Kha vha nwe maḓi u thivhela ṱhahelelo ya maḓi muvhilini

U ya nga ha Muhasho wa Mutakalo wa Kapa Vhuko-vhela, mufhiso wa tshilimo u ḓa na khovhakhombo khulwane ya ṱhahelelo ya maḓi muvhilini, zwine ndi u ṱahelelwa ha maḓi muvhilini hune ha vha khombo.Ṱhahelelo ya maḓi mu-vhilini kanzhi i vhangwa nga u sa nwa zwiluḓi zwo linganaho u itela u ḓadzisa maḓi o bvaho muvhilini nga u bva biko. Zwi nga dovha zwa vhangwa nga vhulwadze, vhu no vhanga u ṱanza na/kana u tshuluwa; na u bva biko ḽi vhangwaho nga mufhiso.U fhelelwa nga zwiluḓi zwa muvhilini a zwi itei nga tshifhinga tsha nyonyoloso dzi konḓaho fhedzi, zwi nga kha ḓi itiswa nga u tshimbila, vhulimangade kana u tshova baisigira, nga maanḓa kha mutsho wa mufhiso kana u re na muya u fhisaho. Musi vha na ṱhahelelo ya maḓi muvhilini, mu-vhili wavho u nga si kone u shuma sa nga misi. Vhana vha miṅwaha ya fhasi ha miṱanu, vhaaluwa na vhathu vha shumaho nnḓa vha khomboni nga maanḓa ya ṱhahelelo ya maḓi muvhilini na mavhavhaḓuvha (tshiimo tshi no vhangiwa musi mu-vhili u tshi pfa u swa lwo kalulaho).Mavhavhaḓuvha ndi  tshiimo tshi ṱoḓaho dzilafho nga u ṱavhanya. Kha vha ṱoḓe thuso  ya dzilafho nga u ṱavhanya ya iṅwe na iṅwe ya hedzi tsumbadwadze:
• Vha tshi pfa vha tshi ḓaḓa kana muambo wavho u tshi thoma u ongolowa na u sa pfala.• Tsilingwane na u ṱanza.• U femela nṱha nga u ṱavhanya.• Mbilu i thoma u rwa nga u ṱavhanya.• Ṱhoho i remaho lwa u tou fhanza.
Tsumbo dza tsivhudzo dza ṱhahelelo ya maḓi muvhilini Dziṅwe dza tsumbo dza tsivhudzo dza ṱhahelelo ya maḓi muvhilini dzi katela:
• U pfa u na ḓora na u le-luwa.• Mulomo wo omaho.• Maneto.• U vha na muṱambuluwo wo swifhalaho nahone u nukhaho vhukuma.• U ṱambuluwa zwiṱuku kha lwa nga misi.U dzula vha na zwiluḓi muvhilini na u thivhela mavhavhaḓuvha vha fanela u:
• Nwa maḓi manzhi u fhiri-sa nga misi maḓuvha ane ha vha hu tshi khou fhisa.• Dzula nga ngomu kana fhethu hu re na mirunzi.• Ambara muṅadzi wa lumeme lwo vuleaho kana u shumisa tshiambureni.• Dzula vhe na boḓelo ḽa maḓi tshifhinga tshoṱhe nahone vha dzulela u a nwa misi yoṱhe.• Ḓi ita vha tshi awela nyana vho bva ḓuvhani arali vha tshi shuma nnḓa. •  Ḓirothodza nga u shumisa boḓelo u ḓifafadzela.
Vhushie na vhanaVhabebi na vhaṱhogomeli vha fanela u ṱhogomela vhukuma vhana na vhushie, u khwaṱhisedza uri vha na maḓi muvhilini.  Vhomme vha khou mami-saho vha fanela u mamisa vhushie havho lunzhi musi hu tshi khou fhisesa.Kha vha dzudze vhana nga ngomu nḓuni kana murunzini, kha vha vha ambadze zwiambaro zwi sekene vha dovhe vha vha kande nga labi ḽo ṋukalaho uri vha dzule vha tshi khou rotholelwa. Kha vha humbule u vha ḓodza mapfura a tsireledzaho lukanda kha ḓuvha musi vha tshi bvela nnḓa.Arali vhana vha miṅwaha ya fhasi ha miṱanu vha na mafhambuwa o ḓalaho maḓi, vha tshi dzulela u ṱanza na u neta, kha vha ṱoḓe thuso ya dzilafho na zwenezwo. Kha vha dovhe vha ṱoḓe ṱhogomelo ya dzilafho na zwenezwo arali lushie lwavho lu tshi khou kundelwa u mama kana lu na maṱo o kovhelaho na hafha vhukati ha ṱhoho (kha ngoma) ho bovhelesa ngomu. Kha vhana, dziṅwe dza tsumbo dzi tsivhudzaho ṱhahelelo ya maḓi muvhilini dzi katela: • Mulomo wo omaho kana u nambatelaho.• Miṱodzi miṱuku kana i siho musi vha tshi lila.• U ṱambuluwa zwiṱuku kana maḽeri o thabaho maṱuku kha a nga misi. • Lukanda lwo omaho na-hone lwo tswukuluwaho.• Ṱhungo.• Khofhe kana dzungu.
