Pholosang ditshukudu tsa rona

Tlaleho ena, e boelang e akaretsa sehla sa ho qetela sa 2017, e bontsha kgatelopele lenaneng la ba tshwarwang, dipatlisisong le ho kwallweng ha ditsomi le dikgukguni esita le ho fokotseha ho seng hokae lenaneng la ditshukudu tse tso nngweng naheng ka bophara ka 2017 (1028), papisong le 2016 (1054).
Ka 2017 ho ile ha ba le di kgapo tse robedi tsa manaka a ditshukudu Boemafofaneng ba Matjhaba ba OR Tambo, mme ha tshwarwa ditsomi tse belaellwang tse 502 le di kgukguni tse belaellwang tse 16, mme lenane la theohela ho 518, e leng phokotseho e tlohang ho 680 ka 2016.
“Ka bomadimabe, bahlanka ba 21 ba tswang basebeletsing ba rona, ba ile ba tshwarwa mabapi le diketsahalo tse amanang le ho tsoma ho seng molaong ka 2017,” ho itsalo Letona Molewa.
Ho thibela ho tsoma ho seng molaongMmuso le balekane ba ona, o kentse tshebetsong mekgwa e fapafapaneng ya ho thibela ho tsongwa ho seng molaong ha ditshukudu, ho akga le mananeo a ho disa dirapa tsa naha tsa diphoofolo le ho sebedisa thekenoloji e ka fetolang mawa.
Pakeng tsa Pherekgong le Tshitwe 2017, ditshukudu tse 504 di ile tsa tsongwa Sera peng sa Naha sa Diphoofolo sa Kruger (KNP), e leng 24% ka-tlase ho lenane la 662 la 2016.
“Ka lebaka la lewa la rona la ho lwantsha ho tsoma ho seng molaong KNP , re bona ho na le phokotseho lenaneng la diketsahalo tsa ho tsoma ka hara serapa, ka lenane la 2662 le ngodisitsweng ka 2017 papisong le 2883 ya 2016.  Sena se bontsha phokotseho ya 7.6%,” Letona le tiisitse jwalo.
Leha ho le jwalo, lenane laditshukudu tse tsonngweng KwaZulu-Natal, Kapa Le boya, Mpumalanga, Freistata le Leboya Bophirimela, le phahame.
Ditlamorao moruong Ho tsongwa ho seng molaong ha ditshukudu le ho kgukgu niswa ha diphoofolo tse hla ha ho thefula ntshetsopele ya moruo wa naha le tlhahiso ya mesebetsi, ho akga le ntshe tsopele ya moruo wa naha wa diphoofolo tse fapafapaneng o akaretsang le lekala la bohahlaudi.
“Ho lahlehelwa ke e nngwe ya diphoofolo tsa bohlokwa ka ho fetisisa tse hlaha Aforika Borwa e kang tshukudu, e leng e nngwe ya tse ‘Hlano tse Kgolo’ ho ka thefula lenane la bahahlaudi ba etelang Aforika Borwa. Bahahlaudi ba bangata ba etela Aforika Borwa ho tla bona tse Hlano tse Kgolo, e leng tshukudu, tau, nare, lengau le tlou,” Lefapha la Merero ya Tikoloho le itsalo pehelong ya lona.
Ho tsongwa ho seng molaong ha ditshukudu ho amohetswe e le tlokotsi tshireletsong ya naha, e leng se ka thefulang lenane la" bahahlaudi ba etelang naha ena, mme mmuso o phatlaladitse sena e le tlolo ya molao e ka sehloohong naheng ena.
 Diketsahalo tse seng molaong tse amanang le ho tsongwa ho seng molaong ha ditshukudu esita le ho kgukguniswa ha manaka a ditshukudu, ho tswela molemo lequlwana le fokolang la batlodi ba molao.  “Tepo ena ya botlodi ba molao e nka monyetla ka lebaka la ho rarahana ha mofuta ona wa tlolo ya molao. Ha maqulwana a dinokwane a ntse a fola melemo, bokgoni ba mmuso ba ho tlisa ntshetsopele ya moruo wa kahisano bo a thefuleha hobane maqulwana a ditlolo tsa molao tse hlophisitsweng esita le diketso tsa ona, di ja setsi ka hara metse ho pha-tlalla le naha,” lefapha le tiisitse jwalo.