Ydy ymyriadau magu plant yr un mor effeithiol i bawb? - NCPHWR
Margiad Williams, Prifysgol Bangor
Mae problemau ymddygiad plant yn cynyddu ac mae problemau emosiynol ac ymddygiad yn effeithio ar un o bob pum plentyn yn y DU.
Problemau ymddygiad yw'r prif reswm dros gyfeirio teuluoedd at wasanaethau iechyd meddwl plant a glasoed. Mae astudiaethau arhydol, sef astudiaethau sy'n dilyn yr un testunau gan ail-gynnal yr astudiaethau dros gyfnod o amser, wedi canfod bod problemau ymddygiad plant yn rhagflaenyddion canlyniadau anffafriol mewn glasoed ac hyd yn oed pan fydd y plant yn oedolion, gan gynnwys, troseddolrwydd, diweithdra, camddefnyddio sylweddau, problemau iechyd meddwl a beichiogrwydd yn yr arddegau.
Rhaglenni hyfforddiant rhieni yw'r ymyriadau a argymhellir i leihau problemau ymddygiad plant. Mae treialon niferus wedi dangos eu bod yn effeithiol, ond ceir ymchwil gwrthwynebol ar gyfer effeithiolrwydd gyda theuluoedd gwahanol, e.e. nid yw rhaglenni magu plant yn gweithio gyda theuluoedd difreintiedig.
Gan ddefnyddio meta-ddadansoddiad Data Cyfranogwyr Unigol (IPD), sy'n casglu data cyfranogwyr unigol yn hytrach na'r cymedr ar gyfer treial penodol, cyfunwyd data o 15 treial a gynhaliwyd ledled Ewrop o'r rhaglen magu plant y 'Blynyddoedd Rhyfeddol'. Mae hyn wedi caniatáu i ymchwilwyr archwilio effeithiau'r rhaglen ar ffactorau amrywiol (e.e. effeithiau anghydraddoldeb cymdeithasol ac oedran).
Arweiniwyd yr astudiaeth gan ymchwilwyr ym Mhrifysgol Rhydychen a Choleg y Brenin Llundain, a fu'n cydweithio â sefydliadau partner, gan gynnwys NCPHWR ym Mhrifysgol Bangor.
Ar y cyfan, gwelwyd gostyngiad sylweddol o ran problemau ymddygiad plant. Bu'r rhaglen yr un mor effeithiol gyda theuluoedd sy'n byw mewn tlodi, unig rieni, rhieni yn eu harddegau, rhieni di-waith, rhieni â lefelau addysg isel a'r rhai â statws lleiafrif ethnig. Gwelwyd effeithiau tebyg hefyd ar gyfer plant iau a hŷn.
Mae'r meta-ddadansoddiad IPD hwn yn torri tir newydd ym maes ymchwil i ymyriadau magu plant. Mae'r canfyddiadau'n bwysig ar gyfer y rhai sy'n gweithio gyda theuluoedd, am eu bod yn pwysleisio bod y rhaglen yr un mor effeithiol ar gyfer teuluoedd o wahanol gefndiroedd ac ar gyfer plant o wahanol oedrannau.