Astudiaeth Achos: Bwrsar Ysgol - Ivy
Dwi'n gyfrifol am holl reolaeth ariannol yr ysgol: gan baratoi cyllideb, ei chyflwyno i'r llywodraethwyr ac wedyn rheoli'r holl broses i sicrhau bod y gyllideb yn cael ei defnyddio'n effeithiol.
Dwi'n rheoli'r adeilad, felly dwi'n gyfrifol am yr holl iechyd a diogelwch a strwythur yr adeilad gan gynnwys cynnal a chadw, contractau ac atgyweiriadau.
Fi yw'r rheolwr systemau hefyd, sy'n golygu fy mod i'n gyfrifol am systemau gwybodaeth yr ysgol a data'r disgyblion. Ac yn hynny, rhaid i mi sicrhau bod yr ysgol yn cael ei rhedeg yn effeithiol gyda'r adnoddau sydd gennym ni.
Mae eithaf dipyn o fwrsariaid dim ond yn gyfrifol am reolaeth ariannol yn eu hysgolion ond, yn yr ysgol hon, dwi'n gyfrifol hefyd am reoli AD (adnoddau dynol) ac mae hynny'n cynnwys datblygu staff cefnogol a chyfrifoldebau amrywiol eraill mewn AD fel cysylltiadau gweithwyr a rheoli absenoldeb. Felly mae elfen AD gryf i'r swydd hefyd.
Cyn mynd i'r swydd bwrsar, roeddwn i'n rheolwr AD (adnoddau dynol) i ddau sefydliad mawr iawn a dwi'n hyfforddwr cymwysedig hefyd.
Ond yr hyn a wnaeth i mi wneud cais am y swydd yw fy mod wir yn mwynhau sicrhau bod cyllid yn cyfateb i'r gofynion adnoddau ac mewn ysgol, wrth fod yn fwrsar, dyna'r union beth mae'n rhaid i chi ei wneud drwy'r amser: sicrhau bod y cyllidebau yn mantoli. Felly, dwi'n cael gwefr o hynny a dyna oedd wedi fy nenu i'r swydd.
Rydych chi'n bendant angen amynedd oherwydd mae pethau'n newid drwy'r amser. Dwi'n meddwl bod angen i chi hefyd gael, dim o reidrwydd cefndir cyfrifyddu, ond awydd i weithio gyda ffigurau. Hefyd, rhaid i chi fod awydd gweithio gyda TG oherwydd mae'r swydd wedi newid o fod â chefndir papur i gefndir TG a heb yr awydd hwnnw byddech chi wir yn ei chael hi'n anodd ymdopi yn y swydd.
Rhaid i chi allu gyrru ymlaen yn dda gyda phobl a gallu delio ag unrhyw beth wrth iddo godi, oherwydd mae pethau wir yn codi mewn ysgolion, does dim deuddydd yr un fath. Rhaid i chi allu addasu a gallu rheoli newid yn gyflym iawn iawn. Dwi'n meddwl eleni ein bod wedi cael 102 o newidiadau yn y ffordd mae'r ysgol yn cael ei rhedeg, felly rhaid i chi allu croesawu newid.
Felly rydych chi angen amynedd, a gallu delio â phobl yn deg ac yn gyfartal iawn oherwydd mae gennym ni eithaf dipyn o staff ac mae rhyw wrthdaro drwy'r amser.
Dwi'n meddwl yn yr oes sydd ohoni mai busnesau ydy ysgolion. O fod yn fwrsar, gallech chi'n sicr symud i swyddogaeth pennaeth cynorthwyol oherwydd mae llawer o swyddogaethau dirprwy benaethiaid a phenaethiaid nawr yn gallu cael eu gwneud yn glir gan y bwrsar.
Yn sicr, mae yna elfen hyfforddi yn y swydd, felly gallech chi ddefnyddio'r sgiliau hyfforddi a datblygu pobl a rheoli perfformiad mewn unrhyw swydd reoli. Byddai modd i lawer o'r gwaith dwi'n ei wneud nawr gael ei drosglwyddo i swyddogaeth reoli y tu allan i'r sector penodol hwn.
