type: legislation

jurisdiction: Belgium

text:
Artikel    1 . De Draagwijdte en werkingssfeer.
1. Deze overeenkomst is van toepassing op iedere wet, verordening, procedure en praktijk betreffende welke opdracht ook die wordt geplaatst door de in deze Overeenkomst bedoelde instanties, zoals vermeld in Bijlage I (Voor elke Partij wordt Aanhangsel I verdeeld in vijf Bijlagen :
- Bijlage 1: instanties van de centrale overheid;
- Bijlage 2: instanties van lagere overheden;
- Bijlage 3: alle andere instanties die hun opdrachten plaatsen overeenkomstig de bepalingen van deze Overeenkomst;
- Bijlage 4: de vormen van dienstverlening die wel (of juist niet) onder de Overeenkomst vallen;
- Bijlage 5: de aannemingsopdrachten die onder de Overeenkomst vallen.
De toepasselijke drempels worden in de bijlagen voor elke Partij opgegeven.).
2. Deze overeenkomst is van toepassing op elke opdracht, met welke contractuele middelen ook, met inbegrip van koop, leasing, huur of huurkoop, met of zonder koopoptie, betreffende elke combinatie van produkten en diensten.
3. Indien instanties in het kader van deze Overeenkomst van ondernemingen die niet in Aanhangsel I zijn genoemd verlangen dat zij opdrachten plaatsen met inachtneming van bijzondere voorschriften, dan is artikel III mutatis mutandis van toepassing op die voorschriften.
4. Deze Overeenkomst is van toepassing op iedere opdracht met een waarde die gelijk is aan de in Aanhangsel I genoemde relevante drempel.
 Art.    2 . Berekening van de waarde van de opdrachten.
1. Voor het bepalen van de waarde van opdrachten (Deze Overeenkomst is van toepassing op elke overheidsopdracht waarvan de waarde minstens gelijk is aan de drempel die geldt op het ogenblik van de publikatie van het bericht als bedoeld in artikel IX.) met het oog op de toepassing van deze Overeenkomst geldende hierna volgende regels.
2. Bij de waardebepaling moet rekening worden gehouden met alle vormen van vergoeding, met inbegrip van alle premies, provisies, commissielonen en te ontvangen rente.
3. De keuze van de berekeningsmethode mag door de instantie niet worden gebruikt, en een opdracht mag niet worden gesplitst om zich aan de toepassing van deze Overeenkomst te onttrekken.
4. Indien een bepaald vereiste met betrekking tot een opdracht aanleiding geeft tot het plaatsen van meer dan één opdracht of tot het plaatsen van de opdracht in afzonderlijke percelen, moet de berekening gebaseerd zijn op ofwel
a) de reële waarde van soortgelijke herhalingsopdrachten in het voorafgaande boekjaar of de voorafgaande periode van 12 maanden, indien mogelijk gecorrigeerd op grond van verwachte wijzigingen in hoeveelheid of waarde gedurende de volgende 12 maanden; ofwel
b) de geraamde waarde van herhalingsopdrachten in het boekjaar of de periode van 12 maanden volgende op de eerste opdracht.
5. In het geval van opdrachten inzake leasing, huur of huurkoop van produkten of diensten of in het geval van opdrachten waarvan de totale prijs niet vaststaat, wordt de geraamde waarde van de opdracht berekend op de volgende grondslag :
a) bij opdrachten met een vaste looptijd, de totale waarde voor de gehele looptijd wanneer die ten hoogste 12 maanden bedraagt, dan wel de totale waarde met inbegrip van de geraamde restwaarde wanneer de looptijd meer dan 12 maanden bedraagt;
b) bij opdrachten voor onbepaalde duur, het maandelijks te betalen bedrag vermenigvuldigd met 48;
Bij twijfel wordt de tweede berekeningsmethode, d.w.z. die onder b), toegepast.
6. Indien in de stukken betreffende een voorgenomen aanbesteding de noodzaak van optiebedingen is vermeld, dient voor de berekening van de geraamde waarde de totale waarde van de maximaal toegestane aanschaffing, inclusief optiebedingen, als grondslag te worden genomen.
 Art.    3 . Eigen-onderdaanbehandeling en non-discriminatie.
1. Ten aanzien van alle wetten, verordeningen, procedures en praktijken op het gebied van de in deze Overeenkomst bedoelde overheidsopdrachten, verlenen de partijen aan de produkten, diensten en leveranciers van andere Partijen die produkten of diensten van de Partijen aanbieden een behandeling die niet minder gunstig is dan de behandeling voor :
a) binnenlandse produkten, diensten en leveranciers;
b) produkten, diensten en leveranciers van een andere Partij.
2. Ten aanzien van alle wetten, verordeningen, procedures en praktijken op het gebied van de in deze Overeenkomst bedoelde overheidsopdrachten, zien de Partijen erop toe :
a) dat hun instanties een ter plaatse gevestigde leverancier niet minder gunstig behandelen dan een andere ter plaatse gevestigde leverancier op grond van de mate waarin het kapiteel ervan of de zeggenschap erover in buitenlandse handen is;
b) dat hun instanties niet discriminerend optreden tegen ter plaatse gevestigde leveranciers op grond van het land van herkomst van de geleverde goederen of diensten, voor zover het land van herkomst overeenkomstig het bepaalde in artikel IV Partij is bij de Overeenkomst.
3. De bepalingen van de leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op de douanerechten en heffingen van ongeacht welke aard die bij invoer of bij gelegenheid van de invoer worden geïnd, noch op de wijze van inning van die rechten en heffingen, noch op de andere invoerregelingen en -formaliteiten, noch op maatregelen betreffende de handel in diensten, met uitzondering van de wetten, verordeningen, procedures en praktijken inzake overheidsopdrachten, die onder deze Overeenkomst vallen.
 Art.    4 . Regels van oorsprong.
1. De Partijen passen op produkten of diensten van herkomst uit andere landen die Partij zijn, welke worden ingevoerd c.q. verleend ten behoeve van onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten, geen regels van oorsprong toe die afwijken van de regels van oorsprong die op het ogenblik van de invoer in het normale handelsverkeer worden toegepast op de invoer c.q. verlening van dezelfde produkten of diensten uit dezelfde landen.
2. Na afsluiting van het werkprogramma met het oog op de harmonisatie van de regels van oorsprong voor goederen, dat moet worden opgezet uit hoofde van de Overeenkomst betreffende de oorsprongregels in Bijlage 1A bij de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie ("Agreement establishing the World Trade Organization", hierna "WTO-Overeenkomst" genoemd), en de onderhandelingen over de handel in diensten, moeten de Partijen aan de hand van de resultaten van dat werkprogramma en van die onderhandelingen het eerste lid indien nodig aanpassen.
 Art.    5 . Bijzondere en aan de omstandigheden aangepaste behandeling van de ontwikkelingslanden.
Doelstellingen.
1. Bij de uitvoeringen en het beheer van deze Overeenkomst houden de Partijen, door toepassing van de bepalingen van dit artikel, naar behoren rekening met de behoeften van de ontwikkelingslanden, in het bijzonder van de minstontwikkelde landen, op het gebied van ontwikkeling, financiën en handel, met inachtneming van de noodzaak :
a) hun betalingsbalanspositie te beschermen en te zorgen voor voldoende reserves voor de uitvoering van economische ontwikkelingsprogramma's;
b) de oprichting of ontwikkeling van eigen nationale industriebedrijven te bevorderen, met inbegrip van de ontwikkeling van kleinschalige en ambachtelijke industrieën in plattelands- of achtergebleven gebieden, alsmede de economische ontwikkeling van andere sectoren van de economie;
c) industriegebieden te ondersteunen zolang deze geheel of in wezenlijke mate afhankelijk zijn van overheidsopdrachten;
d) hun economische ontwikkeling aan te moedigen door middel van regionale of mondiale regelingen tussen ontwikkelingslanden welke zijn voorgelegd aan de Ministeriële Conferentie van de Wereldhandelsorganisatie ("World Trade d' Organization", hierna "WTO" genoemd) en door deze niet zijn afgekeurd.
2. Overeenkomstig de bepalingen van deze Overeenkomst vergemakkelijkt elk van de Partijen bij de uitwerking en toepassing van wetten, verordeningen of procedures inzake overheidsopdrachten de toeneming van de invoer uit de ontwikkelingslanden, waarbij zij rekening houdt met de bijzondere problemen van de minstontwikkelde landen en de landen waarin de economische ontwikkeling in het beginstadium verkeert.
Werkingssfeer.
3. Ten einde te waarborgen dat de ontwikkelingslanden tot deze Overeenkomst kunnen toetreden op voorwaarden die in overeenstemming zijn met hun behoeften op het gebied van ontwikkeling, financiën en handel, wordt bij de onderhandelingen betreffende de opdrachten van de ontwikkelingslanden waarop de bepalingen van deze Overeenkomst van toepassing zijn, naar behoren rekening gehouden met de in lid 1 genoemde doelstellingen. Wanneer de ontwikkelde landen op grond van de bepalingen van deze Overeenkomst hun lijsten opstellen van alles wat binnen de werkingssfeer ervan valt, trachten zij op die lijsten instanties te plaatsen die produkten en diensten aanschaffen waarvan de uitvoer voor de ontwikkelingslanden van belang is.
Overeengekomen uitzonderingen.
4. Een ontwikkelingsland kan met de andere deelnemers in onderhandelingen die op grond van deze Overeenkomst worden gevoerd, wederzijds aanvaardbare uitzonderingen op de regels inzake eigen-onderdaanbehandeling vaststellen met betrekking tot bepaalde instanties of bepaalde produkten of diensten die op zijn lijsten zijn opgenomen, zulks op grond van de bijzondere omstandigheden van elk geval. Tijdens die onderhandelingen wordt naar behoren rekening gehouden met de in lid 1, onder a) tot en met c), weergegeven overwegingen. Een ontwikkelingsland dat deelneemt aan de in lid 1, onder d), bedoelde regionale of mondiale regelingen kan eveneens uitzonderingen op zijn lijsten bedingen op grond van de bijzondere omstandigheden van elk geval, onder andere met inachtneming van de bepalingen inzake overheidsopdrachten welke zijn opgenomen in de betrokken regionale of mondiale regelingen, en inzonderheid rekening houdend met de produkten of diensten die onder gemeenschappelijke industriële ontwikkelingsprogramma's vallen.
