b'\n_START_ARTICLE_\nHika\n_START_SECTION_\nMga nauugnay na kondisyon\n_START_PARAGRAPH_\nMaraming ibang kondisyon sa kalusugan ang nagaganap nang mas madalas sa mga may hika, kabilang dito ang:gastro-esophageal reflux disease (GERD), rhinosinusitis, at obstructive sleep apnea. Mas karaniwan rin ang mga sakit sa pag-iisip na may sakit ng pagkabalisa na nangyayari sa pagitan ng 16\xe2\x80\x9352% at mga mood disorder sa 14\xe2\x80\x9341%. Gayunpaman hindi alam kung ang hika ay nakakapagdulot ng mga problema sa pag-iisip, o kung ang mga problema sa pag-iisip ay humahantong sa hika.\n_START_SECTION_\nMga Sanhi\n_START_PARAGRAPH_\nAng hika ay sanhi ng magkasamang komplikado at hindi ganap na nauunawaang mga pang-kapaligiran at henetikong interaksiyon. Ang mga salik na ito ay nakakaimpluwensiya sa kalubhaan at pagtugon nito sa paggamot. Pinaniniwalaan na ang kamakailang pagtaas ng bilang ng hika ay sanhi ng pagbabago sa mga epigenetic na (namamanang salik maliban sa mga may kinalaman sa DNA sequence) at nagbabagong  kapaligiran na tinitirhan.\n_START_SECTION_\nUkol sa Kapaligiran\n_START_PARAGRAPH_\nMarami sa mga salik sa kapaligiran ang naiugnay sa pagkakaroon at paglala ng hika, kabilang ang: mga nagdudulot ng alerhiya, polusyon sa hangin, at iba pang mga kemikal sa kalikasan. Ang paninigarilyo sa panahon ng pagbubuntis at pagkapanganak ay inuugnay sa pagkakaroon ng mas malaking panganib ng mga mala-sintomas ng hika. Nai-uugnay ang mababang kalidad ng hangin, na nagmumula sa polusyong dulot ng trapiko o mataas na mga antas ng ozone, sa pagkakaroon at tumaas na paglala ng hika. Maaari ring magpasimula ng hika ang pagkakalantad sa volatile o madaling sumingaw na mga organikong bagay; halimbawa ang pagkakalantad sa pormalin ay may positibong kaugnayan dito. At saka, nai-uugnay rin ang phthalates sa PVC sa hika sa mga bata at mga nasa hustong gulang na tulad din ng mataas na antas ng pagkakalantad sa endotoxin._NEWLINE_Nai-uugnay ang hika sa pagkakalantad sa mga nagdudulot ng alerhiya sa loob ng bahay. Kabilang sa mga karaniwang nagdudulot ng alerhiya sa loob ng bahay ang mga: dust mite, ipis, nalalaglag na parang balakubak mula sa mga hayop, at amag. Hindi naging matagumpay ang mga pagsusumikap sa pagbawas ng mga dust mite. Ang ilan sa mga impeksiyon sa paghinga na sanhi ng virus ay maaaring magpataas sa panganib ng pagkakaroon ng hika kapag nakuha habang bata pa tulad ng: respiratory syncytial virus at rhinovirus. Gayunpaman, ang ilang ibang mga impeksiyon ay maaaring makapagpabawas ng panganib.\n_START_SECTION_\nTeorya ng kalinisan\n_START_PARAGRAPH_\nAng teorya ng kalinisan ay isang teorya na sinusubukang ipaliwanag ang pagtaas ng bilang ng hika sa buong mundo bilang isang direkta at hindi sinasadyang resulta ng nabawasang pagkakalantad, sa panahon ng pagkabata, sa isang hindi nakakapagdulot ng impeksiyon na bakteriya at mga virus. Iminungkahi na ang bawas na pagkakalantad sa bakteriya at mga virus ay sanhi ng, sa bahagi lamang, mas pinaigting na kalinisan at maliit na bilang ng pamilya sa mga makabagong lipunan. Kabilang sa mga ebidensiyang sumusuporta sa teorya ng kalinisan ang mas mababang bilang