Tshumelo ya muvhuso ya Maimo a nṱha

Muvhuso u konaho, u bvelelaho, wa mikhwa na mveledziso fhedzi u nga shuma kha vhuḓikumedzeli ha u khwiṋisa matshilo a vhathu vha ḽino shango.
Hezwi zwi amba uri tshumelo ya muvhuso i fa nela u langwa nga vhanna na vhafumakadzi vhane vha vha na vhukoni, zwikili na vhuḓiṋetshedzeli nahone vha fulufhedzeaho.
Vha fanela u ḓikumedzela kha u tikedza pfanelo dza Ndayotewa, vha dovha hafhu vha fanela, sa musi ndo zwi amba kha tshipitshi tshanga tsha u rwela ṱari, “u shumela muvhuso nga u fu lufhedzea hu si na u shumela zwiṅwe”.
Kha vhege mbili dzo fhi raho, nyambedzano dza tshitshavha dzo vha hone malugana na ḽiṅwalo ḽa vhuṱhogwa ḽa mbekanya maitele ḽine ḽa ḓo ṋetshedza ṱhuṱhuwedzo khulwane kha vhuḓiimiseli hashu u itela u khwaṱhisa, u maanḓafhadza na u kona u langa tshumelo ya tshitshavha.Mvetomveto ya u  Shu miswa ha Muhanga wa Lushaka kha vhuḓivhi ha Tshumelo dza Muvhuso i pika kha u fhaṱa muvhuso une wa shumela vhathu vha shu, wo tsireledzeaho kha u dzhenelela ha poḽotiki hu sa ṱoḓei na kha hune u tholwa ha vha ho itwa zwo fanela.
Muhanga wo ṱanganedzwa nga Khabinethe nga Ḽara ṅwaha wo fhelaho nahone nyambedzano dzo dzudza nywaho na sekhithara dzo fhambanaho dza tshitshavha dzi nḓilani zwazwino.
Miṅwaha ya Fumbilisumbe ya demokirasi, zwi nga ambe lwa tshumelo ya muvhuso uri musi hu na vhukoni vhuṱukuṱuku vhu re hone, ri na khaedu khulwane kha Mihasho minzhi ya mu vhuso malugana na zwikili, vhukoni na vhuḓivhi.
Zwo no ḓi itea lunzhi, vha thu vha tholwa vha dovha hafhu vha fhiriselwa kha vhuimo ha phanḓa vhune a vhu ngo vha fanela kana a vha swikeli u vha khaho.
Hezwi zwi kwama mas humele a muvhuso, fhedzi zwi dovha hafhu zwa shela mulenzhe kha tshiḓivhano, u dzhenelela ha poḽotiki kha mishumo ya mihasho, u shea ha vhuḓifhinduleli, u sa langwa zwone na zwiito zwa vhuaḓa.
Hu dovha hafhu ha vha na thaidzo i elanaho na u dzhe nelela ha poḽotiki na vhala nguli kha ndaulo ya tshu melo ya muvhuso. Muthu u khou fanela u sedza kha u shayea ha vhudziki ha mihasho ya muvhuso musi vhalanguli vhahulwane vha tshi vhavhingwa kana u tshintshiwa tshifhinga tshoṱhe musi Minisṱa a tshi tholwa.
Vhalanguli Vhahulwane na vhahulwane vha mihasho ya mavunḓu vha dzulela u kwamea. Kha miṅwe miha sho, dziDG, dziHoD na vhala nguli vhahulwane vho vha na vhudziki musi vha tshi tho lwa lwa tshoṱhe, zwa konisa mihasho u shuma hu tshi tou vha na u khakhisea huṱuku.
Kha vhunzhi ha mihasho iyi hune ha vha na vhudziki kha vhurangaphanḓa, mawanwa a muṱolo a dzulela u vha avhuḓi nahone masheleni a tshitshavha a a vhonala uri  khou shumiswa hani. Hune ha vha na kuṱutshele kwa vhalanguli vha mihasho, hu dzulela u vha na khakhathi kha ndangulo.
Nthihi ya themendelo khulwane dzo itwaho kha muhanga wa mvetomveto ndi ya uri tshumelo ya mu vhuso i fanela u bviswa kha zwa poḽotiki na uri mihasho ya muvhuso i fanela u tsire ledzwa kha poḽotiki.
U vha makone ndi zwa vhuṱhogwa kha vhudziki ha kha tshumelo ya muvhuso, nga maanḓesa kha maimo a nṱha. Vhashumeli vha Mu vhuso vha fanela u kona u isa phanḓa na u ita mishumo yavho “zwi si na ndavha na u tshintsha ha Minisṱa, Miraḓo ya Khoro Ndanguli kana Vhoṋeḓorobo kha ḽihoro ḽivhusi ḽine ḽa khou langula, kana tshanduko kha mahoro a zwa poḽotiki nga murahu ha khetho”.