5. Na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst kan een ontwikkelingsland dat daarbij Partij is zijn lijsten wijzigen in overeenstemming met de bepalingen van artikel XXIV, lid 6, betreffende de wijziging van deze lijsten, zulks op grond van hun behoeften op het gebied van ontwikkeling, financiën en handel; dan wel kunnen zij het Comité voor overheidsopdrachten (hierna te noemen "het Comité) verzoeken uitzonderingen op de regels inzake eigenonderdaanbehandeling toe te staan met betrekking tot bepaalde instanties of bepaalde produkten of diensten die op hun lijsten zijn opgenomen, zulks op grond van de bijzondere omstandigheden van elk geval en naar behoren rekening houdende met de bepalingen van lid 1, onder a) tot en met c). Na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst kan een ontwikkelingsland dat daarbij Partij is aan het Comité eveneens verzoekene uitzonderingen toe te staan voor wat betreft bepaalde instanties of bepaalde produkten of diensten die op hun lijsten zijn opgenomen, zulks wegens zijn deelneming aan regionale of mondiale regelingen tussen ontwikkelingslanden, op basis van de bijzondere omstandigheden van elk geval en naar behoren rekening houdend met de bepalingen van lid 1, onder d). Ieder verzoek dat een ontwikkelingsland dat Partij is bij deze Overeenkomst met betrekking tot de wijziging van een lijst dat het Comité richt, gaat vergezeld van documentatie ter zake en van alle inlichtingen die voor de behandeling ervan noodzakelijk kunnen zijn.
6. De bepalingen van de leden 4 en 5 zijn mutatis mutandis van toepassing op de ontwikkelingslanden die tot de Overeenkomst toetreden na de inwerkingtreding ervan.
7. De in de leden 4, 5 en 6 bedoelde overeengekomen uitzonderingen kunnen onderzocht overeenkomstig de bepalingen van lid 14.
Technische bijstand aan ontwikkelingslanden die Partij zijn bij de Overeenkomst.
8. Elk ontwikkeld land dat Partij is bij de Overeenkomst verleent op verzoek aan de ontwikkelingslanden die Partij zijn bij de Overeenkomst alle technische bijstand die het passend acht, ten einde voor de problemen van die landen op het gebied van overheidsopdrachten een oplossing te vinden.
9. Deze bijstand, die wordt verleend op basis van non-discriminatie tussen de ontwikkelingslanden die Partij zijn bij deze Overeenkomst, heeft onder andere betrekking op :
- de oplossing van bijzondere technische problemen met betrekking tot het plaatsen van een bepaalde opdracht;
- alle andere problemen die de Partij die hierom verzoekt en een andere Partij overeenkomen in het kader van deze bijstand te behandelen.
10. De in de leden 8 en 9 bedoelde technische bijstand bestaat onder meer in de vertaling van erkenningsstukken en offertes van leveranciers uit ontwikkelingslanden die Partij zijn bij de Overeenkomst, in een door de instantie opgegeven officiële taal van de WTO, tenzij het ontwikkelde land dat Partij is bij de Overeenkomst de vertaling bezwarend vindt, in welk geval aan de betrokkene ontwikkelingslanden op hun verzoek uitleg wordt gegeven, gericht aan ofwel de landen zelf, ofwel hun instanties.
Informatiecentra.
11. De ontwikkelde landen die Partij zijn bij de Overeenkomst richten individueel of gemeenschappelijk informatiecenter op voor de beantwoording van redelijke verzoeken om informatie van ontwikkelingslanden die Partij zijn bij de Overeenkomst met betrekking tot, onder andere, wetten, verordeningen, procedures en praktijken betreffende overheidsopdrachten, gepubliceerde aankondigingen van voorgenomen aanbestedingen, adressen van de onder deze Overeenkomst vallende instanties, en de aard en de hoeveelheid van aangeschafte of aan te schaffen produkten of diensten, met inbegrip van beschikbare informatie over toekomstige aanbestedingen. Het Comité kan eveneens een informatiecentrum oprichten.
Bijzondere behandeling van de minstontwikkelde landen.
12. Gezien punt 6 van het Besluit van 28 november 1979 inzake gedifferentieerde en gunstiger behandeling, wederkerigheid en ruimere participatie van de ontwikkelingslanden, genomen door de Verdragsluitende Partijen bij de GATT-Overeenkomst van 1947 (BISD 26S/203-205) wordt een bijzondere behandeling toegekend aan de minst-ontwikkelde landen die Partij zijn bij deze Overeenkomst en aan de leveranciers van deze landen ten aanzien van produkten of diensten van oorsprong uit deze landen, in het kader van alle algemene of bijzondere maatregelen ten behoeve van de ontwikkelingslanden die Partij zijn bij deze Overeenkomst. Een Partij kan de Overeenkomt eveneens laten gelden voor leveranciers in minstontwikkelde landen die geen Partij zijn bij de Overeenkomst voor wat betreft produkten of diensten van oorsprong uit die landen.
13. Elk ontwikkeld land dat Partij is bij de Overeenkomst verleent op verzoek aan potentiële inschrijvers in de minstontwikkelde landen de bijstand die het passend acht bij de indiening van hun offertes en bij de keuze van de produkten of diensten welke voor de instanties van het ontwikkelde land alsook voor de leveranciers in de minst-ontwikkelde landen van belang kunnen zijn en verleent deze eveneens bijstand bij het nakomen van de technische voorschriften en normen met betrekking tot de produkten of diensten waarop de voorgenomen aanbesteding betrekking heeft.
Toetsing.
14. Het Comité toetst ieder jaar de toepassing en de doeltreffendheid van dit artikel en voert om de drie jaar op basis van door de Partijen in te dienen verslagen een grondige toetsing uit van de werking ervan, ten einde de resultaten te evalueren. In het kader van de driejaarlijkse evaluaties en ten einde een zo ruim mogelijke tenuitvoerlegging van de bepalingen van deze Overeenkomst te bereiken, met name met inbegrip van artikel III, en rekening houdend met de situatie van de betrokken ontwikkelingslanden op het gebied van ontwikkeling, financiën en handel, gaat het Comité na of de uitzonderingen die in overeenstemming met de bepalingen van de leden 4 tot en met 6 van dit artikel zijn verleend moeten worden gewijzigd of verlengd.
15. In de loop van de verdere onderhandelingsronden in overeenstemming met de bepalingen van artikel XXIV, lid 7, overweegt elke ontwikkelingsland dat Partij is bij deze Overeenkomst de mogelijkheid zijn lijsten uit te breiden op basis van zijn economische, financiële en handelssituatie.
 Art.    6  Technische specificaties.
1. Technische specificaties waarin de kenmerken van de aan te schaffen produkten of diensten worden omschreven, zoals kwaliteit, prestatie, veiligheid en afmetingen, proefneming en proefnemingsmethodes, symbolen, terminologie, verpakking, merking en etikettering, dan wel de procédés of methoden voor de produktie ervan en de door aanbestedende instanties voorgeschreven vereisten inzake de procedures voor beoordeling van de conformiteit, mogen niet worden opgesteld, vastgesteld of toegepast met als doel of gevolg dat nodeloze belemmeringen voor de Internationale handel ontstaan.
2. De door aanbestedende instanties voorgeschreven technische specificaties zijn in voorkomend geval :
a) opgesteld in termen van de te leveren prestaties en niet van de vormgeving of van een beschrijving van de kenmerken;
b) gebaseerd op internationale normen, indien die bestaan, en anders op nationale technische voorschriften (In de zin van deze Overeenkomst wordt onder een "technisch voorschrift" verstaan een bescheid waarin de kenmerken van een produkt of dienst of de daarbij behorende procédés en produktiemethoden zijn beschreven, met inbegrip van de toepasselijke administratieve bepalingen waarvan de inachtneming verplicht is. Het kan tevens geheel of gedeeltelijk betrekking hebben op de voorschriften inzake terminologie, symbolen, verpakking, merking of etikettering die van toepassing zijn op een produkt, dienst, procédé of produktiemethode.), erkende nationale normen (In de zin van deze Overeenkomst wordt onder een "norm" verstaan een bescheid dat door een erkende instantie is goedgekeurd en waarin voor algemeen en herhaald gebruik regels, richtsnoeren of kenmerken voor produkten of diensten of voor de daarbij behorende procédés en produktiemethoden zijn beschreven waarvan de inachtneming niet verplicht is. Het kan tevens geheel of gedeeltelijk betrekking hebben op de voorschriften inzake terminologie, symbolen, verpakking, merking of etikettering die van toepassing zijn op een produkt, dienst, procédé of produktiemethode.) of bouwvoorschriften.
3. Vereisten inzake of verwijzingen naar handelsmerken of -namen, octrooien, ontwerpen of typen, of naar een bepaalde oorsprong, producent of leverancier zijn niet toegestaan behalve wanneer er geen voldoende nauwkeurige of begrijpelijke manier is om de voorwaarden van de opdracht te beschrijven en op voorwaarde dat woorden zoals "of daarmee overeenstemmend" in de aanbestedingsstukken zijn opgenomen.
4. De instanties onthouden zich ervan om bij het opstellen van specificaties voor een bepaalde opdracht, op een manier die de mededinging zou uitschakelen, advies te vragen of te aanvaarden van een onderneming die een commercieel belang zou kunnen hebben bij de betrokken opdracht.
 Art.    7 . Aanbestedingsprocedures.
1. Elke Partij ziet erop toe dat de aanbestedingsprocedures van haar instanties op niet-discriminerende wijze worden toegepast en in overeenstemming zijn met de bepalingen van de artikelen VII tot en met XVI.
2. De instanties verstrekken aan geen enkele leverancier inlichtingen met betrekking tot een bepaalde opdracht, welke zouden kunnen leiden tot een uitschakeling van de mededinging.
3. In de zin van deze Overeenkomst wordt verstaan onder :
a) openbare aanbestedingsprocedures: die procedures waarbij alle belangstellende leveranciers een offerte kunnen indienen;
b) aanbestedingsprocedures met voorafgaande selectie: die procedures waarbij, in overeenstemming met artikel X, lid 3, en de andere desbetreffende bepalingen van deze Overeenkomst, de daartoe door de instantie uitgenodigde leveranciers een offerte kunnen indienen;
c) onderhandse aanbestedingsprocedures: die procedures waarbij de instantie zich individueel tot leveranciers richt, uitsluitend met inachtneming van de in artikel XV aangegeven voorwaarden.
 Art.    8 . Erkenning van leveranciers.
De instanties mogen bij de erkenning van leveranciers geen onderscheid maken tussen leveranciers uit verschillende landen die Partij zijn bij de Overeenkomst, of tussen binnenlandse leveranciers en leveranciers uit andere landen die Partij zijn. De erkenningsprocedures moeten in overeenstemming zijn met de volgende bepalingen :
a) de voorwaarden voor deelneming aan aanbestedingsprocedures worden tijdig bekendgemaakt, zodat de belangstellende leveranciers in staat zijn de erkenningsprocedures aan te vangen en, voor zover zulks verenigbaar is met de doeltreffende werking van het mechanisme voor het plaatsen van opdrachten, te beëindigen;
