text:
Artikel    1 . Wijziging.
A. Preambule.
1. De zesde alinea van de preambule van het Protocol wordt vervangen door de volgende alinea :
" Vastbesloten de ozonlaag te beschermen door middel van voorzorgsmaatregelen die beogen de totale mondiale uitworp van stoffen die de ozonlaag afbreken op billijke wijze te beheersen, met het uiteindelijke doel deze uitworp geheel uit te bannen gebaseerd op ontwikkelingen in de wetenschappelijke kennis, rekening houdend met technische en economische overwegingen en met de bijzondere behoeften van ontwikkelingslanden. "
2. De zevende alinea van de preambule van het Protocol wordt vervangen door de volgende alinea :
" Erkennende dat er een bijzondere regeling noodzakelijk is om tegemoet te komen aan de behoeften van de ontwikkelingslanden, met inbegrip van het verschaffen van extra financiële middelen en het verschaffen van toegang tot de desbetreffende technologieën, indachtig het feit dat de hoeveelheid benodigde financiële middelen voorspeld kan worden, en dat die middelen een aanzienlijk verschil maken in de mate waarin de wereld in staat is het wetenschappelijk vastgestelde probleem van het afbreken van de ozonlaag en de schadelijke gevolgen daarvan op te lossen. "
3. De negende alinea van de preambule van het Protocol wordt vervangen door de volgende alinea :
" Overwegende dat het van belang is internationale samenwerking te bevorderen op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en overdracht van vervangende technologieën met betrekking tot de beheersing en vermindering van de uitworp van stoffen die de ozonlaag afbreken, met bijzondere aandacht voor de behoeften van de ontwikkelingslanden. "
B. Begripsomschrijvingen.
1. Artikel 1, vierde lid, van het Protocol wordt vervangen door het volgende lid :
" 4. " aan uitworpbeheersing onderworpen stof " : een in bijlage A of bijlage B bij dit Protocol genoemde stof, ongeacht of deze als zodanig of in een mengsel voorkomt.
Inbegrepen zijn de isomeren van die stof, behoudens bepalingen daarover in de desbetreffende bijlage; niet inbegrepen zijn evenwel aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen of mengsels in een ander industrieprodukt dan in een houder die wordt gebruikt voor het vervoer of de opslag van die stof. "
2. Artikel 1, vijfde lid, van het Protocol wordt vervangen door het volgende lid :
" 5. " produktie " : de hoeveelheid geproduceerde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen verminderd met de hoeveelheid die is vernietigd met behulp van door de Partijen goed te keuren technologieën, en verminderd met de hoeveelheid die geheel wordt gebruikt als grondstof bij de vervaardiging van andere chemicaliën. De hoeveelheid die, eventueel na bewerking, wordt hergebruikt, mag niet tot de " produktie " worden gerekend. "
3. Het volgende lid wordt toegevoegd aan artikel 1 van het Protocol :
" 9. " Overgangsstof " : een in bijlage C bij dit Protocol vermelde stof, ongeacht of deze als zodanig of in een mengsel voorkomt. Inbegrepen zijn de isomeren van die stof, behoudens bepalingen daarover in bijlage C; niet inbegrepen evenwel is een overgangsstof of mengsel in een ander industrieprodukt dan in een houder die wordt gebruikt voor het vervoer of de opslag van die stof. "
C. Artikel 2, vijfde lid.
Artikel 2, vijfde lid, van het Protocol wordt vervangen door het volgende lid :
" 5. Een partij kan gedurende één of meer beheersingstijdvakken een gedeelte van haar berekende produktie zoals bedoeld in de artikelen 2A tot en met 2E aan een andere Partij overdragen, mits de totale gezamenlijke berekende produktie van de betrokken Partijen voor de verschillende groepen aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen de in die artikelen voor de desbetreffende groep gestelde limieten niet overschrijdt.
Van een dergelijke overdracht van produktie wordt door elk der betrokken Partijen een kennisgeving naar het secretariaat gezonden, waarin de voorwaarden van de overdracht en het tijdvak waarvoor deze geldt, worden vermeld. "
D. Artikel 2, zesde lid.
De volgende woorden worden ingevoegd in het zesde lid van artikel 2 voor de woorden " aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen ", op de plaats waar die woorden voor het eerst voorkomen :
" de in bijlage A of B genoemde. "
E. Artikel 2, achtste lid, leeter a.
De volgende woorden worden toegevoegd na de woorden " dit artikel " op iedere plaats waar deze voorkomen in artikel 2, achtste lid, letter a, van het Protocol : " en de artikelen 2A tot en met 2E ".
F. Artikel 2, negende lid, letter a, onder i).
De volgende woorden worden toegevoegd na " bijlage A " in artikel 2, negende lid, letter a, onder i), van het Protocol :
" en/of bijlage B. "
G. Artikel 2, negende lid, letter a, onder ii).
De volgende woorden worden geschrapt uit artikel 2, negende lid, letter a, onder ii), van het Protocol :
" ten opzichte van 1986. "
H. Artikel 2, negende lid, letter c.
De volgende woorden worden geschrapt uit artikel 2, negende lid, letter c, van het Protocol :
" die ten minste vijftig procent van het totale gebruik van de Partijen van de aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen vertegenwoordigen. "
en wordt vervangen door :
" die een meerderheid vertegenwoordigen van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen die aanwezig zijn en hun stem uitbrengen. "
I. Artikel 2, tiende lid, letter b.
Artikel 2, tiende lid, letter b, van het Protocol wordt geschrapt, en artikel 2, tiende lid, letter a, wordt het tiende lid.
J. Artikel 2, elfde lid.
De volgende woorden worden toegevoegd achter de woorden " dit artikel " op elke plaats waar zij voorkomen in artikel 2, elfde lid, van het Protocol : " en de artikelen 2A tot en met 2E ".
K. Artikel 2C. Andere geheel gehalogeneerde CFK's.
De volgende leden worden aan het Protocol toegevoegd als artikel 2C :
" Artikel 2C. Andere volledig gehalogeneerde CFK's.
1. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1993 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep I van Bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen per jaar niet meer bedraagt dan tachtig procent van haar berekend gebruik over 1989. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen per jaar niet meer bedraagt dan tachtig procent van haar berekende produktie over 1989. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1989.
2. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1997 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep I van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen per jaar niet meer bedraagt dan vijftien procent van haar berekend gebruik over 1989. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen per jaar niet meer bedraagt dan vijftien procent van haar berekende produktie over 1989. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1989.
3. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 2000 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep I van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen nihil is. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen nihil is.
Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste vijftien procent van haar berekende produktie over 1989. "
L. Artikel 2D. Tetrachloorkoolstof.
De volgende leden worden aan het Protocol toegevoegd als artikel 2D :
" Artikel 2D. Tetrachloorkoolstof.
1. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1995 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep II van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stof per jaar niet meer bedraagt dan vijftien procent van haar berekend gebruik over 1989. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stof per jaar niet meer bedraagt dan vijftien procent van haar berekende produktie over 1989.
Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1989.
2. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 2000 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep II van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stof nihil is. Elke Partij die deze stof produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stof nihil is. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste vijftien procent van haar berekende produktie over 1989. "
M. Artikel 2E. 1,1,1-trichloorethaan (methylchloroform).
De volgende leden worden aan het Protocol toegevoegd als artikel 2E :
" Artikel 2E. 1,1,1-trichloorethaan (methylchloroform).
1. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1993 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep III van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stof per jaar niet meer bedraagt dan haar berekend gebruik over 1989. Elke Partij die deze stof produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stof per jaar niet meer bedraagt dan haar berekende produktie over 1989. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1989.
2. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1995 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep III van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stof per jaar niet meer bedraagt dan zeventig procent van haar berekend gebruik over 1989. Elke Partij die deze stof produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stof per jaar niet meer bedraagt dan zeventig procent van haar berekende produktie over 1989.
Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1989.
3. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 2000 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep III van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stof per jaar niet meer bedraagt dan dertig procent van haar berekend gebruik over 1989. Elke Partij die deze stof produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stof per jaar niet meer bedraagt dan dertig procent van haar berekende produktie over 1989. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1989.
4. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 2005 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep III van bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stof nihil is. Elke Partij die deze stof produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stof nihil is. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste vijftien procent van haar berekende produktie over 1989.
5. In 1992 bezien de Partijen de haalbaarheid van een sneller schema van vermindering dan het in dit artikel vervatte schema. "
N. Artikel 3. Berekening van de niveaus van beheerste stoffen.
1. De volgende woorden worden toegevoegd na " de artikelen 2 " in artikel 3 van het Protocol :
" 2A tot en met 2E. "
2. De volgende woorden worden toegevoegd na " bijlage " op elke plaats waar dit voorkomt in artikel 3 van het Protocol :
" of bijlage B. "
O. Artikel 4. Handel met staten die geen partij zijn.
1. Het eerste tot en met vijfde lid van artikel 4 worden vervangen door de volgende leden :
" 1. Met ingang van 1 januari 1990 verbiedt elke Partij de invoer van de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
1bis. Binnen een jaar na de datum van inwerkingtreding van dit lid verbiedt elke Partij de invoer van de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
2. Met ingang van 1 januari 1993 verbiedt elke Partij de uitvoer van de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen naar Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
2bis. Een jaar na de datum van inwerkingtreding van dit lid verbied elke Partij de uitvoer van de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen naar Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
3. Vóór 1 januari 1992 stellen de Partijen, overeenkomstig de in artikel 10 van het Verdrag vervatte procedures, in een bijlage een lijst op van produkten die de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen bevatten. Partijen die niet, overeenkomstig deze procedures; bezwaar hebben gemaakt tegen de bijlage, verbieden binnen een jaar nadat de bijlage van kracht is geworden de invoer van die produkten uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
3bis. Binnen drie jaar na de inwerkingtreding van dit lid stellen de Partijen, overeenkomstig de in artikel 10 van het Verdrag vervatte procedures, in een bijlage een lijst op van produkten die de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen bevatten. Partijen die niet overeenkomstig deze procedures bezwaar hebben gemaakt tegen de bijlage, verbieden binnen een jaar nadat de bijlage van kracht is geworden de invoer van die produkten uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
4. Voor 1 januari 1994 stellen de Partijen de haalbaarheid vast van een verbod of beperking van de invoer uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol ter zake van produkten die zijn vervaardigd met behulp van de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen, doch deze niet bevatten. Indien dit haalbaar wordt geacht, stellen de Partijen overeenkomstig de in artikel 10 van het Verdrag vervatte procedures in een bijlage een lijst van zodanige produkten op.
Partijen die niet overeenkomstig deze procedures bezwaar hebben gemaakt tegen de bijlage, verbieden binnen een jaar nadat de bijlage van kracht is geworden de invoer van die produkten uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
4bis. Binnen vijf jaar na de datum van inwerkingtreding van dit lid stellen de Partijen de haalbaarheid vast van een verbod of beperking van de invoer uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol ter zake van produkten die zijn vervaardigd met behulp van de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen, doch deze niet bevatten. Indien dit haalbaar wordt geacht, stellen de Partijen overeenkomstig de in artikel 10 van het Verdrag vervatte procedures in een bijlage een lijst van zodanige produkten op. Partijen die niet, overeenkomstig deze procedures, bezwaar hebben gemaakt tegen de bijlage, verbieden binnen een jaar nadat de bijlage van kracht is geworden de invoer van die produkten uit Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol.
5. Elke Partij stelt al het mogelijke in het werk om de uitvoer van technologie die bestemd is voor de produktie of het gebruik van aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen naar Staten die geen Partij zijn bij dit Protocol te ontmoedigen. "
2. Artikel 4, achtste lid, van het Protocol wordt vervangen door de volgende alinea :
" 8. Niettegenstaande de bepalingen van dit artikel is de in de leden 1, 1bis, 3, 3bis, 4 en 4bis bedoelde invoer uit en de in de leden 2 en 2bis bedoelde uitvoer naar een Staat die geen Partij is bij dit Protocol, toegestaan indien tijdens een vergadering van de Partijen is vastgesteld dat de betrokken Staat de artikelen 2 en 2A tot en met 2E en dit artikel geheel naleeft, en overeenkomstig het bepaalde in artikel 7 gegevens heeft verstrekt die dit bevestigen. "
3. Het volgende lid wordt aan artikel 4 van het Protocol toegevoegd als het negende lid :
