Allor Moloch - Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Siambr gladdu Hendre-Waelod)
Mae Allor Moloch yn siambr gladdu o'r cyfnod Neolithig sydd wedi'i lleoli gerllaw Llansanffraid Glan Conwy yn Sir Conwy; cyfeiriad grid SH792747. Cyfeiria CADW ati fel "Siambr gladdu ger Hendre-Waelod" (enw fferm gerllaw).[1]
2.1 Enw
Lleolir y siambr gladdu hon ar godiad tir isel ar lan dde Afon Conwy tua milltir i'r de-orllewin o bentref Llansanffraid Glan Conwy, mewn cae ger lein Rheilffordd Dyffryn Conwy a thua chan llath o'r afon.[2]
Ceir siambr hirsgwar beddrod o Oes Newydd y Cerrig gyda maen clo mawr a phar o feini ar eu sefyll yn ffurfio porth yng nghornel y de-orllewin. Does dim olion o'r garnedd a fyddai drosti yn aros.[3]
Gelwir y mathau hyn o siambrau yn "garnedd gellog hir" ac fe'i cofrestrwyd fel heneb gan Cadw gyda'r rhif SAM: DE125.
Yn ôl pob tebyg, defnyddiwyd yr heneb hon gan y Celtiaid ar gyfer defodau crefyddol ac i gladdu neu gofio am y meirw.
Mae Moloch yn enw Beiblaidd ar un o dduwiau'r Amoneaid sy'n gysylltiedig ag aberthu plant. [4] Mae'r enw hwn ar y siambr gladdu yn adlewyrchiad o'r gred llên gwerin leol bod y maen glo yn cael ei ddefnyddio ar gyfer aberth ddynol.