b) de enige voorwaarden voor deelneming aan aanbestedingsprocedures zijn de welke van wezenlijk belang zijn om te garanderen dat de onderneming de nodige bekwaamheid heeft om de betrokken opdracht tot een goed einde te brengen. De aan leveranciers gestelde voorwaarden voor deelneming, met inbegrip van financiële waarborgen, technische kwalificaties en gegevens die nodig zijn voor de vaststelling van de financiële draagkracht, alsmede het commerciële en technische vermogen, alsook de verificatie van de kwalificaties zijn, voor leveranciers uit andere landen die Partij zijn bij de overeenkomst niet minder gunstig dan voor binnenlandse leveranciers en maken geen onderscheid tussen leveranciers uit landen die Partij zijn bij de Overeenkomst. De financiële draagkracht, alsmede het commerciële en technische vermogen van een leverancier worden beoordeeld aan de hand van de totale commerciële bedrijvigheid van de leverancier enerzijds en van diens bedrijvigheid op het grondgebied van de aanbestedende instantie anderzijds, waarbij naar behoren rekening wordt gehouden met de juridische bindingen tussen de verkooporganisaties;
c) de procedure voor de erkenning van leveranciers en de daarvoor benodigde tijd mogen niet worden gebruikt om leveranciers uit landen die Partij zijn bij de Overeenkomst van een leverancierslijst af te voeren of om te verhinderen dat zij voor een bepaalde voorgenomen aanbesteding in aanmerking komen. De instanties erkennen als erkende leveranciers die binnenlandse leveranciers of leveranciers uit andere landen die Partij zijn bij de Overeenkomst die voldoen aan de voorwaarden voor deelneming aan een bepaalde voorgenomen aanbesteding. Eventueel nog niet erkende leveranciers die verzoeken om deelneming aan een bepaalde voorgenomen aanbesteding worden eveneens in aanmerking genomen, mits er voldoende tijd is om de erkenningsprocedure te beëindigen.
d) de instanties met permanente lijsten van erkende leveranciers zien erop toe dat leveranciers te allen tijde een aanvraag tot erkenning kunnen indienen en dat alle erkende leveranciers die erom verzoeken binnen een redelijk korte tijd op de lijsten worden opgenomen;
e) indien na bekendmaking van het in artikel IX, lid 1, bedoelde bericht een nog niet erkend leverancier erom verzoekt aan een voorgenomen aanbesteding te mogen deelnemen, leidt de instantie onverwijld de erkenningsprocedures in;
f) iedere leverancier die heeft aangevraagd om erkend leverancier te worden, wordt door de betrokken instanties in kennis gesteld van het desbetreffende besluit. Erkende leveranciers die door instanties op permanente lijsten zijn opgenomen worden eveneens in kennis gesteld van de beëindiging van dergelijke lijsten of van het feit dat zij van die lijsten zijn afgevoerd;
g) elke Partij ziet erop toe dat :
(i) elke instantie en haar onderafdelingen één enkele erkenningsprocedure toepassen, behalve wanneer het gebruik van een andere procedure naar behoren kan worden gemotiveerd;
(ii) alles in het werk wordt gesteld om de verschillen tussen de erkenningsprocedures van verschillende instanties zo klein mogelijk te houden.
h) het bepaalde onder a) tot en met g) verhindert niet dat een leverancier om redenen als faillissement of valse verklaringen kan worden uitgesloten, mits deze maatregel in overeenstemming is met de bepalingen van deze Overeenkomst inzake nationale behandeling en non-discriminatie.
 Art.    9 . Uitnodiging tot deelneming aan een voorgenomen aanbesteding.
1. In overeenstemming met de leden 2 en 3 publiceren de instanties een uitnodiging tot deelneming voor iedere voorgenomen aanbesteding, behalve indien anders bepaald in artikel XV (onderhandse aanbesteding). Dit bericht wordt bekendgemaakt in de passende publikatie uit de lijst in Aanhangsel II.
2. De uitnodiging tot deelneming kan de vorm aannemen van een bericht van aanbesteding als bedoeld in lid 6.
3. De in de Bijlagen 2 en 3 genoemde instanties kunnen voor een uitnodiging tot deelneming gebruik maken van een aankondiging van geplande aanbestedingen als bedoeld in lid 7, of van een mededeling betreffende een erkenningssysteem als bedoeld in lid 9.
4. Instanties die voor een uitnodiging tot deelneming gebruik maken van een aankondiging van een geplande aanbestedingen, nodigen later alle leveranciers die van hun belangstelling hebben doen blijken uit, hun belangstelling te bevestigen aan de hand van informatie die ten minste de in lid 6 genoemde gegevens omvat.
5. Instanties die voor een uitnodiging tot deelneming gebruik maken van een mededeling betreffende een erkenningssysteem, verstrekken, met inachtneming van de in artikel XVIII, lid 4 genoemde factoren en tijdig, informatie die al degenen die van hun belangstelling hebben doen blijken ruimschoots in de gelegenheid stelt nader te beoordelen in hoeverre zij belangstelling hebben voor deelneming aan de aanbesteding. Deze informatie omvat de gegevens die in de in de leden 6 en 8 bedoelde aankondigingen vervat zijn, voor zover die beschikbaar zijn. Gegevens die aan de ene belangstellende leverancier worden verstrekt, worden op niet-discriminerende wijze aan alle andere belangstellende leveranciers doorgegeven.
6. Ieder bericht van aanbesteding als bedoeld in lid 2 bevat de volgende gegevens :
a) de aard en de hoeveelheid, met inbegrip van eventuele opties voor latere opdrachten en, indien mogelijk, een raming van de termijn waarbinnen die opties mogelijk zullen worden gelicht; in het geval van herhalingsopdrachten, de aard en de hoeveelheid en, indien mogelijk, een raming van de termijn waarbinnen de latere berichten van aanbesteding voor de aan te schaffen produkten of diensten te verwachten zijn;
b) de wijze waarop de procedure verloopt: openbaar of na voorafgaande selectie, dan wel via onderhandelingen;
c) in voorkomend geval, de begin- of einddatum van de levering van de goederen of diensten;
d) het adres en de uiterste datum voor de indiening van aanvragen om te worden uitgenodigd tot inschrijving of te worden opgenomen op de lijst van erkende leveranciers, of voor de indiening van offertes, alsmede de taal of talen waarin deze moeten worden gesteld;
e) het adres van de instantie die de opdracht plaatst en de nodige informatie voor het verkrijgen van specificaties en andere documenten verstrekt;
f) alle economische en technische vereisten, financiële waarborgen en inlichtingen welke van de leveranciers worden verlangd;
g) het voor de aanbestedingsstukken te storten bedrag en de wijze van betaling daarvan;
h) de contractvorm van de opdracht waarvoor offertes worden ingewacht :
aankoop, leasing, huur of huurkoop, of meer dan een van deze vormen.
7. Iedere aankondiging van een geplande aanbestedingen als bedoeld in lid 3 bevat van de in lid 6 genoemde inlichtingen zoveel als beschikbaar is. In ieder geval bevat zij; de in lid 8 bedoelde alsmede de volgende gegevens :
a) een verklaring dat de belangstellende leveranciers hun belangstelling voor de opdracht aan de instantie kenbaar moeten maken;
b) een contactpunt met de instantie waar nadere inlichtingen kunnen worden ingewonnen.
8. Voor iedere voorgenomen aanbesteding maakt de instantie in een van de officiële talen van de WTO een samenvatting bekend, waarin ten minste de volgende gegevens worden vermeld :
a) de inhoud van de opdracht;
b) de termijnen voor de indiening van offertes of van een aanvraag om te worden uitgenodigd tot inschrijving;
c) adressen waar kan worden verzocht om de stukken met betrekking tot de opdracht.
9. Bij aanbestedingsprocedures met voorafgaande selectie publiceren de instanties die permanente lijsten van erkende leveranciers aanleggen jaarlijks in een van de in Aanhangsel III genoemde publikaties een mededeling, die de volgende gegevens bevat :
a) een opsomming van de bestaande lijsten, met inbegrip van hun titels, met betrekking tot de produkten of diensten c.q. categorieën produkten of diensten die via deze lijsten zullen worden aangeschaft;
b) de voorwaarden waaraan de leveranciers moeten voldoen met het oog op hun opneming op deze lijsten en de wijzen waarop dit voor elk van deze voorwaarden door de betrokken instantie wordt getoetst.
c) de geldigheidsduur van de lijsten en de formaliteiten voor de verlenging ervan.
Indien een dergelijke mededeling overeenkomstig lid 3 wordt gebruikt voor een uitnodiging tot deelneming, bevat de mededeling daarenboven de volgende gegevens :
d) de aard van de betrokken produkten of diensten;
e) de vermelding dat de mededeling geldt als uitnodiging tot deelneming.
Indien de geldigheidsduur van het erkenningssysteem drie jaar of korter is, en voor zover die duur in de mededeling kenbaar is gemaakt en tevens duidelijk is gemaakt dat geen nieuwe mededelingen zullen worden gepubliceerd, kan ermee worden volstaan de mededeling eenmaal, bij het ingaan van de regeling, te publiceren. Een dergelijk systeem mag niet op zodanige wijze worden gebruikt dat de bepalingen van deze Overeenkomst ermee worden omzeild.
10. Indien het, bij welke voorgenomen aanbesteding ook, na bekendmaking van een uitnodiging tot deelneming, doch voor het tijdstip dat in de aankondigingen of de aanbestedingsstukken is vastgesteld voor de opening of de ontvangst van de offertes, noodzakelijk wordt de aankondiging te wijzigen of opnieuw te publiceren, wordt aan de wijziging of de opnieuw gepubliceerde aankondiging dezelfde verspreiding gegeven als aan de originele stukken waarop de wijziging betrekking heeft. Alle inlichtingen van betekenis die aan een leverancier wordt verstrekt met betrekking tot een bepaalde voorgenomen aanbesteding worden gelijktijdig aan alle andere betrokken leveranciers medegedeeld op een zodanig tijdstip dat zij ermee rekening kunnen houden en dienovereenkomstig kunnen handelen.
11. In de in dit artikel bedoelde aankondigingen of in de publikatie waarin de aankondigingen verschijnen, vermelden de instanties dat de opdracht onder de toepassing van de Overeenkomst valt.
 Art.    10 . Selectieprocedures.
1. Ten einde bij aanbestedingsprocedures met voorafgaande selectie een zo effectief mogelijke internationale mededinging te waarborgen, richten de instanties bij elke voorgenomen aanbesteding een uitnodiging tot inschrijving aan het grootst mogelijke aantal nationale leveranciers en leveranciers uit andere landen die Partij zijn bij de Overeenkomst, dat verenigbaar is met een efficiënte werking van het mechanisme voor het plaatsen van opdrachten. Zij kiezen op eerlijke en niet-discriminerende wijze de leveranciers die aan de procedure mogen deelnemen.
2. Instanties die permanente lijsten van erkende leveranciers aanleggen, kunnen uit de op de lijst opgenomen leveranciers, de leveranciers kiezen die worden uitgenodigd tot inschrijving. Bij elke keuze krijgen de leveranciers op de lijsten gelijke kansen;
