title: Yahudi
text: Yahudi  iku istilah kang rada rancu sebab bisa tegesé sawijining agama utawa bebrayan. Yèn dideleng miturut agama, istilah iki tegesé umat agama Yahudi, ora peduli saka katurunan Yahudi apa dudu.
  
  Miturut ètnisitas, tembung iki tegesé katurunan Eber (Purwaning Dumadi 10:21) utawa Yakub, anak Ishak, anak Abraham (Ibrahim) lan Sarah. Etnik Yahudi uga kalebu Yahudi kang ora nganut agama Yahudi nanging duwé idhèntitas Yahudi saka segi tradhisi.
  
  Sapa kang berhak karan Yahudi? 
  
  Halakha, utawa hukum-hukum agama Yahudi, mènèhi dhéfinisi Yahudi tumarap sadhéngah wong kang:
  
   ibuné Yahudi; utawa 
   kang nganut agama Yahudi miturut hukum-hukum Yahudi.
   
  Dhéfinisi iki diwajibaké déning Talmud, sumber Hukum-Hukum ora tinulis kang nerangaké Torèt, kitab suci asal hukum-hukum Yahudi (lima kitab pisanan kitab Tanakh/Perjanjian Lawas). Miturut Talmud, dhéfinisi iki dianggo wiwit pawèwèh Sepuluh Perintah Allah ing Gunung Sinai kira-kira 3.500 taun kapungkur marang nabi Musa. Sejarawan Yahudi non-Ortodoks yakin yèn dhéfinisi iki ora dianut saéngga ora suwé lumakuné, nanging ngakoni yèn dhéfinisi iki digunakaké saora-orané 2.000 taun nganti saiki.
  
  Golongan Yahudi 
  Dewasa ini ada dua kelompok Yahudi utama:
   Kaum Ashkenazim
   Kaum Sefardim
   Kaum Mizrahim atau "Orang dari Timur"
  
  Anti-semitisme 
  
  Sajeroning ma-abad-abad wong Yahudi akèh didiskriminasèkaké déning wong Kristen ing Éropa lan uga déning  ing Wétan Tengah sanadyan dianggep 'ahli kitab' déning Muslim. Diskriminasi marang wong Yahudi iki kanthi mirunggan karan antisemitisme. Puncak diskriminasi iki kadadéan jaman Perang Donya II, ya iku nalika punjul enem yuta wong Yahudi dipatèni ing Éropa déning kaum Nazi Jerman.
  
  Uga delengen 
   Israèl
   Jewish Language Contact (=International Journal of the Sociology of Language 226), Zuckermann, Ghil'ad (2014).
  
  Tembung lan pitembungan Arab