text: Aanteekeningen.
  Deze togt vordert een' langen zomerdag, wanneer men onder weg den noodigen tijd ter bezigtiging van het merkwaardige wil overhouden. Wie een deel er van per rijtuig wil afleggen, kieze daartoe liefst den afstand tusschen Montfoort en IJselstein. Voor het laatste gedeelte kan men welligt gebruik maken van de stoomboot, die van IJselstein op Utrecht vaart.
  
  Behalve de gewone bronnen, die ik in 't vervolg niet meer bij name zal opgeven, als v.d. Aa, Rademaker, Kok, de tegenw. Staat der Ver. Ned., gebruikte ik met vrucht het belangrijk archief van kerkelijke en wereldsche geschiedenis van Dodt van Flensburg. In Deel I is o.a.
  te vinden, de conferentie tusschen den markgraaf van Megen en de Staten 's lants van Utrecht, om Woerden weer aan 's konings zijde te brengen, en de brief van Jacobus Hegius aan Alb. Boll. In Deel II vindt men het gebeurde met Cornelia, des kosters dochter; in Deel IV de resolutiën van de Staten Generaal aangaande de alteratie te Utrecht in 1610. Hierover geeft ook de kroniek van het Utr. gen. 1867 nog 't een en ander. In Deel V staat de gift der geschilderde glazen op 't Stadhuis. Brieven van Maria van Nassau over de pandheerlijkheid, zijn opgenomen in de kroniek 1854. Over de kerkelijke twisten is uitvoerig gehandeld door H.Z. Jansen in de godgel. bijdragen voor 1868 en door Reudler in de Bijdragen van Schulz Jacobi en Domela Nieuwenhuis. Daaruit blijkt ook, dat het portret van Pistorius gemaakt schijnt naar de van hem bestaande beschrijving. Bijzonderheden omtrent het beleg van Woerden in 1575-76 zijn te vinden in de Vad. letteroef. voor 1838, omtrent den aanslag op Woerden in 1672 in de Milit. Spect. voor 1851, over den ramp van Woerden in 1813, behalve in het uitvoerig werk van Meulman, in de brochures van Mr. W.A.C. de Jonge en Jhr. Mr. van Oldenbarneveld gen. Witte Tullingh.
  Wat van de oude Heeren van Woerden bekend is, werd meegedeeld door Mr. L.Ph.C. van den Bergh in de Bijdragen voor Vad. gesch. en oudh. N.R. Deel 7, terwijl Jhr. J.J. de Geer van Oudegein, in de in den tekst genoemde Bijdragen, over den vroegeren toestand van het landschap eenig licht verspreidde. Ook de kroniek van het Utr. gen. leverde belangrijke bouwstoffen, o.a. het weinig bekende liedje op den slag van Nieuwpoort in jaarg. 14. Vooral voor Montfoort en IJselstein zijn de werken van dat genootschap hoogst belangrijk, met name jaarg. 8, 9 en 14. De rekeningen betreffende het beleg in 1417 zijn in jaargang 9 te vinden.
  Een volledige opgave der burggraven van Montfoort is geleverd in den 8sten jaargang van den Navorscher. Over Floris en Maximiliaan van Egmond meende ik in den tekst niet in nadere bijzonderheden te moeten treden, daar de historische rol van IJselstein is uitgespeeld bij het leven van heer Frederik, maar tot dit tijdvak behoort nog een aardige brief van Jonker Floris, geschreven 14 Aug. 1490 ‘in 't heer voor Montfoirt’, waarin hij zekeren priester Jan van Lottum aan de stad Elburg aanbeveelt, om de wille van diens broeder Ot, zijn' ‘Scoelmeister’ in zijn jonge dagen. Deze brief pleit voor 't karakter van ‘Floortgen Dunbier’. Het origineel berust op 't archief van Elburg en is door Nijhoff opgenomen in het 6de deel zijner Bijdragen. Ook de gedenkwaardigheden uit de gesch. van Gelderland van dien geleerde leveren een aantal bijzonderheden. Het werk van Löher over Jacoba van Beijeren is voor de geschiedenis der Hoeksche en Kabeljaauwsche twisten geraadpleegd.