b'\n_START_ARTICLE_\nBiblikal na Kanon\n_START_SECTION_\nTanakh\n_START_PARAGRAPH_\nAng Hudaismong Rabiniko ay kumikilala ng 24 aklat ng Tekstong Masoretiko na karaniwang tinatawag na Tanakh o Bibliyang Hebreo bilang autoritatibo. Ang ebidensiya ay nagmumungkahi na ang proseso ng kanoninasyon ng Tanakh ay nangyari sa pagitan ng 200 BCE at 200 CE. Ang isang dating sikat na teoriya ay ang Torah(Genesis, Exodo, Levitico, Deuteronomyo, Bilang) ay isinama sa kanon noong 400 BCE, ang mga Propeta o Nevi\'im (Josue, Aklat ng mga Hukom, 1 at 2 Samuel, 1 at 2 Hari, Isaias, Jeremias, Ezekiel, Joel, Amos, Obadias, Jonas, Mikas, Nahum, Habakuk, Sofonias, Hageo, Zacarias at Malakias) noong 200 BCE at ang mga Kasulatan o Ketuvim (Awit, Job, Kawikaan, Ruth, Awit ni Solomon, Eclesiastes, Panaghoy, Ester, Daniel, Esdras, Nehemias, 1 at 2 Kronika) noong 100 BCE. na marahil ay sa isang hipotetikal na Konseho ng Jamnia. Gayunpaman, ang pananaw na ito ay papalaking itinatakwil ng mga modernong skolar. Ang Septuagint ang pangalan ng saling Griyego ng Tanakh na isinalin sa pagitan ng ikatlo hanggang unang siglo BCE sa Alexandria, Ehipto. Ayon kay Michael Barber, "Sa Septuagint, ang Torah at Nevi\'im ay itinatag bilang kanonikal ngunit ang Ketuvim ay lumilitaw na hindi pa depinitibong nakanonisa. Halimbawa, ang ilang mga edisyon ng Septuagint ay kinabiblangan ng halimbawa ang 1-4 Macabae o 151 Awit samantalang ang iba ay wala nito. Gayundin ay may mga dagdag sa Aklat ni Esther, Aklat ni Jeremias at Aklat ni Daniel at 1 Esdras.\n_START_SECTION_\nLumang Tipan ng Kristiyanismo\n_START_PARAGRAPH_\nAng mga Simbahang Romano Katoliko, Ortodoksong Oriental at Silangang Ortodokso ay nagsama ng mga aklat na hindi isinama sa kanon ng Hudaismo at kalaunan ay hindi isinama ni Martin Luther na tinawag na deuterokanonikal at itinuring na apokripa ng mga Protestante. Ang basehan ng pagsasama ng mga aklat na deuterokanonikal ng Katoliko at Ortodokso ay ang maagang saling Griyego ng Tanakh na Septuagint na ang pinakasiniping salin sa Griyegong Bagong Tipan ng mga siping Lumang Tipan.\n_START_SECTION_\nTatian\n_START_PARAGRAPH_\nSi Tatian ay naakay sa Kristiyanismo ni Justin Martyr sa pagdalaw sa Roma noong mga 150 CE at pagkatapos ng labis na instruksiyon ay bumalik sa Syria noong 172 CE upang ireporma ang simbahan doon. Sa isang punto(iminungkahi na c. 160 CE), siya ay lumikha ng isang pinagkaisang Ebanghelyo sa pamamagitan ng paghahabi ng mga nilalaman ng mga ebanghelyo ni Mateo, Marcos, Lucas at Juan kasama ng mga pangyayaring hindi makikita sa mga tekstong ito. Ang salaysay ng Ebanghelyong ito ay pangunahing sumusunod sa kronolohiya ni Juan. Ito ay tinatawag na Diatessaron ("(Kasunduan) Sa Pamamagitan ng Apat") at naging opisyal na teksto ng ebanghelyo ng Iglesiang Syrian na nakasentro sa Edessa.