text: Cap. IV. Van de wonderlijcke Poelen en Rivieren in Yslandt.
  IN verscheyde plaetsen, en by nae deur gheheel Yslandt zijn Badstoven, en warme Springhbronnen, die water in groote overvloedt uytgheven. Dit water, als het begint kout te worden, vertoont sich boven op heel swavelachtigh; en men kan sonder ghevaer sijn vingher niet daer in steecken. Men siet daer in van verre oock Duyckers, die root van verwe zijn, en die, als men nae by koomt, verdwijnen, en, als men wegh-gaet, weêr te voorschijn komen. Sy doen dus de geheele dagh, en spelen in deser voeghen met de mensch, die vermaeck daer in heeft. Doch ick laet anderen oordeelen of dit warelijck Duyckers zijn.
  	In 't Westen van dit Eylandt is een groote Poel, die seer kout is, en groote roock af gheeft, en soodanigh van aert en eyghenschap is, dat sy 't gheen, 't welck daer in geleght wordt, in steen verandert. Daer by ('t welck meest te verwonderen is) indien men een hout recht over eynde op de grondt ghesteecken heeft, soo sal, na verloop van twee dagen, het onderste deel daer af, 't welck op en in d'aerde gestaen heeft, de gedaente van yser krijgen. Maer het deel, dat in 't water gheweest heeft, krijght de gedaente van steen. Doch het geen, 't welck boven op 't water is ghebleven, behoudt sijn oude ghedaente. Ick heb de waerheydt hier af tweemael ondervonden; want toen ick het onderste deel, 't welck de ghedaente van yser had, aen 't vuur had geleght, om dat weeck te maken, wiers dat soo root als een kool.
  	In een plaets aen de zee, Turlockshaven ghe-
  
  noemt, zijn twee Springhbronnen, d'een heet, en d'ander kout. Dese Springhbronnen worden deur een buys naer een plaets, die getempert is, geleydt, en maken de ghesontste badtstoof. Niet verre van dese Springhbron is een andere Fonteyn, daer sekere vocht uytwelt, die de sieckte, de Spaensche pocken genoemt, geneest.
  	Niet verre van de haven Hanefort is een kloof in een Klip, soo diep als een rivier. Indien men daer insiet, soo siet men gheen water; maer indien men een steen daer in werpt, soo sal men die nae verloop van een half uur hooren vallen, even als of sy in een koperen vat viel: maer terstont koomt daer water uyt, en de put wordt tot boven toe vol water, 't welck heel klaer is, en echter van niemandt aengeroert of geproeft durft worden. Het water vloeyt daer niet uyt, maer een weynigh tijds nae dat de steen daer in geworpen is, springht het water op. In 't midden van dit Eylandt is een Poel, die een vergiftighe roock voortbrenght, jae soodanigh, dat de voghelen, die daer over vlieghen, doodt neêrvallen.