text: Het Beijenvlies.
  Plaat XXIX Fig. 1.Nu beschouwe men Plaat XXIX Figuur 1: hier is het wonderlijk tegenbeeld van Plaat XXVIII Figuur 2; want het bekleedsel Het Beijenvlies en de Beijen.der baarmoeder in die Figuur 2 als omgeslagen vertoond zijnde, zoo dient men zich voor te stellen, dat de helft des hoorns van de baarmoeder, Plaat XXVIII Fig. 1, opgeligt zijnde, en van het bekleedsel ontbloot, als dan de nageboorte, Plaat XXIX Fig. 1, zelve te voorschijn komt, waar van het eerste vlles, namelijk het moerbeijenvlies (Chorion), met deszelfs moerbeijen of zuigers, juist en in orde van reijen en beloop van vaten, overeenkomt met het
  
  het rundvee.IV. Afd. II. Hoofdst.verhemelte van den hoorn, op Plaat XXVIII Figuur 2 afgebeeld, waarin deze beyen in de daar afgebeelde trechterholletjes gesloten waren en omhelsd wierden, gelijk dit genoegzaam, zonder veel omslag, is na te gaan en overeen te brengen, waarbij men moet opmerken dat zich hier iets naders opdoet ten aanzien der vrucht, welke in Plaat XXVII is afgebeeld en daarbij beschreven hoe doorschijnende en kenbaar de vrucht, in den beginne, zigtbaar is door de vliezen, daar hier op Plaat XXIX Fig. 1. integendeel de vrucht aaa, alhoewel veel grooter en ouder, veel minder doorschijnt en, met het lamsvlies, slechts als een gezwollen bundel voorkomt. De reden hier van is gemakkelijk te betoogen, want doordien het eerste vlies, te weten het bijenvlies, in dikte en zwaarte toeneemt, met de groeijing van het Kalf en daarenboven de bloed- en ander vaten in alle hunne uiterste spruchtels, met rood vloed enz. gevuld zijn, zoo vermindert de doorschijnendheid, welke dan ook nog al meer en meer vermindert, tot zelfs op den uitersten stond der baring, als wanneer het Kalf, door de vliezen, niet anders kenbaar is dan door de ligging en strekking van kop, pooten en lijf: maar ligt men dit beijenvlies op, dan ziet men het kalfje volmaakt, zoo als de afbeelding op Plaat XXX zal doen zien.
  Nu bij de verklaring van Plaat XXIX Figuur 1 blijvende, zoo zien wij alrede het kleine kuisje of stierkalfje aaa, dat gebo-
    
  
  het rundvee.IV. Afd. II. Hoofdst.ren staat te worden, in zijn windsel, door het moerbeijenvlies heen schijnen, en ofschoon niet geheel duidelijk zigtbaar in alle zijn ledematen, vertoont zich echter bij b het hooft even zigtbaar: wijders ziet men bij cc kennelijk den pisleider door het moerbeijen vlies heen in het pisvlies eindigen, gelijk ook bij dd de bloedvaatjes, die uit het vlies e, aan het begin der baarmoeder, mitsgaders langs de schede f, uit de onderbuiksche vaten voortspruchtelen; zoo dat dan hier mede de gedaante en eigenschap van het eerste bekleedsel, te weten , het moerbeijen of zuigervlies, verklaard is, en waarop alle zijne beijen in een zelve drieledige ordelijke ligging, gggggg, hhh en iiiii zich vertoonen, even als derzelver trechterholten op Plaat XXVIII Figuur 2, en welker getal, gelijk men ziet, zeer aanmerkelijk is. Eindelijk moet men opmerken, dat in ieder der beijen ook wederom stippen zijn, die juist beantwoorden aan de gaatjes in die Figuur 2, in de trechterholtens te zien, en ook dat de beijen hier als ronde knoopen, bolrond vertoond, ook wel gedeeltelijk langwerpig rond zijn, en in de holtens van die Figuur 2 gesloten hebben, gelijk dit mede in den bodem der baarmoeder, op Plaat XXIX Figuur 1, bij kkkk te ontdekken is, en in dit gedeelte der baarmoeder, dat van onderen nog niet afgescheiden is van het moerbijenvlies, een zeer klaar begrip van het betoogde geeft. Eindelijk ook ziet men bij lll de verkleining der beijen in den
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.spiralen draai, en bij m m m m m m al mede die zelfde aaneenhechting der bloed- en andere vaten, als die op Plaat XXVIII Fig. 2 zijn aangewezen; voorts zijn de beijen hier zeer kennelijk. Wat het getal betreft: de buffon heeft het op honderd gesteld: eenige meerder of minder: j. gunther eberhard en a. erissman, bepalen het getal dezer beijen van veertig tot zestig, ook wel zeventig, en zeggen wijders dat dezelve nooit een bepaald getal hebbenZie de Verhandelingen dezer twee laatste, over het verlossen der Koeijen; uitgegeven in het 9. en 10. Deel der Verhandelingen van de Maatschappij tot bevordering van den Landbouw, te Amsterdam.: wij hebben het getal mede nagegaan, doch het ook niet naauwkeurig kunnen bepalen, want zij verkleinen zoodanig in de omkrulling des hoorns, dat zij als verdwijnen, en daarenboven verschilt het getal merkelijk in de eene Koe bij den andere, zoo dat ik mede denke dat dit getal niet altijd regelmatig hetzelve is. Men zal nu, naar mijne gedachtens, de afbeeldingen op Plaat XXVIII Fig. 1 en 2, en op Baat XXIX Fig. 1 genoeg begrepen hebben; wij zullen nu verder gaan en de beijen, benevens de trechterholtens, waarin dezelve sluiten, levensgrootte beschouwen.
  Plaat XXIX. Fig. 2.Men beschouwt te dien einde Plaat XXIX Figuur 2, alwaar men zeer naauwkeurig levensgrootte ziet afgebeeld een der grootste moerbeijen, nog gesloten in
  
