Ekstremt, nakent teater
TEATER: 
«Dritt» er teater i si reinaste, enklaste form. 
Og dermed heilt ekstremt. 

Dritt/La Merda 

Rogaland Teater: 
Teaterhallen. 
Av: Cristian Ceresoli. 
Regi: Audny Chris Holsen. 
Med: 
Helga Guren. 
Rom: 
Arne Nøst. 
Lysdesign: 
Norunn Standal. 
Lyddesign: 
Jonas Bjerketvedt. 

Vanlegvis har skodespelarar på ei teaterscene mykje å både jobba med og skjula seg bak: 
Medspelarar. 
Kostyme. 
Rekvisittar. 
Scenografi. 
Musikk. 
Lydeffektar. 
Fancy lys. 
Sjølv monologar pleier å ha noko. 

I italienske Cristian Ceresolis debutstykke som dramatikar, «La Merda», er det ingenting å skjula seg bak. 
Alt som finst er ein tekst, éin skodespelar, ein stol, ein mikrofon, litt lys. 

Slik møter publikum Helga Guren når me kjem inn i Teaterhallen: 
Ho sit der, på sin pidestall, og ho er kliss naken. 
Alt ho har å spela på den neste timen, er stemmen sin, kroppen sin, litt effektar på mikrofonen, subtilt skiftande lys. 

Det er teater i si enklaste form, heilt avkledd. 
Men dermed også heilt ekstremt. 

Premiere på Fringe 

«La Merda» går framleis sin sigersgang verda over etter premieren på Fringe-festivalen i Edinburgh i 2012, og Ceresoli har vunne mang ein pris og mykje åtgaum for teksten sin. 
Monologen handlar om ei ung kvinne som drøymer om å bli berømt, og som er villig til å gjera det meste for at draumen skal bli verkeleg. 
Samtidig ber ho på traumet om ein far som døydde så altfor tidleg, og på kompleks over kroppen sin, låra sine. 
Ho prøver å vera sterk, men er samtidig sårbar. 
Ho er tidvis eit offer, andre gonger ein manipulator. 
Ho er tidvis søt og yndig, andre gonger grotesk og vulgær. 

Alt dette formidlar Helga Guren i Audny Chris Holsens gode regi på imponerande vis gjennom 60 minutt. 
Dei tre aktene startar rolig, yndig, men sluttar i brølande fortissimo. 
Og innimellom har Guren veksla mellom naturlig tale, å vera affektert, gråting, skriking og latter, ho har vore musikalsk, pratande, rytmisk. 
Kroppen blir som ein slags skulptur, som både endrar seg gjennom Gurens eigne rørsler, men også gjennom korleis lyset endrar seg på henne. 

Splitter naken 

Eg var, som dei fleste nok vil vera, spent på korleis det fungerer med denne nakne kroppen. 
Ville teksten få meg til å gløyma at Guren var naken etter dei første minutta? 
Eller ville den nakne kroppen ta så mykje merksemd at eg ikkje ville få med meg teksten? 
Merkeleg nok opplevde eg ei underleg blanding: 
Det er så godt som umulig å ikkje lytta når det sit ein kliss naken kropp der og snakkar til deg. 
Det er ikkje sikkert teksten ville fungert like sterkt om Guren var kledd i vanlege, sivile klær. 

Ikkje bare ekstremgrepet med å setja ein naken kvinnekropp på scenen, men også sjølve teksten roper på merksemd. 
Her er død, pikkar, sæd, drit, tårer, blod og ekstremitetar, tragisk alvor og barsk humor i fleng. 
Teksten er god, men eg er ikkje heilt overtydd om at han er fullt så god som han gir seg ut for å vera, gjennom alle sine ekstreme verkemiddel. 
Det kan godt henda at nokre av referansane går oss nordmenn hus forbi. 
Ceresoli skal vera sterkt inspirert av den italienske filmskaparen, samfunnskritikaren og kommunisten Pasolini - som dei færraste av oss nok er ekspertar på. 
Her er referansar til rødskjorter og nasjonens samling og italienske fraser som for mitt vedkomande blir litt lost in translation. 

Ekstremt teater 

«Dritt» er nok ikkje eit stykke alle vil lika. 
Det er ganske ekstreme greier. 
Ganske groteskt. 
Somme vil kanskje bli fråstøytte av dette. 
Andre vil finna det fascinerande. 

Eg vil uansett gi Rogaland Teater - og Østfold kulturutvikling, som er samarbeidspartnar i dette prosjektet - pluss i boka for å løfta fram slikt dristig, moderne samtidsteater. 
Og det er ikkje minst modig av Helga Guren å bokstaveleg talt kle seg heilt naken som skodespelar, og så kasta seg ut i det. 
