text: 19 Oogst.
  Hoe zalig vlieden thans myne dagen voorby! Welke hemelsche weelde overstroomt myne ziel! Hetzy ik my met den geest in de ongeschapene bovenaerdsche wereld verheffe, en daer, in het heilig der heiligen ronddwalen-de, de magt en luister van den Almogenden beschouw en my eenige stonden met de hemelsche geesten vermenge, tenzy ik op aerde terug dale et het schoon des geschapen voor myne blikken zie doortrekken - hier en boven is my genot en oneindige vreugde beschoren. Daer boven hervinde ik myne zielverwante, hier beneden vinde ik die my en door de ziel en door het hart voor eeuwig verkleefd is. – Hemel en aerde is my Elisa! – Geen reiner geest zweeft in het ryk van het eeuwige gevoel, geen schooner lichaem heeft de Almagt hier op aerde geschapen.....’
  
  ‘Elisa!’ sprak ik, terwyl wy in den tuin wandelden en terwyl de avondwind tusschen onze lokken ruischte, ‘Elisa’ zegde ik ‘denkt gy dat daer, waer die ontallyke hemellichten zoo glansryk staen te pryken, denkt gy dat daer minder leven is dan op aerde?’ en ik wees met den vinger naer het starrenheir waermede de reine lucht bezaeid stond. –
  ‘Het leven’ zegde zy ‘is overal.’
  ‘Overal’ antwoordde ik ‘waer het gevoel bestaet, waer de liefde hare zachte doch onweêrstaenbare stem laet hooren..... Denkt gy, Elisa, dat er ons andere vreugden dan die van het zuivere gevoel, dan die der hooge liefde in Gods wereld bewaerd zyn?’
  ‘Ik weet het niet, Frederik; doch dat alleen zou reeds genoeg wezen om de verhevenste zaligheid uitte-maken..... Ik zou zelfs niet weten wat men meer zou kunnen verlangen.’
  ‘o Niets, lieve, zou men meer kunnen verlangen: het bezit van het hooge gevoel van de geestenliefde, is de voldoening van het verlangen zelve; en wanneer men zulks in den hoogsten graed bezit, dan kan er geen verlangen meer bestaen. – Ook is zulks de echte zaligheid. Wie verlangt, ontbeert. Daer boven kent men slechts genieten en men bezit daer alleen het volmaekt gevoel van het genot.....’
  ‘Hoe klein schynt ons de aerde, myn vriend, wanneer men zich met den geest in hoogere werelden weet te verheffen.....’
  En, als door gevoel overweldigd, sloot Elisa zich vaster om mynen arm en ik voelde de zachte warmte harer ledematen als tot myn hart doordringen. Dit gevoel overweldigde my; myn oog verliet de glinsterende velden der starrenwereld; myn hoofd zakte neder: ik raekte het voorhoofd myner geliefde met myne lippen aen, en drukte er eenen stillen zoen op. Ik weet niet, doch het scheen my dat ik, by die aenraking, het gansche lichaem van Elisa voelde beven. Zy liet het hoofd op mynen boezem zakken; ik klemde haer in myne armen en kon my niet wederhouden van in geestdrift uit te roepen:
  ‘o Elisa! de goede God heeft niet alle het hemelsche geluk in zynen woon bewaerd!..... Hy heeft er ons op aerde meer dan den voorsmaek van gegeven!’
  Zy hief haer hoofd op, stuerde hare zachte blikken in myne oogen en, by den helderen schyn der maen, kon ik de hemelsche uitdrukking harer lieve wezenstrekken beschouwen.
  
  ‘Zuster des hemels en der aerde, gy weet niet hoe gy my lief zyt!’ hernam ik. ‘Neen, Elisa, gy kunt niet bevroeden, hoe groot de kracht is van het gevoel dat gy in my hebt opgewekt! Sedert ik u ken, sedert onze zielen vermaegdschapt zyn, sedert wy, in het geheim der wereld, maer in de tegenwoordigheid van God, woorden uitgesproken hebben, die ons als tot een enkel wezen hebben gevormd; sedert onze zielen te samen hebben begonnen te voelen..... o sedert dit oogenblik is de gezigteinder myns levens op eene onberekenbare wyze uitgebreid geworden; sedert dit zalig oogenblik heb ik myne ziel met krachten bedeeld gevoeld, die my oneindig schynen. Veel spreekt men van de kracht des geloofs, o de kracht der liefde is niet minder groot.’
  ‘Het is omdat liefde ook geloof is, Frederik.’
  ‘Gy zegt wel, myn engel; ja, liefde is geloof. Onuitlegbaer zyn beide. Zy worden in onze ziel gestort, zonder dat wy er den waerom van kunnen opsporen. Beide zyn geschenken van den Allerhoogsten..... Wanneer hy den mensch op aerde plaetste en hem dit stondige verblyf aenwees, om het eeuwig leven te verdienen, heeft hy hem niet zonder troost in het ballingschap willen laten. Twee hemellichten heeft hy op onze baen gesteld, die ons, terwyl zy gedurig aen het echte vaderland doen denken, en ons als met eenen onzigtbaren draed aen de Godheid verbinden, ook nog onze baen verlichten en ons in staet stellen om de strunkelsteenen te vermyden. Gelukkig wie met klare blikken die twee vreugdeteekens kunnen gadeslaen, en ze nimmer uit het oog verliezen!....... Met geloof en liefde, kan men alles beheerschen!’
  
