text: het rundvee.V. Afd. VIII. Hoofdst.Verklaring van Plaat XXXXIII*.
  Even zoo als wij, bij de beschrijving van het paard, in het Vierde Deels Eerste Stuk van onze Natuurlijke Historie van Holland, eene afbeelding van het zelve gevoegd hebben, met aanwijzing van de meest uitwendige gebreken; zoo hebben wij ook noodig geoordeeld om achter de beschrijving van de ziekten der koeijen eene afbeelding te voegen van eene koe, met aanduiding der plaats en gedaante van derzelver meest uitwendige gebreken, als mede van de plaats, waar sommige gebreken, schoon niet zigtbaar voor het oog, onder den huid of meer inwendig in het ligchaam plaats hebben: zijnde de scherpe doorgaande omtrek de gestalte van de koe, in derzelver gezonden staat, en de gestipte lijnen of omtrekken de aanduiding der gebreken of de plaats van dezelven: en daar de namen der gebreken te veel plaats in de afbeelding zouden wegnemen, zoo hebben wij het beter geoordeeld dezelven alleen door letters en nommers aan te wijzen.
  
  
  A
  Duidt dan aan de hoornbreuk.
  
  
  B
  Verwrongen hoorn.
  
  
  C
  Hoornspleet.
  
  
  D
  De plaats der kol.
  
  
  E
  Oog gezwel.
  
  
  F
  Kolf oog.
  
  
  G
  Verlamd oog.
  
  
  H
  Verlamd oor.
  
  
  
  
  
  het rundvee.
  V. Afd. VIII. Hoofdst.I
  Plaats der hoofd- of oorklieren, welke, door het haar, niet wel te zien zijn, maar naar mate dezelven groot of klein zijn, meerder of minder gevoeld kunnen worden.
  
  
  J
  Plaats, waar de klem, (zijnde eene opkrimping of krampachtige, verstijving der kaakspieren,) in den muil, plaats heeft.
  
  
  K
  Plaats, alwaar de vorsch of tongworm onder de tong gevonden wordt.
  
  
  L
  Verlamde kaakspieren.
  
  
  M
  Neuswee, of plaats der neusklieren.
  
  
  N
  N De shot.
  
  
  O
  Halsblijnen.
  
  
  P
  Het strangillioen, of plaats der gezwollen of bedorven halsklieren.
  
  
  Q
  Verrekte schoft, of plaats der zwelling, door dit ongemak veroorzaakt.
  
  
  R
  Ontstoken schoft, of plaats der zwelling, hierdoor veroorzaakt.
  
  
  S
  Blaren.
  
  
  T
  Plaats der schurk- of schotziekte.
  
  
  U
  Gezwollen spieren.
  
  
  V
  Gekrompen spieren.
  
  
  W
  Gezwollen kossem.
  
  
  X
  Keelgezwel.
  
  
  Y
  Plaats der kropklieren.
  
  
  Z
  Plaats der kwabklieren.
  
  
  
  
  a
  Maanstrang.
  
  
  b
  Spatten.
  
  
  c
  Kniegezwel.
  
  
  d
  Wratten.
  
  
  e
  Klaauwzeer.
  
  
  
  
  
  het rundvee.V. Afd. VIII. Hoofdst.f
  Schelfervoet.
  
  
  g
  Schaatsklaauw.
  
  
  h
  kanker.
  
  
  i
  Mok- of ekelpoot.
  
  
  j
  Losse schoen.
  
  
  k
  Plaats der ruidigheid of ontharing achter den schoft.
  
  
  ll
  Plaats der daauwworm.
  
  
  m
  Lendenbloed of stijfrug.
  
  
  nnn
  Blaren.
  
  
  oo
  Aangewassen wervelen, of plaats waar inwendig de wervelen aan een wassen of groeijen, als de kraakbeenige schijf of geleding, die tusschen iedere wervel geplaatst is, tot beenwording overgaat, en de, in de beschrijving dezer ziekte gemelde, onbuigzaamheid der ruggegraat veroorzaakt.
  
  
  pp
  Aangewassen ribben, of plaats daar dezelven, inwendig, aan de gewrichten der ruggewervelen zijn ingelijfd, alwaar dezelve voornamelijk aan een groeijen.
  
  
  qq
  Gebroken ribben, of plaats, waar dit, gewoonlijk, inwendig plaats heeft, zijnde dit niet anders dan door het gevoel te onderscheiden.
  
  
  r
  Miersheid, zijnde zamenvloeijende vurigen uitslag.
  
  
  s
  Aposteumen of bloedvinnen.
  
  
  ttt
  Gallen.
  
  
  uuuu
  Plaats der buikklieren.
  
  
  v
  Rappigheid, of plaats, waar dit gebrek wel tusschen vel en vleesch plaats heeft.
  
  
  www
  Plaats der vangklieren.
  
  
  
  
  
  het rundvee.
  V. Afd. VIII. Hoofdst.x
  Opgekrompen buikspieren.
  
  
  y
  Navelgezwel.
  
  
  z
  Navelbreuk.
  
  
  z*
  Plaats der buikpijn.
  
  
  
  
  1
  De wolf- of luisziekte.
  
  
  2
  Lamkruis.
  
  
  3
  Plaats, waaromtrent de kruiswrong plaats heeft.
  
  
  4
  Slappe banden.
  
  
  5
  Gezwollen spieren.
  
  
  6
  Aambeijen.
  
  
  7
  Rattenstaart.
  
  
  8, 8
  Staartbreuk.
  
  
  9
  Plaats waar de ontwrichting der heup plaats heeft.
  
  
  10, 10
  Bloedzweren.
  
  
  11
  Bonkziekte.
  
  
  12, 12, 12
  Plaats der uurklieren.
  
  
  13, 13
  Zere speenen.
  
  
  14
  Lies- en elderbreuk.
  
  
  15
  Hakgezwel.
  
  
  16
  Beenbreuk.
  
  
  17
  Overkoot.
  
  
  18
  Klaauwzeer.
  
  
  19
  Klaauwspleet.
  
  
  20
  Plaats der voetsprouw.
  
  
  21
  Opgekrompen pooten.
  
  
  22
  Kramp, of plaats der opgekrompen peezen, onder den huid, aan de pooten.
  
  
  23
  Klaauwscheur.
  
  
  24
  Ingevallen lendenen.