text: Cap. XIII. Noch van de selve boose Landtvooghden.
  HOe wel in 't voorgaende Hooftdeel ghescheenen heeft dat het gheheel ghewest van de dwinghlandy der wreede Landtvooghden ghesuyvert was, soo zijn echter de vervloeckelijcke overblijfselen, met ghelijcke list en behendigheydt, in hun deelgenooten en voesterlingen, ghelijck seker vergift, gebleven; die hoe sy door gheveynsde ghedienstigheden meer gheloof en trouw aen de Vorsten pooghden te bewijsen, hoe sy door de gheheymenissen en diensten des Koninghs boven al d'anderen meenden de meester te worden. Sy wierden in hun waen oock niet bedroghen. Want toen sy sich eerst smekend en ootmoedigh, en in de burgerlijcke wetenschappen sich ervaren voor de Koningen betoonden, voornamelijck in d'eysschingh der schattingen en breucken, wierden sy terstont daer nae, sonder meer verdiensten te verkrijghen, over het slechte volck ghestelt: in voeghen dat, door de medewerckingh der dwinglandy van soodanighe Landtvooghden, Karel, de maghtighste Koningh der Gotten, Sweedtschen en Noorweghers, de naevolger van de voorgenoemde Koningh Erick, gedwongen wierd d'afval en weêrspalt van sijn ghetrouw volck te verdraghen, en eyndelijck de ballinghschap uyt te staen. Want toen de Koningh self, om de gruwelijcke boosheden en schelmstucken sijner Landtvooghden, met een swaer belegh in sijn Konincklijck ghebouw, door de maght der inwoonders, besloten wierd, en vruchteloosselijck van sijn Landtvooghden, die t'onbeschroomdelijcker deur 't Koninckrijck sworven, hulp verwachtte, soo was hy in twijffelingh wat hy in soo groot een verbaestheydt voor de veylighste hulp-
  
  middel aennemen sou. Hy sond dan gheheyme boden aen de voorghenoemde Landtvooghden, en ontboodt aen hen dat sy, om hun eer en trouw, en om hun ghedane eedt, hem in sijn elende te hulp souden komen. Maer vergheefs: want sy hadden niets anders gheleert, dan verwaendelijck over d'ootmoedighen te heerschen, d'inwoonders geldt af te parssen, den elendigen overlast aen te doen, en d'onschuldigen met straf te quellen. De Koningh dan, in groote noodt gebraght, en voorsiende dat sijn sekerste behoudenis in de vlucht sou zijn, beval dat men, in 't felste van de Winter, namelijck in Januarius, vaerdighlijck eenighe schepen gereedt zou maken, die hy met groote schatten deê laden. Toen 'er niets anders overigh was, dan d'anckers te lichten, vraeghde een van de Landtvooghden aen de Koningh, of hy oock yets aen 't landt vergeten had. De Koningh, dit gehoort hebbende, antwoordde al suchtende: Seker ick heb voor veel jaren versuymt u, en uwes gelijcken aen een galgh te hangen: want indien ick dat gedaen had, soo sou ick nu gerustelijcker in de gemeente gebleven zijn. Hy, terstont de zeylen ophyssende, quam, eer met een voorspoedighe, dan met een vrolijcke reys, te Dantsick, de vermaertste stadt van Pruyssen, daer hy van Casimirus, Koningh van Polen, heel beleefdelijck ontfanghen wierd, tot dat hy, nae d'omkeer van seven jaren, weêr in sijn voorgaende waerdigheydt en maght wierd ontfanghen; in voeghen dat hy, die te vooren met een ghemeene haet ghehaet wierd, aen alle menschen aenghenaem en waerd was. Want hy stelde soodanighe Landtvooghden, die de deughden boven de sonden, de gherechtigheydt boven d'ongherechtigheydt, en 't eerlijcke boven 't nut stelden. Al de ghenen, die de daden van Christiernus, de tweede van die naem, Koningh van Deenmarcken, gelesen hebben, weten wel wat
  
  hy in de Koninckrijcken der Noordsche Landen, om de woede der wreede Landtvooghden, geleden heeft. Hy had onder sijn anderen seecker Landtvooght, Nicolaus Holste ghenoemt, diens eenighe vermaeck was een voorganger van de strengheydt des Koninghs te zijn, hooge wippen en galgen op te rechten, aen de welcken d'ongeluckige inwoonders met een doodelijcke pijn gepynight wierden, soo sy niet t'elckens met seker ghewicht van goudt en silver, hun lichaem weêr los kochten, segghende dat lange dieven hooge galgen behoefden. De geen, die dit seyde, kreegh oock een gherechtigh lot. Want hy wierd, om dat hy aen veel onnoosele menschen het geldt afgewrongen had, verwesen, en aen de de selve galgh, die hy voor anderen had doen maken, opgehangen, schoon de Koningh hier door gheen meerder sekerheydt van 't woedende volck kreegh, dan dat hy yeder oogenblick vluchten moest. Ick sal van dese Koningh Christiernus, en van sijn daden, van de welcken ick een oogh-getuygh was, hier na veel dinghen schryven, om dat ick, teghenwoordigh zijnde, veel schricklijckheden gesien heb.