text: Fragment V.
  Dit fragment is uitgegeven door Bilderdijk, in zijne Nieuwe Taal- en Dichtk. Verscheidenheden, IV, bl. 161-165. Het zijn twee onderhelften van twee half doorgesneden bladen, met twee kolommen aan iedere zijde. De vier laatste halve kolommen komen in de volgorde der fragmenten het eerst in aanmerking. Na Bilderdijk's uitgave zijn deze fragmenten, die in de boekerij der heeren Enschedé te Haarlem berusten, gecollationeerd door Dr. M de Vries, wiens collatie mij voor deze uitgave welwillend is afgestaan.
  In het eerste der twee halve bladen (Simrock, bl. 139 en 140) wordt ons eene ontmoeting beschreven tusschen Oriande en een pelgrim, van wien zij tijdingen hoopt te bekomen aangaande Madelgijs, die spoorloos is verdwenen. Juist terwijl zij bezig was, met haren schildknaap Migreel of Nigrieel te spreken over Malegijs en Spiet, komt er een pelgrim binnen
  
  recto kol. 1. Die grau was ende zere oud,
  Ende gecleet herde crankelike.
  Oriande groetene ovescelike,
  Ende vraechdem wane hi quame.
  Hi seide: ‘Vrouwe sonder blame,
  Ic come gegaen van over zee
  Uten lande van Galylee,
  Daer God in starf om onze zonden,
  Ende daer hi met sinen wonden
  Al bloedich int graf was geleit,
  Gewonden in een zuver cleit.
  Dat graf custic, lieve vrouwe!
  Ghine horet nie van sulker rouwe,
  Als in de zee es gesciet.
  Nu hort, vrouwe, in liegu niet.
  ................
  Op Oriandes navraag naar Malegijs, deelt hij haar mede, dat hij zeker weet, dat koning Ivorijn van Mombrant Vivien heeft gedood, en dat hij heeft hooren zeggen, dat Malegijs en meester Yverd (of York) ook zijn omgekomen. Daarop barst Oriande in weeklachten los:
  
  
  kol. 2. Solaes, trost ende toeverlaet
  Hebic ewelike verloren.
  Ter aermer tijt wert ic geboren.
  Ay God Here! wat sal mijns wesen?
  Boven al der werelt ute-ilesen
  So was mijn lief tsuptile grein,
  Ende van ridderscepe souverein
  In elker maniere, in elker wijs.
  Ay ovesch lief Madelgijs!
  Boven allen clerken gepurgiert,
  Ende die mi thertebloet puniert (l. pungiert)
  Van rouwe, die ic hebbe om u.
  Ay wrede doot, dat ghi nu
  Up mijn zoete lief moest comen,
  Daer omme moetu God verdomen!
  ...............
  De keerzijde van het blad verplaatst ons in het gezelschap van koning Karel van Frankrijk. Na den dood van Vivien was de koning door zijnen vijand Buovo van Eggermont uitgenoodigd, om de lijkfeesten te komen bijwonen, hetgeen door Karel, die toen een bestand met zijne vijanden gesloten had, wordt aangenomen. Daarop komt het voorgenomen huwelijk tusschen Spiet en Isane, de schoonzuster van Buovo, ter sprake en Malegijs zegt tegen Karel (Simrock, bl. 139):
  
  verso kol. 1. Hets mijn moeije, het wert sijn wijf,
  In onse geslachte moeti herven,
  Sone mach onse vrientscap niet verderven
  Tusscen ons ende hem.’
  Karle, den here, ic seker bem,
  Was dat te horne leet,
  Ende hi antworde wel gereet:
  ‘Dat ware scande bi miere wet,
  Soude Ysane trouwen Spyet,
  De vrouwe es so wel gheboren,
  Wat hebdi an een wicht vercoren?’
  Ysane antworde varync:
  ‘Karel here, eydel coninc!
  Ic ne kenne genen man,
  Die noit ter werelt lijf gewan,
  ...............
  
