Met wat voor sentiment zou je deze recensie beoordelen?

Adenoid Hynkel, een eenvoudige soldaat in de Eerste Wereldoorlog, stijgt in de daaropvolgende jaren op tot de meedogenloze dictator van Toumania. Hij creëert een agressieve, antisemitische oorlogsmachine en kweekt een kleine tandenborstelsnor. Klinkt dat als iemand die je kent?<br />Vanuit de veiligheid van Hollywood gebruikt Chaplin deze zeepkist om Europa aan te sporen de wapens op te nemen en Hitler en Mussolini te tarten. Gezien het feit dat de Verenigde Staten in 1940 meer dan een jaar van neutraliteit voor de boeg hadden en er geen sterke wens was om zich in de Europese burgeroorlog te mengen (denk eraan, het was Hitler die de Verenigde Staten de oorlog verklaarde, niet andersom) is het verbazingwekkend dat Chaplin deze buitensporige polemiek mocht verspreiden. Het verhaal gaat enerzijds over de vulgaire en afstotelijke Hynkel en het schrikbewind waarover hij onbeholpen de scepter zwaait, en anderzijds over het leven in het joodse getto, waar iedereen vriendelijk, menselijk, dapper, enzovoorts enzovoorts is, en Chaplin is Hynkel, en hij speelt ook De joodse Barber, de kleine held van het getto (alleen niet in naam). Onnodig te zeggen dat Chaplin schrijft, regisseert, acteert, de muziek componeert en de catering doet.<br />In 1940 was de volledige waarheid over het Derde Rijk nog niet bekend, en het kan Chaplin worden vergeven dat hij een minder volmaakte historische vooruitziende blik heeft, maar zelfs naar de maatstaven van die tijd heeft hij het met Hitler helemaal mis. Chaplin, die komiek en sentimenteel is, probeert Hitler belachelijk te maken door Hynkel dwaas en ongelukkig te maken. Het enige wat hij daarmee bereikt, is dat hij hem vermenselijkt. Wanneer Hynkel, de niet al te oorlogszuchtige soldaat, met het grote kanon en het omgekeerde vliegtuig aan het dollen is, wordt hij eerder vertederend dan verachtelijk. Als dictator inspecteert hij de technische vernieuwingen van zijn ondergeschikten die niet werken (de parachutehoed, het kogelvrije uniform enz.) en die passages zijn bedoeld om ons te laten denken dat de echte nazi's incompetent zijn en opzij geschoven kunnen worden. In feite wordt Hynkels regime schattig en aardig door zijn stuntelige leiding.<br />In werkelijkheid was Chaplins dag al voorbij toen hij deze ondoordachte polemiek begon. In zijn hart was hij nog een dinosaurus van het zwijgende scherm (bekijk de humor maar eens, met grappen als half bewusteloos door de straat strompelen, of het pantomime van de muntjes in de puddingen). De held Schultz wordt geacht een maatstaf van Europees fatsoen te zijn waartegen Hynkel kan worden beoordeeld, maar Schultz lijkt meer op een personage uit een operette dan op een nazi. Is het in enig opzicht geloofwaardig dat een Schultz-figuur (als die al had bestaan) in het gezicht van de F<0xC3><0xBC>hrer zou zeggen: 'Uw zaak is gedoemd te mislukken omdat hij is gebaseerd op de stomme, meedogenloze vervolging van onschuldige mensen'? En hoe komt Schultz in de kelders van het joodse getto terecht? Als hij het onderwerp is van een uitputtende klopjacht, waarom blijft hij dan zijn Ruritanische uniform dragen? Chaplin kende de verschrikkingen van Auschwitz-Birkenau of Treblinka nog niet in zijn volle omvang, maar het nazi-concentratiekamp dat hij ons aanbiedt, is hopeloos in tegenspraak met de grimmige geest van deze tijd. Zoals gewoonlijk denkt Chaplin in termen van'stille' komediestukken die losjes aan de kledinglijn van het verhaal zijn gehangen. Je hebt het gekibbel met de stormtroepen, het scheren van een man onder begeleiding van Brahms, en het wereldballet (kijk naar het gedeelte dat in omgekeerde volgorde is opgenomen).<br />Paulette Goddard is de altijd volmaakte Hannah. Net zoals de mensen in het getto onmogelijk aardig zijn, en de joodse wijk in Osterlich belachelijk idyllisch, zo is Hannah letterlijk te goed om waar te zijn. Dapper, opstandig, vindingrijk, hardwerkend en (natuurlijk) mooi, is ze de kanarie van het judaïsme in de gettokooi. 'Goh, wat zie ik er leuk uit,' zegt ze, nadat de barbier haar een make-over heeft gegeven. Veel te leuk, is het antwoord. Ze komt niet eens in de buurt van de waarheid, want Chaplin heeft een karikatuur van haar gemaakt. Het 'zou het niet geweldig zijn?' dat Chaplin haar in de mond legt, is typerend voor de schrijver: te veel woorden, te sentimenteel.<br />Jack Oakie is geweldig als Napaloni, de fascistische dictator van Bacteria. Hij brengt een vleug broodnodige komische brio aan de gebeurtenissen, maar de onderliggende zwakte van de film blijft. Als Napaloni dwaas en ineffectief is, hoe kunnen we dan bang voor hem zijn? En trouwens, de stotterende stopstart van de achterste geprojecteerde trein is een mooi voorbeeld van een Chaplineseksuele grap die zijn komische waarde verre te boven gaat.<br />En hoe kwam de Joodse Barber aan dat onberispelijke Hynkel-uniform?