Is deze recensie positief of negatief?

Dit is zonder enige twijfel de aangrijpendste zwart-witoorlogsfilm die ik ooit heb gezien; de enige westerse regisseur die in die tijd het niveau van intensiteit en pure kracht in zijn werk ook maar enigszins benaderde, was Samuel Fuller. Ik had trouwens in september 2002 een retrospect van Kon Ichikawa in het National Film Theatre in Londen bijgewoond, maar kon slechts een deel van zijn werk tussen 1960 en 1973 in beeld brengen.<br />De film is zeker zo deprimerend als hij schijnt te zijn; maar hij vertoont ook overal welkome vleugjes zwarte humor <0xE2><0x80><0x93> de 'dode' man die wakker wordt om een vragende soldaat te antwoorden en prompt'sterft'. Nogmaals de verrukkelijk ironische schoenenruilscène, een stervende zonderling die de uitgehongerde held vertelt welk deel van het lichaam hij moet opeten, enzovoort. Overigens is het scenario geschreven door een vrouw <0xE2><0x80><0x93> Natto Wada, de vrouw van de regisseur zelf!<br />Ichikawa is een veelzijdige en productieve filmer wiens reputatie misschien niet meer zo goed is als in zijn hoogtijdagen (1956-1965), maar zijn visie hier is vaak treffend <0xE2><0x80><0x93> de opzienbarende scène vlak voor de aftiteling (de held wordt door zijn meerdere heftig berispt omdat hij eerder uit het ziekenhuis wordt ontslagen dan verwacht! ), de dood van een Japanner die zich overgaf door toedoen van een Filippijnse vrouw met een pistool, het bombarderen van een ziekenhuis (waarbij de medische staf op de vlucht slaat om zichzelf te redden en de gewonde soldaten achterlaat om in hun eigen beperkte tempo de hut uit te kruipen), de geautomatiseerde mars in de regen van de gedesillusioneerde soldaten (wat ook te maken heeft met de eerder genoemde kwestie van de schoenen die in feite een gelijksoortige scène uit ALL FORCE ON THE WESTER FRONT 1930 nabootst), een heuvel die bezaaid ligt met de lijken van soldaten die proberen hem te beklimmen, de finale, et cetera. Een van de belangrijkste kenmerken van de film is ongetwijfeld de verbluffende cinematografie van het meedogenloze en troosteloze modderlandschap. <br /><0x3E> De film is berucht om zijn behandeling van het taboeonderwerp kannibalisme (bijna 10 jaar voordat het een hoofdbestanddeel van horrorfilms werd), maar Ichikawa's aanpak is niet alleen subtiel maar zeer effectief: het vlees wordt in feite 'apenvlees' genoemd, terwijl de held maar één keer wordt gezien terwijl hij ervan eet (en prompt het hele stuk uitspuwt, samen met de meeste van zijn rottende tanden!); maar als de zwakke ondergeschikte soldaat (gespeeld door Mickey Curtis, die ondanks zijn naam toch een Japans popidool was!) zich er daarentegen fanatiek aan te buiten gaat, wordt de grond vlakbij bespat met bloed. In de bijlagen herinnert Ichikawa zich dat de method-practical-acteur Eiji Funakoshi ( wiens vertolking overigens onvergetelijk is) op de set arriveerde op het moment dat de filmopnamen op het punt van uithongering stonden <0xE2><0x80><0x93> met als gevolg dat de productie gedwongen werd twee weken stil te liggen tot hij hersteld was! Het scherpzinnige interview van Donald Richie verkiest het nihilisme van de film boven het onderliggende patriottisme achter zulke hartverscheurende recente Hollywoodsuccessen als SAVING PRIVATE RYAN (1998).<br /><br />Branden on the Plain wordt door iedereen beschouwd als een van de beste films van de regisseur, en uit de diverse Ichikawa-films kies ik er een uit. Persoonlijk heb ik een zwak voor AN ACTOR'S REVENGE (1963), een verbluffend gestileerde kleurfilm van de regisseur, die ik in feite twee keer heb gezien: in 1999 op het NFT en in het retrospectief van 2002.