Rheolau ar ddatgysylltu cyflenwad ynni a mesuryddion rhagdalu | Ofgem
O bryd i'w gilydd mae llawer o bobl yn cael anhawster talu eu biliau. Os ydych yn mynd i ddyled gyda'ch cyflenwr nwy neu drydan mae'n bwysig iawn eich bod yn mynd i'r afael â'r broblem.
Os byddwch chi'n gadael i'ch biliau ynni gronni, mae risg y byddwch yn cael eich datgysylltu yn y pen draw - gan eich cyflenwr ynni. Rydym yn esbonio'r rheolau, yr hyn a fydd yn digwydd os byddwch yn cael eich datgysylltu a'r help sydd ar gael i chi gael eich cysylltu eto.
Dyled a mesuryddion rhagdalu
Os nad ydych yn ymgysylltu â'ch cyflenwr ynglŷn â dyled a bod 28 diwrnod yn mynd heibio, gall gysylltu â chi ynglŷn â'r posibilrwydd o ddatgysylltu eich cyflenwad ynni.
Mae'n rhaid i'ch cyflenwr roi cyfle i chi ad-dalu'r arian sy'n ddyledus gennych drwy gynllun dalu cyn eich datgysylltu. Mae'n rhaid i'r cynllun ystyried eich sefyllfa ariannol a'ch gallu i dalu. Mae'n bosibl ad-dalu dyledion dros nifer o fisoedd ar yr un pryd â pharhau i dalu am eich defnydd presennol o ynni.
Anaml y caiff cwsmeriaid eu datgysylltu. Fel arfer bydd eich cyflenwr yn gofyn am gael gosod mesurydd rhagdalu, sydd hefyd yn cael ei alw'n fesurydd 'cerdyn allwedd' neu 'daleb', yn eich cartref. Mae'n gweithio mewn ffordd debyg i ffôn symudol talu wrth ddefnyddio. Nid oes rhaid i chi gael un os nad ydych yn dymuno. Gofynnwch i'ch cyflenwr am eich opsiynau.Cewch ragor o wybodaeth yn Deall eich mesurydd ynni.
Os nad ydych yn ymgysylltu â'ch cyflenwr ynni er mwyn cytuno ar ffordd o ad-dalu'r ddyled, neu'n methu â chadw at gynllun dalu cytûn, gall hefyd osod mesurydd rhagdalu dan warant er mwyn adennill yr arian sy'n ddyledus gennych. Dim ond yn niffyg popeth arall y gall wneud hyn ac mae'n rhaid i'r cyflenwr anfon hysbysiad atoch yn dweud ei fod yn gwneud cais i'r llys.
Pwy na all gael ei ddatgysylltu?
Os ydych yn wynebu cael eich datgysylltu, mae rheolau llym o ran pwy a all gallu gael ei ddatgysylltu.
Os ydych yn gymwys ar gyfer y Gofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth
Gwaherddir cyflenwyr rhag datgysylltu safle lle bo cwsmer yn gymwys ar gyfer y Gofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth yn ystod misoedd y gaeaf (1 Hydref - 31 Mawrth). Rydych yn gymwys ar gyfer y Gofrestr Gwasanaethau â Blaenoriaeth os ydych:
yn bensiynwr
yn anabl neu os oes gennych salwch cronig
â nam ar eu clyw neu ar eich golwg.
Os ydych yn ddefnyddiwr 'Rhwyd Ddiogelwch' mewn sefyllfa fregus
Mae llawer o gyflenwyr hefyd wedi cytuno i Rwyd Ddiogelwch, sef addewid i beidio byth â datgysylltu cwsmer mewn sefyllfa fregus ar unrhyw adeg o'r flwyddyn yn ymwybodol.
Mae hyn yn amddiffyn cwsmeriaid mewn sefyllfa fregus ymhellach. Yn yr achos hwn, gall cwsmeriaid mewn sefyllfa fregus fod yn rhai na allent ddiogelu eu lles personol eu hunain na lles personol aelodau eraill o'r aelwyd o ganlyniad i:
oedran (megis pobl ifanc yn y cartref)
ansicrwydd ariannol difrifol.
