text: § 20. De Duidelijkheid van Voordracht is tweederlei.
  De Duidelijkheid der Mondelijke Voordracht heeft betrekking òf alleen tot oor en oog, òf ook tot het begrip. Door de eerste verstaat men in het afgetrokkene alleen die Voordracht, welke de letterklanken, die in haar geuit, en de gebaren, die in haar gemaakt worden, voldoende hoor- en zichtbaar tot hèn overbrengt, tot wie men ze richt, om het even nu nog, of die hoorders al dan niet den zin begrijpen van hetgeen door die klanken en gebaren wordt te kennen gegeven. Door eene Voordracht echter, die tevens duidelijk is voor het begrip, bedoelt men de zoodanige, waarbij de hoorder niet alleen de klanken en bewegingen hoort en ziet; maar waarin hem ook de wijze, waarop die geluiden, in hunne vereeniging tot lettergrepen, woorden, en zinnen, uitgesproken en met gebaren vergezeld worden, laat opmaken, welke verstandelijke beteekenis hij hun te geven hebbe; kortom, hoe hij ze niet slechts voor 't gehoor en gezicht, maar ook verstandelijk begrijpen moet.
  
  Aanmerking en Uitbreiding.
  Zoo zou men alleen voor het gehoor duidelijk spreken, als men den versregel:
  
  De nacht in 't starrekleed verdreef des zonlichts glansen,
  
  
  aldus, syllabe voor syllabe en met eene gelijke pauze tusschen elke daarvan, opzeîde: De - nacht - in 't - star - re - kleed - ver - dreef - des - zon - lichts - glan - sen. Maar zou men uit die onsamenhangende geluiden, hoe goed door het oor ontvangen, ook goed en gemakkelijk den zin van het geheel begrijpen? Voorzeker neen, en zoo zou een kind, dat men eene vreemde taal had leeren uitspreken, zonder dat het een woord van die taal verstond, wel duidelijk iets in die taal voor het oor, maar nooit recht duidelijk voor het begrip van anderen voorlezen kunnen. Dat de voordracht nu èn voor 't gehoor èn, wat de gebaren aangaat, voor 't gezicht, maar tevens voor 't verstand duidelijk zijn moet, gevoelt men van zelf. Dit neemt echter niet weg, dat wij deze soorten van verstaanbaarheid in het afgetrokkene elk afzonderlijk, beschouwen kunnen.