text: § 23. Over het te hard spreken of schreeuwen.
  Schoon het te hard spreken, schreeuwen, of gillen nog nadeeliger is voor de welluidendheid, dan voor de duidelijkheid, kan het echter ook onduidelijkheid veroorzaken, als men in een gebouw of zaal het woord voert, waar veel weêrgalm heerscht. Zulk een nagebauw toch wordt dan door eene te hard klinkende stem des te meer opgewekt; elk geluid wordt onmiddellijk teruggekaatst, en zoo ontaardt de Voordracht op het laatst in een verward gegons en gebrom, dat veel van de taal der schim bij Ossian heeft, van welke bilderdijk zoo fraai en klanknabootsend zingt:
  
  Zijn stem tot Oskar klonk, als 't momm'lend windgegrom,
  Maar smoorde in dichten damp en gonzend luchtgebom.
  
  Tevens verdooft het schreeuwen allengs het gehoor, en doove ooren kunnen slecht verstaan. Bij de Mondelijke Voordracht van verzen kan het te hard spreken nog des te lichter den nagalm te weeg brengen, vooral ten aanzien van woorden, die van zelf reeds dof en hol klinken; bijv. in de twee schilderachtige en klanknabootsende regels van feith, waarin de dichter, te kennen gevende, dat het noodgeschrei, door een kind bij zijne geboorte aangeheven, de eerste, en het ploffen der aarde op de doodkist de laatste muziek is, waarmeê de mensch zich begroet of begroet wordt, van die op de doodkist neerbonzende aardkluiten zingt:
  
  De doffe galm der klont, die op de doodkist schiet,
  Domp (?) om haar dondert, dan verdwijnt, is 't laatste lied.
  
  
  Aanmerking en Uitbreiding.
  Het schreeuwen kan, even als het te zacht spreken, of meer aanhoudend, of meer voor 't oogenblik zijn; dit laatste bijv., als men den regel, dat, hetzij dan enkele woorden hetzij geheele zinnen en zinsneden soms sterker (piu forte) dan andere moeten uitgesproken worden, overdrijft. Zoo moeten in het schoone coplet uit Psalm 115:
  
  
  In 't stille graf zingt niemand 's Heeren lof,
  Het zielloos lijf, gedompeld in het stof,
  Kan Hem geen glorie geven;
  Maar onze tong zingt tot in eeuwigheid
  Des Heeren lof, Zijn roem en majesteit; -
  Looft God, de bron van 't leven!
  
  de drie eerste regels zacht, de twee volgende sterker, en de laatste op juichenden toon en zeer krachtig klinken. Wee hem echter, die dat looft God enz. wilde uitgillen, gelijk men 't wel eens hoort doen!