text: Cap. VII. Het gebruyck van 't Recht by d'Yslanders.
  IN 't midden van dit Eylandt is een vermaeckelijcke en lustige plaets, die in de Lenten wel een aerdsch Paradijs schijnt. Hier was eertijdts een hooghe bergh, die van binnen brandde, even als de bergh Hecla. Maer toen de stoffe verteert was, is daer een vlackte gebleven. De klippen, die rondom dese bergh geweest hebben, staen noch tegenwoordigh; en dieshalven is dese plaets van natuur heel steyl. Sy is vermaert uyt oorsaeck van twee Fonteynen, deur de welcken het water boven uyt de hooghe klippen vloeyt. Dese Bronnen staen tegen malkander over, en 't water daer af vloeyt langhs de klippen neêr, en, als twee beecken zijnde, stroomt tot in 't midden van 't veldt, daer 't van d'aerde ingeswolgen wordt. Al de genen, die eenige twist en geschil met malkander hebben, vervoeghen sich jarelijcks, op de negen-en-twintighste van Junius, op dese plaets, vermits daer, en oock op gheen andere tijdt, Recht gesproken wordt. Als sy alle hier vergadert zijn, soo wordt 'er wacht gestelt, te weten de dienaers van de Koningh, die tot bewaringh geset worden. Yeder heeft verlof van daer in te treden, maer niemandt heeft verlof om daer sonder 't believen van de Stadthouder uyt te gaen. De Stedehouder doet dan des Koninghs Placcaet opentlijck lesen, en, van des Koninghs goede wil tot d'Eylanders ghesproken hebbende, versoeckt aen yeder, dat hy sonder onderscheyt Recht sal seggen. Hy, sijn redenen ghedaen hebbende, gaet wegh, en blijft in sijn hut. De twaelf mannen, die sy Lochmaders, dat is,
  
  Rechtsmannen, noemen, gaen dan op d'aerde sitten, en yeder heeft in sijn handt een Boeck, daer in de rechten van dat Landt, in bekende tael, geschreven zijn. Als d'aenklaght ghedaen, en d'antwoort daer op bygebraght is, dan gaet elck weêr naer sijn plaets. Yeder van de Rechters slaet dan sijn Boeck open, en oversiet dat naerstighlijck, sonder Schryver daer toe te gebruycken. Sy behelpen sich niet met listen, en spreecken 't vonnis eenvoudighlijck uyt. Indien 'er een saeck is, die nader bedenckingh vereyscht, soo gaet men daer in, tot eerbewijsingh, met de Stedehouder te raedt, sonder echter toe te laten dat hy eenigh besluyt daer op maeckt. d'Aenklaghten zijn ten meesten deel van dievery en overspel. Men twist daer niet om schatten, Leengoederen, Erfgoederen, of om andere dierghelijcke dingen. Dese twaelf mannen, van de welcken een van hen de voornaemste, en als 't hooft is, zijn by hen in hooghe achtingh. Dese bestellen en besluyten 't geen, dat het gemeen, en de verschillen aengaet, en ondersoecken die naerstighlijck. Indien in dat jaer eenigh misdrijf begaen, doodtslagh ghedaen, dievery gepleeght, overspel bedreven, of de beesten wegh-gevoert zijn, gelijck dickwijls ghebeurt, soo vellen desen het vonnis van de misdadighen, die, verwesen zijnde, met een byl van hun hooft berooft worden. Maer de ghenen, die men straffen sal, worden met een brandtmerck gheteeckent, 't welck hen aen 't voorhooft inghedruckt wordt, en sy, dus gemerckt zijnde, worden in 't ghetal der schelmen ghestelt. Eenighen worden met roeden gegeesselt. Jae ick heb ghesien dat de Vader ghedwonghen was sijn Soon met roeden te geesselen, vermits sy beesten gestolen en wegh-ghevoert hadden. De Vader wierd eyndelijck met een byl van sijn hooft berooft.