text:
Artikel    1 . Begripsomschrijvingen.
1. De term " investeerder " betekent :
a) de " onderdaan ", met name elk natuurlijk persoon die de nationaliteit heeft van de ene Overeenkomstsluitende Partij, overeenkomstig haar wetten en voorschriften en die op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij investeringen verricht;
b) de " onderneming ", met name elke rechtspersoon die is opgericht of anderszins naar behoren is georganiseerd in overeenstemming met de wetten en voorschriften van de ene Overeenkomstsluitende Partij en waarvan de maatschappelijke zetel gevestigd is op het grondgebied van die Overeenkomstsluitende Partij en die op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij investeringen verricht;
c) de " rechtspersoon " die niet ter fine van deze Overeenkomst is opgericht in overeenstemming met de wetgeving van die Overeenkomstsluitende Partij maar die onder rechtstreeks of onrechtstreeks beheer staat van een natuurlijk persoon als bedoeld in punt a) dan wel door een rechtspersoon als bedoeld in punt b).
2. De term " investering " betekent : alle soorten vermogensbestanddelen die worden geïnvesteerd in welke economische sector ook, in overeenstemming met de wetten en voorschriften van elk van de Overeenkomstsluitende Partijen en in het bijzonder, doch niet uitsluitend bestaan uit :
a) roerende en onroerende goederen, alsmede andere zakelijke rechten zoals hypotheken, retentierechten, pandrechten, rechten van vruchtgebruik en soortgelijke rechten;
b) aandelen, effecten, obligaties en alle andere vormen van deelneming in een bedrijf;
c) aanspraken op geld en op gelijk welke prestatie op grond van een overeenkomst die economische waarde heeft;
d) auteursrechten, rechten van industriële eigendom, technische werkwijzen, handelsnamen en goodwill;
e) publiekrechtelijke of contractuele - in overeenstemming met de wetgeving - verleende concessies, waaronder die tot het opsporen, ontwikkelen, winnen of exploiteren van natuurlijke rijkdommen.
Veranderingen in de rechtsvorm waarin vermogensbestanddelen en kapitaal werden geïnvesteerd of geherinvesteerd doen geen afbreuk aan de omschrijving ervan als " investering " als bedoeld in deze Overeenkomst.
3. De term " opbrengst " betekent : de bedragen die een investering oplevert, en met name, doch niet uitsluitend, winst, rente, vermogensaanwas, dividenden, royalty's en honoraria.
4. De term " grondgebied " betekent :
-wat het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg betreft, het grondgebied van het Koninkrijk België en het grondgebied van het Groothertogdom Luxemburg evenals de zeegebieden, d.w.z. de gebieden op en onder zee die zich voorbij de territoriale wateren van het Koninkrijk België uitstrekken en waarin het Koninkrijk België, overeenkomstig het internationaal recht, zijn soevereine rechten en rechtsmacht uitoefent met het oog op de opsporing, de winning en het behoud van de natuurlijke rijkdommen;
- wat Servië en Montenegro betreft, het hele landgebied alsmede de zee, de zeebodem en de ondergrond ervan voorbij de territoriale zee waarover Servië en Montenegro in overeenstemming met zijn nationale wetten en voorschriften en met het internationaal recht soevereine rechten en rechtsmacht uitoefent.
 Art.    2 . Bevordering van investeringen.
Elke Overeenkomstsluitende Partij bevordert investeringen van investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij op haar grondgebied en laat zodanige investeringen toe in overeenstemming met haar wetgeving.
 Art.    3 . Bescherming van investeringen.
1. Alle investeringen, zij het rechtstreekse of onrechtstreekse, door investeerders van een der Overeenkomstsluitende Partijen genieten op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij een eerlijke en rechtvaardige behandeling.
2. Onder voorbehoud van maatregelen die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de openbare orde, genieten deze investeringen een voortdurende bescherming en zekerheid, met uitsluiting van elke onredelijke of discriminatoire maatregel die, in rechte of in feite, het beheer, de instandhouding, het gebruik, het genot of de liquidatie van deze investeringen zou kunnen belemmeren.
 Art.    4 . Nationale behandeling en meest begunstigde natie.
1. In alle aangelegenheden met betrekking tot de behandeling van investeringen genieten de investeerders van elke Overeenkomstsluitende Partij op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij de behandeling van meest begunstigde natie.
2. Met betrekking tot de werking, het beheer, het onderhoud, het gebruik, het genot, de verkoop of de vervreemding van investeringen dient elke Overeenkomstsluitende Partij investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij op haar grondgebied een behandeling toe te kennen die niet minder gunstig is dan de behandeling die wordt toegekend aan haar eigen investeerders of de investeerders van een andere Staat, zo laatstgenoemde behandeling gunstiger is.
3. Deze behandeling behelst geenszins de voorrechten die door een Overeenkomstsluitende Partij worden verleend aan investeerders van een derde Staat in het kader van diens lidmaatschap van of associatie met een vrijhandelszone, een douane-unie, een gemeenschappelijke markt of enige andere vorm van regionale economische organisatie.
4. Het bepaalde in dit artikel is niet van toepassing op belastingzaken.
 Art.    5 . Milieu.
1. In het besef dat elke Overeenkomstsluitende Partij het recht heeft haar eigen niveau van nationale milieubescherming te bepalen en de beleidslijnen en prioriteiten ter zake van milieuontwikkeling vast te leggen alsmede haar ad hoc wetgeving dienovereenkomstig aan te nemen of te wijzigen, dient elke Overeenkomstsluitende Partij erop toe te zien dat haar wetgeving een hoog niveau van milieubescherming waarborgt en alles in het werk te stellen om voornoemde wetgeving voortdurend bij te sturen.
2. De Overeenkomstsluitende Partijen erkennen dat het niet passend is de nationale milieuwetgeving te versoepelen teneinde investeringen aan te moedigen. Elke Overeenkomstsluitende Partij dient er dan ook op toe te zien dat geen vrijstelling of enige andere afwijking van voornoemde wetgeving wordt toegestaan en dat ook geen mogelijkheid tot vrijstelling of andere afwijking wordt geboden teneinde het doen, onderhouden of uitbreiden van een investering op haar grondgebied aan te moedigen.
3. De Overeenkomstsluitende Partijen bevestigen andermaal de verbintenissen die ze zijn aangegaan in het kader van internationale milieuovereenkomsten. Ze zien erop toe dat deze verbintenissen in hun nationale wetgeving ten volle worden erkend en toegepast.
4. De Partijen erkennen dat de onderlinge samenwerking hun meer mogelijkheden biedt om de voorschriften inzake milieubescherming bij te sturen. Op vraag van de ene Overeenkomstsluitende Partij stemt de andere Overeenkomstsluitende Partij ermee in deskundigenoverleg te houden over eender welk onderwerp dat onder dit artikel ressorteert.
 Art.    6 . Arbeid.
1. In het besef dat elke Overeenkomstsluitende Partij het recht heeft haar eigen normen ter bescherming van de arbeid vast te leggen en haar ad hoc wetgeving dienovereenkomstig aan te nemen of te wijzigen, dient elke Overeenkomstsluitende Partij erop toe te zien dat haar nationale wetgeving arbeidsnormen vastlegt die in overeenstemming zijn met de internationaal erkende rechten van de werknemers en ze voortdurend bij te sturen.
2. De Overeenkomstsluitende Partijen erkennen dat het niet passend is de nationale arbeidswetgeving te versoepelen teneinde investeringen aan te moedigen. Elke Overeenkomstsluitende Partij dient er dan ook op toe te zien dat geen vrijstelling of enige andere afwijking van deze wetgeving wordt toegestaan en dat ook geen mogelijkheid tot vrijstelling of andere afwijking wordt geboden teneinde het doen, onderhouden of uitbreiden van een investering op haar grondgebied aan te moedigen.
3. De Overeenkomstsluitende Partijen bevestigen andermaal de verbintenissen die ze zijn aangegaan als lid van de Internationale Arbeidsorganisatie alsmede hun verbintenissen op grond van de Verklaring van de IAO inzake de beginselen en fundamentele arbeidsrechten en de follow-up ervan. De Overeenkomstsluitende Partijen zien erop toe dat de beginselen en de internationaal erkende rechten van de werknemers worden erkend en beschermd middels hun nationale wetgeving.
4. De Overeenkomstsluitende Partijen erkennen dat de onderlinge samenwerking hun meer mogelijkheden biedt om de normen ter bescherming van de arbeid bij te sturen. Op vraag van de ene Overeenkomstsluitende Partij stemt de andere Overeenkomstsluitende Partij ermee in deskundigenoverleg te houden over eender welk onderwerp dat onder dit artikel ressorteert.
 Art.    7 . Ontneming en eigendomsbeperking.
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich geen enkele maatregel tot onteigening of nationalisatie noch enige andere maatregel te treffen die tot gevolg heeft dat aan de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij rechtstreeks of onrechtstreeks de hun toebehorende investeringen op haar grondgebied worden ontnomen.
2. Wanneer om redenen van openbaar nut, veiligheid of nationaal belang van het bepaalde in het eerste lid moet worden afgeweken, dienen de volgende voorwaarden te worden vervuld :
a) de maatregelen worden genomen met inachtneming van een behoorlijke rechtsgang;
b) de maatregelen zijn niet discriminatoir of in strijd met bijzondere verbintenissen;
c) de maatregelen gaan vergezeld van voorzieningen voor de betaling van een billijke en reële schadeloosstelling.
3. Het bedrag van de schadeloosstelling komt overeen met de marktwaarde van de investeringen op de dag voordat de maatregelen werden bekendgemaakt.
De schadeloosstelling wordt zonder vertraging uitgekeerd in een omwisselbare munt en moet vrij kunnen worden overgemaakt. Ze levert rente op tegen een gewone commerciële rentevoet vanaf de datum van de vaststelling van het bedrag tot de datum van uitbetaling.
4. In het licht van de in dit artikel uiteengezette beginselen, heeft de investeerder wiens investeringen zijn onteigend overeenkomstig de wetten en voorschriften van de onteigenende Overeenkomstsluitende Partij het recht zijn zaak alsmede de waardebepaling van zijn investering zo spoedig mogelijk te laten toetsen door een rechterlijke of een andere onafhankelijke instantie van bedoelde Overeenkomstsluitende Partij.
5. Aan investeerders van de ene Overeenkomstsluitende Partij die verliezen lijden met betrekking tot hun investeringen wegens oorlog of een ander gewapend conflict, revolutie, een nationale noodtoestand of opstand op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij, wordt door laatstgenoemde, wat de restitutie, schadevergoeding, schadeloosstelling of een andere regeling betreft, een behandeling toegekend die ten minste gelijk is aan die welke aan haar eigen investeerders dan wel aan investeerders van de meest begunstigde natie wordt verleend.
 Art.    8 . Overmakingen.
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij de toelating om alle met een investering verband houdende betalingen vrij over te maken, na afdoening van alle fiscale en andere verplichtingen. De betalingen zijn onder andere doch niet uitsluitend :
a) bedragen bestemd om de investering tot stand te brengen, te behouden of uit te breiden;
b) bedragen bestemd voor het nakomen van contractuele verbintenissen die verband houden met de investering;
c) de terugbetaling van leningen;
d) de opbrengst van investeringen;
e) de opbrengst van de gehele of gedeeltelijke verkoop of liquidatie van de investeringen;
f) de in toepassing van artikel 7 uitgekeerde schadeloosstelling;
g) niet-bestede inkomsten van werknemers van wie de tewerkstelling verband houdt met de investering op het grondgebied van de Overeenkomstsluitende Partij;
h) betalingen die zijn toegewezen na het regelen van geschillen, overeenkomstig de artikelen 11 en 12.
2. De overmakingen gebeuren in vrij inwisselbare munt, tegen de wisselkoers die op de datum van overmaking van toepassing is op contante transacties in de gebruikte munt.
3. Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de toelating die vereist is om de overmaking zonder onnodige vertraging uit te voeren, zonder andere lasten dan de gebruikelijke bankkosten.
4. De in dit artikel vermelde waarborgen zijn ten minste gelijk aan die welke worden toegestaan aan de eigen investeerders dan wel aan investeerders van de meest begunstigde natie.
 Art.    9 . Subrogatie.
1. Indien één der Overeenkomstsluitende Partijen of één van haar openbare instellingen een schadeloosstelling uitkeert aan haar eigen investeerders op grond van een voor een investering verleende waarborg, erkent de andere Overeenkomstsluitende Partij dat de eerstgenoemde Overeenkomstsluitende Partij of de desbetreffende openbare instelling in de rechten en schuldvorderingen van de investeerders is getreden.
2. De aldus overgedragen rechten of schuldvorderingen mogen de oorspronkelijke rechten of schuldvorderingen van de investeerder niet overtreffen.