\n_START_SECTION_\nSinaunang pagtatangka ng sektang proto-ortodoksiya na ilarawan ang kanon\n_START_PARAGRAPH_\nNoong huli nang ika-4 siglo CE, ang Panarion 29 ni Epiphanius ng Salamis (namatay noong 402 CE) ay nagsaad na ang sektang Nazareno ay tumakwil sa mga sulat ni Pablo at ang Against Heresies 26.2 ni Irenaeus ay nagsaad na ang mga Ebionita ay tumakwil sa kanya. Acts 21:21 ay nagtala ng isang chismis na nilayon ni Apostol Pablo na wasakin ang Lumang Tipanr(laban sa chismis na ito, tignan ang Romans 3:8, 3:31). Ang 2\xc2\xa0Peter 3:16 ay nagsasaad na ang kanyang mga sulat ay inabuso ng mga heretiko na bumaluktot sa mga ito "kung paano ang ginagawa nila sa iba pang mga kasulatan". Noong ika-2 at ika-3 siglo CE, ang Ecclesiastical History 6.38 ni Eusebius ay nagsaad na ang Elchasai "ay gumamit ng mga teksto mula sa bawat bahagi ng Lumang Tipan at mga Ebanghelyo; itinakwil nito nang buo si Apostol Pablo". Ang 4.29.5 ay nagsaad na si Tatian ang Assyrian ay tumakwil sa mga sulat ni Pablo at sa Mga Gawa ng mga Apostol. Ang 6.25 ay nagsaad na tinanggap ni Origen ang 22 kanonikal na mga akalt ng mga Hebreo kasama ng Macabeo at apat na ebanghelyo ngunit si Apostol Pablo ay "hindi labis na sumulat sa lahat ng mga iglesia na kanyang tinuruan; at kahit sa mga kanyang sinulatan, siya ay nagpadala ng ilang mga linya." _NEWLINE_Sa pagitan nang 140 at 220 CE, ang parehong panloob at panlabas na mga pwersa ay nagtulak sa sekta ng Kristiyanismo na Proto-ortodoksiya na simulang gawing sistema ang pareho nitong mga doktrina at ang pananaw nito ng pahayag. Ang karamihan ng pagsisistemang ito ay sanhi ng pagtatanggol laban sa iba\'t ibang mga pananaw Kristiyano na katunggali ng sektang Proto-ortodoksiya. Ang simulang mga taon ng yugtong ito ay nakasaksi ng paglitaw ng ilang mga malalakas na kilusan ng pananampalatayang Kristiyano na kalaunang itinuring na heretiko ng simbahan sa Roma:Marcionismo, Gnostisismo at Montanismo._NEWLINE_Si Marcion ang maaaring unang maliwanag na naglarawan ng kanon ng Bagong Tipan bagaman ang tanong kung sino ang nauna ay pinagdedebatihan pa rin ng mga skolar. Ang pagtitipon ni Marcion ng kanon ay maaring isang hamon at pabuya sa umaahon na sektang proto-ortodoksiya. Kung nais nila na itanggi na ang kanon ni Marcion ang totoo, kinailangan nilang ilarawan kung ano ang totoo. Kaya ang yugtong paglawig ng kanon ng Bagong Tipan ay nagsimula bilang tugon sa iminungkahing limatadong kanon ni Marcion.\n_START_SECTION_\nKanon na Muratorian\n_START_PARAGRAPH_\nAng Pragmentong Muratorian ang pinakamatandang alam na halimbawa ng listahan ng kanon ng halos lahat ng mga aklat ng kasalukuyang kanon ng Bagong Tipan. Ito ay napinsala at hindi kumpleto bilang mababang uring saling Latin ng orihinal na Griyeo na karaniwang pinepetsahan sa huli nang ika-2 siglo CE,  bagaman ang ilang mga skolar ay pumapabor sa petsang ika-4 siglo CE. Ang hindi kilalang may akda nito ay tumatanggap sa apat na ebanghelyo na ang dalawang huli ang Ebanghelyo ni Lucas at Ebanghelyo ni Juan ngunit ang pangalan