3. Leveranciers die verzoeken om deelneming aan een bepaalde voorgenomen aanbesteding mogen een offerte indienen en in aanmerking worden genomen, mits in het geval van nog niet erkende leveranciers voldoende tijd beschikbaar is om de in de artikelen VIII en IX bedoelde erkenningsprocedures te beëindigen. Het aantal aanvullende leveranciers die mogen deelnemen wordt slechts beperkt indien zulks noodzakelijk is om de doeltreffende werking van het mechanisme voor het plaatsen van opdrachten veilig te stellen.
4. Aanvragen tot deelneming aan aanbestedingsprocedures met voorafgaande selectie kunnen per telex, telegram of fax worden ingediend.
 Art.    11 . Termijnen voor het indienen van offertes en stukken.
Algemeen.
1. a) Alle voorgeschreven termijnen zijn toereikend om zowel leveranciers uit andere landen die Partij zijn bij de Overeenkomst als binnenlandse leveranciers in staat te stellen hun offertes voor te bereiden en in te dienen voor het sluiten van de aanbestedingsprocedures. Bij de vaststelling van dergelijke termijnen houden de instanties overeenkomstig hun eigen redelijke behoeften rekening met factoren zoals de complexiteit van de voorgenomen opdracht, de omvang van de verwachte onderaanneming en de normale verzendingsduur van offertes per post uit het buitenland en in het eigen land.
b) Elke Partij ziet erop toe dat haar instanties bij het vaststellen van de termijn waarbinnen offertes of aanvragen om tot inschrijving te worden uitgenodigd worden ingewacht, naar behoren rekening houden met de tijd die nodig is voor de publikatie.
Termijnen.
2. Behoudens het bepaalde in lid 3 gelden de volgende regels :
a) bij openbare procedures bedraagt de termijn voor de ontvangst van de offertes niet minder dan 40 dagen te rekenen vanaf de in artikel IX, lid 1, bedoelde datum van bekendmaking;
b) bij procedures met voorafgaande selectie waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een permanente lijst van erkende leveranciers, bedraagt de periode voor indiening van een aanvraag om te worden uitgenodigd tot inschrijving niet minder dan 25 dagen te rekenen vanaf de in artikel IX, lid 1, bedoelde datum van bekendmaking; de termijn waarbinnen de offertes worden ingewacht in geen geval minder dan 40 dagen te rekenen vanaf de datum waarop de uitnodiging is verzonden;
c) bij procedures met voorafgaande selectie waarbij gebruik wordt gemaakt van een permanente lijst van erkende leveranciers, bedraagt de termijn waarbinnen de offertes worden ingewacht niet minder dan 40 dagen te rekenen vanaf de datum van de oorspronkelijke uitnodiging tot inschrijving, ongeacht of de datum van de oorspronkelijke uitnodiging tot inschrijving samenvalt met de in artikel IX, lid 1, bedoelde datum van bekendmaking.
3. De in lid 2 bedoelde termijnen mogen in de volgende gevallen worden bekort:
a) indien ten minste 40 dagen en niet meer dan 12 maanden vooraf een afzonderlijke aankondiging is gepubliceerd, die op zijn minst de volgende gegevens bevat:
(i) zoveel van de in artikel IX, lid 6, genoemde gegevens als beschikbaar zijn;
(ii) de in artikel IX, lid 8, genoemde gegevens;
(iii) de vermelding dat belangstellende leveranciers aan de instantie hun belangstelling voor de opdracht kenbaar moeten maken;
(iv) een contactpunt met de instantie waar nadere inlichtingen kunnen worden verkregen,
kan de termijn van 40 dagen voor het indienen van offertes worden vervangen door een termijn die langer genoeg is om offertes die aan de gestelde voorwaarden voldoen mogelijk te maken, welke termijn in de regel niet minder dan 24 dagen en in geen geval minder dan 10 dagen mag bedragen;
b) in het geval van een tweede of volgende bekendmaking inzake herhalingsopdrachten in de zin van artikel IX, lid 6, kan de termijn van 40 dagen waarbinnen de offertes worden ingewacht worden verkort tot niet minder dan 24 dagen;
c) wanneer een door de instantie naar behoren bewezen dringende situatie de naleving van de betrokken termijnen onmogelijk maakt, kunnen de in lid 2 genoemde termijnen worden bekort, maar deze bedragen in geen geval minder dan 10 dagen te rekenen vanaf de datum van de in artikel IX, lid 1, bedoelde publikatie.
d) de in lid 2, onder c), bedoelde termijn kan bij opdrachten die worden geplaatst door een instantie die in de Bijlagen 2 en 3 is opgenomen, in onderling overleg worden vastgesteld door de instanties en de uitgekozen leveranciers. Bij gebreke van overeenstemming kan de instantie een termijn vaststellen die lang genoeg is om offertes die aan de gestelde voorwaarden voldoen mogelijk te maken, maar die in geen geval minder dan 10 dagen mag bedragen.
4. Overeenkomstig de eigen redelijke behoeften van de instantie wordt bij de leveringstermijn rekening gehouden met de complexiteit van de voorgenomen opdracht, de omvang van de verwachte onderaanneming en de tijd die realistisch gesproken nodig is voor de produktie, het uit voorraad halen en het vervoer van goederen uit de plaatsen van levering of voor het verrichten van de diensten.
 Art.    12 . Aanbestedingsstukken.
1. Indien een instantie bij aanbestedingsprocedures de indiening van offertes in verschillende talen toestaat, moet een van deze talen een van de officiële talen van de WTO zijn.
2. In de aan de leveranciers verstrekte aanbestedingsstukken worden alle gegevens vermeld waardoor deze in staat worden gesteld geldige inschrijvingen te doen, met inbegrip van de gegevens die in het bericht van aanbesteding moeten voorkomen, met uitzondering van het in artikel IX, lid 6, onder g), genoemde, en daarenboven :
a) het adres van de instantie waaraan de offertes moeten worden gezonden;
b) het adres waaraan verzoeken om aanvullende informatie moeten worden gezonden;
c) de taal of talen waarin de offertes en de daarbij behorende stukken moeten worden ingediend;
d) uiterste datum en tijdstip waarop de offertes worden ingewacht en de periode gedurende welke een offerte moet kunnen worden aanvaard,
e) de personen die de opening van de offertes mogen bijwonen en de datum, het tijdstip en de plaats van deze opening;
f) economische en technische vereisten, financiële waarborgen en inlichtingen of documenten welke van leveranciers worden verlangd;
g) een volledige beschrijving van de vereiste produkten of diensten, of van alle gestelde eisen, met inbegrip van de technische specificaties en de conformiteitscertificering waaraan moet zij voldaan, de noodzakelijke plannen, tekeningen en aanwijzingen;
h) de criteria voor de gunning van de opdracht, met inbegrip van alle factoren, behalve de prijs, die in aanmerking worden genomen bij de beoordeling van de offertes en de kostenelementen waarmee rekening zal worden gehouden bij de beoordeling van de inschrijvingsprijzen, zoals vervoers-, verzekerings- en inspectiekosten, en in het geval van produkten of diensten uit andere landen die Partij zijn bij de Overeenkomst, douanerechten en andere invoerheffingen, belastingen en de munteenheid waarin de betaling wordt verricht;
i) de betalingsvoorwaarden;
j) alle andere modaliteiten of voorwaarden;
k) overeenkomstig artikel XVII, in voorkomend geval, de modaliteiten en voorwaarden waaronder offertes uit landen die geen Partij zijn bij de Overeenkomst maar die de procedures van dat artikel toepassen, in aanmerking worden genomen.
Toezending van de aanbestedingsstukken door de instanties.
3. a) Bij openbare procedures doen de instanties de aanbestedingsstukken op verzoek toekomen aan iedere leverancier die aan de procedure deelneemt, en beantwoorden zij onverwijld alle redelijke verzoeken om toelichtingen ter zake.
b) Bij procedures na voorafgaande selectie doen de instanties de aanbestedingsstukken op verzoek toekomen aan iedere leverancier die verzoekt om deelneming en beantwoorden zij onverwijld alle redelijke verzoeken om toelichtingen ter zake.
c) De instanties beantwoorden onverwijld alle redelijke verzoeken om relevante informatie van een leverancier die deelneemt aan de aanbestedingsprocedure, mits dergelijke informatie die leverancier niet bevoordeelt ten opzichte van zijn mededingers in de procedure voor de gunning van de opdracht.
 Art.    13 . Indiening, ontvangst en opening van offertes en gunning van opdrachten.
1. De indiening, de ontvangst en de opening van de offertes en de gunning van opdrachten geschieden overeenkomstig de volgende bepalingen :
a) de offertes worden normaal gezien schriftelijk, rechtstreeks of per post ingediend. Wanneer offertes per telex, telegram of fax zijn toegestaan, moet de aldus ingediende offerte alle nodige gegevens voor de beoordeling van de offerte bevatten, met name de door de inschrijver aangeboden definitieve prijs en een verklaring dat de inschrijver akkoord gaat met alle voorschriften, voorwaarden en bepalingen van de uitnodiging tot inschrijving. De offerte moet onverwijld worden bevestigd bij brief of door de verzending van een ondertekend afschrift van telex, telegram of fax. Telefonisch ingediende offertes zijn toegestaan. De inhoud van telex, telegram of fax is rechtsgeldig wanneer een verschil of een tegenstrijdigheid bestaat tussen die inhoud en eventueel na het verstrijken van de termijn ontvangen stukken;
b) de eventueel aan de inschrijvers gegeven gelegenheid om tussen de opening van de offertes en de gunning van de opdracht onbedoelde fouten te corrigeren, mag geen aanleiding geven tot discriminerende praktijken.
Ontvangst van de offertes.
2. Een leverancier mag geen nadelige gevolgen ondervinden van het feit dat een offerte door de in de aanbestedingsstukken genoemde dienst pas na het verstrijken van de vastgestelde termijn wordt ontvangen indien die vertraging alleen aan de instantie te wijten is. Offertes kunnen ook in andere uitzonderlijke omstandigheden in overweging worden genomen wanneer de procedures van de betrokken instantie in die mogelijkheid voorzien.
Opening van de offertes.
3. Bij de ontvangst en de opening van alle offertes die in openbare procedures en procedures met voorafgaande selectie worden ingediend als reactie op een uitnodiging tot inschrijving door de instanties, worden procedures en voorwaarden in acht genomen die de regelmatigheid van de opening waarborgen. De ontvangst en de opening van de offertes dienen voorts in overeenstemming te zijn met de bepalingen van deze Overeenkomst betreffende eigen onderdanenbehandeling en non-discriminatie. De gegevens betreffende de opening van de offertes blijven bij de betrokken instanties berusten en staan ter beschikking van de voor de instantie verantwoordelijke autoriteiten om zo nodig te kunnen worden gebruikt bij de procedures van de artikelen XVIII, XIX, XX en XXII.
