Is deze recensie positief of negatief?

Je hoeft de fantasieloze lezer niet uit te leggen op hoeveel manieren een dappere tienjarige jongen die zijn geluk beproeft achter het stuur van een rode Mustang fantastisch kan zijn: nieuwsgierige lezers kunnen James Kincaid lezen, maar als je die jongen zou vragen hoe hij achter het stuur van een sportwagen ongerijmd was, zou hij zeker protesteren met: 'Geen sprake van!' De fantasieën en ongerijmdheden die de film te bieden heeft, verschijnen meestal al binnen het eerste kwartier. Daarna krijgen we nog meer herhalingen van hetzelfde, in een steeds grover en smeriger tempo dat al snel voorspelbaar blijkt te zijn, in plaats van ongerijmd. Niet dat het, aan de andere kant, letterlijk geloofwaardig was - maar het was niet eerlijk om Motorama in het bijzonder met deze tekortkoming te belasten; elke plausibele ontkenning van ongeloof was overhaast neergekomen op de typische waardenschaal van de filmmaker en de kijker sinds _Raiders of the Lost Ark_ een kassucces werd.<br />'Hallucinatie': Hoe weten we wat een hallucinatie is als een deel van het hebben ervan is dat we niet weten dat we er een hebben? In ieder geval weten sommige mensen dat ze 'hallucinerende middelen' gebruiken - maar als Motorama het resultaat daarvan is, dan begrijp ik niet waarom iemand ze meer dan één keer zou nemen. Er is natuurlijk af en toe een slechte trip. De film moet er zo een zijn, met alle woordspelingen en zo.<br />'Juxtapositie van woorden die opzienbarend waren': hoe vaak kan een tienjarige je opzienbarend maken door 'O, mijn god!' te zeggen als hij iets leuk vindt, of 'Verdomme!' als hij iets niet leuk vindt? Deze twee tussenwerpsels zijn ongeveer gelijk aan het scenario. Jammer genoeg kon elk gevoel van het surrealistische in wat voor een dialoog doorgaat slechts, in directe proporties, iemands naïviteit omtrent de spraakpatronen van de opkomende Amerikaanse generatie onthullen.<br />'Een volledig gedefinieerde en minutieus beschreven wereld, maar die rationeel geen zin heeft.' Motorama's wereld heeft inderdaad geen zin, maar hij is ongeveer even volledig gedefinieerd als een cartoon in een schoolkrant. De talrijke gaststerren in de cast hebben allemaal een bijrol die zelfs nog minder intelligent is dan onze kleine held die in een oogwenk 'Verdomme!' uitroept, maar een paar seconden nodig heeft om de armzaligste leugen te verzinnen. En zelfs _zijn_ personage krijgt, ondanks het feit dat hij in bijna elke scène optreedt, geen enkele belangrijke ontwikkeling. Dit is nauwelijks een beloning voor een kijker die genoeg met hem meevoelt, zoals ik moet doen, om hem beter te leren kennen en te begrijpen 'waar hij vandaan komt'. Men voelt vaag een veel beter verhaal en de hoofdpersoon die worstelt om eruit te komen.<br />'Volkomen herkenbare, realistisch geschilderde beelden worden uit hun normale context gehaald en in een dubbelzinnig, paradoxaal of schokkend kader geplaatst.' Nee, we zien een opeenvolging van stereotiepe en steeds meer vervallen reclameborden, benzinestations, goedkope eettentjes, goedkope hotels en hun armzalige onderkomens langs provinciale snelwegen, precies waar ze stereotiep gezien thuishoren.<br />'Grotendeels verantwoordelijk voor het in stand houden van... de traditionele nadruk op inhoud.' Er is weinig inhoud, van moment tot moment, in Motorama.