b'\n_START_ARTICLE_\nNiter\xc3\xb3i\n_START_SECTION_\nTarih\xc3\xa7e\n_START_PARAGRAPH_\n1 Kas\xc4\xb1m 1555\'te Frans\xc4\xb1z amiral\xc4\xb1  Nicolas Durand de Villegaignon (1510\xe2\x80\x931575) Fransa\'ada Katolikler taraf\xc4\xb1ndan devaml\xc4\xb1 h\xc3\xbccuma u\xc4\x9frayan Frans\xc4\xb1z Protestan Huguenot\'lara bir  s\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1nak sa\xc4\x9flamak i\xc3\xa7in 2 gemi, 600 asker, Hugeunot g\xc3\xb6\xc3\xa7men siviller ile birlikte_NEWLINE_g\xc3\xbcn\xc3\xbcm\xc3\xbczde Rio de Jeneiro \xc5\x9fehir \xc3\xb6n\xc3\xbcnde Guanabara K\xc3\xb6rfezi i\xc3\xa7inde bulunan Serigipe adas\xc4\xb1n\xc4\xb1 eline ge\xc3\xa7irdi ve buraya Fort Coli\xc4\x9fny ad\xc4\xb1n\xc4\xb1 verdi\xc4\x9fi bir Frans\xc4\xb1z kalesi kurdu. Bu yeni Amerika k\xc4\xb1tas\xc4\xb1n\xc4\xb1 \xc4\xb0spanyollara ve Portekizliler aras\xc4\xb1dna payla\xc5\x9ft\xc4\xb1ran 1493 tarihli Papal\xc4\xb1k Kanuna ayk\xc4\xb1r\xc4\xb1 idi. Bu kale 1555-1567 d\xc3\xb6neminde Frans\xc4\xb1zlar elinde kald\xc4\xb1. Bu d\xc3\xb6nemde buraya yeni Kalvinist g\xc3\xb6\xc3\xa7menler de getirildi. Bu kale ile Frans\xc4\xb1zlar  Rio de Janeiro\'den Cabo Frio buruna kadar sahilleri kontrollar\xc4\xb1 alt\xc4\xb1na ald\xc4\xb1lar. Bu durumdan Portekizliler ho\xc5\x9flanmamaktayd\xc4\xb1lar.  1560\'ta Brezilya\'ya yeni gelen Portekiz Brezilya Genel Valisi "Mem de Sa" komutas\xc4\xb1nda 26 gemi ve 2900 asker ile bu Fransiz kalesine h\xc3\xbccum edip bu kaleyi ele ge\xc3\xa7irip y\xc4\xb1kt\xc4\xb1lar. Fakat Fransiz askerleri ve g\xc3\xb6\xc3\xa7menleri kara i\xc3\xa7ine ka\xc3\xa7\xc4\xb1p Yerli Amerikal\xc4\xb1lar yard\xc4\xb1m\xc4\xb1 ile hayatlar\xc4\xb1na devam ettiler. 1 Mart 1560\'ta Rio de Janeiro\'yu kuran Portekizli Est\xc3\xa1cio de S\xc3\xa1 amcas\xc4\xb1 olan Portekiz genel valisi deste\xc4\x9fi ile Frans\xc4\xb1zlarla 2 y\xc4\xb1l daha sava\xc5\x9ft\xc4\xb1. 20 Ocak 1567\'de Frans\xc4\xb1zlara kar\xc5\x9f\xc4\xb1 galip gelen Estacio de Sa Frans\xc4\xb1zlar\xc4\xb1 Brezilya\'da kovdu._NEWLINE_Estacio de Sa\'n\xc4\xb1n bu askeri maceralar\xc4\xb1ndan sonra Portekizliler Rio de Janeiro k\xc3\xb6rfezinin stratejik \xc3\xb6nemini anlad\xc4\xb1lar, Bu k\xc3\xb6rfez Portekiz\'in Afrika ve Asya\'daki kolonilerine giden deniz yolunu kontrol altina almak i\xc3\xa7in ve ayn\xc4\xb1 zamanda G\xc3\xbcney Brezilya\'ya ilerlemek i\xc3\xa7in bir k\xc3\xb6pr\xc3\xbc rol\xc3\xbc oynamak