HAELIONI.|1878-03-15|Tarian Y Gweithiwr - Papurau Newydd Cymru
u- '. ,
u- ,<T DARLLENFA CWMAMAN, ABER. DAR. Fel ag y mae yn wybyddus i ran fwyaf o ddarllenwyr y DARIAN, y mae y sefydl lad uchod wedi dechreu er's tua deg mis yn ol, ond yr oedd llawer un yn credu yr adeg hono, fel fy hunan, na ftiasai yn hir iawn cyn y buasai arwydd o'r darfoded- igaethyn ymddangos wedi ymaflyd yn ei chyfansoddiad, fel ag y gwnaeth ar yr un flaenorol oedd yma. Ond y mae yn dda genyf allu dweyd erbyn heddyw nad oea yr un argoel am i'r darfodedig-1 aeth ymaflyd ynddi. Y mae genymy swm o 5p. 10c. yn y drysorfa ar ol talu pob treuuau, ac onid yw hynyna yn siar- ad yn uchel am arweinyddion y sefydl- iad da hwn? Mi garwn weled llawer rhagor dn ienenctyd yn dyfod yma yn He mynychu y tafarndai ar ol gadael eu diwrnod gwaith, ac yno yn gwario eu iioriau am yr hyn nid yw farw, a'u llafur am yr hyn nid yw yn digoni. Dim ond i chwi ddyfod yma cewch ddiwalln eich meddwl trwy ddarllen y gwahanol ne- wyddiaduron; ond yn benaf oil y DAR- IAN, yr hon sydd mor dda am i ni gael dweyd gair o'i hanes yn awr ac eilwaith. Llawer o'r newydd ddelD i mew,n eto yw dymuniad-AELOD.
BWRDD YSGOL ABERDAR.
BWRDD YSGOL ABERDAR. Cynaliwyd y cyfarfod hwn ddydd Iau yr wythnos ddiweddaf, pryd y cafwyd ar ddeall mai rhodd y lly wodra9th enilledig gan ysgol Cwmdar oedd 77p, 17s. 9c., a bod yr ysgol wedi pasio yn rhagorol. Y thodd at ysgol Cap Coch oedd 66p. 103. a rhoddai yr adroddiad ar ddeall y celai y feistres ei certificate yn fuan. Y rhodd S enillwyd gan ysgol Duke-street oedd 48p., ac ysgol Penywaen 33p. 15,1. Dir- llenwyd llythyr oddiwrthMr. J. T. Evans, ysgolfeistr Cwmdar, yn rhoddi ei le i fyny, ac yn gofyn am gymeriad. Cyd- nabyddodd rhai o'r B wrdd ei fod yn athra w rhagorol, a'i fod i gael cymeriad uchel. Y mae yn resyn meddwl fod Bwrdd Ys- gol Aberdar yn cael eigolledi o'r athraw- on goreu, a hyny, y mae yn ofnus, o her wydd tra-arglwyddiaeth a mympwy par- sonau neillduol.
GARTH, MAESTEG.
GARTH, MAESTEG. EBENEZER.—Nos Sidwrn, Mawrth 2il, traddodwyd darlith yn y capel uchod ar Brif SylfaSnwyr y Prif Grefyddau gan Mr. Evans, y gweinidog. Cymerwyd y Sidair gan Mr. D. Francis, Aberafon, a anwodd hi yn ddiheuig iawn. Er fod yr ftmgylchiadau yn hynod dlawd yn y lie, cafwyd cynulliad ardderchog. Yroedi rhai o brif ddynion yr ardal yn bresenol. Er mai dyma y tro cyntaf i Mr. Evans ymddangos fel darlithydd, cawsom ddarlith ardderchog ganddo. GARTHWYSON.
CREUNANT.
CREUNANT. Nos Sadwrn, yr 2il cyfisol, cynaliwyd cyfarfod llenyddol llewyrchus ac addysg- iadol gan ieuenctyd capel Salem, yn y lie nchod, danlywyddiaeth Mr T. M. Da vies. Yr oedd y eyfarfod hwn yn eithriad i'r thai blaenorol, trwy fod ymaganu swynol, tindeb, a chydweithrediad yn ffynu, a ehefcogaeth wresog yn cael ei roddi iddo. Aethpwyd trwy y gwaith yn ganmoladwy, a phawb yn ymddangos wrth eu bodd. DEWI GLAN DULAIS.
