text: Cap. XIV. Van 't gebruyck der deelen van de Walvisch.
  ALs de Walvisschen met groote vlijdt en naerstigheydt der visschers uyt de zee getrocken, of door 't geweldt der winden en stormen, of door
  
  de woede van soodanighe visschen, die sich hun vyanden betoonen, aen strandt gedreven zijn, soo deelen d'inwoonders de roof met bylen en beytels, om met het speck en met het ghebeente van een eenige Walvisch twee hondert en vijftigh, of drie hondert waghens te laden. Want sy zouten het vleesch en speck in veel en groote vaten, ghelijck andere groote zee-visschen, en gebruycken dat tot gherijf en spyse van 't huys, en verkoopen 't tot dit gebruyck aen anderen, om in verre-gheleghe ghewesten gevoert te worden. De Walvisch heeft over al in sijn lichaem veel vet of smout, maer voornemelijck in 't hooft, omtrent het middelste van de harssenen; daer uyt somtijdts twaelf groote vlesschen, (van de welcken yeder naeuwelijcks van een man ghedragen kan zijn) oock somtijdts wel dertigh of veertigh, met vet uytghetrocken, en van soo veel mannen, die ghenoegh hier aen te heffen hebben, wegh-gevoert worden. De nuttigheydt van dit vet is soodanigh, dat het, in de lampen ghegoten, en altijdt vermeerdert, aen d'Autaren, of aen d'andere gewyde plaetsen, soo by dagh als by nacht, een gestadige brandt en licht gheeft. Het is oock tot het besonder ghebruyck in huys dienstigh, vermits men dat gewoonelijck des Winters, als 'er geheel geen daghlicht is, tot sijn licht ghebruyckt. De kleynste beenen worden, by ghebreck van hout, tot brandingh aen de haert gheschikt, ghelijck oock de hoofden der andere visschen. Van de huydt der Walvisschen maeckt men gordels, tasschen en zeelen, die langh dueren, en tot het luyden van de klocken gebruyckt worden. Ja het vel van een eenige Walvisch, gedeelt zijnde, kan veertigh mannen kleeden. De scheepslieden ghebruycken ghewoonelijck sijn vet, om de plancken der schepen daer meê van buyten te smeeren, op dat het ys in 't felste van de Winter niet aen de
  
  schepen sou blyven hangen, en die te grondt doen sincken, of van malkander doen splyten, om dat dit te weegh brenght dat het water gheen vat daer aen heeft. De Wagenaers hebben het oock tot hun gebruyck van noode, om daer meê de raden van hun waghens te smeeren; als oock de Leerbereyders, ghelijck hier voor van 't vet der Zee-kalven ghesproken is.