text: Algemeene Bemerkingen.
  
  Indien men van 't toekomende mag oordeelen door 't voorleedene, zal dit Gemeenebest zich niet inlaaten in eenen offensieven Oorlog. Die, wel-ken wij met den gelukkigsten uitslag voerden, de Oorlog om de Spaansche successie, hadt, door de uitmuntendheid van goede trouw bij de Engelschen, en onze eige te groote onbezuisdheid om dien Oorlog buiten de paalen van zijn oogmerk voorttezetten, een voor de Republiek te nadeelig einde, dan dat wij niet afgeschrikt zouden zijn geworden, om dien op nieuws te beginnen; en 't aandeel 't geen wij ten voordeele van 't Huis van Oostenrijk in denzelven zedert namen, kon ons op geene andere gedachten brengen.
  't Krijgsweezen van onzen Staat uit dit oogpunt beschouwt, bekomt een zeer eerwaardig aanzien. Daar de Militaire, bij andere Mogendheden, zich schandelijk verhuuren, om de slaafächtige werktuigen te zijn van de grillen, de woelziekte, zucht tot veröveringe en onrechtvaerdigheid, worden zij bij ons tot geen ander oogmerk gebruikt dan tot 't behoud van order, rust en vreede in en om 't Vaderland.
  Deze Staatkunde maakt, dat wij meer bedacht zijn van den zelf kant onzer bezittingen een vijanandelijken aanval af te weeren, dan over denzelven te trekken, om den oorlog op den bodem onzer nabuuren over te brengen. Om dit oogmerk te bereiken, heeft de kunst onze frontieren bezet met fortificatiën van allerlei sterkte. De natuur zelve heeft dit land voorzien van de beste middelen ter defensie. Dan, welke linie daartoe de best geschikt is, kan niet eer preçies bepaald worden,
  
  voordat men nieuwe inspectiën, meetingen, waterpassingen en militaire Kaarten gemaakt zal hebben, om daaruit 't best beredeneerd plan van verdeeging door wapenen en overstroomingen te bewerkstelligen: 't geen eens gedaan zijnde, onze provintiën, een vijand misschien ongenaakbaar, zeer zeker onëindig zwaar te veröveren zou maaken; doch bij verzuimDe Raad van Staaten drukte zich hier over, in 1755, in de volgende nadrukkelijke bewoordingen uit: ‘De Raad doet wel Petitiën tot de Fortificatiën, maar ziet ze zelden tot conclusie gebragt, als bij gekomene of presente nood, wanneer het de tijd niet is om de Frontieren met nieuwe werken te dekken, maar om die 'er zijn, wel te defendeeren. De tijd van Vrede is de tijd van fortificeeren. Men doet 't dan met rijper overleg, men maakt beter werk, en men heeft 't beter koop, ('t zelve is van de Marine waar) in de plaats dat men in tijd van nood dikwijls groote sommen uitgeeft, om met haast gebrekkige temporaire werken te maaken, die daarna ras vervallen. Wat zoude 'er geduurende een dertigjaarigen vreede niet tot versterking en verbeetering der Frontieren hebben kunnen gedaan worden, indien 'er een sortabele jaarlijksche somme tot dat einde gedestineerd en met 'er daad opgebragt was geweest; de Bondgenooten gelieven dit stuk als een zaak van de uiterste importantie ter harte te neemen, en zich te houden gewaarschouwd. De republiek heeft magtige Nabuuren en wijd - uitgestrekte Frontieren. Had men eene vaste jaarlijksche somme, ervaarene Fortisicatie - meesters zouden de gansche Ringmuur van den Staat in aanschouw kunnen neemen, en overweegen, welke de meest geëxponeerde en minst sterke Plaatzen waren, en hoedanige verbeetering 'er naar de moderne wijze van attaqueeren en defendeeren aan te maaken was. Men zoude de eene plaats voor, de andere na acheveeren, om het met 'er tijd, indien het den Albestierder behaagen mogt de vrede van duur te doen zijn, daartoe te brengen, dat men voor die plaatsen niet te vreezen had, en dat men in tijd van nood meer Troupen zoude kunnen missen tot bewaaring van een overblijvend zwak Frontier, daar de kunst van Fortisiceeren zou mogen te kort schieten’, van 't welk dit land misschien op
  
  meer dan ééne plaatze voor een vijandelijk leger toeganglijk blijft.Volgens de gedagten der kundigste Ingenieurs zou 't mogelijk weezen, om bijna de geheele omtrek van de republiek door eene water-linie, en de daarbij nodige fortisicatiën op de passen, te beschermen’. Zie Proeve, enz. Amst. bij Harrevelt, 1783.
  
