text: I.
  Dr. Jonckbloet's jongste hypothese is juist: de tekst, die aan de Heid. Vertaling ten grondslag ligt, is geheel dezelfde als die van de fragmenten; er bestaat slechts één Ned. Ogier. De Lett. I, 74 aangehaalde halfduitsche vss. zijn niet slechts ‘geheel in den trant’ van de daar voorkomende Nederlandsche uit de fragmenten, maar zij bevatten zelfs de parallele vertaling van een gedeelte van het vierde fragment (Willems, blz. 337). Dr. Jonckbloet noemt dit t.a.p. het derde fragment, en daaruit leid ik af dat hij op dit punt nog vasthoudt aan zijne vroegere overtuiging, volgens welke ‘de stukken’ door Willems ‘in verkeerde volgorde geplaatst zijn en aldus moeten gelezen worden: 3, 7, 4, 8, 1, 5, 2, 6.’ Uit het Heid. HS. blijkt echter, dat Willems alleen in de opvatting van de tweede strook gedwaald heeft, door daar recto te nemen wat verso was, en omgekeerdWillems blz. 337 is verso natuurlijk een drukfout voor recto.. De
  volgorde der stukken moet deze worden: 1, 2, 3, 4, 7, 8, 5, 6.
  Het verband is namelijk ditVgl. voor de overeenkomst en het verschil Jonckbloet Mned. Dichtk. I, 290 v.. Karel ligt met zijne legers voor Rome, dat de Saracenen bezet hebben. Ogier doet hier wonderen van dapperheid en verspreidt schrik onder de vijanden. Danimont verhaalt er proeven van aan de schoone Gloriande, die nu zeer verlangend is den held te zien. Om dit doel en meer te bereiken laat zij haren neef Sadonie tot zich komen en verzoekt hem eene boodschap aan Ogier te doen. ‘Groet hem,’ zegt zij -
  
  Grüszent ine harte sere,
  Und bittent ine das er dorch min ere
  Einen kampff fechte gegen mynen amys,
  Den edeln kunig van Persis,
  Und mag er ine überwinden,
  Sagent ime das ich ine sal mynnen
  Ewichlichen vortan.
  Hier vangen onze fragmenten aan. Om de vergelijking gemakkelijk te maken, laat ik het oorspronkelijke en de vertaling telkens naast elkander drukken.
  
  
  1. Fol. 42b.
  
  
  ‘Ewelike vortan;
  ‘Ewichlichen vortan;
  
  
  Doet mi dit, edel man,
  Dise bottschaft tünt nü edeler man,
  
  
  So dat vader no broeder weet.’
  Also das es nieman wisze.’
  
  
  ‘Joncfrouw, ic ga gereet,’
  ‘Jumpfraw, ich sal es tun gereyd,’
  
  5
  Seide die coninc onvervaaert,
  Sprach der Kunig unverwart,
  
  
  ‘Uwe bodscap doen ter vaert.’
  ‘Uwer bottschaft wurt nit gespart’De vier niet ingevulde regels ontbreken in de vert., zonder hiaat; natuurlijk doordat de vertaler of afschrijver gedachteloos van vaert vs. 6 op vaert vs. 10 oversprong.
  
  
  Dus sciet die coninc dan,
  
  
  
  En gebrochtene wijf no man.
  
  
  
  Hi wapendem, ende sat op sijn paert,
  
  
  10
  Ende voer wech metter vaert.
  
  
  
  Hi voer heimelike uter poort,
  Er fur heymlich usz der port,
  
  
  Ende noopte tors ende voer voort,
  So lang fur er vast vort
  
  
  So lange voer die payen,
  Zu dem here wart die payen,
  
  
  Dattene fransoise hebben versien
  Als inen die cristen haben ersehen.
  
