U langa COVID-19 : Mahayani na kha tshiimiswa tsho kumedzelwaho u shumiswa

NDI ZWA  ndeme nga ndeme nga maanḓa u ḓikhethela thungo kha vhaṅwe vhathu, hu nga vha maanḓa u ḓikhethela thungo kha vhaṅwe vhathu, hu nga vha hayani kana kha tshiimiswa tsha u ṱhogomela thungo vha re na vhulwadze hayani kana kha tshiimiswa tsha u ṱhogomela thungo vha re na vhulwadze ha phirela, arali vho ha phirela, arali vho itwa ndingo vha wanala vha na vhulwadze ha itwa ndingo vha wanala vha na vhulwadze ha COVID-19COVID-19 ..
Vhathu vhanzhi vha Afrika Tshipembe vhe vha itwa ndingo vha wanala vha na tshitzhili tsha corona ( COVID-19) a vha koni u ḓikhethela thungo ngauri nnḓu dzavho ndi ṱhukhu kha uri muthu uyo a dzule na u eḓela kha lufhera lwawe e eṱhe a si na muṅwe muthu.
Muvhuso wo khwaṱhisedza uri zwiimiswa zwo kumedze-lwaho u ṱhogomela thungo vhathu vho kavhiwaho nga vhulwadze zwi hone u itela vhathu vhe vha itwa ndingo vha wanala vha na tshitzhili tsha corona, na zwiimiswa zwo kumedzelwaho u ṱhogomela thungo vhathu vhane vha nga vha vho kwamana na vhulwadze fhedzi vha sa zwi ḓivhi (khwaranthini)  u itela vhathu vhane vha kha ḓi vha vho lindela mvelelo dzavho dza ndingo. Tshumelo idzo dzoṱhe ndi mahala.U ya nga Dokotela Vho Marlin McCay, dokotela ane a wanala Florida  kha West Rand, vha ri tshithu tsha u thoma tshine muthu a tea u tshi ita musi o wana uri u na vhulwadze ha COVID-19  ndi u fhungudza u phaḓalala ha vhulwadze. Vho amba uri: “Vha ṱoḓa u tsireledza muṱa wavho.” U ita izwi, vha tea u ḓikhethela thungo – hu nga vha hayani kana kha tshi-imiswa  tsho kumedzelwaho u ṱhogomela thungo vhathu vho kavhiwaho nga vhulwadze. “Arali vha tshi khou ḓikhe-thela thungo zwi amba uri vha tea u wana fhethu nga ngomu nḓuni hune vha vha vho ḓibvisa tshoṱhe kha muṱa woṱhe. Hu songo vha na muthu ane a sendela tsini na vhone lwa vhukule hu siho fhasi ha  mithara miraru . Vha tea u ḓilisa vhone vhane; vha shumise zwishumiswa zwa khishini na zwa u ḽela zwavho vhe vhoṱhe; kha vha shumise lufhera lwa u ṱambela lwavho vhe vhoṱhe, arali zwi tshi konadzea; vha vhone zwauri a hu na vhukwamani na muṅwe muthu afho muṱani.Vho amba uri: “Dokotela kana muṋetshedzandondolo wavho u tea u vha thusa nga miṅwe mishonga ya mutheo yo teaho u itela u fhungudza vhunzhi ha tsumbadwadze, nga maanḓa zwithu zwi ngaho tshiṱhavhi na vhuṱungu kha muvhili, ṱhoho u rema na mufhiso. Hu na vithamini dzavhuḓi dzine muthu a nga dzi shumisa uri a dzule e na mutakalo.Ndi zwa ndeme u awela lwo linganaho na u nwa maḓi o li-nganaho kana zwiluḓi zwavhuḓi u itela u vhona uri murundo wavho u dzule u na muvhala wavhuḓi. Vhathu vhanzhi vhane vha vha na vhulwadze vhu songo tou kalulaho vha ḓo thoma u pfa vhe khwiṋe kha tshifhinga tsha vhege ya tsumbadwadze dza u thoma, fhedzi ndi zwa ndeme u vhea iṱo tsumba-dwadze dzavho nga vhuro-nwane. Arali vha nga vha na zwiṅwe  zwiga zwa ngafhadzo zwa shishi, sa u konḓelwa u fema, vhuṱungu kha khana kana mutsiko kha khana zwine zwa sa ime, u hoṱola malofha, u sokou ḓaḓa, u eḓelesa kana u vha mudala tshifhaṱuwoni