text: § 73. Over de Juistheid van Voordracht in de gemengde soort van Welsprekendheid.
  Wat men door deze soort verstaat, is bekend. Lof- en lijkredenen, akademische redevoeringen, redevoeringen in genootschappen en maatschappijen, feestelijke aanspraken bij verschillende gelegenheden enz. behooren onder haar rechtsgebied. Het is uitgestrekt, schoon het zich meer over bloemrijke dan over
  stoute, verheven streken uitbreidt. Iets nets, iets bevalligs iets sierlijks, soms zelfs iets zwierigs, maar tevens over het algemeen iets kalms en bedaards, zal dus wel het hoofdkarakter dier Welsprekendheid uitmaken, met uitzondering evenwel wat sommige harer voortbrengselen, als bijv. lof- en lijkredenen betreft, van welke de laatste, vooral, wanneer ze, gelijk de Oraisons funèbres van een bossuet en soortgelijke, tevens kerkredenen worden, of in den trant zijn der lijkredenen van v.d. palm op kemper, op borger, en anderen, ook hier en daar den verhevensten stijl toelaten.
  Dat dus in zulke gevallen de Voordracht, die steeds de trouwe spiegel van gedachten en stijl moet zijn, al hare majesteit, al is het ook niet hare hoogste onstuimigheid, ten toon mag spreiden, valt licht in te zien. Over het algemeen zal anders, even als de middelsoortige stijl (genus dicendi mediocre sive medium) in de gemengde Welsprekendheid wel het meest doeltreffend is, zoo ook eene zekere middelsoort van Mondelijke Voordracht het best in haar voegen, daar zij doorgaans noch over de hooge onderwerpen van die des kansels loopt, noch het in haar de tederste belangen der hoorders zoo rechtstreeks geldt, als dat in leer- en staatsredenen en in pleidooyen het geval is, en daar zij dus ook niet zoo byzonder op de hartstochten behoeft te werken, en kan werken, als in sommige gevallen die drie overige soorten van zeggen moeten doen. - Van den anderen kant evenwel moet de dorre Mondelijke Voordracht, waarmeê een pleitbezorger, bij het lezen eener pleitmemorie of pleitschrift over de eene of andere dood-eenvoudige burgerlijke zaak volstaan kan, van de Voordraeht in de gemengde soort niet minder verwijderd blijven, dan de toon van verbolgenheid en verontwaardiging. Leeren, behagen, en streelen is meer haar wit, dan heel het gemoed te buigen en te breken (flectere et frangere), om het tot het onmiddellijk doen of laten van iets te overreden. Een vrolijke, schertsende, ironische trant van Voordracht is in sommige opstellen der gemengde soort met haren aard volstrekt niet onbestaanbaar. Neem bijv. eens v.d. palm's even ware, als geestige en vernuftige redevoering ‘over het gezond verstand’. Zoo voorts hier en daar in de Voordracht der ge-melde soort zich iets theatraals of wat sterk voor oor en oog schilderends uit, zal dat, al is het hinderlijk, toch niet zoo stuiten, als het op den kansel of voor de balie doen zou. - In de Redevoeringen, Verhandelingen, en losse Geschriften van genoemden Hoogleeraar
  v.d. palm, de verschillende voorlezingen van geel, de verscheidenheden en verpoozingen van beets, kan men fraaye voorbeelden der gemengde soort van Welsprekendheid aantreffen, en daaraan het hier aangestipte over de Mondelijke Voordracht, die voor haar oorbaar is, toetsen.