Gunning van de opdrachten.
4. a) Om voor gunning in aanmerking te komen moet een offerte bij de opening voldoen aan de essentiële vereisten van de aankondigingen of de aanbestedingsstukken en afkomstig zijn van een leverancier die voldoet aan de voorwaarden voor deelneming. Wanneer een instantie een offerte heeft ontvangen die in verhouding tot de andere offertes abnormaal lang is, kan zij inlichtingen inwinnen bij de inschrijver om zich ervan te vergewissen dat deze aan de deelnemingsvoorwaarden kan voldoen en in staat is de opdracht volgens de gestelde voorwaarden tot een goed einde te brengen.
b) Tenzij een instantie in het algemeen belang besluit de opdracht niet te plaatsen, wordt deze gegund aan de inschrijver die volledig geschikt is bevonden voor de uitvoering van de opdracht en wiens offerte met betrekking tot binnenlandse produkten of diensten, dan wel produkten of diensten uit andere landen die, Partij zijn bij de Overeenkomst hetzij de laagste offerte is, hetzij de offerte die volgens de in de aankondigingen of in de aanbestedingsstukken vermelde specifieke beoordelingscriteria als het voordeligst wordt erkend.
c) De gunning geschiedt in overeenstemming met de in de aanbestedingsstukken genoemde criteria en essentiële vereisten.
Optiebedingen.
5. Optiebedingen mogen niet worden gebruikt om de bepalingen van de Overeenkomst te omzeilen.
 Art.    14 . Onderhandelingen.
1. Een Partij kan bepalen dat de instanties onderhandelingen voeren :
a) in het kader van aanbestedingen waarbij; zij die intentie te kennen hebben gegeven, met name via de in artikel IX, lid 2, genoemde aankondiging (de uitnodiging aan leveranciers om deel te nemen aan de procedure voor de betrokken opdracht);
b) indien bij beoordeling blijkt dat geen enkele offerte klaarblijkelijk het voordeligste is volgens de in de aankondigingen of in de aanbestedingsstukken vermelde specifieke beoordelingscriteria.
2. De onderhandelingen dienen in hoofdorde om de sterke en de zwakke punten in offertes aan het licht te brengen.
3. De instanties behandelen de offertes vertrouwelijk. Met name verstrekken zij geen inlichtingen die erop gericht zijn bepaalde deelnemers te helpen om hun offerte op het niveau van de overige deelnemers te brengen.
4. De instanties maken bij de onderhandelingen geen discriminerend onderscheid tussen de verschillende leveranciers. Met name zien zij erop toe dat :
a) een eventuele uitschakeling van deelnemers steeds verloopt volgens de in de aankondigingen of de aanbestedingsstukken vermelde criteria;
b) alle wijzigingen aan de criteria en aan de technische vereisten schriftelijk aan alle overblijvende deelnemers aan de onderhandelingen worden medegedeeld;
c) alle overblijvende deelnemers de gelegenheid krijgen om nieuwe of gewijzigde offertes in te dienen op grond van de gewijzigde vereisten;
d) wanneer de onderhandelingen worden beëindigd, alle overblijvende deelnemers aan de onderhandelingen de gelegenheid krijgen om binnen een zelfde termijn een definitieve offerte in te dienen.
 Art.    15 . Onderhandse aanbesteding.
1. De bepalingen van de artikelen VII tot en met XIV met betrekking tot de openbare aanbestedingsprocedures en de procedures met voorafgaande selectie behoeven niet te worden toegepast onder de volgende omstandigheden, mits de onderhandse aanbesteding niet wordt gebruikt om een zo groot mogelijke mededinging te vermijden of op een wijze die resulteert in discriminatie tussen leveranciers uit andere landen die Partij zijn bij de Overeenkomst of bescherming van nationale producenten of leveranciers :
a) wanneer er in het kader van een openbare aanbesteding of een aanbesteding met voorafgaande selectie geen offertes zijn ingekomen, of wanneer de ingediende offertes" onderling zijn afgestemd of niet voldoen aan de essentiële voorwaarden van de aanbesteding, of afkomstig zijn van leveranciers die niet aan de overeenkomstig deze Overeenkomst gestelde voorwaarden voor deelneming voldoen, een en ander evenwel mits de vereisten van de oorspronkelijke aanbesteding niet wezenlijk zijn gewijzigd in de opdracht, zoals die wordt gegund;
b) wanneer de produkten of diensten in het geval van kunstwerken of om redenen in verband met de bescherming van exclusieve rechten, zoals octrooien of auteursrechten, of nog bij het ontbreken van concurrentie om technische redenen, alleen kunnen worden geleverd door een bepaalde leverancier en er geen redelijk alternatief of substituut bestaat;
c) in strikt noodzakelijke gevallen wanneer de produkten of diensten om uiterst dringende redenen wegens gebeurtenissen die door de instantie niet konden worden voorzien niet tijdig kunnen worden verkregen door middel van openbare aanbestedingsprocedures of aanbestedingsprocedures met voorafgaande selectie;
d) bij aanvullende leveringen door de oorspronkelijke leverancier die zijn bedoeld als vervanging van onderdelen voor reeds uitgevoerde leveringen of reeds geleverde installaties, of als uitbreiding van die leveringen, dienstverlening of installaties, indien verandering van leverancier de instantie ertoe zou nopen materiaal of diensten aan te schaffen die niet aan de vereisten van onderlinge verwisselbaarheid met het bestaande materiaal of de bestaande diensten zouden voldoen (Onder "bestaand materiaal" dient hier ook software te worden verstaan voor zover de oorspronkelijke aanschaffing van de software onder de Overeenkomst viel.);
e) wanneer een instantie prototypes of nieuwe produkten of diensten aanschaft die op haar verzoek tijdens de uitvoering van een specifieke opdracht inzake onderzoek proefneming, studie of oorspronkelijke ontwikkeling ten behoeve van die opdracht zijn ontwikkeld. Wanneer dergelijke opdrachten zijn vervuld, vallen de daarop volgende aanschaffingen van produkten of diensten onder het bepaalde In de artikelen VII tot en met XIV (De oorspronkelijke ontwikkeling van nieuwe produkten of diensten kan een beperkte produktie of levering omvatten, met de bedoeling de resultaten van veldonderzoek te verzamelen en aan te tonen dat het produkt of de dienst geschikt is om met inachtneming van aanvaardbare kwaliteitsnormen in grote hoeveelheden te werden geproduceerd of geleverd.)
f) wanneer aanvullende bouwwerkzaamheden die niet in de aanvankelijke opdracht waren opgenomen maar die binnen de doelstellingen van de oorspronkelijke aanbestedingsstukken vallen, als gevolg van onvoorziene omstandigheden noodzakelijk zijn geworden om de daarin beschreven bouwwerkzaamheden te voltooien, en de instantie de opdrachten voor de aanvullende werkzaamheden moet gunnen aan de aannemer die de betrokken werken uitvoert omdat de scheiding van de aanvullende bouwwerkzaamheden van de oorspronkelijke opdracht om technische of economische redenen moeilijk zou zijn en de instantie aanzienlijk ongemak zou bezorgen. De totale waarde van de met het oog op de aanvullende bouwwerkzaamheden geplaatste opdrachten mag evenwel niet meer bedragen 50 p.c. van het bedrag van de hoofdopdracht;
g) in het geval van nieuwe bouwwerkzaamheden bestaande in de herhaling van soortgelijke werkzaamheden, welke beantwoorden aan een basisproject dat het voorwerp heeft gevormd van een overeenkomstig de artikelen VII tot en met XIV geplaatste eerste opdracht en waarbij de instantie in de aankondiging van de voorgenomen aanbesteding betreffende de eerste bouwwerkzaamheden heeft vermeld dat voor de gunning van opdrachten voor dergelijke nieuwe werkzaamheden gebruik kan worden gemaakt van onderhandse procedures;
h) voor produkten die op een goederenmarkt worden aangekocht;
i) voor aankopen die worden gedaan onder uitzonderlijk gunstige voorwaarden waarvan alleen op zeer korte termijn gebruik kan worden gemaakt. Deze bepaling heeft ook betrekking op ongewone uitverkopen van ondernemingen die normaliter geen leveranciers zijn en op de verkoop van de activa van ondernemingen die in vereffening zijn of onder het beheer van een curator staan. Routine-aankopen bij vaste leveranciers vallen niet onder deze bepaling;
j) in het geval van opdrachten die worden gegund aan de winnaar van een prijsvraag, mits die prijsvraag is georganiseerd op een wijze die verenigbaar is met de beginselen van deze Overeenkomst, met name betreffende de bekendmaking, in de zin van artikel IX, van een oproep tot hiervoor erkende leveranciers, om deel te nemen aan de prijsvraag, waarbij een onafhankelijke jury de winnaars aanwijst aan wie de opdrachten voor het maken van ontwerpen worden gegund.
2. De instanties maken proces-verbaal op van elke opdracht die overeenkomstig de bepalingen van lid l is gegund. Ieder proces-verbaal bevat de naam van de aanbestedende instantie, de waarde en de aard van de aangeschafte goederen of diensten, alsmede het land van oorsprong en een uiteenzetting over de in dit artikel bedoelde omstandigheden waarin de opdracht is gegund. Dit proces-verbaal blijft bij de betrokken instanties berusten en staat ter beschikking van de voor de instantie verantwoordelijke autoriteiten om zo nodig te kunnen worden gebruikt bij de procedures van de artikelen XVIII, XIX, XX en XXII.
 Art.    16 . Compensaties.
1. De instanties mogen bij de erkenning of keuze van leveranciers, produkten of diensten, of bij de beoordeling van offertes en de gunning van opdrachten geen compensaties eisen, vragen of in aanmerking nemen (In het kader van overheidsopdrachten zijn compensaties maatregelen die worden gebruikt om de plaatselijke ontwikkeling aan te moedigen of de betalingsbalans te verbeteren door middel van het gehalte aan binnenlandse produkten, het in licentie geven van technologie, investeringseisen, tegenprestaties of soortgelijke voorwaarden.).
2. Op grond van algemene beleidsoverwegingen, met name op het gebied van ontwikkeling, kan een ontwikkelingsland niettemin bij toetreding voorwaarden bedingen waaronder compensaties, zoals eisen in verband met het gehalte aan binnenlandse inbreng, mogen worden toegepast. Dergelijke eisen mogen enkel worden gebruikt bij de selectie met het oog op deelneming aan de aanbesteding, en niet als een gunningscriterium. De voorwaarden moeten objectief, duidelijk omschreven en niet-discriminerend zijn. Zij worden in de Aanhangsel I van het betrokken land opgenomen en kunnen strikte beperkingen behelzen inzake de compensaties die in elke onder deze Overeenkomst vallende opdracht kunnen worden geëist. Het bestaan van die voorwaarden moet aan het Comité worden medegedeeld en in de aankondiging van een voorgenomen aanbesteding alsmede in andere stukken worden vermeld.
