text: Cap. XIII. Van 't selve ghevaer af te weeren.
  DE jonghens, van edel vernuft, die van de voorghenoemde Vorsten en deurluchtighe mannen, uyt insicht van 't namaeghschap, in hun beschermingh ghenomen waren, wierden, sonder deernis met hun jonkheydt te hebben, met hun bloote lichamen, uyt bespottingh der Findivers onder 't ys van de vloedt Nica verdroncken, daer sy in de selve vloedt hun sterfbed en graf vonden: in voeghen dat door de list van weynigh boeren, dat is door een gherechtighe wraeck, de toestel van een seer maghtighe tocht vruchteloos ghemaeckt wierd. Men bevindt dat dit niet alleenlijck in d'oude tijdt ghebeurt is, maer soo dickwijls als de Deenen sich ghevordert hebben om de Gotten en Sweedtschen met vyandelijcke wapenen te plonderen, soo dickwijls zijn sy, in de huysen verstrickt, 
  
  ten deel met vuur, ten deel met water, en ten deel met het stael, gelijck veelmael gebeurt is, verdelght; 't welck, ghelijck men ghelooft, te lichtelijcker toegaet, om dat de dronkaerts, in hun dronckenschap versoopen, sich in houte huysen, over al met brandtstoffen vervult, in slaep begeven, en dwaesselijck wanen dat sy onder soodanighe menschen, dien sy alle geweldt en wreetheydt aendoen, sekerheydt sullen vinden. En dat sy soo veel snelder en schrickelijcker straffen moeten uytstaen, als sy met wreeder dwinghlandy baldadighlijcker in de huysen en goederen der inwoonders ghegraselt hebben. Want dese lieden, van hun huysen berooft, verberghen sich, in 't koutste van de winter, met hun gemalinnen en kinderen in de schuylhoecken der bosschen, en, van woede en wanhoop gelijckelijck aengheprickelt, en met boogen en pylen ghewapent, doodden de roofgierighe brandtstichters, die sy op de wegen belagen, op dat sy, hun vyanden ghedoodt hebbende, hun goederen, die weghghevoert wierden, weêr, als gherechtighe besitters daer af, souden aentasten. Door 't welck ghebeurt dat sy in 't uytterste gevaer vergaen, of door 't gheweldt der landtlieden, in een vaerdigher, maer echter schandelijcker vlucht uytbarsten: vermits sy, de roof onder de handen der vyanden latende, tot een spot en gaepspel, niet alleenlijck aen d'uytheemschen, maer oock aen hun huysghenooten, naeckt en bloot, en ten meesten deel gewondt, daer af gheraken, en sich met onwil weêr naer huys begeven. 't Is dan groote dwaesheydt dat men in de winter oorlogh teghen de boeren aenvanght, als sy, door 't bevel van hun meesters, als de vyanden in ghelijck gheval besloten zijn, niet schroomen hun houte huysen in de brandt te steecken, vermits sy, door d'overvloedt der bygheleghe bosschen, met onderlingh behulp, nieuwe huysen konnen op-
  
  rechten. Daer by, hun huysen hebben gheen vensters aen de zyden, maer boven in 't dack: en dieshalven konnen, als de deuren gesloten zijn, de ghenen, die in de slaep versoopen legghen, lichtelijck verbrandt worden.