  Ik heb er met aendacht op nagedacht en, ja, de verklaring van Elisa, is wel de eenigste die my waer schynt. Liefde is geloof. – Het geloof wordt ingestort; ook de liefde maekt zich van ons hart meester, vestigt zich in onze ziel, zonder dat wy weten hoe en waerom. Het geloof brengt de onderwerping mede en het betrouten: - het zyn de eigenschappen der liefde. Het geloof geeft sterkte, onwankelbaren moed, onverwinbare verduldigheid. – De liefde besluit in zich dezelfde deugden. – Hoe krachtvol, hoe moedig maekt my de liefde van Elisa niet, en met welke verduldigheid zou ik voor haer de grootste smarten, de hoogste folteringen niet willen onderstaen! Wat zou my kunnen overwinnen, wat zou my kunnen doen wankelen, zoo lang ik my door de liefde van dien engel versterkt voel! o Al de magten der aerde zouden tegen my kunnen optreden; men zou myn lichaem aen flarden kunnen trekken, myne ziel zou niet bezwyken, en de moed zou den laetsten ademtogt overleven om met myne ziel in de eeuwigheid te vliegen. Myn lichaem zou vernietigd zyn, doch er zou niets anders geleden hebben. Als de godsdienstmartelaren zou ik stervend lofzangen hebben aengeheven en, in de bovenaerdsche wereld, zou ik den lofzang eeuwig blyven voortzingen.....
  
  De liefde is tweevoudig. Zy is hemelschen zy is
  
  aerdsch en die beide eigenschappen maken haer bestaen uit. Zy kunnen niet gescheiden worden of de liefde is niet volmaekt meer. Het is het eeuwige grondbeginsel dat men in al het geschapen kan ontwaren.
  Stof en eigenschap in de zoo gezegde onbezielde lichamen; stof en leven in de planten; stof en geest in de dieren, stof en ziel in den mensch. – Alles komt van den hemel en wordt aen de aerde geschakeld. - Kan de ziel ook het stof heilig maken?..... Ik kan er niet aen twyfelen: myne onbegrensde liefde is er my de proef van.....
  Wanneer ik niet in de tegenwoordigheid van Elisa ben, en aen haer denke, dan leef ik enkel door den geest; dan voel ik, ofschoon alleen, dat myne ziel zich met die myner geliefde vereenigt, er zich in gaet versmelten en met hemelschen wellust overgoten wordt. - Doch dan leef ik enkel in den hemel. Wanneer ik naest haer gezeten ben, en hare hand in de myne voel, blyft ook de hemelsche begeestering in my voortleven; doch, ik kan het niet miskennen, een tweede gevoel voegt zich by het eerste. Het is niet enkel meer de ziel van Elisa waervan ik het byzyn gewaer worde; ik zie ook heure aerdsche vormen en een tweede onuitsprekelyk genot overstroomt myne ziel. – Het aenzien van Elisa betoovert my, de aenraking harer fyne hand doet myne hand beven en myn bloed sneller door myne aderen rondvlieten. Het spiegelen myner oogen in de hare stort als een vuer in myn hart, dat koesterend en verzachtend is; de woorden die uit haren mond dringen, zyn my als eene melody door hemelsche geesten opgezongen. En dan, wanneer zy hare ranke, zachte leden op de myne laet rusten, wanneer zy, door het gevoel als ontgeest, haer hoofd
  
  op mynen schouder neder laet glyden, en ik de schuldelooze, de reine kloppingen haers boezems op myne gloênde borst gewaer worde; wanneer ik, beschroomd en door een heilig verlangen weggevoerd, myne lippen op haer blanke voorhoofd geplaetst houde; wanneer onze adems zich mengen en onze lokken tegen elkaer ruischen; wanneer ik haer wang tegen mynen wang voele, en wy, in verrukking verslonden, de levenskrachten van het eene lichaem in het andere als voelen overgaen.... o dan is de zaliglieid volkomen, dan is de liefde volmaekt, dan bemin ik met ziel en met lichaem!...... Dan blyft de hemel my nog een hemel en de aerde is my een paradys geworden!...... Neen, neen, nooit heb ik geweten dat de aerde zulk een geluk bevatte, dat het lichaem zoo kon verzaligd worden!
  Vóór dat ik Elisa kende, leefde ik slechts half: nu is myn leven volmaekt geworden.....