text: het rundvee.
  V. Afd. XIII. Hoofdst.‘Middel, om het nog gezonde Vee voor de aanstekende ziekte te beveiligen, en het daardoor aangetaste te genezen.’
  Geneesmiddelen in de Veepest, medegedeeld uit het Munstersche.‘Het middel om het gezonde Vee te beveiligen, bestond in het volgende:’
  ‘Men nam Meesterwortel (Laserpitium), Bergpeterselie (Oreoselinum Montanum), Longekruid (Pulmonaria) met de wortelen, en Alsem (Absynthium), van elks even veel, groen en frisch onder een gehakt, en met een gelijk deel zout vermengd; hiervan maakte men klompen in gelijke portien, elk zoo groot als een kloeke vuist, en liet het Vee hieraan dagelijks, des morgens en des avonds, voor het plegen of voederen, lekken; die middel strekt, in de Veepest, sterk ter voorbehoeding, en de ondervinding heeft althans geleerd, dat, zoo lang als het Vee die klompen gaarne lekte, er geene kenteekenen van de ziekte aan hun bespeurd werden’
  ‘Wijders hebben ook eenige Inwoners door hunne Koeijen het volgende laten gebruiken, en zich daarbij wel bevonden.’
  ‘Laurierbladen (Laurus). Zevenboom (Sabina), en Wierookkruid (Thymus), van elks een hand vol, Knoflook (Eschulotta), Sneelook of Bieslook, Groenlook (Porum Sectile), van elk een lood; dit kookte men in twee mengelen wijn, afgekookt zijnde, goot men het door, en deed er een half pint azijn door; men gaf dit
  
  
  het rundvee.
  V. Afd. XIII. Hoofdst.het Vee eens daags door een hoorn in, en zoodra men puistjes in den muil begon te bespeuren, waschte men er den muil en de tong mede, om den brand te verkoelen.’
  ‘Het middel ter genezing van het Vee, het welk reeds door de ziekte was aangetast, was zamengesteld als volgt.’
  ‘Men nam een paar handen vol afgeplukte rijpe Vlierbeziën (Baccae Sambuci), twee handen vol groen of gedroogd Varenkruid (Filix Osmunda): deze kruiden moeten beiden wel gestooten en het sap daaruit geperst worden; dan nam men vier lood Schapenboonen, en twee lood Veneetsche Driakel: dit alles kookte men in een nieuwe of zeer zuivere aarden pot, op een matig vuur van glorende kolen; als het een weinig gekookt was, kruimde men al wrijvende daarin een stuk roggenbrood, ter grootte van een hoenderei, of meer, tot het alles een dikke pap werd, als een coacerf; hiervan gaf men het kranke Vee twee lood in, met een aftreksel van Veronica of Eerenprijs, op witte wijn gezet, met was water, en men herhaalde dit dagelijks, tot men bespeurde, dat het Beest beterde, waarna men de hoeveelheid allengs verminderde.’
  
  Dit is woordelijk het bij ons ontvangen voorschrift van deze middelen, die zekerlijk veel verschillen van die, welke wij reeds hebben vermeld, doch niettemin hunne opmerking overwaardig zijn, om dat in
  
  
  het rundvee.
  V. Afd. XIII. Hoofdst.het eene de Uijen, Look en andere bekende kruiden voorkomen, die genoegzaam bij alle Veehoeders in ons Land, en bijzonder in Vrankrijk en Duitschland, op de stallen gebezigd worden, ja bij de Ouden, en vooral bij virgilius in zijne Landgedichten als behoedmiddelen voor het Vee worden aangeprezen. Het laatste dezer voorschriften heeft tot voornamen grond de Driakel; dit is al mede een der oudste en vermaardste remedien, welke in de Veepest, bijzonder bij de Italianen, bekend is, en ofschoon het door sommigen wordt afgekeurd, zoo komt het aan ons zoo verwerpelijk niet voor, of het zoude nader te beproeven zijn.
  Ten aanzien van het gebruik der uijen in de Veepest, deelen wij hier nog een berigt mede, het welk door den Eerw. Heer benjamin sowden, Predikant in de Engelsche Gemeente te Rotterdam, is bekend gemaakt, zijnde van den volgenden inhoud: