Wat is het sentiment van de recensie?

Dit is zo'n vereerde en bestudeerde film, zo'n klassieker onder de vele van Hitchcock, dat er geen vleierij voor nodig is om hem nog eens te willen zien. Toch denk je: kan hij standhouden, zelfs als de enorme (en slimme, en verbazingwekkende) truc van de plot geen verrassing is?<br />Ja.<br />En om te beginnen is er het begin, een intens mooi en gelikt verhaal over in feite het hele verhaal, de essentie ervan. Twee taxi's, twee mannen met hun schoenen aan, die allebei de trein in lopen, dan tegenover elkaar gaan zitten, en, oeps, een vergissing, een duwtje, en het gesprek begint, en we zien de mannen zelf. Ze zijn onderling verwisselbaar. De toon hier is karakteristiek voor Hitchcock, zoals in veel horror- en thrillerfilms: opgewekt en luchtig. Maar we weten bij het kijken naar de film dat dit niet het geval zal zijn, dus maken we ons nu al zorgen. Wat gaat er per slot van rekening mis?<br />Heel veel. In de ware Hitchcock-stijl is het een zuiver onschuldige man (bijna altijd een man) die geconfronteerd wordt met onrecht, die in de val zit van de omstandigheden die bedreigen wat het waardevolst voor hem is. De onschuldige in dit geval, tennisspeler Guy Haynes, wordt gespeeld met een onschuld die geloofwaardig is: zijn ontwikkelde beleefdheid in die eerste scène bijvoorbeeld, wanneer hij beseft dat de andere man een klein kind is, is precies wat jij en ik zouden doen. De niet-zo-onschuldige man is het egocentrische en griezelig intelligente, verwende kind, Bruno Anthony, met de grootste genialiteit gespeeld door Robert Walker. (Deze griezelige vertoning staat gelijk aan die van een andere Hitchcock-gek, gespeeld door Anthony Perkins in _Psycho_.) Dus vanaf de eerste scène, in de trein (en de trein, echt schitterend!), hebben we de twee hoofdrollen en hebben we de verbijsterende en volstrekt eenvoudige en uiteindelijk vernietigende plot, vanaf de eerste roman van Patricia Highsmith, die ook de boeken schreef achter de twee _Mr. Ripley-_ films. En het kan ook geen kwaad dat het scenario mede geschreven was door Raymond Chandler zelf, die iets weet van economie en slimme dialoog. En misdaad.<br />En natuurlijk is er meer dan alleen de eerste scène. Wat moet ik opmerken? Nou, die slimme dochter van een senator (ik vond haar geweldig) is de dochter van Hitchcock, Patricia, die nog steeds bij ons is (sinds 2009; ze had ook een rol in Psycho). En er is een karakteristieke locatie voor een belangrijke scène in de film: de tennisbanen in de Hamptons, bij ons bekend als de locatie van de U.S. Open. De fantastische laatste volledige scène met de carrousel is de enige plek waar Hitchcock overgaat op een soort langzame en gestage montage, om de spanning op te bouwen door het surrealistisch te maken. De angst wordt absoluut vetgemest door de lachende kinderen en de oude man die eronder kruipt. Het is allemaal geprojecteerd op een set, een van de meer naturalistische toepassingen van een regisseur die erom bekendstaat dat hij zich geen zorgen maakt over het realisme van zijn achterwaartse projecties.<br />De fotografie is die volmaakte Hollywood-verbluffendheid zonder zo gestileerd te worden (zoals in sommige noir-films) dat het een object op zich is. Kijk nog eens naar de eerste scène, of naar de opname (en montage) van Haynes die het huis binnengaat voor wat het publiek een moord noemt. Dit is een geraffineerde constructie. Als we niet helemaal verbaasd zijn dat het Bruno in het bed is, bewijst dat alleen maar dat de regisseur ons op het verkeerde been heeft gezet. Er wordt altijd iets onverwachts verwacht.<br />Zijn er onvolkomenheden? Wie zal het zeggen? Het hangt ervan af wat voor valsheid je als mooie stijl kunt accepteren (of omhelzen). De scène waarin Bruno op een feestje de oude vrouw wurgt, is zowel briljant (de vrouw, gespeeld door Norma Varden, is een zo geloofwaardige karikatuur dat het je de adem beneemt) als ontsierd door de manier waarop hij naar de dochter van de senator kijkt en in een dodelijke trance wordt gebracht door haar bril en haar gelijkenis met zijn eerdere slachtoffer. Dit is een midden twintigste-eeuwse opvatting van de psychologie die veel van Hitchcocks inspanningen verstoort. (Het einde van _Psycho_, om te beginnen.)<br />Het Wikipedia-artikel over de film legt de nadruk op de voortdurende verdubbeling van de dingen in de film, van de hoofdpersonen tot het moordslachtoffer en de dochter van de senator. Dit komt op allerlei kleine manieren terug: twee mannen volgen hem naar de tennisbaan, twee mannen begeleiden het slachtoffer naar het pretpark, enzovoort. Er kan te veel van gemaakt worden, maar het levert wel een esthetische consistentie op die boven en onder ons bewustzijn ligt. Vergeet niet dat er twee moorden in het spel zouden zijn <0xE2><0x80><0x93> het is het ontbreken van de tweede moord, het onvermogen om in dat geval een verdubbeling te creëren, dat Bruno doet ontrafelen.<br />Walker de acteur had emotionele problemen en werd opgenomen in het jaar voordat deze film werd opgenomen, en kort daarna stierf hij aan een reactie op een middel dat werd gebruikt om een van zijn uitbarstingen te kalmeren. Hoewel hij in andere films heeft gespeeld, is Strangers on a Train verreweg zijn beste film. Farley Granger heeft een lange carrière achter de rug waarin hij nooit echt een ster is geworden, hoewel zijn stijl soms een merkwaardige nerveuze charme heeft die echt goed werkt, vooral in Ze leven bij nacht.<br />En als je deze film voor de eerste of derde keer bekijkt, moet je uitkijken naar de ijzingwekkende en hilarische scène bij de tenniswedstrijd, waarin alle hoofden van het publiek eensgezind heen en weer bewegen <0xE2><0x80><0x93> behalve dat van Bruno. Hij staart naar buiten zonder zijn hoofd recht naar ons toe te bewegen. Zoals de trailer van de film zegt: na deze film praat je niet meer tegen 'vreemden in een trein'.