b'\n_START_ARTICLE_\nProtoebanghelyo ni Santiago\n_START_SECTION_\nNag-akda at panahon\n_START_PARAGRAPH_\nIpinalalabas ng naturang dokumento na ito\'y isinulat ni Santiago: "Ako, si Santiago, ang nagsul\xc3\xa1t ng kasaysayang ito sa Jerusalem." Ang nagpinahiwatig na may-akda ay di-umano\'y si Santiago, ang kapatid ni Hesus, ngunit pinatunayan ng mga eksperto na ito\'y hindi isinulat ng taong sinasabing nag-akda nito._NEWLINE_Ang kongklusyong ito ay batay sa estilo ng panulat at mga paglalarawan ng may-akda ng ilang kaganapan bilang kontemporaryong kaugaliang Hudyo na marahil ay hindi umiral. Halimbawa, ipinapakita nito na may mga konsagradong birhen sa templo sa Judaismo, kagaya ng mga Vestal Virgin sa paganong Roma, bagaman malabo na naging laganap na kaugalian ito sa Judaismo. Sa kabaligtaran, pinagtatalunan ng ilang Kristiyanong Ortokdokso at Katoliko Romano na pinapakita sa Lumang Tipan na noon pa mang kapanahunan ni propeta Samuel ay may mga konsagradong birhen na (1 Samuel 2:22), at hindi malayong si Maria\'y isang konsagradong birhen sa templo._NEWLINE_Ang nagpagkasunduan ay ito\'y nagsimula noong ikalawang siglo AD. Una itong binanggit ni Origen ng Alexandria sa unang bahagi ng ikatlong siglo, na ang mga panulat gaya ng Ebanghelyo ni Pedro, ay kaduda-duda, lumitaw lang kamakailan at kagaya ng mga aklat na nagsasaad na ang "mga kapatid ng Panginoon" ay anak ni Jose at dati niyang kabiyak.\n_START_SECTION_\nTradisyon ng manuskrito\n_START_PARAGRAPH_\nAng ilang indikasyon ng popularidad ng Protoebanghelyo ni Santiago ay marahil may sandaan at tatlumpung Griyegong manuskrito na naglalaman nito ang natira. Isinalin ang Ebanghelyo ni Santiago sa Syriac, Ethiopic, Coptic, Georgian, Old Slavonic, Armenian, Arabic, Irish at Latin. Bagaman walang naunang bersiyon sa Latin ang napag-aalaman, ito\'y itinuring na apokripa sa Gelasian decretal. Kaya ito\'y malamang alam na sa Kanluran noon pa lang ikalimang siglo. Gaya ng mga ebanghelyo, ang higit sa karamihan ng mga manuskrito ay nagmula noong ikasampung siglo at sumunod na siglo. Ang matandang napag-alamang manuskrito na may naturang teksto ay natagpuan noong 1958. Ito ay isang papyrus mula noong ikatlo o maagang ikaapat na siglo. Nakatabi ito sa Bibliotheca Bodmeriana sa Geneva (Papyrus Bodmer 5). Sa mga natitirang Griyegong manuskrito, ang may pinakabuong teksto ay isang ikasampung siglo na codex sa Biblioth\xc3\xa8que Nationale, Paris (Paris 1454).'