text: Cap. XVI. Van d'Armelynen, die, gelijck ick meen, van Plinius Ponthische Muysen genoemt worden.
  DE Ponthische Muysen, die noch alleenlijck wit zijn, verbergen sich des Winters, gelijck Plinius in 't seven-en-dertighste Hooftdeel van sijn achtste Boeck verhaelt. Men magh dit soodanigh verstaen, als men wil, maer yeder moet echter sijn gevoelen vry hebben, om sonder ongelijck van de natuur te redenkavelen. Indien sy sich de gheheele Winter langh, en in de bitterste koude verborgen hielden, soo sou het vel van dit beest op d'een tijdt niet witter, dan in d'ander tijdt schijnen. Want het is des Somers, en in 't eynde van Maymaent rosch en rootächtigh, als het, sijn witheydt afgheleght hebbende, onder de nieuwe kruyden met paren besigh is; gelijck ick, te paert sittende, dat in 't voorby gaen by de Noordsche volcken van Helsingen, in 't jaer onses Heeren vijftien hondert achtien, gesien heb: in voeghen dat sy in hun paringh, uyt oorsaeck van hun al te dichte vervoegingh, in hun geswintste loop aen malkander hinghen, en, met hun tanden knarssende, soo groot een stanck in de bosschen, die dicht met verscheyde boomen bewassen zijn, lieten, (vermits veel daer te samen ghekomen waren) dat my niet ghedenckt dat ick ooyt erger stanck ghevoelt heb. De selve Plinius verhaelt oock in 't vijf-en-tsestighste Hooftdeel van sijn tiende Boeck, dat dese Muysen al lickende gheteelt worden, 't welck in dese beesten niet waerschijnelijck schijnt; om dat sy op een ghemeene wijse der beesten paren, schoon ick met voordacht de wijse van hun paringh verswijgh. Dese beesten worden alle drie jaren ghewoonelijck seer breedt, uyt oorsaeck van het te
  
  veel eten, tot groote winst van de Kooplieden, en hun vel wordt oock langer: 't welck niet alleenlijck in Noorwegen, maer oock in 't voorgenoemde Helsingen, en in de gheburighe Landtschappen van 't Bisdom van Upsale ghebeurt, namelijck dat eenige viervoetige beestjes, Lemmaer of Lemmus genoemt, soo groot als Ratten, en verscheyden van vellen zijnde, by storm, of schichtige regen van de Hemel afvallen, sonder dat men weet van waer sy komen, en of sy uyt de verre-gelege eylanden door de windt derwaerts ghedreven worden, dan of sy uyt de dicke wolcken haer oorsprongh hebben, en dus omghevoert zijn. Maer men heeft echter dit bevonden, dat sy soo haest, als sy neêrghevallen waren, groene kruyden, die noch niet verteert waren, in hun inghewandt hadden. Desen, naer de wijse der Sprinckhanen in groote menighte, en by swermen neêrvallende, vernielen alle groen ghewas; en de groene kruyden, die sy alleenlijck met de tanden aenroeren, sterven uyt. Dese swerm leeft, soo langh als sy gheen weêrghewasse kruyden eet. Sy komen oock by hoopen te samen, ghelijck de Swaluwen, die wegh willen vliegen. Sy sterven alle op een ghesette tijdt by hoopen met het slijck van d'aerde, (uyt welckers verderf en stanck de lucht pest-achtigh wordt, en duyselingh des hoofts, en de geluwe in d'inwoonders veroorsaeckt) of sy worden van de beesten, ghewoonelijck Lekat, of Hermelin genoemt, verteert, daer af de selve Hermelinen vet worden, en de maet der vellen langer maken. Dese vellen worden oock by tienen, en voornamelijck veertigh vellen in een bundel, ghelijck de vellen der Zabels, Marters, Vossen, Bevers, Inckhoorens, of Hasen, verkocht, en te scheep in de verre-gheleghe Landtschappen gevoert.