Os ydych yn fethdalwr neu os oes arian arnoch i gyflenwr ynni blaenorol
Ni ellir eich datgysylltu:
os oes arnoch arian i gyflenwr blaenorol
os ydych yn fethdalwr a bod y ddyled yn ymwneud â chyfnod cyn i chi fynd yn fethdalwr
os nad yw'r ddyled yn ymwneud â'r nwy neu'r trydan rydych wedi'i ddefnyddio ond am ryw wasanaeth neu declyn arall rydych wedi'i brynu gan eich cyflenwr.
Os ydych o'r farn na ddylech gael eich datgysylltu, cysylltwch â'ch cyflenwr i roi gwybod iddo. Os nad ydych yn fodlon ar ei ymateb, dilynwch ei broses gwyno a gwnewch gwyn.
Cael help i ad-dalu dyled er mwyn osgoi cael eich datgysylltu
Mae help penodol ar gael i bobl sy'n wynebu cael eu datgysylltu neu sydd wedi cael eu datgysylltu:
Llinell gymorth Cyngor ar Bopeth i ddefnyddwyr (open another website) - gall gyfeirio eich achos at yr Uned Help Ychwanegol a all negodi â'ch cyflenwr ar eich rhan.
Home Energy Scotland (opens another website) - yn yr Alban
Rhaglen Nyth Cartrefi Clyd (open another website) - yng Nghymru
Edrychwch ar yr Adnodd Cyfrifo Grantiau ar GOV.UK.
Mae rhagor o gymorth ar gael yn ein hadran ar Gyda phwy y dylid cysylltu os bydd yn anodd talu eich bil ynni.
Tanwydd Uniongyrchol
Efallai y bydd yn bosibl ad-dalu'r ddyled drwy gynllun o'r enw Tanwydd Uniongyrchol. Rydych yn gymwys ar gyfer y cynllun hwn os ydych yn cael:
credydau pensiwn
Drwy Danwydd Uniongyrchol, caiff swm penodol ei didynnu'n awtomatig bob wythnos o'ch budd-daliadau a'i dalu'n uniongyrchol i'ch cyflenwr ynni. Bydd hyn yn talu am eich defnydd presennol o danwydd a hefyd yn ad-dalu rhywfaint o'ch dyled.
Ceir rhagor o wybodaeth ar GOV.UK: Help i dalu eich biliau gan ddefnyddio eich buddiannau (open another website)
Ailgysylltu
I gael eich ailgysylltu ar ôl datgysylltiad, cysylltwch â'ch cyflenwr. Mae'n bosibl y codir tâl neu ffi arnoch. Bydd eich cyflenwr yn eu hesbonio i chi.
Os ydych yn cael eich datgysylltu dros dro o ganlyniad i doriad pŵer, ffoniwch y llinell 105 toriad pŵer am ddim neu ewch i PowerCut105.com. Mae'n bosibl y byddwch yn gallu hawlio iawndal oddi wrth eich gweithredwr rhwydwaith o dan y Safonau Gwarantedig.
Gweler Toriadau yn y cyflenwad: Cymorth ac iawndal o dan y Safonau Gwarantedig.
Diogelwch i ddefnyddwyr
Mae Ofgem yn gweithio i wneud newidiadau i ddiogelu defnyddwyr rhag wynebu rhagor o ddyledion a chaledi ariannol o ganlyniad i osod mesuryddion rhagdalu dan warant. O dan y rheolau cyfredol, gall cyflenwyr godi ffioedd arnoch am osod dan warant. Gall y costau, a all gynnwys costau llys, amrywio rhwng £200 a £900. Rydym yn ymgynghori ynglŷn â chynlluniau i bennu terfyn ar ffioedd gwarant ar £100 neu £150 i bob cwsmer.
Rydym hefyd yn bwriadu gwahardd taliadau gwarant yn gyfan gwbl, a gosodiadau mewn rhai achosion, i'r cwsmeriaid sydd fwyaf agored i niwed. Mae hyn yn cynnwys pobl sy'n wynebu caledi ariannol, a phobl â phroblemau iechyd corfforol ac iechyd meddwl ac anawsterau dysgu.
Cofiwch, os ydych chi'n wynebu cael eich datgysylltu, mae'n bwysig gweithredu ar unwaith a cheisio dod i gytundeb ariannol sy'n dderbyniol i chi a'ch cyflenwr.