title: Kuku
text: Kuku iku pérangan awak kéwan kang ana utawa thukul lan tuwuh ing pucuk driji. Kuku tuwuh saka sèl mèmper gel lembut kang mati, saya atos, lan banjur kadhapur nalika wiwit tuwuh saka pucuk driji. Kulit ari ing pangkal kuku duwé fungsi ngreksa saka regetan. Fungsi utama kuku ya iku ngreksa pucuk driji kang lembut lan kebak urat saraf, sarta ndhuwuraké daya sentuh. Sacara kimia, kuku padha karo rambut kang antarané kadhapur saka keratin protéin lan akèh kandhungan sulfur é.
  
  Ing kulit sangisoré kuku ana akèh pambuluh kapiler kang duwé suplai getih kuwat saéngga nimbulaké warna kaabang-abangan. Kaya balung lan untu, kuku wujud pérangan paling atos saka awak amarga kandhungan banyuné sithik banget.
  
  Tuwuhing kuku driji tangan seminggu rata-rata 0,5 - 1,5 mm, ping papat luwih rikat tinimbang tuwuhing kuku driji sikil. Tuwuhing kuku uga kadayan déning panas awak.
  
  Nutrisi kang becik wigati banget kanggo tuwuhing kuku. Sawalikké, yèn kekurangan gizi utawa kena lelara anoreksia nervosa, tuwuhing kuku alon banget lan rapuh.
  
  Diagnosa lelara 
  Kawit biyèn, wis ana tèhnik ndhiagnosis lelara liwat kuku. Saliyané liwat kuku, lelara uga bisa dideteksi liwat mata, ilat, pamriksanan getih, faeses lan uyuh. Panafsiran lelara liwat kuku iki sakbeneré wis dilakoni wong wiwit jaman Hippocrates.
  
  Sapérangan kajanggalan kuku kang bisa mbiyantu dhokter ndhiagnosis sawijining lelara:
   Werna rada biru ing pangkal kuku nandhaaké kurang beresé sirkulasi getih lan wujud tandha-tandha lelara jantung.
   Yèn separo pérangan cerak pucuk kuku wernané jambon utawa coklat sauntara kulit ari wernané putih, iku wujud tandha-tandha lelara gagal ginjel kronis.
   Yèn muncul kerutan horizontal lan kuku katon kusem, iku nandhaaké kurang gizi utawa tandha-tandha sawijining lelara kaya campak, cacar banyu, gondhok, jantung sarta kondisi kaya sindrom Reynaud (kejang ing urat driji tangan lan sikil amarga kadhemen banget).
   Lapisan abang mbujur ing kuku, nandhaaké pendarahan ing pembuluh kapilér. Garis-garis ndobel wujud tandha-tandha lelara getih dhuwur (hipertensi).
   Manawa tuwuhing kuku katon alon, kandel lan saya atos sarta wernané rada kuning, nandhaaké gangguan getah bening utawa lelara pancernan kronis.
   Timbulé bintik-bintik ora maaturan ing kuku, nandhaaké anané lelara psoriasis (lelara kulit kronis).
   Yèn ana plengkungan kakèhen ing pangkal kuku lan sakiwa-tengené pucuk kuku, iku nandhaaké tandha-tandha lelara TBC, emfisema (gangguan ing paru-paru), lelara kardiovaskuler utawa ati.
  
  Anatomi
  Artikel kelas awal topik biologi