text: Eenentwintigste hoofdstuk.
  
  Het complot.
  Er is sinds veertien dagen iets, ik en weet niet wat, in de lucht, iets geheimzinnigs, dat mij drukt en toch niet benauwt, mij overal in huis vervolgt en allerlei strikvragen voorlegt. Mijne vrouw zet een comiek-ernstig gezicht als ik haar halfvragend aankijk, en ontwijkt het blijkbaar, met mij alleen te zijn. 's Avonds heeft zij slaap en schuift, nog voordat ik ben uitgekleed, de groene gordijnen toe, zoodat de knarsende ringen allen te gelijk mij toeschreeuwen: ‘geen woord, meneer de prince-consort, hare majesteit wil slapen.’ 's Morgens, als ik wakker word, is mijne vrouw al lang naar beneden, of bidt zoo deerniswaardig dat ik haar
  een uurtje rustig zal laten liggen en onderwijl maar alleen ontbijten, dat 't een blaauwbaard zou vermurwen.
  Als ik uit mijn studeerkamer kom en onverwacht de deur van de huiskamer open, dan zie ik een vreeselijke ontsteltenis op alle gezichten. Er worden dingen weggemoffeld, onder tafel gestopt of achter de canapé gegooid, en 't ‘dag pa! hé, daar is pa,’... klinkt even ongedwongen, alsof een misdadiger en flagrant délit gegrepen, zei: ‘Hoe vaart meneer de commissaris?’
  Ik begin een en ander te raden. De smeekende blik mijner vrouw is mij een open boek. Ik lees daarin: ‘Och toe, wees nu eens lief en doe net of ge er niets van bemerkt. Gedraag je nu eens als een goed huisvader. 't Zijn immers uw eigene kinderen, wreedaard!’... en, onder den invloed van dat lieve oog, kijk ik rond en doe mijn best om nergens heen te kijken, en dwing mijn gezicht tot de grootstmogelijke leukheid en onderworpenheid.
  Ik doe dat niet zonder een gevoel van schaamte en wrevel, want mijne vrouw is al achtendertig jaren en dus te oud om mij met hare oogen langer te regeeren; ook zullen de kinderen lachen om papa's onnoozelheid.
  Toch onderwerp ik mij, als werd ik aangetrokken door de onschuldige comedie, die wij afspelen in ons vriendelijk huis. Och, het is waarlijk of ik juist nu, gedurende de verwikkeling, door kleine engeltjes ben omgeven, die mij oog en ooren kussen, opdat ik toch vooral niet bedroefd zal zijn omdat ik mij blind en doof moet houden.
  's Middags na 't eten klimt de kleine Jeannet op mijne knieën en fluistert mij in: ‘Nog drie daagjes, dan zal pátje blij wezen,’ of vlijt Jo zich tegen mij aan en roept: ‘Ik zal pa niks vertellen;’ terwijl mijn oudste in doods-angst op een afstand staat en allerlei teekens geeft, om de kleintjes hunne belofte te herinneren.
  Ik gedraag mij als een volkomen papa en gewen mij van uur tot uur aan mijn rol. Ik doe de onnoozelste vragen en zet 't onnoozelste gezicht, dat zich maar denken laat; maar druk onderwijl mijn kleine Bébé's beurtelings aan 't hart, want ik weet wat dat zwijgen hun kost.
  De drie daagjes gaan traag om; eindelijk is de gewichtige morgen gekomen. Ik ben veertig jaar geworden, ik ben genaderd aan de mijlpalen, waarop de genius des levens caricaturen van ons begint te teekenen. ‘We worden oud, kindlief!’ heb ik gisteren nog tot mijne vrouw gezegd en zij heeft geantwoord: ‘Dwaze man, je ziet er nog evengoed uit, als vóór twintig jaren.’ Ik heb mij dit laten aanleunen, maar ik weet wel beter. Heden nacht, in mijn droom, heb ik den wildzang van voor twintig jaren gezien en hem den rug toegekeerd, omdat hij in mijn oog een ijdele gek was, een onnoozele jongen, die zich heel wat liet voorstaan op zijn blonde krullebol,.... maar ik heb toch wel bespeurd dat hij er goed uitzag, beter dan zijn dubbelganger van veertig.
  Toen ik twintig jaar was.... ja, toen was ik twintig jaar en dat zegt alles! Ik was verliefd op alles en allen, en 't heelal kustte mij op voorhoofd en wangen. Ik droeg in mijn hart een schat, dien ik beurtelings aan alle meisjes toedacht en waarnaar ze, in mijn verbeelding, ook allen de lieve handjes uitstrekten... Op zekeren avond, 't was in een groot gezelschap waar iedereen 't cachet van eerlijkheid bezat, werd hij mij ontstolen en ik durfde, uit valsche schaamte, niet eens mijn verlies bekend maken en de schuldige aan de kaak stellen.... Nu komt zij mij
  waarlijk, na twintig jaren, nog die misdaad herinneren en zet een gezichtje, zoo onbeschaamd alsof ze in staat zou wezen, 't weer te doen. Ik weet evenwel heel goed, wat ik van een en ander moet denken. Ik word oud. De beste jaren zijn voorbij. Ik weet wat ik genoten en nog te wachten heb. De jaren van de hombretafel zijn gekomen; die der jaloezie en der ijdelheid afgemonsterd. Ik betrap mij nu en dan reeds op beginselen van gierigheid en vind het beneden critiek, dat ik geen lid van gemeenteraad of tweede kamer ben. Ik maakte mij zelfs niet boos, toen ze mij gisteren polsten voor de directie van een societeit. Als 't zoo voortgaat, zal ik eindelijk nog in 't bestuur van een kiesvereeniging belanden en mij gaan interesseeren voor heemraadschap en polderbestuur.
