Met wat voor sentiment zou je deze recensie beoordelen?

Veel animatiefans beschouwen Wladyslaw Starewicz als het grote vergeten genie van een speciale tak van de kunst, de poppenanimatie, die hij bijna in zijn eentje heeft uitgevonden... en toevallig ook nog bijna per ongeluk. Als jongeman had Starewicz meer belangstelling voor entomologie dan voor de film, maar zijn mislukte poging om twee vechtende boktorren te filmen leidde tot een onverwachte doorbraak in de filmindustrie toen hij besefte dat hij beweging kon simuleren door de karkassen van kevers te manipuleren en ze één voor één te fotograferen. Deze ontdekking leidde tot de productie van Starewicz' verbazingwekkend gedetailleerde klassieker, de korte THE CAMERAMAN'S REVENGE, die hij in 1912 in Rusland maakte, in een tijd dat animatiefilms nog in de kinderschoenen stonden. Het politieke tumult rond de Russische Revolutie had Starewicz ertoe gebracht naar Parijs te verhuizen, waar een van zijn eerste producties <0xE2><0x80><0x93> toevallig? <0xE2><0x80><0x93> een duistere politieke satire was die onder meer bekendstond als 'Kikvors' of 'De Kikkers die een Koning zochten'. In bijna alle films van Starewicz zit wel een vleugje zwarte komedie, maar hier is het echt heel duister, meer gericht op volwassenen die de satirische aspecten kunnen waarderen dan op kinderen, en die de climax naar alle waarschijnlijkheid schokkend zouden vinden. (Ik ben van middelbare leeftijd en vond het zelf ook behoorlijk schokkend.) En inderdaad, afdrukken van de film die bedoeld was voor Engelssprekende kijkers uit de jaren twintig kregen titelkaartjes vol woordspelingen en kwinkslagen om de scherpe Het verhaal speelt zich af in een moeras, het Gemenebest van Kikvorsen, waar de burgers niet gelukkig zijn met hun regering en een speciale zitting hebben belegd om te zien wat ze kunnen doen om de situatie te verbeteren. Ze besluiten Jupiter om een koning te smeken. De menigte is indrukwekkend geanimeerd in deze openingsscène <0xE2><0x80><0x93> het moet niet gemakkelijk zijn geweest om zoveel kikkerpoppetjes tegelijkertijd levend te laten lijken <0xE2><0x80><0x93> terwijl Jupiter op zijn beurt wordt afgebeeld als een grappige man met een witte baard in de wolken, die eruitziet alsof hij liever een dutje doet. Als Jupiter hun een boomachtige god stuurt die hen onbewogen aankijkt, besluiten de kikkers dat dit geen verbetering is en eisen een andere koning. Geïrriteerd stuurt Jupiter hun een ooievaar. De Burgemeester stapt naar voren om hem de sleutel van het Gemenebest te overhandigen, terwijl de filmcamera's het gebeuren vastleggen. Tot ieders afgrijzen vreet de ooievaar de Burgemeester op en gaat vervolgens vrolijk tekeer, waarbij hij willekeurige burgers opslokt. Op een kaartje staat droog: 'Nieuws over de eetlust van de Koning verspreidt zich door het koninkrijk.' Als de nu doodsbange kikkers Jupiter opnieuw om hulp smeken, verliest hij zijn geduld en bekogelt hun gemeenschap met bliksemschichten. De moraal van ons verhaal, verteld door een ongelukkige kikker vlak voordat hij wordt opgegeten, is: 'Laat maar zitten.' Als je bedenkt in welke periode dit opzienbarende filmpje werd gemaakt, en gezien het feit dat het werd gemaakt door een Russische emigrant op het hoogtepunt van de Burgeroorlog van dat belegerde land, zou je dit gemakkelijk kunnen zien als een parabel over die gebeurtenissen. Het kan zijn dat Starewicz de onrust in Rusland in gedachten had toen hij 'Frogland' maakte, maar wat de aanleiding ook was voor zijn keuze van het materiaal, de film geldt als een universeel waarschuwingsverhaal. 'Frogland' zou de Sovjet-Unie, Italië, Duitsland of Japan in de jaren dertig van de twintigste eeuw kunnen zijn, of elk ander land uit welk tijdperk dan ook dat zijn waakzaamheid laat varen en wordt overweldigd door tirannie. Het is een fascinerende film, zelfs een charmante op zijn macabere manier, maar de boodschap is niet grappig.