Mbudziso dzavho nga ha khaelo dza COVID-19  dzo fhindulwa

Mbudziso:  Khaelo ya COVID-19  i nga vhanga vhulwadze ha COVID-19  kana ya ita uri ndi vhe o kavhiwaho?Phindulo:  Hai. A hu na na khaelo na nthihi yo shu miswaho Afrika Tshipembe ine ya vha na tshitzhili tshi tshilaho tshine tsha nga vhanga COVID-19 . Ngau ralo i nga si vhange tshitzhili nahone vha nga si wanale vho kavhiwa nga murahu ha u ṱanganedza khaelo.
Mbudziso:  Ndi zwa vhu kuma uri hu na thimba nywa ya muṅwalo wa kha lukanda une wa swaya muthu sa mushumeli wa ḽivhanda kha khaelo, une wa londa matshimbilele a vhathu?Phindulo:  Hai. A hu na thimbanywa ya muṅwalo wa kha lukanda une wa swaya muthu sa mushumeli wa ḽivhanda kana thimbanywa ya tshishumiswa tsha u londa muthu kha khaelo. Vhabve ledzi vha khaelo vha a fanela u bula thimbanywa kha vha Maanḓalanga a Ndangulo ya Zwibveledzwa zwa Mutakalo zwa Afrika Tshipembe (SA HPRA) phanḓa ha musi khaelo i tshi tendelwa u shumiswa.
Mbudziso: Ndo pfa hu tshi pfi khaelo dzi na lu swayo lwa Ḽivhanda – lwa 666. Ndi zwone?Phindulo:  Hai. Khaelo a dzi na vhuṱumani na ma dzangano a vhurereli nahone dzi nga si ṱanganywe na mimuya, madimoni kana dziṅwe thimbanywa dzi fanaho na dzenedzo.
Mbudziso:  Ndi nga kona u haelwa arali ndo vhifha muvhilini?Phindulo:  Mufumakadzi o vhifhaho muvhilini u a kona u lwala vhulwadze ha COVID-19 . U haelwa zwi nga thivhela mufumakadzi o vhifhaho muvhilini kha u lwala lwo kalulaho.
Mbudziso:  Ndi fanela u ima u mamisa uri ndi kone u haelwa?Phindulo:  Vha Dzangano ḽa Mutakalo ḽa Ḽifhasi kha thihi na vha Muhasho wa Mutakalo a vha themendeli uri muthu u fanela u ima u mamisa uri a kone u haelwa mavhangani na COVID-19 .
Khaelo dzo themendelwa uri dzi nga shumiswa na nga vhane vha khou mamisa.
Mbudziso:  Ndi nga wana khaelo nga murahu ha u kavhiwa nga COVID-19 ?Phindulo:  Hai. Muṅwe na muṅwe we a vha o kavhiwa nga COVID-19  u fanela u ima maḓuvha a 30 nga murahu ha u fhela ha tsumbadwadze uri a kone u haelwa.
Mbudziso:  Ndi na tsumba dwadze dza COVID-19 , zwo tsireledzea uri ndi haelwe?Phindulo:  Hai. A vha faneli u wana khaelo arali vha na tsumbadwadze dza COVID-19 . Vha nga tou itwa ndingo.
Mbudziso:  Ndi nga kona u wana phimamushonga ya vhuvhili ya khaelo ya Pfizer phanḓa ha maḓuvha a 42 nga murahu ha u wana phi mamushonga ya u thoma?Phindulo:  Hai. Vha nga kona fhedzi u ṱhavhiwa lwa vhuvhili nga murahu ha maḓuvha a 42.
Mbudziso:  Ndi fanela u haelwa arali ndi kha ḓi bva u fhola vhulwadze ha COVID-19 ? Muvhili wanga u nga si kone u lwa na vhu lwadze nga wone uṋe, hu si na uri u nga ṱangana na mvelelo mmbi dza khaelo?Phindulo:  Vhuṱanzi vhu sumbedza zwa uri zwine muvhili wavho wa ita, musi vha tshi khou lwala COVID19, a zwi na maanḓa nahone ndi zwiṱuku kha zwine wa ita nga murahu ha u haelwa.