  Vóór twintig jaar!... O, toen scheen de zon veel helderder dan tegenwoordig en waren de dagen veel langer dan nu. Toen kon ik uren ronddwalen, zonder naar mijn glas port te verlangen en dagen lang niets doen, dan leven en mij verheugen in mijn bestaan. Tegenwoordig...
  Krak!... Daar waarschuwt mij een korsetveter mijner vrouw, dat ik vandaag de laatste aan 't ontbijt zal zijn, en dat de taille mijner wederhelft ook niet meer is als voor twintig jaren. Nog zie ik haar, de bevalligste onder de bevalligen, in een kleedje van die fijne stof, waarvan ze, geloof ik, kapellenvleugels maken, zedig tot aan den hals gesloten;... nog zie ik haar, zooals ze mij voorbij zweefde; ik voel de aanraking van haar kleed en adem den geur van haar wangen in; ik tast naar de lucht die haar heeft omvat, als zij aan den arm van mijn aanstaanden schoonvader is heengegleden, weggesleurd door dien tiran, dat monster, dien wreedaard, die niet eens schijnt
  te vermoeden dat 't een misdaad is, een schoone dochter te hebben en haar niet in mijne armen te leggen.
  Dat monster is later een juweel van een schoonvader geworden, die ons, vijftien jaren lang, periodiek bezocht en hoorns van overvloed heeft uitgestort in onzen kelder en op onze kinderkamer; die al mijne kleinen op zijn eigen knie heeft leeren rijden en met onze oudste mijlenlange wandelingen heeft gedaan; om al zijn goede werken, ten laatste, te bekronen door ons, nu voor vijf jaren, nadat wij hem oprecht beweend hadden, met een erfenis te verrassen, die zeker de helft meeviel. De sylphide van weleer veranderde ondertusschen in een mollig, dik vrouwtje, dat, altijd bedrijvig en altijd druk, niets ongeschikter en misdadiger kent dan jonge dames, die 's nachts de droomen van het laatste bal zien verdringen door die van het concert van morgen.
  Wat is er al menige korsetveter onder mijn oog gesprongen! Elk van die klonk als een klaagtoon, als een weemoedig vaarwel aan de jaren der illusie en poëzie. De baker zegt dat mevrouw zich vooral niet te veel rijgen moet, dat... Bah! Is 't niet genoeg dat iedere schoonmoeder haar brochure heeft over dat onderwerp?... Moet ook de baker nog van haar bevindingen ons spreken, als ware zij evengoed een vrouw als de mijne!....
  Onder den invloed dezer gedachte duik ik 't hoofd weer in de kussens en 'k wend mij om, ten einde het spook, dat voor mij oprees, te ontwijken.... Vóór twintig jaar, toen ik haar losrukte uit de armen mijner schoonouders, toen ik haar in de vigilante droeg, die Cesar en al zijn geluk met zich zou nemen; - vóór twintig jaar, toen de eerste korsetveter sprong door mijne onhandigheid, toen 't bloed
  haar naar de wangen vloog, op 't oogenblik dat de adem vrijer werd; toen kende ik de bakers nog niet met haar wijsheids- en amandeldranken, haar negendaagsche tirannie en zesweeksch censoraat -, toen wist ik van geen andere taille dan die de wespen jaloersch maakte, toen....
  Een licht geritsel aan 't benedeneinde van het ledikant trekt mijne aandacht; een dito aan 't boveneinde schijnt er antwoord op te geven, en links wordt blijkbaar een stoof aangeschoven. De gordijnen bewegen zich nauw merkbaar; de koperen ringen pogen 't klokgeklingel op de Alpen na te bootsen, de gladde planken trillen zacht, alsof een behoedzame hand ze aanraakt om elke voorbarige beweging te voorkomen... en op eens.... algemeene revolutie, aanval op alle punten, generale storm over de geheele breedte en lengte van 't slagveld! Zeven Bébé's storten zich op mij neer en slaan hunne veertien armpjes om mijn hals; een paar pantoffels, een halsketting, een kistje sigaren, een nieuwe koker, een horlogestandaard en een tiental dito's rollen op en om mij in bed en verdwijnen, in de verwarring, tusschen dekens en kussens. ‘Pa, beste pa, lieve, goede pa’ klinkt 't links en regts; ik word gezoend en gepakt, dat ik dreig te stikken en... op den achtergrond staat de hoofdaanlegster van 't complot en lacht mij uit, met twee heldere tranen in de oogen....
  Wonderlijk... als ik lang tuur en weder tuur, meen ik de sylphide van vroeger te herkennen en ik vind zelfs de baker niet zoo verachtelijk meer als straks.