text: Nigchelen.
  Dit werkwoord komt meermalen voor in het door Dr. Vermeulen uitgegevene Van den Levene ons Heren; dus vs. 3035:
  
  Si namen yseren nagele saen
  Ende quamen tonsen here gegaen;
  Si nichelden vaste sine voete
  Met groten naghelen vele onsoete.
  Vs. 3437:
  
  Hoe sijn dijn hande ende dine voete
  Doergaet, genichelt vele onsoete.
  Vs. 3459:
  
  Dese naghele nichelen di so sere.
  
  Vs. 3667:
  
  Oec biddic u, ontferme u sijns,
  Die mi nichelden in desen sere.
  En vs. 3824:
  
  Die naghele, die stac in Jhesus voete
  Die trac hi ute vele soete....
  Aldus ontnichelt was Jhesus.
  Ook in andere middelnederlandsche geschriften; Verslag enz. van Twee Getijdeboeken, door Prof. Meijer, bl. 29 (tot Jezus):
  
  Want ghi doe, om onze scout,
  Ghenichelt wart ant scrucen hout.
  Serrure, Vaderl. Museum, D. II. bl. 396:
  
  Here, om dat cruce, dat ghi droecht
  ter bitter doot waert, ende daer ane stoet
  u eneghe sone ghenichelt vaste.
  Ons liefs heren Passie, HS. van Van Hulthem, bl. 5:
  
  Te middaghe namen si hem saen
  Ende nichelden hem sijn morwe lijf
  Met naghelen dat hi hinc soe stijf enz.
  De beteekenis van het woord is in al deze plaatsen duidelijk die van nagelen, met nagels, d.i. spijkers, doorboren, doorsteken. Volgens den Hoogl. Bormans wordt in het limburgsch dialect voor dit nagelen inderdaad nigchelen gebezigd; zie de Dietsche Warande, D. III. bl. 133, en Kilaan teekende het reeds op als oud-leuvensch. In een boeren-nagelsmidsdansliedje, bij Schmeller, II. 686, luidt een regel:
  
  Gniglt, gnáglt, gnàglt mues 's sey.
  De middelste dezer drie elkander volgens hunnen aard natuurlijk opvolgende klanken (i, e, a) komt overeen met het ags. naeglian (in het Engelsch samengetrokken tot nail), noordsch negla. Ook het Oudhoogduitsch bij Graff, Sprachsch. II. 1017 heeft ginegilit naast ginagilit; en voor intnagaljan, d.i. ontnagelen, innegilen, overeenkomende met het boven aangetroffene middelnederlandsche ontnichelen. Het Middelhoogd. bij Benecke heeft als werkwoorden nagelen en negelen, vernagelen en vernegelen enz. Ja ook de Teuthonista heeft negelen.
  
  Het lijdt dus geen twijfel, of ons middelnederlandsch werkw. nigchelen, (misschien ook niechelen uit te spreken) is hetzelfde met nagelen, een van het zelfst. naamw. nagel afgeleid werkwoord. Het moge waar zijn, dat dit nagel afkomt van een werkw. nagen (zie Diefenbachs Wörterb. II. 93): het bestaan van zoodanig werkwoord in gelijke beteekenis als nagelen blijkt nergens; en dit laatste heeft de beteekenis van spijkeren verkregen van het naamw. nagel in den bepaalden zin van spijker; het is alzoo geen frequentatief.
  Mij zijn bij onze Ouden twee plaatsen bekend, die met de gegevene afleiding schijnen te strijden, en alzoo eene bespreking vereischen.
  De eerste komt voor in een fragment, door Prof. Bormans medegedeeld in de Dietsche Warande, t.a.p. en luidt dus:
  
  - Saen
  daer quam schegen (d.i. tegen) haer gegaen
  Christus aen den cruse ghenyet,
  besprait met bloede. Ay nu besiet enz.
  De aanteekening hierop verklaart ghenyed door ‘genageld, van nagelen of nigchelen’. Nyen zou dan als een werkwoord van gelijke beteekenis als nagelen moeten gelden en het primitief van dit uitmaken. De plaats is, mijns inziens, te gebrekkig - de Hoogleeraar heeft verscheidene woorden en letters moeten invullen - om stellige uitspraak aangaande ghenyed te doen. Bij dit woord, dat op besiet zal moeten rijmen, kan men, gesteld dat de lezing juist zij, even goed, of zelfs eerder, aan een ander werkwoord denken. De Hoogleeraar zelf stelt het woord (zeker in beteekenis) gelijk met het fransche river; welnu, de nederlandsche uitdrukking daarvoor is nieten, d.i. klinken, omklinken, bepaaldelijk van spijkers gezegd; zie Kramers' Woordenb. Men zou ook kunnen denken aan nijen, neijen, d.i. naaijen, in den zin van vastsnoeren, die aan het woord niet vreemd is. In allen geval blijft er voor het aannemen van een werkw. nijen of nijden, dat etymologisch met nagelen of nigchelen één zou zijn, niet veel grond over.
  De tweede door mij bedoelde plaats wordt aangetroffen in een Getijdeboek der veertiende eeuw. Het daaraan ontleende gedicht
  is door den heer Alberdingh Thijm ergens - wáár is mij onbekend - opgenomen, onder den titel van ‘De Daggetijden, toegepast op het lijden van onzen Heere en Zaligmaker’. Bl. 5 van den overdruk, dien ik er van bezit, leest men:
  
  Want gi doen waert om onse scout
  Genichet an des crucen hout.
  Intusschen deze tekst, die gevolgd is naar een pergamenten handschrift berustende te Brussel, is veel minder juist, dan in de uitgave van hetzelfde dichtstuk, die plaats had door het Koninklijk Nederlandsch Instituut, naar een bij dat ligchaam berustend manuscript, en wel in het Verslag van Prof. Meijer, boven door mij aangehaald. Wij vinden daar ghenichelt en niet genichet; het eerste zal wel als de ware lezing, en het tweede als eene misstelling zijn aan te merken.