Ri khou dzinginya tshivha lo tsha tshanduko dzi re kule na u swikelwa, dzi fanaho na u engedza tshifhinga tsha mishumo ya tshoṱhe kha Vhalanguli vha Mihasho zwi tshi ya nga vhukoni na mashumele, u ita ngaganyo dza vhukoni dzo ḓitikaho nga mushumo na u dzhenisa Khomishini ya Tshumelo dza Muvhuso kha inthaviwu dza Vhalanguli Vhahulwane na Vhafarisavhalanguli Vhahu lwane.
U ḓivhadza ndingo dza tshirunzi kha vhathu vhoṱhe vho khethelwaho u ita inthaviwu zwi ḓo thusa nahone ri ḓo kona u thola vhashumeli vha muvhuso vhane vha nga kona u shuma nga vhufulufhedzei. Ri khou fanela u engedza milingo ya khombekhombe ya u dzhena ye ra i ḓivhadza nga Lamba mai 2020 kha vhalanguli vhahulwane. Mivhuso yo bvelelaho i na maga a fanaho ane a thusa u vha muḓivhi ngomu kha tshumelo ya muvhuso.
Musi ri tshi khou ṱhogomela mvetomveto ya muhanga, “maitele a ndangulo a fa nela u bvela phanḓa na u shumisa bono ḽa zwa poḽotiki nga vhuronwane na nga u fulufhedzea ḽe ḽa vhewa nga vhakhethi na dzangano, fhedzi nga nyiledzo kha u vha vhorapoḽotiki vhone vhaṋe.”Ri khou eletshedza ma thomo a vhuronwane kha u tholwa na u khethwa ha vhashumeli vha muvhuso, maitele a u wana vhashumi vhaswa na ndangulo ya kushumele. Hezwi zwi katela ngudo dzi bvelaho phanḓa na nḓila ya mvele dziso ya vhukoni i re khagala kha mushumeli muṅwe na muṅwe wa muvhuso.
Mvetomveto ya muhanga i ombedzela kha ṱhoḓea dza u ṋea vhashumeli vha mu -vhuso vhuḓifhinduleli kha vhuḓifari vhu si havhuḓi, u fhelisa mvelele ya u sa dzhiela muthu vhukando kha ndaulo i si yavhuḓi na i songo fanelaho ya zwishu miswa zwa muvhuso.
U khwiṋisa tshiimiswa tsha muvhuso zwi katela u pfumbudza vhaofisiri vha muvhalelano u mona na madavhi oṱhe a muvhuso kha thendelo yo teaho ya zwa mulayo.
Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso tshi na mushumo wa ndeme une tsha fanela u u ita kha heḽi fhungo.
U vha muḓivhi a si u vha na ndalukanyo dzo fanelaho na zwikili zwa thekhiniki fhe dzi, fhedzi na u dovha hafhu wa vha na u tevhela milayo yo fanelaho ya ṱhonifho.
Tshiimiswa tsha muvhuso tsho angalala, na u vha na vhunzhi ha zwikili, nda lukanyo na vhukoni. Vha shumeli vhanzhi vha mu vhuso vha na zwikili zwo khetheaho zwine zwa vha zwa ndeme kha ndugiselo i shumaho ya tshumelo.
Zworalo, a si zwa ndeme uri ri ṱoḓa tshumelo ṱhukhu ya muvhuso: zwine ra ṱoḓa ndi tshumelo ya muvhuso yo linganaho tshipikwa ine ya vha na zwikili zwo fane laho, mikhwa ya vhuḓifari havhuḓi na vhuḓiimiseli ha u shumela vhathu.
Vhanna na vhafumakadzi vha tshumelo ya muvhuso vha fanela u funḓedzwa vhukoni ha u ita mushumo wavho kha u tshimbidza mveledziso na u ṱanganya demokirasi. Heyi ndi pfu lufhedziso ya khwiṋe ya muvhuso u konaho une wa shumela zwine vhadzulapo vha takalela zwone.
Ndi humbela vhoiwe uri ni vhe tshipiḓa tsha maitele a nyambedzano dza tshi tshavha kha mvetomveto ya muhanga uyu, ine ya vha hone kha webusaithi ya Tshikolo tsha Lushaka tsha Muvhuso, na u ita uri maipfi a vhoiwe a pfiwe.
Tshimiswa tsha muvhuso a si tsha ḽihoro na ḽithihi, kana u vha muvhuso wa tshigwa da tsha dzangalelo ḽeneḽo. A tshi faneli u vha mulayo nga tshone tshiṋe.
Tshiimiswa tsha muvhuso ndi tsha vhathu vhoṱhe vha Afrika Tshipembe. Tshi fa nela u vha shumela nahone vhone  fhedzi.  