text: 4 September.
  Ik heb myne zuster met aendacht blyven gadeslagen, en ik heb de zelfde tint van zachte weemoedigheid op haer gelaet terug gevonden. Ik heb met haer gesproken, en het scheen my dat haer gemoed vol was en als bereid om zich te laten uitstroomen. Ik heb haer niet willen ondervragen. Mogelyk, dacht ik, weegt er iets op hare ziel dat zy geheim wil houden, en ik wil haer dit geheim niet afvragen. - Kan ik haer troosten, dan zal zy wel de eerste spreken: ik ken haer hart en zy kent het myne.....
  
  Neen, ik wil die gedachte niet verder onderzoeken. Neen, dat is hoonend voor het hart, voor de reine zuivere ziel myner zuster, myner geliefde Clotilde. Neen! dat kan niet zyn: - zy zou myn geluk benyden, afgunstig over myn lot wezen?...... o Zy, die tot haren laetsten druppel bloeds voor my zou ten beste geven; zy, die my zoo vele proeven van zelfsopoffering, van tedere zusterliefde gegeven heeft, zy zou myn geluk met nydige oogen kunnen aenzien? Neen, neen, dat is onmogelyk; de helsche satan heeft my die gedachte ingeblazen! Krenken wy het zuivere gemoed van het brave meisje niet met daer langer op te denken......
  
  Eene lichtstrael doet zich voor mynen geest op. - Myne eerste gedachte was hoonend, ja, en toch zal zy my mischien op den regten weg der ontdekking gebragt hebben............ Zou het waer kunnen wezen!......... En zou zulks een goed gevolg kunnen te weeg brengen?.... Ik wil niet langer in die pynigende onrust blyven. Ik moet myne zuster spreken, zoo haest mogelyk spreken,...... en, ja, zy zal my haer hart openen.....
  
  Eene uer lang heeft zy op mynen boezem geweend. Arme en mischien zalige Clotilde!.....
  ‘Zuster’ zegde ik ‘gy moet my uw hart openen; er is een geheim dat uwen boezem drukt, eene smart die uwe ziel ontroert..... Spreek, Clotilde: onze zielen hebben zich immer verstaen en zullen zich nog begrypen?’
  ‘Broeder, ik ben ongelukkig!’ snikte zy ‘diep rampzalig!’
  ‘Gy doet my beven, Clotilde; spreek verder.’
  ‘Voor u’ ging zy voort ‘is de liefde eene bron van heil en geluk, voor my zal de liefde eene bron van rampen en onheil wezen. Wanhopige droefheid staet my in de toekomst te wachten......’
  ‘Gy bemint, Clotilde?’
  ‘Ja, ik bemin, Frederik, uit al de krachten myner ziel bemin ik; doch ik bemin alleen.’
  
  ‘Dien gy lief hebt, kan dan de weerde uwer ziel, de edelheid uws harten niet schatten; mits hy ongevoelig blyft.... Zeg, zuster, gy antwoordt niet?....’
  ‘Wat zal, wat kan ik antwoorden! Hy kent myne gevoelens niet; hy weet niet wat er in myn hart omgaet, en het is aen my niet dien drift te openbaren....... En dan, wat zou het my baten! Eene andere liefde heeft weleer zyne ziel gansch overheerd. Die liefde is mischien nog niet gansch uitgedoofd, en wie weet of de herinnering nog ooit zal verdwynen. o Hy ook is ongelukkig, diep ongelukkig.....’
  ‘Ik geloof u geraden te hebben, zuster’ riep ik ‘het is myn vriend Frans.....’
  ‘Spreek niet verder! broeder, ja, hy is het; heeft hy u ook het verhael zyner eerste liefde niet gedaen?’
  ‘Ja, zuster.’
  ‘En merkt gy niet op hoe ongelukkig hy is by de herdenking; die droefheid is nog liefde....’
  ‘Gy bedriegt u mischien, lieve zuster; die droefheid is door het rampzalig einde van die weleer zyne minnares was, veroorzaekt. Ik wil uwe hoop niet misleiden; doch het is slechts eenige dagen geleden, dat ik met hem over zyne droefgeestigheid sprak en hem daervan, in name onzer vriendschap, rekening vroeg, zoo als ik thans, uit broederliefde, by u doen, myne lieve Clotilde, en openhartig heeft hy ook op myne vragen geantwoord en my het geheim zyner treurigheid gezegd.’
  ‘En dit geheim, broeder?’
  ‘Zie hier zyne eigene uitdrukkingen; ik herinner ze my nog: thans, zegde hy, dat ik de laetste woorden van haer gehoord heb, is het my een pynigend gedacht van in mynen boezem geene liefde meer te ontdekken en te
  
