text: Cap. XXX. Van de strijdt der Harders tegen de Slangen.
  IN de Noordsche Landen zijn Aspicks, ruw en hardt van vel, aschgraeu van verwe, flickerende van oogen, vijf of ses voeten langh, en soo fel van vergift, dat sy een mensch binnen vier uren dooden, soo men geen tijdige hulpmiddelen daer tegen aenwendt, namelijck Veneetsche Theriakel, of Loock, met oudt bier gedroncken, of sap, uyt Essche-boomen gedruckt, en ingedroncken, of Semel, als een plaester gebruyckt. De Harders gebruycken dese hulpmiddelen voor sich, maer tot bestrijckingh van 't vee hebben sy Theriakel, daer sy Zout in menghen, en dat rondom 't geswel doen. Want
  
  dese Slangen, sich op hun borst opheffende, tot aen de hooghte van een halve elle, gaen dus voort, en, vergift in groote menighte, en verscheyden van verwe, in hun hals vergaderende, spuwen dat uyt tegen de mensch, die hen tegenstaet, of voorkoomt, en vertrecken sich al vluchtende gheswindelijck in de holen en klippen. Ick kan met mijn eyge voorbeelt aenwysen, dat dit dus is; om dat voor vijftigh jaren in de velden van Arosien dit geval aen my gebeurt is, toen ick, een schooljonghen zijnde, in 't midden van Augustus Jenever-besyen, die dan eerst in de Noordsche Landen rijp worden, sou plucken. Daer zijn oock Slanghen, die ghekrinckelt, en in 't ronde geswindelijck voortgaen, en wel tien voeten verre springhen, en ondertusschen vechten, en onder de kruyden, die in de Son ghedrooght zijn, groot gedruys maken. Maer de goetheydt van de natuur heeft dus daer in versien, dat sy, aenkomende om te beschadigen, door hun gedruys verraden worden. Dit vergift, dus uytghespoghen, en verscheyden van verwe zijnde, valt op 't kleedt van de gheen, die sy ontmoeten: maer men siet de Slangh niet meer, na dat sy de stoutheydt, van haer vergift teghen de mensch uyt te spuwen, ghenomen heeft. Men vindt oock Huys-slanghen, die in d'uytterste ghewesten van de Noordsche Landen voor Huys-goden gheacht worden, die, met de melck van Koeyen of van Schapen opghevoedt, met de kinderen onder 't dack spelen, en die, ghelijck men siet, dickwijls in de wiegh, als ghetrouwe wachters, slapen; en men acht het voor sonde, dat men hen beschadigen sou. Maer dese gewoonte zijn overblijfselen van 't oude waengeloof, en geheel door het aengenome Catholijck geloof verboden. Doch indien dusdanige huysen door de blixem, of door brandt verdelght, of door de woede van de pest van inwoonders ontbloot waren, soo blijven echter de
  
  Slanghen in de holen van 't verbrande huys, en nemen in soo groot een overvloedt toe, dat sy aen de nieuwe bewoonder swarigheydt veroorsaken, vermits hy niet soo veylighlijck by hen kan woonen. Men siet oock ontellijcke Slangen, in 't begin van de Somer, onder d'Eycken, en dat sy hun leytsman, (aen de welcke een witte kam, als een kroon uytmunt) gelijck de Byen, tot hun geleyde volgen. Men gelooft, naer 't verhael der Ouden, dat sy door hun geblaes een steen voortbrenghen, uyt eenigh vergiftigh deeltje, ter plaets, daer sy sich onthouden, die tusschen de bladen voortgebraght, of ghevonden wordt.