 Art.    17 . Doorzichtigheid.
1 Elke Partij moedigt de instanties aan, bekend te maken onder welke voorwaarden, met inbegrip van eventuele afwijkingen van de open aanbestedingsprocedures of de toegang tot beroepsprocedures, offertes in aanmerking zullen worden genomen die uitgaan van leveranciers uit landen die geen Partij zijn bij deze Overeenkomst maar die niettemin, met het oog de doorzichtigheid van hun eigen aanbestedingen :
a) hun opdrachten beschrijven in overeenstemming met artikel VI (technische specificaties);
b) de in artikel IX bedoelde berichten van aanbesteding publiceren, met inbegrip van - in de versie van de in artikel IX, lid 8, bedoelde aankondiging (samenvatting van de aankondiging van een voorgenomen aanbesteding) die in een officiële taal van de WTO wordt gepubliceerd een vermelding van de voorwaarden waaronder offertes van leveranciers uit landen die Partij zijn bij de Overeenkomst in aanmerking zullen worden genomen;
c) bereid zijn te garanderen dat hun voorschriften inzake overheidsopdrachten normaliter niet zullen worden gewijzigd in de loop van een aanbesteding en dat, indien een dergelijke wijziging onvermijdelijk is, afdoende beroepsmogelijkheden ter beschikking staan.
2. Regeringen van landen die geen Partij zijn bij de Overeenkomst, maar die voldoen aan de in lid 1, onder a) tot en met c), vermelde voorwaarden, hebben het recht om, indien zij de Partijen daarvan in kennis stellen, als waarnemers aan de werkzaamheden van het Comité deel te nemen.
 Art.    18 . Informatie en toetsing met betrekking tot de verplichtingen van de instanties.
1. Niet meer dan 72 dagen na de gunning van een opdracht overeenkomstig de artikelen XIII tot en met XV publiceren de instanties in de toepasselijke publikatie uit de lijst in Aanhangsel II steeds een mededeling, waarin de volgende gegevens voorkomen :
a) de aard en hoeveelheid van de produkten of diensten waarop de aanbesteding betrekking had;
b) de naam en het adres van de instantie die de opdracht heeft geplaatst;
c) de datum waarop de opdracht is gegund;
d) de naam en het adres van de begunstigde;
e) het bedrag van de uitgekozen offerte ofwel de hoogste en de laagste offerte die bij de gunning van de opdracht in overweging zijn genomen;
f) in voorkomend geval, aanwijzingen voor het terugvinden van het in artikel IX, lid 1, bedoelde bericht of een verantwoording overeenkomstig artikel XV voor het gebruik van de in dat artikel bedoelde procedure;
g) het type procedure dat is gevolgd.
2. Elke instantie verstrekt aan een leverancier uit een land dat Partij is bij de Overeenkomst op diens verzoek onverwijld :
a) een toelichting over haar werkwijze en procedures bij het plaatsen van opdrachten;
b) relevante informatie betreffende de redenen waarom de aanvraag van de leverancier om erkenning is afgewezen, waarom diens bestaande erkenning is beëindigd of waarom hij niet is uitgekozen;
c) in het geval van een afgewezen inschrijver, relevante informatie betreffende de redenen waarom zijn offerte niet is uitgekozen en betreffende de kenmerken en relatieve voordelen van de uitgekozen offerte, alsmede de naam van de begunstigde.
3. De instanties stellen de deelnemende leveranciers onverwijld en desgevraagd schriftelijk in kennis van de gunning van de opdracht.
4. De instanties kunnen evenwel besluiten dat bepaalde van de in lid 1 en lid 2, onder c), bedoelde gegevens betreffende de gunning van de opdracht niet worden vrijgegeven indien zulks de toepassing van wettelijke bepalingen zou belemmeren of anderszins strijdig zou zijn met het algemeen belang, de legitieme commerciële belangen van bepaalde openbare of particuliere ondernemingen zou schaden dan wel de eerlijke mededinging tussen leveranciers in het gedrang zou brengen.
 Art.    19 . Informatie en toetsing met betrekking tot de verplichtingen van de Partijen.
1. Elke Partij maakt onverwijld alle wetten, verordeningen, rechterlijke besluiten, algemene bestuursrechtelijke beslissingen en procedures (met inbegrip van standaardclausules in overeenkomsten) met betrekking tot de in deze Overeenkomst bedoelde overheidsopdrachten bekend in de passende publikaties van de lijst in Aanhangsel IV, zodat de andere Partijen en de leveranciers daarvan kennis kunnen nemen. Elke Partij is steeds bereid andere Partijen op verzoek toelichtingen te verstrekken over haar procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten.
2. De regering van een afgewezen inschrijver die Partij is bij deze Overeenkomst kan, onverminderd het bepaalde in artikel XXII, verzoeken om aanvullende inlichtingen betreffende de gunning van de opdracht, welke noodzakelijk kunnen zijn om zich ervan te vergewissen dat de aanbesteding op eerlijke en onpartijdige wijze is verlopen. Te dien einde verstrekt de regering van de aanbestedende instantie inlichtingen betreffende de kenmerken en de relatieve voordelen van de uitgekozen offerte alsmede de prijs waarvoor de opdracht is gegund. Normaal gezien mag deze laatste inlichting door de regering van de afgewezen inschrijver worden bekendgemaakt mits daarbij discretie wordt betracht. Ingeval het vrijgeven van deze informatie nadelig zou zijn voor de mededinging bij toekomstige aanbestedingen, wordt deze informatie pas bekendgemaakt na overleg met en toestemming van de Partij die de informatie aan de regering van de afgewezen inschrijver heeft verstrekt.
3. Beschikbare informatie betreffende de plaatsing van opdrachten door instanties die onder de Overeenkomst vallen en de afzonderlijke, door hen geplaatste opdrachten wordt op hun verzoek aan alle andere Partijen verstrekt.
4. Vertrouwelijke informatie die aan een Partij is verstrekt en die de toepassing van wettelijke bepalingen zou belemmeren of anderszins strijdig zou zijn met het algemeen belang, de legitieme commerciële belangen van openbare of particuliere ondernemingen zou schaden dan wel de eerlijke mededinging tussen leveranciers in hot gedrang zou brengen, wordt niet bekendgemaakt zonder formele toestemming van de Partij die de informatie heeft verstrekt.
5. Elke Partij stelt jaarlijkse statistieken over haar aanbestedingen op, die zij aan het Comité mededeelt. Deze mededelingen bevatten de volgende inlichtingen met betrekking tot opdrachten die door alle onder deze Overeenkomst vallende aanbestedende instanties zijn gegund :
a) voor de in Bijlage 1 genoemde instanties, statistieken over de geraamde waarde van de gegunde opdrachten, zowel onder als boven de drempelwaarde, zowel het totaalbedrag als uitgesplitst per instantie; voor de in de Bijlagen 2 en 3 genoemde instanties, statistieken over de geraamde waarde van de gegunde opdrachten boven de drempelwaarde, zowel het totaalbedrag als uitgesplitst per categorie van instanties;
b) voor de in Bijlage 1 genoemde instanties statistieken over het aantal en de totale waarde van de opdrachten die boven de drempelwaarde zijn gegund, ingedeeld naar instanties en naar categorieën produkten en diensten, volgens eenvormige classificatiesystemen; voor de in de Bijlagen 2 en 3 genoemde instanties, statistieken over de geraamde waarde van de opdrachten die zijn gegund, ingedeeld naar categorieën van instanties en naar categorieën produkten en diensten;
c) voor de in Bijlage 1 genoemde instanties statistieken, ingedeeld naar instanties en naar categorieën produkten en diensten, over het aantal en de totale waarde van de opdrachten die in elk van de in artikel XV bedoelde gevallen zijn gegund; voor de in de Bijlagen 2 en 3 genoemde instanties, statistieken over de totale waarde van de opdrachten die in elk van de in artikel XV bedoelde gevallen boven de drempelwaarde zijn gegund;
d) voor de in Bijlage 1 genoemde instanties, statistieken, ingedeeld naar instanties, over het aantal en de totale waarde van de opdrachten die op grond van de in de desbetreffende Bijlagen bedoelde afwijkingen van de Overeenkomst zijn gegund, voor de in de Bijlagen 2 en 3 genoemde instanties, statistieken over de totale waarde van de opdrachten die op grond van de in de desbetreffende Bijlagen bedoelde afwijkingen van de Overeenkomst zijn gegund.
Voor zover dergelijke informatie beschikbaar is, verstrekt elke Partij statistieken over het land van oorsprong van de door haar instanties aangekochte produkten en diensten. Met het oog op de vergelijkbaarheid van die statistieken geeft het Comité richtsnoeren over de toe te passen methoden.. Om een doeltreffend toezicht op de onder deze Overeenkomst vallende overheidsopdrachten te organiseren kan het Comité met eenparigheid van stemmen besluiten de onder a) tot en met d) genoemde vereisten te wijzigen voor wat betreft de aard en de omvang van de te verstrekken statistische gegevens en de toe te passen uitsplitsing en classificatie.
 Art.    20 . Beroepsprocedures.
Overleg.
1. In geval van een klacht van een leverancier dat in het kader van een aanbesteding inbreuk is gemaakt op deze Overeenkomst, moedigt elke Partij; de leverancier ertoe aan genoegdoening te zoeken door overleg met de aanbestedende instantie. In dergelijke gevallen neemt de aanbestedende instantie de betrokken klacht in ieder geval tijdig en onbevooroordeeld in beraad op een wijze die de mogelijkheid onverlet laat om in het kader van de beroepsprocedure te verkrijgen dat de inbreuk ongedaan wordt gemaakt.
Beroepsmogelijkheden.
2. Elke Partij; zorgt voor niet-discriminerende, snelle, doorzichtige en doeltreffende procedures die leveranciers in staat stellen beroep in te stellen tegen beweerde inbreuken op de Overeenkomst die zich hebben voorgedaan in het kader van aanbestedingen waarbij zij een belang hebben of hadden.
3. Elke Partij; legt haar beroepsprocedures schriftelijk vast en maakt ze voor iedereen toegankelijk.
4. Elke Partij ziet erop toe dat de stukken betreffende alle aspecten van de aanbestedingsprocedures die onder deze Overeenkomst vallen gedurende drie jaar worden bewaard.
5. Er kan worden bepaald dat de belanghebbende leverancier zijn beroep moet instellen en de aanbestedende instantie daarvan in kennis moet stellen binnen een bepaalde termijn te rekenen vanaf het tijdstip waarop de reden voor de klacht hem bekend was of redelijkerwijs had moeten zijn, maar die termijn mag in geen geval korter zijn dan 10 dagen.