i\xc3\xa7in bir Portekiz ana \xc3\xbcss\xc3\xbc oldu. Portekizliler bu k\xc3\xb6rfezde kaleler kurdular ve civarda ya\xc5\x9famakta olan yerli Amerikan Tupi-Guaran\xc4\xb1 kabileleri ile bu arazileri savunmak i\xc3\xa7in ittifaklar yapt\xc4\xb1lar,_NEWLINE_Bu m\xc3\xbcttefik yerli Amerikan kabilerinden birinin, "Temininos"\'un, lideri Arariboia Portekizlilerin Brezilya Genel Valisi "Mem de Sa"\'dan kendine toprak verilmesine istedi. Portekizli vali de k\xc3\xb6rfezin do\xc4\x9fusunda bulunan "Marui Nehri"\'den "Gragioata" ve "Boa Viagem" kumlu sahilleri aras\xc4\xb1nda bulunan "K\xc4\xb1rm\xc4\xb1z\xc4\xb1 Bariyerler" mevkine kadar olan ve "Banda d\'Alem" ad\xc4\xb1yla an\xc4\xb1lan arazi \xc5\x9feridini bu kabile reisine verdi.  Bu arazi g\xc3\xbcn\xc3\xbcm\xc3\xbczde Niteroi \xc5\x9fehirsel arazisinin merkezi ve kuzey b\xc3\xb6lgesini ve Niteroi Belediyesini kuzeybat\xc4\xb1 k\xc4\xb1sm\xc4\xb1n\xc4\xb1 olu\xc5\x9fturmaktad\xc4\xb1r. Bu kabile reisi Arar\xc4\xb1boia kendine verilen bu topraklar \xc3\xbczerinde "Vila de S\xc3\xa3o Lourenco dos \xc3\x8dndios (Amerika K\xc4\xb1z\xc4\xb1lderililerin San Lawrence K\xc3\xb6y\xc3\xbc)" ad\xc4\xb1n\xc4\xb1 verdi\xc4\x9fi bir k\xc3\xb6ysel yerle\xc5\x9fke kurdu ve bu yerle\xc5\x9fke Niteroi\'nun n\xc3\xbcvesini te\xc5\x9fkil etti._NEWLINE_Bu k\xc3\xb6y 1816\'da  Portekiz ve Brezilya Kral\xc4\xb1 VI. Dom Jo\xc3\xa3o taraf\xc4\xb1ndan ziyaret edildi. 10 May\xc4\xb1s 1819\'da bir kral beyannamesi ile bu k\xc3\xb6y\xc3\xbcn Rio de Jenairo\'dan ba\xc4\x9f\xc4\xb1ms\xc4\xb1z oldu\xc4\x9funu; bu k\xc3\xb6yde yeni bir belediye idaresi kuruldu\xc4\x9funu ve bu belediyenin yeni isminin "Vila Real da Praia Grande (B\xc3\xbcy\xc3\xbck Plaj\xc4\xb1n Kraliyet \xc5\x9eehri)" oldu\xc4\x9fu ilan edildi._NEWLINE_1834\'te ilan edilen "Ato Adicional" Kanunu ile, yeni kurulan "Brezilya \xc4\xb0mparatorlu\xc4\x9fu"\'nun ba\xc5\x9fkenti olarak Rio de Janeiro se\xc3\xa7ildi. Bu ba\xc5\x9fkent \xc5\x9fehri o zaman kadar merkezi oldu\xc4\x9fu Rio de Janeiro ilinden ayr\xc4\xb1l\xc4\xb1p ba\xc4\x9f\xc4\xb1ms\xc4\xb1z bir belediye yap\xc4\xb1ld\xc4\xb1.  Rio de Janerio ilinin geri kalan k\xc4\xb1sm\xc4\xb1 ve Rio de Janeiro eyaletinin ba\xc5\x9fkenti olarak o zamanki "Vila Real da Praia Grand" isim ile Niteroi se\xc3\xa7ildi. 6 Mart 1863\'de \xc5\x9fehrin ismi resmen "Vila Real da Praia Grande"\'den "Nictheroy" (Tupi dilinde "Sakl\xc4\xb1 Sular") ismine \xc3\xa7evrildi. 