U haelwa zwi ḓo ṋetshedza phindulo ya maswole a muvhili o khwaṱhaho nahone a tshifhinga tshilapfu.
 Mvelelo mmbi dza khaelo dzo vuḓa nahone a dzi dzhii maḓuvha a fhiraho ḽithihi kana mavhili, ngeno u lwala COVID-19  zwi tshi nga vhanga u valelwa vhuo ngeloni kana u lovha.
Mbudziso:  Vhathu vhane vha vha na malwadze a doledza, a fanaho na mu tsiko wa malofha, vha nga haelwa?Phindulo:  Vhathu vhane vha vha na malwadze a doledza vha khomboni khu lwane ya u lwala vhulwadze ha COVID-19  ho kalulaho.
Ngauralo vha nga vhuelwa zwihulwane kha u wana khaelo.
Mbudziso:  Arali ndo vhu ya nda vha na nyanyuwo ya aḽedzhi kha dzilafho kana kha khaelo ndi nga kona u wana khaelo?Phindulo:  Muṅwe na mu ṅwe ane a vha na ḓivha zwakale ya nyanyuwo dza aḽedzhi kha dziṅwe khaelo kana mishonga u fanela u ranga u amba na muḓivhi wa zwa mutakalo.
Mbudziso : Nyanyuwo ya aḽedzhi i khombo u swika ngafhi kha khaelo?Phindulo:  Nyanyuwo dza aḽedzhi dzo kalulaho dzi a konḓa u wanala. Nya nyuwo ya aḽedzhi kanzhi i itea nga murahu ha sekonde kana mithethe i si gathi nga murahu ha u wana khaelo.
Ndi ngazwo vhathu vhoṱhe vha tshi fanela u dzula fhethu ha ṱhogomelo lwa mithethe ya 15 nga murahu ha u haelwa u itela u vhona arali vha si na nyanyuwo ya aḽedzhi.
Mbudziso:  Zwo tsirele dzea u wana khaelo arali ndi na nyanyuwo ya aḽedzhi kha makumba?Phindulo:  Ee. A hu na khaelo na nthihi ya COVID-19 ine ya vha na phurotheini ya makumba.
Mbudziso:  Ndo pfa u pfi vhaaluwa vha khou lovha nga murahu ha tshifhinga nyana vho haelwa. Khaelo yo tsireledzea kha vhaa luwa?Phindulo:  Khaelo yo tsi reledzea nahone i a shuma kha u thivhela vhulwadze ha COVID-19  ho kalulaho na lufu lwo vhangwaho nga COVID-19 . Nga kha tshumiso ya khaelo, ri khou vhona u tsela fhasi huhulwane ha mpfu dzi vhangwaho nga COVID-19  kha vhaaluwa mashangoni o fhambanaho.
Mbudziso:  Ndi ngani vhaṅwe vhathu vha tshi kha ḓi wanwa vhulwadze ha COVID-19  vha na vhege mbili vha tshi khou bva u haelwa?Phindulo:  Vha kona fhedzi u vha vho haelwaho lwo fhelelaho nga murahu ha maḓuvha a 30 nga murahu ha u wana khaelo ya Johnson & Johnson kana nga murahu ha vhege mbili nga murahu ha u wana phimamushonga ya vhuvhili ya khaelo ya Pfizer. Arali vho ṱanea kha tshitzhili phanḓa ha musi vha tshi vha muthu o haelwaho lwo fhelelaho, vha nga kona u kavhiwa nga vhulwadze.
Mbudziso:  Khaelo i a thivhela lwo fhelelaho u kavhiwa nga COVID-19 ?Phindulo:  Hai. Naho vho haelwa lwo fhelelaho vha nga kavhiwa nga COVID-19 .
Fhedzi, khaelo i fhungudza khovhakhombo ya u kavhiwa nga COVID-19  yo kalulaho, u valelwa vhuongeloni na u lovha nga vhanga ḽa vhu lwadze.
U itela u wana mafhungo manzhi kha vha dalele https://sacorona virus.co.za