text: c. Aanwijzing tot het doorvaren der geul naar de rivier Marowijne, behoorende bij eene kaart, volgens de opname der officieren van Z.M. stoomschip Sindoro, in 1856 bewerkstelligd.
  Langs de kust zeilende en den wil naar de rivier Marowijne hebbende, zal men in 5 vademen varende de monding zeer goed verkennen, daar dezelve Z.Z.W. gepeild wordende geheel open is. Van uit deze, ja zelfs van uit 7 vademen diepte zal men het onderwand van eenen schoener halfweg oploopende, de uiterton bij tamelijk helder weder zeer goed verkennen, hebbende de hoeken der rivier zich alsdan ter naauwernood gevormd.
  Van de uiterton, die rondom Marowijne no. 1 gemerkt is, zal men de tweede ton op gelijke hoogte boven den waterspiegel even goed kunnen zien, doch is dezelve even als de uiterton op die afstanden van het dek niet zigtbaar.
  De uiterton die in 18 voeten gewoon laag water ligt, kan men
  aan weêrszijde passeren, doch men houdt overigens de tonnen allen Oost, of naar binnengaande aan bakboordszijde van zich, zijnde de Oostzijde van het vaarwater alléén betond, moetende men dezelve niet digter dan op eene scheepslengte passeren.
  De derde ton ligt tegen de Fransche bank aan. Deze bank loopt steil op en brandt bij laag water met harden wind; bij kalm weder doet zij dit niet en is in dit geval moeijelijker te verkennen, doch bij deze bank heeft men de Mana-rivier, beoosten van de Marowijne gelegen, open.
  Deze drie tonnen zijn zooveel mogelijk in eene regte lijn geplaatst en strekken zich Z.Z.W. ¾ W. uit. Mogten zij daar al van afwijken dan zal zulks gering zijn en het aan de uiterton haperen. Van af de derde ton stuurt men op de Hollandsche hoek aan, zorgende de vierde ton even vrij van dezelve te houden.
  Van af de vierde ton stuurt men op het midden der rivier aan, achtgevende liever iets meer naar de Hollandsche dan naar de Fransche zijde te houden, om vrij te blijven van een bankje waar tusschen en de Fransche hoek een naauw vaarwater loopt.
  De vierde ton is gelegen op het punt waar de Mana zich juist weder sluit en is voor binnenvarende schepen minder dan voor uitvarende schepen dienstig, daar deze laatsten, de rivier uitkomende, indachtig moeten zijn met de eb niet op de Fransche bank gezet te worden, waarvoor nu, door op de vierde ton aan te sturen en deze aan stuurboord te houden, niet de minste kans bestaat. Alhoewel niet breed, zal dit vaarwater zeer goed opgelaveerd kunnen worden, moetende het lood het naderen der Hollandsche bank aangeven, hetgeen gevoegelijk geschieden kan, daar deze grond geleidelijk afneemt. Men zal echter vermoedelijk nimmer behoeven op te werken, daar de land- en zee-winden afwisselend tusschen N.O. en Z.O., de laatsten somwijlen uit het Z.W. en daar bewesten, doorwaaijen.
  In geval men de rivier moet aandoen, zonder dat de geul betond is, kan het volgende in aanmerking genomen worden.
  Breng Papegaaijenhoek, zijnde de eerste van den Franschen wal uitspringende hoek ½ mijl binnen de rivier gelegen, (en die men in 3 en 4 vademen beter ziet dan de eigenlijke Oostelijke hoek der rivier, Blufpunt genaamd, welke zich in het land verbergende, zich enkel door de donkerder kleur op dezen afstand onderscheidt en alléén van om de Oost komende het eerst gezien wordt), in het Z.Z.W. ¾ W. en stuur met deze koers door, tot dat men de Mana open heeft, stuur dan onmiddellijk, om geen gevaar van de Fransche bank te loopen, Z.W. ½ Z. op de Hollandsche hoek aan tot dat de Mana zich weder sluit, houdende van dit punt het midden der rivier, tot dat men de Papengaaijenhoek Oost peilt, als wanneer de koers digt langs den Franschen oever valt.
  De schepen die de rivier uitgaan moeten de eb afwachten en bij voorkeur met den dag trachten met de landwind uit te zeilen, sturende van het midden der rivier N.t.O. ½ O. ongeveer ½ mijl, peilende alsdan het kamp Jean Pierre Z.Z.O., als wanneer de Mana zich begint te openen. Van hier moet men N.N.O. ¾ O. sturen tot dat de Mana zich weder sluit en vervolgens met N.N.O. tot in 5 vademen diepte.
  Schepen meer dan 10 voeten diep tredende, zullen, vooral naar
  buiten gaande, hoog water, en gedurende dat de rollers op de kust loopen het springgetij moeten afwachten, daar in de geul zich vele harke plekken juist op het ondiepste bevinden.
  In de geul heeft men de trekking van de stroom der rivier en zet de eb op de Fransche bank. De uiterton ligt buiten dien invloed en hebben wij de vaart der stroom slechts éénmaal 1½ mijl bevonden te zijn, kunnende men dezelve gemiddeld op ¾ mijl stellen.
  Met nieuwe en volle maan is het ten 5 ure 30 min. hoog water, gaande het water alsdan 8 à 10 voeten op en neer, bij gewone tijden, 5 à 6 voeten.
  
  Paramaribo, 16 October 1856.
  
  De Kommandant van Z.M. stoomschip Sindoro, (Was get.) J.J. Wichers.
  
  Wij voegen hier nog ten gerieve van de scheepvaart bij, dat bij het inkomen der rivier Marowijne, het vaarwater tusschen de Acoetipata eilanden en den Franschen wal ligt, en eerst voorbij die eilanden in eene schuinsche rigting, meer naar den Hollandschen oever nadert. Ook zij hier opgemerkt dat reeds nu (April 1858) de uiterton aan de Marowijne door de zware rollers is weggeslagen.