b"\n_START_ARTICLE_\nThailand\n_START_SECTION_\nKasaysayan\n_START_PARAGRAPH_\nDahil sa heograpikal na lokasyon, ang kultura ng mga Thai ay labis na naimpluwensiyahan ng Tsina at ng India. Subalit, marami ring mga kakaibang kulturang umusbong sa Thailand simula noong nagsimula ang kultura ng Baan Chiang._NEWLINE_Ang unang estadong Thai na nabuo ay nagsimula sa isang Kahariang Budhista ng Sukhothai noong 1238, kasunod ng paghina at pagbagsak ng Emperyong Khmer noong ika-13 - hanggang ika-15 siglo._NEWLINE_Isang siglo ang lumipas, ang kapangyarihan ng Sukothai ay natabunan ng mas malaking kaharian ng mga Ayutthaya, na nabuo noong kalagitnaan ng ika-14 na siglo, matapos masakop ang Angkor noong 1431, halos lahat ng korte at mga kaugaliang Hindu ay dinala sa Ayutthaya, at ang mga kaugalian at mga ritwal ay kinuha ng kultura ng mga Siam._NEWLINE_Pagkatapos ng pagbagsak ng Ayutthaya noong 1767, Ang Thonburi ay naging kabisera ng Thailand sa sandaling panahon sa ilalim ni Dakilang Haring Taksin, hanggang magkaroon ng kudeta noong 1782._NEWLINE_Ang kapangyarihang Europeo ay nagsimulang dumating noong ika-16 na siglo. Kahit na malakas ang mga Europeo, ang Thailand ay nag-iisang bansa na hindi nasakop sa Timog Silangang Asya. Ang dalawang pangunahing dahilan nito ay dahil ang Thailand ay may matagal na pagpapasa ng mga mahuhusay na pinuno noong 1800 na nakayang gamitin ang tensiyon sa pagitan ng Pranses at mga Briton._NEWLINE_Noong 1932, isang mapayapang himagsikan ang nagresulta sa isang bagong monarkiyang konstitusyunal. Noong digmaan, ang Thailand ay kakampi ng Hapon. Ngunit pagkatapos ng digmaan, naging kakampi naman ito ng Estados Unidos. Ang Thailand ay nagkaroon ng walang katiyakang pamahalaan, kaya't dumaan ito sa mga sunod sunod na kudeta, ngunit natuloy din ito sa demokrasya noong 1980._NEWLINE_Noong 1997, ang Thailanday tinamaan ng krisis pinansiyal ng Asya kaya ang baht ay nagkahalaga ng 56 baht bawat isang dolyar EU kumpara sa 25 na baht noong bago pa tumama sa bansa ang krisis._NEWLINE_ng Buodhismo sa Thailand._NEWLINE_Ang pinuno ng pamahalaan ay ang Punong ministro, na pinipili ng hari mula sa mga kasapi ng mababang kapulay kaunting direktang kapangyarihan ayon sa konstitusyon; subalit, bilang haungan ng parliyamento, na kadalasang pinuno ng partido ng mayoryaPlitika at Pamahalaan_NEWLINE_Ang Hari ay mri, siya ay simbolo ng pambansang pagkakakilanlan at ang napiling nakapagtanggol. Kadalasang tinatalaga ng Punong Ministro ang gabinete._NEWLINE_Ang parliyamento ay tinatawag na Pambasang Kapulungan (\xe0\xb8\xa3\xe0\xb8\xb1\xe0\xb8\x90\xe0\xb8\xaa\xe0\xb8\xa0\xe0\xb8\xb2, rathasapha) at ang kanyang kamara: na binubuo ng Kapulungan ng mga Kinatawan (\xe0\xb8\xaa\xe0\xb8\xa0\xe0\xb8\xb2\xe0\xb8\x9c\xe0\xb8\xb9\xe0\xb9\x89\xe0\xb9\x81\xe0\xb8\x97\xe0\xb8\x99\xe0\xb8\xa3\xe0\xb8\xb2\xe0\xb8\xa9\xe0\xb8\x8e\xe0\xb8\xa3, sapha phuthaen ratsadon) na may 500 pwesto at ang Senado (\xe0\xb8\xa7\xe0\xb8\xb8\xe0\xb8\x92\xe0\xb8\xb4\xe0\xb8\xaa\xe0\xb8\xa0\xe0\xb8\xb2, wuthisapha) na may 200 pwesto. Ang mga kasapi ng parehong Kapulungan ay inihahalal sa pamamagitan ng pouplar na botohan. Ang sistema ng hudikatura (\xe0\xb8\xa8\xe0\xb8\xb2\xe0\xb8\xa5, saan) ay may tatlong antas, ang pinakamataas ay ang Kataastaasang Hukuman (\xe0\xb8\xa8\xe0\xb8\xb2\xe0\xb8\xa5\xe0\xb8\x8e\xe0\xb8\xb5\xe0\xb8\x81\xe0\xb8\xb2, sandika)._NEWLINE_Aktibong kasapi ang Thailand ng ASEAN.