text: Cap I. Van de Reusen.
  
  HOe wel de gewyde en onghewyde Historien klarelijck de groote daden der Reusen en Worstelaers verklaren, en seer naecktelijck ghetuyghen wat, en in welcke tijdt, en in welcke plaets van de werelt sy die gedaen, en hoe sy gheleeft hebben; soo sal 't echter niet onnut zijn, dat wy hier noch eenighe dingen byvoegen, die uyt de rotzsen en klippen der Noordsche Landen uytghedolven zijn, en dat wy 't geen, 't welck van d'oudtste Schryvers (welckers ghetal heel kleyn is) in hun Boecken gheschreven is, opentlijck breeder aen al de werelt en over al ten toon stellen. d'Uytterste Landtschappen dan, elders in mijn Gotsche Kaert aengheteeckent, namelijck Finlandt, Biarme, Schrick-Finlandt, Helsingen, en d'andere Landen, vertoonen over al aen de nieusgierighe en ondersoeckende aenschouwers soo klaerblijckelijcke geheugh-teeckenen der Reusen, dat men door een ghedwonghe verwonderingh moet ghelooven, dat
  
  soo groote hoop van steenen, en soo swaer een ophoopingh der heuvelen door gheen beschickingh van de natuur, maer door de schrickelijcke krachten der menschen te samen ghedraghen en opghehoopt zijn, jae oock in de velden, bosschen en bergen der Koninckrijcken van Sweden, Gotlandt en Noorweghen, daer diergelijcke steenen ghesien worden. De nieusgierighe Leser besie (soo 't hem belieft) 't geen, 't welck Saxo de Letterkonstenaer, de naerstighste Historie-schryver van de Deenen, van sijn Deensche Tellus over dese saeck, in de Voorreden van sijn Historien, omtrent in 't eynde, gheschreven heeft, en hy sal bevinden dat Deenemarcken eertijdts van de Reusen bewandelt heeft gheweest, ghelijck de steenen van wonderlijcke grootheydt, voor de kuylen en hoolen der Ouden gevest, ghetuygen. Doch indien yemandt twijffelt dat dit door een wonderlijcke en gedrochtelijcke kracht bedreven is, die aenschou de hooge toppen van eenighe berghen, en segh, indien hy 't weet, wie sulcke groote en sware steenen op de hooghe toppen daer af gevoert heeft. Want de gheen, die dese wonderen overweeght, sal, hoedanigh hy oock is, swarelijck konnen gelooven dat dese last, die geensins, of ten minste swarelijck te reppen sou zijn, schoon sy in een effe vlackte lagh, op de toppen van soo hooghe berghen alleenlijck door menschelijcke arbeydt, of door ghewoone pooginghen van menschelijcke krachten gevoert is. Hy getuyght oock dat hy uyt d'aeloutheden van Deenemarcken weynigh kennis heeft konnen krijghen, om te segghen of soodanighe dingen door de Reusen nae de Sondvloet, of door andere mannen, met lichamelijcke krachten boven anderen begaeft, uytgevoert zijn. Maer indien hy misschien de klippen en rotzsen van 't opperdeel van Sweden, en van Gotlandt wel ondersocht en naghespeurt had, hy
  
  sou door sijn schrander vernuft de deurluchtighe daden der Ouden aen de nakomelingen nagelaten hebben; dewijl Sweden en Gotlandt dertien hondert en tseventigh jaren langh Koninghen en Vorsten gehadt hebben, eer Dan, d'eerste Koningh in Deenmarcken, begon te heerschen; welckers heerlijcke daden, in steenen ghesneden, noch in onse tijdt van de nieuwsgierighe soeckers ghevonden worden. Saxo self stelt tot onderscheyt, dat 'er eertijdts, onder de gedaente van Reusen en Kampvechters, drievoudighe Wiskonstenaers gheweest hebben, die met verscheyde tooveryen ongehoorde wonderen bedreven. d'Eersten waren gedrochtelijcke mannen, Reusen genoemt, die in lanckheydt des lichaems de menschelijcke grootheydt overtroffen. De tweeden waren aenschouwers van de natuur, die in de besweeringh der duyvelen ervaren waren, en die soo veel levendigher en gaeuwer van vernuft waren, dan d'anderen, als d'eersten hen in lichamelijcke ghestalte overtroffen. Daer was tusschen desen en de Reusen een ghedurighe oorlogh om de heerschappy, tot dat sy 't gheslacht der Reusen onderbraghten, en voor sich het recht van te heerschen, en d'achtingh van Godheydt verkreghen. Maer de derden, uyt de koppelingh der voorgaenden spruytende, hadden geen gelijckheyt met hen, noch in hun natuur, noch in de grootheyt der lichamen, noch in d'oeffeningh der konsten. En nochtans hebben desen by de ghenen, die door tooveryen verleydt zijn, d'achtingh van Godheydt verkregen.