text: Cap. I. Van de verscheydenheydt der vruchten, die men oogst.
  HET is een wonderlijcke schickingh van de natuur, dat de Noordsche Landen anders, en op andere wijse, tijdt en behendigheydt ghebouwt worden, anders de Landen van Moorenlandt, of van Africa, en anders van de nieuwe Eylanden. Wat de Noordsche Landen aengaet, 't is seker dat in veel Landen der Wester-Gotten, namelijck in 't Zuyderlijcke deel, de Garst in de tijdt van ses-en-dertigh dagen, na dat het zaet gezaeyt is, rijp en in-gheoogst wordt, dat is van 't eynde van Junius tot aen 't midden van Augustus, en somtijdts spoediger. Dese rijpheydt koomt noodtsakelijck uyt de natuur van 't landt, en uyt de soetigheydt van de lucht, en uyt de vochtigheydt der steentjes, die de wortelen voeden, door het branden van de Son, dat het zaet dus wast en rijp wordt. Soodanighe ayren hebben ses ryghen in 't stroo, die echter minder dan de ghemeene ayren zijn, en die bequamelijck gheschickt worden om bier te brouwen. Maer d'an-
  
  dere zaden, in 't begin van May ghezaeyt, worden omtrent in 't midden van Augustus, met onderlinghe hulp der landtlieden, niet soo seer in d'arbeydt, als met blygeestigheydt en ghewillighe poogingh, vergadert en in-gheoogst, op dat de koude windt, daer by komende, d'oogst niet verderven sou. Sy begeeren geen andere dagh-huur van hun arbeydt, dan een vrolijck avontmael, in de welck de jonghe lieden, soo wel knechten, als meysjes, om de getrouwe diensten, die sy op 't landt gedaen hebben naer 't oordeel, en met believen en toelaten der voorsichtige ouders verkoosen worden, om sich door een aenstaend Huwelijck te vereenighen; doch niet uyt een vleesschelijcke wellustigheydt, schoon sy edel van gheslacht zijn, maer tot sorghdragingh van de huysselijcke eerbaerheydt en nuttigheydt, om het huysghesin wijsselijck en sachtmoedighlijck te bestieren.