3. In verband met de overgedragen rechten kan de andere Overeenkomstsluitende Partij jegens de verzekeraar die in de rechten van de schadeloosgestelde investeerders is getreden, de verplichtingen laten gelden die wettelijk of contractueel op de investeerders rusten.
 Art.    10 . Toepasbare regels.
Wanneer een vraagstuk omtrent investeringen wordt geregeld bij deze Overeenkomst en bij de nationale wetgeving van de ene Overeenkomstsluitende Partij dan wel bij internationale overeenkomsten waarbij de Overeenkomstsluitende Partijen partij zijn of op een later tijdstip kunnen worden, kunnen de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij aanspraak maken op de bepalingen die voor hen het meest gunstig zijn.
 Art.    11 . Regeling van investeringsgeschillen.
1. Van elk investeringsgeschil tussen een investeerder van de ene Overeenkomstsluitende Partij en de andere Overeenkomstsluitende Partij wordt schriftelijk kennis gegeven door de eerste Partij opdat een vordering kan worden ingesteld. De kennisgeving gaat vergezeld van een behoorlijk toegelichte nota.
De Partijen dienen ernaar te streven geschillen in de mate van het mogelijke door onderhandeling te regelen, indien nodig door deskundig advies in te winnen of anders door middel van bemiddeling tussen de Overeenkomstsluitende Partijen langs diplomatieke weg.
2. Wanneer de bij het geschil betrokken partijen niet rechtstreeks tot een minnelijke schikking zijn gekomen of het geschil niet door bemiddeling langs diplomatieke weg hebben kunnen regelen binnen zes maanden na ontvangst van de kennisgeving, wordt het, naar keuze van de investeerder, voorgelegd aan hetzij de bevoegde rechtsmacht van de Overeenkomstsluitende Partij waar de investering werd gedaan, hetzij aan internationale arbitrage.
Elke Overeenkomstsluitende Partij geeft daartoe haar voorafgaande en onherroepelijke toestemming elk geschil aan zodanige arbitrage te onderwerpen. Deze toestemming houdt in dat beide Partijen afstand doen van het recht om de uitputting van alle nationale administratieve en rechtsmiddelen te verzoeken.
3. In geval van internationale arbitrage, wordt het geschil naar keuze van de investeerder voorgelegd aan één van de volgende instellingen :
- een scheidsgerecht ad hoc, ingesteld volgens de arbitrageregels van de Commissie van de Verenigde Naties voor Internationaal Handelsrecht (U.N.C.I.T.R.A.L.); of
- het Internationale Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen (I.C.S.I.D.), dat is opgericht krachtens het Verdrag inzake de beslechting van geschillen met betrekking tot investeringen tussen Staten en onderdanen van andere Staten, dat op 18 maart 1965 te Washington voor ondertekening werd opengesteld, zodra elk van de Overeenkomstsluitende Partijen die partij zijn bij deze Overeenkomst partij is geworden bij het Verdrag; of
- het Scheidsgerecht van de Internationale Kamer van Koophandel.
Indien wordt overgegaan tot de arbitrageprocedure op initiatief van een Overeenkomstsluitende Partij, wijst die Partij het scheidsgerecht aan waaraan het geschil zal worden voorgelegd.
4. Geen van de bij een geschil betrokken Overeenkomstsluitende Partijen, zal in enig stadium van de arbitrageprocedure of van de uitvoering van een scheidsrechterlijke uitspraak als verweer kunnen aanvoeren dat de investeerder die tegenpartij is bij het geschil, een vergoeding heeft ontvangen ter uitvoering van een in Artikel 9 van deze Overeenkomst vermelde verzekeringspolis of waarborg die het geheel of een gedeelte van zijn verliezen dekt.
5. De uitspraken van het scheidsgerecht zijn onherroepelijk en bindend voor de partijen bij het geschil. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich ertoe ze uit te voeren overeenkomstig haar nationale wetgeving.
 Art.    12 . Geschillen tussen de Overeenkomstsluitende Partijen betreffende de uitlegging of toepassing van deze Overeenkomst.
1. Geschillen betreffende de uitlegging of toepassing van deze Overeenkomst worden zoveel mogelijk langs diplomatieke weg beslecht.
2. Wanneer een geschil niet langs diplomatieke weg kan worden beslecht, wordt het voorgelegd aan een gemengde commissie bestaande uit vertegenwoordigers van beide Partijen. Deze Commissie komt op verzoek van de meest gerede Overeenkomstsluitende Partij en zonder onnodige vertraging bijeen.
3. Indien de gemengde commissie het geschil niet kan regelen, wordt het op verzoek van een der Overeenkomstsluitende Partijen onderworpen aan een scheidsgerecht ad hoc dat voor elk geval afzonderlijk wordt samengesteld :
Elke Overeenkomstsluitende Partij benoemt een scheidsman binnen een tijdspanne van twee maanden vanaf de datum waarop een der Overeenkomstsluitende Partijen de andere Overeenkomstsluitende Partij in kennis heeft gesteld van haar voornemen het geschil aan arbitrage te onderwerpen. Binnen twee maanden na hun benoeming, benoemen de twee scheidsmannen in onderling overleg een onderdaan van een derde Staat tot voorzitter van het scheidsgerecht.
Indien deze termijnen worden overschreden, kan een der Overeenkomstsluitende Partijen de President van het Internationale Gerechtshof verzoeken de noodzakelijke benoeming(en) te verrichten.
Indien de Voorzitter van het Internationale Gerechtshof onderdaan is van een Overeenkomstsluitende Partij of van een Staat waarmee een der Overeenkomstsluitende Partijen geen diplomatieke banden heeft of indien hij om een andere reden verhinderd is genoemde functie uit te oefenen, wordt de Vice-President van het Internationale Gerechtshof verzocht de benoeming(en) te verrichten.
4. Het aldus samengesteld scheidsgerecht stelt zijn eigen procedureregels vast. Het doet uitspraak bij meerderheid van stemmen; de uitspraken zijn onherroepelijk en bindend voor de Overeenkomstsluitende Partijen.
5. Elke Overeenkomstsluitende Partij draagt de kosten van de door haar benoemde scheidsman. De kosten die voortvloeien uit de benoeming van de derde scheidsman en de ambtelijke kosten van het gerecht worden gelijkelijk door de Overeenkomstsluitende Partijen gedragen.
 Art.    13 . Vorige investeringen.
Deze Overeenkomst is eveneens van toepassing op investeringen die vóór de inwerkingtreding van deze Overeenkomst werden gedaan door investeerders van een Overeenkomstsluitende Partij op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij, in overeenstemming met de wetten en voorschriften van laatstgenoemde, en is van toepassing vanaf de datum van inwerkingtreding.
 Art.  14. Inwerkingtreding en duur.
1. Deze Overeenkomst treedt in werking een maand na de datum waarop de Overeenkomstsluitende Partijen de akten van bekrachtiging hebben uitgewisseld. Ze blijft van kracht gedurende een tijdvak van tien jaar.
Tenzij ten minste zes maanden vóór de datum van het verstrijken van de geldigheidsduur door een van beide Overeenkomstsluitende Partijen mededeling van beëindiging is gedaan, wordt deze Overeenkomst stilzwijgend verlengd voor een tijdvak van tien jaar, met dien verstande dat elke Overeenkomstsluitende Partij zich het recht voorbehoudt de Overeenkomst te beëindigen met inachtneming van een opzegtermijn van ten minste zes maanden vóór de datum van het verstrijken van de lopende termijn van geldigheid.
2. Ten aanzien van investeringen die vóór de datum van beëindiging van de Overeenkomst zijn gedaan, blijft deze van kracht gedurende een tijdvak van tien jaar vanaf de datum van beëindiging.
Ten blijke waarvan de ondergetekende vertegenwoordigers, daartoe naar behoren gemachtigd door hun onderscheiden Regeringen, deze Overeenkomst hebben ondertekend.
Gedaan te Belgrado, op 4 maart 2004, in twee oorspronkelijke exemplaren in de Nederlandse, de Franse, de Servische en de Engelse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. In geval van verschil in uitlegging is de Engelse tekst doorslaggevend.


type: legislation

jurisdiction: Belgium

text:
Artikel    1 . Begripsomschrijvingen
Voor de toepassing van deze Overeenkomst betekent de term :
1. " investeerder " :
a) Wat het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg betreft :
i) de " onderdanen ", met name elk natuurlijk persoon die volgens de wetgeving van het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg wordt beschouwd als een onderdaan van het Koninkrijk België en van het Groothertogdom Luxemburg;
ii) de " ondernemingen ", met name elke rechtspersoon die is opgericht in overeenstemming met de wetgeving van het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg en waarvan de maatschappelijke zetel gevestigd is op het grondgebied van het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg.
b) Wat Bosnië-Herzegovina betreft :
i) natuurlijke personen die volgens de in Bosnië-Herzegovina van kracht zijnde wetgeving de status hebben van onderdaan van Bosnië-Herzegovina voor zover hun vaste verblijfplaats of hoofdbedrijfszetel in Bosnië-Herzegovina gevestigd is;
ii) rechtspersonen die zijn opgericht in overeenstemming met de in Bosnië-Herzegovina van kracht zijnde wetgeving, waarvan de maatschappelijke zetel, het centrale bestuur of het hoofdkantoor op het grondgebied van Bosnië-Herzegovina gevestigd is.
2. " investeringen " : alle soorten vermogensbestanddelen en elke rechtstreekse of onrechtstreekse inbreng in speciën, natura of diensten, die worden geïnvesteerd of geherinvesteerd in welke economische sector ook.
Als investeringen in de zin van deze Overeenkomst gelden in het bijzonder, doch niet uitsluitend :
a) roerende en onroerende goederen, alsmede andere zakelijke rechten zoals hypotheken, retentierechten, pandrechten, rechten van vruchtgebruik en soortgelijke rechten;
b) aandelen, maatschappelijke aandelen en alle andere vormen van deelneming, met inbegrip van minderheidsdeelnemingen dan wel onrechtstreekse deelnemingen, in bedrijven die zijn opgericht op het grondgebied van een der Overeenkomstsluitende Partijen;
c) obligaties, tegoeden en gelijk welke prestatie die economische waarde heeft;
d) intellectuele eigendomsrechten als auteursrechten en naburige rechten, rechten van industriële eigendom, technische werkwijzen, handelsmerken, handelsnamen, know how en goodwill;
e) publiekrechtelijke of contractuele concessies, waaronder die tot het opsporen, ontwikkelen, winnen of exploiteren van natuurlijke rijkdommen.
Veranderingen in de rechtsvorm waarin vermogensbestanddelen en kapitaal werden geïnvesteerd of geherinvesteerd doen geen afbreuk aan de omschrijving ervan als " investering " als bedoeld in deze Overeenkomst.
3. " opbrengst " : de bedragen die een investering oplevert, en met name, doch niet uitsluitend, winst, rente, vermogensaanwas, dividenden, royalty's en honoraria, licentierechten en andere rechten.
4. " grondgebied " :
a) wat het Koninkrijk België en het Groothertogdom Luxemburg betreft :
het grondgebied van het Koninkrijk België en het grondgebied van het Groothertogdom Luxemburg evenals de zeegebieden, dit wil zeggen de gebieden op en onder zee die zich voorbij de territoriale wateren van de betreffende Staten uitstrekken en waarin deze, overeenkomstig het internationaal recht, soevereine rechten en rechtsmacht uitoefenen met het oog op de opsporing, de winning en het behoud van de natuurlijke rijkdommen;
b) wat Bosië-Herzegovina betreft :
het hele landgebied van Bosnië-Herzegovina, de territoriale zee, de gehele zeebodem en de ondergrond ervan en het luchtruim erboven, met inbegrip van het zeegebied dat zich voorbij de territoriale zee van Bosnië-Herzegovina uitstrekt en dat overeenkomstig de wetgeving van Bosnië-Herzegovina en in overeenstemming met het internationaal recht werd of zal worden aangewezen als een gebied waarin Bosnië-Herzegovina met betrekking tot de zeebodem, de ondergrond daarvan en de natuurlijke rijkdommen rechten kan uitoefenen.
 Art.    2 .  Bevordering van investeringen
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij bevordert investeringen van investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij op haar grondgebied en laat zodanige investeringen toe in overeenstemming met haar wetgeving.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij staat het sluiten en uitvoeren van licentieovereenkomsten en overeenkomsten inzake commerciële, administratieve of technische bijstand toe, voor zover deze activiteiten verband houden met zodanige investeringen.
 Art.    3 .  Bescherming van investeringen
1. Alle investeringen, zij het rechtstreekse of onrechtstreekse, door investeerders van een der Overeenkomstsluitende Partijen genieten op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij een eerlijke en rechtvaardige behandeling.
2. Onder voorbehoud van maatregelen die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de openbare orde, genieten deze investeringen een voortdurende bescherming en zekerheid, met uitsluiting van elke onredelijke of discriminatoire maatregel die, in rechte of in feite, het beheer, de instandhouding, het gebruik, het genot of de liquidatie van deze investeringen zou kunnen belemmeren.
