text: Cap. XII. Van de gevaerlijcke doorgangh op de bergen Scars en Sula, tusschen Sweden en Noorwegen.
  
  IN de Noordsche landen is een Landtschap gelegen dat Jempthia is ghenaemt, het welcke van ouden tijden met het Hof van Westerhuysen den Aertsbisschop van Upsalen toebehoorde. De in-
  
  gesetenen van dit landt, soo wel als de vreemde, begeerende in de Somer uyt het landt te reysen, moeten door een vreesselijcken en gevaerlijcken wegh over de hooghe berghen Scars en Sulla trecken, daer sy in de Wintyer nader, veel korter, en met minder gevaer over de bevroosen Meyren, staende wateren en en rivieren reysen mogen daer sy willen. Want aen de voet van dese woeste berghen (dat dierghelijcke in heel Europa geen zijn) zijn deuren oft groote gaten in seer harden steen ghehouwen om door te reysen: op de Oost-zyde der Berghen, de welcke daer ghemaeckt zijn, eensdeels door natuur, eensdeels tot kosten van de Koninghen van 't Landt, die se hebben doen doorhouwen tot nut van van 't gemeene Landt. Maer als men dese ingangh voorby is, soo gevoelt men, al is 't in 't midden van de Somer, tusschen de zyde deser Bergen, soo grouwelijcken koude, dat de gene die daer door gaen, ('t en zy dat sy wel voorsien zijn van kleederen, ghelijck oft Winter was) komen in sulcken uytterste ghevaer, mits de haestighe veranderinghe der locht, dat 'er gheen hulp oft middel toe te doen is, 't welcke duurt tot dat sy ten eynde van dese wegh, door de diepte der berghen en valeyen, tot boven op de hooghte van de selve komen: En nae dat sy boven gekomen zijn, soo geraken sy somtijdts in 't afgaen der bergen ('t welcke veel dagen duurt) in meerder gevaer dan sy te vooren waren, insonderheydt als de hangende brughskens, die met houten vast ghemaeckt worden aen de zyde van de berghen, door 't vallen der sneeuw ghebroken zijn, oft boomen die door onweêr omgewaeyt, oft van de steenen die van de berghen afghevallen zijn: Want dan hebben sy anders gheen troost noch hulp, dan dat sy wachten tot dat die van 't landt ghesamender handt komen en de ghebroken brughskens vermaken, aengesien dat 'er an-
  
  ders gheen wegh elders light, om over die hooghe bergen en diepe dalen te trecken. Daerom om dese en dierghelijcke saecken denckende, soo nemen sy met hen als sy van huys reysen, kost genoegh om te eten, niet minder dan oft sy van stonden aen ginghen om een Slot te bewaren dat beleghert sou werden: maer voor de beesten behoeven sy geen voorraedt, om dat sy over al gras en waters ghenoegh vinden. Want onderweghen springen over al uyt het geberghte veel goede Fonteynen, die om de soetigheydt van 't water seer ghepresen worden. 't Is niet te verwonderen dat de reysende lieden soo veel armoede en swarigheydt in 't afgaen van dese berghen hebben, want sy moeten seer naeuw toesien en behendigh wesen als sy komen op 't hanghen der berghen, 't welcke sy niet wel voorby mogen van niet te vallen, bysonder als 'er op d'een zyde gheen wegh is, oft daer den wegh vol steenen light, die van boven de bergh afgevallen zijn. Ten anderen, de weghen zijn 'er soo smal, dat de lieden en beesten, die niet gewoon zijn sulcke wegen af te gaen, lichtelijck een draeyinge in 't hooft krygen, en scheemeringe in de ooghen, dat se dickwijls van boven neêrvallen sonder opstaen.