Kể từ năm 1945, đã có rất nhiều cơ hội để chứng minh rằng ưu thế về vật chất trong chiến tranh là không đủ nếu thiếu đi ý chí chiến đấu. Ở Algeria, Việt Nam và Afghanistan, cán cân sức mạnh kinh tế và quân sự nghiêng hẳn về phía Pháp, Hoa Kỳ và Liên Xô, nhưng ý chí chiến thắng đã dần bị xói mòn. Quân đội trở nên sa sút tinh thần và tàn bạo. Ngay cả một giải pháp chính trị cũng bị bỏ rơi. Trong cả ba trường hợp, cường quốc lớn hơn đều rút lui. Chiến tranh thế giới thứ hai là một cuộc xung đột hoàn toàn khác, nhưng ý chí chiến thắng cũng quan trọng không kém - thực sự nó còn quan trọng hơn. Cuộc chiến được người dân nhìn nhận là cuộc chiến liên quan đến sự sống và cái chết của cả cộng đồng chứ không chỉ riêng lực lượng chiến đấu của họ. Một nhà quan sát người Mỹ đã viết vào năm 1939, đó là những vấn đề 'đáng để chết'. Ông tiếp tục, 'nếu ý chí hủy diệt chiến thắng, thì quyết tâm bảo vệ nền văn minh của chúng ta phải trở nên kiên định hơn... lòng dũng cảm của chúng ta phải dâng cao'. Những từ như 'ý chí' và 'lòng dũng cảm' rất khó để các nhà sử học sử dụng như những công cụ phân tích lạnh lùng. Chúng không thể được định lượng; chúng khó nắm bắt về định nghĩa; chúng là sản phẩm của một ngôn ngữ đạo đức bị nghi ngờ một cách hoài nghi ngày nay, thậm chí bị ảnh hưởng bởi sự liên kết của nó với những lời hùng biện của chủ nghĩa phát xít. Các nhà lãnh đạo Đức và Nhật Bản tin rằng sức mạnh tinh thần của binh sĩ và công nhân của họ bằng cách nào đó có thể bù đắp cho sự thua kém về kỹ thuật của họ. Khi được hỏi sau chiến tranh tại sao Nhật Bản thua, một sĩ quan hải quân cấp cao đã trả lời rằng người Nhật 'thiếu tinh thần, tinh thần quân đội yếu kém...' và đặt lời giải thích này lên trên bất kỳ nguyên nhân vật chất nào. Ở Đức, niềm tin rằng sức mạnh tinh thần hay ý chí có giá trị hơn nhiều so với việc cung cấp vũ khí dồi dào không chỉ giới hạn ở Hitler, mặc dù chắc chắn đó là yếu tố trung tâm trong cách ông nhìn thế giới. Điều trớ trêu là tham vọng áp đặt ý chí của mình lên người khác của Hitler có lẽ đã góp phần lớn hơn bất kỳ điều gì khác để đảm bảo rằng ý chí chiến thắng của kẻ thù của hắn càng cháy sáng hơn. Các nước Đồng minh không có gì khác ngoài mong muốn cơ bản là đập tan chủ nghĩa Hitler và chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản và sử dụng bất kỳ loại vũ khí nào để đạt được điều đó. Động lực nguyên thủy cho chiến thắng bằng mọi giá đã nuôi dưỡng sức mạnh chiến đấu của Đồng minh và xoa dịu cơn khát báo thù. Họ chiến đấu không chỉ vì tổng nguồn lực của họ cộng lại thành chiến thắng, mà bởi vì họ muốn chiến thắng và chắc chắn rằng lý tưởng của họ là chính nghĩa. Các nước Đồng minh đã thắng Thế chiến thứ hai bởi vì họ đã biến sức mạnh kinh tế của mình thành sức mạnh chiến đấu hiệu quả và biến năng lượng tinh thần của người dân thành ý chí chiến thắng hiệu quả. Việc huy động các nguồn lực quốc gia theo nghĩa rộng này chưa bao giờ hoạt động một cách hoàn hảo, nhưng đã hoạt động đủ hiệu quả để giành chiến thắng. Giàu có về vật chất, nhưng bị chia rẽ, mất tinh thần và lãnh đạo kém cỏi, liên minh Đồng minh sẽ thua cuộc chiến, cho dù phe Trục có tham vọng đến đâu, cho dù quan điểm đạo đức của họ có sai lầm đến đâu. Cuộc chiến đã đặt ra những yêu cầu đặc biệt đối với các dân tộc Đồng minh. Nửa thế kỷ sau, mức độ tàn ác, hủy diệt và hy sinh mà nó gây ra thật khó có thể hiểu được, chứ đừng nói đến việc khôi phục lại. Năm mươi năm an ninh và thịnh vượng đã mở ra một khoảng cách giữa thời đại của chúng ta và thời đại khủng hoảng và bạo lực đã đẩy thế giới vào chiến tranh. Mặc dù từ góc độ ngày nay, chiến thắng của Đồng minh có vẻ như là điều tất yếu, nhưng cuộc xung đột đã ở thế ngàn cân treo sợi tóc vào những năm giữa của cuộc chiến. Giai đoạn này chắc chắn phải được xếp hạng là bước ngoặt quan trọng nhất trong lịch sử của thời kỳ cận đại.