ng hika sa mga bukid at sa mga bahay na may mga alagang hayop._NEWLINE_Inuugnay ang maagang paggamit ng antibiyotiko sa buhay sa pagkakaroon ng hika. At saka, inuugnay ang pagnganganak ng caesarean section  sa nadagdagang panganib (tinatantiyang nasa 20\xe2\x80\x9380%) ng hika\xe2\x80\x94inuugnay ang nadagdagang panganib na ito sa kakulangan ng malulusog na kolonisasyon ng bakteriya na nakuha sana ng bagong panganak na sanggol mula sa daanan tungo sa birth canal. May kaugnayan ang hika at ang antas ng pagiging masagana.\n_START_SECTION_\nMga medikal na kondisyon\n_START_PARAGRAPH_\nAng tatlong namamanang eksema, allergic rhinitis at hika ay tinatawag na atopy (namamanang alerhiya). Ang pinakamatinding salik ng panganib na magkaroon ng hika ay ang kasaysayan ng namamanang sakit; kung saan ang hika ay nagaganap nang mas maraming beses sa mga may eksema o hay fever. Inuugnay sa hika ang Churg\xe2\x80\x93Strauss syndrome, isang autoimmune disease (sakit kung saan ang sariling resistensiya ay inaatake ang katawan) at ang vasculitis. Maaari ring makaranas ng mga sintomas ng hika ang mga indibiduwal na may ilang uri ng urticaria._NEWLINE_Mayroong kaugnayan ang labis na katabaan at ang panganib na magkaroon ng hika na parehong dumami sa mga nakaraang taon. Maaaring papel na ginagampanan ang ilang mga salik, kabilang ang huminang paggana ng paghinga dahil sa pagkakaipon ng taba at ang katotohanan na ang adipose na tisyu ay humantong sa pamamaga._NEWLINE_Ang mga beta blocker na gamot na tulad ng propranolol ay maaaring makapagpasimula ng hika sa mga madaling magkasakit. Gayunpaman, ang mga cardioselective beta-blockers ay parang ligtas sa mga may bahagya o katamtamang sakit. Ang ibang mga gamot na maaaring magdulot ng mga problema ay ang ASA, NSAID, at mga angiotensin-converting enzyme inhibitor.\n_START_SECTION_\nPaglala\n_START_PARAGRAPH_\nAng ilan sa mga tao ay magkakaroon ng hindi nagbabagong hika nang ilang linggo o buwan at pagkatapos ay biglaang magkakaroon ng biglaang malubhang hika. Ang iba\xe2\x80\x99t-ibang mga indibiduwal ay nagkakaroon ng iba\xe2\x80\x99t-ibang reaksiyon sa maraming salik. Karamihan sa mga indibiduwal ay maaaring magkaroon ng malubhang paglala mula sa maraming mga bagay na nakapagsisimula nito._NEWLINE_Ang mga bagay sa bahay na maaaring humantong sa paglala ng hika ay kinabibilangan ng alikabok, mga nahuhulog mula sa hayop, lalung-lalo na ang balahibo ng pusa at aso), mga nagdudulot ng alerhiya mula sa ipis at amag. Ang mga pabango ay karaniwang sanhi ng mga malubhang pag-atake sa mga kababaihan at bata. Ang kapwa sanhi ng virus at impeksiyon na sanhi ng bakterya sa itaas na bahagi ng respiratory tract ay maaaring mapalala ang sakit. Maaaring mapalala ng psychological stress ang mga sintomas\xe2\x80\x94pinaniniwalaan na binabago ng stress ang resistensiya ng katawan at kaya dinadagdagan nito ang pagtugon sa pamamaga sa daanan ng hangin sa mga nagdudulot ng alerhiya at nakaka-iritang bagay.