text: Cap. III. Van de tochten en inbreucken der Moskoviters, of Russen.
  DE Moskoviten trecken ten oorlogh met een groot ghetal van hun volck, niet soo seer om te strijden, als om te rooven. Sy houden weynigh, of eer gheen ordeningh in d'oorlogh, en voornamelijck de ghenen, die aenkomen om de grensen van 't Sweedtsche Koninckrijck, en van 't groot Hertoghdom van Finlandt te bestrijden, of te berooven; gelijck men in de Jaerboecken van hun Koninckrijcken verhaelt vindt, dat sy, voornamelijck in 't jaer van veertien hondert vijf-en-tneghentigh, met heyrkrachten van tsestigh duysent mannen te veldt quamen. Sy wierpen d'oorsaeck van hun gedane inbreuck op de drie gebuur Paro-
  
  chien, namelijck Egrebpe, Lasche en Savalax, en uyt de weêrëysschingh van hun vloeden, als of sy eer tot hun ghebiedt behoorden, dan tot de rechtspreeckingh van 't Sweedtsche volck. Maer, om de waerheydt te seggen, het gheschiedde door d'aenstoockingh van Ian, Koningh van Deenmarcken, dat soo groot een overvloeyingh van volck soo diep inghetreden is, dat het grootste Landtschap van 't Sweedtsche Koninckrijck onderghebraght, en een deel van 't recht, en aen de Heerschappy der Moskoviters, en een gedeelte aen de Heerschappy des Koninghs van Deenmarcken onderworpen sou worden: gelijck na verloop van eenige jaren, in 't jaer vijftien hondert, in de Konincklijcke stadt van Stockholm de Ghesanten der Moskoviters aen de selve Koningh Ian voorghestelt hebben, verseeckerende dat dit verdragh met een kus van 't Heyligh Kruys tusschen de beyde Vorsten plechtelijck bevestight was, om de Kroon van Sweden te vernederen, en te veroveren. Maer hun ghedachten van weêrzyden wierden in der haest vruchteloos gemaeckt, jae soodanigh, dat de Koningh Ian, de Koningin Christina, een goede Vrouw, uyt de Hertoghen van Meyssen ghesproten, achterlatende, ghedwonghen was weêr naer Deenmarcken te vluchten. De krijghsbenden der Moskoviters, vyandelijck vernedert, en als roovers afghedreven, waren oock ghenoodtsaeckt naer hun vaderlijcke wooninghen te keeren, van hun neêrlaegh dese gheheughenis ontfangen hebbende, dat sy nooyt weêr souden voornemen op d'aenradingh der Deenen, of door d'aenprickelingh van anderen, of uyt hun eyghe stoutigheydt de Heerschappyen des Koninghs van Sweden te bestrijden. Doch dit zy soo 't is, hoe wel het Koninckrijck van Deenmarcken in enge palen, ghelijck Saxo ghetuyght, besloten is, soo versorght
  
  echter de Koningh van Deenmarcken, door sijn listen en loose treecken, dat hy seer groote Heerschappyen van ghebuerighe Koninckrijcken, ghelijck van Sweden, Gotlandt, en van Finlandt, door de verbonden en bystanden van veel Vorsten kan veroveren, voornamelijck der Moskoviters of Russen aen d'Oostzyde, der Schotten en Franschen aen de Westzyde, en der Duytschen aen het Zuyderlijck ghewest: welcke volcken, te samen ghevoeght zijnde, aenkomen om Sweden te veroveren, daer sy eer hun graf, dan de zegheprael vinden.