" 9. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder de uitdrukking " Staat die geen Partij is bij dit Protocol " ten aanzien van een bepaalde aan uitworpbeheersing onderworpen stof begrepen iedere Staat of organisatie voor regionale economische integratie die er niet in heeft toegestemd te worden gebonden door de beperkende maatregelen die voor die stof van kracht zijn. "
P. Artikel 5. Bijzondere positie van ontwikkelingslanden.
Artikel 5 van het Protocol wordt vervangen door de volgende tekst :
" 1. Elke Partij die een ontwikkelingsland is en waarvan het jaarlijkse berekend gebruik van de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen of de datum van inwerkingtreding van het Protocol ten aanzien van die Partij, dan wel op enig later tijdstip tot 1 januari 1999, minder bedraagt dan 0,3 kilogram per hoofd van de bevolking, is gerechtigd, ten einde in haar fundamentele binnenlandse behoeften te voorzien, de naleving van de in artikelen 2A tot en met 2E vervatte beheersingsmaatregelen tien jaar op te schorten.
2. Het jaarlijkse berekend gebruik van de in Bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen van een onder de werking van het eerste lid van dit artikel vallende Partij mag evenwel de limiet van 0,3 kilogram per hoofd van de bevolking niet overschrijden, en haar jaarlijkse berekend gebruik van de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen mag de limiet van 0,2 kilogram per hoofd van de bevolking niet overschrijden.
3. Bij de toepassing van de in de artikelen 2A tot en met 2E vervatte beheersingsmaatregelen is elke onder de werking van het eerste lid van dit artikel vallende Partij gerechtigd :
a) voor de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen het gemiddeld van haar jaarlijkse berekend gebruik over het tijdvak van 1995 tot en met 1997, dan wel een berekend gebruik van 0,3 kilogram per hoofd van de bevolking, naargelang van welk getal het laagst is, als uitgangspunt te nemen voor de vaststelling van de mate waarin zij de beheersingsmaatregelen naleeft;
b) voor de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen het gemiddelde van haar jaarlijkse berekend gebruik over het tijdvak van 1998 tot en met 2000, dan wel een berekend gebruik van 0,2 kilogram per hoofd van de bevolking, naargelang van welk getal het laagst is, als uitgangspunt te nemen voor de vaststelling van de mate waarin zij de beheersingsmaatregelen naleeft.
4. Indien een onder het eerste lid van dit artikel vallende Partij, op enige tijdstip voordat de verplichtingen ten aanzien van de in de artikelen 2A tot en met 2E vervatte beheersingsmaatregelen voor die Partij van kracht worden, van oordeel is dat zij zich niet voldoende aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen kan verschaffen, kan zij het secretariaat hiervan in kennis stellen. Het secretariaat zendt dan onverwijld een afschrift van deze kennisgeving aan de Partijen, die tijdens hun volgende vergadering overleg zullen plegen over deze kwestie, en een beslissing zullen nemn over passende maatregelen.
5. De ontwikkeling van het vermogen van de onder werking van het eerste lid van dit artikel vallende Partijen om te voldoen aan hun verplichtingen betreffende de naleving van de in de artikelen 2A tot en met 2E vervatte beheersingsmaatregelen, alsmede de uitvoering ervan door die Partijen, hangt af van de daadwerkelijke verwezenlijking van de financiële samenwerking zoals bedoeld in artikel 10 en de overdracht van technologie als bedoeld in artikel 10A.
6. Elke onder de werking van het eerste lid van dit artikel vallende Partij die, na alle mogelijke stappen te hebben ondernomen, niet in staat is aan enige of alle in de artikelen 2A tot en met 2E vervatte verplichtingen te voldoen wegens de ontoereikende toepassing van de artikelen 10 en 10A, kan het secretariaat hiervan te allen tijde in kennis stellen. Het secretariaat zendt dan onverwijld een afschrift van die kennisgeving aan de Partijen, die tijdens hun volgende vergadering met gepaste inachtneming van het vijfde lid van dit artikel overleg zullen plegen over deze kwestie, en een beslissing zullen nemen over passende maatregelen.
7. Gedurende het tijdvak tussen de kennisgeving en de vergadering van de Partijen tijdens welke een beslissing wordt genomen over de in het zesde lid hierboven bedoelde passende maatregelen, of gedurende een langer tijdvak indien de vergadering van de Partijen, hiertoe besluit, worden de in artikel 8 bedoelde procedures betreffende niet-naleving van het Protocol niet aangewend tegen de Partij die de kennisgeving doet.
8. Uiterlijk in 1995 wordt tijdens een vergadering van de Partijen de situatie van de onder de werking van het eerste lid van dit artikel vallende Partijen opnieuw bezien, met inbegrip van de daadwerkelijke verwezenlijking van financiële samenwerking en overdracht van technologie aan deze Partijen, en kunnen herzieningen worden aangenomen die noodzakelijk worden geacht ten aanzien van het voor die Partijen geldende schema van beheersingsmaatregelen.
9. Beslissingen van de Partijen zoals bedoeld in het vierde, zesde en zevende lid van dit artikel worden genomen volgens dezelfde procedure als beslissingen die worden genomen krachtens artikel 10. "
Q. Artikel 6. Beoordeling en bestudering van beheersingsmaatregelen.
De woorden " de in artikel 2 bedoelde maatregelen " in artikel 6 van het protocol worden vervangen door de volgende tekst : " de in artikel 2 en artikel 2A tot en met 2E bedoelde maatregelen en de situatie betreffende de produktie, de invoer en de uitvoer van de in Groep I van Bijlage-C genoemde overgangsstoffen ".
R. Artikel 7. Verstrekking van gegevens.
1. Artikel 7 van het Protocol wordt vervangen door de volgende tekst :
" 1. Elke Partij verstrekt het secretariaat binnen drie maanden nadat zij Partij is geworden statistische gegevens betreffende haar produktie, invoer en uitvoer van elke van de in bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen over 1986, dan wel de best mogelijke schattingen, wanneer er geen exacte gegevens beschikbaar zijn.
2. Elke Partij verstrekt het secretariaat statistische gegevens over haar produktie, invoer en uitvoer van elke van de in bijlage B genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen en elke van de in Groep I van bijlage C genoemde overbruggingsstoffen over 1989, dan wel de best mogelijke schattingen, wanneer er geen exacte gegevens beschikbaar zijn, uiterlijk drie maanden na de datum waarop de bepalingen van het Protocol betreffende de stoffen in Bijlage B ten aanzien van die Partij in werking treden.
3. Elke Partij verstrekt het secretariaat gegevens over haar jaarlijkse produktie (zoals omschreven in artikel 1, vijfde lid), en, afzonderlijk :
- hoeveelheden gebruikt als grondstoffen;
- invoer en uitvoer naar Partijen, respectievelijk naar Staten die geen Partij zijn,
van elke van de in de bijlagen A en B genoemde uitworpbeheersing onderworpen stoffen alsmede van de in Groep I van bijlage C genoemde overbruggingsstoffen, over het jaar waarin de bepalingen betreffende de in bijlage B genoemde stoffen ten aanzien van die Partij in werking zijn getreden en voor elk jaar daarna.
De gegevens dienen uiterlijk negen maanden na het einde van het jaar waarop zij betrekking hebben te worden verstrekt.
4. Voor de onder de werking van de bepalingen van artikel 2, achtste lid, letter a, vallende Partijen geldt dat aan de vereisten van het eerste, tweede en derde lid van dit artikel betreffende statistische gegevens over invoer en uitvoer is voldaan indien de desbetreffende organisatie voor regionale economische integratie gegevens verstrekt over invoer en uitvoer tussen de organisatie en de staten die geen lid van die organisatie zijn. "
S. Artikel 9. Onderzoek, ontwikkeling, bewustmaking en uitwisseling van informatie.
Artikel 9, eerste lid, letter a, van het Protocol wordt vervangen door de volgende tekst :
" a) de beste technologieën om de beheersbaarheid, de terugwinning, het hergebruik na bewerking, of de vernietiging van aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen daarvan anderszins te verminderen. "
T. Artikel 10. Financiële regelingen.
Artikel 10 van het Protocol wordt vervangen door de volgende tekst :
" 1. De Partijen stellen regelingen vast voor financiële en technische samenwerking, met inbegrip van de overdracht van technologieën, ten behoeve van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 van dit Protocol vallende Partijen, om hen in staat te stellen de in de artikelen 2A tot en met 2E van het Protocol vervatte beheersingsmaatregelen uit te voeren. Bijdragen in het kader van deze regelingen treden niet in de plaats van andere vormen van financiële steun aan de onder de werking van dat lid vallende Partijen. De regelingen dienen alle overeengekomen meerkosten te dekken die die Partijen maken ten einde hen in staat te stellen de beheersingsmaatregelen van het Protocol uit te voeren. De vergadering van de Partijen stelt een lijst van de categorieën van meerkosten samen die als richtsnoer zal dienen.
2. De krachtens het eerste lid vastgestelde regelingen omvatten onder andere de instelling van een Multilateraal Fonds. Zij kunnen tevens andere vormen van multilaterale, regionale en bilaterale samenwerking omvatten.
3. Het Multilaterale Fonds :
a) dekt, door schenkingen of zachte leningen, naar gelang de situatie, en overeenkomstig door de Partijen vast te stellen criteria, de overeengekomen meerkosten;
b) financiert bemiddeling tussen vraag en aanbod (clearing house activities) om :
i) de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen, door middel van specifieke landenstudies en andere vormen van technische samenwerking, te helpen vast te stellen op welke gebieden zij behoefte hebben aan samenwerking;
ii) technische samenwerking te vergemakkelijken om aan deze behoeften te voldoen;
iii) overeenkomstig artikel 9 gegevens en materiaal te verspreiden, en workshops, cursussen en andere soortgelijke activiteiten te organiseren, ten behoeve van Partijen die ontwikkelingslanden zijn; en
iv) andere vormen van multilaterale, regionale en bilaterale samenwerking die beschikbaar zijn voor Partijen die ontwikkelingslande zijn, te vergemakkelijken en op die samenwerking toe te zien;
c) financiert de secretariële diensten van het Multilaterale Fonds en de kosten van daarmee verband houdende ondersteunende activiteiten.
4. Het Multilaterale Fonds valt onder het gezag van de Partijen, die ter zake het algehele beleid bepalen.
5. De Partijen stellen een Uitvoerend Comité in voor het ontwikkelen en het toezien op de uitvoering van specifieke beleidsplannen, richtlijnen en bestuurlijke regelingen, met inbegrip van de besteding van middelen, ten einde de doeleinden van het Multilaterale Fonds te verwezenlijken. Het Uitvoerend Comité zal zich van zijn taken en verantwoordelijkheden, zoals vervat in zijn door de Partijen overeengekomen mandaat, kwijten met medewerking en ondersteuning van de Internationale Bank voor Herstel en Ontwikkeling (Wereldbank), het Milieuprogramma van de Verenigde Naties, het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties of andere organisaties, afhankelijk van de terreinen waarop zij deskundig zijn. De leden van het Uitvoerend Comité, dat dient te zijn samengesteld op basis van een evenwichtige vertegenwoordiging van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen enerzijds en de Partijen die daar niet onder vallen anderzijds, dienen door de Partijen te worden benoemd.
6. Het Multilaterale Fonds wordt gefinancierd door bijdragen van niet onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen in inwisselbare valuta, of onder bepaalde omstandigheden, in natura en/of in hun nationale valuta, op basis van de contributieschaal van de Verenigde Naties.
Andere Partijen worden aangemoedigd bijdragen te leveren. Bilaterale en, in bepaalde gevallen overeengekomen in een beslissing van de Partijen, regionale samenwerking kunnen, tot een bepaald percentage en in functie van door de Partijen vast te stellen criteria, worden beschouwd als een bijdrage aan het Multilaterale Fonds, op voorwaarde dat die samenwerking ten minste :
a) strikt verband houdt met naleving van de bepalingen van het Protocol;
b) voorziet in extra middelen;
c) overeengekomen meerkosten dekt.
7. De Partijen beslissen over het programmabudget van het Multilaterale Fonds voor ieder belastingstijdvak en over het percentage van bijdragen van iedere Partij aan dat budget.
8. Besteding van middelen die ter beschikking staan van het Multilaterale Fonds, behoeft de instemming van de begunstigde Partij.
9. Beslissingen van de Partijen krachtens dit artikel worden, wanneer mogelijk, met consensus genomen.
Indien alle pogingen om consensus te bereiken vruchteloos zijn gebleken en er geen overeenstemming is bereikt, worden beslissingen genomen met een meerderheid van tweederde van de stemmen van de Partijen die aanwezig zijn en stem uitbrengen, die een meerderheid vertegenwoordigen van de onder de werking van et eerste lid van artikel 5 vallende Partijen die aanwezig zijn en hun stem uitbrengen en van de niet daaronder vallende Partijen die aanwezig zijn en hun stem uitbrengen.
10. De in dit artikel bedoelde financiële regelingen laten regelingen die in de toekomst ten aanzien van andere milieuvraagstukken worden ontwikkeld, onverlet. "
U. Artikel 10A. Overdracht van technologie.
Het volgende artikel wordt aan het Protocol toegevoegd als artikel 10A :
" Artikel 10A. Overdracht van technologie.
Elke Partij neemt alle mogelijke stappen, in overeenstemming met de krachtens de financiële regelingen gesteunde programma's, om te verzekeren :
a) dat de best beschikbare, en voor het milieu veilige vervangende stoffen die voorhanden zijn en de daarmee verband houdende technologieën met spoed worden overgedragen aan de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen; en
b) dat de onder letter a bedoelde overdrachten geschieden onder billijke en zo gunstig mogelijke voorwaarden. "
V. Artikel 11. Vergaderingen van de partijen.
Artikel 11, vierde lid, letter g, van het Protocol wordt vervangen door de volgende tekst :
" g) overeenkomstig artikel 6 de beheersingsmaatregelen en de situatie betreffende overgangsstoffen te evalueren. "
W. Artikel 17. Partijen die toetreden na de inwerkingtreding.
De volgende woorden worden toegevoegd na " alsmede in " in artikel 17 : " de artikelen 2A tot en met 2E en ".
X. Artikel 19. Opzegging.
Artikel 19 van het Protocol wordt vervangen door de volgende tekst :
" Een Partij kan dit Protocol opzeggen door middel van een schriftelijke kennisgeving aan de Depositaris op elk tijdstip na het verstrijken van vier jaar na het aangaan van de in het eerste lid van artikel 2A genoemde verplichtingen. Een zodanige opzegging wordt van kracht na het verstrijken van een jaar na de datum waarop zij door de Depositaris wordt ontvangen, of op een later tijdstip zoals aangegeven in de kennisgeving van opzegging. "
Y. Bijlagen.
De volgende bijlagen worden aan het Protocol toegevoegd.
" Bijlage B. - Aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen.
 Groep