BLAENRHONDDA. Er ys misoedd bellach y mae sefyllfa masnach yn y lie hwn wedi bod yn hynod feel a marwaidd hyd y pythefnos diwedd- fif, pryd y mae wedi adfywio ychydig yn S ddwy lofa, Fernhill a Blaenrhondda. Y Bjoidod yw fod y gweithwyr, yn enwedig eiddo Fernhill, wedi gallu cael rhyw fath 0 luniaeth am gynifer o fisoedd pan nad oedd yr enill ond nesaf peth i ddim. fiwir fod y soup kitchen a ffurfiwyd yn jp*hreherbert wedi lliniaru angen llawer, eto rr oedd lluaws mawr o deuluoedd heb feddu y cyfryw fantais. Da genym ddeall fod y ddwy lofa wedi Cymeryd con rMts fydd yn alluogi'w cadw fiiewn llawn waith am ychydig fisoedd. Dydd Gwener, y laf cyfisol, dygwycM odd damwain yn nglefa Fernhill. +- ton y cafodd Mr, Jcaea, c* »*,fwy yr Baniamin Evans, mer a Mr. angfa gyfyog rh" yr hauliers, ddi- roae yn d^v —g colli ou bywydau. Y Iten -<^yg fod y ddau yn archwilio ..<alth lie nad oedd yr awyr yn gryf, cttnywy ryw anffawd cymerodd dân, nes fiosgi y ddau yu ddirfawr. Bydd hyn yn fhybuad nad ydyw hyd yn nod y gaffers i fod yn rhy esgeulus wrth archwilio manau cyflalyb o'r gwaith. Nos Sadwrn, yr 2il cyfisol, cafwyd cyf- arfod dyddorol iawn yn vestry y Bedydd- wyr mewn adredd, canu, ac areithio, a'r boneddwr John Ray, manager, yn y gad- air. Trueni na fyddai mwy o'r cyfryw gyfleusderau i'w cael yma i rwystro y to ieuanc i fyned i leoedd sydd waeth, y rhai sydd mor brofedigaethus ar nos Sadyrnau. Y mae yr achos da yn y lIe yn llwyddo, pob enwad yn gweithio ar eu heithaf o dan yr amgylchiadau; ond yma, fel yn mhob man arall, y mae rhai cymeriadau mor frwnt fel ag i geisio taflu rhwystrau ar ffordd llwyddiant y Gair. Ambell i 'hedydd yn cymeryd ei hedfa i'r awyr, ac oddiyuo, ac yn lie mwynhau yr olygfa ys- blenydd ar lwyddiant yr achos, yn gwyl- ied mantais i chwytheu llysnsfedd cen- figenllyd ar ben y rhai a allant weithio, ac a wnant hyny yn well nag ef. Yr ysbryd Pwy sydd fwyaf a phwy sydd i fod yn ben sydd yn meddianu eu myn- Wesau. Pa bryd, tybed, y dysga y dynion y geiriau priodol, Yr hwn a ddyrchafoei nun a ostyngir." N. S.
