text: Cap. III. Van de visschery der Salmen.
  MEn vindt naeuwelijcks erghens in gheheel Europa een rijcker visschery van Salmen, dan in de Bothnische Zee, naer de zyde der Laplanders; uyt welcker berghen en landen groote vloeden van soete wateren afstroomen, teghen de welcken men heel vermakelijck als krijghslieden met blinckende wapenen, in de warmte van de Son, de Salmen siet opswemmen, voornamelijck met soo groote hoopen, dat de boven deelen der wateren van 't gheberghte dese roof voor hun visschers bewaren. De Salm voert sijn naem van springen. Want hy, sijn staert in sijn mondt steeckende, houdt die met sijn tanden wel vast, en, luchtelijck opspringende, geraeckt op d'afghebroke en steyle plaetsen. Ja hy, tegen 't geweldt der vloeden daer naer trachtende, laet van sijn voornemen niet af, tot dat hy met soete wateren, daer hy gratighlijck naer tracht, verquickt wordt. Hy springht
  
  daer nae weêr af, en keert weêr naer sijn bekende verblijf-plaetsen, tusschen de holle klippen. Want hy schept groot vermaeck, somtijdts in zoute, en somtijdts in soete wateren. Dese visch wordt ses of seven voeten langh, heeft groote krachten, maer is swaer en lastigh. Al 't vermogen, dat hy heeft, bestaet eer in de sterckheydt, dan in de geswintheydt dese lichaems. Sijn visch is root, en hoe wel het een soete en aenghename spijs is, soo veroorsaeckt sy echter aen de ghenen, die hem vaerdighlijck eten, een grote sadtheydt, en noch meer als hy varsch ghe-eten wordt. Maer als sy ghezouten zijn, soo worden sy aenghenamer gheacht; jae soodanigh, dat sy, in groote menighte, en voor hooghe prijs opgekocht, naer d'opperste deelen van Duytslandt, eerst te scheep, en daer na op waghens, ghevoert worden. Hoe wel men groote overvloedt van dusdanige visschen vanght, soo schijnen sy echter in hun gheboorte-plaets niet te verminderen. Ick self heb in de tijdt, als de Son op haer hooghste was, op d'uytterste stranden van Bothnien, by Thorne, soo groot een menighte sien vanghen, en in soo overvloedigh een getal uyt-trecken, dat de sterckste netten scheurden. Want dese visch, ghevoelende dat hy van netten ghepranght wordt, pooght met al sijn krachten sich te verlossen, met sijn staert aen de mondt te steecken, om met een sprongh in 't ronde daer uyt te gheraken. Hy betoont dit gheswindelijck, schoon hy, uyt oorsaeck van zijn vettigheydt, traegh en luy is. Sijn hart, uyt het lichaem gehaelt, heeft langher bewegingh, dan de harten van alle dieren. De Salmen worden aen de Rijn, Weixel, en Duna, of Dzuma, by Riga in Lijflandt, wel dier verkocht. Sy worden met de roock van eeckenhout ghedrooght, op dat sy een aengenamer smaeck souden hebben; ghelijck ghewoonelijck in 't alghemeen by alle Noorsche wa-
  
  teren gebeurt. Sy worden oock in de Landtschappen der Ooster- en Wester-Gotten in een groot getal gevanghen. Want men bevindt dat de vloeden daer in veel plaetsen wel twintigh of dertigh voeten diep zijn, voornamelijck by de Wester-Gotten, in 't Landtschap, dat nu Wermelandt ghenoemt wordt, en wel eertijdts met de naem van Koninckrijck pronckte, daer een Meyr van soet water is, hondert duysent schreeden langh, en veertigh duysen schreeden breedt, die Vener ghenoemt wordt, daer vier-en-twintigh groote vloeden uyt het geberghte van Noorwegen in vloeyen, die alle een eenighe uytgangh naer 't Zuyden hebben, die welcke Trolhetta, dat is de Kap der Duyvelen, ghenoemt wordt. In dese varsche vloeden worden de Salmen by groote hoopen gevangen. Sy brengen, tot voort-teelingh van hun geslacht, kleyne eyeren en korrelen voort, die in grootheydt de cyçers of erten overtreffen, en die, met groote verçieringh, swarte plecken op de schil verspreydt hebben. De visschers doen over al, daer dese visschen gevangen worden, groote winst, die dagelijcks noch grooter wordt, door de naerstigheydt, die men doet, om hen te vangen.