 Stof

Factor voor het

ozonafbrekend

vermogen
Groep I
CF3Cl

 (CFC-13)

1,0
C2FCl5

(CFC-111)

 1,0
C2F2Cl4

 (CFC-112)

 1,0
C3FCl7

(CFC-211)

 1,0
C3F2Cl8

 (CFC-212)

 1,0
C3F3Cl5

 (CFC-213)

 1,0
C3F4Cl4

 (CFC-214)

 1,0
C3F5Cl3

 (CFC-215)

 1,0
C3F6Cl2

 (CFC-216)

 1,0
C3F7Cl1

 (CFC-217)

 1,0
Groep II
CCl4

Tetrachloorkoolstof

 1,1
Groep III
C2H3Cl3*

1,1,1,Trichloorethaan (methylchloroform)

0,1
* Deze formule heeft geen betrekking op 1,1,2-trichloorethaan.
Bijlage C. - Overbruggingsstoffen.
 Groep

Stof
Groep I
CHFCl2

 (HCFC-21)
CHF2Cl

 (HCFC-22)
CH2FCl

 (HCFC-31)
C2HFCl4

(HCFC-121)
C2HF2Cl3

 (HCFC-122)
C2HF3Cl2

 (HCFC-123)
C2HF4Cl

(HCFC-124)
C2H2FCl3

 (HCFC-131)
C2H2F2Cl2

(HCFC-132)
C2H2F3Cl

 (HCFC-133)
C2H3FCl2

 (HCFC-141)
C2H3F2Cl

 (HCFC-142)
C2H4FCl

(HCFC-151)
C3HFCl6

(HCFC-221)
C3HF2Cl5

 (HCFC-222)
C3HF3Cl4

 (HCFC-223)
C3HF4Cl3

 (HCFC-224)
C3HF5Cl2

 (HCFC-225)
C3HF6Cl

(HCFC-226)
C3H2FCl5

 (HCFC-231)
C3H2F2Cl4

(HCFC-232)
C3H2F3Cl3

(HCFC-233)
C3H2F4Cl2

(HCFC-234)
C3H2F5Cl

 (HCFC-235)
C3H3FCl4

 (HCFC-241)
C3H3F2Cl3

(HCFC-242)
C3H3F3Cl2

(HCFC-243)
C3H3F4Cl

 (HCFC-244)
C3H4FCl3

 (HCFC-251)
C3H4F2Cl2

(HCFC-252)
C3H4F3Cl

 (HCFC-253)
C3H3FCl2

 (HCFC-261)
C3H5F2Cl

 (HCFC-262)
C3H8FCl

(HCFC-271) "
 Art.    2 . Inwerkingtreding.
1. Deze wijziging treedt in werking op 1 januari 1992, mits ten minste twintig akten van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring van de wijziging zijn nedergelegd door Staten of organisaties voor regionale economische integratie die Partij zijn bij het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken. Ingeval op genoemde datum niet aan deze voorwaarden is voldaan, treedt de wijziging in werking op de negentigste dag na de datum waarop daaraan is voldaan.
2. Voor de toepassing van het eerste lid worden akten die door organisaties voor regionale economische integratie worden nedergelegd, niet geteld bij die welke door de lidstaten van die organisaties zijn nedergelegd.
3. Na de inwerkingtreding van deze wijziging overeenkomstig het bepaalde in het eerste lid, treedt zij ten aanzien van elke andere Partij bij het Protocol in werking op de negentigste dag na de datum van nederlegging van haar akte van bekrachtiging, aanvaarding of goedkeuring.
 Aanpassingen van het Protocol van Montreal betreffende stoffen  die de ozonlaag afbreken. <Vertaling>
 Art.    N . Tijdens de Tweede Vergadering van de Partijen bij het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken, is besloten, op basis van de ingevolge artikel 6 van het Protocol verrichte beoordelingen, tot het aannemen van de volgende aanpassingen en verminderingen van de produktie en het gebruik van de in bijlage A bij het Protocol genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen, met dien verstande dat :
a) Verwijzingen in artikel 2 naar " dit artikel " worden uitgelegd als verwijzingen naar de artikelen 2, 2A en 2B;
b) Verwijzingen in het gehele Protocol naar " artikel 2, eerste tot en met vierde lid " worden uitgelegd als verwijzingen naar de artikelen 2A en 2B; en
c) De verwijzing in het vijfde lid van artikel 2 naar " het eerste, derde en vierde lid " wordt uitgelegd als een verwijzing naar artikel 2A.
 Art.    1N1 . A. Artikel 2A : CFK's.
Het eerste lid van artikel 2 van het Protocol wordt het eerste lid van artikel 2A, dat " Artikel 2A : CFK's " wordt genoemd. Het derde en het vierde lid van artikel 2 worden vervangen door de volgende leden, die worden genummerd als het tweede tot en met het zesde lid van artikel 2A :
" 2. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van 1 juli 1991 tot en met 31 december 1992 haar berekende gebruik en produktie van de in Groep I van bijlage A aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen niet meer zullen bedragen dan 150 procent van haar berekende produktie en gebruik van deze stoffen over 1986. Met ingang van 1 januari 1993 zal het beheersingstijdvak van twaalf maanden voor deze aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen ieder jaar lopen van 1 januari tot en met 31 december.
3. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1995, en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna, haar berekend gebruik van de in Groep I van bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan vijftig procent van haar berekend gebruik over 1986.
Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan vijftig procent van haar berekende produktie over 1986. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1986.
4. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1997, en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna, haar berekend gebruik van de in Groep I van Bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan vijftien procent van haar berekend gebruik over 1986. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan vijftien procent van haar berekende produktie over 1986. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1986.
5. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 2000 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep I van bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen nihil is. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen nihil is. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste vijftien procent van haar berekende produktie over 1986.
6. In 1992 zullen de Partijen de situatie opnieuw bezien ten einde het verminderingstempo te verhogen. "
 Art.    2N1 . B. Artikel 2B : Halonen.
Het tweede lid van artikel 2 van het Protocol wordt vervangen door de volgende leden, die worden genummerd als het eerste tot en met het vierde lid van artikel 2B :
" Artikel 2B : Halonen.
1. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1992 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep II van bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan haar berekend gebruik over 1986. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan haar berekende produktie over 1986.
Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1986.
2. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 1995 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep II van Bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen per jaar niet meer bedraagt dan vijftig procent van haar berekend gebruik in 1986.
Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen jaarlijks niet meer bedraagt dan vijftig procent van haar berekende produktie over 1986. Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet evenwel overschrijden met ten hoogste tien procent van haar berekende produktie over 1986. Dit lid is van toepassing behalve voor zover de Partijen besluiten een bepaald niveau van produktie of gebruik toe te staan dat noodzakelijk is om in wezenlijke behoeften te voorzien voor dewelke geen toereikende andere oplossingen voorhanden zijn.
3. Elke Partij verzekert dat gedurende het tijdvak van twaalf maanden dat begint op 1 januari 2000 en in elk tijdvak van twaalf maanden daarna haar berekend gebruik van de in Groep II van Bijlage A genoemde aan uitworpbeheersing onderworpen stoffen nihil is. Elke Partij die één of meer van deze stoffen produceert, verzekert dat gedurende dezelfde tijdvakken haar berekende produktie van deze stoffen nihil is.
Om te voorzien in de fundamentele binnenlandse behoeften van de onder de werking van het eerste lid van artikel 5 vallende Partijen mag haar berekende produktie deze limiet, evenwel overschrijden met ten hoogste vijftien procent van haar berekende produktie over 1986. Dit lid is van toepassing behalve voor zover de Partijen besluiten een bepaald niveau van produktie of gebruik toe te staan dat noodzakelijk is om in wezenlijke behoeften te voorzien voor dewelke geen toereikende andere oplossingen voorhanden zijn.
4. Voor 1 januari 1993 nemen de Partijen een beslissing waarin de eventuele wezenlijke behoeften zoals bedoeld in het tweede en derde lid van dit artikel worden omschreven. Die beslissing wordt door de Partijen opnieuw bezien tijdens hun daarna. "
 Art.  N2. Lijst der gebonden Staten.
Staten