 Art.    4 .  Ontneming en eigendomsbeperking
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich geen enkele maatregel tot onteigening of nationalisatie noch enige andere maatregel te treffen die tot gevolg heeft dat aan de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij rechtstreeks of onrechtstreeks de hun toebehorende investeringen op haar grondgebied worden ontnomen.
2. Wanneer om redenen van openbaar nut, veiligheid of nationaal belang van het bepaalde in het eerste lid moet worden afgeweken, dienen de volgende voorwaarden te worden vervuld :
a) de maatregelen worden genomen met inachtneming van een behoorlijke rechtsgang;
b) de maatregelen zijn niet discriminatoir of in strijd met bijzondere verbintenissen;
c) de maatregelen gaan vergezeld van voorzieningen voor de betaling van een billijke en reële schadeloosstelling.
3. Het bedrag van de schadeloosstelling komt overeen met de marktwaarde van de investeringen op de dag voordat de maatregelen werden genomen of bekendgemaakt, naar gelang van welke situatie zich eerder voordoet.
De schadeloosstelling wordt uitgekeerd in de munt van de Staat waarvan de investeerder onderdaan is of in een andere omwisselbare munt. Ze moet zonder vertraging worden betaald en moet vrij kunnen worden overgemaakt. Ze levert rente op tegen een gewone commerciële rentevoet vanaf de datum van de vaststelling van het bedrag tot de datum van uitbetaling.
4. Aan investeerders van de ene Overeenkomstsluitende Partij die verliezen dan wel schade lijden met betrekking tot hun investeringen wegens oorlog of een ander gewapend conflict, revolutie, een nationale noodtoestand of opstand, oproer of ongeregeldheden op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij, wordt door laatstgenoemde, wat de restitutie, schadevergoeding, schadeloosstelling of een andere regeling betreft, een behandeling toegekend die ten minste gelijk is aan die welke aan investeerders van de meest begunstigde natie wordt verleend.
5. Voor de in dit artikel behandelde kwesties verleent elke Overeenkomstsluitende Partij aan de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij een behandeling die ten minste gelijk is aan die welke investeerders van de meest begunstigde natie op haar grondgebied genieten en die in elk geval niet minder gunstig is dan de gebruikelijke regels van het internationaal recht.
 Art.    5 .  Overmakingen
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij de toelating om alle met een investering verband houdende uitkeringen vrij over te maken. Deze omvatten in het bijzonder :
a) bedragen bestemd om de investering tot stand te brengen, te behouden of uit te breiden;
b) bedragen bestemd voor het nakomen van contractuele verbintenissen, met inbegrip van de bedragen die nodig zijn voor de terugbetaling van leningen, royalty's en andere betalingen voortvloeiend uit licenties, franchises, concessies en andere soortgelijke rechten, alsmede de bezoldiging van het geëxpatrieerd personeel;
c) de opbrengst van investeringen;
d) de opbrengst van de gehele of gedeeltelijke liquidatie van de investeringen, met inbegrip van meerwaarden of verhogingen van het geïnvesteerd kapitaal;
e) de in toepassing van artikel 4 uitgekeerde schadeloosstelling;
f) uitkeringen die zijn toegewezen na het regelen van geschillen.
2. De natuurlijke personen die onderdaan zijn van beide Overeenkomstsluitende Partijen, die uit hoofde van een investering door een investeerder van één der Overeenkomstsluitende Partijen toelating hebben gekregen om op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij te werken, is het tevens toegestaan een passend deel van hun verdiensten over te maken naar hun land van herkomst.
3. De overmakingen gebeuren in vrij inwisselbare munt, tegen de koers die op de datum van overmaking van toepassing is op contante transacties in de gebruikte munt.
4. Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de toelating die vereist is om de overmaking zonder onnodige vertraging uit te voeren, zonder andere lasten dan de gebruikelijke taksen en kosten.
5. De in dit artikel vermelde waarborgen zijn ten minste gelijk aan die welke worden toegestaan aan investeerders van de meest begunstigde natie.
 Art.    6 .  Subrogatie
1. Indien één der Overeenkomstsluitende Partijen of één van haar openbare instellingen een schadeloosstelling uitkeert aan haar eigen investeerders op grond van een voor een investering verleende waarborg of verzekeringsovereenkomst ter dekking van niet-commerciële risico's, erkent de andere Overeenkomstsluitende Partij, onverminderd de in toepassing van artikel 11 van de Overeenkomst verleende rechten, dat de eerstgenoemde Overeenkomstsluitende Partij of de desbetreffende openbare instelling in de rechten van de investeerders is getreden.
2. In verband met de overgedragen rechten kan de andere Overeenkomstsluitende Partij jegens de verzekeraar die in de rechten van de schadeloosgestelde investeerders is getreden, de verplichtingen laten gelden die wettelijk of contractueel op de investeerders rusten.
 Art.    7 .  Toepasbare regels
Wanneer een vraagstuk omtrent investeringen wordt geregeld bij deze Overeenkomst en bij de nationale wetgeving van de ene Overeenkomstsluitende Partij dan wel bij internationale overeenkomsten waarbij de Partijen partij zijn of op een later tijdstip kunnen worden, kunnen de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij aanspraak maken op de bepalingen die voor hen het meest gunstig zijn.
 Art.    8 .  Bijzondere Overeenkomsten
1. Investeringen waarvoor een bijzondere overeenkomst is gesloten tussen de ene Overeenkomstsluitende Partij en investeerders van de andere Partij zijn onderworpen aan de bepalingen van deze Overeenkomst en aan die van de bijzondere overeenkomst.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich de door haar aangegane verbintenissen ten aanzien van investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij te allen tijde na te komen.
 Art.    9 .  Regeling van investeringsgeschillen
1. Van elk investeringsgeschil tussen een investeerder van de ene Overeenkomstsluitende Partij en de andere Overeenkomstsluitende Partij wordt schriftelijk kennis gegeven door de eerste Partij die een vordering instelt. De kennisgeving gaat vergezeld van een behoorlijk toegelichte nota.
De Partijen dienen ernaar te streven geschillen in de mate van het mogelijke door onderhandeling te regelen, indien nodig door deskundig advies in te winnen van een derde partij of anders door middel van bemiddeling tussen de Overeenkomstsluitende Partijen langs diplomatieke weg.
2. Wanneer de bij het geschil betrokken partijen niet rechtstreeks tot een minnelijke schikking zijn gekomen of het geschil niet door bemiddeling langs diplomatieke weg hebben kunnen regelen binnen zes maanden na ontvangst van de kennisgeving, wordt het, naar keuze van de investeerder, voorgelegd aan hetzij de bevoegde rechtsmacht van de Staat waar de investering werd gedaan, hetzij aan internationale arbitrage.
Elke Overeenkomstsluitende Partij geeft daartoe haar voorafgaande en onherroepelijke toestemming elk geschil aan zodanige arbitrage te onderwerpen. Deze toestemming houdt in dat beide Partijen afstand doen van het recht om de uitputting van alle nationale administratieve en rechtsmiddelen te verzoeken.
3. In geval van internationale arbitrage, wordt het geschil naar keuze van de investeerder voorgelegd aan één van de volgende instellingen :
- een scheidsgerecht ad hoc, ingesteld volgens de arbitrageregels van de Commissie van de Verenigde Naties voor Internationaal Handelsrecht (U.N.C.I.T.R.A.L.);
- het Internationale Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen (I.C.S.I.D.), dat is opgericht krachtens het Verdrag inzake de beslechting van geschillen met betrekking tot investeringen tussen Staten en onderdanen van andere Staten, dat op 18 maart 1965 te Washington voor ondertekening werd opengesteld;
- het Scheidsgerecht van de Internationale Kamer van Koophandel te Parijs;
- het Instituut voor Arbitrage van de Kamer van Koophandel in Stockholm.
Indien wordt overgegaan tot de arbitrageprocedure op initiatief van een Overeenkomstsluitende Partij, verzoekt die Partij de betrokken investeerder schriftelijk het scheidsgerecht aan te wijzen waaraan het geschil zal worden voorgelegd.
4. Geen van de bij een geschil betrokken Overeenkomstsluitende Partijen, zal in enig stadium van de arbitrageprocedure of van de uitvoering van een scheidsrechterlijke uitspraak als verweer kunnen aanvoeren dat de investeerder die tegenpartij is bij het geschil, een vergoeding ter uitvoering van een in artikel 6 van deze Overeenkomst vermelde verzekeringspolis of waarborg tegen niet-commerciële risico's die het geheel of een gedeelte van zijn verliezen dekt.
5. Het scheidsgerecht beslist op grond van het nationale recht, met inbegrip van de regels inzake wetsconflicten, van de Overeenkomstsluitende Partij die partij is bij het geschil en op het grondgebied waarvan de investering werd gedaan alsmede op grond van de bepalingen van deze Overeenkomst, van de bepalingen van de met betrekking tot de investering eventueel gesloten bijzondere overeenkomst en van de beginselen van internationaal recht.
6. De uitspraken van het scheidsgerecht zijn onherroepelijk en bindend voor de partijen bij het geschil. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich ertoe ze uit te voeren overeenkomstig haar nationale wetgeving.
 Art.    10 .  Nationale behandeling en meest begunstigde Natie
In alle aangelegenheden met betrekking tot de behandeling van investeringen genieten de investeerders van elke Overeenkomstsluitende Partij op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij de behandeling van meest begunstigde natie.
Met betrekking tot de werking, het beheer, het onderhoud, het gebruik, het genot, de verkoop of de vervreemding van investeringen dient elke Overeenkomstsluitende Partij investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij op haar grondgebied een behandeling toe te kennen die niet minder gunstig is dan de behandeling die wordt toegekend aan haar eigen investeerders of de investeerders van een andere Staat, zo laatstgenoemde behandeling gunstiger is.
Deze behandeling behelst geenszins de voorrechten die door een Overeenkomstsluitende Partij worden verleend aan investeerders van een derde Staat in het kader van diens lidmaatschap van of associatie met een vrijhandelszone, een douane-unie, een gemeenschappelijke markt of enige andere vorm van regionale economische organisatie.
Het bepaalde in dit artikel is niet van toepassing op belastingzaken.
 Art.    11 .  Geschillen tussen de Overeenkomstsluitende Partijen betreffende de uitlegging of toepassing van deze Overeenkomst
1. Geschillen betreffende de uitlegging of toepassing van deze Overeenkomst worden zoveel mogelijk langs diplomatieke weg beslecht.
2. Wanneer een geschil niet langs diplomatieke weg kan worden beslecht, wordt het voorgelegd aan een gemengde commissie bestaande uit vertegenwoordigers van beide Partijen. Deze Commissie komt op verzoek van de meest gerede Partij en zonder onnodige vertraging bijeen.
3. Indien de gemengde commissie het geschil niet kan regelen, wordt het op verzoek van een der Overeenkomstsluitende Partijen onderworpen aan een scheidsgerecht dat voor elk geval afzonderlijk op de volgende wijze wordt samengesteld :
Elke Overeenkomstsluitende Partij benoemt een scheidsman binnen een tijdspanne van twee maanden vanaf de datum waarop een der Overeenkomstsluitende Partijen de andere Overeenkomstsluitende Partij in kennis heeft gesteld van haar voornemen het geschil aan arbitrage te onderwerpen. Binnen twee maanden na hun benoeming, benoemen de twee scheidsmannen in onderling overleg een onderdaan van een derde Staat tot voorzitter van het scheidsgerecht.
Indien deze termijnen worden overschreden, kan een der Overeenkomstsluitende Partijen de President van het Internationale Gerechtshof verzoeken de noodzakelijke benoeming(en) te verrichten.
Indien de Voorzitter van het Internationale Gerechtshof onderdaan is van een Overeenkomstsluitende Partij of van een Staat waarmee een der Overeenkomstsluitende Partijen geen diplomatieke banden heeft of indien hij om een andere reden verhinderd is genoemde functie uit te oefenen, wordt de Vice-President van het Internationale Gerechtshof verzocht de benoeming(en) te verrichten.
4. Het aldus samengesteld scheidsgerecht stelt zijn eigen procedureregels vast. Het doet uitspraak bij meerderheid van stemmen; de uitspraken zijn onherroepelijk en bindend voor de Overeenkomstsluitende Partijen.
5. Elke Overeenkomstsluitende Partij draagt de kosten van de door haar benoemde scheidsman. De kosten die voortvloeien uit de benoeming van de derde scheidsman en de ambtelijke kosten van het gerecht worden gelijkelijk door de Overeenkomstsluitende Partijen gedragen.
 Art.    12 .  Toepassingsgebied
Deze Overeenkomst is eveneens van toepassing op investeringen die vóór of na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst werden gedaan door investeerders van een Overeenkomstsluitende Partij op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij.