  
  Hoe sterk echter deeze linie van Defensie kan worden verbeeld, zij kan geen kragt hebben, dan voor zo verre dezelve zal worden verdeedigd door wel-geëxcereerde manfchappen; en hieruit volgt de onontbeerlijke noodzakelijkheid van eene goede Legermagt: bijzonder als men in 't oog houdt, dat onze Staat te klein zijnde, om in cas van vijandelijken aanval, op zich zelven te kunnen staan, zonder door eenige Alliantie te zijn geruggesteund, geene Mogendheid zich in Alliantie zal inlaaten met eenen Staat, ontbloot van militaire sterkte in zich zelven, en die 't werk zijner Defensie geheel op de schouders van zijnen geallieerden zou willen leggen; iets, dat boven dien zeer hachlijk mogt uitvallen.
  Ons topographisch, politiek en militair bestaan schijnt te vorderen, dat 't leger van den Staat tot 50,000 man gebragt worde: maar de bekrompene finantien wijzen deeze vermeerdering van de hand. 't Militaire plan der Republiek, doorsneden met zo veele rieviren, vaarten, gragten slooten, vordert echter, dat 't Corps van haare Pontonniers tot 60 hoofden, en dat der Artillerie, zo onontbeerlijk, wanneer men alleen verweerender wijze oorloogt, tot 2280 man in vreede, en 2928 in oorlog gebragt worde: een artikel van al te veel aanbelang voor 't militaire, en van te gering bezwaar voor 't finantieele weezen van den staat, om te worden doorgeschrapt.
  Wanneer 't krijgsvolk, in zijne garnizoenen, als in een bestendige rust blijft, moet de mili-taire geest noodwendig in dezelve uitsterven, en 't leger ongewoon en onbekwaam worden tot groote militaire evolutien, wel onontbeerlijker voor een offensief militair, doch altoos ook nuttig voor een defensief. Hierom kan 't niet dan voordeelig zijn voor 't leger van den Staat, indien een gedeelte van 't zelve jaarlijks campeerde.
  Of 't voor- dan na- deelig is, dat de guarnizoenen bestendig dezelve blijven, is een poinct van militaire controversie, welke wij overmogend zijn te beslissen.
  De finantieele staat van onze armée (in Maart 1788) laat zich opmaaken uit 't montant haarer schulden, bedraagende die van de Nationaale, Duitsche en Waalsche infanterij regimenten ƒ101,315-:-: Van de Cavallerij, Dragonders, enz regimenten ƒ270,484-:-:
  Tot herstel van deezen vervallen toestand van ons krijsweezen is voorgeslaagen aan de eigenaars van compagnien douceurs van ƒ900-:-: tot ƒ300-:-: toetestaan.
  Eindelijk daar een- en eensgezindheid en algemeene medewerking tot 't gemeenschaplijk oogmerk, de verdeediging van 't Vaderland, zo wel in de militairen als in de politieken nodig is, behoorde 't leger op een gelijken voet van betaalinge te staan,Hiermede beöogt men de ongelijkheid van kortingen, waarmeede onze Militairen bij zommige provinciën zo buitengemeen bezwaard worden. Bij voorbeeld wanneer een Generaal zijne Commissie ontvangt, betaalt hij in
  
  
  Zutphen
  ƒ113 - 8
  
  
  Holland
  ƒ62 - 12
  
  
  Vriesland
  ƒ60
  
  
  Zeeland
  ƒ0 - 0 0
  
  
  Groningen
  ƒ2 - 8 -
  
  
  enz. enz. enz.
   
  
  
   de repartitie van zijne gedeeltens niet
  
  op de posten van partikuliere provincien gebragt, het voor 't militaire zo nadeelig woord van Betaalsheeren niet meer gebruikt, de armee uit de algemeene cas der generaliteit betaald, en alleen als in dienst van 't Algemeen Bondgenootschap beschouwd te worden.