text: Verklaring van Plaat XXXI. Bevattende levensgroote Afbeeldingen van gedeeltens der vliezen.
  Figuur 1 is geschikt om, door eene levensgroote afbeelding, verder de vereeniging van de uiterste einden van het worstvlies aan het einde van het beijenvlies en deszelfs aanhangsel aan te toonen, benevens de nadere opheldering der witte plekken.
  
  
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.a a a a
  Is de afscheiding van het uiteinde van het beijenvlies, geheel omgekeerd.
  
  
  b
  Is de holligheid van het omgeslagen beijenvlies.
  
  
  c c c c
  Duiden op de binnenzijde van het beijenvlies de zeer verkleinende en alleruiterste teekenen der wratjes of beijen, aan.
  
  
  d d d
  Het opgeblazen deel van het worstvlies.
  
  
  e e e e e e e
  De aanmerkelijke witte plekken in hunne gedaante als het Kalf bijna voldragen is.
  
  
  f f f
  Schijnt als een ring, doch is eigenlijk de plaats daar het vlies nog opeen gerold is.
  
  
  g
  Het aanhangsel van het worstvlies in zijn ware gedaante aan zijn breedste bodem.
  
  
  h
  De inknijping of engte van het worstvlies aan zijn aanhangsel, zeer gelijk aaa de luchtblazen in de visschen.
  
  
  i i
  Het aanhangsel van het worstvlies, doorschijnende door het aanhangsel van het beijenvlies.
  
  
  Figuur 2 verbeeldt een gedeelte van den buitenwand van het lamsvlies (Amnion), met de vlechting der vaten.
  
  
  a a a a
  Zijn de aderen en slagaderen, zoo als derzelver vlechting en kussching over het geheele lamsvlies zich verspreidt.
  
  
  b b b b b b b
  Zijn wratjes of schobbetjes, die op het lamsvlies gevonden worden.
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.c c c c c c
  Duiden aan die kronkelende en slangsgewijze vaatjes, die altoos in het lamsvlies zijn, en als weivaten kunnen worden aangemerkt.
  
  
  Figuur 3 dient, om den binnenwand van het lamsvlies te zien, zoo als dit gedeelte uit de vliezen, om een volwassen vrucht liggende, genoomen is.
  
  
  a a a a
  Verbeelden de geelachtige schobbetjes (Scutilla), die overal aan het lamsvlies gehecht zijn.
  
  
  b b b b b
  Duiden aan zeer aanmerkelijke groote klierachtige aanwassen, meest wit naar den gele trekkende, somtijds geheel verhard en als kalkachtig, ook niet zelden met fijne bloedvaatjes, doch onregelmatig doorweven.
  
  
  c c c c c
  De gemelde vaatjes.
  
  
  d d
  Toont de samenloop van de aanwassen.
  
  
  e e
  Vetachtige aanhangsels.
  
  
  Figuur 4 verbeeldt de korlachtige deeltjes, welke in het vocht der worstvliezen drijven.
  
