text: Cap. II. Van de hulpmiddelen, om Muggen en Wandtluysen te verdryven.
  WYders, op dat de beesten in de weyden van 't gequel der Muggen en Vlieghen vry en onghemoeyt souden blyven, soo branden de Harders Jenever-besyen, die daer, soo wel in de velden, als in de bosschen, in groote overvloedt zijn, of oock Pijn-boomen aen de wortel, ter plaets, daer de kudden weyden; ghelijck oock rieckende biesen, en ghedrooghde wortelen van Slangen-kruyt, om dat sy door 't gesmoock van alle dese dingen wonderlijck verdreven worden. Voorts, om de Muggen en Wandtluysen uyt de huysen te verdryven, smoockt men kleyne stucken van de Pijn-boom, die, als men hen saeght, in groote menighte vergadert worden; of oock met Nigelle, desgelijcks met drooghe Myrrhe, met Swafel en Bdellium, met stinckende doornen, en met koemest. Dat meer is, men besprenght het huys oock met het water, daer in de wortelen van Wolven-kruyt, Nigelle, of van Ruyt ghekoockt zijn, om dese selve quael af te weeren. Men verdrijft oock wonderlijck de Wandtluysen met de sware reuck der roode vellen, die van de Duytschen Reusch leder genoemt worden. Men voert dese vellen uyt Moskovien deur Bulgarien naer Italien en Romen, om daer verkocht te worden. Men verjaeght hen oock door onghebluschte kalck, die met swavel ghemenght is. Men verdelght de Wandtluysen oock met een vermen-
  
  gingh van Olie, Quicksilver, Zout, Asijn, en bittere Appelen gemaeckt, te samen gestooten, gekoockt, en twee- of drie-mael in de spleten der bedsteden gestrecken: doch meest, en met minder moeyte met heet water, dat dieper deurdringht, en oock de zaden der schadelijcke Wormen krachteloos maeckt. d'Oorsaeck van dat de Muggen soo veel en ghemeen in de Landen onder de Pool swerven, is voornamelijck dese, dat 'er geen Vleeder-muysen zijn, die dese en dierghelijcke bloedloose dieren ghewoonelijck des nachts verslinden: en d'oorsaeck, van dat sy daer niet gevonden worden, is het eenparigh licht by dagh en nacht: ghelijck oock van andere nachtvoghels, die het licht schuwen: hoe wel men noch eenighe diertjes vindt, die, van de natuur daer toe geschickt, de Muggen en Vlieghen vergaderen. Maer gelijck men bevindt dat sy gheswindelijck van stinckende dingen aenwas nemen, soo verdwijnen sy oock haestelijck door eenigh fel geblaes. Want als sy gebreck van voedtsel hebben, soo vlieghen sy, om voedtsel te krijghen, naer hun oorspronckelijcke vuyligheyt, daer sy verdwijnen.