<br />Kort samengevat: stel je Britse miljonairs voor, verkleed als clowns of piraten, op weg naar een chic gekostumeerd feest, sereen en zwijgend, terwijl behoedzame chauffeurs hun Rolls-Royces als broze scheepjes door een kolkende zee van wanhopige mensen manoeuvreren, Chinezen die hen door de ramen smeken en het glas met bloed besmeuren. Of stel je een stadion voor vol afgedankt antiek, limousines zoals die daarboven nu staan te roesten en witte piano's die door geesten worden bespeeld. In deze puinhopen dwalen een uitgeputte jongen en een ziekelijke vrouw aan wie hij zich vastklampt als moederfiguur die een vriendin wordt, die zij aan zij in slaap vallen op het gras. Hij wordt gewekt <0xE2><0x80><0x93> op het Feest van de Gedaanteverwisselingen, 'wit en glinsterend' dag <0xE2><0x80><0x93> door een schitterende flits aan de horizon die niet de opkomende zon is. Als hij ontdekt dat zijn gezellin een lijk is geworden, gelooft hij eerst dat hij haar ziel naar de hemel heeft zien gaan. Later legt hij slechts iets minder onschuldig uit: 'Ik heb vandaag een nieuw woord geleerd: atoombom. Het is alsof God een foto neemt.' Nu zijn er alleen nog maar twee voorbeelden van filmisch surrealisme, surrealisme waarvan de ironie zo ver reikt dat ze zelfs de titel van de film binnendringt: Empire of the Sun. Als je surrealistisch wilt kijken, mis hem dan alsjeblieft niet. Helaas, hoe hard hij ook op het gaspedaal trapt om met zijn strijdwagen door en voorbij de woestijn te racen, er zijn geen scènes die zo verrukkelijk vreemd, rijk, subtiel of schitterend zijn die Motorama's arme kleine Gus in zijn zoektocht te wachten staan.<br />Geen van de bovengenoemde factoren is noodzakelijkerwijs een negatief oordeel over deze film. Hoewel ik enigszins teleurgesteld ben, kan ik het niet van de hand wijzen, gezien de achtenswaardigheid van een ander genre dat er wel een voorbeeld van is - een genre dat, dat is zeker, is beïnvloed door het surrealisme, maar ook door het expressionisme, het existentialisme en het pessimisme van Franz Kafka te midden van almachtige machtsstructuren. Laten we eens kijken hoe groot het is: Thé<0xC3><0xA2>tre des Absurds.<br />Draait naar E.B. In het artikel over deze stijl van Gus ben ik verbaasd dat, voor zover het Theater van de Absurd een geldige artistieke stijl is, de bovengenoemde bezwaren tegen Motorama als sneeuw voor de zon verdwijnen. Ik kom in de verleiding om de hele tekst te citeren als ondersteuning van de identificatie.<br />Theater van de Absurd probeert aan te tonen 'dat de menselijke situatie in wezen absurd is, zonder doel... de mensheid voelt zich hopeloos, verward en ongerust': nadat hij onmiddellijk zijn doel heeft bereikt om te ontsnappen aan een deprimerend gezinsleven onder ruziënde ouders, merkt Gus dat hij geen doel heeft, tot hij langs een glinsterend reclamebord rijdt met de tekst 'Motorama' en besluit de loterij te winnen die het belooft. Zoals anderen al hebben aangetoond, blijkt deze ambitie een illusie: hoewel het spel 'Motorama'' een spel is, is het doel niet het doel. De sponsormaatschappij is niet van plan iemand ooit te laten winnen en heeft manieren om iedereen die meedoet te misleiden, in de war te brengen en terneergeslagen achter te laten. Hij is, net als anderen, uiteindelijk teleurgesteld in zijn droom.<br />'Absurde toneelschrijvers hebben daarom het grootste deel van de logische structuur van het traditionele theater weggelaten. Er is weinig dramatische actie zoals we die normaal zouden begrijpen; hoe verwoed de personages ook optreden, hun drukdoenerij benadrukt het feit dat er niets gebeurt dat hun bestaan verandert... Er ontstaat een tijdloze, cirkelvormige kwaliteit.' 