text: Cap. XVIII. Noch van de wreetheyt van de selve Koningh.
  DE Koningh, dit verstaen hebbende, en sijn behoudenis alleenlijck in de vlucht stellende, was, nae verloop van weynigh daghen, ghedwonghen van daer weêr naer sijn Koninckrijck van Deenmarcken te keeren. Hy deê op dese wegh veel door raden, galgen, en door andere schrickelijcke pynen des doodts sterven, en vierendeelen, en voornamelijck by Ooster-Gotten in Vastene, een landt dat in 't Heylighe Landt Birgitta leght; en eyndelijck by ons in 't Klooster van Nydale, met nieuwe wallen omringht, daer hy, hoe wel seer beleefdelijck ontfangen, echter op de dagh der Lichtmisse van de Goddelijcke Maeght, d'Abt met seven Monicken, nae dat d'Altaerdienst ghedaen was, met de handen op de rugh ghebonden, in de snelle vloedt deê werpen en verdrincken. d'Abt, door sijn naturelijcke sterckte de touwen gebroken hebbende, swom aen d'oever, daer hy van des Koninghs dienaers en lijfknechten met het stael verplet en gedoodt wierd. In deser voeghen wierden oock de jonghe kinderen van 't deurluchtigh gheslacht der Ribbingers in West-Gotlant, die gewoonelijck van de wreede en onbesuysde menschen verschoont wierden, in sijn aensien met het stael gedoodt. Hier door wierd te weegh gebraght dat onder hen der-
  
  tigh duysent inwoonders in de wapenen zijn vergadert; in voeghen dat hy, voor sich self besorght, langhs onweghen en afgelege paden, eer by nacht, dan by dagh, sicht ter vlucht binnen de palen van sijn Deensche Heerschappy vertrocken heeft, daer hy oock niet langh sonder dierghelijcke vrees in sekerheyt gelaten is. Want het gherucht had voor sijn koomst sijn bedrijf over al vertoont, voornamelijck by d'onderdanen van sijn Keyserlijcke Majesteyt in de Landen der Hollanders, Brabanders en andere volcken, by de welcken hy soo langh in eer en achtingh ghehouden was, tot dat hy soo wreedt een moort en dootslagh aen veel onschuldigen bedreven had. Dat Saxo, de Historie-schryver der Deenen, in sijn twaelfde Boeck, met alle sijn omsichtigheydt, ghelijck hier voor in 't seven-en-dertighste Hooftdeel verhaelt is, hier segh of dit schouwspel den Deenen in der daedt soo nut, als in de schijn droevigh heeft gheweest, en of de Koninckrijcken door 't aendoen van wreede pynen en overlasten, of door goedertierentheydt, zedigheydt, gherechtigheydt, en door d'andere Konincklijcke deughden, verkreghen worden, en verkreghen zijnde, behouden blyven. Seecker, hy sal door ervarentheydt bekennen, als hy aen de voorgaende Boecken, en aen dit bedrijf van Christiernus gedenckt, dat sy meer laster, schrick, wreetheydt en verachtingh voor 't Rijck, en voor de Koninghen verkrijghen, dan of sy beleeft en gherechtigh waren; 't en waer sy sich misschien in boosheydt wilden beroemen, als sy, bedrogh ghebruyckende, sich maghtigh in ongherechtigheyt achten, op dat sy, naer de wijse der schaermessen, pijn aendoen souden, dat verre wegh moet wesen. Want wie sou darren aenvanghen veylighlijck met hen te handelen, en overweghen om met hen by een haert te woonen, die, ghelijck Saxo, in 't leste
  
  Hooftdeel van 't vierde Boeck verhaelt, lieghen en bedrieghen niet onder de sonden en schanden tellen? Hun reden sy dieshalven, ja ja, en neen neen; en dat yeder hen geloof. Dat de vrome lieden niet gelooven dat ick dese voorgenoemde dinghen uyt haet of vyandtschap teghen de Deensche volcken, en teghen hun oude daden, of tegen de strengheydt van de koningh Christiernus aen alle menschen vertoont heb, maer dat ick met voordacht dinghen, die veel schrickelijcker zijn, en sonder schrick en suchten niet ghelesen konnen worden, en veel min in Boecken behooren verhaelt te zijn, achterghelaten heb. De Deensche Edeldom sond echter, nae de verdryvingh van de voorghenoemde Koningh Christiernus, vier-en-veertigh leden tot haer verontschuldigingh in de Stadt, en in de gheheele werelt, om opentlijck ghelesen te worden, waerom sy van de selve Koningh afghevallen waren. Desghelijcks deden oock de Raedtsheeren der Koninckrijcken van Sweden, Gotlandt en Noorweghen, tot verscheyde reysen, soo te vooren, als daer nae, en verontschuldighden sich met Boecken en Brieven. Maer dat ick, bitterder dan d'anderen, en echter warelijcker en sparelijcker schrijf, dat is een vast bewijs, om dat ick met schrick en groot ghevaer voor my, by al dese treur-vertooninghen gheweest ben, en met mijn ooghen aengheschouwt heb, op dat ick met druck en droefheydt d'onghelucken van mijn volck sou sien, die nu duysentmael swaerder, en geheel onverdragelijck schijnen, uyt oorsaeck van de quade instellingen der wetten, en verdruckingen der ondersaten.
  
  Eynde van 't Achtste Boeck.