  
  
  Und zu erst bisz er kam in das her,
  
  
  
  Fragde er mit groszer gere
  
  
  
  
  15
  Hi vraechde om den Denois.
  Nach Ogier dem Denoys.
  
  
  Het wijsdene hem menich Fransois,
  Man wiese ine menig frantzoisMisverstand van den ned. tekst.
  
  
  Men leedene vor Karels pauwelioen,
  In des kunigs Karolus pauwelyon
  
  
  Daer in sat die baroen
  Darinn sasz der hohe baroen.
  
  
  Doe beete die payen,
  Da batt inn der SarrazenMisverstand van den ned. tekst.
  
  20
  Ende seide ‘God dien die Kerstine dienWaarschijnlijk eene gebrekkige verandering van het aanstootelijke: Mahomet ende Apolijn, dat de Heid. Vert. bewaard heeft..
  Und sprach: ‘Machmet und Appolin
  
  
  Beware Karle ende den Denois OgierVs. 21 is te lang. Waarschijnlijk is: Karle ende ingevoegd; vgl. de Heid. vert.,
  Behüte den Denois Ogier,
  
  
  Ic ben te heme gesent al hierte heme ontbr. HS. Will..
  Ich bin zu ime gesant alhier.
  
  
  Denois, stout ridder ende vri
  Denoys, edeler ritter fry,
  
  
  Sidi hier, so sprec jegen mi.’
  Off ghy hier syt, sprect gegen mit.’
  Ogier, die juist schaakspeelde, maakt zich bekend, verneemt de boodschap van Gloriande en verklaart zich tot den voorgeslagen tweestrijd bereid. Doch Charloet, 's konings zoon, wordt daarover woedend. ‘Waartoe dit, Ogier?’ vraagt hij:
  
  ......‘Holt uwern paes,
  Varent gen Dennmarck, verkauffent uch kaes,
  Und u smeer und u roet,
  Und nymmerme sint so onvroet -
  
  
  2. Fol. 43a.
  
  25
  ‘Dat ghi vor mi neemt bataelge;
  ‘Das ir vor mir nement betzaelge;
  
  
  Sarragois, ic sal, sonder faelge,
  Sarrazen, ich sal sonder faelge
  
  
  Selve komen jegen den soudaen.’
  Selber komen gegen dem soldan
  
  
  SadonyWill. Gadony. Hij zag de S voor een G aan. Fr. Sadones. seide sonder waen:
  Sadoni antworte alsaen:
  
  
  ‘Ghi maect groot bare bi u doenDe lezing Baudoen (Will.) bet. niets, daar Charloot toegesproken wordt. Het Heid. HS. doet de verbetering aan de hand.,
  Ir sint nu gros in uwerm toen,
  
  30
  Die soudaen gave om u niet .i. bottoen
  De kunig geb umbuch nit ein bottoen
  
  
  Ende om sulke vive als ghi sijt,
  Noch umb solche. V. als ir syt,
  
  
  WaersiWill. waerdi. vor hem in een crijt.
  Hette er sie vor yme in einem trittDe vier ontbr. vss. worden niet in de Vert. aangetroffen..
  
  
  Mi wondert dat Karl sinen gharsoen
  
  
  
  Dus laet verspreken sine baroen,
  
  
  35
  Lietict niet dor den Denois Ogier,
  
  
  
  Ic slougene onder sine lier.’
  
  
  
  
  
  
  Als Charloot dat vernam,
  Also Charloct dis vernam,
  
  
  Was hi tornech ende gram
  Wart es uszermaszen gramm
  
  
  Hi vranc die vust, ende soude den paien
  Er zuckte die fust und wolt den payen
  
  40
  Hebben geslegen, ne waer mettien
  Haben geschlagen, ie mitten
  
  
  Scoter tusschen die here Morant
  Lieffen darzuschent der herzog Morant
  
  
  Ende Arnout van Beaulant
  Und Arnolt von Benlant,
  
  
  Entie edele grave Reynier
  Gerhart sin bruder von RenierDe volgende regel is in het HS. uitgevallen of door den Vertaler vergeten.
  
