Mala a a tukang bolelo a gotetsa dipholo tse di botoka

dikolo tsa puso mo Afori- ka Borwa ba mo maemong a a botoka a go ka sama- gana le ditiro tsa bona tsa sekolo, mme ditebogo di lebisiwa kwa lenaaneng la puso le le netefatsang gore mala a bona a kgorisitswe ka dijo tse di tletseng diko- tla.
Lefapha la Thuto ya Mothe-
o (DBE), ka NSNP le fetile dipeelo tsa lona tsa go fepa 75% ya barutwana ba mo nageng.
Mokaedi wa NSNP kwa le- fapheng leno, Neo Rakwena,
o tlhalositse gore dikolo di le 20 619 di itirela le go iphepe- la barutwana ba le 9 032 622 ka dijo go ralala naga letsatsi le lengwe le le lengwe.
O tlhalositse gore dikolo tse di sa akarediwang mo lenaaneng leno di ikopanye le dikantoro tsa kgaolo fa e le gore le tsona di batla go akarediwa.
Mo ngwageng wa matlo- le wa 2015/16, bokanaka R5 703 bilione e ne ya abe- lwa lenaane leno.
Rakwena o tlhalositse gore madi a a dirisediwang le- naane leno a okediwa ngwa- ga yo mongwe le yo mongwe go tsamaelana le infleišene, mme tekanyetsokabo ya 2017/ 18 e magareng ga R6.4 bilione.
Lenaane leno le fedisa tlala
ya nakwana le go tlamela go itekanela ga barutwana.
“Bana ba le bantsi ba tlhaga mo malapeng a a humane- gileng a a sokolang go ka fepa ba lelapa mme ba bangwe ba barutwana, dijo tseo ke tsona fela tse ba di jang ka letsatsi. Dijo tsa kwa se- kolong dithusa barutwana go ithuta, go reetsa le go tsaya karolo ka fa phaposi- borutelong,” o tlhalositse jalo.
Go  ikwadiseng  mo  se-
kolong ga barutwana le go tsena sekolo ka tolamo ga barutwana go a tokafala ka ntlha ya lenaane la phepo ya dijo.
Mo malobeng Kabinete e atlenegisitse go phasaladi- wa ga Pegelo ka Tshekatshe- ko ya NSNP e e kwadilweng ke Lefapha la Tiromaano,Te- kolo le Tshekatsheko ya Tiro (DPME). E tlhalosa dikatle- go le dikgato tse di ka tse- wang go tokafatsa letsholo leno.
Mokaedi wa Tshekatsheko
mo go DPME, Jabu Mathe, o tlhalositse gore maitlho- momagolo a tshekatsheko eno ke go lekola gore a naa NSNP e diragadiwa ka tsela eo ka yona e ka kgonang go fitlhelela dipoelo tse dintsi tse di ka ga thuto le boiteka-
nelo mo barutwaneng. O gateletse gore maitlhomo- magolo a lenaane leno ke go tokafatsa maemo a boiteka- nelo le a phepontle a baru- twana ba ba humanegileng mo Aforika Borwa. Lenaane leno le totile barutwana bo- tlhe mo mephatong ya 1 go ya go wa bo 3 mo dikolong tsa puso, e leng e e lekanang le 60% ya dikolo tse di hu- manegileng tota mo Aforika Borwa.
Lenaane leno gape le thusa
go rola khumanego mo baa- ging ka go tlhola ditiro.
“Tshekatsheko eno e utolo- tse gore NSNP e abelana ka ditšhono di feta 50 000 go baithaopi ba ba dirang ka dijo ngwaga o mongwe le o mongwe tsa go apeela baru- twana, mme ba rokotswa ka morokotso wa bokanaka ka R960 ka kgwedi,” a tlhalosa jalo Mathe.
“Seno se raya gore ke me-
r o ko ts o ya bo ka na ka R576 milione e e ungwelang baagi ka ngwaga.”
Lenaane leno gape le tsosolosa ditiragalo tsa ikonomi ka ntlha ya fa dikgwebopotlana, tsa mo magareng le tse dikgo- lwane (di-SMME) mmogo le dikoporasi di ungwelwa jaa- ka baabelani ba ditirelo mo
diporofenseng tseo ka dithe- ko tse di kgaogantsweng (KwaZulu-Natal, Gauteng, Mpumalanga le Kapa Bo- kone).
“Go reka merogo mo di- kgaolong tsa fa gae go kgona go unngwela dikolo le baagi mmogo le go tsosolosa temo- thuo ya fa gae.”
Pegelo eno gape e utolo- tse gore porofense ya Kapa Bophirima, Mpumalanga, Gauteng, Kapa Botlhaba, Kapa Bokone mmogo le Bokone Bophirima di tse- ntse tirisong sentle lenaane leno mo dingwageng tse di fetileng.