Nowe Skalmierzyce (1934–54 gmina Skalmierzyce Nowe) – gmina miejsko-wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim z siedzibą we wsi Skalmierzyce. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kaliskim.

Według danych z 1 stycznia 2021 roku gmina liczyła 15 625 mieszkańców; zamieszkuje ją 9,7% ludności powiatu ostrowskiego.

Położenie 
Według danych z 1 stycznia 2021 roku powierzchnia gminy Nowe Skalmierzyce wynosiła 125,42 km².

Gmina położona jest we wschodniej części powiatu ostrowskiego na Wysoczyźnie Kaliskiej w dorzeczu rzeki Prosny w paśmie makroregionu Niziny Południowowielkopolskiej. Najniżej położony punkt na terenie gminy leży w dolinie Prosny w Lezionie (105,0 m n.p.m.), a najwyższy występuje na pograniczu z gminą Sieroszewice w pasie Śliwniki–Leziona (144–147 m n.p.m.). Pozostały obszar ukształtowania terenu gminy jest jednolity na poziomie 128–138 m n.p.m..

Samorząd 
Od 2018 roku burmistrzem gminy Nowe Skalmierzyce jest Jerzy Łukasz Walczak (Komitet Wyborczy Wyborców Jerzego Łukasza Walczaka; 2018).

Historia 
W wyniku reformy administracyjnej w Polsce (1975), utworzono gminę z miastem Nowe Skalmierzyce i 29 wsiami sołeckimi. W 2000 roku z inicjatywy mieszkańców z gminy odłączono wsie Dobrzec, Sulisławice i Sulisławice Kolonia przyłączając je do Kalisza.

Środowisko naturalne

Lasy 
W 2017 roku powierzchnia lasów na terenie gminy wynosiła 395 ha, co stanowi lesistość na poziomie 3,1%.

Wody 
 rzeka Ołobok (Biskupice Ołoboczne)
rzeka Prosna (Leziona, Osiek, Śmiłów)
rzeka Trzemna (Droszew, Gałązki Wielkie, Kurów, Pawłówek, Miedzianów)
 struga Ciemna (Kurów, Skalmierzyce, Śliwniki)
 struga Lipówka (Boczków, Chotów, Gniazdów, Gostyczyna, Leziona, Mączniki, Nowe Skalmierzyce, Węgry)
 struga Pokrzywnica (Biskupice)

Obszary chronione 
 obszar chronionego krajobrazu doliny Prosny, Ołoboku i południowej części doliny Ciemnej o całkowitej powierzchni 838 ha, występuje tu m.in. obszar gnieżdżenia się derkacza.

Zabytki i miejsca historyczne

Demografia

Ludność

Piramida wieku

Największe wsie w gminie Nowe Skalmierzyce

Miejscowości

Edukacja

Gospodarka 
Główne branże przemysłu to: meblowy, metalowy, rolno–spożywczy oraz działalność usługowo–handlowa. W 2017 roku na terenie gminy w rejestrze REGON zarejestrowanych było 1134 podmiotów gospodarczych; dochód gminy na jednego mieszkańca wynosił 4615 zł.  

W 2019 dochody budżetu Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce wynosiły 84,1 mln zł, a wydatki 82,0 mln zł – nadwyżka budżetowa wynosiła 2,1 mln zł.

Transport

Transport drogowy

Droga krajowa 
  Bobolice – Bydgoszcz – Konin – Kalisz – Ostrów Wielkopolski – Oleśnica

Droga wojewódzka 
  Kalisz – Ołobok – Grabów nad Prosną – Opatów

Transport kolejowy 
  Łódź Kaliska ↔ Kalisz ↔ Nowe Skalmierzyce ↔ Ociąż ↔ Ostrów Wielkopolski ↔ Tuplice

Siedziba gminy 
Gmina jest jedną z dwóch gmin miejsko-wiejskich w Polsce, której siedzibą nie jest miasto – siedziba gminy mieści się we wsi Skalmierzyce, nie w mieście Nowe Skalmierzyce, od 2023 roku drugą jest gmina Bodzanów z siedzibą we wsi Chodkowo i miastem Bodzanów (porównaj też z gminą Święta Katarzyna w latach 1997–2009 oraz z gminą Silnowo w latach 1993–1994). Jednakże Nowe Skalmierzyce były siedzibą gminy od 1 stycznia 1973 do 30 grudnia 1999 roku.

Wyróżnienia 
 "Przyjazna Gmina 2013" w konkursie Forum Biznesu Gazety Prawnej.
 "Euro–Gmina" (2015) – statuetka i certyfikat na III Ogólnopolskim Forum Gospodarczym w Warszawie.
 Ranking samorządów Rzeczypospolitej (2015, 2017, 2018) – miejsce w ogólnopolskim zestawieniu 100 najlepszych samorządów.
 "Samorządowy Lider Edukacji" (2016, 2017) – Ogólnopolski Program Certyfikacji Gmin, Powiatów i Samorządnych Województw.
 Ogólnopolski Ranking Zrównoważonego Rozwoju Jednostek Samorządu Terytorialnego (2017) – szóste miejsce w kategorii gmin miejsko-wiejskich.
Nagroda w rankingu Dziennika Gazety Prawnej – "Aktywizacja sportowa dzieci i młodzieży" (2019).

Sąsiednie gminy

Przypisy