Wat voor toon heeft de volgende recensie?

De discussie is al duizend keer gevoerd. Is de _Koopman van Venetië_ antisemitisch? (Ik denk van wel.) Is het niet oneerlijk om dit kleine beetje antisemitisme altijd te benadrukken in een overigens groots kunstwerk? (Ik denk van niet.) Brengt dit toneelstuk Shakespeares reputatie als de grootste toneelschrijver ter wereld aan het wankelen? (Ik denk van wel.) Speelt het een rol als hij het niet met een bepaald racistisch doel heeft gemaakt? (Ik denk van niet.) Michael Radford wist dit allemaal en daarom voegde hij aan zijn film een proloog toe over de deerniswekkende situatie van de joden in Venetië in de Renaissance. <br />Tevergeefs, want het stuk blijft wat het altijd is geweest en de nieuwe opzet geeft slechts een eerste (maar vergeefse) hoop dat iemand het heeft gewaagd iets recht te zetten dat een permanente smaad blijft, niet omdat de mate van antisemitisme bijzonder schokkend zou zijn, maar omdat het stuk onder de naam William Shakespeare wordt opgevoerd.<br />Waarom zoveel tijd besteden aan het uitbeelden van de haat van een man <0xE2><0x80><0x93> Shylock? Waarom een groot en serieus acteur als Al Pacino inhuren als uiteindelijk alles verpest wordt in deze schandalige (maar hé, ik ben niet verantwoordelijk voor de manier waarop Shakespeare het heeft geschreven) scène in de rechtszaal? En nu zou ik graag heel precies willen zijn, net als Shylock zelf.<br />Hij Shylock eist zijn recht op, volgens het contract dat de <0xE2><0x80><0x93> niet erg verantwoordelijke <0xE2><0x80><0x93> Christian Antonio, die altijd op hem neerkeek, in het volle besef van de gevolgen heeft getekend. Natuurlijk, wat Shylock eist is wreed en nutteloos, maar daar gaat het niet om. Wat we zien (of zouden moeten zien) is een man die zijn hele leven vernederd is, tot op het punt waarop alleen zijn haat hem nog rest. Ik denk dat het zeker een beetje ongepast is om zo'n man de les te lezen over dingen als mededogen.<br />Maar wat het toneelstuk/de film (ze zijn nu één en hetzelfde) op dit moment doet is... veranderen in een soap! De wrede gek met zijn mes, het geschokte (maar nogal kortzichtige) publiek, het arme'slachtoffer' dat aan zijn stoel is vastgebonden. Goed, Antonio aanvaardt zijn lot, maar waarom kan hij niet gewoon één woord zeggen,'sorry'? Ik denk dat we niet veel woorden hoeven te verspillen aan het belachelijke vonnis van de jonge dottore uit Padua; het is een waarlijk 'populair vonnis' dat niet veel verschilt van wat vierhonderd jaar later in de showprocessen van de nazi's te zien zou zijn. Van de ene minuut op de andere wordt deze Jood beroofd van alles wat hij bezat, veroordeeld tot een doop als christen en eruit geschopt.<br />Is dat niet schandalig??? Kennelijk niet. Het verhaal gaat verder met de romantische finesses van de ringen en het gelukkige einde. In Libeskinds Jewish Museum in Berlijn en soortgelijke instellingen over de hele wereld kun je te weten komen dat antisemitisme vaak door de massa over het hoofd wordt gezien, omdat datgene wat zo vernietigend is voor een minderheid of sommige individuen ingebed is in het zogenaamde grotere goed van de meerderheid. Het zou juist de taak van ieder van ons moeten zijn om een gevoeligheid te ontwikkelen voor het ontdekken en ontmaskeren van dergelijke neigingen.<br />Ik accepteer niet het excuus dat deze film is gemaakt om empathie op te wekken met de slecht behandelde Shylock (het werkt gewoon niet). Ik geloof niet dat iemand gedwongen kan worden om genadig te zijn.<br />Ik kan deze film niet aanbevelen; vooral niet voor een Oscar.