Petro Marko
NÃ« romanin "Nata e UstikÃ«s" Petro Markoja rrÃ«fen njÃ« fragment nga betejat, burgjet, dramat dhe dashuritÃ« e tij nÃ«pÃ«r EvropÃ« gjatÃ« viteve '30 dhe '40 tÃ« shekullit XX - pra para dhe pas LuftÃ«s sÃ« DytÃ« BotÃ«rore. NÃ« vitin 1940 Petro Markoja u kthye nga lufta e SpanjÃ«s. NjÃ« vit mÃ« vonÃ« u arrestua prej pushtuesve italianÃ« dhe u internua sÃ« bashku me gjashtÃ«qind tÃ« burgosur tÃ« tjerÃ« nga vendet ballkanike nÃ« ishullin e UstikÃ«s (nÃ« veri tÃ« SicilisÃ«). NÃ« burgun e UstikÃ«s, njÃ« ishull famÃ«keq nÃ« afÃ«rsi tÃ« Palermos, nÃ« mesin e mijÃ«ra tÃ« burgosurve, edhe grupi i shqiptarÃ«ve do tÃ« qÃ«ndrojÃ« deri nÃ« kapitullimin e fashizmit. Prej kÃ«tej e merr subjektin e tij romani prej 380 faqesh "Nata e UstikÃ«s"., ,RrÃ«fimi nÃ« kÃ«tÃ« roman karakteristik pÃ«r stilin e Petro Markos (dinamik, i drejtpÃ«rdrejtÃ«), arrin ta fusÃ« dhe ta ambientojÃ« lexuesin nÃ« botÃ«n e kampit qÃ« nÃ« 20 faqet e para tÃ« veprÃ«s. RrÃ«fimi ndjek dy linja narrative: atÃ« tÃ« terrorit tÃ« ushtruar ndaj tÃ« burgosurve, pÃ«rkatÃ«sisht organizimin, vetÃ«organizimin e brendshÃ«m tÃ« tÃ« burgosurve pÃ«r t'i qÃ«ndruar e rezistuar dhunÃ«s, dhe linja intime, ajo e dashurisÃ« ndÃ«rmjet Andreas dhe sllaves sÃ« burgosur SonjÃ«s., ,Petro Markoja, siÃ§ e pÃ«rmendÃ«m dhe nÃ« romanet e tjera, i dha njÃ« vend tÃ« dukshÃ«m ndjenjÃ«s sÃ« dashurisÃ«, si pÃ«r tÃ« treguar apo pÃ«r tÃ« reaguar ndaj shpÃ«rfytyrimit qÃ« i bÃ«hej personazhit tÃ« letÃ«rsisÃ« skematike zyrtare tÃ« kohÃ«s. Pa kÃ«tÃ« ndjenjÃ«, duket se nÃ«nvizon nÃ« tÃ« gjithÃ« krijimtarinÃ« e tij, njeriu as nuk mund tÃ« jetÃ« njeri dhe aq mÃ« tepÃ«r tÃ« mbijetojÃ« nÃ« realitetin mÃ« tÃ« egÃ«r dhe pa asnjÃ« dritÃ« shprese. Me personazhin femÃ«r P.Markoja theu disa tabu tÃ« forta tÃ« kohÃ«s, jo vetÃ«m se femra pÃ«rgjithÃ«sisht ishte e huaj, jo vetÃ«m se dashuria jepet si ndjenjÃ« aq universale sa mund tÃ« lidhÃ« dy njerÃ«z tÃ« kombÃ«sive tÃ« ndryshme, por edhe pÃ«r faktin se femra zuri njÃ« vend tÃ« merituar, qoftÃ« dhe kur ishte prostitutÃ«. Shkrimtari Ã«shtÃ« nÃ« anÃ«n e saj dhe e mbron e i adhuron guximin, por dhe feminitetin, ide kÃ«to tepÃ«r tÃ« guximshme pÃ«r letÃ«rsinÃ« shqiptare nÃ« pÃ«rgjithÃ«si., ,Ngjarjen nÃ« roman e rrÃ«fen nÃ« vetÃ«n e parÃ« vetÃ« kryepersonazhi Andrea, ai ruan veÃ§antitÃ« narrative tÃ« njohura tÃ« Petro Markos: dinamik nÃ« zhvillim me shpÃ«rthime tÃ« fuqishme herÃ« pas here. Shtrati fabulativ e ruan boshtin unik edhe pÃ«rpos prirjes pÃ«r ndÃ«rhyrje e digresione, qÃ« jo domosdoshmÃ«risht derdhen nÃ« atÃ« shtrat., ,Edhe nÃ« kÃ«tÃ« roman kemi njÃ« vÃ«shtrim realist ndaj personazheve, ata shfaqen me tÃ« gjitha virtytet, veset dhe dobÃ«sitÃ« njerÃ«zore, ndÃ«rsa simpatia e autorit bie mbi personazhin me ide revolucionare, por kjo nÃ« kuptimin e ideve tÃ« pÃ«rparuara tÃ« kohÃ«s, tÃ« cilat duhej tÃ« pÃ«rfshinin dhe shoqÃ«rinÃ« shqiptare.
European Literature,Albanian Literature
Nata e UstikÃ«s