\n_START_SECTION_\nPagbabago sa paggana ng katawan\n_START_PARAGRAPH_\nAng hika ay resulta ng matagal nang pamamaga ng mga daanan ng hangin na kasunod nito ay nagdudulot ng tumaas na kakayahang humilab ng mga nakapaligid na malambot na kalamnan. Ito at ang mga iba pang bagay ang nagpapakipot ng daanan ng hangin at ang karaniwang sintomas ng sumisipol na paghinga. Ang pagkipot ay kadalasan nagagamot nang may gamot o nang walang paggamot.Paminsan-minsan ang mga daan ng hangin mismo ang nagbabago. Kabilang sa mga karaniwang pagbabago sa mga daanan ng hangin ay ang pagdami ng mga eosinophil at pagkapal ng lamina reticularis. Maaaring patuloy na lumaki ang malalambot na kalamnan ng daanan ng hangin na may pagdamit ng mga mucous gland.Ang iba pang mga uri ng nauugnay na selula ay ang: T lymphocytes, macrophages, at neutrophils. Maaaring sangkot din ang ibang mga bahagi ng resistensiya ng katawan kabilang ang: cytokines, chemokines, histamine, at leukotrienes ang ilan lang sa mga ito.\n_START_SECTION_\nPagkilala sa sakit\n_START_PARAGRAPH_\nHabang ang hika ay isang kilalang kondisyon, walang napagkasunduang pangkalahatang kahulugan para dito. Binigyang-kahulugan ito ng Global Initiative for Asthma bilang "isang matagal ang pabalik-balik na pagmaga ng mga daanan ng hangin kung saan may kinalaman dito ang maraming selula at mga bahagi ng selula. Inuugnay ang matagal at pabalik-balik na pamamaga sa labis na pagkasensitibo ng daanan ng hangin na humahantong sa paulit-ulit na pag-atake ng sumisipol na paghinga, kapos na paghinga, paninikip ng dibdib at pag-ubo lalung-lalo na sa gabi o sa madaling araw. Ang mga pag-atakeng ito ay kadalasang inuugnay sa malawakan nguni\xe2\x80\x99t iba\xe2\x80\x99t-ibang pagkabara ng daloy ng hangin sa baga na madalas ay nagagamot nang kusa o sa pagpapagamot"._NEWLINE_Sa ngayon wala pang eksaktong pagsusuri sa pagkilala sa sakit na karaniwang ibinabatay sa pattern ng mga sintomas at pagtugon ng katawan sa paggamot sa paglipas ng panahon. Ang pagtukoy sa hika ay dapat paghinalaan kung mayroong kasaysayan ng: paulit-ulit na sumisipol na paghinga, pag-ubo o kahirapan sa paghinga at ang mga sintomas na ito ay nagaganap o lumalala dahil sa pag-eehersisyo, impeksiyong sanhi ng virus, mga nagdudulot ng alerhiya o polusyon ng hangin. Kung gayon ang spirometry ay ginagamit para kumpirmahin ang pagtukoy sa sakit na ito. Mas mahirap sa mga bata na mas bata sa anim na taong gulang dahil sila ay napakabata para sa spirometry.\n_START_SECTION_\nSpirometry\n_START_PARAGRAPH_\nAng spirometry ay inirerekomenda para makatulong sa pagtukoy at pangangasiwa. Ito ang kaisa-isang pinakamagandang pagsusuri sa hika. Kung ang FEV1 na sinusukat sa pamamagitan ng paraang ito ay bumuti ng mahigit sa 12% kasunod ng pagbibigay ng isang bronchodilator (nagpapalapad sa bronchi) tulad ng salbutamol, ito ay tumutulong sa pagtukoy ng sakit. Gayunpaman, maaaring maging normal ito sa mga may kasaysayan ng bahagyang hika, na kasalukuyang hindi umaatake.Ang single-breath diffusing capacity ay makakatulong sa pagtukoy sa kaibhan ng hika sa COPD. Makatwiran na magsagawa ng spirometry tuwing isa o dalawang taon para masubaybayan kung gaano kabuti nakokokntrol ang hika ng isang tao.