title: Oksigèn
text: Oksigèn utawa zat asem iku unsur kimia sajeroning sistem tabel périodik kang duwé lambang O lan nomer atom 8. Elemèn biyasa lan ana ing endi-endi, tinemu ora mung ing Bumi nanging ing saindhenging alam semesta. Ing Bumi, oksigèn lumrahé gegandhèngan karo unsur liya kanthi kovalen utawa ionik.
  
  Oksigèn ora kaiket (uga ingaran molekul oksigèn, utawa dioksigen, O2, molekul diatomik) pisanan muncul sajeroning cacah kang signifikan ing Bumi sajeroning era Paleoproterozoik (antara 2,5 milyar taun lan 1,6 milyar taun kapungkur) minangka produk saka aktivitas metabolik déning organisme anaerob wiwitan (archaea lan baktèri). Akèhé oksigèn bébas ing atmosfer ing epoch géologi sabanjuré lan paningkatan konsentrasiné nganti tingkat wektu iki mligi disebabaké sintesis saka organisme fotosintetik; watara telungprapat dikasilaké déning alga lan mikroorganisme ijo ing sagara, lan seprapat manèh déning tuwuhan ing dharatan.
  
  Karakteristik 
  
  Oksigèn iku siji saka loro komponèn utama udara. Oksigèn dikasilaké déning tuwuhan sajeroning prosès fotosintesis, lan diperlokaké banget kanggo pernafasan aerobik kéwan lan manungsa. Tembung oksigèn dijupuk saka loro tembung basa Yunani, οξυς (oxys) (asem, landhep) lan -γενης (-genēs) (dilairaké). Ing wiwitan abad ka-18, Antoine Lavoisier migunakaké jeneng oksigèn saka akar basa Yunani amarga dhèwèké percaya yèn iku komponèn saka kabèh asem (dhéfinisi asem mau wektu iki wis direvisi).
  
  Unsur kimia