  
  ‘Ay, fel keitief,’ sprac die coninc fierBij Will.: sprac Karel die coninc fier; maar zoo is het vers te lang.,
  
  
  45
  ‘Nemmer moetu goed gescien!
  Nyemerme müsze uch gut gescheen
  
  
  Datti slaen wilt dien payen,
  Das ir schlaen wollent den payen
  
  
  Ofte eneghen man die bodscap brochte,
  Uf eynigen man die botschaft braht,
  
  
  Herde fel is u gedochteIn plaats van vs. 46-48 bevat het HS. slechts één vers:
  
  Hoe lettel slachti mien.
  Het behoest wel geen betoog dat die woorden ongerijmd zijn. Het vs. 48 (in fine) wederkeerende payen gaf stellig aanleiding tot omissie, en later tot corruptie van den tekst. Zonder twijfel heeft de Heid. tekst de goede lezing bewaard..’
  Herde fel ist uwer gedoht
  
  
  Ogier sprac totten payen:
  Ogier sprac zu dem payen:
  
  
  .........................
  ..............................
  - ‘Zeg aan de jonkvrouw, dat ik Charloot de eere van het gevecht met Karaheu laten moet.’ De schoone Gloriande verneemt dit met leedwezen. Intusschen wapent zich de overmoedige zoon van Karel met 3000 man.
  
  Als by naht furen sie dan
  Und ritten geyn Rome wert
  Karle der kunig wiszte nichte von der vert,
  
  
  3. Fol. 44a.
  
  50
  Die sijn soneDit woord ontbr. HS., Will. hevet bestaen,
  Die sin soneHS. sie sin sone. hatt bestaen,
  
  
  Hi sliep vaste sonder waen.
  Er schlieff vast sonder waen,
  
  
  Des morghens' metter dagheraet
  Die wechter die uf der muren lagen,
  
  
  Clommen Saragoise ten mure waert
  Und Kerloet kummen sahen,
  
  
  Ende worden derHS. Will. den. kerstine geware;
  Hatten wunder was er suchte dareVs. 52-54 wijken in Heid. HS. sterk van den Ned. tekst af.
  
  55
  Cleine mochte wesen die scare,
  Umb das so cleyn was sin schare,
  
  
  Sie lietent seggen ter stont
  Auch tetten sie wiszen in kurtzer stonde
  
  
  Des soudaensOntbr. HS. Will. sone Danimont.
  Iren herren Danimonde.
  
  
  
  
  
  Hi scoot ten wapinen mettien,
  Da gingen hien wapenen die payen,
  
  
  Hi was fel ende ontsien.
  Ir was fiel und sere ontsien.
  
  60
  Met c. man es hi upgeseten,
  Mit hundert tuzent mannen ist er ufgeseszen
  
  
  Sere heefti hem vermeten,
  Und hatt yme diener vermeszen,
  
  
  Dat hi sal wreken sinen moet,
  Das er kulen solt sinen mut,
  
  
  Men ondede die porte metter spoet,
  Und reyt herusz mit der spoct,
  
  
  Danimont noepte tors met sporen,
  Und hiewe sin pfert mit sporn,
  
  65
  Charloot heeftene vercoren.
  Cherloet hett er verkoren.
  
  
  Si onderstaken hem met groter ghere,
  Sie ritten met groszer gere,
  
  
  Mallic brac op andrenOntbr. HS. Will. sijn spere;
  Sie brachten uf einander ir spere,
  
  
  Dat volc vergaderde over hoop,
  Das er vergaderde uber hoep
  
  
  Dat caplyts wart harde groot.
  Dar hatt die menige quaden coep
  
  70
  Die conine van Ingelant
  Nu kam der Kunig von Engelant,
  
  
  Trac met haestenHS. Will. ...... etc. sinen brant,
  Und trac mit hasten sinen brant,
  
