Newborns most at risk  from Listeriosis


Lefapha la Boiteka nelo le beile go ana ma ga bolwetse jwa Listeriosis mo maemong a a kwa godimo, ka dikge tse di le 119 tse dintšhwa tse di begilweng e sale ka Sedimonthole 5. Palogo tlhe ya dikgetse di le 727 tse di netefaditsweng ke laboratori di begilwe ka 2017.  Senthara ya Thibelo le Taolo ya Megare e tlhalosa gore Listeriosis ke bolwetse bo  jo masisi fela bo alafega le go ka thibelwa mme bo bakwa ke baketeria e e bidiwang Listeria monocytogenes.
E fitlhelwa mo mmung, metsing le mo dimeleng. Dikuno tsa diphologolotse di jaaka nama le teri, dijo tse di tswang mo lewatleng le merogo le maungo di ka nna tsa fetelwa ke mogare go tswa mo metsweding eno.
Le fa e le gore mongwe le mongwe a ka tshwaetswa ke bolwetse jwa Listeriosis, bao ba nang le kgonagalo e e kwa godimo ya go tshwaetswa ke bolwetse ba tsenyeletsa masea a a sa tswang go tsalwa, bagodi, baimana, le batho ba ba nang le masole a mmele a a bokoa jaaka HIV , bolwetse jwa sukiri (diabetes), kankere, balwetse ba ba tswerweng ke bolwetse jo bo sa foleng jwa sebete kgotsa diphilo.
Setlhopha se se amegileng thata ke maseabao ba nang le malatsi a le 28 ba tshela, le batho ba dingwaga tse di magareng ga 15 le 49. Ditlhopha tseno tse pedi di dira diporosente di le 70 mo dikgetseng tsotlhe.
Lefapha le kopile basadi ba baimana go ikwadisa mo go MomConnect go amogela dikgang tsa sešweng ka ga Listeriosis ka fa masea a a ka fa tlase ga malatsi a le 28 e le one a a amegileng go gaisa.
“Fa re lebelela dipalopalo tsa batho ba ba amegileng, re etse tlhoko gore mo ditl-hopheng tsotlhe tse di mo kotsing, masea ke ona a a amegileng go gaisa. Fa re e sekaseka go ya ka setlhopha sa dingwaga go tswa go tsalo go ya go dingwaga di le 93, masea fela a dira bokana ka diporosente di le 40 tsa di kgetse tseno,” go rialo Tona ya Boitekanelo Ngaka Aaron Motsoaledi.  Tona o ikuetse gape go badiri ba tsa boitekanelo go nna kelotlhoko thata fa ba thusa basadi ba baimana.
“Go dirwa kopo e e kgethegileng go badiri ba tsa boitekanelo le setšhaba sotlhe go ela tlhoko thata basadi botlhe ba baimana.
O nne malaotswe le go bula matlho fa o thusa mosadi wa moimana kgotsa lesea le le sa tswang go tsalwa.”

O ikwadisa jang mo go MomConnect :
•	 Netefatsa	gore	o	imile	kwa	setheong	sa	boitekanelo.
•	 Tobetsa	*134*550#	go	tswa	mo	selulafounong	go 	ikwadisa.
•	 Araba	dipotso	di	le	mmalwa	tse	di	bonolo	ka	ga 	boimana	jwa	gago.
•	 O	tla	be	jaanong	o	ikwadisitse.•	 Boimana	bo	kwadisitswe	mo	lenaneong	la	bosetšhaba.•	 Modirisi	o	amogela	melaetsa	ka	SMS	beke	le	beke 	go	ba	itsise	ka	ga	boimana	jwa	bona	le	boitekanelo 	jwa	lesea	(go	fitlha	fa	ngwana	a	na	le	ngwaga). 	Listeriosis  Baketeria e e bakang mogare o o lwatsang mo dijong.
Listeriosis  e tshwara bogolosegolo baimana, masea a a sa tswang go tsalwa, bagodi le bagolo ba ba nang le masole a mmele a a bokoa •	 go	gotela	ga	mmele 	•	 mesifa	e	e	botlhoko 	•	 letlhatsa 	•	 letshollo 	•	 go	opiwa	ke	tlhogo 	•	 molala	o	o	gagametseng 	•	 go	tlhakatlhakana 	•	 go	idibana 	Matshwao Thibelo Listeriosis  mo Aforika Borwa  1. Tlhapa	diatla	pele	le	morago	ga	go	tshwara	dijo2. Apaya,	tsenya	mo	setsidifatsing,	kgotsa	tsidifatsa	go	swa 	kgapetla	tse	di	latelang	nama,	kgogo,	mae	le	dijo	tse	di 	setseng	di	apeilwe	mo	diureng	di	le	pedi. 	3. O	seka	wa	ja	dijo	tse	di	tala	mme	o	ele	tlhoko	kotsi	ya	mogare 	o	o	lwatsang	mo	dijong	tse	di	jaaka	tlhapi	e	e	tala	(go 	tsenyeletsa	le	sushi),	ditlelemese,	le	dioesetase.
4. Efoga	go	nwa	mašwi	a	a	sa	ntshiwang	megare	le	ditšhise	tse	di 	bolete	jaaka	feta,	tšhisi	e	e	dirilweng	ka	mašwi	a	podi	le	tšhisi 	ya	borii	5. Fa	o	belaela,	di	latlhe	–	go	thuthafatsa	dijo	tse	di	setseng	di	na 	le mogare ga go kitla go di dira gore di siamelwe go ka jewa! Go bona tshedimosetso go ya pele, maloko a setšhaba a ka leletsa Setheo sa Bosetšhaba sa tshoganyetso sa Malwetse a a Tshelanang(National Institute For Communicable Diseases (NICD) Emergency Operations Centre) ka nako ya tiro mo go:  011 386 2000.
Badiri ba tsa boitekanelo ba ka leletsa mogala wa NICD tebang le Bongaka jwa Tshoganyetso (NICD Hotline for Clinical Emergencies) morago ga diura tsa tiro mo go: 082 883 9920.Go	feta	dikgetse	di	le 	750 di setse di begilwe le gore batho ba le 67 ba tlhokafetse. 	Gauteng	e	na	le	dikgetse 	tse dintsi mme e salwa morago ke Kapa Bophirima, KwaZuluNatal le Kapa Botlhaba.