Het bepaalde in deze Overeenkomst is evenwel niet van toepassing op vorderingen die verband houden met gebeurtenissen die plaatshadden of vorderingen die werden geregeld vóór de inwerkingtreding van de Overeenkomst.
 Art.    13 .  Inwerkingtreding en duur
1. Deze Overeenkomst treedt in werking een maand na de datum waarop de Overeenkomstsluitende Partijen de akten van bekrachtiging hebben uitgewisseld. Ze blijft van kracht gedurende een tijdvak van tien jaar.
Tenzij ten minste zes maanden vóór de datum van het verstrijken van de geldigheidsduur door een van beide Overeenkomstsluitende Partijen mededeling van beëindiging is gedaan, wordt deze Overeenkomst stilzwijgend verlengd voor een tijdvak van tien jaar, met dien verstande dat elke Overeenkomstsluitende Partij zich het recht voorbehoudt de Overeenkomst te beëindigen met inachtneming van een opzegtermijn van ten minste zes maanden vóór de datum van het verstrijken van de lopende termijn van geldigheid.
2. Ten aanzien van investeringen die vóór de datum van beëindiging van de Overeenkomst zijn gedaan, blijft deze van kracht gedurende een tijdvak van tien jaar vanaf de datum van beëindiging.
3. Deze Overeenkomst kan schriftelijk door de Overeenkomstsluitende Partijen worden gewijzigd. Ten aanzien van de inwerkingtreding van wijzigingen geldt dezelfde procedure als voor de inwerkingtreding van deze Overeenkomst.

Ten blijke waarvan de ondergetekende vertegenwoordigers, daartoe naar behoren gemachtigd, deze Overeenkomst hebben ondertekend.
Gedaan te Sarajevo, op 3 maart 2004, in twee oorspronkelijke exemplaren in de Nederlandse, de Franse, de Bosnische/Kroatische/Servische en de Engelse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. In geval van verschil in uitlegging is de Engelse tekst doorslaggevend.
 BIJLAGE.
 Art.  N. De uitwisseling van ratificatie-instrumenten vond plaats op 16 augustus 2010. Overeenkomstig haar artikel 13 treedt deze Overeenkomst in werking op 16 september 2010.


text:
Artikel    1 . Begripsomschrijvingen
Voor de toepassing van deze Overeenkomst betekent de term :
1. " investeerder " :
a) de " onderdanen ", zijnde elk natuurlijk persoon die volgens de wetgeving van het Koninkrijk België of het Groothertogdom Luxemburg of van de Verenigde Arabische Emiraten wordt beschouwd als een onderdaan van het Koninkrijk België of van het Groothertogdom Luxemburg dan wel van de Verenigde Arabische Emiraten;
b) de " vennootschappen ", zijnde elke rechtspersoon die is opgericht in overeenstemming met de wetgeving van het Koninkrijk België of het Groothertogdom Luxemburg of van de Verenigde Arabische Emiraten en waarvan de maatschappelijke zetel of plaats van de werkelijke leiding gevestigd is op het grondgebied van het Koninkrijk België of het Groothertogdom Luxemburg dan wel van de Verenigde Arabische Emiraten;
c) de federale regering en de lokale regeringen van de Overeenkomstsluitende Partijen en hun financiële instellingen.
2. " investeringen " : alle soorten vermogensbestanddelen die eigendom zijn van dan wel rechtstreeks of onrechtstreeks worden beheerd door een investeerder van de ene Overeenkomstsluitende Partij in de andere Overeenkomstsluitende Partij.
Als investeringen in de zin van deze Overeenkomst gelden in het bijzonder, doch niet uitsluitend :
a) roerende en onroerende goederen, alsmede andere zakelijke rechten zoals hypotheken, retentierechten, pandrechten, rechten van vruchtgebruik en soortgelijke rechten;
b) aandelen, rechten die verband houden met deelneming in ondernemingen en alle andere vormen van kapitaaldeelneming, zelfs minoritair of onrechtstreeks, in vennootschappen die zijn opgericht op het grondgebied van een der Overeenkomstsluitende Partijen;
c) obligaties, tegoeden en gelijk welke prestatie die economische waarde heeft;
d) auteursrechten, rechten van industriële eigendom, technische werkwijzen, handelsnamen, goodwill;
e) concessies verleend krachtens het publiekrecht of een overeenkomst, met inbegrip van concessies voor het opsporen, ontginnen, winnen of exploiteren van natuurlijke rijkdommen. Zodanige concessies zijn onderworpen aan de voorwaarden van overeenkomsten aangegaan tussen de investeerder en de Overeenkomstsluitende Partij op wier grondgebied bedoelde concessies werden verleend.
Veranderingen in de rechtsvorm waarin vermogensbestanddelen en kapitaal werden geïnvesteerd of geherinvesteerd doen geen afbreuk aan de omschrijving ervan als " investering " als bedoeld in deze Overeenkomst, mits zodanige veranderingen niet strijdig zijn met de bestaande wet- en regelgeving van de Overeenkomstsluitende Partij op wier grondgebied de investering werd gedaan.
3. " opbrengst " : de inkomsten die een investering oplevert, en met name, doch niet uitsluitend, winst, rente, vermogensaanwas, dividenden, royalty's en vergoedingen.
4. " grondgebied " :
a) het grondgebied van het Koninkrijk België en het grondgebied van het Groothertogdom Luxemburg evenals de zeegebieden, zo deze er zijn, dit wil zeggen de gebieden op en onder zee die zich voorbij de territoriale wateren van het Koninkrijk België uitstrekken en waarin het Koninkrijk België, overeenkomstig het internationaal recht, soevereine rechten en rechtsmacht uitoefent met het oog op de opsporing, de winning en het behoud van de natuurlijke rijkdommen;
b) de Verenigde Arabische Emiraten evenals de zeegebieden, de zeebodem en de ondergrond daarvan, grenzend aan de buitengrens van de territoriale zee van voornoemde gebieden waarin de desbetreffende Staat overeenkomstig het internationaal recht, soevereine rechten en rechtsmacht uitoefent met het oog op de opsporing en winning van de natuurlijke rijkdommen van bedoelde gebieden.
5. " milieuwetgeving " : de in de Overeenkomstsluitende Partijen van toepassing zijnde wetgeving of elke hierin vervatte bepaling die voornamelijk verband houdt met milieubescherming of het voorkomen van elk gevaar voor het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten.
6. " arbeidswetgeving " : de in het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg of de Verenigde Arabische Emiraten van toepassing zijnde wetgeving of elke hierin vervatte bepaling die rechtstreeks verband houdt met de internationale arbeidsovereenkomsten die door alle Overeenkomstsluitende Partijen werden bekrachtigd.
 Art.    2 . Bevordering van investeringen
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij bevordert op haar grondgebied investeringen van investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij en laat zodanige investeringen toe in overeenstemming met haar wetgeving.
2. Overeenkomstig de bestaande wet- en regelgeving van elke Overeenkomstsluitende Partij, staat deze in de mate van het mogelijke het sluiten en uitvoeren toe van licentieovereenkomsten en overeenkomsten inzake commerciële, administratieve of technische bijstand, voor zover deze activiteiten verband houden met zodanige investeringen.
 Art.    3 . Bescherming van investeringen
1. Alle investeringen door investeerders van een der Overeenkomstsluitende Partijen genieten op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij een eerlijke en rechtvaardige behandeling.
2. Onder voorbehoud van maatregelen die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de openbare orde, genieten deze investeringen een voortdurende bescherming en zekerheid, met uitsluiting van elke onredelijke of discriminatoire maatregel die, in rechte of in feite, het beheer, de instandhouding, het gebruik, het genot of de liquidatie van deze investeringen zou kunnen belemmeren.
 Art.    4 . Nationale behandeling en meest begunstigde Natie
1. In alle aangelegenheden met betrekking tot de behandeling van investeringen genieten de investeerders van elke Overeenkomstsluitende Partij op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij de nationale behandeling en de behandeling van meest begunstigde natie. De meestbegunstigingsbehandeling geldt niet voor procedurele en gerechtelijke aangelegenheden.
2. Met betrekking tot de werking, het beheer, het onderhoud, het gebruik, het genot, de verkoop of de vervreemding van investeringen dient elke Overeenkomstsluitende Partij investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij op haar grondgebied een behandeling toe te kennen die niet minder gunstig is dan de behandeling die wordt toegekend aan haar eigen investeerders of de investeerders van een andere Staat, zo laatstgenoemde behandeling gunstiger is.
3. Deze behandeling behelst geenszins de voorrechten die door een Overeenkomstsluitende Partij worden verleend aan investeerders van een derde Staat in het kader van diens participatie in of associatie met een vrijhandelszone, een douane-unie, een gemeenschappelijke markt of enige andere vorm van regionale economische organisatie.
4. Het bepaalde in dit artikel is niet van toepassing op belastingzaken of op de eigendom van land of onroerend goed.
 Art.    5 . Milieu
1. In het besef dat elke Overeenkomstsluitende Partij het recht heeft haar eigen niveau van nationale milieubescherming te bepalen en de beleidslijnen en prioriteiten ter zake van milieu en ontwikkeling vast te leggen alsmede haar ad hoc wetgeving dienovereenkomstig aan te nemen of te wijzigen, dient elke Overeenkomstsluitende Partij erop toe te zien dat haar wetgeving een hoog niveau van milieubescherming waarborgt en dient zij alles in het werk te stellen om voornoemde wetgeving voortdurend bij te sturen.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij gaat de verbintenis aan de nationale milieuwetgeving niet te wijzigen of te versoepelen teneinde het doen, onderhouden of uitbreiden van een investering op haar grondgebied aan te moedigen.
3. De Partijen erkennen dat onderlinge samenwerking hen meer mogelijkheden biedt om de milieubeschermingsnormen bij te sturen. Een Overeenkomstsluitende Partij stemt in met het verzoek van de andere Overeenkomstsluitende Partij deskundig overleg te voeren over alle aangelegenheden die onder dit artikel ressorteren.
 Art.    6 . Arbeid
1. In het besef dat elke Overeenkomstsluitende Partij het recht heeft haar eigen normen ter bescherming van de arbeid vast te leggen en haar ad hoc wetgeving dienovereenkomstig aan te nemen of te wijzigen;
2. Gaat elke Overeenkomstsluitende Partij de verbintenis aan de nationale arbeidswetgeving niet te wijzigen of te versoepelen teneinde het doen, onderhouden of uitbreiden van een investering op haar grondgebied aan te moedigen.
 Art.    7 . Ontneming en eigendomsbeperking
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich geen enkele maatregel tot onteigening of nationalisatie noch enige andere maatregel te treffen die tot gevolg heeft dat aan de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij rechtstreeks of onrechtstreeks de hun toebehorende investeringen op haar grondgebied worden ontnomen.
2. Wanneer om redenen van openbaar nut, veiligheid of nationaal belang van het bepaalde in het eerste lid moet worden afgeweken, dienen de volgende voorwaarden te worden vervuld :
a) de maatregelen worden genomen met inachtneming van een behoorlijke rechtsgang;
b) de maatregelen zijn niet discriminatoir of in strijd met bijzondere verbintenissen;
c) de maatregelen gaan vergezeld van voorzieningen voor de betaling van een billijke en reële schadeloosstelling.
3. Deze schadeloosstelling moet worden berekend op basis van de marktwaarde van de investering onmiddellijk voordat de beslissing tot onteigening of nationalisatie wordt aangekondigd of openbaar gemaakt. Kan de marktwaarde niet naar behoren worden vastgelegd, dan wordt de schadeloosstelling bepaald overeenkomstig algemeen erkende waarderingsbeginselen en volgens billijke beginselen die inter alia rekening houden met het geïnvesteerde kapitaal, de waardevermindering, het reeds gerepatrieerde kapitaal, de vervangwaarde en andere relevante factoren. De schadeloosstelling levert rente op vanaf het tijdstip van onteigening tot aan de datum van uitkering van de schadeloosstelling, tegen de huidige rentevoet die van toepassing is op de valuta waarin de investering oorspronkelijk werd gedaan.
4. Aan investeerders van de ene Overeenkomstsluitende Partij die met betrekking tot hun investeringen verliezen lijden wegens oorlog of een ander gewapend conflict, revolutie, een nationale noodtoestand of opstand op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij, wordt door laatstgenoemde, wat de restitutie, schadevergoeding, schadeloosstelling of een andere regeling betreft, een behandeling toegekend die ten minste gelijk is aan die welke die Overeenkomstsluitende Partij aan investeerders van de meestbegunstigde natie toekent.
