Abertawe - Cwestiynau cyffredin am ddŵr ymdrochi
Cwestiynau cyffredin am ddŵr ymdrochi
Pam mae'r ansawdd dŵr ymdrochi'n cael ei fonitro?
Mae dyfroedd ymdrochi'n cael eu monitro yng Nghymru a Lloegr i gydymffurfio â deddfwriaeth Ewropeaidd a chenedlaethol. Yn 2006, daeth deddfwriaeth Ewropeaidd newydd i rym i ddiogelu iechyd cyhoeddus, gwella arferion rheoli traethau a safoni'r wybodaeth a roddir i ymdrochwyr ar draws Ewrop. Yn 2008, gwnaed rheoliadau newydd i fodloni safonau ansawdd dŵr ymdrochi, cymryd mesurau digonol i ddiogelu iechyd ymdrochwyr yn ystod achosion llygredd ac arddangos gwybodaeth am ansawdd dŵr ymdrochi.
Sut mae ansawdd dŵr ymdrochi'n cael ei fesur?
Ar hyn o bryd, mae'r rheolau'n gofyn casglu sampl dŵr mewn dyfroedd ymdrochi poblogaidd trwy gydol y tymor ymdrochi. Mae'r samplau'n cael eu dadansoddi ar gyfer llawer o ddangosyddion llygredd (microbiolegol, ffisegol a chemegol).
Yn 2012, bydd y ddeddfwriaeth newydd yn gofyn cymryd samplau dŵr a'u dadansoddi o bob dŵr ymdrochi ar restr y nodir. Bydd y samplau dŵr yn cael eu dadansoddi ar gyfer dau fath o facteria a'u hadrodd dros 4 blynedd.
Beth yw'r safonau ansawdd dŵr ymdrochi?
Ar hyn o bryd, ar ddiwedd y tymor, mae canlyniadau'r samplau'n cael eu cymharu â safonau ac mae ansawdd dŵr pob dŵr ymdrochi'n cael ei ddosbarthu'n unol â hwy.
O 2015, bydd canlyniadau'r samplau'n seiliedig ar gyfartaledd 4 blynedd. Erbyn diwedd 2015, mae'n rhaid i ddŵr fodloni safonau newydd, caethach.
Beth yw peryglon iechyd ymdrochi yn y môr?
Mae perygl gastro-enteritis (mae'r prif symptomau'n cynnwys chwydu a dolur rhydd) o ymdrochi mewn dŵr môr. Mae'n annhebygol iawn bod perygl salwch mwy difrifol.
Mae gan rai traethau berygl gastro-enteritis uwch ar ôl ymdrochi gyda haint clust, trwyn neu wddf yn bosibl.
Mae safonau ansawdd y Gyfarwyddeb Dŵr Ymdrochi ddiwygiedig yn seiliedig ar ymagwedd Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) ac maent wedi deillio o flynyddoedd o ymchwil wyddonol ar y berthynas rhwng ymdrochi ac iechyd.
Oes unrhyw ollyngiad i ddyfroedd ymdrochi?
Oes, ond dros y blynyddoedd diwethaf gwnaed gwelliannau sylweddol i ansawdd, mynychder a rheoleiddiad gollyngiadau i ddyfroedd ymdrochi.
Dyma'r prif fewnbynnau microbiolegol i ddyfroedd ymdrochi:-
Gwaith trin carthffosiaeth - y dyddiau hyn mae'r pibellau gollwng yn hir ac mae'r elifyn wedi'i drin yn drylwyr cyn ei ollwng.
Cyrsiau Dŵr Trefol a Gwledig - llygredd o ffynonellau dynol ac anifeiliaid.
Gorlifo Carthion ar y Cyd - mae rhai systemau carthion yn cludo carthion a dŵr wyneb gyda'i gilydd. Weithiau yn ystod glaw trwm, mae'n rhaid gollwng llifogydd gormodol i ddyfroedd gerllaw i atal cartrefi rhag llifogydd o garthion.
Beth gallaf ei wneud i leihau perygl salwch ar ôl ymdrochi?
Bydd ansawdd dŵr mewn rhai lleoliadau'n tueddu i fod yn waeth yn ystod glaw trwm ac ar ei ôl, felly awgrymir peidio ag ymdrochi ar yr adegau hyn. Hefyd, dylid cymryd mesurau syml megis golchi dwylo cyn bwyta ar ôl ymdrochi. Mae hyn yn arbennig o bwysig os yw plant wedi bod yn chwarae mewn nentydd gan fod y rhain yn tueddu i gynnwys mwy o facteria na'r môr.
Ddylwn i ymweld â thraethau lleol eraill nad ydynt yn rhestredig neu'n arobryn?
Dylech, mae llawer o draethau prydferth eraill i ymweld â nhw ar Benrhyn Gŵyr ag ansawdd dŵr da iawn. Yn amlwg, ni fyddai'n ymarferol monitro'r ansawdd dŵr ym mhob traeth yn yr ardal, felly mae'n rhaid dewis traethau addas. Dewisir y traethau hyn am fod mwy o bobl yn ymweld â hwy neu am eu bod wedi ennill gwobrau o'r blaen.
Yn aml, rhoddir gwobrau am feini prawf sy'n ymwneud â'r tir (megis toiledau, achubwyr bywyd, addysg amgylcheddol) yn ogystal ag ansawdd dŵr ac nid yw rhai o'r traethau gorau'n addas am wobrau, ond yn sicr mae'n werth ymweld â hwy.
Mae bron unrhyw le o gwmpas Abertawe/Gŵyr yn iawn i ymdrochi os gallwch gyrraedd y dŵr yn ddiogel. Fodd bynnag, nid ydym yn argymell ymdrochi'n agos iawn at arllwysfeydd, e.e. Cildraeth Brandi neu lle mae'r cerhyntau'n drafferthus e.e. Whiteford neu Fae'r Tri Chlogwyn.