\n_START_SECTION_\nIba pa\n_START_PARAGRAPH_\nAng methacholine challenge ay kinasasangkutan ng paglanghap ng tumataas ng konsentrasyon ng isang substansiya na nagdudulot ng pagsikip ng daanan ng hangin sa mga nalalantad. Kung negatibo, nangangahulugan itong ang tao ay walang hika; gayunpaman, kung positibo, hindi ito partikular sa sakit._NEWLINE_Ang iba pang sumusuportang ebidensiya ay kinabibilangan ng: isang \xe2\x89\xa520% na kaibhan sa pinakamataas na bilis ng paghinga nang palabas (peak expiratory flow rate) sa hindi bababa sa tatlong araw sa isang linggo nang hindi bababa sa dalawang linggo, isang \xe2\x89\xa520% pagbuti sa peak flow kasunod ng paggamot gamit ang salbutamol, nilalanghap na mga corticosteroid o prednisone, o isang \xe2\x89\xa520% na pagbaba sa peak flow kasunod ng pagkakalantad sa bagay na nakakapagsimula ng pag-atake. Ang pagsubok sa peak expiratory flow (pinakamataas na bilis ng paghinga nang palabas) ay mas nag-iiba kaysa sa spirometry, gayunpaman, at kaya naman hindi inirerekomenda para sa karaniwan pagtukoy ng sakit. Maaaring mas kapaki-pakinabang para sa sariling pagsusubaybay sa mga may katamtaman hanggang sa malubhang karamdaman at para sa pag-check sa bisa ng mga bagong gamot. Maaari ring makakatulong ito para sa paggabay ng paggamot sa mga may biglaang paglala.\n_START_SECTION_\nSanhi ng ehersisyo\n_START_PARAGRAPH_\nMaaaring simulan ng pag-ehersisyo ang bronchoconstriction (pasikip ng daanan ng hangin sa baga) sa parehong mga taong mayroong hika at wala. Nangyayari ito sa karamihan ng mga taong may hika at hanggang sa 20% ng mga taong walang hika. Sa mga atleta ito ay mas madalas mangyari sa mga   piling atleta, na may mga bilang na nag-iiba mula 3% para sa mga mangangarera ng bobsled hanggang sa 50% para sa pamimisikleta at 60% para sa skiing sa ibang bansa. Habang maaari itong mangyari sa anumang panahon ito ay mas karaniwan kapag tuyo at malamig. Ang nalanghap na beta2-agonists ay mukhang hindi pinapabuti ang atletikong pagganap sa mga may hika  gayunpaman, ang mga iniinom na dosis ay maaaring pabutihin ang tatag at lakas.\n_START_SECTION_\nMay kaugnayan sa trabaho\n_START_PARAGRAPH_\nAng hika bilang resulta ng (o pinalala ng) pagkakalantad sa lugar ng trabaho, ay isang karaniwang iniuulat na sakit sa trabaho. Gayunpaman, maraming mga kaso ang hindi iniuulat o kinikilala bilang ganito. Tinatayang 5\xe2\x80\x9325% ng mga kaso ng hika sa mga nasa hustong gulang ay may kaugnayan sa trabaho. Ang ilang daang iba\xe2\x80\x99t-ibang mga bagay na nagdudulot nito ay isinangkot sa pinaka-karaniwan bilang: isocyanates, butil at wood dust, colophony, soldering flux, latex, mga hayop, at aldehydes. Ang trabahong iniuugnay na may pinakamataas na panganib ng mga problema ay kinabibilangan ng: mga nag-i-spray ng pintura, panadero at mga nagpoproseso ng mga pagkain, nars, mga manggagawa sa kemikal, mga nagtatrabaho sa mga hayop, mga manghihinang, mga nag-aayos ng buhok at mga manggagawa sa kahuyan.