 Art.    8 . Overmakingen
1. Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij de toelating om alle met een investering verband houdende uitkeringen vrij over te maken. Deze omvatten in het bijzonder :
a) bedragen bestemd om de investering tot stand te brengen, te behouden of uit te breiden;
b) bedragen bestemd voor het nakomen van contractuele verbintenissen, met inbegrip van de bedragen die nodig zijn voor de terugbetaling van leningen, royalty's en andere betalingen voortvloeiend uit licenties, franchises, concessies en andere soortgelijke rechten, alsmede de bezoldiging van het geëxpatrieerd personeel;
c) de opbrengsten uit investeringen;
d) de opbrengst uit de gehele of gedeeltelijke liquidatie van investeringen, met inbegrip van meerwaarden of verhogingen van het geïnvesteerde kapitaal;
e) de in toepassing van Artikel 7 uitgekeerde schadeloosstelling.
2. De onderdanen van beide Overeenkomstsluitende Partijen, die uit hoofde van een investering toelating hebben gekregen om op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij te werken, is het tevens toegestaan een evenredig deel van hun bezoldiging over te maken naar hun land van herkomst.
3. De overmakingen gebeuren in vrij inwisselbare munt, tegen de koers die op de datum van overmaking van toepassing is op contante transacties in de gebruikte munt.
4. Elke Overeenkomstsluitende Partij verleent de toelating die vereist is om de overmaking zonder onnodige vertraging uit te voeren, zonder andere lasten dan de gebruikelijke bankkosten.
 Art.    9 . Subrogatie
1. Indien één der Overeenkomstsluitende Partijen dan wel openbare instelling van deze Partij een schadeloosstelling uitkeert aan haar eigen investeerders op grond van een voor een investering verleende waarborg, erkent de andere Overeenkomstsluitende Partij dat de eerstgenoemde Overeenkomstsluitende Partij of de desbetreffende openbare instelling in de rechten van de investeerders is getreden.
2. In verband met de overgedragen rechten kan de andere Overeenkomstsluitende Partij jegens de verzekeraar die in de rechten van de schadeloosgestelde investeerders is getreden, de verplichtingen laten gelden die wettelijk of contractueel op de investeerders rusten.
 Art.    10 . Toepasbare regels
Wanneer een vraagstuk omtrent investeringen die geen verband houden met koolwaterstoffen, wordt geregeld bij deze Overeenkomst en bij de nationale wetgeving van de ene Overeenkomstsluitende Partij dan wel bij internationale overeenkomsten waarbij de Partijen partij zijn of op een later tijdstip kunnen worden, kunnen de investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij aanspraak maken op de bepalingen die voor hen het meest gunstig zijn.
 Art.    11 . Specifieke Overeenkomsten
1. Investeringen waarvoor een specifieke overeenkomst is gesloten tussen een van de Overeenkomstsluitende Partijen en investeerders van de andere Partij zijn onderworpen aan de bepalingen van deze Overeenkomst en aan die van de specifieke overeenkomst.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij staat te allen tijde in voor het naleven van de verbintenissen die zij jegens investeerders van de andere Overeenkomstsluitende Partij is aangegaan. De investeerders van hun kant, eerbiedigen de voorwaarden van de door hen aangegane verbintenissen.
 Art.    12 . Regeling van investeringsgeschillen
1. Van elk geschil tussen een investeerder van de ene Overeenkomstsluitende Partij en de andere Overeenkomstsluitende Partij wordt schriftelijk kennis gegeven door de eerste Partij die een vordering instelt. De kennisgeving gaat vergezeld van een naar behoren gedetailleerde nota.
De Partijen dienen in de mate van het mogelijke ernaar te streven door onderhandeling tot een minnelijke schikking te komen, indien nodig door deskundig advies in te winnen van een derde partij of anders door middel van bemiddeling tussen de Overeenkomstsluitende Partijen langs diplomatieke weg via een ad hoc gemengde commissie.
2. Wanneer de bij het geschil betrokken partijen niet rechtstreeks tot een minnelijke schikking zijn gekomen of het geschil niet door bemiddeling langs diplomatieke weg hebben kunnen regelen binnen zes maand na ontvangst van de kennisgeving, wordt het voorgelegd aan de bevoegde rechtsmacht van de Staat waar de investering werd gedaan.
Is het geschil niet geregeld binnen 15 maand, te rekenen vanaf de datum dat het werd voorgelegd aan de bevoegde rechtsmacht, met inbegrip van lokale arbitragecentra, dan kan de investeerder het geschil aan internationale arbitrage onderwerpen.
Is het geschil niet geregeld binnen 6 maand, te rekenen vanaf de datum dat het werd voorgelegd aan de bevoegde rechtsmacht dan kunnen beide partijen, mits wederzijdse schriftelijke instemming, het geschil aan internationale arbitrage onderwerpen
3. In geval van internationale arbitrage, wordt het geschil naar keuze van de investeerder voorgelegd aan één van de volgende instellingen :
- een scheidsgerecht ad hoc, ingesteld volgens de arbitrageregels van de Commissie van de Verenigde Naties voor Internationaal Handelsrecht (U.N.C.I.T.R.A.L.);
- het Internationale Centrum voor Beslechting van Investeringsgeschillen (I.C.S.I.D.), dat is opgericht krachtens het Verdrag inzake de beslechting van geschillen met betrekking tot investeringen tussen Staten en onderdanen van andere Staten, dat op 18 maart 1965 te Washington voor ondertekening werd opengesteld, wanneer elke Staat die Partij is bij deze Overeenkomst partij is geworden bij bedoeld Verdrag. Zolang niet aan deze vereiste is voldaan, stemt elke Overeenkomstsluitende Partij ermee in dat het geschil aan arbitrage wordt onderworpen overeenkomstig de regels van de Aanvullende Voorziening van het I.C.S.I.D.;
- het Scheidsgerecht van de Internationale Kamer van Koophandel te Parijs;
- het Instituut voor Arbitrage van de Kamer van Koophandel te Stockholm.
Indien wordt overgegaan tot de arbitrageprocedure op initiatief van een Overeenkomstsluitende Partij, verzoekt die Partij de betrokken investeerder schriftelijk het scheidsgerecht aan te wijzen waaraan het geschil zal worden voorgelegd.
4. Geen van de bij een geschil betrokken Overeenkomstsluitende Partij, zal in enig stadium van de arbitrageprocedure of van de uitvoering van een scheidsrechterlijke uitspraak als verweer kunnen aanvoeren dat de investeerder die tegenpartij is bij het geschil, een vergoeding ter uitvoering van een verzekeringspolis heeft ontvangen, die het geheel of een gedeelte van zijn verliezen dekt.
5. De uitspraken van het scheidsgerecht zijn onherroepelijk en bindend voor de partijen bij het geschil. Elke Overeenkomstsluitende Partij verbindt zich ertoe ze uit te voeren overeenkomstig haar nationale wetgeving.
6. Alle Partijen bij het geschil kunnen in elk stadium van de procedure in onderlinge overeenstemming beslissen de zaak aan arbitrage te onttrekken.
 Art.    13 . Geschillen tussen de Overeenkomstsluitende Partijen betreffende de uitlegging of toepassing van deze Overeenkomst
1. Elk geschil betreffende de uitlegging of toepassing van deze Overeenkomst moet zo mogelijk langs diplomatieke weg worden geregeld.
2. Wanneer een geschil niet langs diplomatieke weg kan worden beslecht, wordt het voorgelegd aan een gemengde commissie bestaande uit vertegenwoordigers van beide Partijen. Deze Commissie komt op verzoek van de meest gerede Partij en zonder onnodige vertraging bijeen.
3. Indien de gemengde commissie het geschil niet kan regelen, wordt het op verzoek van een der Overeenkomstsluitende Partijen onderworpen aan een scheidsgerecht dat voor elk geval afzonderlijk op de volgende wijze wordt samengesteld :
Elke Overeenkomstsluitende Partij benoemt één scheidsman binnen een tijdvak van twee maanden vanaf de datum waarop een der Overeenkomstsluitende Partijen de andere Overeenkomstsluitende Partij in kennis heeft gesteld van haar voornemen het geschil aan arbitrage te onderwerpen. Binnen twee maanden na hun benoeming benoemen de twee scheidsmannen in onderlinge overeenstemming een onderdaan van een derde Staat tot voorzitter van het scheidsgerecht.
Wanneer de termijnen niet werden nageleefd, kan een der Overeenkomstsluitende Partijen de Voorzitter van het Internationale Gerechtshof verzoeken over te gaan tot de noodzakelijke benoeming(en).
Indien de Voorzitter van het Internationale Gerechtshof onderdaan is van een Overeenkomstsluitende Partij of van een Staat waarmee een der Overeenkomstsluitende Partijen geen diplomatieke banden heeft dan wel om een andere reden verhinderd is bedoelde functie uit te oefenen, wordt de Ondervoorzitter van het Internationale Gerechtshof verzocht de benoeming(en) te verrichten.
4. Alle Partijen bij het geschil kunnen in elk stadium van de procedure in onderlinge overeenstemming beslissen de zaak aan arbitrage te onttrekken.
5. Het aldus samengestelde college bepaalt zijn eigen procedureregels. Het doet uitspraak bij meerderheid van stemmen; de uitspraken zijn onherroepelijk en bindend voor de Overeenkomstsluitende Partijen.
6. Elke Overeenkomstsluitende Partij draagt de kosten van de door haar benoemde scheidsman. De kosten die voortvloeien uit de benoeming van de derde scheidsman en de ambtelijke kosten van het college worden gelijkelijk door de Overeenkomstsluitende Partijen gedragen.
 Art.    14 . Vorige investeringen
Deze Overeenkomst is eveneens van toepassing op investeringen die vóór de inwerkingtreding van deze Overeenkomst werden gedaan door investeerders van een Overeenkomstsluitende Partij op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partij, in overeenstemming met de wetten en voorschriften van laatstgenoemde.
De Overeenkomst is niet van toepassing op geschillen die zijn gerezen vóór de inwerkingtreding van deze Overeenkomst.
 Art.    15 . Overleg
De Overeenkomstsluitende Partijen kunnen in elk stadium na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst op verzoek van een Overeenkomstsluitende Partij overleg plegen over de wijziging van de Overeenkomst dan wel om punten te bespreken die verband houden met subrogatie en investeringsgeschillen, onverminderd het bepaalde in respectievelijk artikel 9 en artikel 12.
 Art.  16. Inwerkingtreding en duur
1. Deze Overeenkomst treedt in werking een maand na de datum waarop de Overeenkomstsluitende Partijen de akten van bekrachtiging hebben uitgewisseld. Ze blijft van kracht gedurende een tijdvak van tien jaar.
Tenzij ten minste zes maanden vóór de datum van het verstrijken van de geldigheidsduur door een van beide Overeenkomstsluitende Partijen mededeling van beëindiging is gedaan, wordt deze Overeenkomst stilzwijgend verlengd voor een tijdvak van tien jaar, met dien verstande dat elke Overeenkomstsluitende Partij zich het recht voorbehoudt de Overeenkomst te beëindigen met inachtneming van een opzegtermijn van ten minste zes maanden vóór de datum van het verstrijken van de lopende geldigheidsduur.
2. Ten aanzien van investeringen die vóór de datum van beëindiging van de Overeenkomst zijn gedaan, blijft deze van kracht gedurende een tijdvak van tien jaar vanaf de datum van beëindiging.
Ten blijke waarvan de ondergetekende vertegenwoordigers, daartoe naar behoren gemachtigd door hun onderscheiden Regeringen, deze Overeenkomst hebben ondertekend.
Gedaan te Dubai, op 8 maart 2004, in tweevoud, in de Nederlandse, de Franse, de Arabische en de Engelse taal, zijnde alle teksten gelijkelijk authentiek. In geval van verschil in uitlegging is de Engelse tekst doorslaggevend.


text:
Artikel    1 .  1. De Directeur van het Bureau geniet de voorrechten en immuniteiten toegekend aan de leden van het diplomatiek personeel van de diplomatieke zendingen. De echtgeno(o)t(e) en de inwonende minderjarige kinderen ten laste van de Directeur, genieten het statuut dat wordt toegekend aan de echtgeno(o)t(e) en de minderjarige kinderen ten laste van het diplomatiek personeel.
2. Onverminderd het bepaalde in artikel VI, afdeling 19 van het Verdrag, is het bepaalde in het eerste lid niet van toepassing op Belgische onderdanen.
 Art.    2 .  1. Alle ambtenaren van het IMF genieten van vrijstelling op elke belasting op de salarissen, emolumenten en vergoedingen welke hen door het IMF worden uitgekeerd.
2. Het bepaalde in § 1 van dit artikel is niet van toepassing op de personen die niet in het bezit zijn van een aanwervingsbrief van het IMF waaruit blijkt dat zij agent zijn van het IMF gelet op de opdracht van de organisatie.
3. De belastingvrijstellingen vermeld in § 1 van dit artikel gelden niet voor de pensioenen of renten die het IMF in België uitkeert aan zijn gewezen ambtenaren en de personen vermeld in § 2 of aan hun rechthebbenden.
