text: Zuurdijk, 13 Maart 1880.
  
  Uit ‘Amerika’ van Da Costa.
  Amerika daagt op, bewelkomd steeds met kreten,
  Maar andre, als toen Colomb, van golf op golf gesmeten,
  In 't eind haar kust omhelsde en 't hem verschenen land
  Verzekerde aan de kerk en koning Ferdinand!
  Onze eeuw, sinds tachtig jaar, ziet aan die westerstranden
  Met heilverlangend oog, met uitgebreide handen,
  Een andren glans van roem, een andre ster van hoop
  Voor 't oude en afgetobde en overvolle Euroop!
  Des werelds loop keerde om. Dat Westen werd ons 't Oosten
  Eens heiltijds, die onze aard van al de smart moet troosten,
  Geleden eeuw aan eeuw van de oude dwinglandij!
  
  
  
  1.Verklaar den inhoud van dat vers.
  2.Hoe kan de dichter zeggen, dat Columbus het hem verschenen land verzekerde aan de kerk en koning Ferdinand?
  
  Welken anderen glans van roem en ster van hoop ziet onze eeuw aan die westerstranden?
  
  Wat bedoelt de dichter met:
  
  Dat Westen werd ons 't Oosten
  
  Eens heiltijds, die onze aard van al de smart moet troosten?
  3.Maak taalkundige opmerkingen bij de onderstreepte woorden.
  
  
  1 en 2.
  In 1847 dichtte Da Costa zijn Wachter! wat is er van den nacht? waarin hij eerst den toestand der Europeesche staten beschreef en vervolgens het oog naar Amerika wendde.
  Amerika daagt op voor zijn blik, die Wereld, die door den zeevaarder steeds met juichkreten verwelkomd wordt, maar met een andere soort van juichkreten dan die, welke Columbus aanhief, toen hij na een bange reis en doorgestane stormen, eindelijk den vurig begeerden grond kuste, en het nieuw ontdekte land in bezit nam in naam van den koning van Spanje, Ferdinand van Arragon en van den Christelijken Godsdienst, dien hij onder de heidensche bewoners wilde verbreiden. Sints het midden der voorgaande eeuw heeft Amerika in onze oogen een andere beteekenis: Europa met zijn versleten staatsinstellingen, zijn verouderde maatschappij en zijn toenemende bevolking ziet in Amerika een gewenschte uitkomst. Duizenden landverhuizers zien daar in 't verschiet een roem en een ster van hoop blinken, roem in den strijd voor 't bestaan en hoop op overwinning in dien strijd: arbeid, brood, goud, vrijheid! De loop der wereldhistorie keerde om: gelijk altijd de zon in 't oosten opgaat, gelijk voorheen uit het oosten beschaving en christendom tot ons kwamen, zoo brak toen, in tegenstelling daarmede, in het westen de dag aan, die de zegeningen eener nieuwe beschaving over onze aarde zou verbreiden, en de vrijheid zou brengen na de sints eeuwen doorgestane smarten der dwinglandij:
  
  ‘de vrijheid van de kerk, de vrijheid van den staat,
  der pen, der pers, des wils, naar ieders lust of baat!’
  
  
  
  3.
  Daagt op is de onvolmaakt tegenwoordige tijd van 't zwak onovergankelijk werkwoord opdagen, hetwelk is samengesteld uit dagen en op.
  Dagen beteekent dag worden:
  
  ‘Hij spant zijn paerden in vóór 't daegen,
  En gaet met honden 't knijn belaegen.’
  (Vondel).
  
  
  Dus ook het verschijnen van het eerste licht aan den gezichteinder:
  
  ‘De morgen daagt: en dooft den bleeken glans
  Van 't dungezaaid en sluimerziek gestarnt'...’
  
  (Heye).
  
  En ook wanneer iets anders zich in 't verschiet vertoont en dan nader komt, zegt men: het daagt:
  
  ‘Daar daagt Boisot aan 't hoofd van Neêrlands heldenvloot’
  
  (van Hall).
  
  Dagen wordt dus synoniem met rijzen en opdagen met oprijzen, verrijzen:
  
  ‘Een Foenix, die, tot asch verbrand,
  Weer schittrend op zoû dagen.’
  
  (Alb. Thijm).
  
  ‘Amerika daagt op = Amerika rijst op, n.l. aan den horizont uit de baren.
  Bewelkomd is het verleden deelwoord van het zwak overgankelijk werkwoord bewelkomen, dat letterlijk beteekent: iemand of iets met welkoms overdekken of overstelpen, en van dezelfde vorming is als: bedauwen, beperelen, bewierooken, bewolken, bemodderen enz. Bewelkomd wordt iemand, dien men bezoekt, verwelkomd iemand, die ons bezoekt.
  Andre voor andere om de maat, daar an de tweede of zware lettergreep van den eersten jambus, en dre als de eerste of zachte lettergreep van den tweeden jambus is. Daarom heeft de dichter ook als gebruikt in plaats van dan, hetwelk achter andere zou behooren. Ander is hier een bijvoegelijk naamwoord en heeft een vergelijkenden bijzin tot bepaling bij zich.
  