\n_START_SECTION_\nSistematikong pagsusuri\n_START_PARAGRAPH_\nMaraming ibang mga kondisyon ang maaaring magdulot ng mga sintomas na kapareho ng sa hika. Sa mga bata, ang ibang mga sakit sa upper airway tulad ng allergic rhinitis at sinusitis ay dapat ring isaalang-alang gayundin ang ibang mga sanhi ng pagsikip ng daanan ng hangin kabilang ang: panglanghap ng bagay mula sa labas ng katawan, pagkipot ng trachea (tracheal stenosis) o laryngotracheomalacia, mgavascular ring, lumaking mga kulani o mga laman sa leeg. Sa mga nasa hustong gulang, ang COPD, paghina ng puso (congestive heart failure), mga laman sa daanan ng hangin, gayundin ang ubong dulot ng gamot dahil sa mga ACE inhibitor ay dapat isaalang-alang. Sa parehong mga populasyon maaaring magkaroon ng kapaerhong hindi paggana ng vocal cord._NEWLINE_Maaaring magkaroon din ng chronic obstructive pulmonary disease kasama ang hika at maaaring mangyari bilang isang komplikasyon ng matagal na at pabalik-balik na hika.  Pagkatapos ng edad na 65 karamihan sa mga tao na may sakit na baradong daanan ng hangin (obstructive airway disease) ay magkakaroon ng hika at COPD.  Sa pangyayaring ito, ang COPD ay maaaring makilala sa pamamagitan ng dumaming mga neutrophil sa daanan ng hangin, hindi normal na pagkapal ng gilid ng daanan ng hangin, at nadagdagang smooth muscle sa bronchi.  Gayunpaman, ang antas ng pagsisiyasat na ito ay hindi isinasagawa dahil ang COPD at hika ay magkapareho ang mga tuntunin sa pamamahala: mga corticosteroid, mga beta agonist na matagal ang bisa, at pagtigil sa paninigarilyo. Malapit na katulad nito ang hika sa mga sintomas, may kaugnayan sa higit pang pagkakalantad sa usok ng sigarilyo, mas maedad, mas kaunti ang posibilidad na maalis ang sintomas pagkatapos ibigay ang pampalawak sa bronchi (bronchodilator), at bumabang posibilidad ng kasaysayan ng kagyat na alerhiya (atopy) sa pamilya.\n_START_SECTION_\nPag-iwas\n_START_PARAGRAPH_\nAng ebidensiya para sa bisa ng mga pamamaraan para iwasan ang pagbuo ng hika ay mahina. Ang ilan ay nagpapakita ng pag-asa kabilang ang: paglimita sa pagkakalantad sa usok sa kapwa sinapupunan at pagkatapos manganak, pagpapasuso, at nadagdagang pagkakalantad sa daycare o mga malalaking pamilya nguni\xe2\x80\x99t walang sapat na suportado para irekomenda sa indikasyon na ito. Ang maagang pagkakalantad sa alagang hayop ay maaaring kapaki-pakinabang. Ang mga resulta mula sa pagkakalantad sa mga alagang hayop sa ibang mga pagkakataon ay mahina  at inirerekomenda lamang na ang mga alagang hayop ay alisin sa bahay kung ang isang tao ay may alerhiya sa nasabing alagang hayop. Ang mga limitasyon sa pagkain sa panahon ng pagbubuntis o kapag nagpapasuso ay hindi nakitang mabisa at kaya hindi ito inirerekomenda. Ang pagbawas o pag-alis sa mga bagay na kilalang sensitibo sa mga tao mula sa lugar ng trabaho ay maaaring mabisa.\n_START_SECTION_\nPamamahala\n_START_PARAGRAPH_\nHabang walang lunas para sa hika, ang mga sintomas ay karaniwang mapapabuti. Ang isang partikular, sariling-gawa na plano para maagap na masubaybayan at mapamahalaan ang mga sintomas ay kailangang gawin. Ang planong ito ay dapat kabilangan ng pagbawas sa pagkakalantas sa mga nagdudulot ng alerhiya, pagsusuri para matasa ang kalubhaan ng mga sintomas, at ang paggamit ng mga gamot. Ang plano sa paggamot ay dapat isulat at magpayo ng mga pag-aakma sa paggamot alinsunod sa mga pagbabago sa mga sintomas._NEWLINE_Ang pinaka-mabisang paggamot para sa hika ay ang pagtukoy sa mga nagpapasimula nito, tulad ng paninigarilyo, mga alagang hayop, o aspirin, at pagbawas sa pagkakalantad sa mga ito. Kung hindi sapat ang pag-iwas sa nagpapasimula nito, inirerekomendang gumamit ng gamot.  