Cymraeg North Wales
Ymgyrch i gynyddu'n ddramatig ffi ailenwi eiddo yng Ngwynedd
Jul 17, 2020 codi ffi ailenwi eiddo, gwynedd, iaith Gymraeg, Plaid Genedlaethol Cymru (WNP)
Mae deiseb i'r Pwyllgor Deisebau yn y Senedd (Senedd Cymru) hefyd wedi sicrhau dros 17,000 o lofnodion. Mae'r ddeiseb yn galw am ddeddfwriaeth i atal pobl rhag newid enwau tai Cymru 'er mwyn cenedlaethau'r dyfodol'.
"Mae ein cynnig yn syml iawn mewn gwirionedd" meddai'r Cynghorydd Read. "Byddwn yn cynyddu'r ffi i ailenwi eiddo yng Ngwynedd i £10,000. Bydd perchnogion tai yn dal i allu tynnu enw Cymraeg eu heiddo ond bydd yn rhaid iddynt dalu ffi seryddol i wneud hynny.
"Os yw unrhyw warwyr mawr yn barod i dalu'r ffi honno i ddileu ein treftadaeth yna credwn y dylai unrhyw arian a godir gyfrannu at gyrsiau trochi diogel yr Iaith Gymraeg y ceisiodd y Cyngor eu torri o'r blaen. Unwaith y bydd deddfwriaeth genedlaethol ar waith i amddiffyn enwau lleoedd Cymru, byddwn yn hapus i ddod â'r ffi yn ôl i lawr."
"Mae'r WNP yn rhoi sofraniaeth gymunedol wrth wraidd yr hyn rydyn ni'n ei wneud. Mae angen deddfwriaeth genedlaethol arnom i amddiffyn enwau lleoedd Cymreig ond nid oes esgus dros aros o gwmpas i hynny ddigwydd. Mae Llafur ym Mae Caerdydd eisoes wedi pleidleisio yn erbyn cyflwyno deddf i amddiffyn enwau Cymru unwaith ac felly mae angen i ni, fel pobl Gwynedd, amddiffyn ein hunain.
"Mae'n anhygoel iawn nad yw'r Cyngor wedi gwneud hyn eisoes. Ei ffi am ailenwi eiddo yw £55 yn unig. Pam ddylai rhywun allu dileu ein hiaith am bris islawr bargen o'r fath? A dim ond os ydyn nhw'n ailenwi hen enw Cymraeg hirsefydlog y mae'r ffurflen gais yn gofyn i bobl 'ailystyried'. Mae ffi Cyngor Caerdydd yn fwy na dwbl Gwynedd's ar £123. Ond nid yw hynny'n ddigon o hyd.
"Efallai y bydd y weinyddiaeth sy'n rhedeg Cyngor Gwynedd yn hapus i'n henwau Cymraeg fod yn rhad. Nid yw'r WNP. "
"Mae angen gweithredu, a dyna hanfod y WNP. Mae gan Gwynedd y pwerau i sicrhau nad yw enwau'n cael eu newid. Mae angen i'r Cyngor fwrw ymlaen a'u defnyddio. Rwy'n annog pawb i arwyddo ein deiseb. Byddaf yn pwyso ar yr achos trwy Gyngor Tref Porthmadog i geisio sicrhau bod enwau Cymru yn cael eu gwarchod. Lle mae ewyllys, mae yna ffordd."