text: Fragment III (Simrock, bl. 63).
  Malegijs en Vivien hebben elkander in een tweegevecht onder de muren van Eggermont, tot elkanders groote blijdschap, herkend, en zijn nu gezamenlijk op weg, om den erfvijand van hun geslacht, koning Karel van Frankrijk, te bestoken. Deze heeft juist het beleg geslagen voor Montcleir, de bezitting van den oom van Vivien en Malegijs, den broeder van den Hertog van Eggermont.
  Het fragment is in 1860 door de Wind gevonden om eene stadsrekening van Middelburg. Het is thans in het bezit van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde, en tot heden onuitgegevenZoo men eenige slechte facsimile's uitzondert, die Mr. J.F. Bodel Nijenhuijs er voor eenige jaren van dit en het volgende fragment heeft laten maken.. Het verplaatst ons in een gesprek tusschen de broeders Malegijs en Vivien over de gevangenneming van den graaf of hertog van Eggermont.
  
  ...............
  Dat hi was in ene laghe
  Ghevanghen al onvorsien.
  Daer hi voer met ridders drien
  Jagen in een foreest,
  Wast in sconinx here verheest,
  Ende als hi hadde gejaget,
  Was hi gevaen ende geplaget.
  Nu hevet die coninc gezworen,
  Bi siere crone al te voren,
  Dat hi hangen sal den degen.
  Maer de princen sijnre jeghen.
  Roelant, sire suster kynt,
  Heift den grave oyt gemint.
  Maer wiste Karel van Parijs,
  Dat ghi, here Madelgijs,
  Shertogen zone waerd,
  De hertoghe ware noch mee verzwaert.
  Dies bem ic te voren wijs.’ -
  ‘Nu reden wi ons,’ sprac Madelgijs,
  
  ‘God, die van watre maecte wijn,
  Moete in onse ileded.i. gelede. Vgl. vs. 974. ilesen; Ovl. Ged. III. 143, 25 ymoedicheit; Vad. Mus. V. 360 jaritide; cf. Belg. Mus. IV 265; jemeine en jescien voor gemeine en gescien. Zie vooral Taal- en Lettb. IV. 48 noot. sijn.’ -
  ‘Amen,’ sprac Vivien.
  Daer mocht men menigen halsberch zien,
  Ende scilden reken vort,
  Want al tcommun van der port
  Wapendem ende was in roere,
  Bi den gebode der vrouwe van Roesefloere,
  Die men hiet Oriande.
  Soe sende bin haren lande
  Om socoers verre ende naer.
  Cortelike was vergadert daer
  Meer dan XXm man,
  Die alle hadden halsberch an,
  Madelgijs nam orlof, die here,
  An Oriande; soe weende sere
  ...............
  1e kol. b. Dus sijn de heren opge ..........
  Meester Yverd ende Baldarijs,
  Vivien ende Madelgijs,
  Reden voren ende dander naer,
  Alstie gerne waren daer,
  Ende haren vader scouwen,
  Die gevaen lach met ontrouwen.
  Beyaert constem niet bedwingen,
  Hine ginc emmer vaste springen,
  So dat Madelgijs die here
  Vijf milen voren was ofte mere
  Bin enen dage vor tconroet (?).
  Vivien quam met haeste groet,
  Als hi best mochte, varen naer.
  Vijf milen vor there daer,
  So was Vivien de ridder vri.
  Baldarijs ende Yverd bleven bi
  Den here van Roecefloer,
  Ende Madelgijs voren voer
  So verre, dat hi heift vernomen,
  Dat hi bi Moncleir es comen.
  
  There lach al omme de heide.
  Madelgijs beette sonder beide,
  Als die van ridene was moede,
  Ende hilt hem in sine hoede
  Dien dach al durenture.
  Als het was nacht .......
  So quam Vivien gereiden
  Met sporen, met groter haesticheiden,
  Ende vant sinen broeder daer.
  Hi bete neder, dit es waer.
  Van den zwete drogedi hem.
  Madelgijs seide: ‘Horstuut, broeder,
  In deser nacht si mi behoeder,
  Ende laet mi dine coenheit bliken
  1 kol. c. .............
  So sciere als there es comen an,
  Selen wi, des sijt wijs,
  Hem leveren een pongijs;
  Mijn ors Beyart es so snel,
  Het can hem allen ontriden wel,
  Ic sal riden in de stede.’
  Doe sprac Vivien ende seide:
  ‘Bi Mamet, nu ben ic vroeder,
  Ic hebbe di qualike getrout, broeder,
  Dat ghi sonder mi wilt riden.
  Des niet ghesciet; ic sal beriden
  Die zijn in de bataelge
  .......... niet van den live faelgen
  .......... alse ghi
  .......... verwitet mi
  .......... Yverd sine cracht
  .......... ync niet geacht
  .......... sonder blijf
  .......... tontnemen tlijf
  .......... ant met uwen brande
  .......... gebreke aerme en hande
  .......... alse vele als ghi
  .......... Jane sidi
  .......... ouder dan ic mach sijn
  .......... mere een litelkijn
  
