text: Cap. XVI. Van de vierkante steenen en teeckenen die van de Gotthen, tot gedachtenis van eenige overwinningen, opgerecht zijn.
  
  DE oude Gotthen en die van Sweden hadden van oudts voor een wijs, dat sy gemeenelijck in velden oft op bergen stelden teeckenen van hooge opgerechte steenen, gelijck de Piramyden van Egypten, en dat omtrent ter plaetse daer sy groote slagen gehouden en de overwinningh ghekregen hadden, hoopende daer door hunne namen onsterffelijck te maken, en een eeuwige geheugenis nae te laten van de vrome Oorloghsdaden die sy bedreven hebben,
  
  de welcke sy met korte woorden deden graveeren oft houwen in de voorseyde vierkante steenen. Desgelijcks soo hebben sy (van de vrome daden die sy over veel hondert jaren gedaen hebben) de naekomelingen een geheugenis nagelaten, met liedekens, die men in dien tyden gewoon was te singen, die in rijm hun hooghe daden beslooten. Daer worden oock noch ter tijdt in de Noordsche Landen ghevonden seer harde bergen, aschverwigh van koleur, die ongelijck veel harder zijn dan eenigh Marbersteen, de welcke gemeenelijck van de aerdtbevinge, donder en blixem, oft door eenigh ander gheweldt der natuur, soo gheraeckt en gheroert worden, dat 'er groote steenen afvallen, de sommighe langh en spits zijnde ghelijck Piramyden, de andere ghelijck vierkante Colommen, sommighe als de vierkante steenen die men ter ghedachtenis van eenige overwinninghe oprecht, welcke alle soo konstigh en net van de natuur ghesneden zijn, dat het verlooren arbeydt sou wesen yets meer daer aen te snyden oft te doen polysten. De Piramyden oft Colommen, daer wy af gesproken hebben, worden nergens soo veel in de Noordsche Landen gesien, als in Heslingenlandt. Maer de hooge opgerechte steenen, die door kracht der Reusen en vrome Kampvechters opgerecht zijn, tot gedachtenis van hun vrome daden, worden alder meest ghesien in Oost-Gotlandt, West-Gotlandt, en in Hoogh-Sweden, aen plaetsen daer twee oft drie verscheyde wegen in een komen, de welcke oock konnen ghesien worden in de woeste wildernissen, die van over ouden tyden door pestilentie, oorlogh en dieren tijdt verwoest en bedorven zijn, en noch ter tijdt door de onachtsaemheydt en traegheydt der inwoonders niet bearbeyt noch bebouwt werden, (hoe wel het landt nochtans door sijn natuurlijcke goedigheydt en vettigheydt hen daer toe ghenoegh is aenporren-
  
  de) dan alleen op sommighe plaetsen daer het een jaer geackert wordt en het ander jaer braeck light. Dese steenen die aldus op verscheyde plaetsen opgerecht staen, zijn thien, vijfthien, twintigh, dertigh, oft somtijdts meer voeten hoogh, en vier oft ses voeten dick, die seer vreemt en met wonderlijcke ordonnantien, uyt verscheyde redenen, daer ghestelt zijn, waer in dat gegraveert staen seer vreemde letteren. De letteren die daer in ghegraveert zijn langhs en recht op de gemeene wijs van schryven, beteeckent de gevechten van de kampvechters. Die in vierkante ordonnantien staen, beteeckent de benden van de ruyters die daer hebben ghestreden. Die in 't ronde gegraveert zijn, de graven van hunne vrienden en magen. Die gelijck wiggen oft beytels geordonneert zijn, beteeckent dat daer omtrent het heyr der ruyters en voetknechten de slagh ghewonnen en de overwinninghe verkregen hebben; dit gheschrift begint onder aen de voet van de steen op de rechter zyde, streckende opwaerts tot boven toe, en alsoo van boven weder neêrwaerts langhs de slincker zyde van de steenen, en dan van binnen weder opwaerts en nederwaerts gaende tot den eynde van 't geschrift: En elcke letter is een duym langh en dick. En al is 't dat door regen en slijck de letteren die in 't onderste van den steen staen, seer veel uytgegeten zijn, mits de groote oudtheydt der tyden die sy daer ghestaen hebben, soo magh men nochtans dese oft diergelijcke dinghen noch seer wel daer in sien te lesen.
   Ick UFFO, die vechtende voor mijn landt, verslagen heb twee-en-dertigh kampvechters, maer ten laetsten verslagen van den vromen Roluo, legh hier begraven.
   Ick INGOLT die een beschermer der verdruckte lieden heb geweest, en een overwinner der wederspannigen Tyrannen; vol lidt-teeckenen en oudt van jaren, met mijn swaert omgort, legh hier begraven. Daer anderen door vrome feyten van wapenen hebben gesocht prijs en eer te verwerven, daer heb ick HALSTEYN een onsterffelijcken lof verkregen, naerstigheydt doende om vrede te onderhouden.