text: Aanmerkingen en Uitbreidingen.
  Dit in aanmerking nemende, ziet men lichtelijk in, dat de Voordracht van poëzy in vele opzichten al op dezelfde leest geschoeid moet zijn als die van prozaDit is dan ook de reden, dat er onder de voorbeelden ter opheldering van dit werk telkens zoo vele versregels aangehaald zijn; vooral, daar zij de aandacht doorgaans meer treffen, en ook meer levendigheid en afwisseling aan de voorschriften bijzetten dan proza-plaatsen.; even als dit met den stijl als stijl der verzen het geval is, zoo ook in de Mondelijke Voordracht dier verzen slechts wat meer tooi en zwier soms op hunne plaats kunnen wezen. Er is evenwel één ding, waardoor poëzy op eene zeer in het oog loopende wijze van proza verschilt, dat is de Maat (het Rhythmus daaronder begrepen), en het daarmede in de moderne dichtkunst veelal gepaard gaande Rijm. Ofschoon er toch enkele letterwerken worden aangetroffen, die, wat gedachten en uitdrukking betreft, wel onder de gedichten kunnen gerangschikt worden, schoon ze maat en rijm missen; als bijv. de Télémaque van fénélon, de Martyrs van châteaubriant en soortgelijke, zijn deze maar zeldzaam, en ook altijd meer dichterlijke stukken dan rechtstreeksche dichtstukken te noemen.Hetzelfde geldt van zeer schilderachtige romans, en meer andere zulke werken van vernuft en verbeelding. Omgekeerd kan een dichtstuk soms zeer weinig dichterlijks hebben, en niets dan plat proza in maat en rijm zijn. Maat en Rijm nu geven aan de Voordracht nog al een byzonder karakter, en dit, gevoegd bij het overige, waardoor zich de poëzy, of misschien deden wij beter te zeggen, waardoor zich de vorm der poëzy, dan toch altijd, zoo al niet qualitatief, ten minste quantitatief, van den vorm der proza onderscheidt, maakt, dat wij over de Voordracht of het opzeggen van verzen nog afzonderlijk spreken moeten.
  Wij zullen daarbij handelen 1. over het zangerige, dat soms in de Mondelijke Voordracht der poëzy boven die der proza heerschen moet; 2. over de wijze, waarop men in de Voordracht het Metrum of de Maat moet doen hooren, namelijk noch te veel, noch te weinig; 3. over de manier, waarop men den zin en de maat met elkaâr in overeenstemming moet brengen, en over de zoogenaamde Oversprongen of Enjambementen; 4. over de uitspraak van het Rijm; 5. over de verschillende soorten van verzen en den daarnaar in te richten verschillenden trant van Voor-dracht; 6. over nog eenige algemeene voorschriften, bij het voordragen van verzen in acht te nemen.