Ferrantes debut på norsk - igjen
Vakker skildring om forhold mellom mor og dotter, i Elena Ferrantes debutbok frå 1992. 

Elena Ferrante: 
Kvelande kjærleik. 
Roman. 
Omsett frå italiensk av Kristin Sørsdal. 
Samlaget. 
171 sider. 

Når ein snakkar med folk som har lese Ferrante, er det som dei får eit eige ferrante-blikk. 
Dei er ofte kvinner og dei nemner ofte ei venninne eller nabo eller svigerdotter som introduserte dei for bøkene, og at dei no prøver å pushe Ferrante på ei anna dotter, venninne, nabo. 
Dei fortel om Ferrante-bøkene i kjærlege ordelag og med eit slags sakn i stemma. 

Samlaget kjem no med forfattarens debut frå 1992. 
Den kom ut på bokmål på Gyldendal allereie i 1994, men etter utgjevingane av den populære Napoli-kvartetten på Samlaget er det forståeleg at forlaget også sender debut-boka avgarde på Ferrante-bølga. 
Det ville vore interessant å lese bokmålutgåva frå 1994, for det er som om Ferrante på nynorsk høyrer saman som italiensk hand i nynorsk hanske. 

Eg er sjølv ingen Ferrante-kjennar. 
Eg har prøvd å lese Ferrante eit par tre gonger men har stoppa opp fordi språket har vore så tjukt og krevjande. 
Det har krevd heile mi merksemd og tid og det har ikkje eg orka. 
For det er til tider krøkkete skrive med ei veldig innzooming og utzooming av situasjonane på same tid som gjer at ein mister overblikk: 

”Dette ektoplasmaet som straks hadde gått i oppløysing, var resultatet av ei forskyving av fysiske trekk, som om blikket mitt hadde forårsaka ei tilfeldig samanblanding av kinnbeina til Caserta med dei til dørvakta i Vossi-butikken, av munnen til den eine og munnen til den andre.” 

I ”Kvelande kjærleik” møter vi Delia som prøver å finne ut kvifor mora hennar blir funnen drukna halvt avkledd i sjøen. 
Det tvinger Delia til å bli meir kjend med mora si historie som også henger tett saman med Delia sin eigen barndom. 
Ei historia som har vore viktig for Delia å kome bort frå for å kunne skape sitt eige liv. 
Men no er det plutseleg annleis. 

”Ein augeblink kjende eg korleis familievalden eg hadde opplevd som barn og ungdom, kom tilbake til auga og øyra mine som om den rann langs ei snor som batt meg til den. 
Men no forstod eg for første gong, etter så mange år, at det var dette eg ville.” 

”Kvelande kjærleik” er ei mor-dotter-bok. 
Det handlar om ønsket om å bli beskytta, om morlengt og om å bli kjend med mor si som kvinne, ikkje berre som mor. 
Romanen held på hemmelegheiter heilt til siste side, så det er vel verdt å henge med. 

Det har vore morsdagen. 
Og om du er ein av dei som gløymde morsdagen også i år, så kan du kjøpe ”Kvelande kjærleik.” 
Eg trur det vil bli sett pris på. 
Det vil iallfall vere eit forsøk. 
Og så kan du låne boka sjølv etterpå. 