  
  Hi clovede toten tanden dore
  Und schlug Synagons swester sun,
  
  
  Des coninx Synagoens susters soneHS. Will. ..... magoens..... Het vs. is door mij bij gissing volgens de Heid. Vert. hersteld, met onzuiver rijm, vgl. vs. 183-6.
  Das von dem slag starp der koene.
  Hierop doodt Synagoen den Brit, en Charloot weder Synagoen. Het verlies van dezen vorst maakt de Sarrazenen woedend: zij vechten nu met Danimont als razenden om hem te wreken. Vandaar dat
  
  Cherloet was in engsten sere,
  Wenn er wart al uten kere:
  
  
  4. Fol. 44b.
  
  
  Men stac sijn ors onder hem doot,
  Man stach ein rosz under ime zu tod
  
  75
  Hi spranker af met haesten groot,
  Er sprang uff mit haesten groed,
  
  
  Ende ginc vechten te voet
  Und vahte dapperlich zu noedEen misverstand van den Ned. tekst.,
  
  
  Nu merct oft hem onsiene stoet:
  Merckent ufft yme unsienen staet
  
  
  Een kerstin ontsloop uten here,
  Ein bertoen fur usz dem her,
  
  
  Ende voer tote Karle met ghere
  Und reit zu Karele dem kunige mit groszem gere
  
  80
  Die darme lagen den baroen
  
  
  
  Boven up dardsoenDe Heid. Vert. heeft vs. 80 v. niet, maar Raimbert 1225 vs. zegt ook, doch minder sterk:
  
  Uns chevaliers s'en est sevres des nos,
  Qui d'un espiel fu navres ens el cors.
  Elders, Heid. HS. fol. 35a is de voorstelling ook:
  
  Die derme die uf sin artsoen lägen,
  Stietz er ime in mit groszer cläge..
  
  
  
  
  
  
  Als hi vor sconinx tente quam, Er rieff:
  ‘Künig, edeler herre,
  
  
  Riep hi lude: ‘Coninc, edel man,
  Nu haeste uch uf harte sere,
  
  
  Vaert Charlote uwen zone te staden,
  Und komment Charloeten zü staden,
  
  85
  Vor Rome es hi sere verladen,
  Wann vor Rome ist er überladen
  
  
  Haest u, dor Gode die ons gebood!
  Und ist auch menig cristen dot.’
  
  
  Daer es menich kerstin doot!’
  Ker schoesz uf mit haesten groet,
  
  
  Die coninc riep ten wapenen overal,
  Und rieff zu den wöpenern überàl,
  
  
  Daer wert .i..i. ontbr. HS. Will. groot gescal.
  Da wart ein groszen geschal
  
  90
  ‘Owi, arme,’ sprac die coninc fier,
  ‘Ach nû,’ sprac der keyser fier,
  
  
  ‘Vertroest mijn kind, Ogier!’
  ‘Kum zu hulff, min edeler Ogier,
  
  
  Ogier seide: ‘ic sout node laten.’
  Und varent mynem kinde zu staden.’
  
  
  
  ‘Herre, by der Gottes gnaden,’
  
  
  
  Sprach Ogier, ‘ich sal es tun.’
  
  
  Sine cousen bonden .ij. knapen
  Sin cousen band ein gerson.
  
  
  Namels wapendem, ende die Fransoise,
  Auch wapenten sich die Frantzoysen,
  
  95
  Entie van Geneven, entie Vianoise,
  Die Tutschen und die Aveloysen,
  
  
  Entie Duudsce, entie Avelanse
  Die von Flandren, die von Proband.
  Men komt bijna te laat, maar toch nog bijtijds om de overwinning der Saracenen te verhinderen.
  
