text: Van het Getal der Naamwoorden.
  De Getallen zyn tweederley, Eenvoudig, en Meervoudig: en de meeste Zelfstandige Naamwoorden eyndigen in ʼt meervoudig getal in EN óf N, sommige ook in S, en etlyke in die beyde. Dóch éénledige Naamwoorden eyndigen altoos in en, uytgenomen Kók, waarvoor men in ʼt Meervoudige zegt kóks, en Maat als het makker betekent; want dan zegt men maats; vermids maaten geheel iets anders betekent: Zo gaat het ook met het woord Boot, het welk niet alleen een zeker vaartuyg, maar ook een borstjuweel is; dóch als men van vaartuygen spreekt, dan is ʼt meervoudige boots; waarentegen men van borstjuweelen spreekende, booten zegt. Deeze twee woorden veranderen ook in geslacht naar betékenisse; want Maat (makker) is van ʼt Manlyk, en maat, daarmen meê meet, van ʼt Vrouwelyk geslacht: insgelyks is Boot (een zee-schuyt) manlyk, en boot (een borstjuweel) vrouwelyk.
  Naamwoorden die ʼt meervoudige in en maaken zyn als vólgt,
  
  GatGaten
  VatVaten
  BruydBruyden
  BroodBrooden
  
  
  
  Lótloten
  Slótsloten
  Tydtyden
  Zoonzoonen
  Beenbeenen
  Aalaalen
  Handhanden
  Olifantolifanten
  Slangslangen
  Ganggangen
  Tangtangen
  Kettingkettingen
  Muurmuuren
  Peerpeeren.
  Gebédgebeden
  Gebódgeboden
  Quastquasten
  Nestnesten
  
  Hiertoe behooren ook alle Naamwoorden van Werkwoorden afgeleyd, en in ing eyndigende, als
  
  Draayingdraayingen
  Beweegingbeweegingen
  Reynigingreynigingen
  Wederspreekingwederspreekingen.
  
  Waarby men kan voegen Leerling leerlingen, en Sterveling stervelingen.
  Etlyke Naamwoorden, die ʼt Meervoudig getal in en maaken, verdubbelen daarin hunne laatste letter, als
  
  Bedbedden
  Brugbruggen
  
  
  
  Busbussen
  Zakzakken
  Taktakken
  Gekgekken
  Rókrókken
  Stókstókken
  Brilbrillen
  Balballen
  Valvallen
  Hamhammen
  Kamkammen
  Ramrammen
  Stamstammen
  Kankannen
  Manmannen
  Liplippen
  Klipklippen
  Kapkappen
  Sapsappen
  Traptrappen
  Kópkóppen
  Knópknóppen
  Sópsóppen
  Katkatten
  Potpótten
  Zótzótten
  
  Die in F eyndigen veranderen die letter in ʼt Meervoudige doorgaans in eene V, als
  
  Gaafgaaven
  Lyflyven
  Wyfwyven
  
  
  
  Diefdieven
  Hófhoven
  Grafgraven
  Wolfwolven
  Huyfhuyven
  
  Maar hiervan zyn uytgezonderd Bef, beffen; Mof, moffen; Straf straffen.
  Die in S eyndigen hebben het meervoudigen in zen, als
  
  Baasbaazen
  Blaasblaazen
  Glasglazen
  Doosdoozen
  Roosroozen
  Huyshuyzen
  Muysmuyzen
  
  Hiervan zyn uytgezonderd Bus bussen, Kas kassen, Fles flessen, Mes messen.
  Naamwoorden uytgaande in ER, AAR, en EL, hebben ʼt meervoudige in s en en, als
  
  VaderVaders en vaderen
  Broederbroeders en broederen
  Zusterzusters en zusteren
  Meestermeesters, en meesteren
  Vervólgervervólgers en vervólgeren
  Schryverschryvers en schryveren
  Leeraarleeraars en leeraaren
  Minnaarminnaars en minnaaren
  Disteldistels en distelen
  Appelappels en appelen
  
  
  
  Tafeltafels en tafelen
  Geesselgeessels en geesselen
  Vógelvogels en vogelen
  Dekseldeksels en dekselen
  
  By deeze zou men mogen voegen Keten, ketens, en kétenen; Schepen, Schepens en Schépenen; Jóngen, jongens, jongers, en jongeren. Echter behoort aangemerkt te worden dat het Meervoudige van de meeste deezer woorden in s eyndigende, doorgaans eygentlyk de Nominativus is; maar de Genitivus, Dativus, Accusativus en Ablativus worden best door den uytgang en uytgedrukt, als Ten tyde onzer vaderen. ʼt Is den Schryveren niet te wyten. Hy kantte zich tegen de Leeraaren. Hy bediende zich van de dekselen. Dóch het gebruyk heeft gewild, dat Appelen, vogelen, en tafelen ook in den Nominativus gebruykt worden; want men zegt gemeenlyk De appelen zyn zuur: De vogelen vliegen in de lucht: De tafelen waaren te kleyn: evenwel zegt men mede, ʼt Zyn vette vogels
  Verkleynde Naamwoorden hebben ʼt Meervoudige in S, als
  
