Ha re na tsela e potlakang ya mathata a ho tingwa ha motlakase ka sepheo sa ho o baballa, leha ho le jwalo,  ho na le tema e seng e kgathilwe

Mabaka a a utlwahala a etsang hore setjhaba se fele pelo.
Dikgwebo le malapa a ile a timelwa motlakase nako e ka finyellang dihoreng tse nne ka bonako jwalo ka ha Eskom e ile ya tlameha ho thakgola lenaneo la ho tingwa hona ha motlakase ka sepheo sa o ho baballa ka lebaka la mathata a yona a ho fehla motlakase.
Ho tingwa hona ha motlakase, ke mathata a maholo. Maemo ana a phatsamisa setjhaba ka kakaretso ho tloha ho tsa thuto, tshireletso ya setjhaba ho isa ho tsa bophelo bo botle. Dikgwebo tse kgolo le tse nyane, kaofela ha tsona di lahlehelwa ke phaello mme mathata a motlakase a na le kgahlamelo e mpe kahong botjha ya moruo wa rona.
Batho ba lahlile tshepo hore dintho di ka fetoha, mme ha ba bone mathata ana a tla phakisa ho fela.
Leha mathata ana a ho tingwa ha motlakase a ntse a tswela pele, empa re tla meha ho ba le mokgwa wa ho rarolla mathat ana a motlakase. Ho teng kgatelopele e bonahalang ho kengweng tshebetsong ha mehato eo ke neng ke e phatlalatse ka Phupu, leha phapang ya teng e so ka e bonahala.
Jwalo ka ha Eskom e sa ntsaneng e sebedisa tsela e sa tshepahaleng ya ho fehla motlakase ka tshebediso ya mashala, re ke se be le tharollo e potlakang ya ho tingwa hona ha motlakase.
Ke tsona ditaba tse bosula ka maemo ao re leng ho ona, a qadileng nakong e telele e fetileng.
Maikemisetso a rona a ha jwale ke ho etsa hore ho tingwa hona ha motlakase ho se ke ha etsahala kga fetsa ka hore re shebane le mathata a ho robeha ha metjhini e fehlang motla kase.
Ana ke mathata a maholo ha re sheba metjhini ena hore e se e sebeditse dilemo tse kae, le hore e ne e sa lokiswe ka nako e tshwa netseng nakong e fetileng.
Ha jwale, Eskom e leka ho etsa hore metjhini ena ya yona e sebetse hantle ho fihlela ditsi tse ntjha tse fehlang motlakase di qala ho sebetsa.
E boetse hape e shebana le mathata a ho thothwa ha mashala, ho kenyeletsa le ho buisana le Transnet hore e be bona ba thothang mashala ho tloha merafong ya ona ho ya ditsing tse fehlang motlakase. Eskom e boetse e rarolla taba ya mashala a boleng bo tlase, e leng ona ka dinako tse ding a etsang hore metjhini ya bona e robehe. Ho kgutli sitswe le batho ba nang le boiphihlelo tsamaisong ya ditsi tse fehlang motlakase ba neng ba se ba tsamaile Eskom hore ba tlo thusa.
Ho leka ho rarolla mathata a tokiso ya metjhini, Eskom e fetola tsela ya ho lokisa metjhini ka ho sebedisa baetsi ba yona ha e robehile ho ena le ho nna e sebedisa batho ba bang.
Tsela e nngwe e potlakang ho rarolleng mathata ana a motlakase e bile hore ho tloha ka Phupu, Eskom e qadile ho reka motlakase wa tshohanyetso. Bekeng ena ya ho feta, Eskom e ile ya qala letsholo la ho reka motlakase wa tshohanyetso wa 1 000 MW ho dikha mphane tse nang le ona le hona ho o reka dinaheng tsa boahisane.
Mmuso o boetse o behile baetapele ba maemo ohle ba ha Eskom leihlo hore na ba na le thupello le boiphihlelo bo hlokahalang.
Mehato ena kaofela e tla thusa ho fokotsa sekgahla le ho tingwa ha ona kgafetsa jwalo ka ha re sa emetse ho fela ha ditsi tse ntjha tse fehlang motlakase.
Haufinyane, mmuso o sa tswa tekena tumellano ya ho reka motlakase wa  420 MW dikhamphaneng tse ikemetseng tlasa lenaneo la Bid Window 5  la ho fehla motlakase ka mokgwa wa tlhaho. Motlakase ona o tla qala ho kena phepelong ya ha Eskom ka Mphalane 2024, mme hape ho boetse ho tla rekwa o mong ho bahlahisi ba bang ba 22.
Tlasa lenaneo la Bid Window 6  ho tla nyollwa sekala sa motlakase ho tloha ho 2 600 MW ho ya ho  4 200 MW.
Komiti ya Naha e She baneng le Mathata a Motlakase eo ke neng ke e kgethe ka Phupu, e shebana le melao le dipehelo tsa ho tlisa diphetoho lekaleng lena la motlakase.
Re phatlaladitse diphetoho molaong o fetotseng teka nyetso eo dikhamphane tse ikemetseng di ka e fehlang hore setjhaba se ntshe maikutlo ka tsona. Sena se tla thusa ho tlisa diprojeke tse ngata tse tla etsa hore re fumane motlakase o mong o tla kena phepelong.
Dipehelo mabapi le tsa tikoloho di tlositswe diba keng tseo ho fehlwa ha motlakase ho seng kotsi haholo ho tikoloho.
Mokgatlo wa Naha o Laolang Motlakase o fokoditse le nako eo dikhamphane di e emang ho fumana tumello ya tshebediso ya mobu le ho hokelwa ha motlakase wa tsona phepelong.
Jwalo ka ha re etsa matsapa a ho eketsa phe pelo ya motlakase, ka ho le leng re ntse re tlameha ho fokotsa le tshebediso ya ona, haholoholo nakong ya ka phirimana.
Re tlameha ho tshwarisana re le Maafrika Borwa ho fokotsa kgatello phepelong ya motlakase. Ka sena re bolela hore re sebedise mo tlakase ka nepo, re tlalehe ba o hokelang ka tsela e seng molaong mme re boele re o lefelle. Dikgwe bo, malapa le mafapha a mmuso a kolotang Eskom, ba tlameha ho lefa dikoloto tsa bona hore Eskom e tle e kgone ho lokisa metjhini ya yona e le hore motlakase o nne o dule o le teng.
Jwalo ka ha ho tingwa ha motlakase ho ntse ho tswela pele, batho ba lahla tshepo hore mathata ana a tla qetella a fedile.
Ha re tlohela mathata ana, mme re shebela dintho pejana, re bona matshwao a kgatelo pele, e leng lebaka le ka etsang hore re be le tshepo.
Jwalo ka ha re sebetsa ka potlako ho lokisa mathata ana a phepelo ya motlakase, ka ho le leng re boetse re etsa moralo wa moshwelella o tla rarolla mathata a rona a motlakase. 