  Das cristen here kam zugerieden, -
  
  
  5. Fol. 45a.
  
  
  Si ghingen slaen metten swerden,
  Und gingen slahen mit den schwerten,
  
  
  Menich Sarragois viel daer ter erden,
  Und valten manigen von den pferden,
  
  
  Dies worden die van binnen geware,
  Anch kamen uszer Rome bander syden,
  
  100
  Si quamen uut met groten scaren,
  
  
  
  VijHS. Will... ij. coningen, die droegen crone,
  Sieben kunige zu dem stryde
  
  
  Ende al tfolc ute Rome,
  
  
  
  Entie soudaen van Persijs
  
  
  
  Dies maect ons die storie wijs.
  
  
  105
  Al tsolc slouch over hoop,
  Also wart des volks ein groet hoepDe vertaler heeft drie regels uitgelaten. Hij sprong van al tfolc vs 102 op al tfolc vs. 105 over.,
  
  
  Daer cochte menich dieren coop:
  Der cochte manigen dieren coep.
  
  
  AlubniHS. Will.... lubni. die coninc van Cubele
  Alubri der Kunig van Tudele
  
  
  Stac Namelse van Morele
  Stach Dunamelsen von Marele,
  
  
  Ende geeft sinen neve Pinthier.
  Und gap sinem nefen Sansier.
  
  110
  Die goede here van Bavier
  Der gut hertzog von Bayvier
  
  
  Ginc vechten te voet metten swerde,
  Vahte da zu vosz mit dem swert,
  
  
  Die rouwe quetstem ende deerde
  Het wach ime sere under die erdErger misverstand van ende deerde is wel niet denkbaar.,
  
  
  
  
  
  Dat hi Morele had verloren,
  Das er Morele hatt verloru,
  
  
  Hi gemoete Ogiere, ende hads toren,
  Das sahe Ogier und tett ime zorn,
  
  115
  Dat hi sinen oem sach te voet,
  Das sin oheim was zu foet,
  
  
  Hi beette selve metter spoet
  Des biet er selber mit der spoet,
  
  
  Ende gaf Namelse sijn paert,
  Und gab synem ohen sin pfert,
  
  
  Diere up sat ter vaert.
  Der hertzog sasz daruf zü der vart.
  Bovendien herwint hij het paard van N., en behaalt met Karel en de anderen eene zoo groote overwinning, dat de Saracenen zich in de stad terugtrekken. Ook de Franschen zoeken nu hunne legerplaats weer op:
  
  
  6. Fol. 46a en b.
  
  
  Karel, die degen coene,
  Da karte Karolus mit sinen baronen
  
  120
  Dede keren sine baroene.
  Widder zu sinen pauwelione,
  
  
  Charlote versprac hi sere,
  Er besprach Charloeten sere,
  
  
  Ende seide: ‘God gevedi onnereHS. Will. E.s. Glottoen G.g.o. Fr. Raimb. 1396. E glous, dist Karles etc. Maar Heid. HS. heeft de woorden niet, en ze maken het vs. te lang.
  Und seyte: ‘Got geb uch gönnere,
  
  
  Dat ghi voert sonder minen raet!
  Das ir fürbasz vechten mit mynem rate,
  
  
  U herte es fel ende quaet.’
  Uwer hertz ist vol van allem quate.’
  
  125
  Hort van den SarragoisenOf: Sarrasinen. In geen geval enk. Sarragois, zooals Willems uitgeeft. meer.
  Nu horent von den Sarrazene,
  
  
  Si hadden rouwe ende seer,
  Die mit jamer lebeten und mit pynen,
  
  
  Dat si dus tonder waren gedaen:
  Das sie tolder warent gedaen.
  
  
  KaraheuHS. Will. Kabaheu., die soudaen,
  Karahyn, der edel soldaen,
  
  
  Hinc om hem enen mantel diere
  Hinc um ine einen mantel dier,
  
  130
  Wel gewrocht, in der maniere
  So gewirkt von der manier
  
  
  Ne sach noit man sonder dienDien slaat op mantel, niet op man, gelijk Will. meent..
  Und sahe nye man geben sonder den.
  