  .......... eder dan ghi sijt
  .......... ren in den strijt
  .......... mogen sien
  .......... ons beden eerst sal vlien.’
  .......... Madelgijs, ‘dat si,
  .......... voren, nu volget mi
  .......... de ic sal
  .......... here God goet geval
  .......... estonden een grot wonder
  .......... was lange onder
  1 kol. d. .............
  Of daer hondert orsse waren,
  So sere donderde sijn loop.
  Madelgijs slouch in den hoop,
  Die daer daden die sciltwachte.
  Beyaert beet voren ende slouch bachten,
  Dat si van den passe vlien.
  Met enen huwe quam Vivien,
  Al baer getruct sijn zwerd.
  Hi slouch doot dat hi begherd,
  Bede paert ende man.
  Madelgijs reet voren ende Vivien an,
  Dat al gont here in roere ward.
  Si riepen alle: ‘Een paert zwart
  Ende een viant diere up sit,
  Die doet algader dit.
  Dat paert slacht den duvel wel.
  So grot, so stare ende so fel
  Quam noit geen in dit lant.
  Sine ogen blaken als een brant.
  Het slaet bede ende bijt.
  Siet hoe hi there dorrijt,
  Dat wijs alle hebben lachter.’
  Doe sprac een ander: ‘Die gonder achter
  Comt, es noch vele felre.’
  Doe sprac daer een: ‘Ic wilde wi elre
  Waren eer si ons scenden.’
  Hem ne dorste niemen ghehenden (Hs. geënden).
  Si vloen ende lieten hem hebben tfelt.
  Deise niemare quam int getelt,
  
  Daer Karel die coninc in lach.
  Nu hort, wat Madelgijs plach:
  Hi sach gonder ene kerre
  Met wine geladen, den Vranken verre.
  Beyaerde hi der in spien.
  Doe cam totem Vivien
  ...............
  2 Kol. a. Of hem iemen volgede naer,
  Dat hi bescud doen mochte.
  Madelgijs die (l. den) wijn brochte
  In die stat, des waren si blide
  In die stat, des waren si blide
  De coninc droeve of ander side.Waarschijnlijk te lezen ob ander side, hetgeen zeer dikwijls in den Lanc voorkomt.
  Hi seide: ‘Wat sal dit sijn?
  Sal men dus onsen wijn
  Nemen vor onsen ogen?
  Het es scande, dat wijt gedogen.’
  Doe sprac Dunamel van Bayvier:
  ‘Here coninc, alle die sijn hier
  Diene haddent gene macht
  Te beweerne met hare cracht,
  Haddi gesien dat zwerte paert,
  Here coninc, ghi hat vervaert
  Alse wel geweist als die hier sijn,
  Ende hat gelaten uwen wijn
  Ontvoeren, sonderHs.: nemmer. uwen danc.’
  Die coninc seide: ‘So waric crane,
  Soudie dat hebben ghesien;
  Ende als hi tpaert inspien,
  Mochte menne zaen hebben onteert.’ -
  ‘Ja here, hat niemene beweert,
  Maer daer was mede een felloen,
  Machtich zere in sijn doen.
  Noit ne sachic genen so fel.
  Tzwerte paert es so snel,
  Dat het scrijt sonder wanc
  Tere scerde XX voete lanc,
  So doet het XXX ofte mere.
  