LLUNDAIN. Yr wyf yn ddarllenwr cyson o'r DAR- IRN er y rhifyn cyntaf, ac yr wyf wedi canfod mai pur anfynych y gwelir dim ynddi mewn cysylltiad a Cbymry y Brif- ddinas. Nis gwn paham-nid o herwydd prinder newyddion, nac ychwaith eu bod yn ddibwys. Y mae yma oddeutu ugain o gapeli Cymreig, a miloedd lawer o Gymry; ac nid oes wythnos drwy y flwyddyn nad oes cyngherddau, cyfarfod- ydd llenyddol, &c., Cymraeg yn cael eu cynal. Gallwn yn ddibetrus ddweyd fod pedwar o gyfarfodydd poblogaidd ac ar raddfa eang yn cymeryd lie ar gyfartal- edd bob wythnos. Yn mhlith cyfarfod- ydd blynyddol y gwahanol gapeli Cy- mraeg, y pwysicaf yn eu mysg, ac at ba rai y mae y dysgwyliad mwyaf yw, y cyfarfodydd te. Y maent yn cael eu cynal yn wahanol i ran fwyaf o fanau yn sir Forganwg. Ymdrechir cael gwr teilwng i'r gadair-cesglir yn nghyd y doniau areithyddol goreu yn mysg y gwahanol enwadau, hefyd y doniau cerddorol goreu fedd y capel, yn cael eu cynorthwyo yn ami gan rai cyflogedig, a cheir yn y cy- farfodydd hyn ami wledd i'r meddwl. Yn ystod y blynyddau yr wyf wedi bod yn Llundain, ni chefais fy moddhau yn fwy nag y gefais yn nghyfarfod te blyn- yddol capel Fetter Lane, nos Lun, y 4ydd cyfisol. Gwn fod lluaws yn Nghymru o ddarllenwyr y DARIAN yn teimlodyddor- deb yn ngweithrediadau eu cyfeillion yn Llundain, felly rhoddaf grynhoad byr o weithrediadau y cyfarfod. Cymerwyd y gadair gan Henry Rich- ard, Ysw., A.S., yr hwn yn ei anerchiad agoriadol a gyfeiriodd at y cyfyngder yn y Deheudir, gan ddiolch yn wresog i eglwys Fetter Lane am y cydymdeimlad oeddent wedi eiarddangos drwy gyfranu tua 50p. at y drysorfa. Y mae wedi derbyn cyfraniadau o Itali, Switzerland, ac America. Y mae llawer," medddai, yn methu credu fod sefyllfa y lie yr hyn a ddesgrifir,v~ond yroedd yn sicrhau pe byddent yn myned drwy yr ardaloedd oedd ef wedi myned drwyddynt, a gwel- ed y golygfeydd oedd ef wedi eu gweled, y symudud yr amheuaeth yn fuan. Hefyd gosodir yn ami y strikes fel achos o'r holl ddyoddefaint, ond yr oedd ef (Mr. Rich- ards) yn credu fod yn hawdd ddigon rhoddi cyfrif gwahanol-fod ein masnach haiam mewn cysylltiad a'r America a gwledydd ereill wedi cyfhewid cymaint er gwaith, ac hefyd gwledydd, yn lie lles- oli eu cartrefi drwy rheilffyrdd, &c., yn tywallt gw ed eu gilydd gan ddibrisio masnach. Yr oedd yn hyderus obeithio na byddai i'r Cymry gael eu denu i gan- lynyblaid sydd a'u gwaedd o hyd am rhyfel, gan ei fod yn credu mai canlyn- wyr Belial oeddent-nid dynion y capeli ond mynychwyr y Music Hails, 8fc. Segurdod yw olod j olsdd A rhwd yw ei rhmwedd.' r. Cafodd Mr. Richards wrandawiad astud, a derbyniad brwdfrydig. Siarad- wyd gan y Parch. D. C. Davies, M.A., ar Gyfrifoldeb Cymry Llundain"; Parch, G. Davies, Nassau-st., ar "Undeb Enwad- ol"; Parch. J. Jones, (Eglwys Gymraeg) ar "Wahanol ffyrdd i wneud daioni"- Parch. R, L. Thomas, Boro, ar "Cynghor- ion i bobl ieuaiuc Llundain." Siaradwyd hefyd gan y Parch. J. Davies, Llanddu- lais, a chan Hwfa Mon, yn ei arabedd barddonol arferol. Yr oedd yr anerch- iadau uchod yn anrhydedd i'r siaradwyr, yr hyn a ddangoswyd yn eglur drwy gymerailwyaeth y dorf luosog. Darllen- wyd llythyrau esgusodol oddiwrt^ Parchn. J. Belsher, R, Jor- -6** A