 Datum van neerlegging

Datum van de

van de bekrachtigings-,
 (B)
 inwerkingtreding

toetredings- of

 (T)

opvolgingsoorkonde

(O)
---------------------------------------------------------------------------
Algerije

 20 oktober 1992

(T)

18 januari 1993
Antigua en Barbuda

 23 februari 1993

 (T)

25 mei 1993
Argentinie

4 december 1992

 (T)

 4 maart 1993
Australie

11 augustus 1992

 (B)

 9 november 1992
Bahamas

 4 mei 1993

(T)

 2 augustus 1993
Bahrein

23 december 1992

 (T)

23 maart 1993
Belgie

5 oktober 1993

(B)

 3 januari 1994
Brazilie

1 oktober 1992

(T)

30 december 1992
Cameroen

8 juni 1992

 (T)

 6 september 1992
Canada

5 juli 1990

 (T)

10 augustus 1992
Chili

 9 april 1992

(T)

10 augustus 1992
China

14 juni 1991

 (T)

10 augustus 1992
Denemarken

 20 december 1991

 (T)

10 augustus 1992
Dominica

 31 maart 1993

(T)

29 juni 1993
Duitsland

27 december 1991

 (B)

10 augustus 1992
Ecuador

23 februari 1993

 (B)

24 mei 1993
EEG

20 december 1991

 (T)

10 augustus 1992
Egypte

 13 januari 1993

(B)

13 april 1993
Filippijnen

 9 augustus 1993

 (B)

 7 november 1993
Finland

20 december 1991

 (T)

10 augustus 1992
Frankrijk

12 februari 1992

 (B)

10 augustus 1992
Ghana

24 juli 1992

 (B)

22 oktober 1992
Griekenland

11 mei 1993

(B)

 9 augustus 1993
Guinea

 25 juni 1992

 (T)

23 september 1992
Ierland

20 december 1991

 (T)

10 augustus 1992
Indie

19 juni 1992

 (T)

17 september 1992
Indonesie

26 juni 1992

 (B)

24 september 1992
Israel

 30 juni 1992

 (B)

28 september 1992
Ijsland

16 juni 1993

 (T)

14 september 1993
Italie

 21 februari 1992

 (B)

10 augustus 1992
Ivoorkust

 5 april 1993

(T)

 4 juli 1993
Jamaica

31 maart 1993

(T)

29 juni 1993
Japan

 4 september 1991

(T)

10 augustus 1992
Korea

10 december 1992

 (T)

10 maart 1993
Kroatie

15 oktober 1993

(B)

13 januari 1994
Libanon

31 maart 1993

(T)

29 juni 1993
Luxemburg

20 mei 1992

(B)

18 augustus 1992
Malawi

8 februari 1994

 (T)

 9 mei 1994
Maldiven

 31 juli 1991

 (B)

10 augustus 1992
Maleisie

 16 juni 1993

 (T)

14 september 1993
Malta

 4 februari 1994

 (T)

 5 mei 1994
Marshall Islands

 11 maart 1993

(T)

 9 juni 1993
Mauritius

20 oktober 1992

(T)

18 januari 1993
Mexico

 11 oktober 1991

(T)

10 augustus 1992
Monaco

 12 maart 1993

(T)

10 juni 1993
Nederland

20 december 1991

 (T)

10 augustus 1992
Nieuw Zeeland

 1 december 1990

 (T)

10 augustus 1992
Oeganda

20 januari 1994

(B)

20 april 1994
Oostenrijk

 11 december 1992

 (B)

11 maart 1993
Pakistan

 18 december 1992

 (T)

18 maart 1993
Panama

 10 februari 1994

11 mei 1994
Papua New Guinea

4 mei 1993

(T)

 2 augustus 1993
Paraguay

3 december 1992

 (T)

 3 maart 1993
Peru

 31 maart 1993

(T)

29 juni 1993
Portugal

 24 november 1992

 (B)

22 februari 1993
Roemenie

 27 januari 1993

(T)

27 april 1993
Russische Federatie

13 januari 1992

(T)

10 augustus 1992
Saoudi-Arabie

 1 maart 1993

(T)

30 mei 1993
Senegal

 6 mei 1993

(B)

 4 augustus 1993
Seychellen

6 januari 1993

(T)

 4 april 1993
Singapore

 2 maart 1993

(T)

31 mei 1993
Slovenie

8 december 1992

 (T)

 8 maart 1993
Spanje

 19 mei 1992

(T)

17 augustus 1992
Sri Lanka

16 juni 1993

 (T)

14 september 1993
Tanzania

 14 april 1993

(T)

15 juli 1993
Thailand

 25 juni 1992

 (B)

23 september 1992
Tunesie

15 juli 1993

 (T)

13 oktober 1993
Verenigde Staten

 18 december 1991

 (B)

10 augustus 1992
Verenigd Koninkrijk

20 december 1991

 (B)

10 augustus 1992
Venezuela

29 juli 1993

 (B)

27 oktober 1993
Vietnam

26 januari 1994

(T)

26 april 1994
Zweden

2 augustus 1991

 (B)

10 augustus 1992
Zuid-Afrika

12 mei 1992

(T)

10 augustus 1992
Zwitserland

16 september 1992

(B)

