Shango ḽashu ḽi kha ḓi vha kha malilo a u lilela matshilo a vhaswa vhe vha lovha kha tshiwo tsha makhaulambilu tshe tsha bvelela fhaḽa thaveni ya Enyobeni

Vha miṱa iyi vho ḓivhadzwa uri vhana vhavho vha swikaho 21 vho wanala vho lovha, ngomu thaveni. Ṅwana muṱukusa kha avho vhe vha lovha o vha e na miṅwaha ya 13 fhedzi.
Ṱhoḓisiso dza mapholisa nga ha tshiwo itshi tsha makhaulambilu ngaurali dzi khou bvela phanḓa nga luvhilo. Zwiṅwe zwine zwa vha u ḓadzisa kha dzenedzi ṱhoḓisiso, ndi zwauri Masipala Muhulwane wa Buffalo City na wone u khou ita ṱhoḓisiso arali thaveni iyi i tshi nga vha yo pfuka miṅwe ya milayo ya ha masipala.
Ri khou lila na miṱa iyi ine ya khou kundelwa u ṱanganedza tshiwo itshi tshi shushaho ngaurali khathihi na u vha rabelisa.
Ri khoḓa muvhuso wa vunḓu ḽa Kapa Vhubvaḓuvha nge wa thusa miṱa yo kwameaho khathihi na vha mutshara wa AVBOB vhe vha fulufhedzisa uri vha ḓo thusa miṱa iyi kha mushumo wa mbulungo.
Naho vha maanḓalanga o teaho vha tshi khou lingedza u ita ṱhoḓisiso dza zwe zwa itea u itela uri hu kone u dzhiiwa vhukando ha zwa mulayo hu tshi itelwa zwipondwa zwa tshiwo itshi, hu na nyambedzano dzine ra khou tea u vha nadzo sa shango. Nyambedzano dzenedzo ndi dza nga ha thaidzo ya vhana vhane vha nwa mahalwa ngeno vha tshi kha ḓi vha vhathu vhaṱuku.
Vidio na zwifanyiso zwe zwa rumelwa kha inthanethe zwi sumbedzaho izwo zwine zwa vhidzwa u pfi ‘pens down’, vhune ha vha vhuṱambo he ngaho vhagudi avha vha vha vha tshi khou pembelela u fhedza havho u ṅwala milingo khathihi na u vala ha zwikolo henefho thaveni yeneyo vhusiku uho, zwi sumbedza vhaswa vha tshi khou ḓiphina vho fara maboḓelo a mahalwa. Vhunzhi havho kha zwifanyiso izwo vha vhonala vha tshi kha ḓi tou vha vhana vhaṱuku vhukuma.
Vhunzhi ha vhaswa vhane vha bva henefho kha vhupo ha Scenery Park vho vhudza vhoramafhungo uri vho vhona khunguwedzo ye ya vha i tshi khou leleḓa kha nyanḓadzamafhungo dza matshilisano ye khayo ha vha hu tshi khou fulufhedziswa mahalwa a mahala kha vhoṱhe vhane vha ḓo dzhenela vhuṱambo uho vhusiku honoho.
Zwa u engedzea ha u ṱanganedzwa nga tshitshavha maitele a vhaswa vhane vha khou ḓidzhenisa kha zwa u nwa mahalwa, zwi khou vha thaidzo khulwane vhukuma fhano shangoni hune vhunzhi ha vhadzulapo vhane vha nwa mahalwa u swika zwino vha vho dzhiiwa sa zwidakwa u ya nga Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi.
Zwa u nwa mahalwa nga vhana vha thangana ya murole zwi na vhushaka vhuhulwane na u fhungudzea ha nḓila ya kushumele kana kuitele kwa zwithu, u ḓibvisa kha zwa u guda, mafuvhalo a elanaho na mahalwa, mihumbulo na ndingedzo dza u ṱoḓa u ḓivhulaha khathihi na vhuḓifari vhu re khombo.
Ri khou tea u farana u itela u fhelisa hovhu vhuvhi vhune ha khou khakhisa vhaswa vhashu musi vha tshi kha ḓi vha kha miṅwaha yavho ya khwinesa ya matshilo avho khathihi na u ita uri vha tou ḓikumedzela tshoṱhe kha zwa mahalwa.
Sa miṱa zwi amba u vha na nyambedzano dzo vhofholowaho nahone dzi re khagala nga ha mahalwa khathihi na u vhea mikaṋo. Zwa u nwa mahalwa nga vhana vha miṅwaha i re fhasi ha 18 a zwiho mulayoni.
Sa vhaaluwa ri tea u ḓibvisa kha maitele a fanaho na u ruma vhana vhaṱuku uri vha ye vha ri rengele mahalwa kana u laṱela thaula lune ra vho tenda na u tou rengela havha vhaswa mahalwa.
A si lwa u thoma musi ri tshi ṱangana na zwiwo zwa makhaulambilu ngaurali u fana na zwe zwa bvelela fhaḽa Scenery Park vhege yo fhelaho.