Rotherhithe; S. Robert? A,» Dr. Davies, York P- J tfilton-squore; Cariwyd f>" ac ereill. gor Fe+^ y rnaa geraaoroi gan TV ,-cer Lane, o dan arweiniad Mr. ,-aomas Davies, yn cael eu cynorthwyo [ gan Miss Nelly Roberta. Miss S Roberts, Miss Abraham, Mri. D. James, B. Davies, R.A. iNI.; R. Jones, J. Hirwain Jones, Eos Dyffryn, J. L. Williams, R.A.M.; a D. Jenkins, Trecastell. Chwareuwyd ar y berdonog gan Mr. T. Barrett. Gyda y fath restr o dalent, nid rhyfedd mai gogoniant y cyfarfod oedd y rhan gerdd- orol, ac arwr y rhan hon oedd y cyfaill ieuanc B. Davies, yr hwn sydd newydd ddyfod i fyny i'r Royal Academy o Abertawe, Dyma y tro cyntaf iddo fod o flaen y eyhoedd yn Llundain nid wyf yn rhyw lawer o feirniadcerddorol fy hun, ond y farn gyffredinol nos Fercher oedd, fod iddo ddyfodol llwyddianus gydag ychydig wrteithiad yr academy, ac yn sicr na ddylai Cymru golli ei golwg arno. Y mae hon yn dystiolaeth uchel oddiwrth gerddorion sydd yn cael cyf- leusdra i wrando ar brif ganwyr yr oes Yr oedd y derbyniad gwresog gafodd yn dangos yn eglur fod ei gydwladwyr yma yn dymuno iddo bob llwyddiant yn ei yrfa gerddorol. Y mae y cyfeillion yn Fetter Lane yn gweithio yn egniol yn bresenol er cael capel newydd, ac yr oedd y cyfarfod te eleni yn llwyddiant perffaith yn mhob ystyr, er eu calonogi i fyned yn y blaen. eleni yn llwyddiant perffaith yn mhob ystyr, er eu calonogi i fyned yn y blaen.
COR MAWR CYMRAEG.
COR MAWR CYMRAEG. Y mae yn wybyddus i'r rhan fwyaf o'ch darllenwyr mai ein cydwladwr talentog, Mr. D. Jenkins, Trecastell, yw awdwr y cantata fuddugol, "Arch y Cyfamod," yn yr Eisteddfod Genedlaethol ddiweddaf. Wedi cael y cyfansoddiad yn ol gan y pwyllgor, penderfynodd ei chyhoeddi, a chael y datganiad cyntaf o honi i glyw- edigaeth y Saeson yn y Brif Ddinas. Yr oedd yr anturiaeth yn un bwysig. Y mae amryw wedi ymgeisio flurfio Cor Undebol Cymraeg yma, ond hyd yn hyn wedi methu. Rhyw lusgo rhwng byw a marw fu y Welsh Choral Union o dan arweiniad Pencerdd Gwalia, nes y mae yn awr wedi trengu. Ond derbyniwyd y cynygiad hwn gyda brwdfrydedd gan y Cymry. Ffurf- iwyd pwyllgor yn gynwysedig o gynrych- iolwyr y gwahanol gapeli dewisiwyd y boneddwr haelfrydig Stephen Evans, Ysw., yn gadeirydd, a Mr. Edward Jen- kins, White Lion Street, ac Ebenezer Rees, Kings Cross Road, yn ysgrifenydd- ion. Rhanwyd Llundain i chwech o ad- ranau, o dan wahanol arweinyddion a phenderfynwyd fod rehearsal gyffredinol i gymeryd He bob wythuos yn Fetter Lane, fel man canolog, o dan arweiniad yr awdwr. Y mae y cor yn awr yn rhifo tua thri chant, ac yn gweithio yn egniol. Cymer y perfformiad le yn St. James' Hall, nos Fercher, y 8fed o Fai. Cyf- eilir y dadganiad gan orchestral band cyf- lawn at hyny mae Mr. Jenkins wedi sicrhau gwasanaeth un 0" bands goreu yn Ewrop, sef y Crystal Palace Orches- tral Band. Hyderaf y try allan yn llwyddiant perffaith ac os yn dderbyn- iol, cewch nanes cyflawn o'r gyngherdd eto. Y mae yma deimlad cryf gan lu- aws o'r aelodau am gadw y cor yn mlaen ar ol y gyngherdd os felly, byddwch ar eich gwyliadwriaeth, fechgyn y Deheu- dir, onite cewch eioh trechu gan y Welsh Cockneys, oblegyd y mae y cor yn lluosog o fechgyn Sir Forganwg PERERIN.
