text: Aanmerkingen.
  1. Het bovenstaande Plan van Formatie is voorzeker niet ingerigt op dusdanige voet van sterkte, als wel den dienst deezer Republicq, uit hoofde van derzelver locale positie komt te vorderen; deeze laatste omstandigheden, hebben zulks nog ten duidelijkste beweezen, doordien het Corps Artilleristen ofschoon over de 4000 Hoofden sterk, nog op verre na niet toereikende was, omme de Vestingen en Inundatie-Linien, dewelke moesten worden gedefendeert, na behooren te bezetten.
  2. Het Corps behoeft egter niet, het zij Vreede ofte Oorlog, op even den zelfden voet van sterkte in Manschappen te blijven, dog de inrigting wegens het aantal Officieren en Onder Officieren, beboord op zoodanige voet gefixeerd te zijn, dat men bij opkomende onlusten het Corps genoegsaam spoedig tot een voldoende sterkte kan augmenteeren, zonder dat men als dan meerderen Officieren ofte Onder-Officieren zal behoeven aan te stellen.
  Men heeft wel dra, in cas van augmentatie een gedeelte nieuw aangenomene Canonniers, dewelke in de respective Compagnien konnen worden ondergestoken, geêxerceerd, en tot de bediening van het Geschut bekwaam gemaakt, dog tot het formeeren der Onder-Offi-cieren word meerder tijd gevorderd; en tot het verkrijgen van Officieren die bruikbaar en bekwaam zijn, word eene onafgebrokene applicatie en jaaren tijd vereischt, terwyl ook nog boven dien bij het Corps Artillerie meerder Officieren en Onder-Officieren, dan wel bij andere Corpsen, noodzaakelijk zijn, en wel vooral bij dat van dezen Staat, aangezien het aantal Vestingen en Magazijnen, dewelke door Artillerie-Detachementen moeten bezet worden.
  3 Men kan alzoo deeze voorgestelde Formatie, zoo wegens de sterkte der Onder-Officieren, als die der Cononniers, in tijd van Vreede, als genoegsaam voldoende achten; maar geensints in het getal der Officieren. Dog wegens het wezentlijke gebrek aan goede sujetten (ter remplaceering van een aanmerklijk aantal allesints geoeffende en bekwaame Officieren, dewelke het Corps komen te quiteeren) word het schier onmogelijk, om voor dit moment eene betere Formatie te kiezen; terwijl door het aanstellen van ongeschikte en niet kundige Officieren, den Staat geen dienst kan hebben; en het Corps, dat zig naderhand van dergelijke sujetten niet zoude kunnen zuiveren, allesints den last moeten dragen.
  4. Den Rang van tweede Capitein, dewelke bij ieder Campagnie, volgens het voorige Plan, op een jaarlijks Tractement van ƒ1200-:-: was ingevoerd, heeft men, om voornoemde redenen
  
  (namentlijk bij volstrekt manquement aan goede sujetten) in dit Plan moeten agterlaaten; dog vermelde Rang is bij voortduurendheid van tijd bijna onmisbaar, vermits 'er nu voorzeker te weinig Capiteins bij het Corps zijn geplaatst, den zelven is boven dien bij alle andere Mogendheden ingevoerd, en maakt een geschikt intermediair avancement tusschen den eerste Capitein en den eerste Lieutenant uit, waar van actueel het different, zoo in den Dienst als in het Tractement, te groot zal weezen. Het is alzoo te hoopen, dat binnen drie à vier jaaren, het goede effect der Artillerie - Schoolen, zig zoodanig zal manifesteeren, dat als dan, deeze Rang, waar op men niet genoeg kan insteeren, wederom zal kunnen hersteld, en aan meritante sujetten vergund worden.
  En ten einde op eene voor den Lande menageuse en tevens aan het oogmerk voldoende wijze, tot deeze allesints nuttige inrigting te geraaken, zoude men het Departement Militair kunnen voordragen, om bij het vaststellen van dit Plan van Formatie, ook tevens als nu te bepaalen, dat na verloop van vier jaaren, de helfte der 48 eerste Lieutenants (en wel praeferabel dezulke, die zig in die tusschen tijd het meeste hebben tragten te bekwaamen) tot tweede Capiteins, op een jaarlijks Tractement van ƒ1000:-: zullen worden aangesteld; als wanneer ieder Compagnie zou zijn gecomposeerd uit een eerste Capitein, een tweede Capitein, een
  
  eerste Lieutenant, en twee Onder-Lieutenants; waar door dus het aantal Officieren niet vermeerderd, maar hunne samenstelling oneindig zoude verbeterd worden; terwijle boven dien het Corps, door de benoeming deezer 24 tweede Capiteins, waar bij egter wederom zoo veel eerste Lieutenantsplaatsen komen te vervallen, aan het Land in het geheel maar ƒ6000:-: 's jaarlijks meerder aan onderhoud zal komen kosten als wel nu volgens dit Plan No. 2. berekend is.
  6. Wegens de gewoone avancementen bij het Corps Artillerie, in de vervulling der van tijd tot tijd openkomende vacatures, behoord, een ander Plan te worden voorgedragen, als het geene men bij de Infanterie staat in te voeren. Bij een Corps van Studie dienden de weezentlijke Talenten vooral in aanmerking te komen, en derhalven zoo moeten de jaarlijksche Examens op de Artillerie-Schoolen voornamentlijk decideeren, in hoe verre het eene sujet boven het andere meriteert, om tot Officier te worden aangesteld.
  6. De inrigting der Magazijns-Inspectien, mitsgaders de directie der Artillerie-Schoolen, is volgens dit Plan geheel buiten het Corps gesteld, ofschoon de Officieren tot deeze Posten benoemd, altijd niet uit het zelve worden gekosen en ook hun Rang daar in behouden, hier door zal men provenieeren het praejudice, dat allesints de overige dienstdoende Officieren bij
  
  het Regiment, door het gemis deezer extra Geëmploijeerdens komen te lijden, en het welke vooral nu, daar maar weinig Hoofd-Officieren en Capiteins bij het Corps geplaatst zijn, gevoeliger zoude weezen.
  NB. Tot Onder-Directeurs of Repetitors der Artillerie-Schoolen kunnen egter Subalterne Officieren uit het Corps worden geëmploijeerd, dewelke hunne Officiers Gage behouden, en vrij van dienst behooren te zijn.