U fhelisa	zwiito	zwa	vhuaḓa	kha	tshumelo	dza	muvhuso

Mathomoni a ṅwaha, ho dovha ha wanala uri vha shumi vha swikaho 16 000 vha re kha mutevhe wa miholo ya muvhuso vho badelwa mu ndende wa Ṱhaḓulo ya zwa Matshilisano ya Magavhelo a zwa Vhushai wa COVID-19 .
Zwi a ḓivhea uri vhahumbeli vhane vha vha na zwiṅwe zwiko zwa mbuelo a vha tei u wana mundende uyu. Zwi dovha zwa vha kha khagala uri avho vha wanaho mbuelo u bva kha muvhuso a vho ngo tea ita khumbelo ya mu ndende uyu.
Naho zwo ralo vho zwi ita.
Vhaṅwe vhathu vha 17 000 vho tholwaho muvhusoni wa lushaka na wa vundu vho ḓisa khumbelo kha ndinge dzo dza  u engedza miholo yavho nga tshelede yo ite lwaho vhashai. Musi hu na ṱhoḓea khulwane shangoni, ine vhashumeli vhashu vha muvhuso vha tou i ḓivha zwavhuḓi, zwiito zwivhi izwi nga khole zwa u tswa masheleni a muvhuso a zwi hangwelei.
Muvhuso zwino u khou khwaṱhisa nungo dza u thivhela u tambiswa uhu ha masheleni na u dzhiela vhukando muṅwe na muṅwe wa vhashumeli vha muvhuso ane a dzhe nelela kha vhukhakhi uhu. Muvhuso wo rwela ṱari Yuni thi ya Vhuḓifari ha Ndaulo ya Tshitshavha, Tshirunzi na Thuso ya Thekhinikhaḽa ya Ndaṱiso. Yunithi i ḓo fhaṱa vhukoni nga ngomu ha zwiimiswa zwa tshitshavha u itela u tshimbidza maitele a ndaṱiso kha milandu ya u shaya vhuḓifari na u vha na tshumisano na zwiimiswa zwa muvhuso kha u ita uri avho vha zwiito izwo vha dzhie vhuḓifhinduleli ha zwiito izwo zwavho.
Yunithi i ḓo pfukisela milandu ya zwiito zwa vhuaḓa kha Tshigwada tshi Shumanaho na u Lwa na Zwiito zwa Vhuaḓa na u sala murahu mihasho u khwaṱhisedza uri milandu ya vhugevhenga ine ya kwama vhashumeli vha muvhuso i fhedzisela  i milandu ine vha dzhielwa vhukando ha ndaṱiso.
Musi hu na tshumi sano na vha Senthara ya Ṱhanganelano ya mazhe ndedzi manzhi, yunithi i ḓo thusa u topola vhashumeli vha muvhuso kha milandu ya ndeme ine ya khou ṱoḓisiswa nga vha zwiimiswa zwa vhu kombetshedzi ha mulayo.
Yunithi i ḓo lavhelesa kuitelwe kwa u ṱolwa ha matshilele a vhashumeli vha muvhuso. Hune mihasho ya topola zwiito zwa vhuaḓa na lupfumo lu sa ṱalutshedzei, milandu i ḓo pfukiselwa kha vha Tshumelo ya Tshipholisa ya Afrika Tshipembe.
Yunithi ntswa yo no ḓi thoma u shuma yo ḓifunga, u thusa u topola vhashu meli vha muvhuso vho ḓidzhenisaho kha milandu ya thengo dza tshomedzo dza COVID-19 , mundende wo khetheaho wa COVID-19  na vhufhura kha Tshikwama tsha Ndindakhombo ya VhushayamushumoMilandu ya vhashumi vha muvhuso ine ya iswa kha Yunithi ya Tsedzuluso yo Khetheaho u itela nyito ya ndaṱiso i ḓo lavheleswa nga yunithi u ela mvelaphanḓa yayo.
Tshiṅwe tshiteṅwa tsha ndeme ya mushumo wa Yunithi hu ḓo vha u thoma vhuḓifari na tshirunzi kha maimo a tshumelo ya muvhuso. Vhashumeli vha muvhuso vha si gathi lwa miṅwaha yo vhalaho vho vha na kuvhonele kwa uri u ita vhubindudzi kana u vhuelwa lu songo ḓaho u bva kha Muvhuso zwi a tendelwa khavho, khonani dzavho na miṱa yavho, tenda ha vha hu si na u pfuka mulayo. Ri tea u lwa nga nungo dzoṱhe u shandukisa kuvhonele ukwu.
Musi ri khou shumela u fhe lisa zwiito zwa vhuaḓa, hu tea u vha na u sedza ho linganaho kha mikhwa ya vhuḓifari havho, ngauri kha zwine zwa nga vha zwi sa tou vha zwi siho mulayoni, zwi nga vha zwi si vhuḓifari havhuḓi na u sa ṱanganedzea kha vha shumeli vha muvhuso.
Yunithi ntswa i ḓo ta maga na milayo kha zwa vhuḓifari na tshirunzi. I ḓo dovha ya fhaṱa vhukoni ha mihasho kha u dzhia vhukando ha ndaṱiso kha vhashumi vhane vha wanala vhe na mulandu wa u shaya vhuḓifari. Mahoḽa vhashumi vha fhiraho 200 vho pfumbudzwa sa vhaingameli na vhathomi.
U fhaṱa muvhuso u re na vhuḓifari u konaho zwi dzula zwi zwa ndeme kha ndaulo iyi.
Saizwi ho sumbedziswa tshivhalo tsha milandu ine ya kwama vhashumeli vha muvhuso vha vhuelwaho zwi siho mulayoni, maitele a ḓo konḓa nahone a ḓo dzhia tshifhinga. Fhedzi ro ḓiimisela u dzula ro sedzana nazwo.
Muvhuso u konaho ndi mutheo wa u swikelela zwipikwa zwoṱhe zwa lushaka. Ha sa khwiniswa vhuḓifhinduleli  na u ṱuṱuwedza vhuḓifari kwaho, a hu na tshine tsha nga swi kelelwa.
Vhunzhi ha vhashumeli vha muvhuso vho ḓikumedzela, vha ṱhonifha mulayo nahone vha na vhuḓifari.
Mushumo we ra livhana nawo ndi tshumisano ya u bvisa avho vha songo ḓiimisela, na u lulamisa ma fhungo a si one a uri vhoṱhe vha shumaho muvhusoni vha khou shumela thumbu dzavho kana vha ita zwa vhuaḓa.
Ndi ita khuwelelo kha vhanna na vhafumakadzi vhoṱhe vha shumelaho shango ḽashu ḓuvha na ḓuvha uri vha ḓikumedzela hafhu kha mikhwa ya u bve ledzisa vhaṅwe vhathu na tshumelo, na u humbula uri vhuḓifari havho vhu tea u dzula vhu mulayoni na u vha na vhuḓifari kwaho.
U thomiwa ha yunithi iyi ndi iṅwe ya nḓila ine nga khayo ra khou shuma u fhelisa zwiito zwa vhuaḓa muvhusoni nahone kha masia oṱhe a vhutshilo ha Afrika Tshipembe.