 Art.    3 .  1. Onverminderd de verplichtingen die voor België voortvloeien uit de bepalingen van de verdragen betreffende de Europese Unie en uit de toepassing van de wetten en voorschriften, hebben de ambtenaren van het IMF het recht, binnen de twaalf maanden volgend op het tijdstip waarop zij hun functie in België voor het eerst opnemen, meubelen en een motorvoertuig voor persoonlijk gebruik vrij van belasting over de toegevoegde waarde in te voeren of alhier aan te kopen.
2. De Minister van Financiën van de Belgische Regering bepaalt de perken en de voorwaarden voor de toepassing van dit artikel.
3. België is er niet toe gehouden de in § 1 van dit artikel vermelde voordelen aan eigen onderdanen of permanente verblijfshouders toe te kennen.
 Art.    4 .  Ingeval van gebruik van voertuigen in België, houdt het Bureau zich aan de geldende Belgische wetgeving terzake, met name inzake de verzekering van de burgerlijke aansprakelijkheid en de technische controle, en zorgt het voor een aangepaste dekking.
 Art.    5 .  De Belgische Regering vergemakkelijkt, binnen het kader van de Belgische en internationale wetgeving terzake, de toegang tot België, het verblijf op zijn grondgebied en het vertrek uit het land van personen die voor officiële doeleinden door het Bureau worden uitgenodigd.
 Art.    6 .  1. België en het IMF geven uiting aan hun gemeenschappelijk voornemen in te staan voor een hoog niveau van sociale bescherming voor de personen die door hen worden verzekerd.
2. Gezien de equivalentie van de voordelen die door het IMF en België worden toegekend in het kader van hun respectievelijke stelsels van sociale zekerheid, kunnen de ambtenaren van het IMF die in België geen andere winstgevende activiteit uitoefenen dan die welke is vereist door hun functie, kiezen voor aansluiting bij hetzij de optionele sociale zekerheidsstelsels die van toepassing zijn op alle ambtenaren van het IMF overeenkomstig de voorschriften van deze stelsels, hetzij het Belgische stelsel van sociale zekerheid.
3. Met betrekking tot zijn ambtenaren die zijn tewerkgesteld in België en die zijn aangesloten bij de sociale zekerheidsstelsels van het IMF, zal het IMF de beschermingsmaatregelen eerbiedigen die, krachtens de internationale verbintenissen van België, voorzien worden door het Belgische sociale zekerheidsstelsel, evenals de grondbeginselen van de Belgische wetgeving betreffende de bescherming van gegevens uit de persoonlijke levenssfeer en betreffende de medische ethiek.
4. De personen die worden aangeworven door het Bureau en die niet niet in het bezit zijn van een aanwervingsbrief van het IMF waaruit blijkt dat zij agent zijn van het IMF gelet op de opdracht van de organisatie, zullen worden aangesloten bij het Belgische sociale zekerheidsstelsel.
5. Op verzoek van één der ondertekenende Partijen zullen de toepassingsmodaliteiten van de beginselen uiteengezet in dit artikel het voorwerp zijn van een overleg tussen de bevoegde Belgische overheidsdienst en het Bureau. In deze context zal het Bureau, in voorkomend geval, België bijstaan om de terugbetaling te verkrijgen van de kosten veroorzaakt door elke bijstand van sociale aard die België mocht hebben verleend aan ambtenaren van het IMF die aangesloten zijn bij de sociale zekerheidsstelsels van het IMF.
 Art.    7 .  Elke Partij brengt de andere Partij ervan in kennis dat is voldaan aan de vereiste procedures voor de inwerkingtreding van dit Akkoord.
 BIJLAGE.
 Art.  N. Inwerkingtreding : 29/09/2014.


text:
Artikel    1 . Toepassingsgebied van de Overeenkomst.
1. De volgende personen mogen op grond van wederkerigheid betaalde werkzaamheden verrichten in de Ontvangende Staat :
b) de echtgeno(o)te en de ongehuwde kinderen ten laste jonger dan 18 jaar van een diplomatiek of consulair ambtenaar van de Zendstaat die zijn geaccrediteerd bij :
(i) de Ontvangende Staat, dan wel
(ii) een internationale organisatie in de Ontvangende Staat; en
b) de echtgeno(o)te van andere leden van het personeel van de zendingen of consulaire posten van de Zendstaat.
c) De in dit artikel gebruikte termen " diplomatiek ambtenaar ", " consulair ambtenaar " en " personeelslid ", met inbegrip van personen die werkzaam zijn in vertegenwoordigingen bij internationale organisaties, zijn bepaald in artikel 1 van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer (1961) en het Verdrag van Wenen inzake consulair verkeer (1963).
2. De toestemming om betaalde werkzaamheden te verrichten wordt verleend door de autoriteiten van de Ontvangende Staat overeenkomstig de aldaar van kracht zijnde wetten en voorschriften en overeenkomstig het bepaalde in deze Overeenkomst. In geval van geschil, is deze Overeenkomst doorslaggevend.
3. Behoudens het bepaalde in onderstaand artikel 1.5, wordt de toestemming om betaalde werkzaamheden te verrichten in de Ontvangende Staat alleen verleend voor de periode waarin de diplomatieke ambtenaar, de consulaire ambtenaar of andere personeelsleden zijn aangesteld bij de diplomatieke zending of consulaire post van de Zendstaat en, naar goeddunken van de Ontvangende Staat, voor een redelijke termijn na de beëindiging van de aanstelling.
4. Personen die krachtens artikel 1.1-1.3 de toestemming hebben om een betaalde werkzaamheid in de Ontvangende Staat uit te oefenen, worden in deze Overeenkomst aangeduid als " begunstigden "
5. Tenzij de Ontvangende Staat anderszins beslist, wordt geen toestemming verleend aan de begunstigden die, na betaalde werkzaamheden te hebben aanvaard, niet langer deel uitmaken van het gezin van een diplomatiek ambtenaar, een consulair ambtenaar of een ander personeelslid, als bedoeld in het eerste lid van dit artikel.
 Art.    2 . Procedures.
1. Verzoeken om toestemming voor het verrichten van betaalde werkzaamheden worden uit naam van de begunstigde door de ambassade van België naar de protocoldienst van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dan wel door de Ambassade van de Verenigde Staten naar de protocoldirectie van de federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking van België gestuurd.
Nadat is gecontroleerd of de persoon een begunstigde is in de zin van artikel 1 en nadat de aanvraag is behandeld met het oog op de afgifte van een werkvergunning, stelt de ontvangende Staat de ambassade van de Zendstaat ervan in kennis dat de persoon betaalde werkzaamheden mag verrichten.
2. De gevolgde procedures worden dusdanig toegepast dat de begunstigde zo snel mogelijk betaalde werkzaamheden kan verrichten; alle voorschriften inzake werkvergunningen en soortgelijke formaliteiten worden welwillend toegepast.
3. Toestemming om betaalde werkzaamheden te verrichten betekent niet dat de begunstigde wordt vrijgesteld van de vereisten of voorschriften die gewoonlijk van toepassing zijn op persoonsgegevens, professionele of andere kwalificaties waarvan de werknemer het bewijs dient te leveren voor het verrichten van de betaalde werkzaamheden
 Art.    3 . Civiel- en administratiefrechtelijke voorrechten en immuniteiten.
Ingeval de begunstigde civiel- en administratiefrechtelijke immuniteit van rechtsmacht geniet in de Ontvangende Staat, overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer en het Verdrag van Wenen inzake consulair verkeer, dan wel enig ander internationaal verdrag, geniet deze begunstigde geen immuniteit ten aanzien van een handeling die voortvloeit uit een professionele of commerciële activiteit die wordt verricht in de Ontvangende Staat.
Ook de tenuitvoerlegging van vonnissen met betrekking tot dergelijke handelingen is toegelaten voor zover deze mogelijk is zonder te raken aan de onschendbaarheid van de begunstigde of de ambtswoning van de begunstigde.
 Art.    4 . Immuniteit ten aanzien van strafzaken.
Ingeval de begunstigde immuniteit geniet ten aanzien van de rechtsmacht in strafzaken van de Ontvangende Staat overeenkomstig de bepalingen van de bovengenoemde Verdragen van Wenen, dan wel van enig ander internationaal verdrag :
c) onderzoekt de Zendstaat welwillend elk verzoek van de Ontvangende Staat tot ontheffing van de immuniteit ten aanzien van strafzaken die de begunstigde van de door de Ontvangende Staat verleende toestemming geniet met betrekking tot elk handelen of nalaten dat voortvloeit uit de betaalde werkzaamheden. Een verzoek zal door de Zendstaat dus worden onderzocht vanuit het vermoeden dat afstand wordt gedaan van de immuniteit ten aanzien van strafzaken en er zal alleen dan geen gevolg worden gegeven aan het verzoek indien er een specifieke reden is om niet tot ontheffing over te gaan.
d) het doen van afstand van immuniteit ten aanzien van de rechtsmacht in strafzaken, als bedoeld in artikel 4(a) wordt niet geacht mede betrekking te hebben op de immuniteit ten aanzien van de tenuitvoerlegging van het vonnis, waarvan uitdrukkelijk afstand moet worden gedaan. De Zendstaat zal het verzoek van de Ontvangende Staat ernstig in overweging nemen.
 Art.    5 . Belasting- en sociale zekerheidsstelsels.
In overeenstemming met de bepalingen van de bovengenoemde Verdragen van Wenen dan wel krachtens enig ander toepasselijk internationaal verdrag zijn de begunstigden onderworpen aan de belasting- en sociale zekerheidsstelsels van de Ontvangende Staat, ten aanzien van alles wat verband houdt met het verrichten van bedoelde werkzaamheden in deze Staat.
 Art.    6 . Duur en beëindiging.
Deze Overeenkomst blijft van kracht voor onbepaalde duur, met dien verstande dat elk van de Partijen ze te allen tijde kan beëindigen door hiervan drie maanden van te voren schriftelijk kennis te geven aan de andere Partij.
 Art.    7 . Inwerkingtreding.
Deze Overeenkomst treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand na de datum waarop de laatste kennisgeving dat aan de grondwettelijke en wettelijke voorschriften is voldaan, werd uitgewisseld.
De Ambassade van de Verenigde Staten van Amerika stemt ook in met het voorstel van de Federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking van het Koninkrijk België dat deze Overeenkomst van kracht wordt na de kennisgeving dat aan de grondwettelijke en wettelijke voorschriften is voldaan, overeenkomstig hoger vermeld artikel 7 en na de laatste diplomatieke notawisseling.
De Ambassade van de Verenigde Staten van Amerika hernieuwt de verzekering van zijn bijzondere hoogachting jegens de Federale overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
Ambassade van de Verenigde Staten van Amerika,
18 maart 2004.
 BIJLAGE.
 Art.  N. Overeenkomstig haar artikel 7 treedt deze Overeenkomst in werking op 1 juni 2006.


text:
Artikel    1 . Het tweede lid van artikel 22 van het Verdrag komt te vervallen.
 Art.    2 . Artikel 23 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 23 - Ambtstermijn en ontheffing uit het ambt.
1. De rechters worden gekozen voor een periode van negen jaar. Zij zijn niet herkiesbaar.
2. De ambtstermijn van rechters eindigt wanneer zij de leeftijd van 70 jaar bereiken.
3. De rechters blijven in functie tot hun vervanging. Zij handelen evenwel de zaken af die zij reeds in behandeling hebben.
4. Een rechter kan slechts van zijn functie worden ontheven indien de overige rechters bij een meerderheid van tweederde besluiten dat die rechter niet meer aan de vereiste voorwaarden voldoet. "
 Art.    3 . Artikel 24 van het Verdrag komt te vervallen.
 Art.    4 . Artikel 25 van het Verdrag wordt artikel 24 en de tekst wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 24 - Griffie en rapporteurs :
1. Het Hof beschikt over een griffie, waarvan de taken en de organisatie worden vastgesteld in het reglement van het Hof.
2. Indien het Hof zitting houdt als alleenzittende rechter, wordt het bijgestaan door rapporteurs die fungeren onder de bevoegdheid van de President van het Hof. Zij maken deel uit van de griffie van het Hof. "
 Art.    5 . Artikel 26 van het Verdrag wordt artikel 25 (" Hof in voltallige vergadering bijeen ") en de tekst ervan wordt als volgt gewijzigd :
1. De komma aan het einde van onderdeel d wordt vervangen door een puntkomma en het woord " en " wordt geschrapt.
2. De punt aan het einde van onderdeel e wordt vervangen door een puntkomma.
3. Een nieuw onderdeel f wordt ingevoegd dat luidt als volgt :
" f) dient verzoeken in uit hoofde van artikel 26, tweede lid. "
 Art.    6 . Artikel 27 van het Verdrag wordt artikel 26 en de tekst wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 26 - Alleenzittende rechters, comités, Kamers en Grote Kamer.
