YR OLEW | olewdrwg
Be ydi Olew Palmwydd? Olew,sydd yn rhad i'w gynhyrchu a'i brynnu ag yn hynod o amlbwrpas. Mae o mewn 1 o bob 10 peth yn ein archfarchnadoedd- mi ydani'n buta fo, yn ei yfad o, yn molchi efo fo, yn glanhau ein dannadd efo fo, yn lliwio'n gwefusau efo fo a'n glygio fo mewn i injans ein ceir dan y rhith ein bod yn defnyddio 'bio-fuel'.
Ma'r olew yn dod o ffrwythau sydd yn tyfu ar goed Palmwydd. Mae'r coed angen hinsawdd trofannol i dyfu a dyna pam fod coedwigoedd glaw Indonesia ag ar draws y Congo, yr Amazon a Bangladesh yn diflannu- er mwyn i gwmniau fwyaf proffidiol a cyfoethog y byd gael bwydo ei barusdra am broffit a cynhrchu olew rhad.
Yn ddiwydiant sydd werth $15.4 biliwn ar drael torri a llosgi 2.4 miliwn hectar o Goedwig law'r flwyddyn.
Ma 84% o Olew Palmwydd y byd yn cael ei gynhyrchu yn Indonesia a Malaysia, gyda'r galw am yr olew yn debygol o ddyblu erbyn 2050- mae'n anodd gweld sut fydd hyn yn bosib heb achosi un o gatastroffiau amgylcheddol a dyngarol fwyaf y ganrif.
Mae anifeiliaid yn cael ei difa, afonydd yn cael ei llygru a'r bobl gynhenid yn colli ei gafael ar dir eu cyn deidiau. Yn ystod fy mywyd i, mae Indonesia wedi colli hanner ei choedwig law- 31 miliwn o harteri...ac mi rydan i gyd yn bwydo'r diwydiant ffyrnig yma.