text: 929.
  Er is veel gekibbeld over den oorsprong onzer denkbeelden. Wat
  				gaat de gedachte vooraf? Indrukken, ja, maar gewoonlyk geven wy, slordige
  				ziel-ekonomisten, ons zoomin behoorlyk rekenschap van hunne wording, als van de
  				wys waarop wy ze tot denkbeelden verwerken. (11, 503, 
  				592.)
  
  Hoe, waarom, waaruit, het drama Vorstenschool dat nu volgt,
  				ontstaan is, zou ik niet kunnen zeggen. De hoofdoorzaak zal wel liggen in
  				aandrang tot scheppen, voortbrengen, vormen... ach, alles komt op rangschikken
  				neer! Meer kunnen we niet. (244) Waarom zingt de
  				nachtegaal, waarom krast de raaf?
  
  Meer zou ik kunnen meedeelen over de fata van dit
  				libel. Halfgeboren nog, heeft het reeds vreeselyk gezworven. Op vele
  				plaatsen heb ik het eerste, tweede en vierde bedryf voorgedragen, zoo goed ik
  				kon. Gemakkelyk was die taak, reeds uit 'n fysisch oogpunt, niet. Vooral niet
  				op plaatsen waar ik te doen had met de hoogere beschaving van byzondere soort,
  				die ik eenigszins kenschetste in 
  				610, en die den lezer nader bekend zal
  				wezen, zoodra hy 'n bladzy ouder is.
  
  Op weinig uitzonderingen na, viel me overal 't hollandsch loon der
  				kunst ten-deel: mooi! Van die uitzonderingen noem ik ditmaal alleen
  			 	Arnhem, waar ik uit de houding van 't pu-bliek zoowel,
  				als uit 'n paar afkeurende regels in de hoogstliberale courant van dat
  				Geldersch Athene, te weten kwam dat de mooivinders zich vergist hadden.
  
  Niemand minder dan myzelf is 't geoorloofd, uitspraak te doen in
  				de gewichtige kwestie tusschen ‘mooi’ of ‘niet mooi’
  				daar ik allicht, uit doorgaande ontevredenheid met m'n eigen werk (61) partydig wezen zou aan den Arnhemschen kant. Dit gevaar
  				is te grooter, omdat de redaktie van bedoeld blad zich niet bepaalde tot 'n
  				ongerechtvaardigde afkeuring - zoo'n fout wordt slechts door leeken begaan -
  				doch wel degelyk die afkeuring gemotiveerd heeft op 'n wys die weinig
  				tegenspraak toelaat. Letterlyk kan ik de gebezigde uitdrukkingen niet
  				weergeven, omdat de kunstkritiek van die courant in geen enkel Europeesch
  				muzeum gekolligeerd wordt, en 't inderdaad voor ieder ander dan de redaktie
  				zelf, moeielyk wezen zou, een nummer optesporen dat 'n week overleefde. Met
  				vriendelyke uitnoodiging alzoo, 't bedoeld artikel, door korrekten herdruk -
  				ne varietur, asjeblieft! - nogmaals ter voorlichting onder de oogen van
  				't Publiek te brengen, wil ik van myn kant die redaktie eenigszins te-hulp
  				komen in 't klassiek-maken van haar arbeid, door de mededeeling dat m'n
  				Vorstenschool, of 'n deel daarvan, of 'n voornaam deel - summa
  				summarum 't heele ding òm dat deel - ‘beneden de aandacht
  				is van 'n beschaafd auditorium.’ Zóó staat er.
  
  Ziehier dus reeds één verdienste in m'n stuk: het
  				kan dienen als graadmeter van onze beschaving. Wie 't met eenig genoegen leest,
  				heeft behoefte aan school, katechizatie en roede. Wie 't mooi vindt, wordt van
  				de beurs gedrongen, en in de Societeit gedeballotteerd.
  				Noot van 1876. De heer roorda, die zeer keurig is op taal, deelde my de
  				  opmerking mede, dat deballotteeren geen woord is. Hy heeft gelyk. Fransch
  				  is 't niet, en hollandsch is 't ook niet. Maar... als we 't maakten tot
  				  'n woord? Wy hechten nu eenmaal daaraan zekere beteekenis, waarvoor we, by al
  				  te puristische schifting, 'n lastige omschryving zouden moeten maken. En
  				mochten er par impossible onverlaten worden gevonden, die zich aan 'n
  				roekeloos ‘heel mooi’ te-buiten gingen... ze zyn ryp voor het
  				tuchthuis.
  
  M'n stuk zal vertaald worden, waarschynlyk byv. in 't Duitsch. By
  				die gelegenheid hoop ik den vreemdeling 't oordeel over de Nederlandsche
  				beschaving gemakkelyk te maken door de mededeeling dat by ons te-lande, volgens
  			 	de schatting van 'n hoofdorgaan der liberale party, zulk werk ter-nauwernood
  				 goed genoeg is, of misschien nog niet eens goed genoeg, voor 't
  				kanalje.
  
  Mocht daarop die vreemdeling begeerig zyn, 't zielevoedsel der
  				beschaafden in ons land te leeren kennen, dan verwys ik hem naar Arnhem,
  				en ik houd me verzekerd dat het kleinste krantenredakteurtje in die stad hem
  				leveren zal wat-i zoekt.
  
  Minder ingenomen ben ik met 'n ander deel van 't geslagen vonnis.
  				De Arnhemmer betuigt dat het stuk ‘den schryver onwaardig is.’
  				Tegen deze uitspraak moet ik protest aanteekenen. Dat m'n Vorstenschool
  				te laag zou staan voor den smaak der bewoners van Arnhem en van de redaktie
  				dier courant, kan waar zyn. Ik nam 't peil dezer beide autoriteiten in zake
  				‘beschaving’ niet nauwkeurig genoeg waar, om te beoordeelen hoe
  				hoog iemand of iets moet geplaatst wezen, om niet in die stad 'n armzalig
  				figuur te maken. Maar Vorstenschool nog beneden myzelf te stellen, is
  				even onjuist, als dat het boven m'n andere ideen zou staan. Wat my
  				betreft, ik verzoek vriendelyk met 'n even laag merk te worden gebeneficieerd,
  				als aan m'n stuk te-beurt valt. En revanche verbind ik my, ook de
  				redaktie van de Arnhemsche courant altyd juist even hoog te stellen als
  				háár arbeid, en nooit te beweren dat ze nog onbeduidender is dan
  				de dingetjes die ze voortbrengt.