text: § 7. Gevolgtrekking, uit het gezegde in de twee voorgaande §§ afgeleid. Het goed bij monde voordragen is voor een deel een gaaf der natuur, voor een deel de vrucht van kunst en oefening.
  Men gevoelt uit het aangemerkte over de vereischten tot eene goede Voordracht, dat veel in dezen natuurgaaf is; met andere woorden, dat, even als de dichter, zoo ook voor een deel de Voordrager niet gemaakt, maar geboren wordt. Met dat al kan de kunst niet weinig tot volmaking der natuur toebrengen. In de eerste plaats toch kan zij veel gebreken verhelpen, gelijk te dien opzichte het voorbeeld van een der grootste redenaars van de Oudheid, demosthenes, overbekend is. Een wat bot verstand, een stomp gevoel en smaak kunnen door studie en oefening gescherpt en verfijnd, het geheugen versterkt, een onaangename stem welluidender, een zwakke krachtiger, een onduidelijke duidelijker gemaakt worden. Onbevalligheid van ge-laatstrekken, houding en gebaren, kan men, zoo ze niet te erg is, òf meer of min bemantelen, òf te gemoet komen en verbeteren. Vooral, ten tweede, ook kunnen kunst en oefening ons leeren, van een door de natuur geschonken goeden aanleg alle mogelijke partij te trekken, of, om het anders uit te drukken: eene goede Mondelijke Voordracht kan altijd meer of min worden aangeleerd; ja, een in haar geoefende zal, ook bij geringeren aanleg, een minder geoefende overtreffen; even als een bekwaam speler op eene middelmatige viool den palm aan een pas beginnenden dilettant zal ontrukken, schoon ook deze op het beste cremoneesche speeltuig zich hooren doe. Uit dien hoofde is eene geregelde beoefening der kunst van declameeren of reciteeren nuttig en noodzakelijk voor elk een, die in het openbaar spreken, of anderen maar iets voorlezen moet; en goede schriften, waarin de regelen dier kunst ontwikkeld worden, verdienen allesins aanprijzing.