ng unang dalawang ebanghelyo sa listahan ay nawawala. Tinatanggap rin ng may akda ang Mga Gawa ng mga Apostol at 13 sa mga Sulat ni Pablo. Ang Sulat sa mga Hebreo, Unang Sulat ni Pedro, Ikalawang Sulat ni Pedro, Sulat ni Santiago ay hindi binanggit sa listahang ito. Itinuturing ng may akda na peke ang mga sulat na nag-aangking isinulat ni Apostol Pablo na Sulat sa mga taga-Laodicea at Sulat sa mga taga-Alexandria. Ayon sa may akda, ang mga ito ay "pineke sa pangalan ni Pablo upang isulong ang heresiya ni Marcion." Sa mga pangkalahatang sulat, tinatanggap ng may akda ang Sulat ni Judas at nagsaad na ang dalawang mga sulat na "nagdadala ng pangalan ni Juan" ay binibilang sa simbahang katoliko at ang Aklat ng Karunungan na "isinulat ng mga kaibigan ni Solomon sa kanyang karangalan". Ang Pastol ni Hermas ayon sa may akda nito ay "talagang dapat basahin, ngunit ito ay hindi maaarihang basahin ng publiko sa mga tao sa iglesia sa mga propeta na ang bilang ay kumpleto o sa mga apostol dahil ito ay pagkatapos ng kanilang panahon". Sa karagdagan ng pagtanggap sa Aklat ng Pahayag, nagbigay komento rin ang may akda ng pragmentong ito na ang Apocalipsis ni Pedro" ay isang aklat na "ang ilan sa atin ay hindi papayag na basahin sa iglesia." Gayunpaman, hindi matiyak kung ito ay tumutukoy sa Apocalipsis ni Pedro o sa Gnostikong Apocalipsis ni Pedro.\n_START_SECTION_\nClemente ng Alexandria\n_START_PARAGRAPH_\nSi Clemente ng Alehandriya (c. 150-c. 215 CE) ay gumamit ng isang bukas na kanon. Tila siya ay "praktikal na hindi nababahala tungkol sa kanonisidad. Para sa kanya, ang pagkasi ang mahalaga." Bilang karagdagan sa mga aklat na hindi nakasama sa naging 27 aklat ng Bagong Tipan ngunit may pang lokal na kanonisidad(Sulat ni Barnabas, Didache, 1 Clemente, Pahayag ni Pedro, Pastol ni Hermas, Ebanghelyo ayon sa mga Hebreo), siya ay gumamit rin ng Griyegong Ebanghelyo ng mga Ehipsiyo, Pangangaral ni Pedro, Mga Tradisyon ni Matias, Mga Orakulong Sybilline at ang Ebangelyong Pambibig. Gayunpaman, kanyang pinaboran ang apat na ebanghelyo kesa sa iba pa bagaman kanyang dinagdagan ang mga ito ng mga ebanghelyong apokripal. Siya ang unang nagtrato sa mga hindi sulat ni Pablong mga sulat(maliban sa Ikalawang Sulat ni Pedro bilang mga kasulatan. Kanyang tinanggap ang Unang Sulat ni Pedro, Unang Sulat ni Juan, Ikalawang Sulat ni Juan at Sulat ni Judas bilang kasulatan.\n_START_SECTION_\nAlogi\n_START_PARAGRAPH_\nAng Ebanghelyo ni Juan(at posibleng ang Aklat ng Pahayag at mga sulat ni Juan) ay itinakwil bilang hindi apostoliko o isinulat ng gnostikong si Cerinthus o hindi umaayon sa mga ebanghelyong sinoptiko ng sektang Kristiyanismo na yumabong noong mga 170 CE na tinawag ni Epiphanius ng Salamis ang mga ito na Alogi dahil ang mga ito ay tumakwil sa doktrinang Logos ni Juan at dahil ang mga ito ay nag-angking ang mga ito ay hindi lohikal. Maaaring mayroon ding pagtutol ang sektang ito sa doktrina ng Paracleto. Sina Gaius o Caius, presbytero ng Rome (simula nang 200 CE) ay maliwanag na naugnay sa kilusang ito.