text: Cap. I. Van de drie Bothnien in de Noordsche Landen, en van des selfs overvloedige Visschery.
  BOthnien, 't welck de Gotsche of Sweedsche Zee-boesem aen de Noordzyde bepaelt, is een groot en ruym landt, in drie groote Landtschappen verdeelt, te weten in West-, Oost-, en Noord-Bothnien. De genen, die in 't Noorderlijck Bothnien woonen, leven meest van de visschery, niet om dat sy een onvruchtbaer landt hebben, maer om dat by hen soo groot een overvloedt der beste visschen is, dat sy bequamelijck en ghenoeghsamelijck in mangelingh alle andere noodtsaeckelijcke dinghen konnen verkrijgen. Sy hebben overvloedt van alles: want sy krijghen uyt Spanjen en Portugael de beste wijn, uyt Enghelandt het zout, uyt Vlaenderen kostelijcke laeckenen, en uyt de steden van Duytslandt verscheyde huysgehwaedt, tot de verçieringh der huysen, en tot ghebruyck van 't huys dienstigh. Sy ontfanghen uyt Sweden en Gotlandt tarwe, rogghe, garst, en alderhande Granen, die te scheep der waerts ghevoert worden. Alle stranden, eylanden, zee-boesems, vloeden en beecken geven daer een maghtighe overvloedt van
  
  visschen het geheele jaer deur, en voornamelijck in de Somer, in de welcke daer alles vermakelijck is. Aen d'oevers van de zee zijn veel en lustighe eylanden, die door het gras, door de boomen, en door het graen een besonder vermaeck en lust veroorsaken. Men hoort op de boomen een soet gesangh van veelderhande vogelen. Men siet daer een wonderlijcke verscheydenheydt van visschen, die, al spelende, sich boven de golven opheffen. De visschers doen groote winst in al dese plaetsen, daer gheen groote schadelijcke visschen in de zee, en gheen groote schadelijcke visschen in de zee, en geen verderffelijck ghewormte, of verschrickelijcke beesten op 't landt gevonden worden. Daer is geen nacht en duysternis de geheele Somer deur. Men gevoelt daer geen steeckte van de Son. De lucht is 'er gesondt en getempert; en men bevindt dat daer alles aenghenaem, gherust en stil is. Maer 't geen, 't welck wonderlijcker schijnt, is dat in soo groot een vermaeck en verheugingh der plaetsen en tyden, en in soo groot een vryheydt en toelatingh nooyt eenighe onkuysheydt bedreven wordt. De menschen, soo wel mannen als vrouwen, leven kuysch en eerbaer by malkander; en by hen wordt van gheen bloedtschande, hoerery of overspel gesproken. Want d'onbesmette Wet des Heeren heeft soo groote kracht by dese eenvoudighe volcken, dat veel anderen, in de Goddlijcke Wetten wel onderwesen, voor hun kuysheydt moeten swichten. Uyt de bergen van dit Noorderlijck Bothnien, dat is uyt de bodem van de zee, valt een holle en diepe vloedt, die deur twee monden in de zee vloeyt, en in 't midden een kleyne ruymte laet, op de welcke een stadt is ghesticht, die Thorne, dat is getoorent Eylandt, genoemt wordt. Dese Stadt leght omtrent op de hooghte van twee-en-tachtigh Graden in de breedte, en twee-en-veertigh in de langhte, en is in een heel vermaeckelijcke en aen-
  
  gename plaets gesticht. Daer is in dit geheel gewest onder de Pool gheen Koopstadt, die meer besocht wordt, dan dese stadt Thorne. Want de volcken, die derwaerts komen, zijn de witte Russen, de Laplanders, Biarmers, Bothniers, Finlanders, Sweedtschen, Tavasten, Helsingers, en veel andere volcken uyt de Landen van Noorweghen over de hooghe berghen, en deur de woeste wildernissen, en deur 't Landtschap Jempthia. Al dese volcken ghebruycken ten deel langhe schuyten, die tot de snelle stroomen der vloeden bequaem ghemaeckt zijn, en ten deel wagenen, die van tamme Rangiferen voortghetrocken worden, en ten deel oock kromme houten, met de welcken sy gheswindelijck over de toppen der berghen, die met sneeu bedeckt zijn, komen, en by malkander vergaderen, ghelijck wy in 't begin van dit Boeck aengewesen hebben.