1. Ter behandeling van bij het Hof aanhangig gemaakte zaken, houdt het Hof zitting als alleenzittende rechter, in comités van drie rechters, in Kamers van zeven rechters en in een Grote Kamer van zeventien rechters. De Kamers van het Hof stellen comités in voor bepaalde tijd.
2. Op verzoek van het Hof in voltallige vergadering bijeen, kan het Comité van ministers, bij eenparig besluit, en voor een bepaalde termijn, het aantal rechters van de Kamers beperken tot vijf.
3. Alleenzittende rechters behandelen geen verzoekschriften ingediend tegen de Hoge Verdragsluitende Partij voor welke die rechters zijn gekozen.
4. De rechter die is gekozen voor de betrokken Hoge Verdragsluitende Partij maakt van rechtswege deel uit van de Kamer en de Grote Kamer. In geval van ontstentenis of belet van die rechter, wijst de President van het Hof een persoon van een vooraf door die Partij overgelegde lijst aan om daarin als rechter zitting te hebben.
5. De Grote Kamer bestaat mede uit de President van het Hof, de Vice-Presidenten, de voorzitters van de Kamers en andere rechters, aangewezen overeenkomstig het reglement van het Hof. Wanneer een zaak op grond van artikel 43 naar de Grote Kamer wordt verwezen, mag een rechter van de Kamer die uitspraak heeft gedaan, geen zitting nemen in de Grote Kamer, met uitzondering van de voorzitter van de Kamer en de rechter die daarin zitting had voor de betrokken Hoge Verdragsluitende Partij. "
 Art.    7 . Na het nieuwe artikel 26 wordt een nieuw artikel 27 in het Verdrag gevoegd dat luidt als volgt :
" Artikel 27 - Bevoegdheden van de alleenzittende rechters.
1. De alleenzittende rechter kan een op grond van artikel 34 ingediend verzoekschrift niet-ontvankelijk verklaren of van de rol van het Hof schrappen, indien deze beslissing zonder nader onderzoek kan worden genomen.
2. De beslissing geldt als einduitspraak.
3. Indien de alleenzittende rechter een verzoekschrift ontvankelijk verklaart of niet van de rol schrapt, verwijst deze het door naar een comité of Kamer voor verdere behandeling. "
 Art.    8 . Artikel 28 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 28 - Bevoegdheden van comités.
1. Ter zake van een op grond van artikel 34 ingediend verzoekschrift kan het comité, met eenparigheid van stemmen,
a) het niet-ontvankelijk verklaren of van de rol schrappen, wanneer deze beslissing zonder nader onderzoek kan worden genomen; of
b) het ontvankelijk verklaren en tegelijkertijd uitspraak doen over de gegrondheid, indien de onderliggende vraag van de zaak, betreffende de interpretatie of de toepassing van het Verdrag of de Protocollen daarbij, reeds behoort tot de vaste rechtspraak van het Hof.
2. Beslissingen en uitspraken op grond van het eerste lid gelden als einduitspraken.
3. Indien de rechter die voor de betrokken Hoge Verdragsluitende Partij is gekozen geen lid is van het comité, kan het comité die rechter in elk stadium van de procedure uitnodigen de plaats in te nemen van een van de leden van het comité, met inachtneming van alle relevante factoren, waaronder de vraag of die Partij bezwaar heeft gemaakt tegen de toepassing van de procedure vervat in het eerste lid, onderdeel b. "
 Art.    9 . Artikel 29 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
1. Het eerste lid wordt als volgt gewijzigd : " Indien geen beslissing ingevolge artikel 27 of 28 is genomen, of geen uitspraak is gedaan uit hoofde van artikel 28, doet een Kamer uitspraak over de ontvankelijkheid en gegrondheid van individuele verzoekschriften ingediend op grond van artikel 34. De beslissing inzake ontvankelijkheid kan afzonderlijk worden genomen. "
2. Aan het einde van het tweede lid wordt een nieuwe zin toegevoegd, die luidt als volgt : " De beslissing inzake de ontvankelijkheid wordt afzonderlijk genomen, tenzij het Hof, in uitzonderlijke gevallen, anders beslist. "
3. Het derde lid komt te vervallen.
 Art.    10 . Artikel 31 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
1. Aan het einde van onderdeel a wordt het woord " en " geschrapt.
2. Onderdeel b wordt onderdeel c en een nieuw onderdeel b wordt ingevoegd dat luidt als volgt :
" b) doet uitspraak over door het Comité van ministers in overeenstemming met artikel 46, vierde lid, aan het Hof voorgelegde kwesties; en ".
 Art.    11 . Artikel 32 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
Aan het einde van het eerste lid, worden een komma en het getal 46 ingevoegd na het getal 34.
 Art.    12 . Het derde lid van artikel 35 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
" 3. Het Hof verklaart elk individueel verzoekschrift, ingediend op grond van artikel 34, niet ontvankelijk, wanneer het van oordeel is dat :
a) het verzoekschrift niet verenigbaar is met de bepalingen van het Verdrag of de Protocollen daarbij, kennelijk ongegrond is of een misbruik betekent van het recht tot het indienen van een verzoekschrift; of
b) de verzoeker geen wezenlijk nadeel heeft geleden, tenzij de eerbiediging van de in het Verdrag en de Protocollen daarbij omschreven rechten van de mens noopt tot onderzoek van het verzoekschrift naar de gegrondheid ervan en mits op deze grond geen zaken worden afgewezen die niet naar behoren zijn behandeld door een nationaal gerecht. "
 Art.    13 . Een nieuw derde lid wordt toegevoegd na het einde van artikel 36 van het Verdrag, dat luidt als volgt :
" 3. In alle zaken die voor een Kamer of de Grote Kamer aanhangig zijn, kan de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa schriftelijke conclusies indienen en aan hoorzittingen deelnemen. "
 Art.    14 . Artikel 38 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 38 - Behandeling van de zaak.
Het Hof behandelt de zaak tezamen met de vertegenwoordigers van de partijen en verricht, indien nodig, nader onderzoek, voor de goede voortgang waarvan de betrokken Hoge Verdragsluitende Partijen alle noodzakelijke faciliteiten leveren. "
 Art.    15 . Artikel 39 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 39 - Minnelijke schikkingen.
1. In elk stadium van de procedure kan het Hof zich ter beschikking stellen van de betrokken partijen teneinde tot een minnelijke schikking van de zaak te komen op basis van eerbiediging van de in het Verdrag en de Protocollen daarbij omschreven rechten van de mens.
2. De in het eerste lid omschreven procedure is vertrouwelijk.
3. Indien het tot een minnelijke schikking komt, schrapt het Hof de zaak van de rol bij een beslissing, die beperkt blijft tot een korte uiteenzetting van de feiten en de bereikte oplossing.
4. De beslissing wordt toegezonden aan het Comité van ministers dat toeziet op de tenuitvoerlegging van de voorwaarden van de minnelijke schikking als vervat in de beslissing. "
 Art.    16 . Artikel 46 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
" Artikel 46 - Bindende kracht en tenuitvoerlegging van uitspraken.
1. De Hoge Verdragsluitende Partijen verbinden zich ertoe zich te houden aan de einduitspraak van het Hof in de zaken waarbij zij partij zijn.
2. De einduitspraak van het Hof wordt toegezonden aan het Comité van ministers dat toeziet op de tenuitvoerlegging ervan.
3. Indien het Comité van ministers van mening is dat het toezicht op de tenuitvoerlegging van een einduitspraak wordt belemmerd vanwege een probleem met de interpretatie van de uitspraak, kan het de zaak voorleggen aan het Hof voor een uitspraak over vragen betreffende de interpretatie. Beslissingen tot verwijzing dienen te worden genomen met een tweederde meerderheid van de vertegenwoordigers die gerechtigd zijn in het Comité zitting te hebben.
4. Indien het Comité van ministers van mening is dat een Hoge Verdragsluitende Partij weigert zich te houden aan een einduitspraak in een zaak waarbij zij partij is, kan het, na die Partij daarvan formeel in kennis te hebben gesteld en op grond van een beslissing genomen met een meerderheid van tweederden van de vertegenwoordigers die gerechtigd zijn in het Comité zitting te hebben, aan het Hof de vraag voorleggen of die Partij verzuimd heeft te voldoen aan haar verplichtingen uit hoofde van het eerste lid.
5. Indien het Hof constateert dat er sprake is van een schending van het eerste lid, legt het de zaak voor aan het Comité van ministers teneinde te overwegen welke maatregelen dienen te worden getroffen. Indien het Hof constateert dat er geen sprake is van een schending van het eerste lid, legt het de zaak voor aan het Comité van ministers dat het onderzoek van de zaak sluit. "
 Art.    17 . Artikel 59 van het Verdrag wordt als volgt gewijzigd :
1. Een nieuw tweede lid wordt ingevoegd dat luidt als volgt :
" 2. De Europese Unie kan toetreden tot dit Verdrag. "
2. Het tweede, derde en vierde lid worden respectievelijk het derde, vierde en vijfde lid.
 Slot- en overgangsbepalingen.
 Art.    18 . 1. Dit Protocol staat open voor ondertekening door de lidstaten van de Raad van Europa die het Verdrag hebben ondertekend, die hun instemming erdoor te worden gebonden tot uitdrukking kunnen brengen door :
a) ondertekening zonder voorbehoud van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring; of
b) ondertekening onder voorbehoud van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring, gevolgd door bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring.
2. De akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring worden nedergelegd bij de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa.
 Art.    19 . Dit Protocol treedt in werking op de eerste dag van de maand die volgt op het verstrijken van een tijdvak van drie maanden na de datum waarop alle Partijen bij het Verdrag in overeenstemming met de bepalingen van artikel 18 hun instemming door het Protocol te worden gebonden tot uitdrukking hebben gebracht.
 Art.    20 . 1. Vanaf de datum van de inwerkingtreding van dit Protocol, zijn de bepalingen ervan van toepassing op alle verzoekschriften die bij het Hof aanhangig zijn, alsmede op alle uitspraken ter zake waarvan het Comité van ministers toeziet op de tenuitvoerlegging.
2. Het nieuwe ontvankelijkheidscriterium dat bij artikel 12 van dit Protocol wordt ingevoegd in artikel 35, derde lid, onderdeel b, van het Verdrag is niet van toepassing op verzoekschriften die voorafgaand aan de inwerkingtreding van het Protocol ontvankelijk zijn verklaard. Gedurende de twee jaar na de inwerkingtreding van dit Protocol mag het nieuwe ontvankelijkheidscriterium uitsluitend worden toegepast door de Kamers en de Grote Kamer van het Hof.
 Art.    21 . De ambtstermijn van rechters die op de datum van inwerkingtreding van dit Protocol hun eerste ambtsperiode vervullen wordt van rechtswege verlengd tot een termijn van in totaal negen jaar. De overige rechters voltooien hun ambtstermijn die van rechtswege met twee jaar zal worden verlengd.
 Art.    22 . De Secretaris-Generaal van de Raad van Europa stelt alle lidstaten van de Raad van Europa in kennis van :
a) alle ondertekeningen;
b) de nederlegging van iedere akte van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring;
c) de datum van inwerkingtreding van dit Protocol in overeenstemming met artikel 19; en
d) iedere andere handeling, kennisgeving of mededeling met betrekking tot dit Protocol.
Ten blijke waarvan de ondergetekenden, daartoe naar behoren gemachtigd, dit Protocol hebben ondertekend.
Gedaan te Straatsburg, op 13 mei 2004, in de Engelse en de Franse taal, zijnde beide teksten gelijkelijk authentiek, in een enkel exemplaar dat zal worden nedergelegd in het archief van de Raad van Europa. De Secretaris-Generaal van de Raad van Europa zal voor eensluidend gewaarmerkte afschriften doen toekomen aan iedere lidstaat van de Raad van Europa.
 BIJLAGEN.
