text: 5 September.
  Ik heb met Elisa over de smarten myner zuster gesproken. Zy heeft hare droefheid by de myne gevoegd; wy hebben lang over den toestand van Clotilde nage-dacht, verschillende gevoelens zyn geopperd geweest; doch wy zyn tot geen besluit kunnen komen. Die verpligte werkeloosheid is pynigend.
  
  Ik heb den vriend Frans goed gadegeslagen; doch niets buitengewoons in zyne handelwyze kunnen ontdekken. Hy is voor myne zuster, zoo als hy immer geweest is: vriendelyk en dienstveerdig. Mischien is hy meer eigen en gebruikt hy minder pligtplegingen met haer en dat is geen goed teeken. Gevoelde hy liefde, hy zou beschroomd wezen. - Clotilde gedraegt zich weerdig in zyne tegenwoordigheid; zy is gespraekzaem en doet alle haer best om haer inwendig gevoel verborgen te houden. Handelt zy, dus doende, met wysheid? Ik zou het niet durven beslissen...... Waerom toch verstaet de ziel van Frans die myner zuster niet? Beide zyn rein en zuiver, alsof zy op het zelfde oogenblik door den Almogende op de wereld afgezonden geweest waren: hare vereeniging zou niet dan gelukkig kunnen wezen.
  
  Ik weet het niet; maer het schynt my, dat de menschen welke wy voorzigtig en scherpziende noemen, het byna altyd slechts voor anderen zyn, en hunne eigenschap verliezen, wanneer zy ze voor zich zelven zouden
  
  moeten gebruiken!..... Waerom ziet de anders zoo slimme Frans toch niet dat er, naest zyne zyde, eene ziel is die naer zyne ziel verlangt; dat er eene maegd naest hem stapt, voor wie hy de uitverkoren, de eerste der schepsels is? Waerom leest hy in de oogen van Clotilde niets meer dan wat haer mond zelf bekent; waerom raedt hy hare liefde niet?...... o Ik heb het dikwils nagedacht - en Wolfang had wel gelyk - de wetenschap bestaet by Frans in eenen hoogeren graed dan het gevoel. Hy kan tot de verhevene geestbeschouwingen niet opklimmen en het profetische voorgevoel is hem in geene ruime maet toegedeeld geworden. Hy is een voorbeeld van maetschappelyk mensch, hy is de verfyning van het stof, hy is het grondvoorbeeld der aerdsche beschaving: eene schoone hoedanigheid; doch die niettemin voor de verfyning der ziel moet onderdoen, zoo als het stof voor den geest.....
  Myn heil is groot, is onbeschryflyk! De liefde van Elisa verzaligt my! doch hoe veel grooter nog zou myn heil niet wezen, indien ik dien zweem van droefgeestigheid van de lieve gelaetstrekken myner zuster mogt zien verdwynen. Hoe onuitsprekelyk groot zou myne vreugd niet zyn, indien ik die twee zielen, die zoo vast aen de myne verbonden zyn, ook aen elkaer gesloten zag; indien Frans myne zuster begrypen kon en hare liefde met wederliefde beantwoordde. - Doch, ik twyfel aen zoo een geluk. Mischien is het hart van Frans, door zoo vele smarten reeds geschokt, voor de liefde ongevoelig geworden, mischien komt de droefgeestigheid, die op zyn gelaet zweeft, voort uit eene soort van afkeer welken hy voor de gansche menschheid begint te gevoelen!..... Doch, neen, zulks mag ik niet veron-stellen: daervoor is zyn hart te grootmoedig. En toch zyne vriendschap voor my is dezer dagen niet verflauwd. Ik vind immer by hem het zelfde zachte medelyden, dezelfde deelneming in myne smarten en in myne vreugden. Nog dagelyks geeft hy my de klaersprekendste bewyzen zyner innige verbroedering en aengekleefdheid. Neen, neen, ik mag, ik wil onze heilige vriendschap met zulke vernederende gedachten niet bezoedelen. Frans is my een heilige vriend, en zal my zulks blyven, dan zelfs, wanneer hy, in stede van liefde, afkeer voor myne zuster gevoelde..... Maer neen, kende hy het meisje, hy zou niet ongevoelig voor haer kunnen blyven. Doch hoe zal hy daervan onderrigt worden? Wie zal hem doen zien, indien hy zelf de oogen niet opent?......
  Treurige toestand! Arme Clotilde!.....
  
  Of zou de liefde voor eeuwig in het hart van Frans zyn uitgedoofd; zou dit heilig gevoel in zyne ziel gedood zyn, en zou zyn boezem voor geen vrouwenschepsel meer kunnen kloppen?....... Neen, dat ook kan ik niet gelooven; want dan eerst zou hy diep rampzalig geworden zyn, en ik zou van zyn geluk moeten wanhopen.