° SWYDDFA'R tflephone.|1882-10-13|Y Dydd - Welsh Newspapers Online - The National Library of Wales
Issue: 13th	October	1882
13th	October	1882
° SWYDDFA'R tflephone.
° SWYDDFA'R tflephone. Ma. Goi. Hynod iawfl y cyfnewtdtadau a welir yn ein byd. Eithriad ydyw canfod unrhyw beth yn dal ei sefyllfa ddechreuol. Nid gwahanol ydyw y cyfnewidiadau yn myd y gwisgoedd. Y mae Ichabod yn gerfiedig mewn llythyrenau breision ar yr hen ddulliau Cymreig ystalwm, a gwagder yn fwy na dim arall ydyw'r achos fod bechgynos a lodesi glan ein hardaloedd mor wirionffol ag efelychu arferion hyllion y bobl hyny a ymddyg- asant mor fanrbaraidd at ein hen anwyl hynafiaid ni. Y mae edrych ar lawer o ieuenctyd Cymru, yr Ysweiniaid dimai fel y gelwir hwy, yn ceisio efelyohti mawrion acnrddasolion gwlad Hengist, ar dtaul ceisio anwybyddu iaith ac arferion gwlad anwyl ein tadau,yn ddigon i godi cyfog ar gareg filldir. Y mae eu gweled ar hyd ein heolydd, gorsafoedd ein ffyrdd haiarn, gyda'u penny cigars a'u modrwyau aur tair ceiniog a riimai yn mron am gyru i wadu fy mod yn perthyn i'r un dosbarth o greaduriaid a hwy, ae nicl yw y rhyw deg chwaith yn nomawr gwell OB 'cywtal mown gwirionedcU Safant ar orsaf pomp fel pe mai arnynt hwy, ac arnynt hwy yn unig y gorphwysa cadernid ay If ein i y cread, ac wrth reswm rhaid iddynt hwythau fel llawer o'r rhyw gyferbyniol gadw urddas y Haw i fyny. Bydded y peth y bo, nid yw o fawr bwys. Ac nid llai pwysig addurniadau y aiol. Ar eu taloenau, gwelais efelychiad o wallt y creadur afresymol y ^donkey crop,' ond mwy priodol ar y cyfryw fanau fyddai y geiriau hyn, 'A house to be let.' Pa hyd, ferohed anwyl Cymru, yr ymhoffwch wagedd, ac y ceisiwct oferedd1 Eto, gwelir cyfnewidiadau lawer yn myd celf- yddyd, ac yn y oyfeiriad hwn ceir cyfnewidiadau er gwella lleaiant cymdeithas. Un o'r dyfeia- iadau diweddaraf, ond nid y lleiaf mewn defn- yddioldeb, ydyw y Telephone, a chan fod ysg- rifenydd y pwt llith hwn yn feddianol ar un o honynt, nid llawer o bethau sydd yn cy- meryd lle yn y byd tu yma i'r bedd nad yw yr offeryn gwasanaethgar hwn yn foddion i'w gludo i'ch ufudd was. Felly edryched y bechgyn a'r lodesi, a phob dosbarth o blaut Adda, ar fod eu hytnddygiadau yn deilwng o'u cenedl a'u gwlad yn y dyfodol, neu fel mai byw fi, caiff y cyfryw rat weled goleuni DYDD yn dra buan. Ni ehaf heddyw amsar! 1 grybwyll haner y newyddion o bob parth o'r ddaear a ddaoth i'r Swyddfa yr wythnos hon. Felly mi a gymeraf i fyny rai o'r pethau mwyaf pwysig. Mi a u dodaf ger eich bron fel y deuant i law, 'dogn dydd yn ei ddydd. Clywed fod yr hoeden hbno a arferai wylied symudiadau pobl weithgar y D-- wedi ei symud gan oruchwyliaeth orfodol oddiar ei mainc farnol, trothwy y drwa, i fan nad bawdd iddi allu gweled nc chlywed ondpur ychydig o'r hyn a gymera le yn mhlith yr allanolion bethau. Ac os dygwydd iddi gael ail ddychwelfa, cofied Swyddfa y Telephone. Clywed fod elfenau marw wedi cymeryd meddiant yn ngbyfansoddiad byddin y ruban glas yn ardal Cwmfelin, Morganwg. Piti garw. Both am feibion Lefi? a ydynt hwy yn fyw ytna? Os ydynt, ffei o honynt. Clywed fod yr Hybarch Jones o