14 december 1992


type: legislation

jurisdiction: Belgium

text:
DEEL I.
 Art.    M . De Overeenkomstsluitende Partijen stellen zich ten doel met alle passende middelen, zowel op nationaal als internationaal terrein, zodanige voorwaarden te scheppen dat de hiernavolgende rechten en beginselen daadwerkelijk kunnen worden verwezenlijkt :
1. Een ieder dient in staat te worden gesteld in zijn onderhoud te voorzien door werkzaamheden die hij vrijelijk heeft gekozen.
2. Alle werknemers hebben recht op billijke arbeidsvoorwaarden.
3. Alle werknemers hebben recht op veilige en hygiënische arbeidsomstandigheden.
4. Alle werknemers hebben recht op een billijke beloning welke hun en hun gezin een behoorlijk levenspeil waarborgt.
5. Alle werknemers en werkgevers hebben recht op vrijheid van vereniging in nationale of internationale organisaties voor de bescherming van hun economische en sociale belangen.
6. Alle werknemers en werkgevers hebben het recht collectief te onderhandelen.
7. Kinderen en jeudige personen hebben recht op een bijzondere bescherming tegen de gevaren voor lichaam en geest waaraan zij blootstaan.
8. Zwangere vrouwen en andere vrouwen in de daarvoor in aanmerking komende omstandigheden hebben bij hun arbeid in dienstbetrekking recht op bijzondere bescherming.
9. Een ieder heeft recht op een doelmatige beroepskeuzevoorlichting, die erop gericht is hem bij te staan bij de keuze van een beroep dat strookt met zijn persoonlijke aanleg en belangstelling.
10. Een ieder heeft recht op een doelmatige vakopleiding.
11. Een ieder heeft het recht om gebruik te maken van alle voorzieningen welke hem in staat stellen in een zo goed mogelijke gezondheid te verkeren.
12. Alle werknemers en personen te hunnen laste hebben recht op sociale zekerheid.
13. Een ieder die geen voldoende middelen van bestaan heeft, heeft recht op sociale en geneeskundige bijstand.
14. Een ieder heeft recht op bijstand door diensten voor sociaal welzijn.
15. Iedere minder-valide heeft recht op vakopleiding en revalidatie in beroep en samenleving, ongeacht de oorzaak en aard van zijn invaliditeit.
16. Het gezin als fundamentele maatschappelijke eenheid heeft recht op een voor zijn volledige ontplooiing doelmatige sociale, wettelijke en economische bescherming.
17. Moeders en kinderen hebben, ongeacht de echtelijke staat en de gezinsverhoudingen, recht op een passende sociale en economische bescherming.
18. De onderdanen van de ene Overeenkomstsluitende Partij hebben het recht op het grondgebied van elke andere Partij een op winst gerichte bezigheid uit te oefenen op voet van gelijkheid met de onderdanen van laatstgenoemde Partij, behoudens beperkingen op grond van economische of sociale redenen van dringende aard.
19. Migrerende werknemers die onderdaan van een der Overeenkomstsluitende Partijen zijn, alsmede hun gezinnen, hebben recht op bescherming en bijstand op het grondgebied van elke andere Overeenkomstsluitende Partij.
 DEEL II.
 Art.    M . De Overeenkomstsluitende Partijen verbinden zich, overeenkomstig het bepaalde in Deel III, zich gebonden te achten door de verplichtingen, vervat in de hiernavolgende artikelen en leden.
 Artikel    1 . Recht op arbeid.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op arbeid te waarborgen verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. de totstandbrenging en handhaving van een zo hoog en stabiel mogelijk werkgelegenheidspeil, met het oogmerk een volledige werkgelegenheid te verwezenlijken, als een hunner voornaamste doelstellingen en verantwoordelijkheden te beschouwen;
2. het recht van de werknemer om in zijn onderhoud te voorzien door vrijelijk gekozen werkzaamheden daadwerkelijk te beschermen;
3. kosteloze arbeidsbemiddelingsdiensten in te stellen of in stand te houden voor alle werknemers;
4. te zorgen voor doelmatige beroepskeuzevoorlichting, vakopleiding en revalidatie en deze te bevorderen.
 Art.    2 . Recht op billijke arbeidsvoorwaarden.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op billijke arbeidsvoorwaarden te waarborgen verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. redelijke dagelijkse en wekelijkse arbeidstijden vast te stellen, waarbij de werkweek geleidelijk dient te worden verkort voorzover de vermeerdering der produktiviteit en andere van invloed zijnde factoren zulks toelaten;
2. voor algemeen erkende feestdagen behoud van loon te waarborgen;
3. een jaarlijks verlof van ten minste twee weken met behoud van loon te waarborgen;
4. verdere vrije dagen met behoud van loon of een verkorting van de arbeidsduur te waarborgen voor werknemers die nader omschreven gevaarlijke of voor hun gezondheid schadelijke werkzaamheden verrichten;
5. een wekelijkse rusttijd te waarborgen, die zoveel mogelijk samenvalt met de dag die volgens traditie of gewoonte in het betrokken land of in de betrokken streek als rustdag wordt erkend.
 Art.    3 . Recht op veilige en hygiënische arbeidsomstandigheden.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op veilige en hygiënische arbeidsomstandigheden te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. voorschriften inzake veiligheid en hygiëne uit te vaardigen;
2. voor de naleving van dergelijke voorschriften door middel van controlemaatregelen zorg te dragen;
3. zo nodig overleg te plegen met organisaties van werkgevers en werknemers omtrent maatregelen, bedoeld om de bedrijfsveiligheid en -hygiëne te verhogen.
 Art.    4 . Recht op billijke beloning.
Om de onbelemmerde uitoefening van het recht op een billijke beloning te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. het recht van de werknemers op een zodanige beloning die hun en hun gezin een behoorlijke levenspeil verschaft, te erkennen;
2. het recht van de werknemers op een hoger beloningstarief voor overwerk te erkennen, behoudens uitzonderingen in bijzondere gevallen;
3. het recht van mannelijke en vrouwelijke werknemers op gelijke beloning voor arbeid van gelijke waarde te erkennen;
4. het recht van alle werknemers op een redelijke opzeggingstermijn bij beëindiging der dienstbetrekking te erkennen;
5. inhoudingen op lonen alleen toe te staan op voorwaarden en in de mate als voorgeschreven door nationale wetten of verordeningen, of vastgesteld bij collectieve arbeidsovereenkomsten of scheidsrechterlijke uitspraken.
De uitoefening van deze rechten dient te worden verwezenlijkt door middel van vrijelijk gesloten collectieve arbeidsovereenkomsten, bij de wet ingestelde procedures voor loonvaststelling, of andere bij de nationale omstandigheden passende middelen.
 Art.    5 . Recht op vrijheid van organisatie.
Ten einde het recht van werknemers en werkgevers tot oprichting van plaatselijke, nationale of internationale organisaties voor de bescherming van hun economische en sociale belangen en tot aansluiting bij deze organisaties te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich dit recht op generlei wijze door de nationale wetgeving of door de toepassing daarvan te laten beperken. De mate waarin de in dit artikel voorziene waarborgen van toepassing zullen zijn op de politie, wordt bepaald door nationale wetten of verordeningen. Het beginsel volgens hetwelk deze waarborgen van toepassing zullen zijn ten aanzien van leden der strijdkrachten, en de mate waarin deze waarborgen van toepassing zullen zijn op personen in deze categorie, wordt eveneens bepaald door nationale wetten of verordeningen.
 Art.    6 . Recht op collectief onderhandelen.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op collectief onderhandelen te waarborgen verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. paritair overleg tussen werknemers en werkgevers te bevorderen;
2. indien nodig en nuttig de totstandkoming van een procedure te bevorderen voor vrijwillige onderhandelingen tussen werkgevers of organisaties van werkgevers en organisaties van werknemers, met het oog op de bepaling van beloning en arbeidsvoorwaarden door middel van collectieve arbeidsovereenkomsten;
3. de instelling en toepassing van een doelmatige procedure voor bemiddeling en vrijwillige arbitrage inzake de beslechting van arbeidsgeschillen te bevorderen;
en erkennen :
4. het recht van werknemers en werkgevers op collectief optreden in gevallen van belangengeschillen, met inbegrip van het stakingsrecht, behoudens verplichtingen uit hoofde van reeds eerder gesloten collectieve arbeidsovereenkomsten.
 Art.    7 . Recht van kinderen en jeugdige personen op bescherming.
Om de onbelemmerde uitoefening van het recht van kinderen en jeugdige personen op bescherming te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. te bepalen dat de minimumleeftijd voor toelating tot tewerkstelling 15 jaar zal zijn, behoudens uitzonderingen voor kinderen die nader omschreven lichte werkzaamheden verrichten welke niet nadelig zijn voor hun gezondheid, geestelijk welzijn of ontwikkeling;
2. te bepalen dat een hogere minimumleeftijd voor toelating tot tewerkstelling zal worden vastgesteld ten aanzien van nader omschreven werkzaamheden welke als gevaarlijk of als schadelijk voor de gezondheid worden beschouwd;
3. te bepalen, dat nog leerplichtige personen niet zodanig werk mogen verrichten dat zij niet ten volle het onderwijs kunnen volgen;
4. te bepalen, dat de arbeidsduur van personen beneden de leeftijd van 16 jaar zal worden beperkt overeenkomstig de behoeften van hun ontwikkeling, in het bijzonder hun behoefte aan vakopleiding;
5. het recht van jeugdige werknemers en leerlingen op een billijke beloning of andere passende uitkeringen te erkennen;
6. te bepalen dat de door jeugdige personen gedurende hun normale arbeidstijd en met toestemming van de werkgever aan vakopleiding bestede tijd als een deel van de werkdag zal worden beschouwd;
7. te bepalen dat tewerkgestelde personen beneden de leeftijd van 18 jaar recht zullen hebben op tenminste drie weken verlof per jaar met behoud van loon;
8. te bepalen dat personen beneden de leeftijd van 18 jaar geen nachtarbeid mogen verrichten, met uitzondering van bepaalde in nationale wetten of verordeningen omschreven werkzaamheden;
9. te bepalen dat personen beneden de leeftijd van 18 jaar die nader in nationale wetten of verordeningen omschreven werkzaamheden verrichten regelmatig een geneeskundig onderzoek moeten ondergaan;
10. een bijzondere bescherming tegen gevaren voor lichaam en geest, waaraan kinderen en jeugdige personen zijn blootgesteld, te waarborgen, in het bijzonder tegen die gevaren welke al dan niet rechtstreeks uit hun arbeid voortvloeien.
 Art.    8 . Recht van vrouwelijke werknemers op bescherming.
Om de onbelemmerde uitoefening van het recht van vrouwelijke werknemers op bescherming te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. te bepalen dat vrouwen, hetzij door verlof met behoud van loon, dan wel door passende sociale zekerheidsuitkeringen of uitkeringen uit openbare middelen, in staat worden gesteld voor en na de bevalling verlof te nemen gedurende een totaal van ten minste 12 weken;
2. het als onwettig te beschouwen indien een werkgever een vrouw haar ontslag aanzegt gedurende haar verlof wegens bevalling of haar ontslag aanzegt op een zodanig tijdstip dat de opzeggingstermijn gedurende een dergelijk verlof afloopt;
3. te bepalen dat moeders die hun zuigelingen voeden voldoende tijd daartoe krijgen;
4.
a) de tewerkstelling van vrouwelijke werknemers die des nachts industriële werkzaamheden verrichten, te regelen;
b) de tewerkstelling van vrouwelijke werknemers voor ondergrondse mijnarbeid te verbieden, en, zo nodig, voor alle andere arbeid die voor hen ongeschikt is op grond van de gevaarlijke, voor de gezondheid schadelijke of vermoeiende aard daarvan.
 Art.    9 . Recht op beroepskeuzevoorlichting.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op beroepskeuzevoorlichting te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich, zo nodig een dienst in het leven te roepen of hieraan medewerking te verlenen, die allen, met inbegrip van de minder-validen, dient te helpen bij de oplossing van vraagstukken met betrekking tot beroepskeuze en vorderingen in een beroep, met inachtneming van hun persoonlijke eigenschappen, alsmede van het verband tussen deze en de bestaande werkgelegenheid; deze hulp dient kosteloos te worden gegeven, zowel aan jeugdige personen, met inbegrip van schoolkinderen, als aan volwassenen.
 Art.    10 . Recht op vakopleiding.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op vakopleiding te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. in overleg met organisaties van werkgevers en werknemers te zorgen voor technische en vakopleidingen waarvan een ieder, met inbegrip van minder-validen, kan profiteren, dan wel hieraan medewerking te verlenen, en toelatingsmogelijkheden tot hoger technisch en universitair onderwijs te openen, uitsluitend berustend op persoonlijke geschiktheid;
2. een leerlingstelsel en andere algemene voorzieningen voor de opleiding van jongens en meisjes in hun onderscheiden beroepen in het leven te roepen of hieraan medewerking te verlenen;
3. zo nodig te zorgen voor of medewerking te verlenen aan :
a) doelmatige en gemakkelijk toegankelijke opleidingsmogelijkheden voor volwassen werknemers;
b) bijzondere voorzieningen voor de her- en omscholing van volwassen arbeiders, voortvloeiende uit technische ontwikkelingen of uit nieuwe ontwikkelingen in de werkgelegenheid;
4. door het nemen van passende maatregelen het volledige gebruik van doelmatige voorzieningen te bevorderen, zoals :
a) verlaging of afschaffing van alle kosten;
b) verlening van geldelijke bijstand in daarvoor in aanmerking komende gevallen;
c) de tijd welke de werknemer gedurende zijn tewerkstelling op verzoek van zijn werkgever voor aanvullende opleiding besteedt, aan te merken als deel van de normale arbeidstijd;
d) in overleg met de organisaties van werkgevers en werknemers, de doeltreffendheid van leerlingstelsels en andere opleidingsstelsels voor jeugdige werknemers door het uitoefenen van voldoende toezicht te waarborgen, alsmede zorg te dragen voor afdoende bescherming van jeugdige arbeiders in het algemeen.
 Art.    11 . Recht op bescherming van de gezondheid.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op bescherming van de gezondheid te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich, hetzij rechtstreeks, hetzij in samenwerking met openbare of particuliere organisaties, passende maatregelen te nemen onder andere met het oogmerk :
1. de oorzaken van een slechte gezondheid zoveel mogelijk weg te nemen;
2. ter bevordering van de volksgezondheid en de persoonlijke verantwoordelijkheid op het gebied van de gezondheid voorzieningen te treffen op het terrein van voorlichting en onderwijs;
3. epidemische, endemische en andere ziekten zoveel mogelijk te voorkomen.
 Art.    12 . Recht op sociale zekerheid.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op sociale zekerheid te waarborgen, verplichten de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. een stelsel van sociale zekerheid in te voeren of in stand te houden;
