Wat voor toon heeft de volgende recensie?

Vasili Pichuls film Kleine Vera uit 1988 is een mijlpaal in de moderne Russische filmgeschiedenis. Het brute drama van Pichul vormt een sterke afwijking van de beelden van gezuiverd idealisme die in de sovjettijd werden gepropageerd (zoals in Aleksandrovs Circus), waarin de sociale chaos van zijn tijd brutaal in de schijnwerpers wordt gezet. Een hedendaags Oekraïens decor versterkt het effect, ten eerste doordat de film direct in zijn tijdsperiode wordt geplaatst, en ten tweede door het gebruik van een land dat niet alleen worstelt met identiteit in plaats van een sovjetsysteem, maar ook als een natie die verschilt van het Russische idioom dat de Sovjet-Unie domineerde.<br />Vera, de film!' Vera's titelpersonage en hoofdpersoon, is een opstandig tienermeisje met een 'disfunctioneel' gezin, waaronder een hard drinkende vader en een door de wol geverfde moeder. Vera wijst haar zogenaamde vriendje Andrei af en begint een destructieve (en vooral seksuele) relatie met een student die Sergei heet. Ondanks de afkeer van haar ouders voor de luie Sergei en Sergeis grove minachting voor haar ouders, trekt hij in hun krappe appartement. De spanningen lopen op tot Vera's vader Sergei dronken neersteekt. Vera moet beslissen of ze trouw blijft aan haar onverdraaglijke familie door te getuigen dat haar vader uit zelfverdediging heeft gehandeld, of dat ze de altijd afwezige Sergei blijft steunen en verdedigen. De onvoorstelbare leegte die na de ineenstorting van het communisme in het sociale leven is achtergebleven, is op bijna elke denkbare manier meesterlijk gevangen en overgebracht. De seksuele agressiviteit van de film (het was de eerste film die expliciete seks liet zien) in combinatie met de niet-aflatende presentatie van de sociale werkelijkheid (een opvallend verschil met het socialistische realisme dat Stalin eiste) confronteerde de omstandigheden van het voormalige Sovjetleven. Maar het interessantst was de ontvangst in het openbaar. Hoewel velen haatbrieven schreven aan de regisseur en de ster, was de film buitengewoon populair. Hier komt het dubbelsnijdende karakter van 'film als sociale kritiek' naar voren: als het goed wordt gedaan, zal de film het publiek een ongemakkelijk gevoel geven. Omdat er geen gemakkelijke oplossing is, zullen sommige kijkers de film en de filmmakers haten omdat... '... het onderwerp ter sprake brengen'. Veel films komen me voor als enigszins vergelijkbaar in dit opzicht: Larry Clark's Kids, Harmony Korine's Gummo, zelfs populaire films als John Hughes' Breakfast Club.<br />Ik beveel deze film aan voor kijkers voor wie het vooruitzicht van bijna twee uur slopende huiselijke conflicten en maatschappelijke beroering niet al te afschrikwekkend is. De film is absoluut prachtig en ongelooflijk uitdagend. Ondanks de moeilijkheden die het kijken naar de film met zich meebrengt, zijn sommige momenten in de film intens mooi. Natuurlijk kan de socio-historische en culturele betekenis van de film niet over het hoofd worden gezien en dient hij in feite als een nog assertievere reden om naar deze film te kijken.