Hawliau Defnyddwyr
Hylendid bwyd ar gyfer ffermwyr a thyfwyr
Anelir Rheoliad yr UE (CE) Rhif 852/2004 ar hylendid bwydydd at sicrhau y cryfheir y rheolaethau drwy gydol y gadwyn fwyd. Yn neilltuol, bwriedir y ddeddfwriaeth i foderneiddio, cyfnerthu a symleiddio deddfwriaeth hylendid bwyd CE, i weithredu rheolaethau effeithiol a chymesur drwy gydol y gadwyn fwyd o gynhyrchiad cynradd i werthu a chyflenwi i'r defnyddiwr terfynol (sy'n hysbys fel yr ymagwedd fferm-i-fforc).
Mae'n rhaid i ffermwyr a thyfwyr ddilyn gweithdrefnau hylendid sylfaenol i sicrhau yr atalir peryglon fel heintio sy'n codi o bridd, dwr, gwrtaith, plaladdwyr, trafod gwastraff ac ati. Hefyd mae'n rhaid cadw cofnodion sy'n berthnasol i ddiogelwch bwyd.
Yn y canllaw
Pa fath o fusnesau a gynhwysir?
Busnesau bwyd a gweithredwyr busnesau bwyd, fel a ddiffinir:
mae 'busnes bwyd' yn golygu unrhyw fenter, ai am elw neu beidio ac ai'n gyhoeddus neu'n breifat, sy'n cynnal unrhyw gam o gynhyrchu, prosesu a dosbarthu bwyd
mae 'gweithredwr busnes bwyd' yn golygu'r personau naturiol neu gyfreithiol sy'n gyfrifol am sicrhau y cwrddir â'r gofynion ar gyfer cyfraith bwyd o fewn y busnes bwyd dan eu rheolaeth
Felly, er enghraifft, unrhyw ffermydd da byw, ffermydd pysgod, ffermydd tir âr, PYO, gerddi marchnad neu wenynwyr sy'n cynhyrchu bwyd i'w fwyta gan bobl.
Un o ofynion y Rheoliad CE yw, ag ond ychydig o eithriadau, bob rhaid i bob busnes bwyd gael ei gymeradwyo neu ei gofrestru â'u hawdurdod lleol.
Mae ymagwedd fferm-i-fforc y ddeddfwriaeth yn cynnwys gofynion ar gyfer cynhyrchwyr cynradd. Mae'r Rheoliad yn cynnwys amodau amrywiol a chanllawiau arferion da y bydd rhaid i fusnesau bwyd, yn cynnwys ffermwyr a thyfwyr, gydymffurfio â nhw. Mae'r gofynion ar gyfer ffermwyr a thyfwyr yn weithdrefnau hylendid eithaf sylfaenol. Fel busnesau bwyd, bydd rhaid iddynt sicrhau y rheolir peryglon yn briodol.
Dan y rheolau hylendid bwyd, bydd angen ichi gymryd camau i:
atal difwyniant sy'n codi o'r aer, dwr, pridd, cynhyrchion milfeddygol, gwrteithwyr, plaladdwyr a gwastraff ac ati
cadw anifeiliaid y bwriedir eu cigydda i'w bwyta gan bobl yn lân (o leiaf yn uniongyrchol cyn eu cigydda)
atal anifeiliaid a phlâu rhag achosi difwyniant
cymryd i ystyriaeth ganlyniadau profion sy'n berthnasol i iechyd anifeiliaid a phobl
defnyddio meddyginiaethau a chynhyrchion ar gyfer diogelu planhigion yn briodol
defnyddio dwr glân er mwyn atal difwyniant
cadw cyfleusterau, cyfarpar a cherbydau a ddefnyddir i gynhyrchu, paratoi, storio a chludo bwyd a phorthiant yn lân a'u diheintio os oes angen
Mae rhaid cadw cofnodion perthnasol ynglyn â diogelwch bwyd a phorthiant gan gynnwys:
natur a tharddiad eich porthiant
natur, cyrchfan a maint y bwyd a werhir
defnydd o gynhyrchion diogelu planhigion a bywleiddiaid
unrhyw gynhyrchion milfeddygol a roddir a'u dyddiadau tynnu yn ôl
unrhyw ddigwyddiad o haint neu blâu a allai effeithio ar ddiogelwch bwyd (gofynnir am wybodaeth ar gyfer y gallu i olrhain)
canlyniadau unrhyw ddadansoddiadau a gynhaliwyd
the health status of the animals sent for slaughter
defnydd o hadau a addaswyd yn enetig
unrhyw lanhau a diheintio a gynhaliwyd (er enghraifft mannau storio a pheiriannau)
Mae cofnodion da'n helpu wrth eich diogelu chi a'ch busnes os bydd digwyddiad diogelwch ynghylch porthiant neu ddigwyddiad perthnasol ynghylch bwyd pobl.
Bydd rhan fwyaf y wybodaeth sydd angen ei chadw ar gael eisoes fel anfonebau, derbynebau, cofnodion chwistrell ac ati, neu fel rhan o'r gofynion ar gyfer cynlluniau sicrwydd fferm neu gnydau ac ni ddylai fod angen ichi greu llawer o gofnodion newydd
Os oes angen ichi gofnodi gwybodaeth ychwanegol, efallai y bydd yn ddefnyddiol ichi gwblhau dyddiadur neu lyfr nodiadau fferm
Bwriedir yr wybodaeth hon ar gyfer cyfarwyddyd; dim ond y llysoedd all roi dehongliad awdurdodol o'r gyfraith.
Mae'n bosibl bod dolenni 'Deddfwriath allweddol' y canllaw yn dangos fersiwn gwreiddiol y ddeddfwriaeth yn unig. Gellir gweld gwybodaeth ynghylch gwelliannau i ddeddfwriaeth y DU ar dab 'Rhagor o Adnoddau' pob dolen; fel arfer ymgorfforir gwelliannau i ddeddfwriaeth yr UE yn y testun. Cysylltir â Deddfwriaeth ddiwygio ar wahân lle mae'n perthyn yn uniongyrchol i gynnwys canllaw.