  
  Up .i. muul sat hi mettien
  Uf ein maul sasz der payen
  
  
  Ende voer buten Rome allene,
  Und reyt usz Rome alleyne,
  
  
  Sonder geselscap, groot of clene.
  Der wilden geselleschaft engeyne.
  
  135
  Die Doverne leet die degen coene
  Dorch die Tyber reyt der tegen koenc
  
  
  Ende quam vor Karels pauwelioene.
  Und kam vor Karolus pauwelione.
  
  
  Karaheu sprac fier tale:
  Er sprach: ‘Karole, nü horent min zale,
  
  
  ‘Coninc, hore mi, so doestu wale!
  Die ich werd sagen, daran tunt ir wol,
  
  
  Ic wille .i..i. ontbr. HS. Will. camp vechten jegen Ogiere
  Ich begere kampffs gegen Ogiern
  
  140
  Op sulken convent, in sulker maniereHS. Will. Op sulken maniere.:
  Uf sollich convent, in solcher manier:
  
  
  Mach hi mi verwinnen’....
  Und ist es das mir Ogier mag angewynnen,
  - in dit geval zullen de Sarrazenen aftrekken, en geheel Ita-lië aan de Franschen laten; verslaat hij daarentegen Ogier, dan zal Karel Romanië en Lombardije met zijne legers ontruimen. Ogier bewilligt in dit voorstel. Maar weder treedt Charloot tusschenbeide met de woorden:
  
  ‘Ogier, das duhte mich nichtOntbr. HS. gut
  Das ir wurdent so unvroet,
  Das ir kampff nement vor mir,
  Payen, nym war, ich sagen dir:
  Den kampff wil ich selber tun.
  Karaheu echter geeft ditmaal zijne tegenpartij niet prijs, maar belooft koning Sadoni tegen Charloot in 't krijt te zullen zenden. De voorwaarde is:
  
  ‘Mögent ir ime nemen das leben,
  Die kron sal er uch geben,
  Und alles das ime ist undertan
  Sollent ir haben sonder wan;
  
  
  7. Fol. 47a.
  
  
  ‘En deWillems: En. mach hi u nemen tleven
  ‘Und mag er uch nemen das leben
  
  
  So moet hem u vader geven
  So sal uwer vater sonder blib
  
  
  Die crone van Vrankrike.’
  Geben die crone van Frankenrich.’
  
  145
  Charloot antwerde haestelike:
  Karloet andertwersSie! behendichlich:
  
  
  ‘Sarragois, ic wilt also,
  ‘Sarrazen, ich lobt also,
  
  
  Of God wille, ic sals wesen vro.’
  Wils Got, ich sal werden fro.’
  
  
  Karel antworde te desen:
  Da sprach Karolus zu diesem:
  
  
  ‘Sone, dat ne mach niet wesen,
  ‘Sunn, das en sal nit wesen,
  
  150
  Sulken camp late ic u niet bestaen.’
  Ich en lasz uch nit bestaen’
  
  
  ‘Ay, here, wat wildi anegaen?HS. Will. anevaen.
  ‘Herre, was wöllen ir argaen?
  
  
  Wildi dus nedren minen prijs?
  Wollent ir nu nyddern minen prijsz,
  
  
  Bi den here van paradijs,
  Bi dem herren von paradijsz,
  
  
  Ic ware dan clene ontsien,
  Ich salde clein sin ontsien,
  
  155
  Dorstic niet comen jegen .i. paien.
  Dorst ich nit komen gegen einem payen.
  
  
  Het nontriede mi nieman, coninc vri,
  Ich sal ine töden sonder sij,
  
  
  Ik sal ne doden, of hi mi.’
  Ob er sal gewynnen an mir.’
  
