text: Cap. I. Van de Mynen, en van de vindingh daer af.
  IN de Noordsche Landen zijn veel, groote, verscheyde en rijcke Mynen. Veel, om dat sy, in de dalen, en op de bergen ghelegen, dagelijcks uytgedolven worden: groot, om dat sy, onuytputtelijck en ruym zijnde, soo wel in 't opperdeel van Sweden, als in Gotlant, en in 't Landt der Varmers, by de grensen van Noorweghen, ghevonden worden: verscheyden, om dat sy silver, koper, stael, en goedt yser uytgeven; en oock rijck, gelijck hier nae gheseght sal worden, dewijl de Koningh een groot deel van sijn inkomsten uyt dusdanighe Mynen trecken moet. En hoe wel in de voorgenoemde Koninckrijcken een groote menighte van diergelijcke Bergen en Mynen is, soo vinden echter de ghenen, die daer naer soecken, by veel teeckenen, door aenwysingh van de natuur, altijdt nieuwe en varsche Mynen, voornamelijck ter plaets, daer de berghen boven rondt zijn, en in rondigheydt opgaen, sonder ghesplist of ghebroken te zijn, en daer des winters de sneeu smelt, uyt oorsaeck van de dampen des swavels. Daer by, de berghen, door de slagh van de blixem op de top, aen de zyde, of beneden aen de voet ghetroffen, vertoonen de blinckende silver-aderen in de kloven, en de ghenen, die op de winst daer af vlammen, aenlockende, ontsteecken hen meer en meer tot d'yver van onversadelijcke gierigheydt; in voegen dat sy, sonder ghevaer t'ontsien, met de steenen uyt te hollen, tot d'inghewanden daer af komen, daer d'aderen niet anders ghesien worden, dan de leden in de menschen, te weten opwaerts en nederwaerts, ter rechte en ter slincke zyde verdeelt; en die soo veel te
  
  meer blincken, als sy uyt suyverder steenen of marmer schijnen te spruyten. Want d'aderen, die door de banden van de natuur naer de Westzyde geschickt worden, en een grooter bult naer 't Zuyden en Noorden uytghestreckt vertoonen, zijn de besten, en onwaerdeerlijck; om dat dese aderen sich niet anders vertoonen, dan blinckende ghewapende mannen, die wel in hun ordeningh gheplaetst zijn. Dit vermaeck, aen de nuttigheydt vervoeght, gheeft wonderlijcke vertroostingh aen d'eygenaers, en aen de genen, die daer in wercken.