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.de trechterkom of holte, zoo als die, voor de geboorte van een Kalf, nog aan de heling vast is. Bij a is de wortel van een vleezig gedeelte, anders gezegd van den trechterkom of trechterholte, welke met vele vezelen, dat bloedaderen zijn, in den bodem van de baarmoeder is ingeworteld en vastgegroeit. Bij b b is het vlies, hetwelk dit gedeelte omvat; c c c is de rand van den trechterkom of holte, welke om de bei geheel is toegeknepen en als omgezogen; d d d is de mond of de lippen der trechterholte, omhelzende de bei; bij e e e e zijn de bloedvaten, voornamelijk de aderen en slagaderen, welke het voedsel uit de moederaderen naar de beijen brengen, zoo als die uit de nog ingesloten bei, door onderlinge vlechting, gemeenschap hebben met de naastaangelegen moerbei, en zoo van bei tot bei loopende, eindelijk door de navelstreng gemeenschap met het nog ongeboren Kalf hebbende, hetzelve koesteren en voeden, tot dat het geboren wordt, en bij f f is een moerbei, zoo als die door gemelde aderen aan de bovenste bei gehecht is, en hier als van den trechterkom of holte afgescheiden, afgebeeld en aan die aderen als nederhangt.
  Plaat XXIX. Fig. 3.Vervolgens ziet men op Plaat XXIX Figuur 3 eene, mede zeer naauwkeurige, levensgroote afbeelding der inwendige gedaante, zoo van de trechterholte met haar gaatjes, als van de moerbei met hare tepeltjes, zoo als dit alles zich vertoont op het oo-
  
   genblik het rundvee.IV. Afd. II. Hoofdst.der natuurlijke afscheiding van de beijen in de baarmoeder der Koe, en in welke afbeelding men dadelijk de bei of moerbei erkent.
  Bij aaaa is de moerbei aan hare onderste tepeltjes en vezelen, van den trechterkom of holte gescheiden, op het punt der loslating; bb is de zelfstandigheid van den rand des trechterkoms of holte; bij cccc ziet men de inkrimping van den rand van den trechterkom of holte, zoo als dezelve na de afscheiding der moerbei inkrimpt en toezuigt; bij dd vertoonen zich eene menigte gaatjes, in den bodem van den trechterkom, nog geopend op het tijdstip der afscheiding; eeee duiden de reeds losgelaten tepeltjes aan, welke door de gaatjes van den trechterkom omhelst waren; de openingen dd zijn de uitgangen der vaten, welke uit de inworteling (op deze Plaats Figuur 2 bij a afgebeeld) komen: de takjes en tepeltjes eeee, welke op en om de bei of moerbei zijn, zijn als zoo vele pijpjes, welke uit de bovengemelde inworteling het voedsel zuigen, en dus zijn deze tepeltjes der beijen, als zuigers, welke het bloed en het voedsel voor het jonge Kalfje opzuigen; bij fff zijn die tepeltjes of buisjes nog in de openingen vast, maar op het punt der scheiding; bij gg zijn de vlechtingen der aderen, der slagaderen en andere vaten, welke in het beijenvlies aan andere beijen verheeld 
    zijn.
  
  het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.Aan de kennis van de ligging en aanhechting der beijen of aanzuigers ligt veel gelegen in het helpen der Koe, als zij kalft: men moet dus nimmer hard aan de heeling of de beijen trekken, maar wachten tot die zelve loslaten; maar laten de beijen los, als dan moet men dezelve voorzigtig afscheiden, zoo al wij nader zullen verklaren.
  Intusschen zien wij uit het reeds afgebeelde en beschrevene, dat het gestel der baarmoeder en vooral dat van het moerbeijenvlies en de nog te volgene vliezen, in de Koeijen en in alle herkaauwende dieren geheel en al verschilt van dat der gevingerde en alle andere dieren, maar vooral ook van den Mensch, in wiens baarmoeder de aanhechting van de moederkoek (Placenta) hiervan merkelijk verschilt, dewijl dezelve als uit een enkelen ronden koek bestaat, welke door de vrouwen nageboorte genoemd wordt, daar integendeel de nageboorte der Koeijen uit zoogenaamde beijen bestaat, die alle aan een vlies verbonden, wel ten getale van honderd of minder bestaan, en elk als een bijzondere koek of zuiger moeten aangemerkt worden, zoo nogtans, dat zij alle gemeenschappelijk, door middel der vaten, aan een verbonden zijn, gelijk zeer duidelijk door ons op deze Plaat XXIX in Figuur 2 is vertoond, want daar de eene moerbei in zijn geul of trechterholte is omhelsd, ziet men de aderen en slagaderen uit deszelfs wortels en spruch-tels het rundvee.
  IV. Afd. II. Hoofdst.voortkomen, in het midden in een verbonden zijnde, tot dat zij zich wederom in takken en spruchtels verdeelen, en invloeijen in de uitgepelde moerbei, die daar onder aan bij f f aanhangt, en op deze wijs zijn alle de beijen van dit eerste vlies, door de vaten, aan een verbonden, zoo als men in Fig. 1, op deze zelfde Plaat, kan zien, gelijk ook insgelijks op Plaat XXIII Fig. 2, in het bekleedsel van het verhemelte der baarmoeder, in de reijen der trechterholtens, gelijk verklaard is, en hier mede dan het beijenvlies beschreven zijnde, gaan wij over tot de beschrijving der overige vliezen, maar laten hier eerst een korte verklaring van Plaat XXIX volgen.