Wat voor toon heeft de volgende recensie?

Het inherente probleem bij elke vertolking van 'De koopman van Venetië' is nooit het pseudo-controversiële antisemitisme geweest, maar het feit dat er twee verhaallijnen zijn die zowel in toon als in inhoud totaal verschillend zijn; een luchtige romantische komedie en een schroeiende tragedie. Hoewel het vermengen van genres in de zestiende eeuw een grote rage was (en door Shakespeare in Hamlet werd bespot), blijft het bij moderne toeschouwers zelden hangen. Het gevolg is dat de meeste regisseurs gedwongen zijn de nadruk te leggen op de ene verhaallijn ten koste van de andere, en het is niet verbazingwekkend dat de beslissing ten gunste van Shylock valt.<br />Zoals zovele van Shakespeare's werken. Na 400 jaar blijft Shylocks grote tragische heldenwerk nog steeds fascineren, omdat hij zo'n moeilijke en complexe figuur is. Meelijwekkend, trots, boos, wraakzuchtig, zwak, arrogant; zijn gedrag tart elke analyse en blijft onderwerp van discussie. Hij vertoont gebreken, niet omdat hij een jood is, maar omdat hij een mens is. Zelden laten moderne scenarioschrijvers hun scheppingen doordrenken van zulke rijk gestructureerde tegenstrijdigheden, en het is in ieders voordeel dat we Shakespeare hebben om inspiratie uit te putten.<br />De taal van Shakespeare is wild en onsamenhangend, verzadigd van meerdere betekenissen, woordspelingen en metaforen. Om hem te begrijpen moet hij worden bevochten en getemd door een acteur met de kracht en de kennis om dat te doen. Als een acteur faalt, stromen de woorden naar buiten in een stortvloed van onbegrijpelijke woorden, maar als hij slaagt, komt de Engelse taal tot leven met een directheid en levendigheid die je de adem beneemt. Al Pacino is zo'n acteur, en hier toont hij een ongelooflijke mate van helderheid en beheersing die, als er enige gerechtigheid bestond, elke prijs in de aanbieding zou wegvagen. Hij gaat de uitdaging aan om Shylock recht voor zijn raap te spelen, en levert een buitengewoon subtiele en genuanceerde voorstelling af. Het zou een misdaad zijn als we nooit de kans kregen om te zien wat hij met Koning Lear doet.<br />De bijrollen zijn opmerkelijk. Jeremy Irons geeft een originele kijk op de bekende Antonio, waarbij hij een oudere, rustige figuur neerzet die de onverkwikkelijke tegenstrijdigheden toont tussen middeleeuwse ridderlijkheid en het lelijke vooroordeel van die tijd. Joseph Fiennes is een openbaring als hij verder komt dan een oppervlakkige rolbezetting. Lynn Collins is de enige teleurstelling. Veel van Shakespeares vrouwen zijn geloofwaardig en hebben een acteur nodig die echt zijn best doet om ze tot leven te brengen, en Collins' Gwyneth Paltrow-imitatie lijkt een beetje vlak en ongeschikt voor de donkerder toon waar Radford op uit is.<br />Het ontwerpteam moet erkend worden voor het creëren van een unieke en door en door geloofwaardige visie op het Laat-Romeinse Venetië. De stad heeft er niet meer zo onheilspellend uitgezien sinds 'Don't Look Now'. Als we volledig gebruikmaken van bestaande locaties en natuurlijk licht, krijgt de film een authentieke uitstraling die nog eens wordt versterkt door het donkere en door de tijd getekende kostuumontwerp. Ook dit alles is het waard om een prijs in de wacht te slepen.<br />De financiers van dit soort films moeten worden geprezen. Met een budget van n30 miljoen moeten ze zo'n onderneming aangaan in de volle en zekere wetenschap dat ze nooit winst zullen maken, en toch investeren ze desalniettemin. We kunnen er allemaal dankbaar voor zijn, want het resultaat is een opmerkelijke aanpassing die nog vele jaren een referentiepunt zal zijn.