Mae'r newidiadau sy'n digwydd ar hyn o bryd, yn enwedig i fwrsariaid, yn ymwneud â chymhwyster rheolwyr busnes ysgolion ac mae hynny'n golygu ysgwyddo llawer mwy o gyfrifoldeb gan y pennaeth, felly mae hynny'n newid enfawr i fwrsariaid.
Dyna pam fy mod ar y funud yn ysgwyddo'r cyfrifoldebau am AD, yr adeiladau, agweddau iechyd a diogelwch yr ysgol, ysgrifennu rhai polisïau, felly mae swyddogaeth y bwrsar wir yn newid ac mae hynny er gwell oherwydd rydyn ni'n cymryd llawer o gyfrifoldebau gan y pennaeth.
A dwi'n meddwl bod hynny'n mynd i ddigwydd ar draws y wlad i gyd, gan fod y llywodraeth yn ariannu'r Dystysgrif Rheoli Busnes Ysgolion ac mae ysgolion yn gallu hyfforddi eu bwrsariaid am ddim.
Hefyd, oherwydd y newidiadau technolegol ar hyn o bryd, mae llawer o waith dysgu i'w wneud. Rydyn ni wedi mynd o sefyllfa lle'r oedd yr holl waith cyfrifyddu'n cael ei wneud mewn llyfr glas i wneud y cyfan ar systemau cyfrifiadurol ac mae llawer o wybodaeth yn cael ei hanfon yn uniongyrchol at y llywodraeth. Felly mae llawer o newidiadau technolegol ac rydyn ni'n canolbwyntio mwy ar TG nag ar bapur. Mae llawer o newidiadau cadarnhaol ar y gweill y dylai pobl fod yn eu croesawu.
Y sialens fwyaf yw'r newidiadau cyson a bod yn ymwybodol o'r wybodaeth ddiweddaraf. Bob wythnos, bydd yna rywbeth newydd mae angen i mi ei ddysgu.
Un arall o'r sialensiau dwi'n eu hwynebu bob dydd yw sicrhau bod y gyllideb yn effeithiol. Byddai'n wir dweud bod cyllidebau ysgolion yn dynn iawn, felly er mwyn iddi fod yn effeithiol, rhaid rheoli cyllideb yn dda iawn a'i chyflwyno'n dda, ac mae hynny'n gallu achosi cur pen bob dydd. Mae angen mwy ar yr ysgol a dydy'r adnoddau ddim gennym ni i gyflawni ein gofynion, ond mae'n dal yn lle cadarnhaol.
Byddwn i'n dweud yn y rhan fwyaf o ysgolion bod bwrsariaid yn aros am gyfnod hir. Felly fydd cyfleoedd ddim ond yn codi os bydd rhywun yn gadael y dref neu os ydyn nhw wedi cael dyrchafiad ac wedi symud ymlaen i ysgol wahanol.
Does dim llawer o swyddi gwag a phan fydd swydd wag yn codi, mae'n eithriadol o gystadleuol. Y rheswm am hynny yw bod y disgwyliadau ar ysgolion yn newid. Dydy'r swydd ddim yn un lle mae pob yn meddwl, "mae'n cyd-fynd â ffordd o fyw fy mhlant." Mae'n swydd mewn byd busnes. Felly dydy hon ddim yn swydd 'rhoi plaster ar bobl a gofalu amdanyn nhw'. Mae hi'n swydd brysur iawn.
Ond mae pobl yn aros yn swydd am gyfnod hir iawn. Unwaith rydych chi yno, rydych chi'n gwirioni. Felly mae'n gallu bod yn eithaf anodd i cael swydd o'r math yma.
Elfen annisgwyl y gwaith. Mae'n sialens bob dydd pan fyddwch chi'n cerdded i mewn i'r ysgol. Bod gyda'r plant, bod gyda'r staff, gwybod fy mod i'n gwneud cyfraniad cadarnhaol i les yr ysgol. Dwi wrth fy modd gyda'r swydd. Mae hi'n rhoi gwefr i mi.
Byddwn i'n argymell y gwaith i unrhyw un sy'n hoffi sialens yn eu bywyd. Dydy hon ddim yn swydd lle gallwch eistedd yn ôl. Mae'n eich cadw chi ar flaenau bysedd eich traed, felly dwi'n dysgu drwy'r amser. Mae hi'n swydd hollol fendigedig.