  Het es so lanc, coninc here,
  Datter up souden sitten, bi Sente Jhan,
  Vier ridders ende hare wapine an.
  Sine ogen blaken als een brant:
  Sine gelike noit man vant.
  2 kol. b. ............
  Doe sprac Karel, die rike here:
  ‘Mi dinct, hier es menich vervaert.
  Een paert nes waer een paert;
  Na uwer tale, dynke mien,
  Souden wi upbreken ende vlien.
  Maer dit es algader droom.’
  Roelant seide: ‘Hordijt, hoom?
  Of ghi niet ghelovet die zede
  Van den paerde entie waerhede,
  So weiten ombeiden strijts,
  Ende eist, dattu voren sijts,
  Wi sullen u alle volghen achter.
  Mer alle scande ende allen lachter
  Moet hi hebben, die eerst sal vlien.
  Here coninc, dan sal men sien
  Uwe grote coenheide.
  Vechti voren, wi vechten mede;
  Maer bi Gode, coninc vri,
  Vliedi voren, so vlien wi
  Dat segic u metter vaerd,
  Sagedi tors, tfelle paert,
  Uwe tale ware al niet;
  Vliedi voren, wine vechten niet.’
  Doe sprac Karel, die coninc stout:
  ‘Mi dynct, hier nes mi niemant hout;
  Si vloen alle, wistsi waer:
  Ic hebbe hier gelegen menich jaer.
  Soudic nu trecken achterwaerd
  Dor enen ridder, dor een paert,
  Dat ware mi al te zwaer.’
  Roelant sprac: ‘Al deise jaer.
  Die ghi hier hebt gelegen
  Jegen den grave, den coenen deigen,
  Wat hebdire gewonnen an?
  
  De grave es emmer een goet man
  2 kol. c. ...............
  Bi den vader die mi gewan,
  Coninc, ic sout litel clagen,
  Al haddijs lachter omme dagen(?)
  Ende hets zonde, diet wille werken,
  Dat wi u onrecht helpen sterken.
  Doe wert Karel gram sere,
  Ende zwoer bi Gode onsen here,
  Hine trake nemmermee achterwaert,
  Hine soude den ridder ende sijn paert
  Bescouwen int striden,
  Ende selve jegen hem riden.
  Roelant seide: ‘Hets mi lief,
  Maer, coninc, comter u of grief,
  Dat comt bi u selven wale.’
  
  Nu keric te Moncleir in de zale,
  Toten here Madelgijse,
  Ende tote Viviene goet van prise,
  Die eerlike waren ontfaen;
  Ende alstie grave hadde verstaen,
  Dat het waren sire suster kynder,
  Was bliscap ende feeste ginder
  Bede van dranke ende van ate.
  Maer de grave was utermaten
  Drouve om de suster sine,
  Dat soe van den coninc Yvorine
  Geleit was in so zwaer dogen.
  Hine dorst niet leggen vor ogen
  Van sire suster sonder sparen,
  Omdat si hem souden ontvaren,
  Maer hi maecte beden cout,
  Dattie hertoge Buen van Eggermont,
  Haerleder vader, was gevaen.
  Madelgijs seide: ‘Hi sal ontgaen.
  Nemmer moets Karel hebben danc,
  Want ickene up ene tijt so dwanc.,
  2 kol. d. ...............
  Ay, of Karel wiste, dat ghi waert hier,
  Torloghe ware onna leden.
  
  Menich jaer hebwi gestreden.
  Ende al was het dor dit doen,
  Hine hadde up mi ander ocusoen,
  Dan dat Yverd daer was mede.’
  Madelgijs sprac ende seide:
  ‘Here hoom, nu sijt te ghemake,
  Van deiser orloge ben ic zake,
  Ende ic salt Karle doen ontgelden,
  Datti hier achter velden
  Heift gelegen so menich jaer,
  Met dyngen, die hem so naer
  Sullen gaen, hi wert gescent,
  Ende torloge wert gheënt
  Bede met vroescepen ende met crachten.
  Nu doet ons ten tinne wachten
  Ons here, alst naect der stede;
  Yverd, mijn oom, comter mede
  Ende van Rocefloer Baldarijs.
  Ic hope an Gode, wi sullen prijs
  Bejagen in corter tijt.
  Wille ons die coninc levren strijt,
  Ic maker in sulken scart,
  Ic ende mijn ors Beyart,
  Dat wi haer overmoet sullen stelpen.
  Vivien mijn broeder sal mi helpen.
  Want hi cant wel utermaten.
  Vivien sprac: ‘Of ict sal laten,
  So moete mi God onteren.’
  Doe was ten tinne versien dat here
  Comende wel gebatelgiert.
  Madelgijs niet ne viert;
  Hi wapendem ende sat ter vaerd
  Up dat rike ors Beyart.
  ...............
  ...............