'De taal in een absurdistisch stuk zit vol... herhalingen... herhalen van het voor de hand liggende tot het als onzin klinkt.' Onder een soms'verblindend komisch oppervlak' vinden we 'een onderliggende boodschap van metafysische ontreddering'. Een bewonderaar van het surrealistische zou trouwens beter af zijn met een paar films van Spielberg, terwijl bewonderaars van Motorama, zoals het in werkelijkheid is, medereizigers - niet in de plaats maar aanvullingen - zouden moeten vinden in de werken van Beckett, Ionesco en Genet.<br />Maar hier kan men niet helemaal stoppen. Na zijn desillusie met het spel keert Gus terug naar 'Phil' (dat wil zeggen, Liefde), de eerste bediende die hij heeft ontmoet en de enige persoon die hem fatsoenlijk heeft behandeld, hoewel hij hem ook een uitbrander heeft gegeven - bij een benzinestation dat adverteert met 'Volle kracht vooruit!' Onder leiding van Gus leert hij een leven van wachten op auto's. We zouden hier kunnen opmerken dat de absurdistische toneelschrijver Beckett zijn beroemdste stuk, 'Wachten op Godot', de titel 'God' heeft gegeven, en dat we voor 'God' 'God' moeten lezen. God is ook een van Phils obsessies. Bovendien is Phil, als indirect gevolg van zijn vorige ontmoeting met Gus, ernstig verminkt en loopt hij in een gipsverband rond, met zijn armen horizontaal gestrekt. In de laatste scène zegt Gus, nu Phils protegé, dat hij muziek wil horen. We horen geen muziek, maar we zien Phil met zijn vingers aan het uiteinde van zijn uitgestrekte arm bewegen, Gus dichterbij wenken, en Gus reageert. Ten slotte, over een auteur die ik op dit moment toevallig aan het lezen ben, de anglicaanse theoloog William Stringfellow. Als deze rebel-advocaat niet wordt erkend als een architect of ondersteuner van de bevrijdingstheologie, die meer een rooms-katholieke dan een anglicaanse beweging is, dan zou hij dat misschien wel moeten doen. Politiegeweld en hebzucht zijn een cliché in de film en de literatuur, ook in Motorama, maar Stringfellow steunt en verlicht dergelijke gevoelens met indrukwekkende aanspraken uit de Bijbel, traditie en de rede.<br />Zijn belangrijkste werk is een overzicht van de aardse activiteiten van die gevallen engelen die in de Bijbel worden aangeduid als vorstendommen en machthebbers. vorstendommen, schreef Stringfellow, liggen achter al onze populaire drie I's: beelden, instituten en Ideologien. Dit alles beloont zichzelf voor onze verering door valse beloften te doen. Hoe meer iemand betrokken raakt bij een beeld, een instituut of een ideologie, hoe meer zijn eigen persoonlijkheid'verarmd' raakt en een slaaf van hem wordt. Met beloften van macht, beheersing en onsterfelijkheid brengen ze onstuitbaar hulpeloosheid, chaos en dood. Als in wezen gevallen, verslagen machten, kunnen ze niet meer doen dan dat. Toch betoveren ze de mensen met die 'heerschappij over de aarde' die God in het boek Genesis heeft beloofd, terwijl niemand van ons een beeld, een instituut of een ideologie in zijn macht heeft die zich onvermijdelijk richt op zijn eigen hegemonie en zelfbehoud. Ze nemen het op tegen hun eigen leven. Het Hebreeuwse woord voor 'heer' is 'heer', maar dat is een verkeerde vertaling. Een nauwkeuriger vertaling zou 'heersing' zijn. Maar dat is nog maar een kleinigheid naast een fundamenteler probleem: de meesten van ons zien over het hoofd dat God deze macht vóór de val aan Adam heeft gedelegeerd. We hebben geen reden om aan te nemen dat wij, zijn afstammelingen, die macht nog steeds uitoefenen. Integendeel, het zou duidelijk moeten zijn dat demonische krachten die macht van ons hebben gestolen.