2. het stelsel van sociale zekerheid te houden op een bevredigend peil, dat ten minste gelijk is aan het peil dat vereist is voor de bekrachtiging van het Internationale Arbeidsverdrag (nr 102) betreffende minimum-normen van sociale zekerheid;
3. te streven naar een geleidelijke verhoging van de sociale zekerheidsnormen;
4. stappen te ondernemen, door het sluiten van passende bilaterale en multilaterale overeenkomsten of door andere middelen, en met inachtneming van de in zulke overeenkomsten neergelegde voorwaarden, ter waarborging van :
a) een gelijke behandeling van de onderdanen van andere Overeenkomstsluitende Partijen en de eigen onderdanen wat betreft rechten op het gebied van sociale zekerheid, met inbegrip van het behoud van uitkeringen uit hoofde van de sociale zekerheidswetgeving, ongeacht eventuele verplaatsingen van de beschermde personen tussen de grondgebieden van de Overeenkomstsluitende Partijen;
b) de verlening, handhaving en het herstel van rechten op sociale zekerheid, onder andere door het samentellen van tijdvakken van verzekering of tewerkstelling der betrokkenen overeenkomstig de wetgeving van elk der Overeenkomstsluitende Partijen.
 Art.    13 . Recht op sociale en geneeskundige bijstand.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op sociale en geneeskundige bijstand te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. te waarborgen dat een ieder die geen toereikende inkomsten heeft en niet in staat is zulke inkomsten door eigen inspanning of met andere middelen te verwerven, in het bijzonder door uitkeringen krachtens een stelsel van sociale zekerheid voldoende bijstand verkrijgt en in geval van ziekte de voor zijn toestand vereiste verzorging geniet;
2. te waarborgen dat personen die zulk een bijstand ontvangen, niet om die reden een vermindering van hun politieke of sociale rechten ondergaan;
3. te bepalen, dat een ieder van bevoegde openbare of particuliere diensten de voorlichting en persoonlijke bijstand ontvangt die nodig zijn om zijn persoonlijke nood of die van zijn gezin te voorkomen, weg te nemen of te lenigen;
4. de bepalingen sub 1, 2 en 3 van dit artikel, op onderdanen van andere Overeenkomstsluitende Partijen die wettig binnen hun grondgebied verblijven, toe te passen op gelijke wijze als op hun eigen onderdanen, in overeenstemming met hun verplichtingen krachtens het Europese Verdrag betreffende sociale en medische bijstand, op 11 december 1953 te Parijs ondertekend.
 Art.    14 . Recht op het gebruik van diensten voor sociale zorg.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op het gebruik van diensten voor sociale zorg te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. diensten welke door de toepassing van methoden van maatschappelijk werk kunnen bijdragen tot het welzijn en de ontwikkeling zowel van individuele personen als van groepen personen, alsmede tot hun aanpassing aan het sociale milieu, op te richten of aan de oprichting daarvan medewerking te verlenen;
2. de deelneming van individuele personen en particuliere of andere organisaties aan de instelling en instandhouding van dergelijke diensten te stimuleren.
 Art.    15 . Recht van lichamelijk of geestelijk minder-validen op vakopleiding en revalidatie in beroep en samenleving.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht van lichamelijk of geestelijk minder-validen op vakopleiding en revalidatie in beroep en samenleving te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. passende maatregelen te treffen voor het verschaffen van opleidingsmogelijkheden, gespecialiseerde instellingen van openbare of particuliere aard zo nodig daarbij inbegrepen;
2. passende maatregelen te treffen voor de tewerkstelling van minder-validen, zoals het oprichten van gespecialiseerde bemiddelingsbureaus, het verschaffen van gelegenheid voor beschutte arbeid en maatregelen tot aanmoediging van werkgevers minder-validen in dienst te nemen.
 Art.    16 . Recht van het gezin op sociale, wettelijke en economische bescherming.
Ten einde de noodzakelijke voorwaarden te scheppen voor de volledige ontplooiing van het gezin als fundamentele maatschappelijke eenheid, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich de economische, wettelijke en sociale bescherming van het gezinsleven te bevorderen, onder andere door het doen van sociale en gezinsuitkeringen, het treffen van fiscale regelingen, het verschaffen van gezinshuisvesting, en het doen van uitkeringen bij huwelijk.
 Art.    17 . Recht van moeders en kinderen op sociale en economische bescherming.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht van moeders en kinderen op sociale en economische bescherming te waarborgen, treffen de Overeenkomstsluitende Partijen alle nuttige en noodzakelijke maatregelen te dien einde, met inbegrip van de oprichting of instandhouding van passende instellingen of diensten.
 Art.    18 . Recht op het uitoefenen van een op winst gerichte bezigheid op het grondgebied van andere Overeenkomstsluitende Partijen.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht op het uitoefenen van een op winst gerichte bezigheid op het grondgebied van elke andere Overeenkomstsluitende Partij te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. de bestaande regelingen zo ruim mogelijk toe te passen;
2. de bestaande formaliteiten te vereenvoudigen en kanselarijrechten en andere kosten welke buitenlandse werknemers of hun werkgevers moeten betalen, te verminderen of af te schaffen;
3. de regelingen met betrekking tot de tewerkstelling van buitenlandse werknemers individueel of gemeenschappelijk op soepeler wijze toe te passen;
en erkennen :
4. het recht van hun onderdanen om het land te verlaten ten einde op het grondgebied van de andere Overeenkomstsluitende Partijen een op winst gerichte bezigheid uit te oefenen.
 Art.    19 . Recht van migrerende werknemers en hun gezinnen op bescherming en bijstand.
Ten einde de onbelemmerde uitoefening van het recht van migrerende werknemers en hun gezinnen op bescherming en bijstand op het grondgebied van elke andere Overeenkomstsluitende Partij te waarborgen, verbinden de Overeenkomstsluitende Partijen zich :
1. doelmatige en kosteloze diensten te onderhouden, dan wel zich ervan te vergewissen dat zulke diensten worden onderhouden, gericht op bijstand aan genoemde werknemers, in het bijzonder voor het verkrijgen van nauwkeurige voorlichting, en alle passende maatregelen te treffen, voor zover nationale wetten en verordeningen zulks toelaten, tegen misleidende propaganda betreffende emigratie en immigratie;
2. passende maatregelen te treffen binnen hun eigen rechtsgebied ter vergemakkelijking van het vertrek, de reis en de ontvangst van genoemde werknemers en hun gezinnen, en binnen hun eigen rechtsgebied gedurende de reis te zorgen voor doelmatige diensten op het gebied van de gezondheid en medische behandeling, alsmede voor goede hygiënische toestanden;
3. waar nodig samenwerking tussen sociale diensten, zowel van openbare als van particuliere aard, in emigratie- en immigratie-landen, te bevorderen;
4. voor genoemde werknemers die wettig binnen hun grondgebied verblijven, voor zover deze aangelegenheden bij de wet of bij verordening worden geregeld of onderworpen zijn aan het toezicht van bestuursautoriteiten, een behandeling te waarborgen die niet minder gunstig is dan die van hun eigen onderdanen wat betreft de volgende aangelegenheden :
a) de beloning en andere arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden;
b) het lidmaatschap van vakverenigingen en het genot van de voordelen van collectieve onderhandelingen;
c) huisvesting;
5. voor genoemde werknemers die wettig op hun grondgebied verblijven, een behandeling te waarborgen die niet minder gunstig is dan die van hun eigen onderdanen wat betreft belastingen op uit dienstverband voortvloeiende beloning, en wat betreft kosten of bijdragen verschuldigd met betrekking tot de tewerkgestelde personen;
6. zoveel mogelijk de hereniging van het gezin van een migrerende werknemer die toestemming heeft gekregen om zich op het grondgebied te vestigen, te vergemakkelijken;
7. voor genoemde werknemers die wettig op hun grondgebied verblijven, een behandeling te waarborgen die niet minder gunstig is dan die van hun eigen onderdanen wat betreft gerechtelijke procedures in verband met de in dit artikel vermelde aangelegenheden;
8. te waarborgen, dat genoemde werknemers die wettig binnen hun grondgebied verblijven, niet uitgeleid worden tenzij zij de nationale veiligheid in gevaar brengen of een strafbaar feit tegen de openbare orde of de openbare zeden plegen;
9. binnen de wettelijke grenzen toe te staan, dat genoemde werknemers zoveel van hun verdiensten en spaargelden overmaken als zij zelf wensen;
10. de bescherming en bijstand, voorzien in dit artikel, uit te strekken tot migranten die zelfstandig een beroep uitoefenen, voor zover deze maatregelen van toepassing kunnen zijn.
 DEEL III.
 Art.    20 . Verplichtingen.
1. Ieder der Overeenkomstsluitende Partijen is verplicht :
a) deel I van het onderhavige Handvest te beschouwen als een verklaring van de doelstellingen welke zij overeenkomstig de inleidende alinea van genoemd deel met alle daarvoor in aanmerking komende middelen zal nastreven;
b) zich gebonden te achten door ten minste vijf van de zeven hierna genoemde artikelen van deel II van het Handvest, namelijk de artikelen 1, 5, 6, 12, 13, 16 en 19;
c) zich, behalve door de overeenkomstig het voorgaand lid door haar gekozen artikelen, gebonden te achten door een aantal artikelen of genummerde leden van deel II van het Handvest, te harer keuze, mits het totale aantal artikelen of genummerde leden die haar binden, niet minder dan 10 artikelen of 45 genummerde leden bedraagt.
2. De krachtens lid 1, sub b en c, van dit artikel gekozen artikelen of leden worden medegedeeld aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa bij de nederlegging van de akte van bekrachtiging of goedkeuring door de betrokken Overeenkomstsluitende Partij.
3. Ieder der Overeenkomstsluitende Partijen kan op een later tijdstip door kennisgeving aan de Secretaris-Generaal verklaren dat zij zich gebonden acht door andere artikelen of genummerde leden van deel II van het Handvest, die zij nog niet eerder overeenkomstig lid 1 van dit artikel heeft aanvaard. Deze later aanvaarde verplichtingen worden geacht een integrerend deel van de bekrachtiging of goedkeuring te zijn en hebben met ingang van de dertigste dag na de datum van kennisgeving hetzelfde rechtsgevolg.
4. De Secretaris-Generaal doet van elk door hem overeenkomstig dit deel van het Handvest ontvangen kennisgeving mededeling aan alle ondertekenende regeringen, alsmede aan de Directeur-Generaal van het Internationale Arbeidsbureau.
5. Iedere Overeenkomstsluitende Partij dient te beschikken over een aan haar nationale omstandigheden aangepast stelsel van arbeidsinspectie.
 DEEL IV.
 Art.    21 . Rapporten inzake de aanvaarde bepalingen.
De overeenkomstsluitende Partijen zenden, in een nader door het Comité van Ministers te bepalen vorm, tweejaarlijkse rapporten inzake de toepassing van de door hen aanvaarde bepalingen van deel II van het Handvest aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa.
 Art.    22 . Rapporten inzake de niet aanvaardbare bepalingen.
De Overeenkomstsluitende Partijen doen de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa met passende tussenruimten, op verzoek van het Comité van Ministers, rapporten toekomen inzake de bepalingen van deel II van het Handvest, welke zij noch ten tijde van de bekrachtiging of goedkeuring noch bij latere kennisgeving hebben aanvaard. Het Comité van Ministers bepaalt op gezette tijden ten aanzien van welke bepalingen deze rapporten zullen worden gevraagd en in welke vorm deze moeten worden ingediend.
 Art.    23 . Verstrekking van exemplaren.
1. Ieder der Overeenkomstsluitende Partijen zendt exemplaren van de in de artikelen 21 en 22 bedoelde rapporten aan haar nationale organisaties welke zijn aangesloten bij de internationale organisaties van werkgevers en werknemers, die overeenkomstig artikel 27, lid 2, worden uitgenodigd zich te doen vertegenwoordigen op de bijeenkomsten van het sub-comité van het sociale regeringscomité.
2. De Overeenkomstsluitende Partijen doen de Secretaris-Generaal de van deze nationale organisaties ontvangen opmerkingen over genoemde rapporten toekomen, indien laatstgenoemden dit verzoeken.
 Art.    24 . Bestudering van de rapporten.
De krachtens de artikelen 21 en 22 aan de Secretaris-Generaal toegezonden rapporten worden bestudeerd door een comité van deskundigen, dat eveneens de beschikking dient te hebben over alle overeenkomstig artikel 23, lid 2, aan de Secretaris-Generaal toegezonden opmerkingen.
 Art.    25 . Comité van deskundigen.
1. Het Comité van deskundigen bestaat uit ten hoogste zeven leden, die door het Comité van Ministers worden benoemd uit een lijst van door de Overeenkomstsluitende Partijen voorgedragen onafhankelijke deskundigen van onbesproken reputatie en erkende bekwaamheid op het gebied van internationale sociale aangelegenheden.
2. De leden van het Comité worden benoemd voor een tijdvak van zes jaar; zij zijn herbenoembaar. Na een periode van vier jaar loopt echter het mandaat van twee van de bij de eerste benoeming benoemde leden af.
3. De leden wier mandaat na de eerste periode van vier jaar afloopt, worden onmiddellijk na de eerste benoeming bij loting door het Comité van Ministers aangewezen.
4. Een lid van het Comité van deskundigen, dat benoemd is in de plaats van een lid wiens mandaat nog niet is afgelopen, heeft zitting voor de resterende tijd van het mandaat van zijn voorganger.
 Art.    26 . Deelneming van de Internationale Arbeidsorganisatie.
De Internationale Arbeidsorganisatie wordt uitgenodigd een vertegenwoordiger aan te wijzen, die met raadgevende stem de beraadslagingen van het Comité van deskundigen bijwoont.
 Art.    27 . Sub-comité van het sociale regeringscomité.
1. De rapporten van de Overeenkomstsluitende Partijen en de conclusies van het Comité van deskundigen worden aan een subcomité van het sociale regeringscomité van de Raad van Europa ter bestudering voorgelegd.
2. Dit Sub-comité bestaat uit een vertegenwoordiger van ieder der Overeenkomstsluitende Partijen. Het verzoekt ten hoogste twee internationale organisaties van werkgevers en twee internationale organisaties van werknemers waarnemers te zenden, die zijn bijeenkomsten met raadgevende stem zullen bijwonen. Voorts kan het ten hoogste twee vertegenwoordigers van niet-gouvernementele internationale organisaties in consultatieve status bij de Raad van Europa raadplegen over aangelegenheden, ten aanzien waarvan deze organisaties in het bijzonder bevoegd zijn, zoals bijvoorbeeld de sociale zorg en de economische en sociale bescherming van het gezin.