Gilcenin, Ceredigion, yn bwriadu rhoddi ei ofal gweinidog- aethol i fyny tua diwedd y flwyddyn, wedi treulio dros ddwy flynedd a thriugain yn y weinidogaeth. Boed iddo hwyrddydd tesog. Clywed i ddau dreth gasglydd yn nhrefedig- aeth Abertawy, o'r enwau Bevan a Glar, gael eu cymeryd i'r ddalfa ar y cyhuddiad o ddarnguddio arian pobl eraill. Rhaid aros ychydig cyn clywed eu tynged. Clywed i ddyn o'r enw John Freeth gael ei ddedfrydu i chwech mis o garchar, am dailu oath fechan i grochan o ddwfr-berwedigv Felly edryched eraill sydd yn euog o bechodau o'r un natur rhag i gosbedigaeth eu pechodau eu goddi- weddyd hwythau. Clywed fod y Parch. W. Griffith, Rhosy- medre, wedi ateb yr alwad daer a gwresog a dderbyniodd oddiwrth eglwys Calfaria, Bargoed, a'i fod yn bwriadu dechreu'ar ei weinidogaeth yno ddechreu Rhag. Eidduhwn iddo fawr Iwyddiant. Swyddfa1 r Felheinydd. GWERTH-HEJIN.
DRYLLIAD LLONG 0 ABERt)YFI.
DRYLLIAD LLONG 0 ABERt)YFI. 1' ,° \¡.! 1¡Jjl' ti Ü!D .j"} ¡;- f. t.. Ddydd Sol, hyd hanef dydd, yr oedd y llong 'Elizabeth and Margaret' (smack) perthynol i borthladdAberdyh mewnbalast o Ballyshannon, I wrth angor yn Innisinane Roads. Cododd tymestl enbyd o'r 8.S. W. Tda phedwar o'r gloch, yn uchder yr ystorm, torodd y cadwyni. Oymerodd I y dwylaw, tri mewn nifer, un cwch, ond cyn cyrhaedd: yr! ynys neu'r làn, suddodd hwnw r danynt. Nofiaaant tua'r làn, a thrwy gymhorth pedwar o ddynion o'r ynys, y rhai ddaethant allan drwy'r traethfor brochus, cawsant dir. Taflwyd y llong i'r làn yn Brinalach, ac aeth yn ddrylliau.a ,Ii" i.tnl1.I :¡.it i!tffy/. • JJ im >iW
'i - I II ! T> \F,V…
'i I II T><! ■ > \F,V i r.lvlyt*, dPOilTHAETHWI/i jam: (, Dydd Sadwrn, Hydref 7fed. claddwyd Gwladys, anwyl blentyn y. Parch. E. p. Davies, gweinidog yr Annibynwyr o'r He hwn, cyn bod yn llawn 4 mis oed. Fel y dysgwylid, trefn wyd i'w chladdu o dan y ddeddf newydd, ac yn ol y gyfraith, rhoddwyd rhybudd prydlon i gurad Bryngwrau, ac ni ddywedodd djim yn ei erbyn, ac yn mhellach anfonodd lythyr i Mr. Davies, yn dweyd fod iddo ryddid i gladdu ei blentyn fel yr ewyllysiai. Ond erbyn dydd yr angladd yr oedd y curad wedi bod ynymddydd- an &'i 'arglwydd' y Canon illiams, Llanfaelog, dylanwad yr hwn a welid arno, dywedai fod pyrth y fynwent yn gliiedig, ac nad oedd rhyddid i fyned i fewn, os na chai ef (curad) ddarllen gwasanaeth Eglwys Loegr, ond wedi hyny byddai yn foddlawn i ni wneud fel y mynom. < Fodd bynäg, gwrthodwyd yn benderfynol gydsynio k- r cais, a dywedwyd wrtho y byddem yri aicr o fyned i fewn hyd yn nod dros y mur. Pan glywodd y parchedig hyn, sanfyddem ei fod, nid yn llawan fel yr eunuch, ond yn ddig- Uawn. Agorodd y pyrth led y pen &'i law ei hun. Nid yw y gwyr Eglwysig yn llesoli dim ar eu hachoB wrth yiurafaelio yn anweddaidd yn y modd hwn. Cywilyddus o beth oedd cadw cynulleidfa o bobl am chwarter awr i fod yn llygad-dystion o'r fath ynfydrwydd. Pa le y mae y brawdgarwch Cristionogol a arfera Canon WilHaws,ei ,broffesu tuag at yr Ymneillduwyr1 Ofer yw dweyd 'frodyr bach' mewn iaith felfedaidd, ac arfer y fath anmharch at deimlad- au puraf a dyfnaf y fynwes ddynol. I- "t
..,;f;flW 111; POBTHMADOa.