\n_START_SECTION_\nOrigen\n_START_PARAGRAPH_\nAng Ecclesiastical History ni Eusebius 6.25 ay nagsaad na tinanggap ni Origen (namatay noong 253/4 CE) ng 22 kanonikal na akalt ng mga Hebreo kasama ng Macabeo, apat na ebanghelyo ngunit si Apostol Pablo ay "hindi labis na sumulat sa lahat ng mga simbahan na kanyang tinuruan, at kahit sa mga simbahan na kanyang sinulatan, siya ay nagpadala ng ilang mga linya."\n_START_SECTION_\nClaromontanus Canon\n_START_PARAGRAPH_\nAng kanon na Codex Claromontanus c. 303-367, na isang pahinang ikinabit sa isang ika-6 siglo CE kopya ng mga sulat ni Pablo at Sulat sa mga Hebreo ay may Lumang Tipan kasama ng Tobit, Judith, Karunungan, Sirach, 1-2, 4 Macabeo, at ang Bagong Tipan, kasama ng Ikatlong Sulat sa mga taga-Corinto, Mga Gawa ni Pablo, Apocalipsis ni Pedro, Sulat ni Barnabas, Pastol ni Hermas, ngunit walang Sulat sa mga taga-Filipos, 1 Tesalonica, 2 Tesalonica at Sulat sa mga Hebreo. Sina Zahn at Harnack ay nasa opinyon na ang listahan ay hinango ng orihinal sa Griyego sa Alexandra o sa mga kapitbahay nito ~300 CE. Ayon kay J\xc3\xbclicher, ang listahang ito ay kabilang sa ika-4 siglo CE at malamang ay may pinamulang kanluran.\n_START_SECTION_\nEmperador Constantino\n_START_PARAGRAPH_\nNoong 331, kinomisyon ni Dakilang Constantino si Eusebius na maghatid ng limang mga bibliya ni Constantine para sa simbahan sa Constantinople. Itinala ni Athanasius (Apol. Const. 4) na ang mga skribang Alexandrian ay naghahanda ng mga bibliya para kay Emperador Constans noong mga 340 CE. Halimbawa, ipinagpalagay na ito ay maaaring nagbigay ng motibasyon para sa listahan ng kanon at ang Codex Vaticanus atCodex Sinaiticus ay maaaring ang mga halimbawa ng mga bibliyang ito. Kasama ng Peshitta at Codex Alexandrinus, ang mga ito ang pinagkunang umiiral na bibliyang Kristiyano. Walang ebidensiya sa Unang Konseho ng Nicaea ng anumang pagtukoy ng kanon gayumpaman, si Jerome (347-420 CE) sa kanyang aklat na Prologue to Judith ay nag-angkin na ang Aklat ni Judith ay "natagpuan ng Konsehong Nicene na kabilang sa bilang ng mga sagradong kasulatan."\n_START_SECTION_\nAtanasio\n_START_PARAGRAPH_\nSa kanyang Easter letter noong 367 CE, si Atanasio na obispo ng Alexandria ay nagbigay ng listahan ng eksaktong parehong mga aklat na naging 27 aklat na kanon ng Bagong Tipan at kanyang ginamit ang salitang "kanonisado" (kanonizomena) tungkol sa mga ito. Kanya ring itinala ang 22 aklat ng Lumang Tipan at 7 mga aklat na wala sa kanon ngunit dapat basahin: Karunungan ni Solomon, Sirach, Esther, Judith, Tobit, Didache, at Pastol ni Hermas. Ang talaang ito ay napakakatulad ng kanon ng Protestante(WCF). Ang tanging mga pagkakaiba ang kanyang hindi pagsama sa Aklat ni Esther at ang pagsama sa Baruch at Sulat ni Jeremias bilang bahagi ng Aklat ni Jeremias.