Ang mga gamot sa botika ay pinipili batay sa, higit sa ibang bagay, kalubhaan ng karamdaman at ang dalas ng mga sintomas. Ang mga partikular na gamot para sa hika ay malawakang inuuri sa mga kategorya ng mabilis ang bisa at matagal ang bisa._NEWLINE_Ang mga bronchodilator (pampalapad ng bronchi) ay inirerekomenda para pansamantalang mapaginhawa ang mga sintomas. Sa mga paminsan-minsang pag-atake, walang ibang gamot na kailangan. Kung mayroong patuloy na bahagyang sakit (mahigit sa dalawang pag-atake sa isang linggo), ang mababang dosis ng nilalanghap na mga corticosteroid o bilang alternatibo, isang iniinom na leukotriene antagonist o  isang mast cell stabilizer ay inirerekomenda. Para sa mga may araw-araw na pag-atake, ang mas mataas na dosis ng nilalanghap na mga corticosteroid ang ginagamit. Sa bahagya o malubhang paglala, ang mga iniinom na corticosteroid ay idinadagdag sa mga paggamot na ito.\n_START_SECTION_\nPagbabago sa pamumuhay\n_START_PARAGRAPH_\nAng pag-iwas sa mga nagpapasimula nito ay isang mahalagang sangkap ng pagpapahusay sa pagkontrol at pag-iwas sa mga pag-atake. Ang pinaka-karaniwang mga nagpapasimula nito ay kinabibilangan ng mga nagdudulot ng alerhiya, paninigarilyo (tabako o iba pa), polusyon sa hangin, mga non selective beta-blocker, at mga pagkaing may sulfite. Ang paninigarilyo at second-hand smoke(nakakalanghap ng sigarilyo) ay maaaring bawasan ang bisa ng mga gamot tulad ng mga corticosteroid. Ang mga pamamaraan ng pagkontrol sa mga dust mite, kabilang ang pagsala sa hangin, mga kemikal para patayin ang mga mites, pag-vaccuum, mga takip ng kutson at ibang mga paraan ay walang naging epekto sa mga sintomas ng hika.\n_START_SECTION_\nAlternatibong gamot\n_START_PARAGRAPH_\nKaramihan sa mga taong may hika, katulad ng mga may ibang matagal na at pabalik-pablik na mga karamdaman, ay gumagamit ng mga alternatibong paggamot; ipinapakita ng mga survey na halos 50% ang gumagamit ng ilang anyo ng di-karaniwang therapy. Kaunti ang data para suportahan ang bisa ng karamihan sa mga therapy na ito.  Hindi sapat ang ebidensiya para suportahan ang paggamit ng Bitamina C. Hindi inirerekomenda ang Acupuncture para sa paggamot dahil walang sapat na ebidensiya para suportahan ang paggamit nito. Walang ipinapakitang ebidensiya ang mga Air ioniser na mapapabuti nito ang mga sintomas ng hika o makikinabang dito ang paggana ng baga; ito ay parehong inilalagay sa positibo at negatibong mga tagagawa ng ion._NEWLINE_Ang mga "mano-manong therapy", kabilang ang osteopathic (sa buto at kalamnan), chiropractic (sa gulugod at kasukasuan), physiotherapeutic (sa katawan) at therapy para sa paghinga na mga pamamaraan, ay walang sapat na ebidensiya para suportahan ang kanilang paggamit sa paggamot ng hika.  Ang Buteyko na pamamaraan sa paghinga para kontrolin ang mabilis na paghinga (hyperventilation) ay maaaring magresulta sa pagbawas sa paggamit ng mga gamot gayunpaman wala itong anumang epekto sa paggana ng baga.  