  Hondtjehondtjes
  Mandtjemandtjes
  Steentjesteentjes
  Boomkenboomkens
  óf boomtjeboomtjes
  
  Hierby kan men voegen Kindtje, kindertjes, en Kindeken, kinderkens.
  Naamwoorden in E eyndigende, maaken hun Meervoudige door eene N tót zich te neemen, als
  
  
  Aardeaarden
  Boodebooden, en niet Boodens
  Stedesteden
  Sleedesleeden
  Zeedezeeden
  Zeezêën
  Reyzereyzen
  Offerandeófferanden
  Heereheeren
  
  Hoewel men voormaals in den Nominativus schier altoos plagt te schryven Bedde, mensche, spyze, mótte, padde, Graave, vrouwe, hoere, echter zegt men nu doorgaans, Bed, mensch, spys, mót, pad, Graaf, vrouw, hoer, gebruykende ʼt andere in den Genitivus, Dativus, en Ablativus. Noopende ʼt woord Heere, als men ʼer Gód door verstaat, dan wil ik, uyt eerbiedigheyd voor dien naam, liever in den Nominativus zeggen Heere, en in den Genitivus, des Heeren: want het woord Heer is nu zo gemeen geworden, dat elk, die maar een fatsoenlyk kleed aanheeft, dien tytel krygt.
  Naamwoorden in I óf IE uytgaande, hebben ʼt Meervoudige in iën, als
  
  Faalifaaliën
  Griffigriffiën
  Kevikeviën
  Maliemaliën
  Olioliën
  Staatsistaatiën
  Trálietraliën
  
  Naamwoorden in heyd eyndigende, maaken hun Meervoudige in heden, als
  
  
  Boosheydboosheden
  Waarheydwaarheden
  
  Sommige Naamwoorden zyn onregelmaatig in ʼt Meervoudige, door ʼt aanneemen van een sillabe meer dan gewoonlyk is, als.
  
  Eyeyeren
  Gemoedgemoederen
  Hoenhoenderen
  Kindkinderen
  Kalfkalveren, dóch in de gemeene spraak zegt men ook kalven
  Lamlammeren
  Liedliederen
  Radraderen
  Rundrunderen
  Redenrédenen
  Bladbladen en bladeren
  BeenBeenderen, want beenen zyn eygentlyk tibiae, de stylen naamelyk die ons lighaam draagen.
  Landlanderyen, dat is landen tót weyden óf beplantinge.
  
  Onder de Onregelmaatige mag men ook tellen
  
  Stadsteden
  Schipschepen
  Leerleeringen
  Bedrógbedriegereyen
  Krygsmankrygslieden
  Verraadverraaderyen
  
  
  Etlyke zelfstandige Naamwoorden hebben geen Meervoudig getal, als Adel, Beklag, Berouw, Geklap, Gepraat, Gezwéts, Geklag, Toeleg, Dank, Draf, Vergift, Roest, Hoest, Gicht, Vleesch, Bloed, Breyn, Zweet, Etter, Pik, Hars, Wasch, Kalk, Lym, Teer, Zwavel, Edik, Inkt, Mom, Droessem, Hout, Zout, Zuyvel, Vet, Vlas, Gras, Kaf, Stroo, Hooi, Meel, Mosterd, Hennip, Kaneel, Foeli, Gengber, Peper, Honig, Praal, Pracht, Macht, Boert, Jók, Ernst, Vrees, Rust, Slaap, Vaak, Reuk, Honger, Dorst, Toorn, Haat, Nyd, Leed, Tucht, Kuysheyd, Kindsheyd, Jeugd, Wasdom, Ouderdom, Trouw, Waan, Yver, Weeder, Hitte, Koude, Sneeuw, Hagel, Dauw, Ryp, Vórst, Dooi, Drek, Slyk.
  De naamen der Metaalen, als Goud, Zilver, Koper, Tin, Yzer, Lood, Staal, Speauter, Quikzilver.
  Veele naamen van Akkergewassen, als Koorn, Rógge, Tarwe, Garst, Haver, Boekweyt, Spelte.
  Sommige Naamwoorden die eenigermaate konnen aangemerkt worden als niet betrekkelyk onder ʼt Meervoudig getal, worden echter somtyds in ʼt veelvoudige gebruykt: Want hoewel Brood, Kaas, en Visch, als ondeelbaar geacht konnen worden, omdat men zegt, Voorraad van brood en kaas. Eene zoô visch: even gelyk men ook zegt, De vyand heeft het land verlaaten; nógtans als ʼer verscheydene enkele door verstaen worden, zegt men, Oubakkene brooden: Gaave kaazen: Groote Visschen, en Het land is door de vyanden verwoest. Zo zegt men ook Groote Wateren; Vreemde Bieren, Koele Wy-nen, Bier-azynen, Fyne Oliën; Eene laading van Suykeren en Siroopen: Voorts Fyne Lakenen, Grove Lynwaaten; Zwaare Felpen, Ligte Fluweelen, Dikke Satynen, Geverwde Saaijen, Fyne Baaijen: Wyders Natte Zomers, Slappe winters; Zwaare regens; Groote Vuuren; Uytstaande Gelden.
  Eenige weynige Naamwoorden derven ʼt Eenvoudig getal, als, Hersenen, Ouders, Lieden.