text: Cap. XV. Van 't verbranden der Burghten van de gheweldighe Landtvooghden.
  DE ingesetenen, of gemeenten, somtijdts gevoelende dat sy, door een on-ophoudelijck gheweldt, van d'ongherechtige Landtvooghden, tegen alle billijckheydt, geplaeght worden, tasten, tot bitterheydt en weêrwraeck geterght, de sterckste Burghten, rondom in 't ys gelegen, in hoopen en benden gedeelt, ghelijck een man alleen, in dese volghende ordeningh aen, om die t'overweldigen. Want soo dickwijls als in de Noordsche Ko-
  
  ninckrijcken, sonder vereysch van noodtsaeckelijckheyt, onverdragelijcke lasten van 't gemeen, of andere wreede verdruckinghen ingevoert worden, soo dickwijls kanten sy, door de bekende middel der wapenen, sich daer teghen, met gheduerighlijck heftige strijden te leveren; in voegen dat d'inwoonders of boeren, die daer altijdt maghtigh en eendrachtigh zijn, op een ghesette tijdt, om dusdanige Vestingen te verdelgen, by veel duysenden van 't selve landt, in de bosschen, en op 't ys, dat naest aen de Burghten is, te samen komen, en met een gemeene heftigheydt beraden en besluyten wat sy te doen hebben. Nae dat een man, wacker van vernuft, een kort vertoogh aen de woedende ghemeente, over de swarigheden, die sy geleden hebben, en noch lijden sullen, gedaen heeft, worden in alle krijghsbenden de bequame Ampten aen strengher Oversten omgedeelt. Aen eenigen wordt belast dat sy in der yl stercke en hooghe wercken uyt het hout op 't ys sullen maecken, aen anderen dat sy veel duysenden van rijsbossen, niet verre van hen uyt het bosch ghehouwen, te samen sullen brengen, en aen anderen dat sy met hun booghen en geweer, door hun wachthoudingh, de werckmeester van de wreede inval der vyanden souden beschermen; tot dat sy, alles bereydt hebbende, eendrachtelijck hun voorgenome reys aenvangen. Hier door wordt te weegh ghebraght, dat sy eerst hun Vestinghen en Sterckten, tegen 't gheschut of de pylen der vyanden veylighlijck voorwaerts op het gladde ys aenvoeren, en hun rijsbossen, die in ontellijcke menighte op de schouders, en op wagens aengevoert worden, over de mueren en wallen werpen, tot dat sy, de hooghte der wallen overtreffende of ghelijck wordende, door 't vuur, dat daer in gheworpen wordt, in roock en vlam gheraecken; in voegen dat de ghenen, die daer in
  
  besloten zijn, van de vlam en roock verstickt worden: want sy konnen dit gevaer niet afwenden, of sich, uyt oorsaeck van de groote last der brandtstoffen, beschermen, of by d'onverbiddelijckste en verwoedtste vyanden eenigh billijck verdragh bedinghen. Sy konnen oock de vlucht niet kiesen, uyt oorsaeck van de menighte, die tot alle moort en baldadigheydt aengheprickelt is. Dese Vestingen, die de brandt onderworpen zijn, worden ghelijck brandend vlas van de vlammen verteert. Want dese huysen worden ten meestendeel niet van ghebacken steen, of van steen, uyt het veldt gehouwen, maer uyt de dicke bosschen (om de koude te verdryven) van opgehoopt hout ghemaeckt. Gelijck hier na van de huysen der Noordsche gewesten gesproken sal worden.