title: Cahya
text: Cahya wujud sajinis ènergi wewangun gelombang èlèkromagnetik kang bisa dideleng nganggo mata. Cahya uga wujud dhasar ukuran mèter: 1 mèter iku let kang diliwati cahya ngliwati vakum ing 1/299,792,458 detik. Kacepetan cahyaiku 299,792,458 mèter per detik.
  
  Cahya diperlokaké ing kauripan sadina-dina. Srengéngé iku sumber cahya utama ing Bumi. Tetuwuhan ijo merlokaké cahya kanggo nggawé panganan.
  
  Sifat-sipat cahya yaiku, cahya duwé gerak lurus ning kabèh arah. Buktiné yaiku awaké dhéwé bisa ndeleng siji lampu kang urip saka kabèh sisih ing siji ruang peteng. Yèn cahya kaalangan, bayangan kang diasilaké disebabaké cahya kang duwé gerak lurus ora bisa ménggok. Nanging cahya bisa dipantulaké.
  
  Sipat-sipat cahya yaiku, cahya mrambat kenceng menyang kabèh arah. Buktiné kita bisa nyawang lampu kang murub saka arah ngendi waé ing sajeroning ruang peteng. Yèn cahya kaling-kalingan, ayang-ayang aing dikasilaké disebabaké amarga cahya kang mrambat kenceng ora bis ménggok. Nanging cahya bisa dipantulaké.
  
  Pambiasan cahya 
  Cahya dibiasaké yèn mrambat miring ngliwati medium kang béda kaya ta saka udara menyang kaca banjur ngliwati banyu. Kaanan iki karan pambiasan cahya. Bab iki amarga cahya mrambat luwih rikat ing medium kang kurang padhet. Nanging cahya kang teka kanthi sudhut teka 90 derajat, (tegak lurus) ngliwati medium kang béda-béda ora dibiasaké. Conto sadina-dina bab pambiasan yaiku sedhotan kang katon béngkong lan luwih gedhé sajeroning banyu, utawa dhasar kolam kang katon luwih cethèk saka kaanan sakbeneré.
  
  Pantulan cahya gumantung marang jinis lumah 
  Citra bisa dideleng ing sajeroning kaca pangilon amarga anané pantulan cahya. Pantulan cahyaiku luwih apik lan tumata ana ing lumah kang rata. Pantulan cahya rada burem ing lumah kang ora rata. Pangilon lan lumah banyu kang bening sarta anteng minangka pemantul cahya kang apik. Bab iki kang agawé kita bisa ndeleng ayang=ayang praèn ing sajeroning pangilon.
  
  Piranti-piranti kanthi prinsip pambiasan cahya 
   Kaca benggala
   Mikroskop
   Teleskop
   Teropong
  
  Werna-warna sajeroning cahya srengéngé 
  Cahya putih srengéngé dumadi saka pitung warna yaiku:
   Abang
   Jambon
   Kuning
   Ijo
   Biru
   Nila (Indigo)
   Ungu
  
  Sumber Cahya 
   Radiasi panas
   lampu
   srengéngé
   partikel padhet mawa cahya sajeroning suhu dhuwur (ptrsani geni)
   emisi spektral atomik
   laser lan maser
   light emitting diode
   lampu gas(lampu neon, lampu air raksa lamps dsb)
   geni saka gas
   percepatan saka partikel bébas mawa momotan(racaké siji elektron)
   radiasi siklotron
   Radiasi Bremsstrahlung
   Radiasi Cherenkov
   kemoluminesens
   floresens
   fosforescence
   tabung sinar katoda
   bioluminesens
   sonoluminesens
   triboluminesens
   peluruhan radioaktif
   anihilasi partikel-antipartikel
  
  Deleng uga 
   Fourier optik