6. Elk beroep wordt voorgelegd aan een rechterlijke instantie of een onafhankelijke beroepsinstantie die geen belang heeft bij het resultaat van de aanbesteding en waarvan de leden in de uitoefening van hun functie niet blootstaan aan externe beïnvloeding. Indien het een niet-rechterlijke beroepsinstantie betreft, moet hoger beroep bij een rechterlijke instantie mogelijk zijn of moeten de regels inzake procesvoering bepalen dat :
a) de deelnemers kunnen worden gehoord voordat een advies wordt gegeven of een beslissing wordt genomen;
b) de deelnemers zich mogen laten vertegenwoordigen en bijstaan;
c) de deelnemers toegang hebben tot alle proceduremogelijkheden;
d) de procedure in het openbaar kan plaatsvinden;
e) adviezen of beslissingen schriftelijk worden uitgebracht en met redenen worden omkleed;
f) getuigen kunnen worden gehoord;
g) alle stukken ter inzage worden gegeven aan de beroepsinstantie.
7. De beroepsprocedures voorzien in :
a) snel te nemen voorlopige maatregelen om inbreuken op de Overeenkomst ongedaan te maken en een ieders commerciële kansen gaaf te houden. Een dergelijke actie kan aanleiding geven tot een opschorting van de aanbestedingsprocedure. Er kan evenwel worden bepaald dat bij het nemen van de beslissing over het al dan niet toepassen van dergelijke maatregelen rekening mag worden gehouden met mogelijke zware negatieve gevolgen voor de belangen die op het spel staan, waaronder het algemeen belang. In dergelijke gevallen wordt de beslissing om niet op te treden schriftelijk met redenen omkleed;
b) een afweging en de mogelijkheid van een beslissing over de motivering van het beroep;
c) het ongedaan maken van de inbreuk op de Overeenkomst of vergoeding van het geleden verlies of de geleden schade, welke kan worden beperkt tot de kosten van het opstellen van een offerte of van het protest.
8. Ter bescherming van de commerciële en andere belangen die op het spel staan, moet de beroepsprocedure normaliter met bekwame spoed worden afgerond.
 Art.    21 . Instellingen.
1. Uit hoofde van deze Overeenkomst wordt een Comité voor overheidsopdrachten ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van elk der Partijen. Het Comité kiest zijn voorzitter en komt zo vaak noodzakelijk is, maar ten minste eenmaal per jaar, bijeen om de Partijen in de gelegenheid te stellen overleg te plegen over alle vraagstukken met betrekking tot de toepassing van deze Overeenkomst of de bevordering van de doelstellingen ervan en om de andere taken te vervullen die het van de Partijen eventueel krijgt opgedragen.
2. Het Comité kan in voorkomend geval werkgroepen of andere nevenorganen instellen die de taken vervullen die hun door het Comité worden opgedragen.
 Art.    22 . Overleg en beslechting van geschillen.
1. De bepalingen van het Memorandum van Overeenstemming inzake de regels en procedures betreffende de beslechting van geschillen in het kader van de WTO-Overeenkomst (hierna te noemen het "Memorandum inzake geschillenbeslechting") zijn van toepassing behalve indien hieronder uitdrukkelijk anders is bepaald.
2. Indien een Partij van mening is dat een voordeel dat zij direct of indirect uit hoofde van deze Overeenkomst geniet teniet wordt gedaan of wordt uitgehold, of dat de verwezenlijking van één van de doelstellingen van deze Overeenkomst in het geding komt door het feit dat een andere Partij of andere Partijen de verplichtingen niet nakomen die krachtens deze Overeenkomst op hen rusten, kan zij met het oog op het bereiken van een wederzijds bevredigende regeling schriftelijk haar bezwaren of voorstellen kenbaar maken aan de Partij of Partijen die zij betrokken acht. Daarvan wordt onverwijld kennis gegeven aan het bi het Memorandum inzake geschillenbeslechting opgerichte Orgaan door Geschillenbeslechting (hierna te noemen "het DSB"). Iedere Partij die aldus wordt aangesproken, neemt de gemaakte bezwaren en gedane voorstellen welwillend in overweging.
3. Het DSB heeft de bevoegdheid panels te vormen, de rapporten van panels en van de Beroepsinstantie aan te nemen, aanbevelingen of uitspraken te doen over de zaak, toezicht te houden op de tenuitvoerlegging van uitspraken of aanbevelingen en de schorsing toe te staan van concessies en andere verplichtingen die uit deze Overeenkomst voortvloeien, dan wel machtiging te verlenen voor overleg over middelen tot rechtsherstel wanneer intrekking van de inbreukmakende maatregelen niet mogelijk is, mits alleen Leden van de WTO die Partij zijn bij deze Overeenkomst deelnemen aan de beslissingen of maatregelen die door het DSB worden genomen met betrekking tot geschillen die verband houden met deze Overeenkomst.
4. Panels hebben de volgende taakomschrijving, tenzij de partijen bij het geschil binnen twintig dagen na de vorming van het panel anders overeenkomen :
"In het licht van de desbetreffende bepalingen in deze Overeenkomst en in (naam van een eventueel door de partijen bij het geschil aangehaalde andere vermelde overeenkomst) de door (naam van de partij) in document ... aan het DSB voorgelegde zaak te bestuderen en tot de conclusies te komen die het DSB zullen helpen bij het doen van de aanbevelingen of uitspraken als bedoeld in deze Overeenkomst".
In het geval van een geschil waarbij door een van de partijen zowel op bepalingen van deze Overeenkomst als van een of meer andere van de in Aanhangsel 1 bij het Memorandum inzake geschillenbeslechting opgesomde Overeenkomsten een beroep wordt gedaan, is lid 3 slechts van toepassing op die gedeelten van het rapport van het panel die betrekking hebben op de uitlegging en de toepassing van deze Overeenkomst.
5. In de panels die door het DSB worden gevormd om geschillen te behandelen die gebaseerd zijn op deze Overeenkomst, hebben personen zitting die ervaring hebben op het gebied van overheidsopdrachten.
6. Alles wordt in het werk gesteld om de procedure zo snel mogelijk te laten verlopen. In afwijking van het bepaalde in de leden 8 en 9 van artikel 12 van het Memorandum inzake geschillenbeslechting tracht het panel zijn eindrapport aan de partijen bij het geschil te bezorgen niet meer dan vier maanden, en in geval van vertraging niet meer dan zeven maanden, na het tijdstip waarop de samenstelling en de taakomschrijving van het panel zijn overeengekomen. Bijgevolg wordt tevens alles in het werk gesteld om de in artikel 20, lid 1, en artikel 21, lid 4, van het Memorandum inzake geschillenbeslechting bedoelde termijnen met twee maanden te verkorten. In afwijking van het bepaalde in artikel 21, lid 5, van het Memorandum inzake geschillenbeslechting tracht het panel voorts, bij een geschil over het bestaan van maatregelen genomen ter naleving van de aanbevelingen of uitspraken of over de onverenigbaarheid van die maatregelen met een vermelde Overeenkomst, zijn beslissing binnen zestig dagen te geven.
7. In afwijking van het bepaalde in artikel 22, Lid 2, van het Memorandum inzake geschillenbeslechting geeft geen enkel geschil dat voortvloeit uit een van de in Aanhangsel 1 bij het Memorandum inzake geschillenbeslechting opgenomen Overeenkomsten, behalve deze Overeenkomst, aanleiding tot de schorsing van concessies of andere verplichtingen ingevolge deze overeenkomst; evenmin geeft een geschil dat voortvloeit uit deze Overeenkomst aanleiding tot de schorsing van concessies of andere verplichtingen ingevolge een van de andere in het genoemde Aanhangsel 1 opgenomen Overeenkomsten.
 Art.    23 . Uitzonderingen op de Overeenkomst.
1. Geen enkele bepaling van deze Overeenkomst mag zodanig worden uitgelegd dat zij een Partij belet maatregelen te nemen of verplicht gegevens te vestrekken die zij nodig acht ter bescherming van het wezenlijke belang van haar veiligheid met betrekking tot de aanschaf van wapens, munitie of oorlogstuig of aanschaffingen die onmisbaar zijn voor de nationale veiligheid of voor nationale verdedigingsdoeleinden.
2. Op voorwaarde dat de betrokken maatregelen niet zodanig worden toegepast, dat zij een middel vormen hetzij tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen landen waar dezelfde omstandigheden heersen, hetzij tot een verkapte beperking van de internationale handel, wordt iets in deze Overeenkomst zodanig uitgelegd dat zij een Partij belet maatregelen te nemen of toe te passen die noodzakelijk zijn ter bescherming van de openbare zeden, orde of veiligheid, het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten, de intellectuele eigendom, of die betrekking hebben op artikelen gemaakt door gehandicapten, in liefdadigheidsinstellingen of in gevangenissen.
 Art.    24 . Slotbepalingen.
1. Aanvaarding en inwerkingtreding.
Deze Overeenkomst treedt op 1 januari 1996 in werking voor de regering (In de zin van deze Overeenkomst worden onder het begrip "regering" mede verstaan de bevoegde autoriteiten van de Europese Gemeenschappen.) wier onderling overeengekomen lijsten van alles waarop de bepalingen van deze Overeenkomst van toepassing zijn in de Bijlagen 1 tot en met 5 van Aanhangsel I bij deze Overeenkomst zijn opgenomen en die, door ondertekening, de Overeenkomst van 15 april 1994 hebben aanvaard of die de Overeenkomst op die datum hebben ondertekend onder voorbehoud van ratificatie en de Overeenkomst vervolgens voor 1 januari 1996 hebben geratificeerd.
2. Toetreding.
Iedere regering die lid is van de WTO, of, vóór de inwerkingtreding van de WTO-Overeenkomst, die Verdragsluitende Partij is bij de GATT, van 1947 en geen Partij is bij deze Overeenkomst, kan hiertoe toetreden op tussen deze regering en de Partijen overeen te komen voorwaarden. De toetreding vindt plaats door nederlegging bij de directeur-generaal van de WTO van een toetredingsinstrument waarin de aldus overeengekomen voorwaarden zijn opgenomen. De Overeenkomst treedt voor een toetredende regering in werking op de 30e dag na haar toetreding tot de Overeenkomst.
3. Overgangsregelingen.
a) Hong Kong en Korea kunnen de toepassing van de bepalingen van deze Overeenkomst, met uitzondering van het bepaalde in de artikelen XXI en XXII, uitstellen tot uiterlijk 1 januari 1997. Indien de aanvangsdatum van de toepassing van de bepalingen door deze landen voor 1 januari valt, wordt de directeur-generaal van de WTO hiervan 30 dagen van tevoren in kennis gesteld.
b) Gedurende de periode tussen de datum van inwerkingtreding van deze Overeenkomst en de datum van toepassing ervan door de Hong Kong worden de wederzijdse rechten en verplichtingen van Hong Kong, enerzijds, en alle andere Partijen bij deze Overeenkomst die op 15 april 1994 Partij waren bij de Overeenkomst inzake overheidsopdrachten van Genève van 12 april 1979, gewijzigd op 2 februari 1987 (de "Overeenkomst van 1988"), anderzijds, geregeld door de materiële (Alle bepalingen van de Overeenkomst van 1988 met uitzondering van de Preambule, artikel VII, artikel IX, dit laatste behoudens lid 5, onder a en b, en lid 10.) bepalingen van de Overeenkomst van 1988, met inbegrip van de bijlagen, zoals gewijzigd of geretificeerd; deze bepalingen maken met het oog daarop door middel van verwijzing deel uit van deze Overeenkomst en blijven van kracht tot 31 december 1996.
