text: Bij.
  1. Bij eene plaatsbepaling:
  
  ‘Bij Schenkenschans, in 't open veld,
  Blonk legervaan en speer;....
  Bij Gunther, op het bruiloftsfeest
  Zat Maurits aan 't banket.
  Maar niet bij davrend veldgeschut
  En 't ruwe krijgsgewoel,
  Maar bij gezang en dans was hij
  In 't vrolijk feestgejoel.’
  (J. ter Gouw.)
  ‘Veeman houdt zich bij zijn vee.
  (Poot.)
  
  2. In overdrachtelijken zin, met de beteekenis van gelijktijdig met:
  
  Noem het een weelde bij 't suizen der blâren
  's Zomers de koelte te drinken in 't woud.’
  (Bogaers.)
  ‘Ik mijmer en schrijf
  Bij dagen en nachten.’
  (Bilderdijk.)
  ‘Der nachtegalen minnelied
  Klonk bij mijn eerste nachtrust niet.’
  (Beets.)
  
  3. Met de beteekenis van in weerwil van:
  Bij al zijn geld is hij ongelukkig.
  Bij al zijn geleerdheid heeft hij weinig verstand.
  
  4. Met de beteekenis van door:
  ‘Mijn bloed ontroert bij 't geen gij zegt.’
  (Bild.)
  ‘Dat hij (de Ruiter), die bij anderen zoo groot werd geacht, by zich zelven zoo kleen was.’
  (G. Brandt.)
  
  5. Met de beteekenis van en:
  
  ‘D'aerde toont in wijk bij wijk
  Schaduwen van 't hemelrijk.’
  (Poot.)
  
  6. In den zin van met:
  ‘De menschen quaamen bij honderden, ja bij duizenden, in de vloot en op de Ruiters schip.’
  (G. Brandt.)
  
  7. In de beteekenis van vergeleken met:
  ‘Wat is de heele kloot van all dat natt en droogh?
  
  Een schier onsienlick punt bij 's Werelds helder Oogh. Wat is dat Oogh bij 't Rond, daer 't vierentwintigh stonden Ter loop in besigh is? Wat 's dat Rond bij de Ronden, Die 't sluyten als een Nest van Doosen sonder end?’
  
  8. In eeden e.d.g.
  Bij mijne ziel! Bij God! enz.
  ‘Naar 't hof? Ik? Bij mijn ziel! dat had ik nooit gedroomd.’
  (Helv. v.d. Bergh.)
  
  9. Als scheidbaar voorvoegsel:
  
  ‘De Hemel sta ons bij!’
  ‘Val ik, spring mijn moeder bij!’
  
  (Bogaers.)
  
  10. Nog in verschillende uitdrukkingen:
  Bij geval, bij monde van, bij de wet geregeld, bij lange na niet.