 Art.    N1 .Lijst Gebonden Staten. <Addendum B.St. 21-05-2010, p. 31405-31406)

 [ Staten Datum authentificatie Type instemming Datum instemming Datum interne inwerkingtreding
 ALBANIE 10/11/2004 Bekrachtiging 03/02/2006 01/06/2010
 ANDORRA 12/11/2004 Bekrachtiging 17/07/2006 01/06/2010
 ARMENIE 13/05/2004 Bekrachtiging 07/01/2005 01/06/2010
 AZERBEIDZJAN 16/02/2005 Bekrachtiging 19/05/2006 01/06/2010
 BOSNIÓ EN HERZEGOVINA 10/11/2004 Bekrachtiging 19/05/2006 01/06/2010
 BULGARIJE 23/09/2005 Bekrachtiging 17/11/2005 01/06/2010
 BELGIE 20/04/2005 Bekrachtiging 14/09/2006 01/06/2010
 CYPRUS 15/12/2004 Bekrachtiging 17/11/2005 01/06/2010
 DENEMARKEN 13/05/2004 Bekrachtiging 10/11/2004 01/06/2010
 DUITSLAND 10/11/2004 Bekrachtiging 11/04/2006 01/06/2010
 ESTLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 26/01/2006 01/06/2010
 FINLAND 29/11/2004 Bekrachtiging 07/03/2006 01/06/2010
 FRANKRIJK 13/05/2004 Bekrachtiging 07/06/2006 01/06/2010
 GEORGIE 13/05/2004 Bekrachtiging 10/11/2004 01/06/2010
 GRIEKENLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 05/08/2005 01/06/2010
 HONGARIJE 07/04/2005 Bekrachtiging 21/12/2005 01/06/2010
 IERLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 10/11/2004 01/06/2010
 IJSLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 16/05/2005 01/06/2010
 ITALIE 13/05/2004 Bekrachtiging 07/03/2006 01/06/2010
 KROATIE 13/05/2004 Bekrachtiging 30/01/2006 01/06/2010
 LETLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 28/03/2006 01/06/2010
 LIECHTENSTEIN 20/09/2004 Bekrachtiging 07/09/2005 01/06/2010
 LITOUWEN 10/11/2004 Bekrachtiging 01/07/2005 01/06/2010
 LUXEMBURG 13/05/2004 Bekrachtiging 21/03/2006 01/06/2010
 MACEDONIE (VOORMALIGE JOEGOSLAVISCHE REP.) 15/09/2004 Bekrachtiging 15/06/2005 01/06/2010
 MALTA 04/10/2004 Bekrachtiging 04/10/2004 01/06/2010
 MOLDAVIÓ 10/11/2004 Bekrachtiging 22/08/2005 01/06/2010
 MONACO 10/11/2004 Bekrachtiging 10/03/2006 01/06/2010
 MONTENEGRO 10/11/2004 Bekrachtiging 06/09/2005 01/06/2010
 NEDERLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 02/02/2006 01/06/2010
 NOORWEGEN 13/05/2004 Bekrachtiging 10/11/2004 01/06/2010
 OEKRAINE 10/11/2004 Bekrachtiging 27/03/2006 01/06/2010
 OOSTENRIJK 10/11/2004 Bekrachtiging 23/01/2006 01/06/2010
 POLEN 10/11/2004 Bekrachtiging 12/10/2006 01/06/2010
 PORTUGAL 27/05/2004 Bekrachtiging 19/05/2006 01/06/2010
 ROEMENIE 13/05/2004 Bekrachtiging 16/05/2005 01/06/2010
 RUSLAND 04/05/2006 Bekrachtiging 18/02/2010 01/06/2010
 SAN MARINO 16/05/2005 Bekrachtiging 02/02/2006 01/06/2010
 SERVIÓ 10/11/2004 Bekrachtiging 06/09/2005 01/06/2010
 SLOVAKIJE 22/10/2004 Bekrachtiging 16/05/2005 01/06/2010
 SLOVENIE 13/05/2004 Bekrachtiging 29/06/2005 01/06/2010
 SPANJE 10/05/2005 Bekrachtiging 15/03/2006 01/06/2010
 TSJECHISCHE REP. 29/06/2005 Bekrachtiging 19/05/2006 01/06/2010
 TURKIJE 06/10/2004 Bekrachtiging 02/10/2006 01/06/2010
 VERENIGD KONINKRIJK 13/07/2004 Bekrachtiging 28/01/2005 01/06/2010
 ZWEDEN 03/09/2004 Bekrachtiging 17/11/2005 01/06/2010
 ZWITSERLAND 13/05/2004 Bekrachtiging 25/04/2006 01/06/2010] Art.  N2.Protocol nr. 14 is nog niet in werking getreden. (NOTA : Inwerking vastgesteld op 01-06-2010 door Addendum B.St. 21-05-2010, p. 31404-31406)


text:
Artikel    1 .  In dit akkoord wordt verstaan onder :
1. "militairen" :
a) de militairen van de lidstaten die bij het secretariaat-generaal van de Raad gedetacheerd zijn als leden van de militaire staf van de Europese Unie (EUMS);
b) het militaire personeel, niet zijnde personeel van de EU-instellingen, dat door de EUMS vanuit de lidstaten als tijdelijke versterking kan worden ingezet indien het Militair Comité van de Europese Unie (MCEU) daarom verzoekt, voor activiteiten in het kader van de voorbereiding en uitvoering van de opdrachten bedoeld in artikel 17, lid 2, VEU, waaronder oefeningen;
c) militairen van de lidstaten die gedetacheerd zijn bij de hoofdkwartieren en de strijdkrachten die ter beschikking van de EU kunnen worden gesteld, of het personeel daarvan, in het kader van de voorbereiding en de uitvoering van opdrachten bedoeld in artikel 17, lid 2, VEU, waaronder oefeningen;
2. "burgerpersoneel" : het burgerpersoneel dat door de lidstaten bij EU-instellingen gedetacheerd is in het kader van de voorbereiding en de uitvoering van de opdrachten bedoeld in artikel 17, lid 2, VEU, waaronder oefeningen, of het burgerpersoneel, met uitzondering van plaatselijk aangeworven personeel, dat werkzaam is bij de hoofdkwartieren of de strijdkrachten of dat anderszins door de lidstaten aan de EU beschikbaar wordt gesteld voor dezelfde activiteiten.
 Art.    2 .  Het bepaalde in dit akkoord is alleen van toepassing voorzover de handeling die de schade, het letsel of het overlijden veroorzaakt, plaatsvindt :
- in het kader van de voorbereiding en de uitvoering van opdrachten bedoeld in artikel 17, lid 2, VEU, waaronder oefeningen;
- buiten enig grondgebied waarop het EU SOFA van toepassing is.
 Art.    3 .  Elke lidstaat doet afstand van al zijn vorderingen tegen een andere lidstaat voor het geval dat een militair of een lid van het burgerpersoneel van zijn strijdkrachten in de uitoefening van zijn dienst letsel oploopt of overlijdt, uitgezonderd in gevallen van grove nalatigheid of opzettelijk wangedrag.
 Art.    4 .  1. Iedere lidstaat doet afstand van al zijn vorderingen tegen een andere lidstaat ter zake van schade aan een goed in eigendom, of dat door hem wordt gebruikt of geëxploiteerd bij de voorbereiding en de uitvoering van de opdrachten bedoeld in artikel 17, lid 2, VEU, waaronder oefeningen, uitgezonderd in gevallen van grove nalatigheid of opzettelijk wangedrag, indien deze schade :
- veroorzaakt is door een militair of een lid van het burgerpersoneel van de andere lidstaat in de uitoefening van zijn taken in het kader van voornoemde opdrachten; of
- ontstaan is door het gebruik van een voertuig, vaartuig of luchtvaartuig, dat eigendom is van de andere lidstaat of dat door een militair of een lid van het burgerpersoneel van die lidstaat is gebruikt of geëxploiteerd, mits het voertuig, vaartuig of luchtvaartuig dat de schade veroor-zaakte, gebruikt werd in het kader van voornoemde opdrachten, dan wel de schade werd toegebracht aan eigendom die aldus in gebruik was.
2. Van vorderingen ter zake van maritieme berging die een lidstaat tegen een andere lidstaat heeft, wordt afstand gedaan mits het geborgen vaartuig of de geborgen lading eigendom was van een lidstaat of door diens militairen of burgerpersoneel werd gebruikt of geëxploiteerd bij acties in het kader van voornoemde opdrachten.
 Art.    5 .  In geval van andere vorderingen dan die waarvan afstand is gedaan krachtens de artikelen 3 en 4, inzake
- schade aan een goed in eigendom van, in gebruik bij of geëxploiteerd door een lidstaat bij de voorbereiding of uitvoering van de in artikel 17, lid 2, van het VEU bedoelde opdrachten, waaronder oefeningen;
- letsel of overlijden van een lid van het personeel van een lidstaat bij de uitoefening van zijn officiële taken,
wordt de aansprakelijkheid van een lidstaat vastgesteld en wordt het bedrag van de schade bepaald door middel van overleg tussen de betrokken lidstaten tenzij deze lidstaten anders overeenkomen.
Een lidstaat doet afstand van zijn vordering wanneer de schade minder dan 10.000 euro bedraagt. Dit bedrag kan worden gewijzigd bij besluit met eenparigheid van stemmen van de lidstaten, in het kader van de Raad bijeen.
 Art.    6 .  Het bepaalde in de artikelen 4 en 5 geeft een lidstaat niet het recht te weigeren een partij die geen partij bij dit akkoord is, geheel of gedeeltelijk te vergoeden voor schade die veroorzaakt is aan een middel dat door deze partij aan een of meer lidstaten is geleverd krachtens een huur-, lease-, charter- of andere regeling.
 Art.    7 .  Geschillen tussen de lidstaten over de afwikkeling van vorderingen die niet door onderhandelingen tussen de lidstaten kunnen worden opgelost, worden aan een arbiter voorgelegd die in onderlinge overeenstemming tussen de betrokken lidstaten wordt gekozen uit onderdanen van de betrokken staten die een vooraanstaande gerechtelijke functie bekleden of hebben bekleed. Indien de betrokken lidstaten niet in staat zijn om binnen twee maanden overeenstemming te bereiken over de keuze van een arbiter, kan elk van de betrokken lidstaten de president van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen verzoeken een persoon met voornoemde kwalificaties te kiezen.
 Art.    8 .  1. De lidstaten stellen de secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie in kennis van de voltooiing van de grondwettelijke procedures voor de goedkeuring van dit akkoord. Dit akkoord treedt in werking op de eerste dag van de tweede maand die volgt op de kennisgeving van de voltooiing van deze grondwettelijke procedures door de lidstaat die als laatste deze handeling verricht.
2. De secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie treedt op als depositaris van dit akkoord. De depositaris maakt dit akkoord, alsmede informatie over de inwerkingtreding van het akkoord na de voltooiing van de in lid 1 bedoelde grondwettelijke procedures, bekend in het Publicatieblad van de Europese Unie.
 Art.    9 .  Deze Overeenkomst is opgesteld in de Deense, de Duitse, de Engelse, de Finse, de Franse, de Nederlandse, de Griekse, de Italiaanse, de Portugese, de Spaanse en de Zweedse taal; al deze taal-versies zijn gelijkelijk authentiek.
 BIJLAGEN.
 Art.    N1 . Verklaring van de lidstaten
Bij de ondertekening van dit akkoord verklaren [alle lidstaten], ... dat ze ernaar zullen streven, voorzover hun nationale rechtsstelsel daartoe de mogelijkheid biedt, het aantal vorderingen tegen andere lidstaten ter zake van letsel of overlijden van een militair of een lid van het burgerpersoneel, dan wel wegens schade aan middelen in hun eigendom of die door hen worden gebruikt of geëxploiteerd, zoveel mogelijk te beperken, behoudens in geval van grove nalatigheid of opzettelijk wangedrag.
De lidstaten zullen tevens ernaar streven zo snel mogelijk te voldoen aan de voorschriften van hun eigen grondwettelijke procedures, opdat dit akkoord spoedig in werking kan treden.
 Art.  N2. Lijst der gebonden Staten

 Staten  Datum
Authentificatie  Type
van instemming  Datum instemming  Inwerkingtreding BELGIE  28/04/2004  Kennisgeving  28/08/2015    BULGARIJE  /  Toetreding  01/01/2007    CYPRUS  /  Toetreding  01/05/2004    DENEMARKEN  28/04/2004  Onbepaald  /    DUITSLAND  28/04/2004  Kennisgeving  09/04/2010    ESTLAND  /  Toetreding  01/05/2004    FINLAND  /  Kennisgeving  08/07/2005    FRANKRIJK  28/04/2004  Kennisgeving  30/07/2009    GRIEKENLAND  28/04/2004  Kennisgeving  18/09/2015    HONGARIJE  /  Toetreding  01/05/2004    IERLAND  28/04/2004  Onbepaald  /    ITALIE  28/04/2004  Kennisgeving  01/06/2010    LETLAND  /  Toetreding  01/05/2004    LITOUWEN  /  Toetreding  01/05/2004    LUXEMBURG  28/04/2004  Kennisgeving  24/05/2005    MALTA  /  Toetreding  01/05/2004    NEDERLAND  28/04/2004  Kennisgeving  02/03/2009    OOSTENRIJK  28/04/2004  Kennisgeving  08/09/2004    POLEN  /  Toetreding  01/05/2004    PORTUGAL  28/04/2004  Kennisgeving  14/10/2009    ROEMENIE  /  Toetreding  01/01/2007    SLOVAKIJE  /  Toetreding  01/05/2004    SLOVENIE  /  Toetreding  01/05/2004    SPANJE  28/04/2004  Kennisgeving  09/01/2009    TSJECH. REP.  28/04/2004  Toetreding  01/05/2004    VER KONINKRIJK  28/04/2004  Kennisgeving  16/10/2006    ZWEDEN  28/04/2004  Kennisgeving  09/08/2004