NHI ndi ḽiga ḽihulwane ḽa u khwinifhadza ndondolamutakalo

Vho Motsoaledi vho vha vha tshi khou amba zwenezwino kha muṱangano wa u amba na vhoramafhungo he vha vha vha tshi khou tibula Mula yotibe wa khwiniso ya NHI na Mulayotibe wa Khwiniso ya Zwikimu zwa Dzilafho.
Milayotibe i ḓo vula nḓila tswikelelo nga vhuḓalo  ya ndondolamutakalo wa dzi lafho nga kha NHI.
Mulayotibe ndi mvetomve to ya khanḓiso ya mulayo.
Milayotibe minzhi i itwa nga muhasho wa muvhuso nga fhasi ha ndendedzo ya minisiṱa o teaho. Mulayotibe u fanela u ṱanganedzwa nga Khabinethe phanḓa ha musi u tshi rumelwa Phalamenndeni.
U ḓivhadzwa ha Milayotibe iyi mivhili zwi amba uri Afri ka Tshipembe ḽi tsini na u swikelela ndondolamutakalo wa vhathu vhoṱhe zwine zwa amba uri NHI hu si kale i ḓo vha mulayo.
NHI ndi sisiṱeme ya  ndambedzo ya masheleni ine ya ḓo khwaṱhisedza uri vhadzulapo vhoṱhe vha Af rika Tshipembe vha khou ṋe tshedzwa ndondolamutakalo ya mutheo, hu sa sedzwi vhu imo ha mushumo wavho na vhukoni ha u badela mashele ni thwii kha tshikwama.
Vho Motsoaledi vho amba uri muvhuso u pfa vhuṱungu u ḓivha uri vhaṅwe vhathu vha kholwa uri phanḓa ha musi hu tshi ambiwa nga ha NHI, sisiṱeme ya ndondola -mutakalo ine ya khou swogo la i tea u thoma ya vhuedza.
Vho amba uri muvhuso u kati na u sedzana na thaidzo dza tshumelo i si yavhuḓi na u shaea ha kushumele nga vhu koni kha sisiṱeme ya ndondo lamutakalo wa tshitshavha.
Kha Pulane ya Mveledziso ya Lushaka, Vho Motsoa ledi vho ri, yo i sumbedzisa zwavhuḓi na uri u thoma u shuma ha NHI, tshumelo dzi si dzavhuḓi kha ndondola  mutakalo na mbadelo dza nṱhesa dzine dza vha hone kha ndondolamutakalo ya phuraivethe zwi khou tea u sedzeswa.
Musi khanedzano dza khwi niso ya Milayotibe dzi kati, muhasho u ḓo thoma thandela nṋa fhedzi dza NHI dzine dza ḓo katela mutakalo zwikolo ni, mutakalo wa muhumbulo, vhafumakadzi vha vhaimana vhane vha vha na thaidzo dzi konḓaho musi vho ḓihwala  kha zwibadela zwa 22 zwi kwameaho vhukuma  na o nkhoḽodzhi, thuso yo khethe aho i tshi khou livhiswa  Gau teng na KwaZulu-Natal, ngeno hu sa khou thudzelwa thungo maṅwe mavundu.
Vho Motsoaledi vho dovha vha amba uri mbadelo  dza ndondolamutakalo ya phuraivethe a dzi swikele lei nga vhadzulapo vhanzhi, hune Mulamukanyi Muhu lwane wa kale Vho Sandile Ngcobo vho tholiwa nga Khomishini ya Vhuṱaṱisani  u tshimbidza ṱhoḓisiso ya ma kete kha mbadelo dza ndo ndolamutakalo ya phura ivethe.
“Khwiniso dzine ra khou dzi ḓisa dzi khou itela u ṋe tshedza thuso ine ya khou ṱoḓea vhukuma kha vha lwadze vhane vha ḓiwana vha thambuloni khulwane vhuku ma ya masheleni”, vho ralo.
Vho Motsoaledi vho ri khwi niso ya u thoma kha Mulay otibe wa Khwiniso ya Zwi kimu zwa Dzilafho i ḓo fheli sa mbadelo dzine mulwadze a tea u dovha a dzi badela.  Mbadelo dzine mulwadze a tea u dovha a dzi badela zwi amba uri tshikimu tshi ba dela tshipiḓa tsha tshikolodo tshine muṋetshedzi wa tshu melo – hu nga vha sibadela kana dokotela wa phuraivethe – a badelisa mulwadze.
Tshelede i salaho i fanela u badelwa nga mulwadze u bva tshi kwamani tshawe.