  ‘Geen and're zegen geev' hem glans,
  Dan die op d'afgrond is bevochten!’
  
  (da Costa).
  
  Soms wordt die bijzin weggelaten:
  
  ‘Ze ontvlood me -
  Om - haar zaligenden wedermin
  Een andren, vreemden man te schenken!’
  
  (Meyer).
  
  Ander is verder een onbepaald voornaamwoord:
  
  ‘Een ander, minder week en niet zoo licht aan 't weenen.’
  
  (Tollens).
  
  
  ‘Dat andren Cesars tombe sieren.’
  
  (Feith).
  
  
  Het komt ook voor in de verbindingen: een en ander, de of het een en (of) ander.
  Ander is eindelijk een rangschikkend telwoord en beteekent tweede: “Dat eerste capittel, dat andere capittel, dat derde capittel”, anderhalf’ = de tweede half, ‘ten andere’ = ten tweede; ‘en de fiere hidalgo (Alba) herinnerde zich dan, hoe Federigo zijn voorvader een' anderen Federigo tot opvolger had in zijn oudsten zoon.’ (Toussaint) ‘Jan die anderde, die eerst was Graef van Henegouwen, die wort nu Grave te Hollant.’ (Het oude Goudtsche kronycxken).
  In 't eind is een bijwoordelijke uitdrukking van tijd en beteekent eindelijk.
  't Hem verschenen land. Verschenen is een bijvoegelijk naamwoord, eigenlijk een verleden deelwoord van 't werkwoord verschijnen, dat een voorwerp in den 3n nv. eischt, hier hem. Men kan 't ook aldus opvatten: 't land hem verschenen, waarin hem verschenen een verkorte bijvoegelijke zin is.
  Onze eeuw is een metonymia of naamverandering (overname) voor de menschen, die in onze eeuw leven.
  Heilverlangend is een samenstelling door afleiding van verlangen met zijn lijdend voorwerp heil en met achtervoeging van de d van 't tegenwoordig deelwoord.
  Op dezelfde wijze zijn de volgende gevormd:
  ‘Vergeten! - koud en zieleschokkend woord!’ (Greb).
  ‘Ach, zieldoorgrievend nieuws!’ (W. v. Haren).
  ‘Is 't scheptergoud ontaard in rugdoorvlijmend lood?’ (Lublink Weddik).
  ‘'t Veelbelovend heden’ (Westerman).
  ‘'t Kunstbeminnend volk’ (Willems).
  ‘Uw alomvattend Hof’ (da Costa).
  Dergelijke afgeleide samenstellingen worden ook nog door andere achtervoegsels in wezen geroepen:
  ‘'t Godgevallig feestlied’ (Tollens).
  ‘De bittre, hartverscheurbre traan’ (da Costa).
  ‘Honderdjarige eiken’ (Bellamy).
  ‘Bleekneuzig eenig zoontjen’ (Beets).
  Zie over dit alles De Groot §§ 192 en 193.
  Afkeuring verdienen de verleden deelwoorden, die met hunne bepaling zijn samengesteld met weglating van het voorzetsel, bijv.: wolkgetopt voor met wolken op den top; bloedbevlekt voor met bloed bevlekt. Het zijn Germanismen.
  ‘De goudgestraalde morgengloor schiet langs den hemel door’. (Bilderdijk).
  Ook andere samenkoppelingen zijn, als min gebruikelijk, af te keuren:
  
  
  ‘o niet één kon
  Van dezen bij den Titan halen,
  Die over bergen, zeeën, dalen,
  Op stoomkrachts vleuglen voortgesneld,
  Zich pijlgezwind alom zou vesten.’
  
  (Joh. Hilman)
  
  of:
  
  ‘Gelijk een worm, dien ge als vertrappingwaardig doemt.’
  
  (Joh. Hilman)
  
  alsmede:
  
  ‘Zou Amerika zijn strepenstarrenvaan ontplooien?’
  (Dezelfde)
  
  Des werelds loop keerde om. Hiermede bedoelt de dichter: de gewone gang der wereldsche zaken werd omgekeerd. Letterlijk opgevat zou het beteekenen, dat de aarde niet meer van het westen naar het oosten, maar in tegenovergestelde richting liep. Wij hebben hier met eene metonymia te doen. Ofschoon 't woord wereld vrouwelijk is, wordt hier de mannelijke genitief gebruikt, evenals in: ‘Ondank is 's werelds loon.’