text: Cap. XII. Van verscheyde wijsen van strijden der Finlanders.
  HOe wel by de Finnen of Finlanders, volcken van de Noordsche Landen, om hun al te groote wreedtheydt, op sware straffen, of op Konincklijcke straf, geboden is, dat sy t'huys gheen wapenen van d'oorlogh, als speeren, schichten, pylen, swaerden en poocken, tot malkanders verderf en ondergangh sullen gebruycken; soo is echter het ghebruyck der bylen en beytels aen hen toeghelaten, om sich in hun huysselijcke noodtsaeckelijckheden te redden, met de welcke sy oock wonderlijcke ghebouwen maecken. Maer op dat het niet sou schijnen dat sy ghebreck van verweerende wapenen hebben, om sich ter bequame tijdt van de Moskovische roovers, die al te na aen hen zijn, te beschermen, soo wederstaen of verdryven sy d'eerste aenval met slinghers, daer meê sy ysere spietsen uytwerpen. Voorts, als sy van na by en handt aen handt strijden, soo werpen sy werpsteenen, die aen hun gordels ghebonden zijn. Want sy zijn seer sterck van armen, en ten meestendeel in 't werpen wel ervaren, jae soodanigh, dat 'er niet een werp vruchteloosselijck gedaen wordt. Sy hebben oock seer langhe spiessen van Dennen-hout, die in de Sonneschijn gedrooght zijn, welckers eynde sy met pennen en nagels scherp maken, met de welcken de voorsten de schermutsel, of d'aenval der lichtgewapende ruyters teghenstaen. Sommighen gebruycken koorden, ghelijck netten, die sy met groote kracht uytwerpen, en nae sich trecken: want als sy strijdtgemeen zijn geworden, soo werpen sy dese koorden, ghelijck stricken, over het hooft der gener, die hen tegenstaen, om de man-
  
  nen of paerden tot sich te trecken. Sommigen gebruycken oock steenen, soo groot als vuysten, die in een touw gewonden zijn, 't welck aen een stock van vier spannen langh vast gemaeckt is, (vermits sy gheen ysere of loode koeghels, of ysere ketenen hebben) daer meê sy d'armen der ruyters, en de voeten der paerden treffen en bedraeyen, en dus tot een schichtighe val brenghen. De selve Finnen hebben oock groote hulp en onderstandt van de groote en wreede honden: want de paerden der Moskoviters schricken en vluchten niet minder van hen, dan de paerden der Persianen van de Kemels; vermits dese honden, naer dat sy onderwesen zijn, aen de neusen der paerden springhen en bijten. Door 't welck te weegh gebraght wordt dat sy, van dese schrick ghetroffen, op hun achterste voeten stygen, en hun opsitter afwerpen, die terstondt gedoodt of gevangen wordt.