text: Cap. V. Van de straf der weêrspannige Bootsgesellen.
  GElijck in alderhande staten en geslachten van menschen wetten en regelen gestelt zijn, door de welcken men eerlijcker, rechtvaerdiger en veylighlijcker leven sou; soo bevindt men oock dat in d'ampten der scheepslieden redelijcke ghewoonten en wetten ghestelt zijn, die scherpelijck onderhouden worden. En hoe wel het ghetal daer af ontellijck schijnt, soo acht ick dat het echter dienstigh is, eenighen hier af, die meest ghemeen zijn, te vertoonen. De gheen dan, die in een oploop van een schip de Schipper, of de Meester van 't schip met scherp aentast, of voorghenomen heeft hem aen te tasten, of die arghlistelijck het kompas van 't schip, en voornamelijck het deel van de zeylsteen, daer aen de stieringh en welvaert van al de gheenen bestaet, die in 't schip zijn, bedorven, en dierghelijcke gruwelijcke boosheden in 't schip bedreven heeft, wort (indien men sijn leven verschoont) met
  
  sijn handt, die hy meest ghebruyckt, op een swaert of mes aen de mast, of aen eenigh voornaem hout van 't schip ghebonden, en moet in deser voeghen sijn eyghe handt, met die nae hem te trecken, afsnyden. Maer de gheen, die beroerte ghemaeckt, en lasterlijcke woorden gesproken heeft, wordt aen een touw ghebonden, en dus aen d'een zyde van 't schip over boort geworpen, en aen d'andere zyde, onder de kiel deur, weêr opghetrocken: en indien hy, om 't water, dat hy ingeswolgen heeft, in noodt is, soo wordt hy op de rugh, of op de buyck gheleght, op dat hy dus niet versticken en vergaen sou. Doch eenighen, met de gruwel van schelmery, of van weêrspannigheydt en verradery, voornamelijck in d'oorlogh ter zee, openbarelijck ghebrantmerckt, worden gheheel levendigh in zee gheworpen, op dat sy door 't verraedt, 't welck sy besteecken hebben, de gheheele vloot niet souden doen vergaen. Maer d'anderen, die kleyne gruwelen bedreven hebben, krijghen vergiffenis, als sy geswindelijck in 't voorschip konnen komen, daer in hun behoudenis bestaet: en indien sy van hun medemackers ghevat worden, eer sy daer komen, soo worden sy tot driemael met de bloote billen aen de mast, of aen de spriet gheset, daer sy soo veel pijnen moeten uytstaen, dat hen dunckt dat sy op heldere middagh de Sterren sien. Dese en diergelijcke, jae noch swaerder straffen, worden, indien het noodtsaeckelijck is, met een breeder beschryvingh, uyt d'instellinghen van de seer oude stadt Visbyen, in 't eylandt van Gotlandt, 't welck met een eeuwigh recht de heerschappy van de Koningh van Sweden en Gotlandt onderworpen is, ghetrocken. En hoe wel dese Stadt eertijdts seer maghtigh, rijck en weeldigh heeft gheweest, en om een seer geringe oorsaeck, namelijck om het breecken van een glase veynster, dat van seer kleyne
  
  waerde was, vernedert is; soo worden echter de wetten van de zee, en de beslechtinghen van alle verschillen, wijdt en breedt, jae aen Hercules Kolommen, en tot aen d'uytterste zee van Scythien, daer uyt ghetrocken, en, nae dat sy ghegheven zijn, onderhouden, op dat alles, 't welck tot de vredighe koophandel dienstigh en nuttelijck is, met behoorelijcke rust en stilte gedaen sou worden.