20. y\xc3\xbczy\xc4\xb1l ortas\xc4\xb1nda ise \xc5\x9fehrin ad\xc4\xb1 "Nickteroy" olarak yaz\xc4\xb1lmas\xc4\xb1ndan vazge\xc3\xa7ildi ve yaz\xc4\xb1lmas\xc4\xb1 de\xc4\x9fi\xc5\x9ftirilip g\xc3\xbcn\xc3\xbcm\xc3\xbczde kullan\xc4\xb1lan "Niteroi" ad\xc4\xb1 ile an\xc4\xb1lmaya ba\xc5\x9fland\xc4\xb1.  1890\'da Brezilys\'ds o vakte kadar  "il" olarak an\xc4\xb1lan y\xc3\xb6rel idari birimleri yeni stat\xc3\xbc ve yeni yetkiler verilerek "eyalet" oldular. Federal ba\xc5\x9fkent olan Rio de Janeiro \xc5\x9fehir arazileri "Distritto Fedaral, DF (Federal B\xc3\xb6lge)" oldu. Niteroi ise Rio de Janeiro eyaleti ba\xc5\x9fkenti olarak g\xc3\xb6reve devam etti. Niteroi \xc5\x9fehri 1834-1894\'te eyalet ba\xc5\x9fkentli\xc4\x9fi yapt\xc4\xb1. 1894-1913 d\xc3\xb6neminde Petropolis eyalet ba\xc5\x9fkenti oldu. 1913-1975 arasinda ise Niteroi tekrar Rio de Janeiro eyaleti ba\xc5\x9fkentli\xc4\x9fi yapt\xc4\xb1._NEWLINE_1960\'ta Federal Ba\xc5\x9fkent yeni kurulan Brasilia  \xc5\x9fehrine nakledildi. Eski ba\xc4\x9f\xc4\xb1ms\xc4\xb1z federal ba\xc5\x9fkent Rio de Janerio sehri k\xc3\xbc\xc3\xa7\xc3\xbck tek bir belediyesi ile "Guanabra Eyaleti" olarak olu\xc5\x9fturuldu.  1975\'te ise bu k\xc3\xbc\xc3\xa7\xc3\xbck eyalet Rio de Janeiro eyaletine ba\xc4\x9fland\xc4\xb1 ve b\xc3\xbcy\xc3\xbcyen Rio de Janiero eyaletinin ba\xc5\x9fkenti Rio de Janiero \xc5\x9fehir oldu. Niteroi \xc5\x9fehri eyalet ba\xc5\x9fkentlik olmaktan \xc3\xa7\xc4\xb1kt\xc4\xb1._NEWLINE_Niteroi \xc5\x9fehri baz\xc4\xb1 b\xc3\xbcy\xc3\xbck felaketlere de sahne oldu. 17 Aral\xc4\xb1k 1961 \'de "Gran Circus Norte-Americano" adl\xc4\xb1 b\xc3\xbcy\xc3\xbck bir sirkte \xc3\xa7\xc4\xb1kan yang\xc4\xb1nda 500\'den fazla ki\xc5\x9fi \xc3\xb6ld\xc3\xbc ve 800\'den fazla ki\xc5\x9fi yaraland\xc4\xb1. Bu yang\xc4\xb1n\xc4\xb1n ho\xc5\x9fnutsuz sirk i\xc5\x9f\xc3\xa7ileri taraf\xc4\xb1ndan kast_NEWLINE_en \xc3\xa7\xc4\xb1kart\xc4\xb1ld\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1 anla\xc5\x9f\xc4\xb1ld\xc4\xb1. Bu Brezilya tarihinde en b\xc3\xbcy\xc3\xbck zayiat veren yang\xc4\xb1n olmu\xc5\x9ftur. Nisan 2011\'de ya\xc4\x9fan \xc5\x9fiddetli ya\xc4\x9fmurlar\xc4\xb1n ortaya \xc3\xa7\xc4\xb1kard\xc4\xb1\xc4\x9f\xc4\xb1 bir \xc3\xa7amurdan yer kaymas\xc4\xb1n\xc4\xb1n 200 ki\xc5\x9fiyi \xc3\xb6ld\xc3\xbcrd\xc3\xbc\xc4\x9f\xc3\xbc ve 11.000 ki\xc5\x9finin evsiz kalmas\xc4\xb1na neden oldu\xc4\x9fu haberleri verildi.'