text: Cap. XVII. Van de drie vermaerde Meyren in Gotlandt.
  
  IN de Noordsche Landen zijn veel vermaerde staende wateren, die wonderlijck gheleghen en uyttermaten groot zijn: maer het voornaemste in West-Gotlandt, ghenaemt Vener, is langh hondert dertigh Italiaensche mylen en by nae soo breedt, in 't welcke beslooten legghen veel verscheyde Eylandekens: In dit staende water vallen meer dan vier-en-twintigh groote rivieren, die al t'samen maer een uytgangh hebben, ghelijck wy hier nae sullen beschryven. In dit Meyr en daer
  
  rondom staen veel treffelijcke huysen, de welcke de Edellieden van 't landt toebehooren, maer het voornaemste en schoonste van allen is het Slot Lectio, het welcke op een hooghe Rotz leydt, en is daer ghebouwt by den Bisschop van Scaren, in 't welcke staet een put, diep wesende meer dan twee hondert voeten, die ghehouwen is in een harde Steenrotz, die niet alleen met ysere instrumenten soo ghehouwen is, maer oock met de vlammen van drie hondert zyden vet specks, die dagh voor dagh in 't gat ontsteecken wierden en dan wederom gebluscht. Want de lieden van dat Landt hebben door ervarentheydt bevonden, dat geen dingen ter werelt de hardigheyt van de steenen soo haest door-eet en door-treckt dan Speck oft Verckens-reusel. Omtrent dit Meyr legghen oock twee oude steden als Lindekopen en Tinguallien, de welcke seer rijck en machtigh zijn door sommighe Mynen van Yser en Stael, dat uyttermaten goet is en daer gegraven wordt. Het tweede Meyr is Vether ghenaemt, in 't welcke een water is dat groen schijnt te wesen, maer soo klaer en doorluchtigh, dat men een halve stuyver sou moghen sien legghen op de gront. Dicht by dit Meyr staet een vermaert Klooster van S. Brigitten en naer dochter S. Katrijn, de welcke dat Klooster hebben ghesticht en seer rijckelijck begaeft en van renten voorsien. Aen de Zuyd-zijde, niet verre van dit staende water, leght een stadt, Janokopen ghenaemt, de welcke seer vermaert is, door dien dat de Koninghen van 't Landt altijdts daer de ghemeene raedt houden, weghens saken die 't Gemeene-Best aengaen. Op de Noord-zyde van dit Meyr zijn goede Mynen die nimmermeer uytghegraven sullen werden. Ten laetsten, soo staet 'er oock een Klooster Alvastra ghenaemt, dat ten tyden van S. Barnart daer gefondeert is, en seer kostelijck ghesticht, en met goede renten
  
  voorsien. Niet verre van dit Klooster, in een dorp genaemt Tolstada, werdt Koningh Suercher op een Kerstnacht met den toom van paert van sijn Stalknecht doodt geslagen. Het derde Meyr is genaemt Meler, omtrent het welcke langhs den oever Steden, Sloten en Heerlijcke Huysen van Edellieden staen. Boven dien niet verre van daer soo zijn op 't vaste landt sommige rijcke Silver-, Koper-, en Yser-Mynen, die nooyt uytgheput sullen werden, de welcke men niet schatten kan wat sy waerdigh zijn. En hierom is 't dat de Koningen van Sweden en Gotlandt niet minder van rijckdom gereeckent worden dan eenigh Koningh in Europe. In 't gheberghte der wilde Lappen zijn oock Meyren van soet water, de welcke ghenaemt zijn Lulatresch, en zijn langh drie hondert Italiaensche mylen, en hondert twintigh breedt. Noch zijn 'er veel andere die daer ter zyden af legghen, de welcke niet wel soo langh noch breedt zijn, maer soo vol visschen, dat 'er in Europe, ja in de gantsche werelt dierghelijcke gheen zijn. By de Polen is oock een seer vermaert Meyr, het Witte Meyr ghenaemt: en in Finlandt een dat Pienthien heet, met ontallijcke andere Meyren, Staende wateren, Rivieren en andere Fonteyn-aderen.