text: § 29. I. Men moet in de zinnen en zinsneden, die men voordraagt, binden wat gebonden moet worden.
  Wij verstaan hierdoor, dat men in een zinsnede of zin alle woorden, waartusschen noch een langer noch een korter rust of ophouding der stem, hetzij dan ten gevolge der zinteekens, hetzij van den zoogenaamden numerus, of uit wat anderen hoofde gevorderd wordt, zoo veel mogelijk op eene aaneengeschakelde
  wijze en als in éénen adem uitspreekt, zoodat de stroom der rede zonder stuiting voortvloeit, en het den hoorder duidelijk is, wat de woorden in hun samenhang zeggen willen. Tegen dezen regel kan op verschillende wijzen gezondigd worden. Op de grofste, wanneer men bijv. in eene plaats, als de volgende uit van der palm: ‘Van dergelijke bitsche uitdrukkingen vloeyen zijne redenen over; - ze zijn, Jobs toestand over het geheel beschouwd, uit de diepste menschelijke natuur ontleend’, achter elk woord rustte, alsof er een punt stond en het lapidaarof steenschrift ware. Zoo plomp zal nu echter wel geen spreker feilen, of het moet een kind zijn, dat pas begint te lezen en zich nog bij ieder woord bedenken moet, hoe het dat uit moet spreken. Men zou echter ook, schoon in mindere mate, den gezegden regel overtreden, als men in de aangehaalde plaats ophield achter het woord van, of achter bitsche, of achter ze en ze zijn. Immers, hoewel veel woorden, zelfs die, waar geen scheîteeken achter staat, eene rust of pauze toelaten, zijn er andere, achter welke zulk eene rust schier nooit geoorloofd is. Overal bijv. moet het lidwoord met zijn onmiddellijk daarop volgend zelfstandig of bijvoeglijk naamwoord (bijv. de koning, de groote man), het voorzetsel met het dadelijk volgende woord, dat er van afhangt (bijv. voor tien jaren, na dezen enz.), het hulpwerkwoord met zijn oogenblikkelijk volgend werkwoord (bijv. ik zal lezen), de tweede naamval met den op staanden voet volgenden eersten (bijv. Gods liefde enz.), in de uitspraak onafscheidelijk verbonden zijn. Mocht men dus ook al in die plaats uit v.d. palm, om deze of gene reden, achter toestand of een soortgelijk woord kunnen ophouden, nimmer dan in een zeer buitengewoon geval zou dit te gedoogen zijn achter van, of bitsche, of Jobs, of ze
  en ze was, enz. Tevens zal men gevoelen, hoe het verwaarloozen dier noodige aansluiting, of, met andere woorden, hoe het stuiten van den gang der Mondelijke Voordracht te onrechter plaats, eene zinsnede niet alleen gebrekkig, maar zelfs geheel verkeerd kan doen verstaan. In de versregels bijv. uit vondel's Gijsbrecht van Amstel, ter plaatse van het eerste bedrijf, waar Willebrord, de vader of abt van het Karthuizer klooster, in zijn vreugde over den vermeen-den aftocht van Amsterdams belegeraars, tot AmstelDeze dialoog tusschen Amstel en Willebrord (in 't voorbijgaan gezegd) wordt vaak, evenals heel de Gysbrecht, op de treurigste wijze verminkt en van hare dichterlijke plaatsen beroofd, voorgedragen. Men vergelijke slechts den text, waar ze te Amsterdam naar gespeeld wordt, met den heerlijken oorspronkelijken van vondel.
  
  Het woord troon, voor het overige, heeft hier de oud-hollandsche beteekenis van hemel. Zoete Jezus is het dulcis Jesus uit de latijnsche kerkliederen., den held van het stuk, zegt:
  
  Mijn welgeboren Heer! de zoete Jezus zij
  Met u en uwe stad, en sta u eeuwig bij
  In allerhande nood! - De broeders van onze orden
  En ik zijn zoo verblijd, als of we levend worden
  Getrokken in den troon van Gods volmaakte vreugd, enz.
  
  zou men, na levend worden, even alsof er een komma stond, ophoudende, in steê van het aan het woord getrokken, voor zoo veel de harmonie van maat en rijm dat toelaat, te binden, den onzin krijgen: ‘wij zijn zoo verblijd, alsof we in het leven worden geroepen’, terwijl de gezonde zin is: ‘alsof we bij levenden lijve reeds in den hemel worden opgenomen’. Het zal evenwel misschien niet aan tooneelkunstenaars en versopsnijders mangelen, die ons dien onzin doen hooren.
  
  Aanmerkingen en Uitbreidingen.
  Men wane niet, dat het niet binden van hetgeen gebonden moet worden, een gebrek is, dat maar zelden in de voordracht voorkomt. Het doet zich helaas, ieder oogenblik in haar voor, ja, om op de nauwkeurigste wijze iets goed aaneengeschakeld voor te lezen, is een herhaald overlezen van het voortelezene noodwendig. Van daar, dat zoo menigeen zijn vers of redevoering slecht voordraagt, wijl hij zich niet vooraf met de bindingen en scheidingen der woorden en zinnen daarin gemeenzaam maakte. Soms ook ontmoet men redenaars, die zoo hortend spreken, dat zij telkens, tot zelfs achter de sylben der woorden, ophouden, bijv. in de zoo even aangehaalde plaats uit v.d. palm. Van.... dergelijke.... bit....sche enz. Ongelukkig gebrek, uit verlegenheid ontsproten, en later tot eene hebbelijkheid en tweede natuur geworden.
  
  Het binden geldt trouwens niet alleen enkele woorden, maar ook geheele zinsneden, dat wil zeggen: eene zinsnede kan met eene voorafgaande of volgende zoo nauw in verband staan, dat beide als in éénen adem moeten worden uitgesproken. Zoo bijv. knoope men in den aanvang van cicero's rede voor marcellus: ‘De dag van heden, Raadsheeren! heeft aan het langdurig stilzwijgen, door mij gehouden niet uit eenige vrees, maar deels uit smart, deels uit schaamte,. een einde gemaakt’, de twee zinsneden a) door mij gehouden, en b) niet uit eenige vrees, maar d.u.s.d.u.s. aaneen, en late haar samenhang ook door den toon der stem gevoelen. Vereenigt men de zinsnede b toch met de woorden een einde gemaakt, zoo krijgt men eene geheel verkeerde beteekenisMen krijgt dan namelijk den onzin, dat het stilzwijgen niet uit vrees, maar uit smart en schaamte geëindigd is, terwijl cicero zegt, dat hij het uit smart en schaamte tot hiertoe gehouden heeft. - De woorden luiden in het Latijn: Diuturni silentii, P.C. - quo eram his temporibus usus non timore aliquo, sed partim dolore, partim verecundia - finem hodiernus dies attulit..