  Ondertusschen ontbiedt Malegijs eenige duivelen, om tusschen de bergen een kasteel te bouwen, ten einde Spiets bruiloft op eene waardige wijze te vieren.
  Karel was wel niet erg op zijn gemak daar, maar durfde de vriendelijke uitnoodiging niet afslaan. Terwijl dus Malegijs voor de geheele wereld dood was, had hij hier in dit kasteel een zeer genoeglijken tijd.
  
  kol. 2. Hi deide ... met sire ach ......
  Ende al die heren comen daer.
  Twalsce seit ons vor waer,
  Dat man no wijf no kynt
  Van Madelgise ne wisten twynt,
  Waer dat hi was bevaren,
  Sonder de gone die met hem waren.
  Al bedect hilt men daer feeste
  XL dage, seit die jeeste.
  Ende grote Karel, sijt zeker das,
  Vervaerdem zere dat hi daer was
  Tusscen den bergen, hine wiste waer.
  Ende Madelgijs dreef feeste daer
  Metter bruut al sonder rouwe
  Ende met siere moeder, der goeder vrouwe.
  ...............
  Oriande kan intusschen haar verlangen naar Malegijs niet bedwingen. Met de haar eigene kunstvaardigheid roept zij eenige duivelen, o.a. Bleccas en Judas op, om van hen te weten te komen, waar Malegijs was. De duivel Bleccas kon het haar wel zelf niet zeggen, maar hij wijst haar den weg om tot haar doel te geraken:
  
  2e blad. recto. kol. 1
  ‘Vrouwe, ic salt u bedieden:
  Te Synte Patrix wonen lieden,
  XII moneke, die syn wit,
  In den closter, verstaet dit,
  Ende een abt, dit sijn XIII.
  U staet wel vor u te siene,
  Dat men u niet lede ter luere.
  
  Recht vor den choor leit een dure
  Ende ene vaute, sonder waen.
  Daerin, vrouwe, moeti gaen
  XV milen onder de erde;
  Sidi besmit in die overde,
  Of met enigher hooftzonde,
  Ghi blijfter in, als ic orconde.
  ..............:
  De duivelen-scene wordt in het volgende fragment voortgezet. Er heerscht jaloezie tusschen de duivelen Judas en Bleccas. De laatste zegt tot Oriande:
  
  kol. 2. Judas erft hier al te lange,
  Hi heift genaden al te vele.’
  Oriande ontenochte de kele
  Van Bleckase ende hi voer wey,
  Ende Judas maecte grot gescrey,
  Grot carmijt ende grot geween.
  De viande slougen al in een
  Op tsaerc, daer hi was geseiten.
  Nu so willic u doen weten
  Van Orianden van Roecefloer,
  Wien dat therte binnen zwoer
  Om Madelgise, den vroeden here.
  Noit minde wijf man so zere
  Als soe deide, dit es claer.
  Bedi seit men ende men seit waer..
  ...............
  Oriande gaat op reis naar St. Patricius' vagevuur in Ierland, vergezeld door haren schildknaap en minstreel Nigrieel of Migreel, dien zij verzoekt eene ‘stampye’ voor te dragen.
  Nigrieel antwoordt:
  
  verso kol. 1. ‘Vrouwe, u wille wert gedaen,
  Dade ickene niet, ic ware verdort.’
  Sine instrumente rochti vort,
  Ende ghine spelen, seker sijts,
  Vor de scone vrouwe faytijts:
  ‘Noyale minne ende pure
  Heift u, vrouwe, tonder gedaen.
  
  Oriande, scone figure,
  Die lange dolende hebt gegaen
  Om u lief, de zoete nature,
  Die u herte al heift gevaen,
  Ghi sijt so vaste in sine latsure,
  Al hat gezworen die scrifture,
  Ghine soudet niet af mogen dwaen.’
  Alse Nigrieel dese stampye.........
  .............................
  ...............
  Oriande, die niet den kortsten weg naar Ierland neemt, komt op hare reis derwaarts ook in Pruissen, waar zij verneemt, dat de koningin door haren gemaal zou worden ter dood gebracht, omdat zij een zeer vreemdsoortig monster had ter wereld gebracht, half hond en half mensch. Aanstonds besluit zij de ongelukkige vrouw te redden; zij gaat naar het paleis (Simrock, bl. 146):
  
  kol. 2. Daer soe den conine van Pruuschen vant,
  Die men hiet Eufragius.
  Oriande seide: ‘De here Jhezus
  Moete bewaren al dat hier si.’ -
  ‘Wel sijt comen, vrouwe vri,’
  Seide van Pruuscen de rike here.
  Oriande dankets hem zere,
  Dat hise so wel ontfync.
  Doe sach soe gonder in den rync
  Menigen sine handen wryngen,
  Ende derna sach soe bryngen
  In een hemde bloot ene vrouwe,
  Die was bevaen mit groten rouwe
  Ende mit groter zericheide.
  ...............