b"\n_START_ARTICLE_\nJos\xc3\xa9 Mart\xc3\xad\n_START_PARAGRAPH_\nSi Jos\xc3\xa9 Juli\xc3\xa1n Mart\xc3\xad Perez o mas kilala bilang Jos\xc3\xa9 Mart\xc3\xad (Enero 28, 1853 - Mayo 19, 1895) ay kilalang Pambansang Bayani ng Cuba sa kanyang natatanging kabayanihan upang mapalaya ang Cuba sa kamay ng Kolonyal na Pamahalaan ng Espanya. Ang kabayanihang ito ang naging mitsa ng kanyang kamatayan. Kilala rin siyang Ama ng Modernismo sa Amerikang Latino sa kanyang mga natatanging mga gawang pampanitikan katulad ng Nuestra Am\xc3\xa9rica (Ating Amerika) at Versos Sencillos (Mga Simpleng Berso). Ang Versos Sencillos ay ginawang kanta na pinangalanang Guantanamera.\n_START_SECTION_\nKabataan (1853-1871)\n_START_PARAGRAPH_\nSiya ay pinanganak noong Enero 28, 1853 sa Havana. Ang kanyang ama ay si Mariano Mart\xc3\xad Navarro na nagmula sa Valencia, Espanya; si Leonor P\xc3\xa9rez Cabrera na kanyang ina ay nanggaling sa Isla ng Canarias, Espanya. Si Mart\xc3\xad ang panganay sa pamilya; sumunod sa kanya ang kanyang pitong kapatid na babae. Napakahirap ng pamilya niya kaya kailangan nilang magkakapatid na magtrabaho para makaraos sa buhay._NEWLINE_Naimpluwensiyahan ni Rafael Mar\xc3\xada Mendive, isang tagasuporta ng kasarinlan ng Cuba, ang utak ni Mart\xc3\xad sa aspektong politikal. Dahil dito'y itinatag niya ang kanyang unang pahayagan, Patria Libre (Malayang Bansa) noong Enero 1869. Ngunit naakusahan ni Mendive na naroon siya sa isang protesta laban sa Espanya. Dahil doo'y naipatapon siya sa Espanya. Naaresto naman si Mart\xc3\xad ng pagsusulat ng liham na kung saan ay umaakusa sa dating kaibigan na ito ay diumano'y tagasuporta ng Espanya. Dahil dito'y nasentensyahan siya ng limang taon sa kulungan. Ngunit siya ay pinatapon sa San L\xc3\xa1zaro sa Havana. Makalipas ang ilang panahon, dahil na rin sa impluwensya ng kanyang ama, ipinadala na lamang siya sa Espanya noong 1871 sa kondisyon na hindi siya babalik sa Cuba.\n_START_SECTION_\nPaninirahan sa labas ng Cuba (1871-1878)\n_START_PARAGRAPH_\nNanirahan si Mart\xc3\xad sa Madrid. Natapos niya ang pag-aaral sa pag-aabogasya noong 1874. Lahat ng oras ay iginugol niya sa pagsusulat ng mga artikulo, mga tula, at mga dula. Noong mga taong 1875, nagpunta siya sa Par\xc3\xads kung saan naninirahan ang kanyang mga magulang. Doon nakapagsulat siya ng mga artikulo sa Revista Universal. Nakagawa din siya ng salin ng gawa ni Victor Hugo Mes Fils (Ang Aking Mga Anak na Lalaki). Nakasulat din siya ng sarili niyang dula na naaayon sa estilo ni Victor Hugo na ang pamagat ay Amor con amor se paga (Nababayaran ng pag-ibig ang pag-ibig)._NEWLINE_Bumalik siya sa Cuba gamit ang maling pangalan. Sandali lamang siya roon at nanirahan siya sa Guatemala kung saan siya naging guro ng wika at pilosopiya. Doon din niya nakilala ang mapapangasawa niya, si Carmen Zayas Baz\xc3\xa1n.\n_START_SECTION_\nPagbabalik sa Cuba (1878-1879)\n_START_PARAGRAPH_\nNoong taong 1878, nakabalik si Mart\xc3\xad sa Cuba sa pamamagitan ng amnestiya. Nagtrabaho siya bilang tagasulat sa isang kumpanya na ang may-ari ay si Nicol\xc3\xa1s Asc\xc3\xa1rate, isang tagasuporta ng kasarinlan sa Cuba. Dahil sa impluwensiya ni Asc\xc3\xa1rate, gumawa na naman siya ng mga hakbang tungo sa kasarinlan. Ang bunga ay pagpapabalik muli sa Espanya. Iniwan niya ang kanyang asawa noong 1879.