Wat voor toon heeft de volgende recensie?

In de regel zijn er maar weinig dingen ontmoedigender dan de pogingen van Hollywood om moedig te zijn. Door voorzichtigheid te vermengen met onbuigzaamheid, kloppen 'boodschapsfilms' zichzelf luid op de rug omdat ze grote problemen durven aan te pakken. Crossfire is niet helemaal vrij van deze smet; het bevat een preek over de aard van zinloze haat die g<0xC3><0xAA>nant duidelijk is, waarbij het publiek een mate van naïviteit aanneemt die deprimerend is om over na te denken. Nog in 1947 was het al een hele prestatie als een film bekendmaakte dat er antisemitisme bestond, en dat het slecht was. (Het was natuurlijk ondenkbaar dat Hollywood het echte onderwerp van het boek waarop de film was gebaseerd zou aansnijden <0xE2><0x80><0x93> het slachtoffer was een homoseksueel. Niettemin blijft Crossfire, dankzij het goede scenario en het uitstekende acteerwerk, een overtuigende analyse van wat we nu een haatmisdrijf zouden noemen.<br />Naoorlogse malaise was een van de belangrijkste componenten van de film noir, en Crossfire gaat er rechtstreeks op in. De film speelt in Washington, D.C., tussen soldaten die nog wel in uniform zijn, maar niets te doen hebben en hun dagen slijten met pokeren en zuipen. Joseph Samuels (Sam Levene), een intelligente en vriendelijke jood, legt uit dat het einde van de oorlog een leegte heeft veroorzaakt: alle energie die in het haten en vechten tegen de vijand is gaan zitten, is nu ongericht en opgekropt. Samuels ontmoet drie soldaten in een bar: de gevoelige Mitchell, die op het punt staat een zenuwinzinking te krijgen, de zwakke Floyd Bowers en Montgomery, een lange, arrogante bullebak die een jonge soldaat uit Tennessee op een gemene manier kleinert als een stomme boerenkinkel. De drie soldaten komen uiteindelijk bij Samuels' appartement terecht, waar de dronken Monty steeds grover wordt en zijn gastheer 'joodse jongen' noemt. Samuels wordt doodgeslagen en Mitchell verdwijnt, waarbij hij zichzelf tot hoofdverdachte van de moord maakt.<br />De misdaad wordt ontrafeld door rechercheur Finlay (Robert Young), droog en volgens het boekje, en brigadier Keeley (Robert Mitchum), een attente en ervaren vriend die weet dat Mitchell niet in staat is tot moord. Onder de puzzelstukjes bevinden zich Ginny (Gloria Grahame), een nachtclubgastvrouw die Mitchell ontmoette en hem haar sleutel van haar appartement gaf, en Floyd (Steve Brodie) die als getuige van de misdaad doodsbang in een sjofel pension zit. Hoewel er geen echte 'whodunit'-scenario's zijn, blijft het verhaal greep op het verhaal houden en is de valstrik voor de moordenaar buitengewoon slim opgezet.<br />De sterke, noir-achtige sfeer behoedt de film voor didactisch of schijnheilig gevoel. De cinematografie is een opvallend schaduwspel, met inktzwarte duisternis en felle lichten, kamers vaak verlicht door één enkele lamp, gefilterd door sigarettenrook. De wereldmoeheid is even doordringend als de noir-verlichting. 'Niets interesseert me,' zegt Finlay zacht; 'Niets interesseert me,' is Ginny's toost in de nachtclub. Gloria Grahame, het toonbeeld van noir-vrouwelijkheid, steelt de film bijna met haar twee scènes. Platinablond, blasé en bijtend is ze het prototype van het B-meisje, vergiftigd door de'stinkende ginfabriek' waar ze werkt ('voor de lol', zegt ze bitter), en haar lieve gezicht vertrekt als Mitchell haar vertelt dat ze hem aan zijn vrouw doet denken. Nu en dan gluurt er een weemoedige vriendelijkheid door haar defensieve pantser, zoals wanneer ze met Mitchell danst op een verlaten binnenplaats, en hem dan aanbiedt om bij haar thuis spaghetti voor hem te koken. Als hij daarheen gaat, ontmoet hij een gluiperige man met een ingevallen gezicht (Paul Kelly) die Ginny lijkt af te likken, en wiens conversatie bestaat uit een dikke laag leugens en valse bekentenissen. 's brave-meisjes-vrouw van het scherm in een scène waarin haar wordt gevraagd Mitchell een alibi te geven. Slank en fragiel in haar badjas, met haar meisjesachtige slissen, laat ze ons zien hoe vaak Ginny is beledigd en als een slet is afgedaan.<br />Robert Young is een onopvallende acteur, en hij heeft geen schijn van kans tegen Mitchums charisma, maar hij weet zijn pijprokende personage goed in de hand te houden, opgezadeld met het overbrengen van de ernstige boodschap van de film, deze kant van pompeusheid. Ondertussen krijgt Mitchum wat coole dialoog, maar lang niet genoeg te doen; en toch, zelfs als hij niets anders doet dan in een hoekje hangen, kun je je ogen niet van hem afhouden. De derde Robert, Ryan, geeft een beschaduwd en angstaanjagend overtuigend beeld van een onwetende, instabiele kwezel; we zien zijn onechte jovialiteit, zijn pesterijtjes, zijn afkeer van iedereen die in het voordeel is, zijn 'Heb ik gelijk of heb ik gelijk?'- zelfvoldaanheid; hoe gemakkelijk hij mensen een etiket opplakt en hoeveel voldoening het hem schenkt om hen te verachten.<br />De boodschap van Spiro lijkt nu voorzichtig en gedateerd, maar lang niet zo erg als het etiket van hetzelfde jaar: A GENTLEMAN AGREEMENT. Finlays toespraak over onverdraagzame agenten die honderd jaar teruggaan voor een voorbeeld van blanke slachtofferschap, herinnert ons eraan dat Ierse katholieken ooit werden vervolgd; daarna zouden het mensen uit Tennessee kunnen zijn, zegt hij, of mannen met gestreepte stropdassen. Of misschien zwarten, of Japanners, of homoseksuelen, of communisten? Het script lijkt bang te zijn om echte hedendaagse problemen te noemen. Het verzacht zijn boodschap door het joodse slachtoffer als een heilige af te schilderen, alsof zijn onschuld niet voldoende was; en het zorgt ervoor dat het leger van blaam wordt gezuiverd door een hogere officier te laten verklaren dat het leger zich schaamt voor mannen als Montgomery en te benadrukken dat Samuels eervol in de oorlog heeft gediend. Toch was er wel wat lef voor nodig om vlak na de Tweede Wereldoorlog een Amerikaan af te beelden die misschien gelukkiger zou zijn geweest in het nazi-leger, en de basisstelling van de film is nog steeds geldig. Als Monty nu nog had geleefd, zou hij op 12 september 2001 de straat op zijn gegaan en een sikh in elkaar hebben geslagen.