Kaya pakiramdam ng panel ng eksperto  na ang ebidensiya ay hindi sapat para suportahan ang paggamit nito.\n_START_SECTION_\nKasaysayan\n_START_PARAGRAPH_\nAng hika ay kilala sa Sinaunang Ehipto at ginamot sa pamamagitan ng pag-inom ng isang halo ng insenso na kilala bilang kyphi. Ito ay opisiyal na binigyan ng pangalan bilang isang partikular na problema sa paghinga ni Hippocrates humigit-kumulang 450 BC, na may salitang Griyego para sa "paghingal" na bumubuo sa batayan n gating makabagong pangalan. Noong 200 BC ito ay pinaniwalaang may kaugnayan nang bahagya sa mga damdamin._NEWLINE_Noong 1873, isa sa unang mga papel sa makabagong medisina na pinag-uusapan ay sinubukang ipaliwanag ang pagbabago sa paggana ng katawan  na dulot ng sakit habang ang isa noong 1872, ay ipinagpalagay na ang hika ay maaaring magamot sa pamamagitan ng pagpahid sa dibdib ng chloroform liniment (nagpapaginhawa ng pananakit o paninigas). Ang Medikal na paggamot noong 1880, ay kinabilangan ng paggamit ng iniiniksyon na mga dosis ng gamot na tinatawag na pilocarpin. Noong 1886, nag-teorya si F.H. Bosworth sa koneksiyon sa pagitan ng hika at hay fever. Ang Epinephrine ay unang sinanggunian sa paggamot ng hika noong 1905. Oral corticosteroids began to be used for this condition in the 1950s while inhaled corticosteroids and selective short acting beta agonist came into wide use in the 1960s._NEWLINE_Sa panahon ng 1930s\xe2\x80\x9350s, ang hika ay naging kilala bilang isa sa "pitong banal" na mga sakit na kinasasangkutan ng isip at katawan (psychosomatic illness). Ang dahilan nito ay itinuturing na sikolohikal, kung saan ang paggamot ay kadalasang batay sa pagsusuri ng isipan at ibang mga paglunas gamit ang pakikipag-usap. Habang binibigyang-kahulugan ng mga nagsusuri sa isipan na ito ang pagpito dahil sa hika bilang pigil na pag-iyak ng anak para sa nanay nito, itinuturing nila ang paggamot ng depresyon bilang higit na mahalaga para sa mga indibiduwal na may hika._NEWLINE_Ang hika, kilala sa Ingles bilang asthma o asthma bronchiale, ay isang pangkaraniwang karamdaman ng baga.  Dahil sa hika, nahihirapang huminga ang mga taong mayroon ng sakit na ito.  Maaaring hindi na gumaling mula sa hika ang mga tao kapag nagkaroon nito, isa itong panghabang-buhay na kalagayan.  Ang mga baga at lalamunan (daanan ng hininga) ay palagiang namamaga. Ang mga taong hikain ay mayroong mas maraming uhog kaysa normal na mga tao at ang mga masel na nakabalot sa paligid ng mga baga ay napakamaselan o sensitibo.  Ang atake ng hika ay kapag may isang bagay na nakapag-uumpisa o nakapagsasanhi sa maselang mga baga na humigpit at gumawa ng marami pang uhog kasya pangkaraniwan.  Kapag mas namamaga ang mga baga nagiging mas mahigpit ang mga baga.  Na lumalaong sumasapit sa kamatayan.  Ang mga sumpong ng hika ay itinuturing ng mga manggagamot bilang malalang emerhensiya.\n_START_SECTION_\nPaglalarawan\n_START_PARAGRAPH_\nAng katawagan sa Ingles ng hika na asthma ay nanggaling sa wikang Griyegong \xce\xac\xcf\x83\xce\xb8\xce\xbc\xce\xb1, \xc3\xa1sthma, na may kahulugang "hinihingal" o "humahagok".  