text: XXV. Scach.
  In het IVe Boek van den Limborch wordt ons in levendige kleuren een strijd beschreven tusschen Echites en eenen reus Morant. Eerst wordt Echites (vs. 998) neergeveld, vervolgens tuimelen zij beiden ter aarde (vs. 1003), en nu schiet Morant weder op, en nadat hij Echites zijnen dood voorspeld en deze hem brutaal geantwoord heeft, zegt Morant
  
  ‘Nu hoet u van desen slaghe
  Uwes bliven quite al u maghe.’
  Daarop heft hij het zwaard op, en zou Echites het hoofd gekloofd hebben,
  
  
  maer dat hiere jeghen drouch
  Den scilt daer hi op slouch.
  Toch kon hij zich niet op de been houden, maar door den schok moest hij in het gras vallen. Daarop vervolgt de dichter, vs. 1023:
  
  Morant diene vallen sach
  Gaf enen groten slach,
  Ende seide: ‘wilt ene poppe
  Mi dus sere loepen oppe,
  Soe hebbie lange genouch geleeft.’
  Wanneer de bedoeling van den dichter was, dat Morant Echites een slag gaf, dan zou de datief van den persoon niet mogen ontbreken, maar dan zou er staan:
  
  Gaf hem enen groten slach.
  Bovendien had hij hem pas een slag gegeven, en de strijdenden zijn nu te ver van elkander verwijderd om elkander een niewen toe te brengen.
  Ook kan de bedoeling niet zijn, dat Morant zelf een geraas veroorzaakte b.v. door eenen val, hetgeen door de woorden hij gaf een slag kan worden uitgedrukt. (Zoo zeide men ook hij geeft een val (Limb. XII, 132). = hij deed een val.) - Er moet dus iets anders achter schuilen.
  Wanneer wij nu aandachtig de woorden van Morant nagaan, dan bemerken wij, dat hij een loopje met Echites neemt en hem voor den gek houdt. Bij die spottende woorden past nu niet een slach, maar wel een scach, d.i. een schaterlach. Morant barst in lachen uit, en zegt: ‘Gij popje? wilt gij mij aanvallen, dat is te erg!’
  Een scach geven is eveneens gevormd als onze uitdrukkingen geluid geven, een gil geven. Vgl. Belg. Mus. II. 65 en een lach geven, Ferg. 473.
  Een voorbeeldvan scach vindt men Lanc. III, 26883: (Torec)
  
  Tirst dat dese Tristouse sach,
  Gaf si enen groten scach,
  Dus heeft si driewerf gelachen tsamen.
  
  waar het, even als op de corrupte plaats uit den Limborch, met geven verbonden wordt, hetgeen een nieuw bewijs voor de juistheid mijner lezing is.
  Van dit scach, dat wel eene natuurnabootsing zijn zal, evenals het Lat. cachinnare en het Gr. ϰαγχάζειν, komt een werkwoord scachen d.i. schateren. Men vindt het b.v. Sp. I8, 56, 95.
  
  Dijn lachen (si) sonder scachgen al,
  Ende dijn luut sonder gescal.
  de vertaling van het Lat: ‘Risus (sit) sine cachinno, vox sine clamore’;
  III8, 40, 75.
  
  Doe quamer van duvele ene scare
  Die brochten mettem aldare,
  Al schachende, vijf menscen zielen
  Die mettem in den putte vielen.
  Vinc: Turba demonum, cachinnans et insultans.
  
  Belg. Mus. IV, bl. 274
  
  Met lacchen en scacchen;
  N.W.v.d.M.v. Lett. VI, bl. 146. (scalc ende clerc.)
  
  Hoe lachwi, scachwi, hoe wael wi slebben,
  So hebwi alte groot kalander.
  Zie de Aant. op dit woord, l.l. bl. 177 en 8; Huyd. Proeve II, bl. 115 en vgl. het Ndl. Wdb. op gaggelen.
  Ook van het subst. geschach, d.i. geschater, levert het Mnl. een voorbeeld en wel Yst. Bl. 1024:
  
  Die duvele dreven groet ghescach
  Om Mileto ende Eugenio.