Is deze recensie positief of negatief?

Het is voor mij bijna onmogelijk om een consciëntieuze recensie te schrijven over DRIE COLORS <0xE2><0x80><0x93> RED, zonder mensen deelgenoot te maken van enkele van de ideeën die Krysztoff Kieszlowski in de voorgaande twee bijdragen aan deze fascinerende trilogie heeft verkend. Hoe meer ik ze zie en aan ze denk, en me in hun wereld voorstel, des te beter begrijp ik het thema: dat we meer met elkaar verbonden zijn dan we zelf zouden willen denken, en dat er maar een kleine hand van het lot voor nodig is om bepaalde gebeurtenissen in gang te zetten. In BLUE speelde Juliette Binoche een treurende weduwe, wier plan om haar leven zonder banden met het verleden te leiden haar op een onverwacht iemand deed stuiten. In wit verwekt een daad van wreedheid een onwaarschijnlijke vriendschap tussen twee mannen die, tegen alle verwachtingen in, zullen samenspannen om de dader voor het gerecht te brengen en de cirkel rond te maken. En nu, in rood, doen alle elementen van het lot en het ogenschijnlijke toeval zich voor in de ontmoeting van een jong Geneve-model en een gepensioneerde rechter die de gewoonte heeft in het leven van anderen te wroeten.<br />Dit jonge meisje heeft een toepasselijke naam: Valentine (een stralende Irene Jacob), die zo'n uitstraling heeft en zelfs openlijk glimlacht als ze op de catwalk staat. Niet dat ze geen bagage heeft: ze heeft een ongeziene vriend die ook altijd wil weten wat ze aan het doen is, ze heeft een broer die haar lastigvalt, en ze wijst de avances af van een fotograaf die aan haar imago voor een enorm reclamebord werkt. Ze slaat een hond onder het rijden en verpleegt hem tot hij weer gezond is, maar als ze hem meeneemt naar de eigenaar, een gepensioneerde rechter (Jean Louis Trintingnant), wil hij haar niet. 'Ik wil niets,' zegt hij kil, en elementen van blauw onthullen zich plotseling als deze arrogante man, die ook in anonimiteit en schijnbare, vrij zwevende vrijheid leeft, nietsvermoedende mensen in de gaten houdt. Valentine schrikt aanvankelijk van Kieszlowski's personage <0xE2><0x80><0x93> ze zegt dat ze alleen maar medelijden met hem kan hebben als ze vol afgrijzen wegloopt <0xE2><0x80><0x93> maar door een toevallige gebeurtenis is ze weer bij hem thuis, en op dat moment begint hij te onthullen wie hij is, en zijn grote verlies.<br />Tegelijkertijd ontvouwt Kieszlowski een parallel verhaal: het verhaal van een jongeman, Auguste (Jean Pierre Lorit), die op het punt staat rechter te worden en recht tegenover Valentine woont <0xE2><0x80><0x93> maar ze zien elkaar steeds over het hoofd. Toeval is het woord. Net zoals Valentine de jackpot wint bij het supermarktverhaal dat ze bezoekt, worden haar leven en dat van Auguste doorspekt met elementen van toeval. Hij heeft een vriendin die ook mensen voorziet van telefonische rapporten over het weer. Een van hen is toevallig de oude rechter. Hij weet meer van haar dan Auguste en hij heeft haar nooit ontmoet. Net als God, of Prospero, creëert hij langzaam een storm die de muren van deze huidige staat van conformiteit zal doen barsten en een nieuwe betekenis zal geven aan de uitdrukking 'We ontmoeten elkaar opnieuw'. Het is deze parallel tussen de oude en de jonge rechter die RED zo mooi en transcendent maakt, omdat de tijd in werkelijkheid heel wat vloeibaarder is dan we zouden willen. Er zijn mensen die we in het leven tegenkomen en als we in dezelfde tijdsspanne waren geboren, zouden er zoveel dingen anders zijn.<br />Dat is het geval met Valentine en de oude rechter. Ik geloof beslist dat er een sterke broederschap van zielen is die hen aan elkaar bindt in een hechte band: zij is de vrouw die hij niet heeft ontmoet - toevallig of niet - en die, of hij het weet of niet, probeert het goed te maken, vandaar dat hij het grote risico neemt zijn observaties te onthullen en de sociale verschoppeling te worden. Maar daar houdt het niet mee op. Een van de vele verbanden tussen de drie films is het personage van een oude vrouw die naar een grote vuilniscontainer loopt. Julie heeft haar niet gezien (en zou haar toch niet hebben geholpen), en Karol, net terug van zijn publieke vernedering, lacht spottend als ze denkt: 'Iemand is er erger aan toe dan ik.' Valentine is degene die haar helpt. Overal kan iemand in nood raken, en Kieszlowski past het zelfs toe op een minder belangrijk personage.<br />Nu is _Rood_ zoveel meer dan een verhaal. Valentine, de oude rechter, Auguste, zelfs Rita de hond: dat zijn geen personages die door een verhaal worden ingeperkt. Een Amerikaanse versie zou het idee bederven, toevallige ontmoetingen commercieel maken en zelfs een afgestompt einde opleveren. RED is zo verstoken van een lineaire, gestructureerde plot dat al deze mensen van alles kon overkomen, en de mogelijkheid dat dit verhaal in zoveel richtingen had kunnen gaan als één cruciaal element niet precies op het juiste moment en de juiste plaats had plaatsgevonden.<br />Het thema van seksueel verraad wordt versterkt door het concept van personages die elkaars spiegelbeeld zijn, ondanks de tijdsspanne of de locatie. Dit is ook een belangrijk en karakteristiek element in alle drie de films: in BLUE had Julies man een minnares en verraadt ze Olivier ook als duidelijk wordt dat ze emotioneel dood is. In White laat Dominique Karol luisteren naar haar gekreun door de telefoon (dat in RED een belangrijke rol gaat spelen) terwijl ze seks heeft met een man, terwijl het billboard van Brigite Bardot's CONTEMPT toekijkt. In RED wordt het verhaal van liefde en verraad door de oude rechter opnieuw opgevoerd. En al die tijd hangt Valentines billboardbeeld boven hen als een voorbode van wat er komen gaat, op hetzelfde moment dat Rita, de hond die door Valentines auto is aangereden, zeven puppy's ter wereld brengt, het leven hernieuwd voor de zes hoofdrolspelers in deze complexe trilogie die duidelijk met zorg en liefde is gefilmd.