text: No. 5.
  Diep getroffen door de rampen en de verliezen, die de groote armée, na zoo vele overwinningen, die de Fransche wapenen tot aan de eindpalen der wereld gebragt hebben, heeft moeten ondergaan; zeer ligt kunnende bevroeden hoezeer gij thans geprangd wordt en hoe noodig het is thans alle middelen van verdediging te vereenigen. In den oogenblik eindelijk, waarin eene verschrikkelijke worstelstrijd zal voortgezet en nog woedender zal worden, overtuigd, dat er nimmer eenen hagchelijker oogenblik, noch voor Frankrijk, noch voor uwen naam, noch voor u was; zoude ik gelooven, dat ik op eenmaal al mijne pligten zoude ver
  
  zaken, wanneer ik niet aan de levendige inspraak van mijn hart gehoor gaf. Ik kom dus, Sire! aan het land, waarin ik geboren ben, aan u en aan mijnen naam, de weinige gezondheid, die mij is overgebleven, en al de diensten, waartoe ik in staat ben, aanbieden, voor zoo verre als dit met eer kan geschieden.
  Sire! ik behoor aan Holland, aan hetwelk gij mij, mijns ondanks, gegeven hebt. Ik heb mijn koningrijk niet verlaten, dan nadat ik zoo lang als het voor eenen geboren Franschman en voor uwen broeder menschmogelijk was, wederstand had geboden.
  Thans komen Holland en de zaken van den koophandel als eene bijzaak voor; het zoude mogelijk zijn, dat uw oogmerk was, om uwen broeder weder tot u te brengen, en dat gij u van Holland, door middel van dat land zelf, zoudet willen verzekeren: In dit geval, Sire! herstel dan een koningrijk, dat door u zelf is opgerigt, en ik ben gereed, om Frankrijk en Uwe Majesteit met alle mogelijke krachten in den grooten worstelstrijd bij te staan, welke ongetwijfeld veel heviger dan ooit zal worden. Indien uwe oogmerken zoodanig mogten zijn, dan verzoek ik u niets anders dan eene openlijke acte, welke kenbaar maakt hoedanig mijn toestand is geweest en in het vervolg zijn zal.
  Ik weet, Sire! dat mijne middelen en mijne pogingen van weinig beteekenis zijn, doch ik kan slechts aanbieden hetgeen ik heb.
  Wat men ook van mij heeft mogen denken, Si-re! nimmer ben ik ongevoelig geweest of kunnen wezen voor mijnen naam, voor mijne moeder of mijnen zoon.
  Hoedanig uw besluit en hoedanig de omstandigheden ook gewijzigd mogen worden, verzoek ik slechts Uwe Majesteit te denken aan de verzoekingen, de ontberingen, de eenzaamheid, de ziekte, enz., aan welken ik wederstand heb geboden, veel liever dan tot een uiterste te komen, en dat Uwe Majesteit wel overtuigd zij, dat ik, even zoo als elk braaf man, grondbeginselen koester en gevoelens bezit, die onveranderlijk zijn.
  Hij zond dezen brief aan den Franschen Ambassadeur te Weenen; dezelve was ingesloten in eenen anderen brief, dien de koning aan zijne moeder zond. Keizer napoleon antwoordde op den 16den Januarij uit Parijs. Hoezeer deze brief in eenen gematigder stijl dan de vorige brieven geschreven was, bevattede dezelve eenige personeel beleedigende uitdrukkingen, die niets met de staatkundige zaken gemeen hadden, waarom men dezelve dan ook daaruit heeft gelaten.
  Parijs, 16 Januarij 1813.
  Mijn broeder! Ik heb uwen brief van den 1sten Januarij ontvangen, en daarin met genoegen de gevoelens gezien, welke u bezielen. Ik heb u reeds te kennen doen geven, dat uwe pligten jegens mij, het vaderland en uwe kinderen uwe terugkomst in Frankrijk vorderenDe koning heeft geenen brief van zijnen broeder ontvangen, nadat hij Holland verlaten had, tot dien van den 16den Januarij 1813; de laatste dien hij van den keizer ontving, gedagteekend in Mei 1810, eindigde, zoo als men gezien heeft, met de woorden: ‘Schrijf mij geene brieven meer, die opgevuld zijn met uwe gewone fraaije woorden; enz.’ De keizer heeft zonder twijfel willen ken van de brieven, die hij, even na zijne aankomst te Gratz, van zijne moeder en al zijne bekenden te Parijs en van den Prins van Neufchatel ontving, en waarbij hij werd aangemaand om naar Frankrijk te gaan. Deze laatste sprak niet men hem in den naam des keizers, maar wel in en naam zijner bedroefde moeder.. Uwe kinderen groeijen
  
  op en hebben hunnen vader noodig. Kom dan zonder eenige vertraging terug, en ik zal u ontvangen, niet als een beleedigd broeder, maar als een vader die u heeft opgevoed. Wat uw denkbeeld omtrent mijne zaken betreft, deze zijn verkeerd. Ik heb een millioen menschen te mijner beschikking, en tweehonderd millioen in mijne schatkist, om het grondgebied des keizerrijks, der consederatie en mijne bondgenooten onschendbaar te handhaven, en om het ontwerp, dat ik voor het geluk mijner volken gemaakt heb, te doen gelukken. Holland is voor altijd Fransch; het is een uitvloeisel van ons grondgebied, de mondingen van onze rivieren, het kan niet gelukkig zijn dan met Frankrijk, en de Hollanders gevoelen dit zelf. Waneeer gij dus in Frankrijk blijft, zult gij niet afgescheden van Holland zijn; doch zoo gij door u van Holland te scheiden verstaat, dat gij moet afzien om het te regeren, dan zijt gij het zelf die het verlaten hebt, door afstand van de kroon te doen enz. enz.