Mewn gwirionedd, yr unig beth fyddwn i'n ei ddweud dydw i ddim yn ei hoffi yw'r rhwystredigaeth o beidio â chael digon o arian i ddatblygu'r ysgol yn y ffordd byddem ni'n hoffi ei datblygu oherwydd bob blwyddyn rhaid i ni wneud y tro, ond byddai'n brafiach cael yr adnoddau i allu symud yr ysgol yn ei blaen yn sylweddol.
Yn fy swydd bresennol, dwi'n cael fy ngalw yn fwrsar, ond byddwn i'n hoffi ehangu hynny i fod yn swydd rheoli busnes ysgol, er mwyn i mi allu cefnogi datblygiad yr ysgol.
Dydy hynny ddim bob tro'n bosibl mewn ysgol gynradd a dwi'n gallu cydnabod hynny, felly mae'n debyg y byddai uchelgais y tu allan i fy swydd bresennol yn golygu symud i ysgol uwchradd neu goleg addysg bellach, lle mae swydd rheolwr busnes ysgol yn cael ei chydnabod yn well.
Ond, byddwn i'n hoffi swydd rheolwr busnes ysgol mewn ysgol gynradd hefyd oherwydd dwi'n meddwl bod gan hynny llawer mwy o werth oherwydd mae'r pennaeth o dan lawer o straen ac yn gorfod delio â nifer o dasgau beunyddiol diflas. Felly mae gen i uchelgais yn fy swydd bresennol a'r tu allan hefyd.
Byddwn i'n sicr yn eu cynghori i gadw llygad ar bopeth sy'n digwydd ym myd addysg ar hyn o bryd, oherwydd mae'r hyn sy'n digwydd ar lefel y llywodraeth yn effeithio ar yr ysgol. Mewn cyfweliad, byddai ysgolion yn fwy cadarnhaol am rywun sydd wedi cadw llygad ar newidiadau addysgol ac ariannol a'r hyn mae'r llywodraeth yn gobeithio ei wneud gyda safonau dros y tair blynedd nesaf.
Mae hi'n werth siarad â rhywun sydd eisoes yn rheolwr busnes ysgolion neu'n fwrsar i sicrhau eu bod yn deall y straen a'r sialensiau yn y swydd honno, oherwydd ei bod wedi newid yn ddramatig.
Dim ond ers pum mlynedd dwi wedi bod yn fy swydd ac mae'r hyn roeddwn i'n ei wneud bum mlynedd yn ôl a'r hyn dwi'n ei wneud nawr yn hollol wahanol. Felly dwi'n meddwl bod angen i bobl gael gwybod gan unigolyn sydd eisoes yn y swydd beth mae'r swydd yn ei olygu cyn iddyn nhw ddechrau gwneud ceisiadau.
Cwrdd â'r gofalwr a thrafod unrhyw faterion sydd wedi codi. Sicrhau bod yr adeilad yn cydymffurfio ag iechyd a diogelwch a'i fod yn addas ar gyfer y myfyrwyr a'r staff.
Cwrdd â'r technegydd TG a gosod y blaenoriaethau ar gyfer y diwrnod/wythnos. Trafod unrhyw faterion TG sydd wedi datblygu a chwilio am ateb.
Gwneud gweithdrefnau ariannol: archebu adnoddau, talu anfonebau, bancio incwm. Gwirio'r cyfrif banc. Sicrhau bod ffigurau'r ysgol yn cyd-fynd â gwybodaeth yr awdurdod lleol.
Gwneud dyletswydd cymorth cyntaf a cheisio cael rhywfaint o ginio.
Gwneud unrhyw waith prosiect sy'n ymwneud â datblygu'r adeilad a chael trafodaethau gyda chyflenwyr. Gwneud pob diweddariad personél a sicrhau bod y data ar y systemau rheoli yn lân ac o ansawdd rhagorol. Trafod â'r pennaeth a'r uwch dîm rheoli unrhyw faterion sy'n ymwneud â'r gyllideb neu gynlluniau sydd ar y gweill.
Cofiwch fod pob diwrnod yn wahanol, felly mae'r diwrnodau'n gallu bod yn wahanol iawn i'r enghraifft hon.