\n_START_SECTION_\nKanon na Cheltenham/Mommsen\n_START_PARAGRAPH_\nAng kanon na Cheltenham c. 365-390 CE ay isang listahang Latin na natuklasan ng Alemang skolar ng klasiko na si Theodor Mommsen (inilimbag noong 1886) sa isang ika-10 siglo CE manuskrito(pangunahing patristiko) na kabilang sa aklatan ni Thomas Phillips sa Cheltenham, Inglatera. Ang listahang ito ay malamang na nagmula sa Hilagang Aprika sa madaling pagkatapos ng ika-4 siglo CE. Ito ay may 24 aklat ng Lumang Tipan at 24 aklat ng Bagong Tipan na nagbibigay ng mga bilang ng pantig at linya ngunit inalis ang Sulat sa mga Hebreo, Sulat ni Judas, at Sulat ni Santiago at tila kinuwestiyon ang mga sulat ni Juan at Pedro ng lagpas sa una.\n_START_SECTION_\nSynod of Laodicea\n_START_PARAGRAPH_\nAng Synod of Laodicea, c. 363 CE ang isa sa unang mga synod nagtangka na hatulan kung aling mga aklat ang dapat basahin ng malakas sa mga iglesia. Ang mga atas na inisyu ng mga 30 pari na dumalo ay tinawag na [[batas kanon]. Ang kanon 59 ay nag-atas na ang tanging mga aklat kanonikal ang dapat basahin ngunit walang listahan ang ikinabit sa mga manuskritong Latin at Syriac na nagtatala ng mga atas. Ang listahan ng mga aklat kanonikal Kanon 60  na minsang itinuturo sa Synod ng Laodicea ay isang kalaunang adisyon ayon sa karamihan ng mga skolar ay may isang 22 aklat ng OT at 26 aklat ng Bagong Tipan(Hindi kasama rito ang Aklat ng Pahayag).\n_START_SECTION_\nApostolikong Kanon #85\n_START_PARAGRAPH_\nNoong c. 380 CE, ang redactor ng Mga Konstitusyong Apostoliko ay nagturo ng kanon sa mismong mga 12 apostol bilang ika-85 ng kanyang listahan ng gayong mga Mga atas apostoliko:_NEWLINE_Kanon 85. Hayaan ang mga sumusunod na aklat ay isaalang alang na kagalang galang at banal ninyong lahat ng parehong kaparian at laity. [Ang isang listahan ng mga aklat ng Lumang Tipan...] At ang ating mga sagradong aklat ng Bagong Tipan ang apat na ebanghelyo, Mateo, Marcos, Lucas, Juan at ang 14 na sulat ni Pablo, dalawang sulat ni Pedro, tatlong sulat ni Juan, Santiago, Judas, dalawang sulat ni Clemente, at ang mga Konstitusyong inalay sa inyo, mga obispo, ko, Papa Clemente I sa walong aklat na hindi angkop na gawing publiko sa harapan ng lahat dahil sa mga misteryong nilalaman ng mga ito; at ang Mga Gawa natin, ang mga apostol.\xe2\x80\x94(Mula sa bersiyong Latin.)_NEWLINE_Ang ilang mga kalaunang saling Coptiko at Arabiko ay nagdagdag ng Aklat ng Pahayag.\n_START_SECTION_\nGregorio ng Nazianzus\n_START_PARAGRAPH_\nNoong mga huli nang 380 CE, si Gregorio ng Nazianzus ay lumikha ng isang kanon sa talata na umaayon sa kanyang kakontemporaryong si Atanasio maliban sa paglalagay ng mga sulat katoliko pagkatapos ng mga sulat ni Pablo at pag-aalis ng Aklat ng Pahayag. Ang listahang ito ay pinagtibay ng Synod ng Trullo noong 692 CE.