Wat voor toon heeft de volgende recensie?

Visconti's _Dood in Venetië_ wordt beschouwd als een van de mooiste films die ooit zijn gemaakt. Tijdens het kijken erkennen we dat we in de handen van een visionair genie zijn gevallen. _Dood in Venetië_ is inderdaad eindeloos weelderig; maar in andere belangrijke opzichten is het een onbevredigende film. Thomas Mann schrijft met minachting en vanaf een afstand over Von Aschenbachs literaire carrière en productie; over zijn heerszuchtige manier van doen, zijn laag-op-laag-geprogrammeerde, zelfbewuste gedrag. Als Tadzio opduikt en hij wordt geobsedeerd, is het duidelijk dat Aschenbach geen flauw idee heeft wie hij is onder zijn Gilded-Age-uitdossing en zorgvuldig geleefde leven. Als hij Tadzio ziet, splitst de 'Solitair', zoals Mann hem soms noemt, zich in tweeën. Ik neem de aanblik van een mooie 14-jarige jongen in me op, en probeer dan de duizelingwekkende stijging van de bloeddruk te verwerken zoals hij een kunstwerk zou doen, een 'goddelijk' kunstwerk. Maar Aschenbach nr. 2 komt naar voren als een stalker die de rationele Aschenbach nr. 1 overneemt en daarna vervangt. Net als de oorspronkelijke Aschenbach is zijn seksuele dubbelganger doodsbang om menselijk contact te maken met het voorwerp van zijn obsessie, en dus blijft Tadzio een vervloekt ideaal. Thomas Mann heeft geen genade voor dit spel. Elk greintje zelfkennis komt te laat en te sterk; de opwinding van seksuele opwinding is te groot om te weerstaan. Dat Venetië in de greep van de ziekte is, betekent niets voor Aschenbach <0xE2><0x80><0x93> behalve dat zijn spel nu hogere inzet vergt. Als hij ten slotte binnensmonds 'Ik hou van je' fluistert, weet hij dat alles verloren is, en dat de afgrond op hem wacht. Is iets van dit alles te filmen? Misschien, en Visconti creëert een visueel feestmaal waar je onmogelijk van weg kunt kijken. Maar er zijn fouten: hij en Dirk Bogarde creëren Aschenbach als sympathieke figuur; Mann deed dat weer niet. Aschenbachs pov domineert de film en we worden geacht hem te identificeren. Maar nergens op het scherm wordt een man van binnenuit verscheurd. Bogarde schakelt met gemak tussen het subliem beheerste en het belachelijke temperament <0xE2><0x80><0x93> maar wat zit eronder? Bogards reactieve optreden heeft geen anker. Mann schrijft een personage dat in zijn verbeelding de Dans van de Zeven Sluiers uitvoert, zich maar al te bewust van de gevolgen die zo'n vrijheid met zich meebrengt, maar niet in staat, niet bereid om die te weerstaan. Ook creëert Visconti's scenario een personage dat niet in het origineel voorkomt <0xE2><0x80><0x93> Alfred, een vriend van Aschenbach <0xE2><0x80><0x93> om Manns discussie over kunst en kunstenaars te dramatiseren. Deze scènes zijn slecht geschreven rampen, en de acteur die Alfred speelt is moeilijk om naar te kijken. Ook is Aschenbach een Teutoonse componist uit de Gouden Eeuw, wat volgens mij goed is voor de film; en de symfonieën van Mahler zijn een vervanging voor Aschenbachs romans. Mahlers grote muziek is helaas slecht opgenomen en heel slecht gespeeld. Dus de Dood in Venetië, zoals Visconti het ons voorhoudt, is niet het volledige succes dat het had kunnen zijn, maar als zuiver visuele ervaring kan zijn kracht niet worden ontkend. Alle studenten van de film, vooral die van de cinematografie, zullen een kijkje willen nemen.