\n_START_SECTION_\nIkalawang paninirahan sa labas ng Cuba (1879-1895)\n_START_PARAGRAPH_\nSandali lamang siya sa Espanya. Sa pamamagitan ng Par\xc3\xads, nakapunta siya sa Bagong Mundo. Nakarating siya sa New York. Naging pangulo siya ng komiteng panghimagsikan ng Cuba sa New York. Naging manunulat din siya doon upang maipaabot sa mga Kubano ang adhikaing kasarinlan. Dahil dito ay naging sikat siya sa Estados Unidos at Timog Amerika. _NEWLINE_Noong Enero 1890, itinatag niya ang La Liga de Instrucci\xc3\xb3n (Ang Liga ng Edukasyon) upang magsilbing paaralan sa mga rebolusyonaryo. Itinatag din niya ang partido ng Rebolusyonaryong Kubano noong 1892. Kasabay ng pagtatatag ng partido ay itinatag din niya ang pahayagang Patria (Bansa). Nagpunta siya sa Santo Domingo para maging kumander. Nagpunta rin siya sa mga iba pang lugar sa Karibe at Timog Amerika. Sinabi niya na magsisimula ang himagsikan sa taong 1895.\n_START_SECTION_\nDigmaan para sa kasarinlan at kamatayan (1895)\n_START_PARAGRAPH_\nNapasok niya ang isla ng Cuba noong Mayo taong 1895. Ngunit namatay siya sa isang digmaan noong Mayo 19, 1895.\n_START_SECTION_\nVersos Sencillos\n_START_PARAGRAPH_\nAng Versos Sencillos (Mga Simpleng Berso) ay may 46 na [[tula]. Bawat saknong ay may apat na linya. Bawat linya ay may 8 pantig. Ang mga tula ay punum-puno ng aliterasyon at tugma. Ang mga linya ng tulang ito ang naging batayan ng linya ng kantang Guantanamera. _NEWLINE_Marami itong temang nauukol sa politika tulad ng mga sumusunod na saknong:  _NEWLINE_Oculto en mi pecho bravo_NEWLINE_La pena que me lo hiere:_NEWLINE_El hijo de un pueblo esclavo_NEWLINE_Vive por \xc3\xa9l, calla y muere. _NEWLINE_Salin sa Tagalog:_NEWLINE_Nakatago sa aking dibdib_NEWLINE__NEWLINE_Kalungkutang sumusugat rini:_NEWLINE__NEWLINE_Ang anak ng bayang alipin_NEWLINE__NEWLINE_Mabuhay para sa kanya, mamatay at manahimik_NEWLINE_Marami pang ibang tula ang nagpapakita ng pagkamalikhain ni Mart\xc3\xad sa paggamit ng mga iba pang mga tayutay at simbolismo: _NEWLINE_Todo es hermoso y constante,_NEWLINE_Todo es m\xc3\xbasica y raz\xc3\xb3n,_NEWLINE_Y todo, como el diamante,_NEWLINE_Antes que luz es carb\xc3\xb3n._NEWLINE_Salin sa Tagalog:_NEWLINE_Ang lahat ay maganda at permanente,_NEWLINE__NEWLINE_Ang lahat ay musika at dahilan,_NEWLINE__NEWLINE_At ang lahat, katulad ng diyamante,_NEWLINE__NEWLINE_Ay karbon bago magliwanag._NEWLINE_Ang huli ay nagpapakita ito ng konseptong Parnasyanismo sa saknong na ito:  _NEWLINE_Y antes de morirme quiero _NEWLINE_Echar mis versos del alma._NEWLINE_Salin sa Tagalog:_NEWLINE_Nais ko bago mamatay_NEWLINE__NEWLINE_Magsulat ng berso ng aking kaluluwa\n_START_SECTION_\nNuestra Am\xc3\xa9rica\n_START_PARAGRAPH_\nAng sanaysay na Nuestra Am\xc3\xa9rica (Ating Amerika) ay isinulat ni Jose Mart\xc3\xad. _NEWLINE_Maraming mga tema ang nakasaad sa sanaysay na ito sa mga sumusunod na pangungusap. _NEWLINE_Ang unang tema ay ang paglaban sa mapang-abusong Kolonyal na Pamahalaan ng Espanya. Narito ang mga ilang pahayag ni Mart\xc3\xad. Sumusunod sa mga tema ni Mart\xc3\xad sa sanaysay na ito ay ang pag-iingat sa posibleng pangingialam ng Estados Unidos, o posibleng pananakop, sa mga bansa sa Amerikang Latino.  Mayroon din siyang mga pahayag ukol sa pagtuturo ng kasaysayan. Nararapat daw na mas ituro ang kasaysayan ng mga kabihasnan sa Amerikang Latino, hindi ang mga sinaunang kabihasnan ng Europa.  Sa huling bahagi ng kanyang sanaysay ay ipinahayag niya ang kanyang pangarap ng pagsibol ng isang bagong Amerika. Narito ang kanyang pahayag."