U fhelisa mbingano nga maitele a mulayo 

Ṱhalano ndi musi mbingano i tshi fhela lwa tshiofisi kha khothe ya mulayo. Hu na tshaka mbili dza ṱhalano: i si na u pikisana – hune masia mavhili a tendelana uri vha khou ṱalana, na ine ya vha na u pikisana – hune masia mavhili a sa tendelane kha ṱhalano kana milayo yayo.Vho Josephine Peta, Muofisiri Muhulwane wa Ndaulo ya zwa Mulayo kha Muhasho wa Vhulamukanyi na Mveledziso ya Ndayotewa kha Ofisi ya Muambeli wa Muṱa, vha ṱalutshedza uri maitele a mbingano a thoma musi ho ḓiswa nḓivhadzamulandu (samoni). “Muthu ane a kha u ṱoḓa mbingano i tshi fheliswa a nga wana samoni dza ṱhalano khothe ya dzingu kana khothe khulwane, kana vha nga kwama ramulayo u vha thusa nga maitele. Mufarisi o thomaho maitele a ṱhalano u vhidzwa u pfi muhweleli nahone muṅwe mufarisi u vhidzwa u pfi muhwelelwa,” vho ralo Vho Peta.Vho Peta vho ṱalutshedza uri samoni dza ṱhalano dzi fanela:
• u sumbedza uri a hu na tshikhala na tshithihi tshi pfadzaho tsha uri vhushaka vhu nga dovha ha vusuludzwa,• u ita mbetshelwa ya khethekanyo ya thundu yo ṱanganelaho kana vhukombetshedzi ha milayo yo tendelanwaho kha thendelano ya khonṱhiraka ya mbingano ye ya sainwa mathomoni a mbingano, na  • u sumbedzisa uri ndi nzudzanyo dzifhio dzine dza ḓo itwa malugana na vhana vha vhafarisani, u fana na uri vhana vha ḓo dzula na nnyi.“Samoni dzi fanela u sumbedza uri muhwelelwa u na maḓuvha a 10 – kha nyimele ine a vha a tshi dzula kha vhupo vhuthihi na muhweleli kana maḓuvha a 20 a u fhindula samoni – arali masia mavhili vha tshi dzula kha mavundu o fhambanaho,” Vho Peta vho ḓadzisa nga u ralo. Mulandu wa vhuya wa vuliwa, maṅwalo a humiselwa murahu kha muhweleli, ane a fanela u ṋetshedza sethe mbili dza maṅwalo aya kha Sherifu kha vhupo vhune muhwelelwa a shuma kana u dzula hone.“Sherifu u ḓo isa maṅwalo nga ene muṋe kha muhwelelwa na u ṋetshedza ḽiṅwalo ḽa u sumbedza uri maṅwalo o iswa na u ṱanganedzwa. Kha nyimele ine vhathu vha khou ṱalanaho vha vha vha na vhana, Ofisi ya Muambeli wa Muṱa i fanela u ḓivhadzwa,” Vho Peta vho sumbedzisa nga u ralo.Nga murahu ha maḓuvha a 10 kana a 20, muhweleli a nga ridzhisiṱara ṱhalano kha rekhodo ya khothe. Kha ṱhalano dzine dza vha na u pikisana, muhwelelwa u fanela u fhindula samoni nga nḓivhadzo ya u ḓiimisela u imelela mafhungo.“Izwo zwa vhuya zwa itwa, u ḓo fanela u faila aphiḽi hu sa athu fhira tshifhinga tsho tiwaho. Aphiḽi ndi tshitatamennde tshine muhwelelwa a fhindula mavharivhari are kha samoni. Nga murahu ha u faila aphiḽi, muhweleli na ene a nga fhindula aphiḽi kana a ita khumbelo ya uri hu tiwe datumu ya tsengo khothe. Vho Peta vha tshi khunyeledza vho ri, “fhungo ḽi ḓo mboḓi ṅwaliswa  u itela tsengo ”.
 vṰhalano i si na khanedzo ndi mini?Khothe i ḓo ṋetshedza ṱhalano i si na khanedzo arali samoni dzo ṋetshedzwaho mufarisi a sa dzi fhindule kha maḓuvha o tiwaho.
Honeha, hu ṋewa tsivhudzo ya uri zwi vha khwine u kwama mufarisi wavho u thoma ngauri a nga kha ḓi lingedza nga murahu u ita uri ṱhalano i vhetshelwe thungo ngauri a sumbedzisa uri ho vha hu na zwiitisi zwi pfalaho uri a sa kone u fhindula samoni nga tshifhinga tshe tsha vha tsho tiwa.
Gurannḓa ya Vuk’uzenzele i ḓo vha i tshi khou ṋetshedza serisi dza dziatikili dza mafhungo a elanaho na ṱhalano. Kha vha dzule vho lindela izwi kha khanḓiso i tevhelaho.
