text: Cap. VIII. Van de groote en goede Kaesen.
  INdien Parma, Plaisance, en andere landen en dorpen der Longebarden over al om de grootheydt, menighte en nuttigheydt gepresen worden, soo moeten sy d'oorsprongh en 't begin hier af aen 
      het half-eylandt van Scandia, en voornamelijck aen 't Landt der Wester-Gotten, in de Koninckrijcken der Noordsche Landen, danck weten. Want dese Wester-Gotten zijn boven alle inwoonders der Noordsche Landen, in de hooghste achtingh, om dat gheen volck in 't maken der Kaesen teghen hen op magh, 't welck uyt de vruchtbare weyden schijnt voort te komen, in de welcken kloecke stercke en dappere oorloghs-paerden, en hooghe ossen in een ontellijcke menighte, voortghebraght worden. Sy maecken dieshalven ten meestendeel soo groote Kaesen, dat twee stercke mannen naeuwelijcks een voor een korte tijdt konnen dragen. Sy worden echter nimmer door de handen en 't beleydt der mannen, maer der vrouwen ghemaeckt, die, uyt de gheburighe Dorpen toevloeyende, en een menighte van melck meêbrenghende, by de Somer, in 't huys van de geen, die 't begheert, Kaes wringhen. Want als sy de melck, met warm water warm ghemaeckt, en leb daer in ghedaen hebben, parssen sy die voornamelijck in een vierkante houte vorm, en doen de Kaesjes, anders in de Son en lucht ghedrooght, en in deelen ghebroken, in de selve melck, die brandend heet is: ghelijck in de groote mueren, die met tusschenvoegingh van steen en cement opgehaelt worden. Geen man, hoedanigh hy oock is, magh by dit werck der vrouwen zijn, schoon hy dit oock door gebeden pooghde te verwerven. Want dese stercke vrouwen hebben hun huysselijcke oeffeninghen van hun mannen verscheyden, die sich daer meê oock nimmer bemoeyen, als spinnen, weven, broodt backen, bier koocken, spijs te bereyden, kinderen te kleeden en verçieren, de bedden en deeckens te schicken, en in de lammeren, kalven, en d'andere kleyne beesten te versorgen. Maer 't ampt der mannen is lastiger, als de landen te bouwen, dorsschen, paerden tem-men, ('t welck de vrouwen oock dickwijls doen) 't gheweer te wetten, de landen te beheynen, en de ploegh en ackers waer te nemen. De Kaesen der Ooster-Gotten, die men in groote menighte van schapen-melck maeckt, worden om hun wonderlijcke goetheydt en aengename smaeck gepresen; ghelijck oock in de boven deelen van Sweden, behalven by de Helsingers en Noorwegers, die Kaesen hebben, de welcken als verrot zijn, vermits de wormen daer in wemelen, en opghehoopt daer in zijn, en echter sich met hun aenghename smaeck vernoegen. In tegendeel, als sy het binnenste uytgeeten hebben, soo ghebruycken sy de korst in plaets van een schilt, ghelijck ghedrooght leer, in d'oorlogen. De Finnen hebben een aengename smaeck van Kaesen, die haer heel verheughelijck maken, namelijck van geyte melck, en veel duysent ponden; van de welcken sy 't lof en de smaeck vermeerderen, vermits sy allenghs een weynigh Myrrhe daer onder doen, op dat sy sonder wormen veel jaren langh bewaert souden worden, en goet blyven; voornamelijck als men gheheele en lange belegheringhen uytstaen moet. De Kaesen by de Noordsche volcken, te weten by de Wester-Gotten, zijn door de weldaedt van de natuur soo ghematight, dat sy niet alleenlijck een aengename smaeck hebben, maer oock, als sy oudt worden, van d'aenghename speceryen een soete geur afgheven. Soodanighen ghebruycken oock de matroosen, als sy door de storm van 't vuur gheweert worden, jae soo, dat sy niets anders konnen koken.