Gallai toddi eira yn rhannol helpu newid yn yr hinsawdd | Meteoroleg Rhwydwaith
Mae yna lawer o newidynnau sy'n effeithio ar gynhesu byd-eang a newid yn yr hinsawdd. Weithiau mae ffenomenau sy'n cyfrannu at gynnydd mewn effeithiau negyddol, ond ar adegau eraill, mae digwyddiadau'n digwydd sy'n cyfrannu at ei wella.
Er bod tymereddau cynyddol a achosir gan gynhesu byd-eang yn achosi i eira tymhorol doddi cyn y gwanwyn, mae hyn yn caniatáu gall coedwigoedd boreal amsugno mwy o garbon deuocsid o'r awyrgylch. Sut mae hyn yn digwydd?
1 Toddi eira
2 Astudiaethau amsugno CO2
Mae cynhesu byd-eang yn bennaf oherwydd amsugno gwres gan y carbon deuocsid a allyrrir gan weithredoedd dynol. Llosgi olew, glo a nwy naturiol maent yn cynhyrchu allyriadau nwyon tŷ gwydr sy'n cynyddu tymheredd y blaned, ac mae hyn yn achosi i'r eira doddi cyn ei amser. Wrth i hinsawdd y byd newid, mae rhai prosesau'n cyflymu fel toddi'r capiau iâ pegynol, lefelau'r môr yn codi a chynnydd yn amlder digwyddiadau tywydd eithafol.
Er mwyn gwybod union grynodiad carbon deuocsid yn yr atmosffer, rhaid sicrhau cydbwysedd rhwng yr hyn sy'n cael ei ollwng a'i amsugno gan blanhigion yn y broses ffotosynthesis a sinciau eraill o CO2 yn y cefnforoedd.
LGelwir coedwigoedd boreal yn sinciau pwysig ar gyfer CO2, ond maent yn dibynnu'n llwyr ar faint o eira sydd ganddynt, gan ei fod yn ffactor sy'n pennu amsugno CO2. Po fwyaf o eira sydd ganddyn nhw, y lleiaf o CO2 y byddan nhw'n ei amsugno, er eu bod hefyd yn adlewyrchu mwy o wres.
Astudiaethau amsugno CO2
Er mwyn helpu i feintioli newidiadau yn y defnydd o garbon, Prosiect GlobSnow ESA yn defnyddio data lloeren i gynhyrchu mapiau gorchudd eira dyddiol ar gyfer Hemisffer y Gogledd cyfan rhwng 1979 a 2015.
Mae dechrau twf planhigion mewn coedwigoedd boreal yn dod yn ei flaen tua wyth diwrnod ar gyfartaledd yn y 36 mlynedd diwethaf. Mae hyn yn arwain at y llystyfiant yn gallu cadw mwy o CO2 unwaith y bydd yr eira'n toddi. Darganfuwyd hyn gan dîm o wyddonwyr sy'n arbenigo mewn hinsawdd a synhwyro o bell, dan arweiniad Sefydliad Meteorolegol y Ffindir.
Pan fyddant yn cael y wybodaeth hon, maent yn ei chyfuno â chyfnewid carbon deuocsid rhwng ecosystemau a'r awyrgylch yng nghoedwigoedd y Ffindir, Sweden, Rwsia a Chanada. Ar ôl iddynt wneud hyn, llwyddodd y tîm i ddarganfod bod y cynnydd a ragwelir yn y gwanwyn wedi achosi cadw 3,7% yn fwy o CO2 nag o'r blaen. Mae hyn yn cyfrannu at liniaru allyriadau CO2 yn yr atmosffer a achosir gan fodau dynol.
Yn ogystal, un arall o'r darganfyddiadau a wnaed gan y tîm hwn yw bod y gwahaniaeth yng nghyflymiad y gwanwyn yn digwydd mewn ffordd fwy amlwg yng nghoedwigoedd Ewrasia, fel bod amsugno CO2 yn yr ardaloedd hyn yn dyblu o'i gymharu â'r coedwigoedd Americanwyr.
"Mae data lloeren wedi chwarae rhan hanfodol wrth ddarparu gwybodaeth am amrywioldeb y cylch carbon. Trwy gyfuno gwybodaeth loeren a daearol, rydym wedi gallu trosi arsylwadau o doddi eira yn wybodaeth o safon uwch ar weithgaredd ffotosynthetig y gwanwyn ac amsugno carbon, "meddai'r Athro Jouni Pulliainen, a arweiniodd y tîm o ymchwilwyr yn y Sefydliad Meteorolegol. Ffinneg.
Defnyddir y canlyniadau a gafwyd yn yr ymchwiliadau hyn i wella modelau hinsawdd ac i ragfynegi ynghylch cynhesu byd-eang. Gan fod gan wyddonwyr fwy o wybodaeth am weithrediad ecosystemau a'u cyfnewid mater ac egni gyda'r awyrgylch, y gorau yw'r modelau darogan y byddant yn paratoi ar gyfer y senarios newid hinsawdd newydd sy'n ein disgwyl.
Mae'n bwysig amsugno gwybodaeth er mwyn creu polisïau sy'n ein helpu i liniaru newid yn yr hinsawdd neu addasu i'w effeithiau negyddol lluosog ar gymdeithas. Mae'r astudiaeth hon yn cynrychioli datblygiad arloesol ym maes amsugno CO2.
Llwybr llawn i'r erthygl: Meteoroleg Rhwydwaith » Meteoroleg » Gwyddoniaeth » Gallai toddi eira yn rhannol helpu newid yn yr hinsawdd