text: § 71. Over de Juistheid van de Voordracht in de Staatkundige of Politieke of Staatswelsprekendheid.
  Deze soort van welzeggen is, betrekkelijkerwijs en over het algemeen, minder ernstig en statig dan de kanselwelsprekendheid; met andere woorden: hoe statig de staatswelsprekendheid soms zijn moet, ze behoeft dit niet zoo doorgaande te zijn, als op den predikstoel het geval is. Reeds het minder eerbiedwekkende
  van de plaats, de meer gewone dagelijksche kleeding, enz., waar en waarin men spreekt, werken daartoe meê. Daarenboven, dikwerf loopt zij over onderwerpen van minder hoogen ernst en meer in het gewone burgerlijke en maatschappelijke leven thuis behoorende, als vrede- en krijgszaken, geldmiddelen, belastingen, en derg. meer. Ze laat dus eene zekere gemeenzaamheid van uitdrukking, ja, zelfs eene ruime mate van scherts en boert toe, zoo de redenaar zijn doel daarmeê bereiken kan; gelijk daarvan bij demosthenes en cicero, en bij latere engelsche, fransche, en andere staatsredenaars menig voorbeeld wordt aangetroffen. Evenmin kan men den redenaar in de staatszaal wat dorheid en droogheid van stijl ten kwade duiden, als hij aan het uitcijferen in geldelijke aangelegenheden gaat, of het voor- of nadeel van dezen of genen staatshuishoudelijken maatregel aan wil toonen. In het algemeen kan dus de Voordracht van den staats- en volksredenaar, vooral tegenwoordig en hier te lande, eenvoudiger dan die van den kanselredenaar zijn; en dikwerf wordt in onze staatsvergaderingen niet anders vereischt dan duidelijkheid - zoo voor 't gehoor als 't verstand - van uitspraak, en een gepast accentueeren der woorden.
  Somtijds evenwel is in redevoeringen over staatszaken, waarvan het geluk van duizenden afhangt, en die vrede of oorlog, rust of onrust, vrijheid of slavernij ten gevolge kunnen hebben, zoowel hooge waardigheid, ernst, bezieling en vuur van Voordracht als van taal en stijl noodzakelijk. De staatsredenaar mag en moet dan, niet minder als de prediker, alle fonteinen van in- en uitwendige Welsprekendheid laten springen. Men denke hier - om van de Ouden niet te spreken, bij wie de staatkundige Welsprekendheid de voornaamste van allen was - aan een aantal redevoeringen, die in hachelijke omstandigheden, in dagen van beroering en omwenteling, in tijden van moord en bloed, in verschillende staats- en volksvergaderingen gehouden zijn, en die, zoo men ze goed wil uitspreken, de grootste kracht, levendigheid, en stoutheid van Mondelijke Voordracht vereischen.
  
  Tant de fiel entre-t-il dans l'âme des dévots?