kana kha meme dza mulomo, vha tea u vhidza ambulentse kana vha ye sibadela nga u ṱavhanya.Zwiimiswa zwa KhwaranthiniKha avho vhane vha sa kone u ḓikhethela kule na vhathu vhane vha dzula navho, muvhuso wo dzudzanya zwiimi-swa zwa khwaranthini u mona na shango u itela u tsireledza vhone na vhafunwa vhavho.Muvhuso wa Kapa Vhukovhela zwenezwino wo anḓadza maṅwe mahumbulwa a bvaho kha vhalwadze a ambaho nga zwiimiswa zwa muvhuso zwa u ṱhogomela thungo vhathu vho kavhiwaho nga vhulwadze.Vho Marie Jantjies vha bvaho Witzenberg vho humbula u tevhedza ngeletshedzo dza vhashumi vha ndondolamutakalo vha kha tshiimiswa tsha u ṱhogomela thungo vho kavhiwaho nga vhulwadze ngauri vha dzula na mme avho vha re na miṅwaha ya 97 khathihi na vhana vhavho, vho vha tshi tshi khou ṱoḓa u vha tsireledza. Vho amba uri: “Ndo farwa zwavhuḓi nga maanḓa. Zwiḽiwa zwo vha zwi zwavhuḓi – ndi zwavhuḓi u fhira na zwa hayani. Ndo hu-mbula na zwauri ndi tea u dzula ndi na fulufhelo. Ndo vha ndi tshi khou vhilaela, fhedzi nda rabela nda lusa uri ndi awele.”“Hafhaḽa fhethu hu a phulusa matshilo! Ndi ha khwiṋesa.” Izwi zwo ambiwa nga Vho John Arnoldus, vhe vha fhola COVID-19  vhe kha tshiimiswa tsha u ṱhogomela thungo vho kavhiwaho nga vhulwadze ngei Drakenstein. Vho amba uri: “Muṅwe wa khonani dzanga o vha e kha khwaranthini hayani hawe a tshi khou konḓelwa u fhola nga eṱhe. Nda mu vhudza uri a kwamane na vhathu vhe vha nṱhogomela – ndi yone nḓila ya u vha khwiṋe. Thikhedzo ya vhashumi vha zwa dzilafho na vhalangi vha hone – zwi a u ṋea maanḓa.”Vho Arnoldus vho thoma vha tshi timatima u ya kha tshiimiswa tsha u ṱhogomela thungo vho kavhiwaho nga vhulwadze  nga mulandu wa kuhumbulele kwo khakheaho kwa uri arali wa ya fhethu ho raloho u ḓo lwalesa wa fhedza wo lovha. Vho amba uri: “Ndo vha ndo lavhelela zwi si zwavhuḓi, fhedzi nda ṱanganedzwa zwavhuḓisa. Ndi a bvulela muṅadzi vhashumi! Vho nṱalutshedza uri sa i zwi ndo no kavhiwa nga COVID-19 , a hu na na muthihi wa fhethu afha ane a ḓo ita uri ndi lwale.
”Vha lavhelela mini kha tshiimiswa tsha khwaranthini?U ya nga Muvhuso wa Kapa Vhukovhela, ṱhoḓea dza vhone dzoṱhe dzi a ṱhogomelwa. Vha ḓo wana zwiḽiwa zwa misi, u ṱolwa mutakalo wavho nga mushumi wa ndondolamutakalo, tshumelo dza zwa u kuvha, khuthadzo na vhudziki musi vha tshi khou fhola na u endedzwa mahala musi vha tshi ya na musi u tshi bva kha tshiimiswa.
“Ndi zwa ndeme u awela lwo linganaho na u nwa maḓi o linganaho kana zwiluḓi zwavhuḓi u itela u vhona uri murundo wavho u dzule u na muvhala wavhuḓi.”
Arali vha sa koni u ḓikhethela thungo musi Arali vha sa koni u ḓikhethela thungo musi vho kavhiwa nga vhulwadze, kha vha founele vho kavhiwa nga vhulwadze, kha vha founele Luṱingo thwii lwa tshitzhili tsha Coronakha 0800 029 999 u itela u wana Lushaka kha 0800 029 999 u itela u wana mafhungo nga vhuḓalo nga ha zwiimiswa zwa mafhungo nga vhuḓalo nga ha zwiimiswa zwa u ṱhogomela thungo vhathu vho kavhiwaho u ṱhogomela thungo vhathu vho kavhiwaho kana zwa khwaranthini zwa tsinisa.kana zwa khwaranthini zwa tsinisa.