\n_START_SECTION_\nAmphilochius of Iconium\n_START_PARAGRAPH_\nSa kanyang tula na Iambics for Seleucus na isinulat pagkatapos nang 394 CE, tinalakay ni Amphilochius ng Iconium ang debate sa pagsasama sa kanon ng ilang mga aklat at halos tiyak na itinakwil ang mga kalaunang mga sulat ni Pedro at Juan, Judas at Aklat ng Pahayg.\n_START_SECTION_\nPapa Damaso I\n_START_PARAGRAPH_\nAng pagkokomisyon ni Papa Damaso ng Latin Vulgata ng Bibliya c. 383 CE ay instrumental sa pagtatakda ng kanon sa Kanluran. Pinaniniwalaan ng ilan na sa direksiyon ni Papa Damaso I na Obispo ng Roma na ang kanon ng Katoliko ay itinakda sa Konseho ng Roma noong 382 CE. Gayunpaman, ang talaang Damasian(na isinaad na nagmula sa Konseho ng Roma) na isinama sa pseudepigrapikal na Decretum Gelasianum ay maaring hindi mula kay Damaso. Ang listahang ibinigay sa ibabaw na ipinagpapalagay na inidendorso ni Papa Damasus I:_NEWLINE_Genesis, Exodo, Levitico, Bilang, Deuteronomio, Jesus Nave, Mga Hukom, Ruth, 4 na aklat ng mga Hari, 2 aklat ng Kronika, Job, Psalter ni David, 5 aklat ni Solomon, 12 aklat ng mga propeta, Isais, Jeremias, Daniel, Ezekiel, Tobit, Judith, Esther, 2 aklat ng Esdras, 2 aklat ng Macabeo, at sa Bagong Tipan, 4 na aklat ng ebanghelyo, 1 aklat ng mga gawa ng mga apostol, 12 sulat ni Pablo, 1 niya ng Hebreo, 2 ng Pedro, 3 ng Juan, 1 ng Judas, at ang Aklat ng Pahayag._NEWLINE_Ang tinatawag na Decretum Gelasianum de libris recipiendis et non recipiendis ay tradisyonal na itinuturo kay Gelasius na obispo ng Roma noong 492-496 CE. Gayunpaman, kung isaalang alang ang lahat, ito ay malamang na may pinagmulang Timog Gallic(ika-6 siglo CE) ngunit pinaniniwalaan ng ilan na ang ilang mga bahagi ay maaaring bakasin pabalik kay Papa Damasus at nagrereplekta ng tradisyong Romano. Ang ikalawang bahagi ay isang katalogong kanon at ang ika-5 bahagi ay isang katalogo ng apokripa at iba pang mga kasulatan na itinuturing na itinakwil. Ang katologo ng kanon ay nagbibigay ng lahat ng 27 mga aklat ng kanon ng Romano Katoliko.\n_START_SECTION_\nPapa Inocencio I\n_START_PARAGRAPH_\nNoong c.405 CE, si Papa Inocencio I ay nagpadala ng isang listahan ng mga sagradong aklat sa obispong Gallic na si Exsuperius of Toulouse na halos katulad ng kanon ng Trent  (nang walang pagtatangi sa pagitan ng mga protocanonical at deuterocanonical).\n_START_SECTION_\nAgustin ng Hipona\n_START_PARAGRAPH_\nSi Agustin ng Hipona ay naghayag na ang isa ay "magnanais ng mga tinatanggap ng lahat ng mga Simbahang Katoliko kesa sa mga hindi tinatanggap ng ilan sa kanila". Isinaad ni Augstin na ang mga sumasalungat na simbahan ay dapat mas higitan sa timbang ng mga opinyon ng mas marami at mas matimbang na mga simbahan. Epektibong pinwersa ni Augustin ang kanyang opinyon sa Simbahan sa pamamagitan ng pag-uutos ng tatlong mga synod tungkol sa kanonisidad: Ang synod ng Hipona(393 CE), synod ng Carthage(397 CE) at isa pa sa Carthage(419 CE). Ang mga synod na ito ay tinipon sa ilalim ng kapangyarihan ni Agustin ng Hipona na tumuring sa kanon bilang sarado na. Ang bawat synod na ito