BRYNMAWR. IFORIAETH.—Ychydig fisoedd yn ol agor- wyd cyfrinfa Iforaidd o'r enw Glanwysg yn ngwesty arwydd y Bolfais Wedder, yn y lie hwn. Nos Sadwrn diweddaf telais ymweliad a hi er gweled sut yr oedd yn dyfod yn mlaen, a llawenydd o'r mwyaf genyf gllu hysbysu fodgolwg'tra addawol a llwyddianus ami, a'i bod o'i hagoriad hyd yn bresenol yn llawn o ffeithiau yn cadarnhau yr hyn a ddywedais am dani, sef fod ynddi gydgyfarfyddiad rhagorol o aelodau yn llawn o elfenau cymdeithasol, ie, y rhai y mae difaterwch ac oerfelgar- wch cymdeithas yn ddyeithr iddynt, o herwydd nis gallant fod mewn eymdeithas heb wneud yr hyn a allant er ei llwyddo a'i chodi i urddas ac enwogrwydd. i mae Eob nos cyfrinfa er ei nagoriad wedi wyddo i chwanegu ei rhiffedi, a nos Sa- dwrn diweddaf cefais y mawr bleser o weled naw yn ymuno a hi. Onid yw hyn yn llefaru yn uchel am ddyfodol gwych i'r gyfrinfa hon? Gobeithiaf y bydd iddi barhau i lwyddo, ac y daw ar fyr yn an- rhydedd i'r Urdd Iforaidd. Y mae pob peth yn addaw mai felly y bydd. Y mae Iforiaeth fel pe wedi gwreiddio ynddynt. Cariant weithrediadau y gyfrinfa yn mlaen mor rhwydd a deheueg a phe baent wedi eu geni yn Iforiaid; o ganlyniad, dylai lfonaid v cymydogaethau eu parchu a chydweiuiio dros em hurdd enwog. PALECTWS.
I..AT Y BEIRDb.
AT Y BEIRDb. Oyroiriod ein cyfeillion y Beirdd eu ulfd I Gyfansoddiadau Barddonol yn y modd so i'r cyfeiriad canlynol:— D, |W. JONES, (Dafydd Morganmg), Hirwaun.
fsgol Fetrddol.—Mae proest yn mholj un o'r englynion. Sef ar flrddiwn 0 wir ftirddfoH a thrachefn fel y canlyn:— n hyncd A'i enaid. Canwch ar destynau ereill. Ar Gyflwyniad Oramadeg Tegai.-Nid yw i fyny a'r safon o ychydig. Y Duwiol.-Diffygiol mewn cynghanedd, Yr Annuwiol,—Yr un fath eto. Yr Haul.-Nid priodol galw yr haul yn gawres, ond cawr. i Caniateir i'r tri canlynol gael ymddangos er mwyn cefnogi yr awdwyr, yn fwy nag ar gyfrif eu teithi, sef, Gweddi i dros fy Nhad, Dyneffliad y Gwanwyn, a Chymru Anwylaf. I Y rhai canlynol yn gymeradwyNyth y Dryw, Y Stormydd, Y Magnel, C'edd i y Milwr, Capel Cwmllynfell, Uffern, Y Niagra, Rhyfel, A Ydwyf yn Nabod fy hun, l*ethau a berthyn i'th hedd- wch, Y Ser, Y Ganwyll, Y Mynydd, Y Cerddor.
TARIAN Y GWEITHIWR.
TARIAN Y GWEITHIWR. Buddugjl yn eisteddfod Cwmtwrch, Gorphenaf 28ain, 1877. Ar fraich gweithiwr crog arfogaeth-a rydd I'w froaamdrifffniaeth gwiw len rhag llid gelyniaeth, ormes hen a grym ei saeth. Ei DARIAN gref, wych, gadarn gron,- erys I'w iawnderau'n ffyddlon; Trosa i wynebau r trawsion Loewder ei hawl yn mhelydr hon. QOMESTSD.
