Ho som elskar fiendane sine
Sylvi Listhaug er Norges mest omstridde politikar. 
Ho er elska og avskydd med ein intensitet me sjeldan ser her i landet. 

For fanklubben er Listhaug ei norsk Jeanne d’Arc, ein frimodig forsvarar av «kristne og norske verdiar» mot den fleirkulturelle trugselen. 
For motstandarane er ho ein kynikar som ansvarslaust spelar på framandfrykt og «oss mot dei»-tenking. 

Men ingen skal ta frå innvandrings- og inkluderingsministeren det politiske talentet og evna til å setja dagsorden. 
I dag står ho fram som klar favoritt til å overta når Siv Jensen trekkjer seg som leiar i Framstegspartiet. 
Carl I. Hagen, som tidleg oppdaga henne og hjelpte henne fram, såg ein mogeleg framtidig statsminister i odelsjenta frå Sunnmøre. 

Men først er det valkamp. 
Og ved inngangen til den kjem Bergens Tidende-kommentator Mathias Fischer med boka «Kors på halsen. 
Sannheten om Sylvi Listhaug». 
Det er blitt eit presist, objektivt, analytisk og truverdig politikarportrett, skrive på eit enkelt og lettflytande bergensbokmål som er ei glede å lesa. 
Fischer viser ærleg og nysgjerrig vilje til å forstå Listhaug-fenomenet. 

Nå har ikkje jobben vore så vanskeleg. 
Sjølv om den lett pretensiøse undertittelen kan føra tankane mot pikante avsløringar, er sanninga at Sylvi Listhaug ikkje er noko mysterium. 
Knapt nokon politikar er lettare å lesa. 
Dei mange kjeldene er uvanleg samstemte i karakteristikkane av Listhaug som person og hennar politiske stil. 

Sylvi Listhaug er først og fremst ein politikar som søkjer og skaper konfrontasjon. 
Ho elskar å stå i striden. 
Ho får energi og inspirasjon av å stå opp mot fiendar, anten det er bønder, innvandringsliberalarar eller «elitefeministar». 

Formelen er «å snakke kraftfullt om en splittende sak, så de som er enige med henne, virkelig føler at hun taler deres sak,» summerer Fischer opp. 
Ho er sta til det kranglevorne, og innrømmer aldri feil. 
Ho er uhyre medviten om korleis ho står fram i media. 
Og ho er blid og sjarmerande. 
«Det er fryktelig at hun er så forbasket sympatisk,» sa ein fortvila SV-politikar. 

Baksida av medaljen er at Listhaug har liten sans for kompromiss og for den praktiske oppfølginga av vedtak og utspel. 
Det vert gjerne meir støy enn konkrete resultat, som tida hennar i Landbruksdepartementet er eit eksempel på. 
Ho er ingen alliansebyggjar, og har få nære venner i politikken. 

I ei tid då alle trur at Listhaug snart er klar for Frp-toppen, kjem forfattaren med skarpt observerte innvendingar. 

For det første har Sylvi Listhaug bygt opp ein tydeleg kristenkonservativ profil. 
Ho fortel gjerne om verdiane ho fekk med seg heimanfrå, særleg frå farmora, som ho arva det nå så kjende krossen av. 

Samstundes har Listhaug aldri vore aktivt med i kristenlivet, og sannsynlegvis er det rettast å kalla henne ein kristen av tradisjon, meir enn av tru. 
Fischer meiner likevel at verdiengasjementet er ekte, og siterer partifellar på at Listhaug har «ei gammal sjel». 
Men dermed plasserer ho seg også på ei ytterfløy i Frp, der fleirtalet, med ungdomspartiet i spissen, er langt meir verdiliberale. 

For det andre er Listhaugs stil eigna til å profilera seg sjølv og partiet, men ikkje til å styra landet i samarbeid med andre. 

Alt nå knirkar det kraftig i forholdet til Høgre og sentrum. 
Og som Fischer skriv, «statsrådene, statssekretærene, stortingsrepresentantene og rådgiverne som nå har fått smaken på makt (…), er neppe fristet til å føre partiet tilbake i protestmodus». 

Skal Listhaug bli partileiar, vil mange forventa at ho blir mjukare i kantane. 
Fischers bok gjer det tungt å tru på ei slik personlegdomsendring. 

Blir ho likevel Frp-leiar, kan Sylvi Listhaug løfta arven etter Carl I. Hagen på den måten at Frp vender tilbake til rolla som det evige opposisjonspartiet, isolert frå det gode selskap. 
Det hindrar ikkje at Listhaug kan få ein lang og stormfull karriere i norsk politikk. 
Men statsminister vert ho aldri. 
Kors på halsen. 

Tom Hetland er tidlegare journalist i Stavanger Aftenblad, og er no sakprosameldar for Bergens Tidende og Stavanger Aftenblad. 
Hetland har ingen privat eller profesjonell relasjon til forfattar og BT-kommentator Mathias Fischer. 
