text: Kenteekenen der Veepest aan de Kwijl, die uit den Mond vloeit.
  Kenteekenen aan de kwijl.Dat de Koeijen natuurlijk altijd uit den muil aan de hoeken der lippen slijm en kwijl laten afvloeijen, bijzonder als zij na het grazen, gedronken hebben en zich tot herkaauwen schikken, hebben wij reeds in een vorig Hoofdstuk van dit werk gemeld, maar dewijl men het ontlasten van kwijl uit den bek of muil, in de Veepest, als een kenmerk der ziekte opgeeft, zoo kan dit niet in aanmerking komen, ten zij er buitengewone kwijling of ander soort van kwijl wordt waargenomen, als in de gezonden staat, want dan is de gewoone kwijl, die de Koeijen, onder het gezond herkaauwen, laten uitvloeijen, meest altijd helder, dun, ook niet het minste stinkende, daar integendeel de kwijl, in de Veeziekte eerst wel Ontlasting van dikke, taaije kwijl of slijm uit muil.wit, maar dikker en taaijer is, voorts groengeel, snotterig, stinkende en eindelijk schuimende wordt; camper stelt dit laatste als een teeken, dat de longen zeer sterk zijn aangedaan, en het beest in het uiterste gevaar is; ook maakt hij hierbij melding dat verscheiden buitenlandsche Ge-leerden, het rundvee.
  V. Afd. XI. Hoofdst.waaronder ook Franschen en de geleerde haller gevonden worden, deze ziekte Pulmonie, dat is, longziekte noemen; dan, behoudens onze achting voor die geleerde Mannen, zoo spreekt onze ondervinding echter dit geheel tegen, om dat de Longziekte, welke bij ons bekend is onder deri naam van het Longevuur, van eenen anderen aard is. Deze ziekte komt langzaam aan en veroorzaakt van tijd tot tijd verstoppingen in de luchtcelletjes der longen, die dan aan malkander wassen en eindelijk kalkachtig worden, gelijk wij dit in een vorig Hoofdstuk dezes Werks beschreven hebben. In de Veepest daarentegen ontdekt men zulk een uitwerksel niet. De oplettende camper meldt ook in de inwendige ontleding er niets van, dan dat de longen bleek roodachtig zijn, hier en daar ontstoken met purpere plekken, en dit is naar waarheid. Ondertusschen heb ik vele beesten zien ontwelden, die het ware longevuur onder de leden hadden, het welk zekerlijk dan geen dadelijk teken der Veepest is. Het is intusschen, naar ons inzien, aanmerkelijk, dat verscheiden Koeijen beterde, die het longevuur hadden, en sommigen die gebeterd waren, hetzelve naderhand kregen; dit opmerkende, is het van belang, om hier, zoo veel doenlijk, op te letten, namelijk, om geene Koeijen als door veepest besmet te houden, die het longevuur hebben, vooral buiten pesttijden, of kort daar na.
  
  het rundvee.
  V. Afd. XI. Hoofdst.Na dezen, hier noodigen, uitstap, op het hier behandelde onderwerp terug komende; zoo oordeelen wij dat men wel degelijk de stinkende kwijl, welke uit den muil vloeit, behoort te onderscheiden van die, welke uit den neus ontlast wordt Die, welke uit den muil vloeit, is doorgaans veel dikker en begint op het laatst met geheele vellen van aanslag, op en aan de tong en de keel, af te vallen, welke vellen niet zoo zeer de huid der tong is, zoo als sommigen meenen, maar een korst van verdikten aanslag, even als de spruw, hoe zeer op het laatst der ziekte en als de hoogste trap van bederf plaats heeft, den opperhuid der tongtepeltjes, welke, gelijk gezegd is, ontstoken zijn, ontvelt en afruit.