.f;flW 111; POBTHMADOa. Marwolaeth Mair Eifion.—Gyda galar a gofid dwya yr ydym yn gorfod cofnodi marwolaeth yr awenyddes awynol uchod, yr hyn a gypaeredd le foreu Sul, Hydref 8fed, yn 35 mlwydd oed. I Parodd y newydd am ei marwolaeth sydyn ac annysgwyliadwy brudd-der dros yr ardal yn gyffredinol. Yr oedd yn ferch ieuanc rinweddol a chrefyddol, ao yn un a fawr hoffidgan .bob dosbdrth yn ein plith o herwydd ei thalentau dysglaer, ac nid yn yr ardal hon yhnnigy mawr- heid ac yr edmygid ei galluoedd; yr oedd cynyrch ei haw en lednais a choeth wedi enill iddi lu mawr o.gyfeillion yn mhob parth o Gymru. Un o'r pethau Siweddaf, 08 nady diltiedaaf Oil, a gyfansoddwyd ganddi oeddynt y llinellau tyner a tboddedig o'ijheiddo i^ewn myfyr uwchben bedd mam. Ychydig a.feddyliai y,,pryd hyny ei bod hithau i'w dilyn mor fuan i 'd £ ei hir gartref.' Cydymdeimlir yn ddwys â'i pherth- ynaaau yn eu profedigaeth. Cloddir hi ddydd Iau yn mynwent Soar, ger Talsartoau. <" ■■ -'V*' .HX'Ui'.V'm
..-.(, , * i'filiF'UIlt /…
(, i'filiF'UIlt DOLGELLAU. CYHOKDDIADATI SABBATHOL Y CAPELI YM|TH^L. DUOL AM HYDREI1 15, 1882. Tabernacl (A.)—Parch. D. Griffith, gweinidog. Seisonig (A.)—Parch. W. E. Hughes, gweiuidog Salem (M.O.)-Parch. G. Parry, Aberystwyth. Bethel (M.C.)-Parch. D. Jones, DolgaregddiS. Parch. 0. T: WiHiams, gwein- idog. Ebenezer (W.)-Boreu: Mr.' E. ,Lloyd,Dolgellau.' Hwyr: Parch. J. C. Davies, gweinidog; Judah (B.)-Pafch.D. Evans, gweinidog.c Da genym ddeall fod Mr. Rowland Evans, Baptist College, Brighton Grove, Manchester, gynt o'r dref hon, wedi derbyn galwad unfrydol o eglwys y Bedyddwyr yn MirtLeld, Yorkshire, fel olynydd i'r diweddar Hybarch Ddr. Et. S. Albrecht, yr hwn fu yn weinidog aini am haner can'mlynedd. Y mae Mr. Evansj wediatel) yn gadarnhaol, a bwriada ddechreu at ei weinidog- aeth dechreu Ionawr neaaf. Da genym weled fod pobl ieuainc ein tref yn troi allan yn ddefn- yddiol, ao yn enillaaneoedd pwysig yn eglwysi > lesu Grist. i Y Cymreigyddion.—TCyn^livryd cyfarfod di- weddaf y gymdeithas ddadleuol hon nos Wener diweddaf, yn cloak-room yr Ystafeili Gyhoeddus. Testun y ddadl ydoedd, 'A ydyw dpfnydd yn hunan-weithredydd?' Agorwyd yn alluog iajvn gan Mri. M. D. Jones ac R. Prys Morris., Cy- merwyd rhan yn y ddadl gan luaws mawr o'r aelodau. Y mae gwedd lewyrchua ar y gym- deitbas hon-yr aelodau yn cynyddu, a'r dadl- euon yn arddangoa llafur ao ymchwiliad ar ran y siaradwyr. Y mae croesaw i bawb ymuno eto nos Wener nesaf, pryd y ceir dadlar 'Ai man- teiaiol i Dolgellau yw cynal y ffeiriau mewn ëaf1 yn hytrach nag ar yr heolydd?' AgorWyr, Mr. Ellis Jones, Brynmawr, ac R. Robesta, skinner. Ffair.—CyD&liwyd ffair yma ddydd Llun di- weddaf. Daeth cryn lawer o bobl yn nghyd. Arddangoswyd nifer dda o anifeiliaid, a gwerth- id am brisiau canolig. Gwnaed masnach dda mewn cawa. Y Feibl Gymdeithas.