b'\n_START_ARTICLE_\nPangungusap\n_START_PARAGRAPH_\nSa linggwistika, ang pangungusap ay lipon ng mga salitang nagpapahayag ng buong diwa. Binubuo ito ng panlahat na sangkap, ang panaguri at ang paksa subalit buo ang diwa.\n_START_SECTION_\nAyos ng Pangungusap\n_START_PARAGRAPH_\nMay dalawang ayos ang pangungusap, ang karaniwan at di-karaniwan. Kung ang panaguri ay nauuna kaysa simuno, ang pangungusap ay nasa karaniwang ayos; at kung ang simuno naman ang nauuna kaysa sa panaguri, ang pangungusap ay nasa di-karaniwang ayos.\n_START_SECTION_\nKaraniwan o Tuwid\n_START_PARAGRAPH_\nKapag nagsisimula sa panaguri at nagtatapos sa simuno._NEWLINE_Halimbawa: Mayroong bagong tsinelas si Ana.\n_START_SECTION_\nDi-Karaniwan o Kabalikan\n_START_PARAGRAPH_\nKapag nagsisimula sa simuno at nagtatapos sa panaguri. Ang panandang "ay" ay kadalasang makikita sa mga pangungusap._NEWLINE_Halimbawa: Si Ranilene ay bumili ng bagong tsinelas.\n_START_SECTION_\nGamit/Tungkulin ng Pangungusap\n_START_PARAGRAPH_\nMaiuuri rin ang pangungusap bilang pasalaysay o paturol, patanong, pautos, at padamdam:\n_START_SECTION_\nPasalaysay o Paturol\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay nagsasalaysay ng katotohanan, opinyon, pahayag, kaisipan o pwede ring pangyayari. Lagi itong nagtatapos sa tuldok (.)._NEWLINE_Halimbawa: Unti-unting nakikilala ang mga pangkat-etniko sa ating bansa dahil sa kanilang mga katangian.\n_START_SECTION_\nPatanong\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay pangungusap na ginagamit sa pagtatanong, at tandang pananong (?) ang bantas sa hulihan nito._NEWLINE_Halimbawa: Isinusulong pa ba ang pagbuo ng mga batas para sa pambansang pangkapayapaan?\n_START_SECTION_\nPadamdam\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay nagsasabi ng matinding damdamin gaya ng tuwa, pagkagulat, paghanga, panghihinayang at iba pa. Ito ay nagtatapos sa tandang padamdam (!)._NEWLINE_Halimbawa: Kay ganda talagang mamasyal sa Davao!\n_START_SECTION_\nPautos\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay uri ng pangungusap kung saan ay nakikiusap o nag uutos ito. Ito ay maaring magtapos sa tuldok (.) o tandang padamdam (!)._NEWLINE_Halimbawa: Diligan mo ang mga halaman.\n_START_SECTION_\nPakiusap\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay uri ng pangungusap na pautos na nagsasaad ng pakiusap. Ito ay madalas na nagtatapos sa tuldok (.) o tandang pananong (?)._NEWLINE_Halimbawa: Pakidala mo nga rito ang aking sapatos.\n_START_SECTION_\nKayarian ng Pangungusap\n_START_PARAGRAPH_\nAng mga pangungusap ay maaaring pangkatin ayon sa bilang o uri ng diwang bumubuo sa mga ito.\n_START_SECTION_\nTambalan\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay pangungusap na binubuo ng dalawang buong diwa o pangungusap o sugnay na makapag-iisa. Maaaring magkaugnay o magkasalungat ang dalawang diwa nito na pinag-uugnay ng pangatnig. Ang at, ngunit, subalit, datapwat, pero, samantala at habang ay ilan sa mga pangatnig na ginagamit sa tambalang pangungusap._NEWLINE_Halimbawa: Ang nanay niya ay isang guro at ang kanyang tatay ay isang doktor.\n_START_SECTION_\nHugnayan\n_START_PARAGRAPH_\nIto ay pangungusap na binubuo ng isang buong diwa o sugnay na makapag-iisa at isang hindi buong diwa o sugnay na di-makapag-iisa (lipon ng mga salitang may simuno at panaguri na hindi buo ang diwa dahil sa pangatnig sa unahan nito). Ang dahil, kasi, sapagkat, kung, kapag, pag, kaya, upang at para ay mga pangatnig na ginagamit sa hugnayang pangungusap._NEWLINE_Halimbawa: Umiyak ang bata dahil nadapa siya.\n_START_SECTION_\nPangungusap na Walang Tiyak o Lantad na Sangkap\n_START_PARAGRAPH_\nMay mga pangungusap na walang tiyak na paksa at panaguri o alinman sa mga sangkap nito pero buo pa rin ang diwang ipinapahiwatig nito.\n_START_SECTION_\nExsistensyal\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na nagpapahayag ng pagkamayroon o pagkawala ng pinag-uusapan._NEWLINE_Halimbawa: Wala na bang darating?\n_START_SECTION_\nTemporal\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na nagsasaad ng kalagayan o panahong panandalian lamang. Madalas ay mga pang-abay na pamanahon ang mga ito._NEWLINE_Halimbawa: Gabi na.\n_START_SECTION_\nPenomenal\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na nagsasaad ng kalagayan ng panahon o ng kapaligiran._NEWLINE_Halimbawa: Umaambon.\n_START_SECTION_\nPanawag\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na binubuo ng isang kataga/salita lamang at nagpapahiwatig na nais kausapin ang kaniyang tinawag o kumukuha lamang atensyon._NEWLINE_Halimbawa: Hoy!\n_START_SECTION_\nSambitla\n_START_PARAGRAPH_\nIsang salita na nagpapahayag ng matinding damdamin._NEWLINE_Halimbawa: Aray!\n_START_SECTION_\nPormularyong Panlipunan\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na ginagamit sa pakikipagkapwa para maipahayag nang maayos ang mensahe. Maaari itong pagbati, pasasalamat, paggalang o iba pang ekspresyong naging bahagi na sa kultura._NEWLINE_Halimbawa: Salamat.\n_START_SECTION_\nSagot Lamang\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na sagot sa mga tanong na hindi na kailangan ng paksa._NEWLINE_Halimbawa: Oo.\n_START_SECTION_\nPautos/Pakiusap\n_START_PARAGRAPH_\nPangungusap na pautos._NEWLINE_Halimbawa: Pakihawak.'