ay nag-ulit ng parehong batas ng Simbahan: walang babasahin sa simbahan sa ngalan ng mga kasulatan ng diyos maliban sa Lumang Tipan(kabilang ang mga deuterokanoniko) at ang 27 kanonikal na aklat ng Bagong Tipan. Ang unang konseho na tumanggap ng kasalukuyang kanon ng mga aklat ng Bagong Tipan ay maaaring ang Synod ng Hipona sa Hilagang Aprika noong 393 CE. Ang maikling buod ng mga akto ng konsehong ito ay binasa at tinanggap sa mga Konseho ng Carthage noong 397 CE at 419 CE. Ang Aklat ng Pahayag ay idinagdag sa talaan noong 419 CE. Kaya mula sa ika-4 siglo CE, may umiiral na pagkakasundo sa Simbahan sa Kanluran tungkol sa kanon ng Bagong Tipan(gaya ng sa kasalukuyan) at sa huli nang ika-5 siglo CE ay sa Simbahan sa Silangan na may ilang mga eksepsiyon ay tumanggap sa Aklat ng Pahayag at kaya ay nagkasundo sa kanon Bagong Tipan._NEWLINE_Ang yugtong ito ay nagmamarka ng pagsisimula ng isang mas malawak na kinikilalang kanon bagaman ang pagsasama ng ilang mga aklat ay pinagdedebatihan pa rin: Sulat sa mga Hebreo, Sulat ni Santiago, Ikalawang Sulat ni Juan, Ikalawang Sulat ni Pedro, Sulat ni Judas at Aklat ng Pahayag. Ang mga dahilan ng debate ay kinabibilangan ng tanong sa may akda ng mga aklat na ito(ang tinatawag na Damasian "konseho sa Roma" ay tumakwil na sa pagiging may akda ni Apostol Juan ng Ikalawang Sulat ni Juan at Ikatlong Sulat ni Juan samantalang pinanatili ang mga aklat), ang kanilang pagiging angkop sa paggamit(ang Aklat ng Pahayag sa panahong ito ay binibigyang pakahulugan na sa malawak na iba ibang paraang heretikal) at kung gaano kalawak ang mga ito ay aktuwal na ginagamit(ang Ikalawang Sulat ni Pedro ang pinaka mahinang napatunayan sa lahat ng mga aklat ng kanon ng Kristiyanismo)._NEWLINE_Noong ika-5 siglo CE, ang simbahang Romano Katoliko sa Kanluran sa ilalim ni Papa Inocencio I ay kumilala sa isang kanon ng bibliya kabilang ang apat na ebanghelyo, Mateo, Marcos, Lucas, at Juan na nakaraang isinama sa ilang mga bilang mga synod na pangrehiyon na Konseho ng Roma(382 CE), Synod ng Hipona(393 CE) at dalawang mga Synod ng Carthage(397 at 419 CE).  Ang kanon na ito na tumutugon sa modernong kanon ng Romano Katoliko ay ginamit sa Vulgata na isang ika-5 siglo CE salin ng bibliyang ginawa ni Jeronimo sa ilalim ng komisyon ni Papa Damaso noong 382 CE.\n_START_SECTION_\nCassiodorus\n_START_PARAGRAPH_\nSina McDonald at Sanders, Appendix D-3 ay nagtala ng isang kanon para kay Cassiodorus ng Roma mula sa kanyang Institutiones divinarum et saecularium litterarum, c.551-562 CE na kilala sa pag-aalis nito ng Ikalawang Sulat ni Pedro, 2-3 Sulat ni Juan, Sulat ni Judas at Sulat sa mga Hebreo.\n_START_SECTION_\nKanon ng iba\'t ibang denominasyon\n_START_PARAGRAPH_\nMay pagkakaiba ang bilang ng mga aklat at pagkakasunod ng mga ito sa kanon sa iba\'t ibang denominasyon.