Zwine zwa fana vhukati ha tshiwo itshi tsha afha thaveni ya Enyobeni na tsha kiḽabu ya The Throb i re ngei ḓoroboni ya Durban nga ṅwaha wa 2000 khathihi na makhaulambilu e a bvelela fhaḽa thaveni ya Osi’s i re ngei Khayelitsha nga ṅwaha wa 2015, ndi tsha uri oṱhe haya mabindu o vha a tshi khou rengisela mahalwa vhana vha- ṱuku.
U engedzea ha tshivhalo tsha mabindu ane a khou tou vunḓa milayo zwi khagala zwi sumbedza u kundelwa ha maanḓalanga kha zwa u kombetshedza u tevhedzwa ha milayo.
Nga fhasi ha Mulayo wa zwa Mahalwa wa Lushaka, vhaṋe vha mabindu ayo ane a vha na ḽaisentsi dza halwa a vha tei u rengisela halwa muthu muṅwe na muṅwe ane a vha nga fhasi ha miṅwaha ya 18. Vha tea u dovha hafhu vha dzhia maga o teaho a u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe ane vha khou mu rengisela halwa u na miṅwaha yo teaho.
Ri khou ita khuwelelo kha vhadzulapo uri vha shumisane na vha maanḓalanga u itela u vhona uri thaveni, zwipoto zwa u rengisa mahalwa, fhethu ha vhuḓimvumvusi na mabindu ane a khou vunḓa mulayo a khou dzhielwa vhukando ha zwiito zwenezwo.
Ri khou ita khuwelelo kha mapholisa ashu uri vha engedze maga a u kombetshedza u tevhedzwa ha milayo ine ya thivhela zwa u rengiswa ha mahalwa tsini na zwikolo khathihi na u khwaṱhisa zwa vhulavhelesi ha mabindu o raloho u itela u vhona uri a hu na zwikambi zwine zwa khou rengiselwa vhana vhaṱuku.
Iṅwe ngoho ndi ya uri zwikambi zwi tou vha iṅwe ya nḓila dza u ḓimvumvusa ha vhaswa kha zwitshavha zwine khazwo zwikhala zwa vhuḓimvumvusi ho tsireledzeaho nahone vhu elanaho na miṅwaha ya vhaswa vhenevho zwa sa wanale nga vhunzhi.
Tshitshavha tsha fhaḽa Scenery Park tsho sumbedzisa uri hu na u shayea ha tshomedzo dza zwa mitambo, dza vhugudi khathihi na dziṅwe tshomedzo dza mveledziso ya vhathu vhaswa lune zwa fhedza nga u ita uri vha ḓidzhenise kha zwa u ‘gidimela dzithaveni’.
Nga tshifhinga tshenetsho tsha musi hu tshi kha ḓi bva u bvelela tshiwo itshi tsha makhaulambilu ngaurali, vhadzulapo vho sumbedza uri a hu na midavhi yavhuḓi ya zwa mitambo, ḽaiburari dza zwitshavha kana senthara dza vhaswa afho Scenery Park.
Sa muvhuso wa lushaka, wa vunḓu na muvhuso wapo, ri khou tea u vha na zwine ra ita nga ha hedzi khumbelo dza tshitshavha hetshi khathihi na dziṅwe dza zwiṅwe zwitshavha nga u fhaṱa fhethu hunzhi ha zwa vhuḓimvumvusi, tshomedzo, mbekanyamushumo na thandela ri tshi itela vhaswa vhashu vha re kha vhupo hu shayaho kha vunḓu.
Vhaṅwe vhashumisani vhashu kha zwa matshilisano u fana na vha tshitshavha tsha zwa mabindu na vhone vha tea u thusa nga ndambedzo.
Sa vhadzulapo ri tea u shumisana na Foramu dza zwa Vhupholisa ha Tshitshavha, madzangano ashu a vhadzulapo khathihi na vha khorombusi dza zwikolo zwashu u itela uri ri kone u shela mulenzhe nga nḓila yo fhelelaho kha matshilo a vhana vhashu khathihi na u vhona uri vho tsireledzea na u ṱhogomelwa.
Sa zwine zwa ambiswa zwone kha nyambo dzashu dzapo dza Afrika, “u alusa ṅwana ndi vhuḓifhinduleli ha tshitshavha tshoṱhe”.
Kha ri shumisane u itela u tsireledza mirafho yashu i ḓaho ya manakanaka kha tshinyalelo i vhangwaho nga mahalwa khathihi na u shumiswa ha zwidzidzivhadzi nga nḓila yo kalulaho hu tshi katelwa na masiandaitwa azwo.
Kha ri shumisane u itela u vhona uri avho vhane vha rangisa mbuelo ya masheleni phanḓa u fhirisa matshilo a vhana vhashu a vha khou tendelwa u bvela phanḓa na ayo mabindu avho nga nḓila yeneyo.
Kha ri dovhe hafhu ri vhe tsumbo yavhuḓi kha vhushaka hashu na zwikambi.
Ri songo tou vha vhaṱhogomeli vha vhana vhashu fhedzi, kha ri dovhe hafhu ri vhe vhaṱhogomeli vha vhana vha vhahura vhashu.