text: Cap. XVII. Van de wreetheyt van Koningh Christiernus de tweede.
  DE Koningh Christiernus, de tweede van die naem, in verscheyde tijden, en door veel listen, met behulp van eenighe Grooten, deelghenooten van de Deensche aenhang, en bloetverwanten der Deenen, (onder de welcken de rampsalighste Gustavus Trolle, Aertbisschop van Upsale, was) toegangh in de Koninckrijcken van Sweden en Gotlandt ghekreghen hebbende, wierd soo wreedt en onbesuyst, dat hy, sonder eenige insicht van ghedane eedt, bezeghelde brieven, of ontfanghenis van Christus lichaem, of met yemandt, hoedanigh hy oock was, deernis en medelyden te hebben, in een dagh, te weten op d'achtste van November, in 't jaer vijftien hondert twintigh, veel Vorsten, Heeren, Burghermeesters, en Burghers, tot een ghetal van vier-en-tneghentigh, in teghenwoordigheydt van my, die dit met sidderingh aensagh, met het boose stael, door de booste raedt der quade menschen aengheprickelt, beval dat men hen sou dooden, en dat hy hun lichamen drie daghen langh onbegraven voor het Raedthuys van Stockholm liet legghen, tot dat sy buyten de Stadt wierden gevoert, om daer verbrandt te worden. Seker, een schrickelijck schouwspel, 't welck sonder twijffel Christiernus selfs, sedert van duysent elenden gequelt, voor ooghen ghekomen is, namelijck dat hy, van een wreede raedt aenghedreven, de ghenen, die hy in ghenade aenghenomen, en op de Konincklijcke maeltijdt soo vriendelijck te gast ghenoodight en ontfanghen had, dus wreedelijck, en op een onghewoone wijse van straffen, ghestraft had. Want hy kruyste seecker Magnus, Overste
  
  van Ian, een dapper voostaender van sijn Vaderlandt. Hy deê hem op een tafel ter aerde binden, en eerst de schamelijcke deelen afsnyden, en daer nae het hart uyt het lichaem scheuren, en die in 't aenghesicht van de gheen, die sulcks lijden moest, met veel smadighe woorden, werpen, om aen te wijsen dat hy dit met grooter woede, en tot een eeuwighe schrick ghedaen had. In de volghende nacht van de selve dagh hoorde men 't ysselijck ghesucht der rampsalighe weduwen, welckers mannen, door 't stael verdelght, op de ghemeene marckt, voor de beesten doodt laghen, en die door d'onversadelijcke Oversten uyt Deenmarcken van al hun gheldt en huysgewaedt ontbloot waren. Warelijck, dese Amptlieden waren seer snoodt, wreedt en ongenadigh; want sy beroofden, alleenlijck door de schrick van de Konincklijcke naem, of van de teghenwoordige wreetheydt, alle menschen, en voornamelijck d'onschuldigen, en traden alle schaemte en eerbaerheyt onder de voeten. De weesen en ouderloose kinderen hadden oock geen beter gheluck, die in hun ouders ghepynight, en van al hun middelen berooft wierden. Indien ick, die al dese besonderheden met droefheydt ghesien heb, de besondere deelen van dese elenden en swarigheden wilde vertellen, soo sou ick een langh en schrickelijck verhael maecken; namelijck hoe de Goddelijcke en menschelijcke dinghen onder malkander versmolten wierden. Men had gheen insicht op de beloofde trouw, en bewees geen eerbiedigheydt tot de Godtsdienst. Alles wierd met een Kerckschendighe roeckeloosheyt gehandelt. Men sagh over al niets dan suchten, slaen en dooden. Men had nerghens verlof van te vluchten; en 't was onmooghelijck onder d'uytghetooge swaerden en woedende menschen te leven. De Stadt wierd met wackere wacht bewaert, op dat niemant
  
  uyt dese ghemeene ghevanghenis aller burgheren uytbarsten sou, en 't verhael van de bedreve wreetheyt aen d'inwoonders van 't Koninckrijck boodtschappen: want indien de vrye menighte van 't volck dit in der yl verstaen had, soo sou niets van dese bedreve gruwelen onghestraft en onghewroken zijn ghebleven.