text: Cap. XV. Van de Toovenaers van Finlandt.
  
  WY sullen nu soo kort, als ons moghelijck is, betoonen hoedanigh een kracht de Toovenaers hebben, in de hooftstoffen, soo van hen selven, als van anderen betoovert, te bedwinghen, op dat sy of sachter of strenger de naturelijcke ordeningh matighen; doch eerst aenwijsen dat Finlandt en Laplant, d'uytterste deelen der Noordsche Landen, eertijdts, in de Heydensche staet zijnde, soo gheleert en ervaren in Toovenaers was, als of sy Soroaster de Persiaen in dese verdoemde oeffeninghen tot hun leermeester hadden ghehad: schoon oock, gelijck men seght, d'andere volcken, aen de Groote Zee woonende, in dese uytsinnigheydt betoovert zijn gheweest; soodanigh heeft de geheele werelt, in dit en dierghelijck quaet eenstemmigh en yverigh gheweest in dese tooversche konst t'eeren. De Finnen hadden, onder d'andere Heydensche doolinghen, voor een gewoonte dat sy aen de zeevarende lieden, door onweêr en teghen-windt aen hun stranden belemmert, de windt te koop veylden en verkochten, en als sy de penningen ontfanghen hadden, drie knoopen aen een koort gaven, in de welcken men dese maet moest houden, dat men, als men de een los deê, een tamelijcke windt kreegh, en als men de tweede loste, dat dan de windt felder wierd, en als men de derde ontknoopte, dat de windt dan soo overmatigh fel wierd, dat men 't oogh niet buyten 't schip darde stieren, om de klippen te schuwen, dat men niet een voet darde versetten, om de zeylen in te halen, en met al sijn krachten het schip niet naer 't roer kon bestieren: ghelijck de genen wel tot hun ongeluck beproeft hebben, die uyt verachtingh loochenden dat 'er eenige kracht in dusdanige knoopen was. Doch na dat dit
  
  Noordsche volck het Christelijck gheloof aenghenomen heeft, hebben sy, door dwangh der wetten, dese konst nooyt in 't openbaer ghebruyckt. Voorts, Sivaldus de Sweed, een navolgher van de Koningh Haldanus, had seven Soonen, alle soo gheleert en ervaren in de Tooverkonst, dat sy dickwijls, door de krachten van een schichtighe woede aenghedreven, pleghen te schuymbecken, op hun tanden te byten, heete kolen in te swelgen, en deur vuur en vlam te loopen. Ja soodanigh, dat de beweginghen en uytwerckinghen van hun dwaesheydt door gheen andere middelen ghestilt konden worden, dan door de kracht der banden, of door het storten van menschelijck bloedt.