  
  ‘Ja,’ sprae Karel, ‘esset emmer so,
  ‘Ja,’ spach Karole, ‘ist also,
  
  
  Bi mire wet, ic maecti onvro
  Bi miner zielen, ich sal dich unfro
  
  
  
  
  160
  Van Vrancrike, moetic leven;Vs. 158-160 zijn wat duister, maar toch, blijkens Heid. HS. in orde. De zin is (gansch anders dan Willems meent): volhardt ge bij uw opzet, dan zal ik u, als ik het leven behoud, onterven, Frankrijk doen verliezen. Vgl. Raimbert 1531 sv.
  
  Se Dex en France me done repairier,
  Jà de ma terre ne tenras mais plain pié,
  Ainc le donrai et Louis et Loihier.
  ‘Franckrichs machen, sal ich lebenDe volgende versregels ontbreken in de Heid. Vert.
  
  
  Du hads der overdaet bet begeven.’HS. Will. gegeven.
  ..............................
  
  
  Charloot ne liet dor Fransois
  ..............................
  
  
  No dor Duutsch, no dor Genevois,
  
  
  
  ‘In sal den camp anevaen.’
  
  Karaheu ontvangt nu van Charloot en Ogier de ‘sekerhede,’ en belooft laatstgenoemde ook zijne bruid, de schoone Gloriande, voor het geval dat Ogier hem verslaan mocht. Daarop gaat Karaheu heen.
  
  
  8. Fol. 48a.
  
  165
  Hi nam orlof ter ure,
  Er nam urlab zu der ure,
  
  
  Ende keerde weder binnen mure,
  Und kerte widder gein Rom an die mure.
  
  
  Vor tpalas beette Karaeu die vrie,
  
  
  
  Met hem die van PersieNa vs. 132 v. verwacht men dit niet, gelijk dan ook Raimbert noch Heid. Vert. iets dergelijks melden..
  
  
  
  DammiraelHS. Dammir! Will. Dammirus. ontfinene wale,
  Die ammiral empfing ine wol
  
  170
  Ende Gloriande, die scoeneScoene ontbr. HS. Will. smale.
  Und sin tohter die schöne schmale.
  
  
  ‘Here,’ seide Karaen, ‘ic come
  Karaheu sprach: ‘ir herren, ich bin kummen
  
  
  Van den Kerstinen, ende heb genomen
  Usz dem cristen here und han vernomen
  
  
  Enen camp jegen den Denois,
  Gegen dem Denoys Ogier,
  
  
  Die den helm wan op Butram den Sarragois,
  Der uns groszen schaden hier
  
  175
  Hi hevet ons vele scaden gedaen,
  Vor diser stat hat getan.
  
  
  Ic hope, wi sullens bate ontfaen.
  Ich hoffe, wir sollents virocheSic. Waarschijnlijk een fout van den kopiist; er heeft wel oorspronkelijk wrocke gestaan. entfaen.
  
  
  Nu hort, hoe iene heb genomen,
  Nu horent, wie ich ine heb genomen:
  
  
  Mogic sijns te boven comen,
  Mag ich ine überkomen,
  
  
  Ende iene dode in den crite,
  So das ich erschlahe im strijd
  
  180
  Karel, die coninc,Ontbr. HS. Will. gevet ons quite
  Karl der kunig git uns quyt
  
  
  Ende vri Romenie
  Alles das lant von Romany
  
  
  Ende daer toe Lombardie;
  Und auch alles das lant von Lombardy,
  
  
  Ende mach mi Ogier die degen
  Ist es aber das ich von Ogier dem tegen
  
  
  
  
  
  Matten ende nemen tleven,
  Im stryd blibe erschlagen,
  
  185
  Rome sal ic hemeOntbr. HS. Will. upgeven:
  So musz ich uff Lombardyen
  
  
  Also verre salt Karels wesen
  Und uff das lant van Rome verzyhen
  
  
  Alst noit hilt Constantijn.’
  Darzu uff alles dis das da halt Constantin.’
  Hier eindigen de Ned. fragmenten.