text: Cap. I. Van de draeyende swaerden op raden.
  MEn bevindt dat d'oude Gotten, een snelle en schichtighe inval of weerkeeringh voorghenomen hebbende, dickwijls ghereedtschap en swaerden, die op raden draeyden, ghebruyckt en voorgheworpen hebben, om de slagh-ordeninghen der ruyters en voetknechten te breecken, en dat sy die, hoe wel niet soo ghewoonelijck, noch in de teghenwoordige tijdt, als de noot sulcks vereyscht, naerstelijck te voorschijn brengen. De ghedaente van dit werck is dusdanigh. Men siet voor eerst drie raden, van de welcken de twee hooghsten op d'as draeyen. Het derde radt staet in 't midden van de twee anderen, en, aen een van dese beyden met tanden, die in malkander sluyten, vervoeght, maeckt dat een dubbelt swaert, voor aen de boom vast gemaeckt, met een wonderlijcke geswintheydt omdraeyt. Door welck draeyend swaert, ter zyden van ervare aenvoerders verheven en voortgestuwt, veel krijghsbenden en slagh-ordeningen gescheurt en ghebroken wierden. Men nam echter hier op voornamelijck achtingh, dat de tanden der raden
  
  met planckjes, of met effe tafelen in de breedte bedeckt waren, op dat de vyanden, hun spiessen tusschen de tanden der raden insteeckende, de voortgangh der wagenen niet beletten souden. Voorts, hoe de raden hoogher en gheswinder zijn, hoe de sneê van 't swaert oock grooter openingh maeckt. De schachten of houten, daer aen men het swaert vast gemaeckt heeft, zijn drie of vier voeten langer dan de spiessen, die men in d'oorlogh ghebruyckt, op dat de bestierders daer af van d'inval der ruyters veyligher souden zijn, dewijl sy van achter van een bende booghschutters versorght worden. Daer by, d'assen der raden worden, om gheswinder loop te maken, met het vet van zee-kalven ghesmeert, dat door 't vuur ghesuyvert is, en in overvloedt by de Noordsche Kooplieden ghevonden wordt, van daer het, door de naerstigheydt der handelaers verkreghen, by groote menighte, deur de woeste zee in groote vaten, soo by de Hooghduytschen, als by de Nederlanders, om gewin en voordeel te doen, ghevoert wordt. Door dese krijghsrustingh dan wordt ten meesten deel het heyr der vyanden, ghelijck een dick hout met een scherpe en stercke wigh, ghewoonelijck gebroken, of op de wacht ontroert.