Varm reise i julekitsch
BOK: 
Helge Skodvin og Frode Grytten har reist med både ironi og varmt hjarte gjennom det moderne norske julelandskapet. 

Helge Skodvin og Frode Grytten: 
Deilig er jorden. 
168 sider. 
Flamme Forlag. 

Det er skrive mykje om jula slik ho ein gong kanskje var. 
Julebilda er framleis fulle av snø, sledar, dompapar og barn i gamle klede. 
Slik vil me visst ha det. 
Dei moderne kulissane der me vandrar vår årlege nostalgitripp nå i desember, er derimot eit lite påakta landskap i kunsten og litteraturen. 
Det berre er der. 

Men nå har fotografen Helge Skodvin og forfattaren Frode Grytten gjort noko med det. 

I fleire år har Skodvin jakta på vår norske jul i kjøpesenter, på arbeidsplassar, langs landevegar og elles der nordmenn ferdast – og han skyt blink på byttet gong etter gong. 
Fotografen har dekt store delar av landet på si fotoreise, jamvel med ein avstikkar til Svinesund. 
Dei feirar jo jul i Pornoland òg. 

Helge Skodvin må rett og slett ha hatt det frykteleg moro undervegs, og det smittar. 
Lesaren vil humra over sært plasserte og dimensjonerte julenissar, julereinsdyr, juletre og julelys - for ikkje å nemna min personlege favoritt: juletigeren med nisselue frå Åsane. 
Skodvin har eit skarpt syn for detaljen, og finn morosame motiv overalt. 

Men alt har ein ende. 
Den overveldande samlinga av norsk julekitsch munnar ut i det gamle spørsmålet: 
Kvar vart det av jula? 
Ei nisselue ligg einsam att på ein asfaltveg på Sotra, den glade nissen er slengt blant søppel utanfor Europris i Nannestad, og barnålene på juletreet i Øysteins gate i Bergen har møtt røytedøden i det nye året. 
Vemodet er ein obligatorisk del av juleforteljinga også hos Helge Skodvin. 

Det kan liggja nær å stempla Skodvins bilde som ironisk harselas med ei smaklaus og hemningslaus julefeiring. 
Men saman med Frode Grytten sine tekstar styrer boka oss i retning av sympati – eller forsoning, for å bruka det opphavlege julespråket. 
I korte tekstar skildrar Grytten kvardagsnorskingane og problema dei slit med – der dei lengtar etter nabokona, lid under rovdyrkapitalismen og lindrar frustrasjonane på handlesenteret. 
Me er ufullkomne, skakke og skeive som juletreet Helge Skodvin såg på Nesbyen, men kva så? 

Nokon kvar kan drøyma om å vandra inn i skjermspararen eller at Jesus skal visa seg i kontorlandskapet. 
Men med varme og underfundig humor viser Grytten at lukka finst: 
Kjærleiken kan koma om det så er på den store bulkedagen. 
Stallen er bytt ut med parkeringsplassen, men elles er det er nesten som eit lite juleevangelium. 

Smørbukk, Stomperud og Vangsgutane høyrer med til jul. 
Men ta gjerne med Skodvin og Grytten i tillegg. 
Nå er det 2018. 