ETO. Nswdkydyw y nowyddiadur-bleidis Ddewr bobl taydion llafar; Llonir pawb ddartlena'r par Erthyglau, ei ffrw t th eglur. TARIAN jpr, anturian'n nes,- er Ingoedd I rengau plant gormes; Mae n enwog am ein banes, Gwel ein lliw a gwylian lies, CALEDLAW.
CWYN YR AMDDIFAD.
CWYN YR AMDDIFAD. O, ryfedd! O, ryfedd y blinfyd Ddisgynodd mor aydyn i'm rhan: Mi gollais bob oysur a gwynfyd Fan callbis fy nhad a fy man. Mown beddrod oer anedd yn huno Maen^heddyw yn dawel yn nghyd, A minau, fy bun, wedi'm gado I deithio trwy'r hen anial fyd. Bum onwaith mewn oartref ojearas, Mewn mwyniant a llonder o hyd; Ond 'nawr 'rwyf yn dlawd so anghenus, Heb gvfaill na char yn y byd. Wrth gtfi't pleserau hoff hyny— Wrth gofio fy nghysur a'm hedd— Wrth gofio am f hynaws rhieni- Yr wyf bron a syrthio i'r bedd. DAEPAB.
"HWYR, BORE, A HANER DYDD…
"HWYR, BORE, A HANER DYDD Y GWEDDIAF (SALM LV. 17.) HWYB. Hunaf yn dawel heneg-air lean Yn rasol a'm oadwo; Af fal wyf i'w ofal ()- Galwaf, a daw i'm gwylio.
BOREU.
BOREU. Gorweddais, oysgaie, ac O!—mor rasol Mae'r lesu i'm deffro Er cael ei ddoniau i'r co', Galwaf ef ataf eto.
HANE& DYDD.
HANE& DYDD. I'n lor da ar haner dydd—'e ganaf Wiw geinioa, fal Dafydd; Mawr yw braint y saint y sydd Heb boen In canu beunydd. Cwrabwrla. E. SAMUEL (Cadifor.)
Y CHWILEN COLORADO.
Y CHWILEN COLORADO. Erch alaeth ry' y chwilem-drwy ein bron, Draen a brad potaten; Ow, ddu sarph! rho'wn iddi sen, D-1 ydyw mewn dwl aden. Fentre. GWERNOG.
YR ARCH.
YR ARCH. Dyfeia y Daw rhwng deufyd-i glado Goludoedd yr hen fyd Drwy aigfawr borth y drygfyd, I nawdd fwyn y newydd fyd Fentre. GWERNOG,
HAELIONI.
HAELIONI. Haelioni! hynod lanwedd—ei golwg Hylif o drngaredd, Llawn gwres fydd y fpnwes fad Tn waatad lie yr eistedd. Fentre. GWBRNOO.
CADEIRIAD ISLWYN YN NHRE-HERBERT.
CADEIRIAD ISLWYN YN NHRE- HERBERT. Ialwyn y gwr mwyn a mad, Gafoad j gadair gated. Ei fyg grebwyU hyf Mubsidds-tododd Yn gadarn a cheioaidd, I'r froayr hyfrydaidi— a'i awen gn A nofload fyny i'r nefoedd' fwynaidd. Mynodd fri a mwyniant,—ei gywreiowaith Goronwyd a llwyddiant; I'r gadair mewn hMdclol Rol Yn gn o ganol broydd gogoniant. Dyma fardd a draika fyrdcllwn- Anhafal yw'r baidd neiol hwn. Llanelli. Ap XLU.