3. Het Sub-comité legt een rapport met zijn conclusies, alsmede het rapport van het Comité van deskundigen, voor aan het Comité van Ministers.
 Art.    28 . Raadgevende Vergadering.
De Secretaris-Generaal van de Raad van Europa doet de conclusies van het Comité van deskundigen toekomen aan de Raadgevende Vergadering. De Raadgevende Vergadering stelt het Comité van Ministers in kennis van haar mening over deze conclusies.
 Art.    29 . Comité van Ministers.
Het Comité van Ministers kan met een meerderheid van twee derde der leden die hierin zitting hebben, op grond van het rapport van het Sub-comité en na raadpleging van de Raadgevende Vergadering, tot ieder der Overeenkomstsluitende Partijen alle noodzakelijke aanbevelingen richten.
 DEEL V.
 Art.    30 . Afwijkingen in geval van oorlog of noodtoestand.
1. In geval van oorlog of een andere noodtoestand, waardoor het voortbestaan van het land wordt bedreigd, kan iedere Overeenkomstsluitende Partij maatregelen nemen in afwijking van de in het onderhavige Handvest genoemde verplichtingen, doch uitsluitend voor zover de omstandigheden zulks absoluut vereisen en deze maatregelen niet in strijd zijn met andere volkenrechtelijke verplichtingen.
2. Indien een Overeenkomstsluitende Partij van dit recht om af te wijken gebruik heeft gemaakt, stelt zij binnen een redelijke termijn de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa volledig op de hoogte van de getroffen maatregelen en van de redenen die hiertoe hebben geleid. Tevens dient zij de Secretaris-Generaal mededeling te doen van het tijdstip waarop deze maatregelen buiten werking zijn gesteld en de door haar aanvaarde bepalingen van het Handvest wederom volledig van toepassing zijn.
3. De Secretaris-Generaal stelt de overige Overeenkomstsluitende Partijen, alsmede de Directeur-Generaal van het Internationale Arbeidsbureau, op de hoogte van alle overeenkomstig lid 2 van dit artikel ontvangen mededelingen.
 Art.    31 . Besprekingen.
1. Wanneer de in deel I genoemde rechten en beginselen en de in deel II geregelde onbelemmerde uitoefening en toepassing hiervan zijn verwezenlijkt, kunnen zij buiten de in deel I en deel II vermelde gevallen generlei beperkingen ondergaan, met uitzondering van die welke bij de wet zijn voorgeschreven en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen en voor de bescherming van de openbare orde, de nationale veiligheid, de volksgezondheid of de goede zeden.
2. De krachtens het onderhavige Handvest geoorloofde beperkingen op de daarin vermelde rechten en verplichtingen kunnen uitsluitend worden toegepast voor het doel waarvoor zij zijn bestemd.
 Art.    32 . Verhouding van het Handvest tot het nationale recht of tot internationale overeenkomsten.
De bepalingen van het onderhavige Handvest laten de bepalingen van nationaal recht en van alle reeds van kracht zijnde of nog van kracht wordende bilaterale of multilaterale verdragen of overeenkomsten welke gunstiger zijn voor de beschermde personen, onverlet.
 Art.    33 . Toepassing door middel van collectieve overeenkomsten.
1. In de lidstaten waar de bepalingen van de leden 1, 2, 3, 4 en 5 van artikel 2, de leden 4, 6 en 7 van artikel 7, en de leden 1, 2, 3 en 4 van artikel 10 van deel II van het onderhavige Handvest gewoonlijk behoren tot het terrein van overeenkomsten tussen werkgevers of organisaties van werkgevers en organisaties van werknemers, of gewoonlijk anders dan krachtens de wet worden toegepast, kunnen de Overeenkomstsluitende Partijen dienovereenkomstige verplichtingen aangaan, welke verplichtingen zullen worden geacht te zijn nagekomen, zodra deze bepalingen door zodanige overeenkomsten of andere middelen worden toegepast op de overgrote meerderheid der betrokken werknemers.
2. In de lidstaten waar deze bepalingen gewoonlijk tot het terrein van de wetgeving behoren, kunnen de Overeenkomstsluitende Partijen dienovereenkomstige verplichtingen aangaan, welke verplichtingen zullen worden geacht te zijn nagekomen, zodra deze bepalingen krachtens de wet worden toegepast op de overgrote meerderheid der betrokken werknemers.
 Art.    34 . Territoriale toepassing.
1. Dit Handvest is van toepassing op het grondgebied van het moederland van elk der Overeenkomstsluitende Partijen. Elke ondertekenende regering kan op het tijdstip van ondertekening, dan wel op het tijdstip van de nederlegging van haar akte van bekrachtiging of goedkeuring, het grondgebied dat voor de toepassing van dit Handvest als haar moederland dient te worden beschouwd, nader omschrijven in een aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa te richten verklaring.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij kan op het tijdstip van bekrachtiging of goedkeuring van dit Handvest, of op elk ander daarop volgend tijdstip, in een aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa te richten kennisgeving verklaren dat het Handvest, geheel of gedeeltelijk, van toepassing zal zijn op één of meer in bedoelde verklaring aangegeven grondgebieden buiten het moederland gelegen, waarvan zij de internationale betrekkingen behartigt en waarvoor zij de internationale verantwoordelijkheid aanvaardt. Zij dient in deze verklaring aan te geven welke van de in deel II van het Handvest vervatte artikelen of leden in elk der in de verklaring aangegeven gebieden van kracht zullen zijn.
3. Dit Handvest is op het grondgebied of de grondgebieden als vermeld in de in het vorige lid bedoelde verklaring van toepassing vanaf de dertigste dag na de datum waarop de Secretaris-Generaal officieel van deze verklaring heeft kennis genomen.
4. Elke Overeenkomstsluitende Partij kan te allen tijde in een aan de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa te richten kennisgeving verklaren dat zij ten aanzien van één of meer grondgebieden waarop dit handvest krachtens lid 2 van dit artikel van toepassing is, nader te noemen artikelen of genummerde leden van kracht verklaart, welke zij nog niet ten aanzien van zodanig gebied of zodanige gebieden als bindend had aanvaard. Deze later aanvaarde verplichtingen worden geacht een integrerend deel te vormen van de oorspronkelijke verklaring ten aanzien van het betrokken grondgebied en hebben hetzelfde rechtsgevolg vanaf de dertigste dag na de datum van de officiële kennisgeving.
5. De Secretaris-Generaal stelt de overige ondertekenende regeringen en de Directeur-Generaal van het Internationale Arbeidsbureau in kennis van elke door hem uit hoofde van dit artikel ontvangen kennisgeving.
 Art.    35 . Ondertekening, bekrachtiging, inwerkingtreding.
1. Elk lid van de Raad van Europa kan dit Handvest ondertekenen. Het moet worden bekrachtigd of goedgekeurd. De akten van bekrachtiging of goedkeuring worden nedergelegd bij de Secretaris-Generaal.
2. Dit Handvest treedt in werking op de dertigste dag na de nederlegging van de vijfde akte van bekrachtiging of goedkeuring.
3. Ten aanzien van elke ondertekenende regering die het Handvest nadien bekrachtigt, treedt het in werking op de dertigste dag na de nederlegging van haar akte van bekrachtiging of goedkeuring.
4. De Secretaris-Generaal stelt alle leden van de Raad van Europa en de Directeur-Generaal van het Internationale Arbeidsbureau in kennis van de inwerkingtreding van dit Handvest, van de namen der Overeenkomstsluitende Partijen die het Handvest hebben bekrachtigd of goedgekeurd, alsmede van elke op een later tijdstip verrichte nederlegging van een akte van bekrachtiging of goedkeuring.
 Art.    36 . Wijzigingen.
Elk lid van de Raad van Europa kan wijzigingen op dit Handvest voorstellen door deze mede te delen aan de Secretaris-Generaal. De Secretaris-Generaal brengt de aldus voorgestelde wijzigingen ter kennis van de overige leden van de Raad van Europa, waarna deze voorstellen door het Comité van Ministers worden onderzocht en voor advies aan de Raadgevende Vergadering worden voorgelegd. Elke door het Comité van Ministers goedgekeurde wijziging wordt van kracht op de dertigste dag nadat alle Overeenkomstsluitende Partijen de Secretaris-Generaal hun instemming daarmede hebben betuigd. De Secretaris-Generaal stelt alle lidstaten van de Raad van Europa en de Directeur-Generaal van het Internationale Arbeidsbureau in kennis van de inwerkingtreding van deze wijzigingen.
 Art.    37 . Opzegging. 1. Een Overeenkomstsluitende Partij kan dit Handvest slechts opzeggen na verloop van een periode van vijf jaar na de datum waarop het Handvest ten aanzien van de betrokken Partij in werking is getreden, of binnen elke periode van twee jaar daaropvolgend; in elk van deze gevallen dient de opzegging met inachtneming van een termijn van zes maanden ter kennis te worden gebracht van de Secretaris-Generaal van de Raad van Europa, die de overige Overeenkomstsluitende Partijen en de Directeur-Generaal van het Internationale Arbeidsbureau hiervan mededeling doet. Een opzegging heeft geen gevolgen ten opzichte van de overige Overeenkomstsluitende Partijen, mits hun aantal nooit minder dan vijf bedraagt.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij kan overeenkomstig de bepalingen van het voorgaande lid elk door haar aanvaard artikel of lid van deel II van het Handvest opzeggen, mits het aantal artikelen dat voor deze Overeenkomstsluitende Partij bindend is, nooit minder dan 10 en het aantal leden nooit minder dan 45 bedraagt, en mits dit aantal artikelen of leden steeds de artikelen omvat die door de Overeenkomstsluitende Partij zijn gekozen uit de in artikel 20, lid 1, sub b genoemde artikelen.
3. Elke Overeenkomstsluitende Partij kan dit Handvest of elk der artikelen of leden van deel II van het Handvest overeenkomstig de bepalingen van lid 1 van dit artikel opzeggen ten aanzien van elk grondgebied waarop dit Handvest van toepassing is krachtens een overeenkomstig artikel 34, lid 2, afgelegde verklaring.
 Art.    38 . Bijlage. De bijlage bij dit Handvest vormt een integrerend deel ervan.
Ten blijke waarvan de daartoe behoorlijk gemachtigde ondergetekenden dit Handvest hebben ondertekend.
Gedaan te Turijn, op 18 oktober 1961, in de Franse en de Engelse taal, zijnde de twee teksten gelijkelijk gezaghebbend, in één exemplaar, dat zal worden nedergelegd in het archief van de Raad van Europa. De Secretaris-Generaal zendt een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift aan ieder der ondertekenende regeringen.
Dit Handvest werd ondertekend door de volgende Staten :
België, Cyprus, Denemarken, Duitsland (Bondsrepubliek), Frankrijk, Griekenland, Ierland, Ijsland, Italië, Luxemburg, Nederland, Noorwegen, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Turkije, Verenigd Koninkrijk, Zweden, Zwitserland.
 BIJLAGE.
 Art.    N1 . Werkingssfeer van het Sociale Handvest met betrekking tot de te beschermen personen. <Om technische redenen werd deze bijlage in fictieve artikelen onderverdeeld : 1N1-4N1>
1. Behoudens het bepaalde in artikel 12, lid 4, en in artikel 13, lid 4, zijn onder de in de artikelen 1 tot en met 17 bedoelde personen slechts die buitenlanders begrepen die onderdaan zijn van andere Overeenkomstsluitende Partijen en rechtmatig woonachtig zijn in, dan wel geregeld werkzaam zijn op het grondgebied van de betrokken Overeenkomstsluitende Partij, met dien verstande dat de genoemde artikelen dienen te worden uitgelegd overeenkomstig het bepaalde in de artikelen 18 en 19.
Deze uitlegging sluit een uitbreiding van overeenkomstige rechten tot andere personen door een der Overeenkomstsluitende Partijen niet uit.
2. Elke Overeenkomstsluitende Partij ziet erop toe dat vluchtelingen in de zin van het Verdrag van Genève van 28 juli 1951 betreffende de status van vluchtelingen die rechtmatig woonachtig zijn op haar grondgebied, een zo gunstig mogelijke behandeling genieten en in elk geval een niet minder gunstige dan waartoe zij zich krachtens dit Verdrag heeft verbonden, alsmede krachtens alle andere bestaande en op de bedoelde vluchtelingen van toepassing zijnde internationale verdragen.
 Art.    1N1 . DEEL I Lid 18 EN DEEL II art. 18, lid 1.
Deze bepalingen hebben geen betrekking op de betreding van het grondgebied van de Overeenkomstsluitende Partijen en laten de bepalingen van het te Parijs op 13 december 1955 ondertekende Europese Vestigingsverdrag onverlet.
 Art.    2N1 . DEEL II. Artikel 1, lid 2. Deze bepaling mag niet in dier voege worden uitgelegd dat clausules en feitelijke gedragingen ter beveiliging van het vakbondswezen zijn verboden of toegestaan.
Art. 4, lid 4. Deze bepaling mag niet worden uitgelegd als inhoudende een verbod van ontslag op staande voet wegens een ernstig vergrijp.
Art. 4, lid 5. Een Overeenkomstsluitende Partij kan de in dit lid bedoelde verplichting slechts op zich nemen indien inhoudingen op de lonen hetzij bij de wet, hetzij bij collectieve overeenkomsten of bij scheidsrechterlijke uitspraken, verboden zijn ten aanzien van de overgrote meerderheid der werknemers, waarbij de niet onder zodanige maatregelen vallende personen de enige uitzondering vormen.
Art. 6, lid 4. Elke Overeenkomstsluitende Partij kan zelf het recht van staking bij de wet regelen, mits elke eventuele verdere beperking van dit recht in de bepalingen van artikel 31 rechtvaardiging vindt.
Art. 7, lid 8. Een Overeenkomstsluitende Partij wordt geacht aan de geest van de in dit lid genoemde verplichting te hebben voldaan indien zij in de geest van deze verplichting bij de wet bepaalt dat de overgrote meerderheid van de minderjarigen die leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt, geen nachtarbeid mag verrichten.
Art. 12, lid 4. De zinsnede " en met inachtneming van de in zulke overeenkomsten neergelegde voorwaarden " van de inleiding tot dit lid wordt geacht onder meer in te houden dat een Overeenkomstsluitende Partij ten aanzien van de niet van verzekeringspremies afhankelijke uitkeringen het ingezetenschap gedurende een voorgeschreven periode verplicht kan stellen alvorens deze uitkeringen aan onderdanen van andere Overeenkomstsluitende Partijen te verlenen.
Art. 13, lid 4. De regeringen die het Europese Verdrag betreffende sociale en medische bijstand niet hebben ondertekend, kunnen het Sociale Handvest ten aanzien van dit lid bekrachtigen, mits zij erop toezien dat onderdanen van andere Overeenkomstsluitende Partijen een met de bepalingen van genoemd Verdrag strokende behandeling genieten.
Art. 19, lid 6. Voor de toepassing van deze bepaling wordt de zinsnede " gezin van een migrerende werknemer " geacht ten minste zijn echtgenote, en kinderen te zijnen laste die de leeftijd van 21 jaar nog niet hebben bereikt, te omvatten.
 Art.    3N1 . DEEL III. Het Handvest houdt juridisch verplichtingen van internationale aard in, welker toepassing uitsluitend aan het in deel IV omschreven toezicht is onderworpen.
Art. 20, lid 1. De uitdrukking " genummerde leden " kan eveneens betrekking hebben op artikelen welke slechts een enkel lid omvatten.
 Art.  4N1. DEEL V. Art. 30. De zinsnede " in geval van oorlog of een andere noodtoestand " heeft eveneens betrekking op oorlogsdreiging.
Lijst der gebonden Staten.
Staten

