text: Cap.XXII. Van de Haringh.
  DE Haringh wordt ten meestendeel aen de stranden van Zuyd-Gotlandt, en van Schooningen, dat naer 't oude recht aen 't Koninckrijck behoort, omtrent het begin van de Herfst, in soo groot een menighte ghevanghen, en in ontellijcke vaten gezouten en uytghevoert, dat sy genoegh is om het grootste deel van Europa met ghezoute visch te spijsen. Want op dese breede en langhe stranden, in hutten en huysjes, vergaderen geheele
  
  twee maenden langh, de Kooplieden van verscheyde soorten uyt alle gheburighe volcken, om voor geldt, of by verwisselingh van Waren dusdanighe Haringh te koopen, en te scheep wegh te voeren. Het gebeurt een meestendeel, dat men die voor een kleyne prijs kan verkrijghen, uyt oorsaeck van de groote overvloedt, om dat sy in sulck een menighte aen de strandt komen, dat niet alleenlijck de netten der visschers daer af scheuren, maer dat oock een spies, in 't midden van de visschen ghesteecken, daer in staen blijft, en tot groote winst en vermeerderingh va de Vorstelijcke schatkist gedijt. Want men heeft aen dusdanighe Kooplieden een wet opgheleght, die met straffen versterckt is, te weten dat sy, voor alle dinghen de Konincklijcke tol betaelt hebbende, met passeport en ghetuyghenis van de Stadthouder des Koninghs naer de hunnen sullen vertrecken; en dit om twee oorsaken, soo om dat aen hen vryheydt van te vertrecken ghegeven sou worden, als om dat sy, weêr naer huys treckende, klaer bewijs konnen toonen, dat sy ter plaets, daer soo groot een visschery en koophandel ghedreven wordt, aen niemandt eenigh gheweldt, onghelijck of schade aengedaen hebben. De Haringh wordt oock twee of drie mylen van daer ghevanghen; maer sy is niet soo goet van smaeck en achtingh, en wordt niet soo hoogh gepresen. Daer is in de selve tijdt oock een over-groote visschery van Haringh op de stranden van Engelandt en Schotlandt, die door de visschers van Nederlandt aenghevangen wordt, van de welcken sy sedert de naem verkrijght; in voeghen dat dese visch, naer Romen ghebraght, daer Nederlandtsche Haringh ghenoemt wordt. Maer dese is niet soo vet, schoon sy langh en dick is, om de magere grondt, en uyt oorsaeck van het voedtsel, dat niet soo voedtsaem is, en om de holligheydt der golven; in teghendeel,
  
  sy moet voor de Noordsche Haringh swichten, die om haer aengename smaeck over al in hoogher waerde wordt ghehouden.