text: § 55. Over de beweging van armen, handen, en vingeren.
  Als men zittende iets voorleest of voordraagt, bestaat de gebaarmaking meerendeels alleen in de uitdrukking, die men aan het gelaat geeft, en op eene enkele soms kleine beweging der hand na blijft het overige lichaam in rust. - Staande echter sprekend of voordragend, (en zoo kan het eerst in zijne volle kracht plaats hebben) kan en moet men ook met de bewegingen van andere deelen des lichaams zijne woorden vergezellen. Vooral zijn het de armen en handen, die dan te stade komen, van welke laatste vooral men, bij al haar verschillend gebaar, schier zeggen kan, dat zij niet alleen den spreker helpen, maar zelve sprekenFraai, drukt quinctilianus dit uit, als hij zegt: Manus vero, sine quibus trunca esset actio ac debilis, vix dici potest, quot motus habeant, cum paene ipsam verborum copiam persequantur. Nam caeterae partes loquentem adjuvant, hae, prope est ut dicam, ipsae loquuntur. His poscimus, pollicemur, vocamus, dimittimus, minamur, supplicamus, abominamur, timemus, gaudium, tristitiam, dubitationem, confessionem, poenitentiam, modum, copiam, numerum, tempus ostendimus, etc. Quinctil., Libr. XI, c. 3, 85. - Wij zullen daarom hier over de gebaarmaking der armen, handen en vingeren het eene en andere aanstippen.