text: V I I I.
  Finem Amnestiae ac usum duplicem praescripsimus. Nam aut bella intestina eâ sancitâ praeveniuntur, aut jam exorta praeciduntur. Vtrumque decreâ oblivione, illud primis delictis, hoc sequutis quoque non agnitis, obtinetur. Prioris normam ac illustre inprimis exemplum reddit Tacitus in Agricolae Vita Hic enim jussu Domitiani in Britanniam missus, & vicesimae legioni tarde ad sacramentum transgressae, ac seditiose agenti, impositus, rarißima moderatione, ita Auctor loquitur, maluit videri invenisse bonos, quam fecisse. Eos qui mali sunt videtur invenisse, & sic facit, bonos, qui poenae metum non intentat; haud aliter, ac si non esset peccatum. Et paullò post in eodem commendat divinum illud, & quod hanc Amnestiae partem penitus absolvit; Omnia scire, non omnia exsequi. Idem de Juliano Caesare Libanius Sophista testatum reliquit, in Oratione ad Theodosium, de Seditione Antioch. Cum enim populus Rom. graviter in ejus deliquisset majestatem, id maximè fratris sui consilium probavit, quo talia non cognoscere, & oblivione transmittere, regium esse monebat. Quo & Romani servati sunt, & statim obsequium iis in Principem rediit. Quae quis non laudaverit? Multo enim satius est, prima peccata, in quae sine majore motu animadvertere non possis, venia vel oblivione transire, quam puniendi vano conatu reos, eorumque asseclas, ad atrocius diutiusque peccandi, & omnem pacem publicam evertendi, adigere necessitatem. Alterius in sancita à Thrasybulo aliisque Amnestia, obvia sunt exempla. Neque hic deest gravissima, & quae cuivis facile se probet, ratio. Exorta enim jam & flagrantia civilia bella vel victoria partium, vel Amnestia finiri posse, statuendum est. Nec alia via datur. At verò, ne nunc dicam; incertas esse victoriae spes; multo amicorum etiam sanguine, multisque impensis, & plerumque non nisi post gravissimas clades reportari; saepius etiam superiores evadere, qui ut infirmi & iniqui contemnuntur; in ipsa victoria, victorisque jure tota prope Respub. collabitur, dum partim in victis let aliter percussa, partim in fatiscente victore aegre spiritum trahens, vix diutius, ac ne vix quidem, se potest tueri. Plane ut in corpore, si minimum quidem auferas, totum labefactas Miseram certe illam & victoris, & Reipubl. inter bella intestina, conditionem Iulianus Imperator olim agnovit & detestatus. Οὐ γάρ, ut de eo loquitur Libanius in Panegyrico, εἴασε συμπεσεῖν στρατὸν στρατῷ. οὐδὲ γυμνῶσαι σίδηρον οὐδ᾽ ἐξ ἀλλήλων οἰκείους ἀριστεῦσαι οὐδὲ φοινιχθῆναι γῆν φόνῳ φιλτάτων οὐδὲ τελεσθῆναι τοῖς νικῶσι λυπηράν οὐδὲ τοὺς αὐτοὺς καὶ κρατεῖν καὶ δακρύειν; Non enim permisit exercitum cum exercitu concurere, neque ferrum nudare, neque fa-miliares 7 domesticos ex mutua pernicie strenuitatis famam aucupari; neque terram clarißimorum sanguine cruentari; neque victoriam molestam & acerbam victoribus referre; neque eosdem & vincere & flere. Ergò in ipsa victoria & victores ipsi laeduntur, & incomparabile Respubl. patitur detrimentum. Sed nec sic fieri satis mala videntur. Exules enim, & omnibus exuti, plerumque praesidium vel in desperatione, vel excitata inter externas gentes miseratione, inveniunt quibus fit ut cuidam velut bellorum aeternitati Resp. involvatur. Constat jam cum nullum aliud supersit remedium, in solius Amnestiae, qua sic coëunt vulnera, ut nullae maneant cicatrices, & tolluntur pariter ac servantur partes, gremio Rempub., maxime fatigatam, si quidem eam falvam esse velimus, debere, ac posse conquiescere.