Franciszek Krasiński herbu Ślepowron (ur. 10 kwietnia 1525 prawdopodobnie we wsi Krasne, zm. 16 marca 1577 w Bodzentynie) – biskup krakowski 1572–1577, podkanclerzy koronny od 1568 lub 1569 do 1572 lub 1574, od 1560 sekretarz królewski, prepozyt płockiej kapituły katedralnej w latach 1568-1574, archidiakon kaliski, kanonik płockiej kapituły katedralnej.

Rodzina 
Franciszek był synem zmarłego w 1546 Jana Krasińskiego, stolnika ciechanowskiego i Katarzyny (określanej mianem: Mrokowska z Murowanego Mniszewa lub pochodzącej z pieczętującej się Lubiczem rodziny Miszewskich). Był bratem m.in.: sekretarza królewskiego i archidiakona krakowskiego Stanisława, sędziego ziemskiego ciechanowskiego Andrzeja, kanonika krakowskiego i kustosza kruszwickiego Mikołaja oraz kasztelana sierpeckiego Wojciecha. Stryj m.in. syna Wojciecha podkomorzego różańskiego Mikołaja oraz synów Andrzeja: sekretarza królewskiego Jana Andrzeja, kasztelana ciechanowskiego Franciszka oraz wojewody płockiego Stanisława. W przypadku swoich bratanków (synów Andrzeja) był ich protektorem dzięki niemu odebrali oni staranne wykształcenie humanistyczne. Był także krewnym prymasa Mikołaja Dzierzgowskiego, u którego pełnił funkcję sekretarza.

Studia 
Kształcił się początkowo w Zgorzelcu, a następnie studiował w Wittenberdze i w Krakowie, a później we Włoszech: w Bolonii i Rzymie. Na początku lat 50. XVI wieku uzyskał we Włoszech stopień doktora obojga praw.

Kariera duchowna i państwowa 
W 1555 mianowany kanonikiem krakowskim, w 1556 kanonikiem gnieźnieńskim. W 1560 został sekretarzem króla Zygmunta Augusta. Uczestniczył w synodzie w Warszawie w 1561 roku jako przedstawiciel kapituły gnieźnieńskiej. Posłował m.in. do Wiednia, gdzie na dworze cesarskim przebywał jako ambasador  w latach 1565–1568. Od tego objął urząd podkanclerzego koronnego (sprawował go do 1572). Krasiński, kierując jako podkanclerzy kancelarią królewską, wywierał wielki wpływ na sprawy państwowe, w szczególności rozwinął żywą działalność przy dojściu do skutku unii lubelskiej w r. 1569. Równocześnie, w latach 1568–1574 był prepozytem kapituły płockiej, a po śmierci w 1569 Jana Makowieckiego objął także godność archidiakona warszawskiego i prepozyta łomżyńskiego, które pełnił najpewniej do 1572. Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 roku.

Biskup krakowski 
2 czerwca 1572 otrzymał prowizję papieską na biskupstwo krakowskie, którego ster objął 10 lipca 1572. Przez pierwsze dwa lata (do 1574) łączył ją z funkcją prepozyta kapituły płockiej. Krytykował papieską inkwizycję oraz postanowienia soboru trydenckiego. Tolerancyjny dla innowierców. Wbrew naciskom nuncjatury i całego episkopatu był jedynym polskim biskupem, który podpisał akt konfederacji warszawskiej, akt o wolności sumienia w r. 1573, legalizujący swobodę wyznania w Polsce, dającą formalne uprawnienia protestantyzmowi. Tym aktem naraził się na falę krytyki i oburzenia, został upomniany przez kapitułę krakowską za swoje postępowanie i wezwany, aby w sprawach dotyczących wiary wykazywać większą stanowczość. Jako biskup krakowski wydał statuty porządkujące działalność kapituły krakowskiej, popierał rozwój i działalność instytucji charytatywnych (tzw. "banków pobożnych") oraz rozwój osadnictwa na terenach biskupiego "Państwa Muszyńskiego". Chory na gruźlicę często przebywał na zamku biskupów krakowskich w Bodzentynie. Tam zmarł i zgodnie z ostatnią wolą został pochowany w bodzentyńskim kościele parafialnym, gdzie do dziś istnieje jego pomnik pochodzący z warsztatu Hieronima Canavesiego.

Był uczestnikiem zjazdu w Knyszynie 31 sierpnia 1572 roku. W 1573 roku potwierdził elekcję Henryka III Walezego na króla Polski. Był uczestnikiem zjazdu w Stężycy w 1575 roku. W 1575 roku podpisał elekcję cesarza Maksymiliana II Habsburga.

Przypisy

Linki zewnętrzne 
 Akta poselskie i korrespondencye Franciszka Krasińskiego, 1558-1576, wydał Władysław Wincenty Krasiński Kraków 1872

Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej
Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii
Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Wittenberdze
Ambasadorowie I Rzeczypospolitej w Świętym Cesarstwie Rzymskim
Archidiakoni kapituły kolegiackiej Wniebowzięcia NMP w Kaliszu
Archidiakoni kapituły kolegiackiej św. Jana Chrzciciela w Warszawie
Biskupi krakowscy
Doktorzy obojga praw (I Rzeczpospolita)
Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej
Elektorzy Henryka III Walezego
Elektorzy Maksymiliana II Habsburga
Kanonicy gnieźnieńscy
Kanonicy krakowscy
Kanonicy płockiej kapituły katedralnej
Franciszek Krasiński
Ludzie związani z Bodzentynem (I Rzeczpospolita)
Podkanclerzowie koronni (duchowni)
Prepozyci płockiej kapituły katedralnej
Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej
Senatorowie za panowania Henryka III Walezego
Senatorowie za panowania Stefana Batorego
Sygnatariusze konfederacji warszawskiej 1573
Sygnatariusze unii lubelskiej 1569 (Korona Królestwa Polskiego)
Sekretarze Zygmunta II Augusta
Uczestnicy synodu prymacjalnego warszawskiego 1561
Uczestnicy zjazdu w Knyszynie 1572
Uczestnicy zjazdu w Stężycy 1575
Urodzeni w 1525
Zmarli w 1577