text: Aanmerking en Uitbreiding.
  Geldt het in de bovenstaande § gezegde van volledige, een groot geheel uitmakende stukken, als bijv. eene leerrede, pleidooi, gedicht, enz.; het is ook toepasselijk op kleinere, maar toch op zich zelf staande brokken, die men van zulk een volledig werk ter Voordracht uitkiest. In de meermalen aangehaalde, hoogst declamabele inleiding bijv. van den derden zang der Hol-landsche Natie is het verhevene en schrikwekkende de hoofdtoon. Plechtig, langzaam, holtonig drage men dus het:
  
  't Was nacht. - 'k Zat eenzaam in het eikenbosch verloren enz.
  
  voor. Nog statiger, en tevens met den toon van diepe ontroering: huivering, en schrik, ook de in het vervolg voorkomende regels:
  
  Thans dacht mijn geest aan u, aan u, vergode vadren, enz.
  
  maar als integendeel in datzelfde droomgezicht de dichter een grijzen visscher aanspreekt, wien hij naar het in puin verzonken Amsterdam vraagt, moet in dat gedeelte dier verzen de somberheid van den hoofdtoon door eenige meerdere levendigheid en tevens eenvoudigheid afgewisseld worden; terwijl voorts heftigheid en onstuimigheid zich met het verhevene en sombere paren moeten bij de uitroepingen over de wisselvalligheid van al het ondermaansche, die, na 's grijzen op eene zeer koele en onverschillige wijze uit te spreken antwoord, den op een bouwval neêrgezonken dichter worden afgeperst:
  
  Hij zwijgt; - verpletterd stort ik op een bouwval neder:
  Ja, alles rijst en daalt, verheft zich, en daalt weder! enz.