text: Cap. IX. Van de schrickelijcke wreedtheydt, die dickwijls door de vleyders, verraders, en vreemdelingen in de Konincklijcke stadt van Stockholm bedreven is.
  STockholm is de vermaertste koopstadt van het gheheel Koninckrijck van Sweden, jae van al de Noordsche Landen: in de welcke uyt alle landen en volcken, maer voornamelijck uyt Nederlandt, plegen tot burgers aengenomen te worden. Onder desen vermengen sich oock dickwijls de genen, die om schuldt, of om eenige boosheydt niet langer in hun Vaderlandt derren blijven. Desen, in rijckdom toenemende, plegen dickwijls hun natuur, die door d'armoede bedeckt was, t'openbaren, en 't uytterste bederf van 't Vaderlandt, van 't welck sy in alle vrientschap ontfangen waren, te bevorderen, voornamelijck als sy soodanigh een Vorst gevonden hebben, onder de welck, ghelijck sy achten, al 't geen, dat hen lust, aen hen geoorloft is. In de tijdt van Koningh Albertus vondt men in de stadt Stockholm hondert en tseventigh soodanige Duytschen, die, in een heymelijcke samensweeringh vergadert, malkander Keuvelbroeders noemden; en hun getal wies sedert aen tot over de vijf hondert. 't Gheen, 't welck sy voornamelijck bevorderden, was dat sy de Sweedtschen en ingeboorenen, die sy met lasteringen bekladden, tot twisten en ghevechten verruckten, op dat sy eyndelijck hen, by de Koningh aengeklaeght, van hun leven, of van hun goederen, of van beyde gelijck, berooven souden, gelijck sedert geschiet is. Want sy, om hen met uytgesochte pijnen wreedelijck te verscheuren, maeckten houte zagen, met de welcken sy de voornaemste mannen van hen soodanigh, jae ter doodt toe, pijnighden, dat men eer over de
  
  gruwel van soo wreedt een daedt behoort te suchten en kermen, dan die te beschryven. d'Andere Sweedtsche burgers wierden eyndelijck in 't diepste van de nacht, uyt de Konincklijcke Burght, daer sy gevangen gehouden wierden, met schepen naer het naeste eylandt, een booghscheut weeghs van daer, Keplinge genoemt, levendigh ghevoert, en in seecker huys gesloten, en daer hun vingers in de spleten van de muur met wiggen vast geknelt, en, het vuur daer in steeckende, in grooter getal, dan men verseeckeren kan, verbrandt. Want sy wierden gelijck schapen aen malkander ghebonden, en dus met vuur verdelght. Albert Crantz spreeckt van dese Stadt in deser voeghen: Stockholm, een vermaerde koopstadt van Sweden, leed groote schade. Want sy, van de blixem des Hemels getroffen, wierd by nae gheheel afgebrandt. Sestien hondert menschen vergingen in dit ongeluck. Maer 't geen, dat hier nae volght, is noch beweenelijcker. De vrouwen, kinderen, en dochters sonder getal droeghen hun goederen en kleyne kinderen in de schepen: maer sy wierden, om 't al te groot ghedrangh der ghener, die toevloeyden, om de brandt t'ontvluchten, in een ooghenblick ghesamentlijck verstickt.