TH1 ABEADABB limoniwtt WORKS. BSTABLISHBD 1866. ê TWENTY EIGHT BAYS' SALE! To meet the present depression of trade. B. H. PHILLIPS, Deeirea to inform the publio that he will offer his H A:R MONIUMS, PIANOS AND CHEFFONIERRE ORGANS I VIOLINS, <bc., 20 per cent. Seduction 08 the present List. AU buyers of the above named instru- ments should watch this opportunity. Note the Addreu,- i, Canon-street, and 6 & 7, Gtadtys Road, Aberdare. GWELLHAD BUAN ODDIWRTH ? BESWCH AC ANWYD. BA L,S-AM .0 F H 0 N EY O. ydych yn dyoddef nos a dydd oddiwrtfe beawch poenus, ao o'r braidd yn analloog I aburad. cerdded, nen anadlu, dyleoh ddefnyddfo WILLIAMS' BALSAM OF HONIr At Beewchhen Anwyd, Byrder Anadl, Grygnl^ Foeri Gwaed, Group, Influenza, Darfodedi^Mtk, Jco., Ao. Y mae rhagoriaethau neillduol y Balsam ya n' effeithiaa iaohaol yn rhyddhau crynhoad yn y llwno, yngalluogi y olaf i boeri yn rhydd, as anadlu gyda rhwyddineb ba yn gorwedd. Y mae yn gwellhau y doluriau a doimlir bob amaei yn y frnwee oddiwrth beewoh parhauaa thrwm, aa weai el gymeryd bydd. i'r dyoddefydd fwym- bau beuditbion owsg earn ? 'ti Mae yn rho} gwaredigaeth lwyr oCr dUfyg inadl a rbyddhad arr peowch sydd yn ei ganlyn. Rhag peswoh, anwyd, fto., y mae y feddyginiaeth oreo, yw,, hawdd ei gymeryd ao yn hynod am ei effeithiaa iaohaol buan. I blanli yn dyoddef oddiwrth y FAS, nid oee ei gyffelyb y mae yn rhodd f gwellhad buan. TYSTIOLABTHAU. Gwnaeth un botelaid o'ch Balsam of Honey 1^ mawr i fy mhlentyn ohwe' mis oed, yr hwn 0043 yn grog o'i enedigaeth, ao yn rby wan braidj anadlu. Y maeytl awr yn holl iach. Yr eiddooh, CHARLES MATHEWS, Cwm Daws, Colly, near NewMdge. Qmllhad oddiwrth y Group. Llanelly. Garedig Byr,—Da genyf allu dweyd fci Balsam of Sonsy achub bywyd fy mhlentvn. yr hon oedd ar y pryd yn dyoddef oddiwrth y Orottp. Cafodd lawer 0 eemwythad drwy i ddos gyntaf, ao y mae eioh meddyginiaeth wedi d hollol iaohau. Gynghorwn rhieni yn duol i'w gadw bob ameer wrth law. Yr emaoch", yn ddlolchgar,—JOHW SHIPTON. (Copy.) Anwyl Syr,- Yohydig amaer yn ol, bam yc dyoddef oddiwrth anwyd a ohrygni yn yr adeg y cymhellwydfl gan wahanol dystiofaethau I roJ prawf 1eh meddyginiaeth werthfewr a rhin- weddel, a adnabyddir wrth yr enw Fatent Bal. aam of Honey." Frynais gostrelaid o hono, def- nyddiais ef, ao ni ohefais aohos i adifarhau Gwnaeth i mi 188 mawr, a dywedaf wrth ereili fyddo yn dyoddef felly, dos a gwna yr un modd. Yr eiddooh yn aerohog.