text: Afspijzen.
  Ook dit woord heb ik uit het Woordenboek buitengesloten, ofschoon het bij Weiland en al zijne volgelingen vermeld staat. Vóór hem heeft niemand, zoover ik weet, het als een Hollandsch woord gekend. En waaraan Weiland zijne opgaaf ontleende, is niet twijfelachtig. Adelung verklaart abspeisen, als onz. ww., door ‘aufhören zu speisen, Mahlzeit zu halten, von vornehmen Personen’, en geeft als voorbeeld: ‘sie haben abgespeiset, werden bald abgespeiset haben’. Bij Weiland luidt het: ‘Afspijzen, onz. ww.,.... Het spijzen eindigen, ophouden te spijzen, inzonderheid van voorname personen, aan eene rijke tafel: zij zullen aanstonds afgespijsd hebben’. Wederom was het dus zijn Hoogduitsche voorganger, wiens invloed hem beheerschte. In onze taal is afspijzen niet bekend. Spijzen zelf wordt wel gebezigd voor
  spijs gebruiken in 't algemeen, maar in den bepaalden zin van het middagmaal houden is het Hoogduitsch, geen Nederlandsch. Zoo oordeelde ook Lulofs er over, die onder de germanismen in zijne Kakographie, bl. 66, het volgende opnam: ‘Zult gij t'huis spijzen? Neen, ik heb reeds afgespijsd.’ En te recht. Als de maaltijd is afgeloopen, dan zeggen wij, dat men afgegeten heeft. Vinden ‘voorname personen’ die uitdrukking wat burgerlijk, welnu, laat hen dan afdineeren. Maar afspijzen, nooit.
  Doch nu rijst de vraag, of afspijzen geen recht van bestaan heeft als bedr. ww. Als zoodanig vindt men het gebruikt in de volgende aanhaling uit Brandt's De Ruiter, bl. 936: ‘Dit informeren heb ik hoogh-noodigh geacht, om.... den quaadtwilligen alle middelen te benemen van haar Hoog. Moog. intercessie.... te illuderen, door het voorgeeven van dat de Hongaren rebellen waaren, om een ieder daar meede af te spyzen, gelyk zy den Heer Ambassadeur Oxenstiern, en alle andere Deensche, Brandenburghsche, Lunenburghsche etc. Ministers de facto daar mede afgespyst hebben’. De bedoeling is blijkbaar, dat men de lieden met dat voorgeven afscheepte. In het Hoogduitsch is abspeisen in dien zin zeer gewoon: eigenlijk, iemand met eene zekere hoeveelheid spijs afschepen, waarmede hij zich tevreden moet stellen; figuurlijk, iemand afschepen door hem te paaien met iets, dat hem niet bevredigt, met mooie woorden, ijdele beloften, voorwendsels enz. Zie Grimm, D. Wtb. 1, 122. Mag men nu uit de aangehaalde woorden besluiten, dat afspijzen in deze beteekenis ook bij ons in gebruik is geweest?
  Indien die woorden van Brandt zelven waren, dan zou er geen bezwaar zijn dit aan te nemen, vooral daar spijzen, als bedr. ww., ook in onze taal bekend is. Doch het is niet Brandt die hier spreekt, maar G. Hamel Bruinincx, Resident der Statengeneraal bij den Keizer van Oostenrijk, van wien Brandt een brief aan den Griffier Fagel mededeelt, gedagteekend uit Weenen, den 27 Oct. 1675. Het schijnt dat een zesjarig verblijf in de Oostenrijksche hoofdstad het vaderlandsch taalgevoel van onzen Resident wel ietwat beneveld had. In denzelfden brief vinden wij niet alleen versprooken voor beloofd, indr[u]ght voor inbreuk, ver-haat voor gehaat, onderlaaten voor nalaten, die ook bij Kiliaan, Hooft of anderen voorkomen en dus misschien toen nog tot ons spraakgebruik behoorden, maar daarnevens enkele andere uitdrukkingen (als b.v. in deliberatien begrepen zyn voor zich daarmede bezighouden), die genoeg doen zien, dat het insluipen van germanismen niet van heden of gisteren dagteekent. Zoolang er dus geen beter gezag bekend is dan dat van Hamel Bruinincx, acht ik het raadzaam, zijn afspijzen niet uit Weenen in Holland binnen te smokkelen, maar het aan de Duitschers over te laten, die er uitsluitend recht op hebben.