\n_START_SECTION_\nPagkakahating Administratibo\n_START_PARAGRAPH_\nAng Thailand ay nahahati sa 75 mga lalawigan (\xe0\xb8\x88\xe0\xb8\xb1\xe0\xb8\x87\xe0\xb8\xab\xe0\xb8\xa7\xe0\xb8\xb1\xe0\xb8\x94, changwat) na pinagsama-sama sa limang pangkat ayon sa lokasyon. Mayo 2 espesyal na pinamamahalaang distrito: ang kabiserang lungsod Bangkok (Krung Thep Maha Nakhon sa Thai) at Pattaya, na ang Bangkok ay nasa panglalawigang antas, samantalang ang Pattaya ay bahagi ng lalawigan ng Chon Buri. Ang ibang mamamayang Tahi ay binibilang pa rin ang Bangkok bilang lalawigan, kaya naging 76 lalawigang bansa ang Thailand._NEWLINE_Nahahati ang bawat lalawigan sa maliliit na mga distrito. Noong 2000, mayroong 796 na distrito (\xe0\xb8\xad\xe0\xb8\xb3\xe0\xb9\x80\xe0\xb8\xa0\xe0\xb8\xad, amphoe), 81 mas maliliit na distrito (\xe0\xb8\x81\xe0\xb8\xb4\xe0\xb9\x88\xe0\xb8\x87\xe0\xb8\xad\xe0\xb8\xb3\xe0\xb9\x80\xe0\xb8\xa0\xe0\xb8\xad, king amphoe), at 50 distrito ng Bangkok (\xe0\xb9\x80\xe0\xb8\x82\xe0\xb8\x95, khet). Ang ibang bahagi ng lalawigan na naghahanggan sa Bangkok ay tinatawag din na Kalakhang Bangkok (\xe0\xb8\x9b\xe0\xb8\xa3\xe0\xb8\xb4\xe0\xb8\xa1\xe0\xb8\x93\xe0\xb8\x91\xe0\xb8\xa5, pari monthon). Ang mga lalawigan na ito ay ang Nonthaburi, Pathum Thani, Samut Prakan, Naon Pathom, Samut Sakhon. Ang pangalan ng bawat kabiserang lungsod (\xe0\xb9\x80\xe0\xb8\xa1\xe0\xb8\xb7\xe0\xb8\xad\xe0\xb8\x87, mueang) ay katulad din ng sa lalawigan nito. halimbawa, ang kabisera ng lalawigan ng Chiang Mai (changwat Chiang Mai) ay Mueang Chiang Mai. Ang 76 na lalawigan ay ang sumusunodkh:\n_START_SECTION_\nHeograpiya\n_START_PARAGRAPH_\nIka-50 pinakamalaking bansa sa buong mundo ang Thailand na may kabuuang sukat na 513,000\xc2\xa0km\xc2\xb2 (198,000\xc2\xa0mi\xc2\xb2). Maaaring ihambing ito sa laki ng Espanya, at may kalakihan lang ng unti sa estado ng California ng Estados Unidos. Bahagyang mas-maliit din ito sa sukat ng Yemen._NEWLINE_Ang Thailand ay kinapapalooban ng mga katangi-tanging rehiyong heograpikal, na tumutukoy sa mga pangkat panglalawigan. Ang mga lupain sa hilaga ay mabundok, na may pinakamataas na tuktok sa Doi Inthanon na may taas na 2,576 metro (8,451 talampakan). Ang hilagang silangan ay binubuo ng Talampas ng Khorat, na naghahanggan sa silangan ng Ilog Mekong. Ang gitnang bahagi ng bansa ay binubuo halos ng kapatagang lupa. Ang timog ay binubuo ng makitid na Kra Isthmus na lumalaki habang patungong tangway ng Malay.\n_START_SECTION_\nDemograpiya\n_START_PARAGRAPH_\nKaramihan sa populasyon ng Thailand ay mula sa iba't ibang pangkat ng mga taong Tai. Ang ilan sa kanila ay ang, taga-Gitnang Thai, Ang taga-Hilagang silangang hai o Isan o Lao, Ang taga-Hilagang Thai, at ang mga taga-Katimugang Thai. Ang mga taga-Gitnang Thai ay matagal nang dominado sa politika, ekonomiya, at kultura ng bansa, kahit na binubuo lamang sila ng isang katlo ng ng populasyon ng Thailand at bahagya lamang ang mga taga Hilagang silangang Thai. Dahil sa sistemang pangedukasyon at sa pagpapatibay ng pambansang pagkakakilanlan, karamihan sa mga tao ay nakakapagsalita ng salita ng Gitnang Thai pati na rin ang kanilang mga sariling lokal na diyalekto._NEWLINE_Ang Wikang Thai ay ang pambansang wika ng Thailand, na isinusulat sa sarili nitong alpabeto, subalit maraming mga etniko at mga rehiyonal na diyalekto ang ginagamit din sa mga pook na ang nakararami ay mga nagsasalita ng Isan o Mon-Khmer. Kahit na itinuturo ang Ingles sa lahat ng paaralan, mababa pa rin ang kagalingan ng mga ito.\n_START_SECTION_\nEdukasyon\n_START_PARAGRAPH_\nMataas ang antas ng kamuwangan sa Thailand, at ang edukasyon ay naibibigay ng isang maayos na sistemang pam-paaralan ng kindergarten, mababang paaaralan, mababa at mataas na sekondarya, maraming dalubhasaang bokasyunal, at mga pamantasan. Ang pribadong sektor ng edukasyon ay mahusay ang pagkakabuo at malaki ang naitutulong sa pangkalahatang pamamahala ng edukasyon kung saan hindi kayang maibigay ng pamahalaan sa mga mga pampubliko nitong paaralan. Ang edukasyon ay sapilitan hanggang ika-9 na baitang, at ang pamahalaan ay nagbibigay ng libreng edukasyon hanggang ika-12 Baitang."