Sa mas pangmedisinang paglalarawan, ang hika ay isang pangkaraniwang pangmatagalan at paulit-ulit na sakit ng pamamaga ng mga bronchus o daanan ng hangin na may katangiang pabagu-bago at pabalik-balik na mga sintomas, naipapanumbalik sa dati na harang sa daloy ng hininga, at "pulikat ng daanan ng hangin" o bronchospasm. Kasama sa mga sintomas ng hika ang paghingang may huni, pag-ubo, kahigpitan sa dibdib, at kahirapan sa paghinga. Sa pangklinikang pag-uuri ang hika ay maikakategorya ayon sa dalas ng sintomas, pinuwersang bolyum ng inilabas na hininga sa loob ng isang segundo (forced expiratory volume in 1 second, FEV1), at sagsag na antas ng dalos ng palabas na hininga.  Ang hika ay maaari ring iklasipika bilang atopiko (ekstrinsiko) o hindi-atopiko (intrinsiko).\n_START_SECTION_\nSanhi ng hika\n_START_PARAGRAPH_\nPinaniniwalaan na ang hika ay dulot ng isang kumbinasyon ng mga bagay-bagay na panghenetika at pangkapiligiran. Ang pagbibigay ng lunas sa malubhang mga sintomas ay pangkaraniwang sa pamamagitan ng isang pagsinghot ng may pandaliang talab na agonistang beta-2 (tulad ng salbutamol). Ang mga sintomas ay maaaring maiwasan sa pamamagitan ng pag-iwas ng mga pampahika, katulad ng mga allergen, mga bagay na nakapagpapahika at mga  pampayamot (mga iritante), mga bagay na nakapagpapa-irita at sa pamamagitan ng paglanghap ng mga corticosteroid. Ang mga antagonista ng leukotriene ay hindi gaanong mabisa kaysa sa mga corticosteroid kung kaya\'t hindi gaanong ninanais gamitin.\n_START_SECTION_\nDiyagnosis\n_START_PARAGRAPH_\nAng diyagnosis ng hika ay pangkaraniwang ginagagawa batay sa gawi ng mga sintomas at/o sa tugon sa terapiya sa pagdaan ng panahon. Ang paglaganap ng hika ay tumaas magmula noong dekada 1970.  Mula noong 2010, 300 milyong mga tao ang naapektuhan sa buong mundo.  Noong 2009, nagdulot ang hika ng 250,000 mga kamatayan sa buong daigdig. Sa kabila nito, kung may angkop na pagkontrol ng hika na mayroon ng tinatawag na terapiyang "step down" (literal na humakbang paibaba), ang prognosis (tantiyang kalalabasan ng sakit matapos gamutin) sa pangkalahatan ay mabuti.\n_START_SECTION_\nPaglulunas\n_START_PARAGRAPH_\nSa mas kadalasan ang hika ay maaaring kontrolin sa pamamagitan ng pag-iwas sa pagdikit sa mga bagay na nakapagpapahika at sa pamamagitan ng paggamit ng ilang partikular na mga gamot.  Karamihan sa mga may hika ang nagdadala ng natatanging mga gamot sa tuwi-tuwina kahit saan man sila magpunta. Tinatawag ang mga tiong mga panglanghap o pangsinghot (mga inhaler). Ang gamot na nasa loob ng panglanghap ang nagbubukas ng mga tubong papunta sa mga baga.  Ang panglanghap ay pangkaraniwang ginagamit upang maiwasan ang sumpong ng hika, o pahintuin ang isang sumpong na nagaganap na._NEWLINE_Gamot na pangsagip \xe2\x80\x94 Ang gamot na pangsagip o rescue medicine ay isang panglanghap o panghitit na ginagamit kapag ang isang tao ay nakaisip o nakadama na nagkakaroon siya ng sumpong ng hika._NEWLINE_Gamot na pangkontrol \xe2\x80\x94 Ang gamot na pangkontrol ay isang gamot na maaaring isang pildora na iniinom o isang panglanghap na ginagamit araw-araw upang maiwasan ang mga sumpong ng hika.'