c) In de betrekkingen tussen Partijen bij deze Overeenkomst die ook Partij waren bij de Overeenkomst van 1988 vervangen de rechten en verplichtingen die uit deze Overeenkomst voortvloeien die welke uit hoofde van de Overeenkomst van 1988 golden.
d) Artikel XXII treedt pas in werking op het tijdstip van inwerkingtreding van de WTO-Overeenkomst. Tot dat tijdstip blijven de bepalingen van artikel VII van de Overeenkomst van 1988 van toepassing op overleg en beslechting van geschillen in het kader van deze Overeenkomst; deze bepalingen maken met het oog daarop door middel van verwijzing deel uit van deze Overeenkomst. Deze bepalingen worden toegepast onder de auspiciën van het Comité dat in het kader van deze Overeenkomst is opgericht.
e) Vóór de datum van inwerkingtreding van de WTO-Overeenkomst worden verwijzingen naar WTO-organen geacht te verwijzen naar de overeenkomstige GATT-organen en worden verwijzingen naar de directeur-generaal van de WTO en naar het WTO-secretariaat geacht te verwijzen naar respectievelijk de directeur-generaal van de Verdragsluitende Partijen bij de GATT en het GATT-secretariaat.
4. Voorbehoud.
Ten aanzien van de bepalingen van deze Overeenkomst mag geen voorbehoud worden gemaakt.
5. Nationale wetgeving.
a) Iedere regering die deze Overeenkomst aanvaardt of daartoe toetreedt, draagt er uiterlijk op de datum waarop deze Overeenkomst te haren aanzien in werking treedt, zorg voor dat haar wetten, verordeningen en administratieve procedures alsmede de regels, procedures en praktijken welke door de in de aan deze Overeenkomst gehechte lijst vermelde instanties worden toegepast, in overeenstemming zijn met de bepalingen van deze Overeenkomst.
b) Iedere Partij stelt het Comité in kennis van elke wijziging in haar wetten en verordeningen die voor deze Overeenkomst van belang zijn, en in de uitvoering van die wetten en verordeningen.
6. Rectificaties of wijzigingen.
a) Retificaties, het overbrengen van een instantie van de ene bijlage naar de andere en, in uitzonderlijke gevallen, andere wijzigingen met betrekking tot de aanhangsels I tot en met IV bij deze Overeenkomst worden aan het Comité medegedeeld, tezamen met inlichtingen over de vermoedelijke gevolgen van de wijziging voor de onderling overeengekomen werkingssfeer van deze Overeenkomst. Indien de rectificaties overbrenging of andere wijzigingen van zuiver formele aard of van gering belang zijn, worden zij van kracht wanneer daarentegen niet binnen 30 dagen bezwaar is gemaakt. In andere gevallen roept de voorzitter van het Comité onverwijld een vergadering van het Comité bijeen. Het Comité neemt het voorstel en elke eventuele vordering tot compenserende aanpassingen in beraad met als oogmerk dat rechten en verplichtingen in evenwicht worden gehouden en de onderling overeengekomen werkingssfeer van deze Overeenkomst op een vergelijkbaar niveau blijft als vóór de wijziging. Indien geen overeenstemming wordt bereikt, kan de aangelegenheid worden behandeld in overeenstemming met de bepalingen van artikel XXII.
b) Indien een Partij, gebruik makend van haar rechten, een instantie uit Aanhangsel I wil verwijderen omdat de zeggenschap of invloed van de overheid ten aanzien van die instantie daadwerkelijk is beëindigd, stelt die Partij het Comité daarvan in kennis. Een dergelijke wijziging wordt van kracht de dag na het einde van de volgende bijeenkomst van het Comité, voor zover die bijeenkomst niet minder dan 30 dagen na het tijdstip van de kennisgeving plaatsvindt en er geen bezwaar is gemaakt. Indien bezwaar is gemaakt, kan de zaak verder worden afgehandeld volgens de procedures op het gebied van overleg en geschillenbeslechting als bedoeld in artikel XXII. Bij de beoordeling van de voorgestelde wijziging in Aanhangsel I en de eventuele compenserende aanpassingen dient rekening te worden gehouden met de mate waarin het opheffen van zeggenschap of invloed van de overheid de markt openstelt.
7. Toetsing, onderhandelingen en toekomstige ontwikkelingen.
a) Het Comité toetst ieder jaar de tenuitvoerlegging en de toepassing van deze Overeenkomst van de doelstellingen ervan. Het Comité stelt elk jaar de Algemene Raad van de WTO op de hoogte van de ontwikkelingen die zich gedurende de periode waarop die toetsing betrekking heeft, hebben voorgedaan.
b) Uiterlijk na het verstrijken van het derde jaar te rekenen vanaf de inwerkingtreding van deze Overeenkomst en vervolgens op gezette tijden voeren de Partijen bij deze Overeenkomst verdere onderhandelingen ten einde deze Overeenkomst op basis van onderlinge wederkerigheid te verbeteren en voor alle Partijen de grootst mogelijke uitbreiding van de werkingssfeer te bewerkstelligen, een en ander met inachtneming van het bepaalde in artikel V met betrekking tot de ontwikkelingslanden.
c) De Partijen trachten geen discriminerende maatregelen en praktijken in te voeren of in stand te houden die tot een verstoring van het opgenomen aanbestedingsklimaat leiden, en streven er in het kader van de onder b) bedoelde onderhandelingen naar die welke bij de inwerkingtreding van deze Overeenkomst nog bestaan uit de weg te ruimen.
8. Informatietechnologie.
Om te voorkomen dat de Overeenkomst de technische vooruitgang onnodig zou belemmeren plegen de Partijen in het Comité geregeld overleg over de ontwikkelingen in het gebruik van de informatietechnologie bij het plaatsen van overheidsopdrachten en besluiten zij, indien nodig, na onderhandelingen tot aanpassingen aan de Overeenkomst. Dit overleg heeft met name ten doel te garanderen dat het gebruik van de informatietechnologie de doelstellingen ter zake van een open, niet-discriminerende en doeltreffende aanbesteding van overheidsopdrachten door middel van doorzichtige procedures bevordert, dat duidelijk bepaald is welke opdrachten onder de Overeenkomst vallen en dat alle beschikbare informatie betreffende een bepaalde opdracht kan worden teruggevonden. Indien een Partij voornemens is een innovatie in te voeren, tracht zij daarbij rekening te houden met de standpunten die andere Partijen ten aanzien van eventuele moeilijkheden hebben ingenomen.
9. Aanpassingen.
De Partijen kunnen deze Overeenkomst onder meer aanpassen in het licht van de bij de tenuitvoerlegging ervan opgedane ervaring. Indien een aanpassing door de Partijen overeenkomstig de door het Comité vastgestelde procedures is overeengekomen, treedt deze aanpassing voor een Partij pas in werking wanneer deze door deze Partij is aanvaard.
10. Opzegging.
a) Iedere Partij kan deze Overeenkomst opzeggen. De opzegging wordt van kracht na het verstrijken van een termijn van 60 dagen te rekenen vanaf de datum waarop de Directeur-generaal van de WTO hiervan schriftelijk kennisgeving heeft ontvangen. Na ontvangst van deze kennisgeving kan elke Partij om onmiddellijke bijeenroeping van het Comité verzoeken.
b) Indien een Partij bij deze Overeenkomst geen Lid wordt van de WTO binnen een jaar te rekenen vanaf de inwerkingtreding van de WTO-Overeenkomst of ophoudt Lid te zijn van de WTO, houdt zij op dezelfde datum op Partij te zijn bij deze Overeenkomst.
11. Niet-toepassing van deze Overeenkomst tussen bepaalde Partijen.
Deze Overeenkomst is niet van toepassing tussen twee Partijen, indien een van deze Partijen, op het tijdstip dat zij deze Overeenkomst aanvaardt of hiertoe toetreedt, niet instemt met deze van toepassing.
12. Aantekeningen, Aanhangsels en Bijlagen.
De Aantekeningen, Aanhangsels en Bijlagen maken integrerend deel uit van deze Overeenkomst.
13. Secretariaat.
Het secretariaat van de WTO neemt het secretariaat van deze Overeenkomst waar.
14. Nederlegging.
Deze Overeenkomst wordt nedergelegd bij de Directeur-generaal van de WTO, die aan elke Partij onverwijld een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift toezendt aan deze Overeenkomst, alsmede van elke rectificatie of wijziging die hierin overeenkomstig lid 6 is aangebracht en van elke aanpassing die hierin overeenkomstig lid 9 is aangebracht, alsook een kennisgeving van elke aanvaarding of toetreding overeenkomstig de leden 1 en 2 en van elke opzegging overeenkomstig lid 10.
15. Registratie.
Deze Overeenkomst zal worden geregistreerd overeenkomstig de bepalingen van artikel 102 van het Handvest van de Verenigde Naties.
Gedaan te Marrakesh, vijftien april negentienhonderd vierennegentig, in één exemplaar in de Engelse, de Franse en de Spaanse taal, zijnde elke tekst authentiek, behalve indien met betrekking tot de Aanhangsels bij deze Overeenkomst anders is aangegeven.
 AANTEKENINGEN.
N1. De uitdrukkingen "land" of "landen" zoals gebruikt in deze Overeenkomst, met inbegrip van de Aanhangsels, worden geacht elk afzonderlijk douanegebied te omvatten dat Partij is bij deze Overeenkomst.
Ingeval een afzonderlijk douanegebied Partij is bij deze Overeenkomst, wordt een uitdrukking in deze Overeenkomst, wanneer deze nader wordt omschreven met het woord "nationaal", geïnterpreteerd als betrekking hebbend op dat douanegebied, tenzij anders aangegeven.
Artikel 1, lid 1.
Gezien de algemene beleidslijnen met betrekking tot gebonden hulp, met inbegrip van het streven van de ontwikkelingslanden met betrekking tot niet-gebonden hulp, is deze Overeenkomst niet van toepassing op voordrachten ter bevordering van gebonden hulp aan ontwikkelingslanden, zolang de Partijen deze hulp verstrekken.
N2.Lijst der gebonden Staten.

 Datum van neer-

 legging van de

 bekrachtings-

Voor-

 oorkonde (B), de

 behoud

 Datum van

 Staten

toetredingsoor-

(Voorb.)

 inwerking-

 konde (T), of

 Verklaring

treding

 van de statenop-

 (Verkl.)

 volging (S)

(1)

____

 ___

___

___

Belgie

(zie E.G.)

Canada

 01.01.1996
Denemarken

 (zie E.G.)
Duitsland

(zie E.G.)

 Europese

01.01.1996
 Gemeenschap
Finland

(zie E.G.)

Frankrijk

(zie E.G.)
Griekenland

(zie E.G.)
Groot-Britannie

(zie E.G.)
Ierland

(zie E.G.)
Israel (Staat van)

 01.01.1996
Italie

 (zie E.G.)
Japan

01.01.1996
Korea (Zuid)

 01.01.1996
Luxemburg

(zie E.G.)
Nederland

(zie E.G.)
Noorwegen

01.01.1996

Oostenrijk

 (zie E.G.)
Portugal

 (zie E.G.)
Spanje

 (zie E.G.)
 Veren. Staten

 01.01.1996
 van Amerika
Zweden

 (zie E.G.)
Zwitserland

01.01.1996