text: Cap. IV. Van de bewarenis der wegen, en der bespieders.
  MAer op dat het heyr der vyanden niet sou weten wat d'inwoonders voorhebben en bedencken, soo worden ter bequame plaetsen bewaerders der weghen gestelt, die niemandt van dese menighte, die te samen gheroepen is, laten deurtrecken, ja oock niet de boden der vyanden, als men bespeurt dat sy ghekomen zijn, niet om vrede te maecken, maer om te bespieden. Want d'inwoonders willen niet dat de vyanden weten in hoe groot een ghetal sy vergadert zijn, en welcke speeren en wapenen, of spiessen en pylen sy gebruycken. Want somtijdt hebben sy speeren, in 't Italiaens Picha ghenoemt, die twee of drie voeten langher zijn dan de speeren en spiessen der vyanden, ghelijck ghebeurt is in 't jaer van Christus gheboorte vijftien hondert een-en-twintigh, in de verdryvingh van Christiernus de tweede, Koning van Deen-
  
  marcken, onder 't beleydt van d'edelste Gostavus Erickson, sedert Koningh, die met twintigh duysent dierghelijcke speerdraghers, de berghen der Dalacarlen bewoonende, op 't eynde van Bloeymaent naer de veldt-achtige plaetsen van Arosien afquam, om met gewelt tegen de vyanden in te vallen, en in een oogenblick verwinner wierd. Want de schrick van Christiernus strengheydt had niet een ghesin, of een eenigh landtschap, maer al d'inwoonders van sijn Koninckrijck tot soodanigh een woede gedreven, dat sy, gesamentlijck uytspattende, tot wraeck uytborsten. Dit was d'ordeningh, en d'oorsaeck, om de welcke de selve Gostavus, op de toeloop van een ontellijcke menighte van alle zyden, ja oock met toestemmingh der voornaemsten en Edelen, eerst tot Vorst wierd uytgheroepen, en daer na van de drie Bisschoppen, met believen van de Heylighe Roomsche Kerck, tot Koningh ghekroont; van welcks daden wy elders breeder en overvloedighlijcker sullen spreken. De boden dan, of loopers, om de samenkomst van de menighte ten strijdt te boodtschappen, loopen soo gheswindelijck, dat men niet snelder loopen kan; want het gheweldt van 't sneeu, de reghen, de hitte, en de nacht kan hen niet verhinderen in de loop, die sy voorghenomen hebben, gheswindelijck af te doen. d'Eerste van hen brenght dese tydingh in 't naeste dorp, en dit dorp weer aen 't naeste vleck, en soo voort, tot dat in het gheheel landtschap en ghewest yeder weet waer, wanneer, en waerom sy te samen sullen vergaderen. Wyders, de Landtvooght sou oock niet verseeckert ghenoegh zijn, indien hy in 't gheen, dat hy aen de vergaderde menighte moet ghebieden, stamelde of haperde. Want sy, sonder soldy voor 't Vaderlandt strijden sullende, willen oock terstont weten wat sy doen moeten.