text: X I.
  Sed quo pacto ejectis exutisque, quorum bona, temporis & bellorum tractu, in alios ac alios dominos transivere, satisfacere licebit? Admiratione dignum est Arati Sicyonii factum. Cum ejus civitas quinquaginta annos à Tyrannis teneretur, profectus Argis Sicyonem, clandest ino introitu urbe est potitus. Cumque tyrannum Ni-coclem improviso oppressisset, sexcentos exules, qui fuerant ejus civitatis locupletissimi, restituit, remque publicam adventu suo liveravit. Sed cum magnam animadverteret in bonis & possessionibus difficultatem, quod & eos, quos ipse restituerat, quorum bona alii possederant, egere, iniquissimum arbitrabatur, & quinquaginta annorum possessiones movere, non nimis aequum putabat, propterea quod tam longo spatio multa haereditatibus, multa emptionibus, multa dotibus detinebantur sine injuria: judicavit, neque illis adimi, neque his non satisfieri, quorum illa fuerant, oportere. Tandem grandi pecuniâ ad eam rem constituendam acceptâ, adhibuit in consilium sibi quindecem principes, cum quibus causas cognovit, & eorum qui aliena detinebant, & eorum qui sua amiserant; perfecitque aestimandis possessionibus, ut persuaderet, aliis, ut pecuniam accipere mallent, possessionibus cederent: aliis, ut commodius putarent numerari sibi quod tanti esset, quam suum recuperare. Itaque perfectum est, ut omnes, constituta concordia, sine querela discederent. Haec de eo Tullius sub finem Lib. 2. Offic. At id exemplum difficilem habet imitationem, quin & nullam, ubi ad mendicitatem compulsae sunt totae eaeque florentissimae ac frequentissimae nationes, & acceptae clades nullam patiuntur aestimationem. Quod nostro hoc saeculo evenit. quo cum & desertae pridem jaceant faecundissimae terrae, & ad eam paucitatem redacta sit exulum colonorum veterum multitudo, quos ferrum aut alia temporum mala absumpsêre, ut, redditâ pace, cultores prius quam agri defuturi videantur, nihil est, cur hic haesitemus. Patria modo reddenda est aliquo illi populo miserorum, qui nunc
  per urbes errat ignotas, egens,Exul, pavens, invisus, incerti laris.At in reddendis ejectorum Principum honoribus ac fortunis, quae donatione aut alio titulo jam facta sunt aliorum, ardua omnia plerisque videntur. Verum; si quidem illi qui restituendi habent potestatem, pacis publicae sint studiosi; ac serio cogitent, nullam debere superesse poenam, ubi nulla est culpa, vel si quae fuit, Amnestia potest debetque deleri, & qui ea possident, quae sunt innocentum, quocunque tandem titulo possideant, possidere aliena, & revocatas ejusmodi donationes, aliis, quae nemini noxiae sint, posse pensari; si etiam illi, qui restituendi sunt, quorundam jacturam facere velint, ne maneant omnibus exuti, haud adeò difficilis id operis esse videtur. Sed & in ipso rerum complexu saepius hae deliberationes, quam in ejusmodi dissertatione, quae circumstantias omnes caussarum, temporum, personarum, nec admittere potest, nec expendere, minus impeditae inveniuntur.