhau,— Ond Ti Dy Hun, eiu Tad oil— Noddedhygar hedd di-goll. 0 amri dyn a'i gymrawd,— ■ Rhoi hyd y fro waed ei frawd Ner i'th had, tro'r cariad. cu A ysodd fynwes Iesu, I'r adwy mewn gweithrediad, Er oeri gwyllt ferw'r gad, Er dwyn dyn i rodio'n deg, I Nid chwennych am waed 'chwaueg. Llwyr atal y ddialedd Wawdia'n hoes, waeda'n hedd A thywys Ion ni'n iaith sant I ganu i'th ogoniant. Dychwel o'r ddirfawr helynt Rai hoffem, a garem gynt, Adre o'r fawr frwydr I1011 I'w iiiaboed fro, ein meibion, I weld ei glaii aelwyd glos,— Hardd annedd wedi'r ddunos. Tymawr, Aberangell. El'lL YN I¡J;wIs.1J
Y Diweddar Barch. P.W. Hough,…
Y Diweddar Barch. P.W. Hough, Jerusalem, Coed-duon, Mynwy. Hanodd y gwr da uchod yn yr Iesu, Marcher, Awst 22am, yn 72 mlwydd oed, ar ol bod yn y weinidogaeth am dros ddwy flynedd a deugain Ordeiniwyd ef yn Llanarmon-yn-Ial, Graian- rhyd, a'r Btaenau, sir Ddinbych, yn nechreu haf 1875. Geaedigol oedd o Ben'rallt, amaethdy bychan rhwng Mostyn a Seion, ger Treffynnon, sir Ffliiit. Ganwyd ef yn 1846 Collodd eidad pan yn ieuanc; gwr addfwyu a llariaidd oedd efe, a gadawodd ar ei ol weddw a naw o blant bach, Hanai ei dad o deuluoedd parchus yr Houghiaid' yn sir Gaerlleon, heb fod ymhell o hen ddinas gaerog Caer. Yr oedd yr Houghiaid fel teuiuoedd yn barchus ac yn ariannog iawn. 8ais o ran tafodiaith oedd tad Mr. Hough, ond ar ol priodi dysgodd Gymraeg i'r graddau hynny nes mwynhau gwleddoedd Seion. Ei huff bregethwr oedd yr enwog Dafydd Price, Penybontfawr, Maldwyn, a Dinbych ar ol hynny. 0 barch i'r gweinidog da hwn, pen- derfynodd y tad enwi ei blentyn bach yn Price. Enw arall oedd gan y fam. Dywedai'r tad wrth y tam-' Mari, cofiwch mai Price yw enw'r bachgon hwn i fod, a phregethwr pobl- ogaidd fel Price, Dinbych, y carwn i iddo fod. A dyna fel y bu. Gwrandawodd yr Arglwydd ar ei weddi; ac yr oedd y diweddar Price W. Hough, Jerusalem, Ooed-duon, fel Samuel gynt, yn gysegredig i'r Arglwydd, ac yn etholedig o'r grotfi i fod yn weinidog cymhwys y Testament Newydd. Dyledwr oedd efe i'w fam am ei ddwyn i I fyny yn addysg ao athrawiaeth yr Arglwydd. Fe'i dysgodd pan yn fachgen ieuanc i arfer I duwioldeb gartref. Yr oedd hi yn nodedig am ei doethineb a'i duwioldeb, ac ni anghofiodd y plant gynghorion a gweddlau yr aelwyd. Ffyddlawn oedd hi i'r cysegr, a dysgodd y plant hefyd i barchu'r cysegr 8C i feddwl yn uchel o weinidogion y Gair. Cafodd y bachgen Price pan yri bur ieuanc fynd i wasanaethu i un o deuluoedd mwynf urddasol y bendeflgaeth, sef i balasdy Arglwydd Mosbyn, sir Pflint. Cadwodd ei gymeriad yn lan yn nhý y pendefig. Yr oedd yr Arglwydd gydag ef yno, ac yn ei lwyddo. Daeth yn fore i gyffyrddiad a'r Parch. Trogwy Evans, gweinidog gyda'r Annibynwyr ym Maesglas, ger Treffynnon y pryd hwnnw, ac Oshkosh, America, ar ol hynny. Anogai y gwr da hwn ef i ymgysegru ei hunan yn gorff ac enaid i'r Arglwydd, ac felly y bu. Bu Mr. Evans 0 help mawr iddo cyn ac wedi dechreu pregethu, Nid rhyfedd felly fod y bachgen ieuanc Price yn cynhyddu mewn doethineb a chorffolaeth, a ffafr gyda Daw a dynioa Tra yn aros ym mhalasdy y pendefig, enill- odd ffafr y bendefiges a'i morched, ac yn neill- tuol y forch ieuengaf. Gwnaeth Arglwyddes Mostyn ei goreu i'w barswadio i adael Ym- neiIltuaeth ac ymuno a'r Eglwys Sefydledig. Yr oedd ganddi amcan neilltuol mewn golwg wrth wneud hynny. Nid doeth yw croniclo yr amcan o dan yt amgylchiadau. Oud safodd y brawd ieuanc ei dir yn wyneb y demtasiwn. Nid oedd efe am fradychu Ymneilltuaeth i foddio mympwy neb. Safodd ei dir yn anrhyd- eddus, a chadwodd ei gymeriad yn ddilychwin. Buasai llawer un yn wyneb temtasiwn o'r fath wedi bradychu yr Enwad a'i cododd i sylw, ac ymuno Alr Eglwys Wladol. Cafodd gymhelliad gan eglwys y Sarn pan oddeutu deunaw oed i ddechreu pregethu. Gwelai yr hen frodyr duwiol, llygadgraff, yn yr eglwys fod ynddo ddefnydd pregethwr, ac ni siomwyd hwynt yn eu disgwyliadau Ar ol ei godi yn bregethwr rheolaidd, aeth i'r ysgol am ysbaid o amser at Dr. Pan Jones, Mostyn, ac wedi hynny at y Parch. W. Roberts (Roberts bach), gweinidog gyda'r Annibynwyr yn nhref Fflint y dyddiau hynny. Pasiodd ei arholiad yn llwyddiannus i Goleg y Bala. Ar ol treulio tair blynedd yno, derbyniodd alwad oddiwrth yr eglwysi a nodwyd yn barod. Wedi llafurio gyda llwydd- iant mawr yno am rai blynyddoecid, cafodd alwad oddiwrth eglwys Ynysgau, Merthyr, a bu yno am ddeunaw mlynedd yn llwyddiannus a thra chymeradwy. Symudodd 0 Ynysgau i Jerusalem, Coed- duon, a bu yno drachefn am ddeunaw mlynedd. Gwnaeth waith mawr tra yng Nghoed-duon. Y mae eglwys Jerusalem a'r gynulleidfa yn fwy lluosog heddyw nag erioed yn ei hanes fel eglwys. Ni fu erioed eglwys yn fwy cariadus o'i gweinidog na Jerusalem, Coed-duon. Ar ol bod yn sefyll yn ddewr fel gwyliedydd ar furiau Seion am dros ddwy flynedd a deu-