  voelen dat alles, buiten het medelyden, gestorven is. Ik zou haer nu nog willen beminnen met al den drift dien ik weleer voor haer gevoeld heb en ik kan niet.....’
  ‘Hy heeft my byna in den zelfden zin gesproken’ zegde myne zuster ‘ja, nu herinner ik het my....’ en eene strael van hoop vertoonde zich op haer bleeke gelaet....... ‘Doch’ ging zy, na eenige stonden, voort ‘wat geeft zulks dan nog?..... Hy bemint geene andere meer; maer zal ik daerom digter tot zyn hart genaderd zyn en blyft myn toestand niet even hopeloos?’
  ‘Gy zyt niet regtveerdig, myne zuster.’ hernam ik ‘Neen, uw toestand is niet hopeloos, en die woorden welke Frans met een opregt gemoed - hy kan het niet anders - gesproken heeft, die woorden zeggen veel, oneindig veel....... Neen, zuster, gy moet niet wanhopen.’
  Niettegenstaende die verzekering hernamen hare tranen in overvloed, en ik voelde op myne borst de hygende kloppingen haers benauwden boezems.
  ‘Clotilde’ zegde ik eindelyk ‘ik heb u nimmer als eene zwakke vrouw aengezien. Wees dan nu ook sterk; tracht de kalmte in uwe ziel terug te roepen. De tyd zal uw geluk voltrekken of leniging aen uwe smart brengen. Tracht de droefheid van uw gelaet te verdryven, zoo zal zy ook allengs uit het hart verdwynen, indien er zich geene hoop opdoet. - Ik besef uwen toestand, lieve zuster; voortaen zult gy niet meer alleen weenen; uw broeder zal zyne tranen by de uwe mengen. Dagelyks zullen wy te samen over uwe liefde spreken. Wildet gy uw hart aen Elisa ook openen, zy is ook bekwaem om uwe ziel te verstaen, en zal u troosten en moed geven.’
  
  ‘o Zy heeft met my reeds geweend, broeder; want het is eene zuster die in myne smarten deelt. Ik heb voor haer geene geheimen.’
  ‘Heb dank voor dit vertrouwen, lieve zuster; Elisa verdient zulks. Thans zullen wy te samen voor uw geluk kunnen zorgen, of u troosten en moed in het hart spreken.’
  Lang nog duerde onze samenspraek en wanneer Clotilde my verliet, was zy toch meer bedaerd en eene strael van hoop scheen zelfs in haren boezem gedaeld te zyn...... Ongelukkige zuster, ik voel niet dan te wel de ramp die u drukt. - Wat zal van dit alles het einde wezen? - Frans, myn vriend, myn goede vriend, wat zou uw edelmoedig hart gevoelen, indien gy van dit alles onderrigt waert!....... Wat zal ik doen om myne zuster te troosten? Mag ik spreken, moet ik spreken? Wie zal my dat raedsel oplossen?....... Neen, spreken mag ik niet; de eer myner zuster gebiedt my de strengste geheimhouding. - Zoo zegt ten minste de wereld....... Doch is dat geen valsch gevoelen, geene overeenkomst, geene huichelary?..... Myn geest verliest zich in die bedenking; één woord, één wenk ware soms genoeg om het heil, het geluk van twee zielen, die my zoo duerbaer zyn, te bewerken, en ik mag dit woord niet zeggen, ik mag dien wenk niet geven: - want de eer myner zuster verbiedt het my. - Die grondstelling schynt my niet juist, en ik moet daerop nadenken......
  
  Welhoe! de maget die in hare ziel eene reine liefdevlam gevoelt; die in het geheim eenen man aenbidt, die alleen op aerde haer kan gelukkig maken, zou dit gevoel immer in haer hart moeten begraven houden en nooit zou zy het eerste woord mogen zeggen, den eersten stap mogen doen? - Vooroordeel! menschelyke dwaling!.... Waerom zou dan door den man den zelfden regel niet moeten in acht genomen worden! Bezit dan het hart des jongelings minder eerbaerheid dan dit der vrouw?....... - Wie van ons, ik of Elisa, heeft de eerste gesproken?..... - Ik weet het niet. - Onze zielen, geloof ik, hadden zich reeds alles gezegd, alvorens het eerste woord van onze lippen rolde..... Zou het ook zoo niet voor Clotilde en Frans moeten wezen?..... Eilaes! de zaek wordt voor my allengs meer duister!...... Kan er geene andere ware liefde bestaen dan die welke ter zelfder tyd in twee zielen geboren wordt! Mag niemand de eerste zyn om te beminnen?....... Ik durf daer niet op antwoorden. - Ongelukkige zuster. - Wachten wy; mogelyk zal dit zwarte uitzigt zich allengs opklaren......