Datum van de neerlegging van de

Datum van de

bekrachtigingsoorkonde

 inwerkingtreding
Belgie

16 oktober 1990

15 november 1990
Cyprus

 7 maart 1968

 6 april 1968
Denemarken

 3 maart 1965

 2 april 1965
Duitsland

 27 januari 1965

26 februari 1965
(Bondsrep.)
Frankrijk

9 maart 1973

 8 april 1973
Griekenland

6 juni 1984

6 juli 1984
Ierland

7 oktober 1964

26 februari 1965
Italie

22 oktober 1965

21 november 1965
Malta

4 oktober 1988

 3 november 1988
Nederland

 22 april 1980

22 mei 1980
Noorwegen

 26 oktober 1962

26 februari 1965
Oostenrijk

29 oktober 1969

28 november 1969
Spanje

 6 mei 1980

 5 juni 1980
Turkije

 24 november 1989

 24 december 1989
Verenigd

11 juli 1962

 26 februari 1965
Koninkrijk
Ysland

15 januari 1976

14 februari 1976
Zweden

17 december 1962

 26 februari 1965
Bij de neerlegging van zijn oorkonde heeft Belgie verklaard
alle verplichtingen voortvloeiend uit het Handvest te aanvaarden.
De verklaringen gedaan door de andere Overeenkomstsluitende Partijen
zullen later gepubliceerd worden.