text: Aanmerkingen en Uitbreidingen.
  1. Door de uitspraak van het beschaafdste deel onzer landgenooten verstaan wij niet den spreektrant der beschaafden van eene enkele stad; als b.v. van Amsterdam, den Haag, Leyden, Groningen, Utrecht, maar die door heel het vaderland heen thans aangenomene uitspraak van het Neerlandsch, welke alle welopgevoede lieden, als zij hardop lezen, of in het publiek spreken, volgen, en die zich allengs uit de tongvallen der verschillende provinciën tot den beschaafden algemeenen tongval, of de gekuischte algemeene wijze van uiting, gevormd heeft.
  2. Even als hij onzuiver schrijft, die òf bloot gewestelijke, òf wel hemzelf alleen eigene woorden (provincialismen en solecismen), of wel in een zeer deftigen stijl vreemde, bastaardachtige, of geheel nieuwe woorden noodeloos bezigt, en zich aan andere dergelijke feilen schuldig maakt, zoo draagt hij onzuiver voor, die aan op zichzelf goede uitdrukkingen eene plompe provinciale uitspraak geeft, of de nederlandsche woorden op zijn Fransch, Engelsch of Hoogduitsch koetert en verkromtongt, òf wel willekeurig eene manier van reciteeren najaagt, die van het gewone gebruik geheel afwijkt, enz. Kortom, men kan dit verband tusschen zuiverheid van stijl en van uitspraak in een aantal byzonderheden doen opmerken.