text: Cap. XV. Van de selve saecken.
  SAxo verhaelt, onder andere saecken, heel breedelijck de gruwelijcke wreetheydt van de Koningh Iarmericus, in de welcke hy van sijn kintsheyt af tot aen sijn hooghe ouderdom toe heel onbesuydelijck voortvoer, en die niet alleenlijck alle beestelijcke verwoedtheyt overtrof, maer oock van gheen verstandigh man sonder groote schrick ghehoort en gheleden kon worden. Want hy doodde de bedroefde menschen met een onghe-
  
  hoorde wreetheydt, met uytghesochte pijnen. Hy doodde door de grootste ondanckbaerheydt, met heymelijck brandt te stichten, de Koningh en Koningin der gheener, van de welcken hy naer 't recht des oorloghs ghevanghen, en in volkomen vryheydt herstelt, en in 't ghetal der vrienden en voornaemste bontghenooten, ontfanghen was. Hy deê daer nae veertigh Duytsche ghevanghenen met de strick verworghen, en voeghde soo veel wolven by hen. Sijn bloetdorstigh ghemoedt kon echter in deser voeghen niet versadight worden. Want hy deê de voornaemste van hen koorden deur de beenen trecken, en daer na aen de klaeuwen der wilde stieren binden, die, sedert van schrickelijcke honden aenghebast, hen in 't slijck, en in de modderkuylen sleepte, daer sy in groote elende en gheween de gheest gaven. Eyndelijck, hy deê de Hertogen, Graven en Vorsten der Duytschen, die hy ghevanghen had, koorden deur de beenen doen, en met paerden, die elck sijn wegh liepen, van een scheuren. Hy achtte echter noch niet dat hy 't by dese wreetheyt behoorde te laten blijven. Want hy deê sijn eyghe Koningin, Dochter van de Koningh der Hunnen, hoe wel heel onschuldigh en kuysch, aen d'aerde binden, en van de voeten der paerden vertreden. Hy deê een hoop beesten komen, en 't lichaem van sijn Ghemalin door het ghedurich trappelen, verscheuren en onderdelven. Ja hy verworghde oock sijns Susters Sonen, die hy met list ghevanghen had. Hy deê oock de voornaemste, die hun Vooghden en voorstaenders waren, onder schijn van een gastmael by hem komen, en met een selve voorbeelt van 't leven berooven. Wyders, de selve Schryver toont in 't selve Boeck soodanigh de schrickelijcke wreetheyt van Haquo, seecker Deen, dat sy met recht aen alle menschen schrick veroorsaeckt; op dat sy sich niet door de
  
  handelinghen en verwinninghen van dit volck seker souden achten. De selve Schryver verhaelt in 't begin van 't neghende Boeck, dat d'alghemeene Godtvruchtigheydt door de besondere woede des Koninghs geschonden wierd. Ja hy seght na veel andere dingen, dat de Koningh Haraldus, te voren een groot beminner van heyligheyt gheweest hebbende, een snoode verloochenaer en verlater gheworden is. Hy schrijft in het tiende Boeck, dat de Deenen, de stadt Sembia ingenomen, en al 't gheen, dat mannelijck was, ghedoodt hebbende, de vrouwen dwongen sich aen hen te huwen, en dat sy, hun eerste Gemalinnen verlatende, en grooter liefde tot d'uytheemschen draghende, hun staet en geval met des vyandts, door een ghemeene bandt des Huwelijcks, ghemeen ghemaekt hebben. Voorts, dat de Koningh Haraldus de halfen der menschen onder 't juck der beesten ghevoeght heeft. Daer nae, dat sy de heylighe Olaus, Koningh van Noorweghen, door moordenaers, voor geldt ghekocht, en eyndelijck oock de heylighe Canutus, door behulp van Blaccho de verrader, ghedoodt hebben. In 't elfde Boeck verhaelt hy dat men bevonden heeft dat de Koningh Sueno liever een verlater van de Heylige Godsdienst, dan van sijn bloedtschandigh Huwelijck, wilde zijn. Hy seght in 't twaelfde Boeck, dat de Deenen de ghevanghe Duytschen met een al te geweldige doodt verdelght hebben: want sy deden hen, met de handen achter op de rugh ghebonden, aen staecken vast maecken, en daer nae het hol van de buyck met een mes opsnyden, en het inghewandt bloot maken, en het voornaemste deel der darmen uyt-trecken, en 't overighe met stocken uytgespannen. Ja sy hielden niet op van hen te pynigen voor dat sy hen, ghepynight en ghewrongen zijnde, en 't ingewandt geheel uyt de buyck halende, dwonghen de geest, met een schrickelijcke gru-
  
  welijckheydt te doen verhuysen. Dit schouwspel, droevigh om 't aenschouwen, was in der daedt heel dienstigh aen d'onsen. Want dit verstreckte niet alleenlijck tot een straf aen de misdadighen, maer vermaende oock gelijcke oorsaeck van pynigingh te schuwen; en was dieshalven gheen minder leeringh aen de genen, die 't saghen, dan een straf aen de ghenen, die 't leden. Hoe wel in de volghende Boecken van veel en schrickelijcke onder weynigh goede dingen gewagh gemaekt wordt, soo sal ick 't ondersoeck daer af, voor soo veel het noodigh is, liever aen 't gherechtigh oordeel van de Leser, dan aen sijn hatelijcke vertooningh laten, en ondertusschen d'oorsaeck gerechtigh ghenoegh achten, om de welcke de Sweedtschen en Gotten, jae oock d'andere volcken, sich niet veyligh ghenoegh in 't verbond met dit volck achten. Want (om Saxoos eyghe woorden, in sijn tiende Boeck gheschreven, te gebruycken) de gheen, die heusheydt en ghedienstigheydt aen dit volck bewijst, doet, om de voorverhaelde oorsaecken, goet aen d'ondanckbare menschen.