Verken komedie eller tragedie
TEATER: 
Utfordringa med å prøva å laga komedie og tragedie på éin gong, er at du risikerer å ikkje gjera nokon av delene. 
Riksteatrets «Stein i lomma» er sympatisk, men hamnar litt i den fella. 

Stein i lomma 

Riksteatret: 
Turnépremiere Spira, Flekkefjord. 
Regi: 
Erik Poppe. 
Av: Marie Jones. 
Omsett og omarbeida av Ragnar Olsen. 
Med: 
Hallvard Holmen og Øystein Martinsen. 
Blir spelt i Egersund 27. sep, Sandnes kulturhus 28. sep og Tysværtunet i Aksdal 30. sep. 

«Stein i lomma» er ein moderne klassikar. 
Den irske skodespelaren og dramatikaren Marie Jones skreiv stykket i 1996, det hadde sitt store gjennombrot på Fringe-festivalen i Edinburgh i 1999. 
Sidan er det spelt på utallige pubscener og teater over heile verda - også fleire gonger i Norge. 
I Stavanger gjekk «Stones in his pockets» i 2009 - med Rogaland Teaters Øystein Martinsen som den eine av dei to skodespelarane. 
Martinsen er også med i Riksteatrets versjon, nå i teaterdebutant Erik Poppes regi. 

Invasjon 

«Stein i lomma» handlar om den vesle landsbyen som blir invadert av ei brautande, stor filminnspeling. 
I originalen ligg landsbyen i Irland, der kua har vore viktigaste næringsveg. 
I Riksteatrets versjon ligg bygda i Nord-Norge, og viktigaste næringsveg har vore fisk. 
Referansane er oppdaterte og fornorska - men her sørpå kan det kjennast ganske eksotisk og langt unna likevel. 

Hovudkarakterane er to statistar som begge drøymer om å gjera det stort i film. 
Dei observerer ei rekkje eksentriske filmfolk som kjem og går, samt ulike lokale karakterar som på ulikt vis blir involvert i filminnspelinga. 
Det spesielle er at alle dei 15 rollene blir spelt av dei to skodespelarane, som dermed er på scenen kvart sekund i hundre minutt i strekk. 

Kraftprestasjon 

Det er i seg sjølv ein skodespelarmessig kraftprestasjon å gjennomføra dette løpet, skifta frå ein karakter til ein annan i løpet av eit sekund, utan andre ytre hjelpemiddel enn eit hovudplagg som kan takast av eller på eller setjast på snei. 
Resten må fiksast gjennom kroppshaldning, meir og mindre subtile karaktertrekk, stemmeleie og dialektar. 

Best fungerer det etter mitt syn i den subtile enden, som Martinsens nydelege framstilling av den nervøse innspelingsassistenten Anne. 
Men dessverre blir andre karakterar litt for karikerte - og ikkje like språkleg på plass. 
Som når Holmen skal snakka dansk eller bergensk. 
Eg blir sitjande og lura på om det er meininga at me skal le av rar dansk, av ein karikatur - revy-humor, liksom - eller om det er meininga at me skal tru på denne karakteren og le av de han seier, i all sin pretensiøsitet. 
Stykkets #metoo-scene, der den svenske filmdivaen Helena Löfgren (Holmen) elgar seg innpå statisten (Martinsen) er til gjengjeld kosteleg. 

Dyrkar alvoret? 

Ifølgje Poppe - som til dagleg er kjent som ein av landets fremste filmregissørar og som har skapt mange fantastiske, og ganske så alvorlege filmar - er Marie Jones lei av at stykket hennar blir framført som farse. 
Jones skreiv stykket i sinne, og bak komikken ligg det ei tragedie, eit sjølvmord. 
Poppe har ønska å løfta fram dette alvoret i sin versjon. 

Problemet er at det blir like mykje verken-eller som både-og. 
Det blir verken hylande morosamt eller skikkeleg emosjonelt tragisk. 
Det blir litt humring. 
Det blir litt trist. 
Men det er vanskeleg å koma under huda på 15 karakterar, setja seg emosjonelt inn i tragedien, føla med. 
Og om Jones´meining var å skriva eit politisk stykke, er det vanskeleg å få auge på kva som er dei politiske årsakene til både tragedien og komikken i denne versjonen. 

I staden er «Stein i lomma» ganske streit og hjartevarmt feelgood-teater. 
Du kjem til å bli imponert over dei to skodespelarane i alle rollene, du kjem sikkert til å hygga deg, kanskje fella ei lita tåre mot slutten. 
Men så er det ganske fort gløymt. 
