u vula leswaku afrikadzonga ri na kwalomu ka 60 ku ya eka 70 wa vatshunguri va swiharhi eka vanhu va miliyoni, loko ntolovelo wa matiko ya tinxaka ku ri ku va na le xikarhi ka 200 na 400. fakhaliti ya sayense ya vutshunguri bya swi harhi ya le up yi ta pfuna hwseta eka ku navetisa ka yona, tihakelo ta basari na mapfhumba yo hlawula.

"ri ḓo dovha ra thusa vha hwseta kha nda ngulo ya dzibazari, dze dza ḓo ṋetshedzwa kha vhagu diswa vha saintsi ya vhuongi ha zwifuwo vha ṅwaha wa u thoma u bva kha zwigwada zwo ṋangiwaho," vha ralo vho chris van blerk, ṱhoho ya vhudavhidzani na midia kha khethekanyo ya saintsi ya vhuongi ha zwi fuwo ya up.