\n_START_SECTION_\nSa Hudaismo\n_START_PARAGRAPH_\nSa Hudaismo ang kanon ay binubuo lamang ng Tanakh(o Lumang Tipan sa bibliang kristiyano). Hindi tinatanggap ng mga Hudyo ang "Bagong Tipan" at hindi sila naniniwala na si Hesus ang katuparan ng mesias na binabanggit sa "Tanakh". Ayon sa mga skolar na Hudyo, ang mga sinasabing hula na katuparan ni Hesus sa Bagong Tipan ay base sa maling salin at misinterpretasyon ng mga talata sa Tanakh.\n_START_SECTION_\nSa Samaritanismo\n_START_PARAGRAPH_\nSa relihiyong Samaritanismo, ang kanon ay binubuo lamang ng limang aklat ng Torah na Genesis, Exodo, Levitico, Deuteronomyo, at Bilang.\n_START_SECTION_\nSa Marcionismo\n_START_PARAGRAPH_\nAng Marcionismo ay ikalawang siglong sekta ng Kristiyanismo na nagmula sa mga turo ni Marcion ng Sinope noong 144 CE. Ayon kay Marcion, ang diyos ng mga Hebreo sa Lumang tipan ay isang malupit na diyos at iba sa mapagpatawad na dios ng Bagong Tipan. Sa dahilang ito, ang Lumang Tipan ay itinakwil ni Marcion. Ang kanon na tinanggap lamang sa Marcionismo ay binubuo ng 11 aklat: ang Ebanghelyo ni Marcion(na binubuo ng sampung kapitulo ng Ebanghelyo ni Lukas at binago ni Marcion at ang sampu sa mga sulat ni Pablo(Roma, 1 at 2 Corinto, Galacia, Efeso, Filipos, Colosas, 1 at 2 Tesalonica). Ang ibang aklat ni Pablo gaya ng 1 at 2 Timoteo at Tito at ibang pang aklat ng Bagong Tipan ay itinakwil sa Marcionismo.\n_START_SECTION_\nSa Katolisismo\n_START_PARAGRAPH_\nAng kanong katoliko ay binubuo ng 73 aklat. Sakop ng kanong Katoliko ang Lumang Tipan at ang Bagong Tipan, pati na rin ang mga sumusunod na aklat na tinatawag na mga deuterokanoniko o Apokripa: Tob\xc3\xadt,Judith, Ester (Gryego) (madalas pinapalitan ang orihinal na Ester ng Lumang Tipan), 1 Mga Macabeo, 2 Mga Macabeo, Karunungan ni Solomon, Sirac/Eclesiastico at Baruc. Ang Apokripa ay pinagtibay na kanonikal sa Konseho ng Trent noong 1546 bilang tugon sa pagtutol dito ng mga protestante noong repormasyon(1515-1648). Ang ilan sa mga doktrina ng katolisismo na sinusuportahan ng Apokripa at tinutulan ng mga Protestante ang purgatoryo(Tobit 12:12, 2 Macabeo 12:39-46), pamamagitan ng mga namatay na santo at mga anghel(2 Maccabeo 15:14, Tobit 12:12-15), pananalangin para sa mga patay(2 Macabeo 12:45-46) at iba pa.\n_START_SECTION_\nSa Ortodoksiya\n_START_PARAGRAPH_\nSa Etiopianong Ortodokso, ang Bibliya ay binubuo ng 81 na aklat at sa Silangang Ortodox, ang bibliya ay binubuo ng 84 na aklat. Sakop ng kanong Ortodokso ang lahat ng mga aklat ng bibliyang Katoliko kasama ang 3 Macabeos, Awit 151, 1 Esdras, 4 Macabeos at iba pa.\n_START_SECTION_\nSa Syriac\n_START_PARAGRAPH_\nAng biblia ng Tradisyong Syriac na tinatawag na Peshitta ay binubuo ng Lumang Tipan, Apokripa at Bagong Tipan. Hindi kasama sa Bagong Tipan ng Peshitta ang mga aklat na 2 Pedro, 2 at 3 Juan, Judas at Apocalipsis.\n_START_SECTION_\nSa Protestantismo\n_START_PARAGRAPH_\nSa Protestantismo, ang kanon ay binubuo ng 66 na aklat. Ang apokripa ng Katoliko ay hindi tinanggap ng mga Protestante.'