-RBY. J. BVAlU, Tre. alaw, Rhondda. Ar worth mewn oostrelau, Is. Ho. a la. 9<L, gan bob Fferyllydd. Darpareaig yn onlg gaa D. WILLIAMS, Fferyllydd, G«dlffl £ Aberdar. MEDDYGINIAETH LYSIEUOL. DARGANFYDDIAD NEWYDD. WITJAIA MSIS COMPOUND CASTOR OIL PILLS. Diaagenrhaid yw dweyd fod Oaator Oi l wedi bod am ganrifoedd y feddva- iniaeth ryddhaol oreu sydd hyd rm» wedi ei chael allan. Mae Feleni Wil- liamsyn cael ei gwneud o'r UyaeuyQ Castor, yn gymysgedig ag amryw o'r pnl lysiau a gydnabyddir y ieddy^Of ueth oreu i buro y gwaed, felly mae y Pelew hyn yn tra rhagori ar dton a gear o r llysieuyn Castor ei hunan. Maent 9 feddyginiaeth oreu allan, nid yn nniaS buro y gwaed, ond hefyd erdadWeidaip pob math 0 gornwydion, olwyfao, ao ysfa yn y cnawd. Maent yn feddvirin^ iaeth ryfeddol hefyd i leddh anWldS au yr afu, Uosgfa yn y cylla, our yn • pcQi ae 1 symud ymaith wynt, johwym tadau, onriad y gajon, y ml* »'r araveL POW yn y oefn, dwfr atalfad, munol yn y genau, a theimlad • orlawn. der ar ol bwyta. Maent hefyd yn yguuaeth anmhrisiadwy i fenywod, nuB eu bod yr an yn eu heffeithiau a Chartor Oil, ond yn tra rhagori arno, ao llawer hawddaeh i'w oymeryd. MtmS SgwelAredu mor esmwyth a diboenS y gellir eu gymeryd gyda dyogdinU pan bawb. Drwy hyny, gellir euhysfcfrt led» *^d yn unig y feddyginiaeth oreu at- yr annwylderau uchod, ond yn rrnftnlhiT anmhrisiadwy i'r oyhoedd. ^YSTlbLAETH. Anwyl Svr.Bum yn gla £ Uwerotm*. gan f Bile (bilious oomplaint), a teaiddk yr oeddwn yn aHuog i sefyll arfy nhratifl gan y poen a'r ysgafnder yn fy mheS a phoen mawr yn y oefn. PiynMsftroh, aid 0 WILLIAMS'S Caster Oil Pilla* ac jt gorphen. Ydwyf, &c., JAJOSS IiLBWIIKiK Tanardy, Carmarthen. Drwy gymeryd eioh Oompound Castor OH jyfa mi gefais wellhad buaa. Yr oeddwn yn methu eerdded cam braidd, ac yn methu eisfeld o her- wydd y Piles, poen yn rhan iselaf y cefn, our yn y pen, a'r cluntau yu wan. Hef d, trwy irymefM yr un Fills oefais lwyr wetthtrf oddiwrth r Gravel, yr hwn oedd yn fy mMno yn barhau, Dylai pawb wybod am y feddygiui »eth hon. " Mrs. THOMAS. Trecynon. Br dyogelwoh, ooflwoh fod stamp y llywodr^ aeth ar bob blyohaid: fceb hyny, nl fydd ya gywfr. Arwwtt mewn blychau la. l|o. jjr na ni bob fferyllydd, neu drwy y post oddiwrth y par. ohaaog am 16 stamp. w Ferohenog: D. WILLIAMS, Disi»nsing Chemist Gadlys, Aberdare. Fwysig J Gleiflon. — Anfoaa D. WQHama Chemist, fto., ddwfr oleifion i'w analrslovB iyddiol, 1 Dr Stales, Cyn wil. -¡ _1.' f i
ALLTWEN. Y mae cymdeithas newydd wedi ei sefydlu yn yr Alltweo, enw yr hon ydyw Eisteddfa y Gwatwarwyr. Mae yr aelod- au yn cyfarfod ddwy neu dair gwaith yr wythnos, a'r dyben o hyny yw gwatwar crefyddwyr yn canu a gweddio, &c. Y mae hyny yn beth sobr, gan fed rhai o'r cyfryw yn bIant i grefyddwyr. DIKWEST.—Nos Ian, yr 21ain cynfisol, traddodwyddarlith ar y testyn uchod gan y Parch. John Rogers, Penbre, yn nghapel Annibynol yr Alltwen. Cymerwyd y gadair gan Mr. Ed ward Edwards, Pont- ardawe. Daeth cynulliad lluosog yn nghyd, a gwrandawiad astud o'r dechreu i'r diwedd. UN O'R TEULU.
ENGLYN MILWR I RWSIA A THRWRCI,
ENGLYN MILWR I RWSIA A THRWRCI, Yr hen Rws gododd ei fwsged-a ayth Y saethodd ei fwled I hen Dwro oedd yn daroed.