text: II.
  Het zal wel voor niemand bewijs noodig hebben, dat de negatie niet, oorspronkelijk subst., even goed met een genit. kon verbonden worden, als thans iets, niets, wat enz. Op vele plaatsen nam men vroeger aan, dat het ww. den genit. regeerde, terwijl men later leerde inzien, dat de gen. alleen door niet werd te weeg gebracht. Hoe fijn het oor onzer voorouders op dit punt ontwikkeld was, blijkt o.a. uit Limb. II; 800.
  
  Doet hiit oecOec tegenover niet, dus = ons wel., cf Limb. I, 1718-1720. Thans nog in de spreektaal over: b.v. Gij hebt het boek niet gezien, ook? waar wij even goed de vraag met wel? kunnen sluiten., ent wel verghinge,
  Dat si goet; en doet hiis niet
  Hi en sal ons selve gheen verdriet
  Doen.
  Eene zeer bizondere toepassing van dezen regel is mij bij het lezen van den Limborch voorgekomen. De plaatsen, waar de uitdrukking voorkomt, zijn de volgende:
  
  I. 1234.
  
  U sone leit mi spade ende vroe
  Ane, om sine vriendinne te sine,
  Nacht ende dach doet hiis mi pine,
  Maer doch blivet al verloren,
  Emmermeer wetie wel te voren
  Dat ik siins wives niet en ben.
  1165.
  
  dies soueti tere amien
  Mi, des magic wale lyen
  Dat ic uwes wiif (l. wiifs) niet en ben,
  1798.
  
  Hi dede mi beden meer dan ene
  Om te wesene sine vrendinne
  Dies mi lettel goet ghine inne,
  Want ie siins wiifs niet en ware.
  en VI 2499.
  
  
  Doe sprae die vrouwe goet:
  ‘Sekerlee, ghi mesdoet,
  Dat ghi mi dit legt vore;
  Kennedi mi wel ter core,
  Ic wane wel, das ghiit liet.....
  Ghine siit miins mans niet.
  De bedoeling is op al de plaatsen zeer duidelijk. De zin is: ‘gij kunt mijn man niet zijn (4e citaat); ik weet dat ik zijn vrouw niet zijn kan (1e 2e en 3e citaat). Hoe men tot deze beteekenis geraakte, kan gemakkelijk worden aangetoond.
  Letterlijk staat er: ‘Gij zijt niets van mijne vrouw, van mijn man’. d.i. gij zijt niets van datgene, wat mijne vrouw, mijn man zou moeten zijn; gij hebt geene hoedanigheid of eigenschap, die u tot mijne vrouw, mijn man zou kunnen maken, d.i. gij kunt mijn man niet zijn.
  Deze zelfde verklaringswijze moet ook toegepast worden op Limb. VI, 1490.
  
  Venus, vrouwe, wat modiis,
  Dat ghi hovessce liede sciet?
  Al en ben ic dies selve niet
  Dat heeft mi wonder herde clene.
  Want sekerlec ic minne ene
  Die bloeme es van allen wiven.
  d.i. Venus, wat is uw inzicht, uwe bedoeling daarmede, dat gij beschaafde menschen, die elkaar beminnen, van elkaar verwijdert? Al is dit niet op mij zelve toepasselijk, al heb ik dit zelf niet ondervonden, al ben ik zelf niet in dien toestand, in dat geval, dat verwondert mij niet, want ik bemin de bloem aller vrouwen.
  en op Wal, 6133.
  
  Dorstic binnen der vesten comen
  Ic ghinge met ju, here, siet;
  Maer mijns gaens nes daer niet,
  Ic hebt al te dicke verwrocht.
  d.i. Ik kan daar niet heen gaan, voor mij is daar geen toegang’ eigenlijk ‘van mijn gaan daarheen kan niets inkomen, er is niets, wat mij recht of vrijmoedigheid zou geven, om daarheen te gaan.’
  
  Leiden. Sept. 1870.