Ein Hanes | Canolfan y Celfyddydau Memo, Barry
In the 1920's the people of Barry felt the need to provide a suitable memorial for the Barrians who had given their lives in the fight for freedom in the First World War. Penderfynwyd y dylai fod ar ffurf neuadd Senotaff a. Roedd y gost yn £ 26,000, yn arian heddiw yn agos i £ 4m.
Gyda chymorth hynod hael y teulu Davies (disgynyddion David Davies a sefydlodd y dociau), a'r gefnogaeth llwyr y bobl y Barri – sydd yr un yn rhoi ceiniog-maent yn llwyddo, a'r neuadd newydd ei adeiladu a Senotaff agorwyd yn 1932.
2007 welodd y 75fed. pen-blwydd agor y Neuadd Goffa ac ymroddiad Neuadd y Cof a Senotaff.
Mae'r blynyddoedd wedi cymryd eu doll ac roedd y ddau Neuadd y Cof a'r Senotaff mewn angen adfer a gwella. Comisiynwyd yr ymddiriedolwyr adroddiad gan bensaer adfer profiadol sydd wedi cynnal arolwg o'r cofebion a gwnaeth argymhellion i'w hadfer a dod â hwy i fyny i safonau deddfwriaethol ynghylch yr hyn oedd angen ei wneud.
Mae cost y gwaith yn cael ei amcangyfrif o £ 60,000 ac mae'r "Barry Cofio" apêl ei lansio i godi swm hwn mewn pryd ar gyfer y gwaith sydd i'w gwblhau ar gyfer y 75fed. pen-blwydd ar Dachwedd 11fed. 2007.
£ 92,000 Codwyd, a chefnogaeth y gymuned, awdurdodau lleol a haelioni llawer o sefydliadau ac unigolion yn rhagorol.
Mae'r codi arian hefyd yn galluogi'r Rôl Anrhydedd hatgynhyrchu a'u diweddaru Cymdeithas y Llynges Fasnachol yn, sy'n cynnwys enwau o fwy na 600 morwyr masnachwr o'r Barri a fu farw yn gwrthdaro, i gael eu harddangos yn y Neuadd y Cof.
Y diweddar Gareth Howe, gadeirydd yr apêl, Dywedodd: "Mae'r apêl cyffwrdd calonnau o bobl. Mwy na 300 rhoddion a wnaed gan fusnesau, awdurdodau lleol, sefydliadau ac Barrians byw gartref a thramor."
Y Senotaff a'r Neuadd y Cof yn parhau i fod cofebion teilwng i bawb a enwir 1,818 Barrians a roddodd eu bywydau dros ryddid, yn y ddau Ryfel Byd ac ymladd dilynol.