  Figuur 5. Buitengewone groote schobbetjes op het lamsvlies, gedeeltelijk in Figuur 2 afgebeeld.
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.Zie dan nu eindelijk op Plaat XXXII een Kalf, geheel en al achterover liggende, afgebeeld, den buik is geopend en den navelstreng met de aanhangsels geheel uitgespreid, ziet men in de ingewanden eindigen. Plaat XXXII.Zie daar nu hoe de vruchtin een levendbarend dier, in eene Koe, gevoed wordt. Wij Invloed van de bloedvaten uit de nageboorte van een Kalf in deszelfs ingewanden.kunnen in den uitleg van deze Plaat kort zijn, om dat de voornaamste deelen aan den Lezer nu bekend zijnde, deszelfs eindoorzaken hier vatbaar voorkomen. Men volge dan de afbeelding en vestige zijne oogen op het omgeslagen middenrif (Diaphragma) a a, hier tegen ligt de bogt van de lever b b, die vergeleken moet worden bij Plaat XVII, waarop de lever is afgebeeld en daar bij beschreeven: c is de holligheid van de lever, waarin de bloedvaten uit den navelstreng uitstorten; aan de andere zijde, bij d, is de maag, zoo als die tegen het middenrif aandringt en uitpuilt tegen den wand van den huid, zijnde dit de groote of eerste maag, de pens; e duidt de tweede maag of huive aan; f is het begin der lebbe of vierde maag, (zijnde de boekpens of derde maag, in dezen stand niet te zien); g is de vierde maag of lebbe, welke alle in hunnen natuurlijken stand liggen; voorts is h het netvlies op zijde van de maag; bij i is de plaats der galblaas; k is de milt; l l zijn de dikke darmen; m m m m zijn de dunne darmen; n n de nierbedden; o de teekenen van de hoornen der baarmoeder, zijnde het door ons afgebeelde voor-werp het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.een kuiskalf; voorts bij p de blaas. Deze ligging der ingewanden dus aangeduid zijnde, ziet men verder bij q q, waar een stuk van het einde van het beijenvlies inwendig is afgebeeld, zoo als het de vaten uitlaat en het eigenlijke begin van den navelstreng formeert; bij r r is het pisvlies afgebeeld, zoo als het nu, geheel ontbloot, in zijne plaats ligt. Uit het eerste, te weten uit het beijenvlies, loopen bij s s de naveladeren in twee takken, welke in den navelstreng, ter wederzijde, de buitenste zijn; bij t t in eene grooter tak eindigen, en in de holte van de lever loopende, het bloed in de aldaar zijnde poortader brengen: gelijk wederom bij u u de slagaderlijke takken zijn afgebeeld, die in den navelstreng, ter wederzijde, het naast aan den, in het midden loopende, pisleider of blaasband zijn, en uit eene groote tak, bij v, voortkomen, en welke tak uit de nederdalende slagaderstam of holle ader, van de vrucht ontspruit, en van daar, achter langs de groote kwab der lever, naar beneden, en in de twee gezegde takken, naar de navel; en door deze en door den navelstreng, naar het beijenvlies loopt, waarin zij zich in vele, zoo groote als kleine takken, verspreiden. Uit dit beloop, hier zoo duidelijk vertoond, verklaart zich nu dat groote wondergestel, hoe het bloed uit de baarmoeder door de aderen en slagaderen opgevoerd en weder terug gevoerd wordt in die zelfde omloop of circulatie, die de Moederkoe
  
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.zelve heeft, met dit onderscheid, dat de longen als in het Kalf die werking van ademhaling niet verrigten, die zij uitoefenen dadelijk na de geboorte van het Kalf, als hetzelve van den streng gescheiden is, adem haalt en lucht schept, want als dan kan de omloop des bloeds van de Moeder of uit de baarmoeder niet meer werken: het is hierom dat men niet al te spoedig den streng moet afscheiden, maar wachten tot het Kalf eene kleine poos gebaard is geweest. Ervaren Vroedmeesters letten hier ook zeer omzigtig op in de Mensch, zelfs laten sommigen eenige druppen bloed door, om de vrucht lucht te geven, doch hier van zullen wij nader spreeken. Wij wijzen nn eindelijk den Lezer, in onze afbeelding, naar w, waar men den pisleider of blaasband ziet, zoo als die uit het pisvlies r r r, bij x, om en in de blaas p inloopt, en aldaar eindigt, zoo dra de navelstreng is afgescheiden; en zie daar nu al het geene hetwelk met zoo veel arbeid en geduld, over de teeldeelen en bevruchting der Runderen, als mede over den groei van het Kalf, in de baarmoeder, door ons beschreeven en afgebeeld is, ten einde gebragt.
  Ik dank de goede Voorzienigheid, dat ik, nog in mijn gevorderde ouderdom, mijnen wensch heb mogen vervuld, en een voornemen uitgevoerd zien, waar van ik in het midden van allerleije wederwaardigheden niet heb afgestaan. Ik verwachtte, dat mijne Landgenooten een gunstig oordeel over mijnen
  
  het rundvee.IV. Afd. II. Hoofdst.arbeid zullen kunnen vellen; terwijl ik, verre van op volmaaktheid te roemen, nog met al die kennisse, met al dat onderzoek, nederig mijne onvolmaaktheid erkenne, en mij nederleg bij het gevoel van Gods vrije genade, die mij heeft willen begunstigen met zoodanige vermogens, waarmede het zijne Almogende Voorzienigheid geliefd heeft mij van 's Moeders ontvangenis af, tot nu toe te hebben doen bestaan en leven tot nut van het beschaafde volk, waaronder ik geboren ben, nog leve en eerlijk hope te sterven, en in mijnen laatsten adem, met den Ridder linnaeus, op het sterfbedde uit te boezemen de groote spreuk van dien weergadeloozen Natuurkenner, uit Psalm CIV: 24: O Jehovah! quam ampla sunt tua opera, quam sapienter ea fecisti! quam plena est terra bonitate tua! dat is: Hoe groot zijn uwe Werken, o Heere! gij hebt ze alle met wijsheid gemaakt! het aardrijk is vol van uwe goederen!
  Wij laten hier nu nog volgen eene korte verklaring van Plaat XXXII, en zullen in de volgende Hoofdstukken overgaan tot de beschrijving van, en Verhandeling over de Verloskunde der Koeijen.