<br />Men zou er twee opmerkingen van C.S. Lewis aan kunnen toevoegen: ten eerste dat's mensen verovering van de natuur' Het is niet meer dan een illusie, en een list om het feit te verdoezelen dat men in werkelijkheid praat over de verovering van sommige mensen door andere mensen, met de natuur als het instrument; en ten tweede is Satan, in tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, geen soort van brave Charlie. Hij kan in het begin genoegens voorhouden, maar hij is er heel krenterig mee en zal ze terugtrekken uit elk menselijk wezen dat hij stevig in zijn greep heeft, en misschien laat hij zijn prooi voor het vuur zitten, terwijl hij diep medelijden met zichzelf heeft en ziedend van wrok is.<br />Nu we deze inzichten op Motorama toepassen, lijken ze opmerkelijk overeen te stemmen met Gus' ervaring. Hij is dan misschien niet aardig, maar hij is in elk geval een knap jongetje voordat hij het slachtoffer wordt van het spel van Motorama. De eerste reclameborden die ermee adverteren, glanzen glamoureus. Maar hoe langer hij doorrijdt, en hoe dieper hij in de richting van het hoofdkwartier van de sponsor reist, hoe armoediger ze worden. Hij is eenzaam, ontmoet niemand anders die het spel speelt. De stations die de kaarten uitdelen, zijn ofwel ingestort of bemand door zombies. De mensen die hij onderweg tegenkomt, worden steeds lelijker, bedrieglijker en vijandiger. (Het feit dat de vorstendommen gehoor geven aan een ordinaire dictator, betekent niet dat ze elkaar kunnen uitstaan.) Gus' menselijkheid wordt uit hem weggezogen als hij niet alleen volkomen egocentrisch en blind wordt voor de behoeften van anderen, maar ook gedeeltelijk blind... verminkt... Maar uiteindelijk, nadat hij alles heeft gedaan wat hij dacht dat van hem verwacht werd, presenteert hij zich in zijn trotse toren aan het vorstendom om zijn prijs in ontvangst te nemen. Met gebruikmaking van de bijbelse macht die wordt gebruikt door degenen die zulke monumenten voor hun eigen ijdelheid hebben gebouwd, ontwijken de agenten hem, stellen hem teleur, beledigen hem en gooien hem uiteindelijk van de bovenste verdieping af. Hij valt lang en hard neer en komt ten slotte in het water terecht. Met andere woorden, in klassieke symboliek sterft hij. Hij heeft het onvermijdelijke lot ondergaan van iedereen die zijn vertrouwen in zo'n bedrieger heeft gesteld.<br />Maar dit lot blijkt slechts een waarschuwing te zijn voor een veranderlijke toekomst. Hij krijgt berouw en gaat terug naar Phil, en als hij hem de eerste gulle, onbaatzuchtige daad ziet verrichten die we bijna anderhalf uur lang van hem hebben gezien, merkt hij op dat Phil nu gehandicapt is en nauwelijks nog in staat is een slang in een benzinetank te steken en vraagt: 'Kan ik u daarmee helpen?' Dan ziet hij het bordje 'hulp nodig' en besluit te solliciteren. Hij legt aan de automobilist met wie hij meeliftte uit dat hij denkt dat hij hier wel terecht zal komen, omdat het niet zo is. Het lijkt me geen al te slechte plek om te werken.<br />Deze interpretatie is natuurlijk giswerk, en het kan de 'cult-klassieker'-fans van de film, die er heel andere dingen in zien, misschien wel verbazen of zelfs kwaad maken.<br />Motorama is misschien niet helemaal mijn ding, maar ik ben er nu in elk geval van overtuigd dat het niet bepaald de slechtste film is die ooit is gemaakt.