text: Cap. XVI. Van het overloopen en inbreecken der staende Wateren.
  
  ONder andere dingen die in de Noordsche Landen, aengaende de wateren, seer te verwonderen zijn, soo is 'er een dingh dat soo dickwijls niet gebeurt als het wel schadelijck is 't landt van Middelpaden, het welcke is gelegen in 't Noord-weste van Hoogh-Sweden, alwaer meesten deel al de mans Hunni genaemt werden, en dat uyt oorsaeck dat sy in voortijden de Hunnen altijdts aldervroomst en kloeckst hebben wederstaen, en de overwinningh daer tegen verkregen. In dit Landt is een seer groote Rivier, die soo snel en gheweldigh loopt, dat sy alle beesten de kracht van swemmen beneemt, en alsoo t'onderbrenght: want in 't afvallen der berghen soo komt se langhs het hanghen van de berghen op de groote steenen en rotzsen, tot in de diepte der valeyen met een seer groot gedruysch van water vallen, en door dien dat se altijdt de rotzsen ontmoet, soo houdt sy haer loop even sterck, het welcke een oorsaeck is dat het water altijdts dick en met wit schuym over al bedeckt is. Maer se heeft een andere eygenschap die aldermeest te verwonderen is, dat se jaerlijcks omtrent het eerste van Junius met een soo grooten hoop van Ys-schollen en boomen aen een gevroosen, tot drie verscheyde plaetsen vervuylt en verstopt wordt, dat de gene, die beneden langhs het nederste eynde
  
  van de Rivier woonen, ghedwongen worden, teghen dat de tijdt aenkomt dat se overloopen sal, hoogher wooninghe te soecken. Niet te min soo setten se ondertusschen over al volck die naerstelijck ondersoecken op wat plaets dat se wil inbreken, om te mogen beletten dat se met haer geweldige loop geen schade sou doen. Maer al is 't dat dese Rivier, al de gheenen die daer omtrent woonen, door 't inbreken groote vrees aenjaeght, nochtans soo gheeft se hen groot ghewin en rijckdom door de menighte der visschen, als Salmen en dierghelijcken meer, die sy daer in sulcken overvloedt vangen, dat se niet alleen ghenoegh hebben voor hun eyghen ghebruyck om te eten, maer de selve oock verkoopen en met groote Schepen over zee wegh voeren. En dese Rivier houdt altijdts dese kracht en natuur, dat, hoe naerder sy den oever van de zee komt, hoe dat se beter en overvloediger is van goede visschen. Ten anderen, soo zijn de lieden die daer omtrent woonen soo mildt en beleeft, dat se van selfs den ghenen, die komen en begheeren, dese visschen aenbieden en vereeren.