Terningkast 382 til debutroman
BOK: 
Eg kan ikkje anna enn å la tårene tale i denne bokmeldinga, og det kan vel ikkje vere det verste, at ei bok utløyser ein liten tåretsunami. 

Susanne Skogstad: 
Svartstilla. 
Roman. 
Gloria. 
155 sider. 

Som det står: 

“Og eg hugsar korleis eg før deg var aude og tom. 
Korleis eg før deg var i ei djupn som berre var mørk. 
/ At det var stilt./ 
Som når det ikkje er rørsle i vatnet./ 
Men det ligg der heilt i ro. 
/ Heilt i mørke./ 
I det dei kallar svartstilla.» 

Vi møter ei gammal kvinne som saknar mannen sin. 
Ho har vaksne born som meiner ho har sørga for lenge, som meiner ho bør flytte frå det store huset. 
Den gamle kvinna nektar å gi slepp på saknet til den døde ektemannen, nektar å leve vidare. 
Er det bra eller dårleg? 
Eg syns denne debutromanen klarer å gå i djupna på viktige tema i livet. 

Utanom eit par krøkkete setningar histen og pisten, så lar eg meg bli sugd inn i Skogstads univers. 
Her er nokre få ting som høyrer til fortida til den gamle kvinna. 
Ein fiskebolle-boks frå femti-talet. 
Ein sprettert med morken gummistrikk. 
Det kunne gjort denne romanen forferdeleg sentimental. 

Debutantforfattaren går inn i realistiske scener. 
Det er alminnelege og vanlege scener. 
Sonen som prøver å overtyde mor si til å flytte på gamleheim. 
Den siste avskjeden når kistaloket skal stengast for siste gong. 
Det kunne ha vore drepande kjedeleg å lese. 
Språket liknar på Jon Fosse i si instisterande gjentaking, men er allikevel litt meir jordnært. 
Det er enkelt og full av gjentakingar. 
Språket skildrar mest det indre livet til denne kvinna, ei kvinne som nektar å gi slepp på minnnene og som nektar å sleppe saknet. 

Skogstad nyttar også ein metafor eg kjenner frå Halldis Moren Vesaas. 
“Mi inste grind” er eit kjend kjærleiksdikt av Halldis Moren Vesaas der to menneske møtest i roleg intimitet men som også når dei vil, har fridomen til å gå derifrå. 
I Skogstad sin roman står den gamle kvinna ved si inste grind støtt og prøver å mane fram bilete av mannen som er borte. 
Det er ein evig kamp å aldri slippe han av syne. 
Ho var avhengig av han i livet og er også blitt det når han er borte. 

Skulle terningkast gjevast utfrå talet med tårer som blei felt under lesinga av denne boka, så måtte boka fått terningkast over trehundreogåttito. 
Eller noko sånn. 
Så kva skal ein då gjere, der ein sit og les roman gjennom tårer? 
Kva slags bokmelding skal det bli? 
