Ny saga i gamal sagatradisjon
Sirdølen Tore Kvævens andre bok med handling frå norrøn tid gjer han til ein stor forfattar i ein sjanger som er heller sjeldan i vår tid. 

Som bokmeldar hender det ein får ei bok i hand og blir beden om å lese og vurdere. 
Det kan vere spanande. 
Stundom vert det eit ork. 
Andre gonger ei glede. 
Ei stor glede blei det denne gongen, med sirdølen Tore Kvævens andre store bok med tema frå norrøn tid: 
Når landet mørknar. 

Eg hadde ikkje kjennskap til den første boka hans, «Hard er mitt lands lov», frå 2011, og var difor «blank» når eg tok til å lese. 

Det gjekk ikkje lang tid før eg vart fanga. 
Stoffet, handlinga og språket fengsla meg. 
Å lese Kvæven er ikkje ulikt å lese ei islandsk ættesoge. 
Dei blei ofte omsett frå norrønt til eit heller arkaisk nynorsk. 
Språket til Kvæven er på sett og vis gamalt, men det flyt lett og har poetiske kvalitetar ein ikkje for ofte finn i nye norske romanar. 

Han må ha utruleg mykje kunnskap om norrøn tid, og om den norrøne bosettinga på Grønland på 1200-talet spesielt. 
Han er ein meister når han skildrar dei harde naturtilhøva, og like mykje når han skildrar dei få døgn av sommar eller vår, av varme og groing, av geiterams i bløming og av kjærleik og varme kjensler mellom menneska. 

Og så er her, som i islendingesagaen, brutale avsnitt med kamp og drap, våpengny og hemn. 
Til og med dyrelivet blir skildra innanfrå, ein er inni isbjørnen som har kome på vidvanke etter at han dreiv av stad på eit isflak, eller inni grønlandshaien som siklar etter isbjørnen men ikkje tør gå til åtak. 
Stundom er det som ei Fønhus-verd som utfaldar seg. 

Men i sentrum av forteljinga står kjæresteparet Eir og Arnar – som Julie og Romeo – og som alle desse andre som eigentleg ikkje kunne få einannan, men som likevel tok einannan og dermed sette i gang i lekkje av ulukker. 

Arnar er ein lyshåra yngling, andletet hans er lytefritt og mildt. 
Han er som lykkemannen i sagaen. 
Og Eir er den fagraste kvinna, ei slik kvinne som så ofte i sagaen set mannen i brann, ein brann som leier til den høgste lukke og den største ulukke. 
Etter lesinga sit eg att med bilete inni meg som seint vil kverve. 