—Cynaliwyd cyfariod blynyddol y Feibl Gymdeithaanoa Fawrth di- weddaf, yn y Public Rooms. Yn absenoldeb, llywydd y Gymdeithas, \V. Griffith, Ysw, prjyn, dewisWydDr. Edward Jones, M D., Caerffynon, yn gadeirydd y oyfarfod. Dechreuwyd gan y Parch. O. T. Williams. Wedi anerchiad byr gan y cadeirydd, darllenwyd adroddiad DQsbarth • Dolgellau gan y Parch. D. Griffith, yt hwna ddangosai fod y casgliadau wedi lleihau ynystod y flwyddyn ddiweddaf. Yna galwad ar y Parch. W. Dickens Lewis, M.A., cynrychiolydd y Fam Gymdeithas, i anerch y cyfarfod. Gwnaeth hyny yn ol ei arfer, gyda medr a galltt mawr, ac apelioddyn rymus at y gwrandaw,r i wneud ymdtech adllewyddol i ychwanegu y casgliad. Wedi gair o eglurbadvyn nghylch y lleihad yn y casgliad y llynedd gan Mr. E. Griffith, U.H. Springfield House, cynygiwyd a chefnogwyd y diolchiadau arferol, ac ymwahanodd pawb wedi mwynhau cyfarfod rhagorol. Trip i Dymurvwn alw sylw ein darllenwyr at y trip rhad y Llun nesaf i Aber- ystwyth. Nid yw y pris yn ol ac ya mlaen ond Is. 6c.
í ¡ CERDYN .-AT BAWB-SYDD YN DYODDEF ODD- wrth amryfusedd ac annoethineb ietwnctyd)gwen. i did gewynawl, darfodedigaeth cynacoi, colliant gwroldeb, &c., anfonii cyughora'ch gwallha, vn ddidraul. Darganfyddwyd y feddyginiaeth fawr j hon gan genadwr yn Neheubarth America. Anf onweh envelope a'ch cyfeiriad ami i Ret. Joseph Inman, Station D., New York City, U.S.A.
ETHOLIADAU BWRDEIPDREPOL"-K…
chwi hoddyw. Y mae un peth y dymunwn gael gwared o hono cyn ceisio dweyd dau neu dri o eiriau ar y matercyffredinol. Nid wyf yn amheu na ddypgwylir i mi wneud rhai sylwadau er y driniaeth y darostyngwyd fi iddi yn ystod y tair blyuedd diweddaf; ond yr wyf yn ofni, fone.ddigion, ar y mater hwn, y bydd yn rhaid i chwijjmroddi ibeth aiomedigaeth. Mae amaf piaieu anghofio pob peth mewn ymddygiad nas gslt fod iddo ond un canlyniad, h.y,. dwyn ych- waneg o gywilydd a aarhad ar y rhai hyny am di- lynasant yri faleisus gydag aiddgarwch erlidiol, ae ar gymhenîad y rhai y trais-ruthrwyd hyd yn nod ar ddirgelfa fy nghylch teuluaidd. Yr oedd ef yn dweyd wrthynt yn rhydd, os deuai yn wybyddus iddo ef fod un weithred anghy- mhwya wedi arwain i'w Iwyddiant, na byddai iddo ef eistedd fel cynrychiolydd Iyr etholaeth. Byddai i'w fywyd, gobeithiai ef, brofi i'r rhai oedd yn ei wylio, qi fod yn llefaru mewn sobr- rwydd, gonestrwydd, ac o ddifrif. Dywedai Mr. Simpson yn mhellach, pe byddai i'r ddirprwyaeth ond yn unig drefnu cyfarfodydd, a gadael i'r etholwyr ddyiod a barnu drostynt eu hunain, y profai ef eu gwasanaethydd gostyngedig, ac y gwnai ei oreu i argyhoeddi y rhai a ddeuent i wrando ei fod yn cyflawn haeddu yr hyn a ofynai oddiar ddwylaw etholwyr West Derby.