Grand Theft Auto: Vice City
Grand Theft Auto: Vice City là một video game thuộc thể loại hành động phiêu lưu thế giới mở năm 2002 được phát triển bởi Rockstar North (trước đây là DMA Design) ở Anh và được phát hành bởi Rockstar Games. Đây là tựa game thứ 6 và game 3D thứ 2 trong "dòng trò chơi Grand Theft Auto". Nó được ra mắt ở Bắc Mỹ vào ngày 29 tháng 10 năm 2002 cho hệ máy PlayStation 2 và sau đó được chuyển sang hệ máy Xbox, và Microsoft Windows năm 2003. Trò chơi có sẵn trên Steam ngày 4 tháng 1 năm 2008, và trên Mac App Store ngày 28 tháng 8 năm 2011. Phiên bản dành cho Nintendo GameCube đã được lên kế hoạch, nhưng chưa bao giờ được phát hành. "Vice City" là game tiếp nối "Grand Theft Auto III" và Sau "."

"Vice City" chủ yếu lấy cảm hứng từ văn hóa Mỹ thập niên 80. Lấy bối cảnh Vice City năm 1986, một thành phố hư cấu dựa theo thành phố Miami, câu chuyện xoay quanh Thomas Vercetti "Tommy", một tay mafia vừa mới ra tù. Sau một phi vụ giao dịch ma túy thất bại, Tommy phải truy tìm kẻ chịu trách nhiệm, đồng thời xây dựng một đế chế tội phạm cho riêng mình. Trò chơi sử dụng game engine được tinh chỉnh từ "Grand Theft Auto III" để tạo ra một cảnh quan đô thị rộng lớn, với các tòa nhà, xe cộ và người dân. Giống như những trò chơi khác trong dòng game, "Vice City" bao gồm các yếu tố của game đua xe, và bắn súng góc nhìn thứ 3, trong một thế giới mở.

Sau khi phát hành, "Vice City" trở thành video game bán chạy nhất năm 2002. Tháng 7, 2006, "Vice City" trở thành trò chơi trên PlayStation 2 bán chạy nhất mọi thời đại. "Vice City" cũng xuất hiện trong danh sách 100 video game được yêu thích nhất năm 2006 của đọc giả tạp chí Nhật Bản "Famitsu", tựa game phương Tây duy nhất trong danh sách. Sau sự thành công này, "Vice City" đã được phát hành ở châu Âu, Úc và Nhật Bản, cũng như trên PC. Rockstar Vienna cũng đóng gói trò chơi chung với "Grand Theft Auto III", và bán dưới tên gọi "Grand Theft Auto: Double Pack" cho Xbox. Bối cảnh của "Vice City"' cũng được sử dụng lại trong "", là trò chơi có vai trò tiền truyện của "Vice City". Tháng 12, 2012, Rockstar phát hành "Vice City" cho nền tảng iOS và Android để chào mừng 10 năm phát hành game. Ngoài ra, người chơi Vice City cũng có thể chỉnh mã lệnh (gọi là cheat code) để tăng thêm nhiều tính năng cho nhân vật. Cũng như nhiều game khác trong dòng game Grand Theft Auto, Vice City cũng bị nhiều chỉ trích vì yếu tố bạo lực.

Một phiên bản nâng cấp có tên là "The Definitive Edition", bao gồm "Grand Theft Auto: Vice City", đã được phát hành trên Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One và Xbox Series X/S vào ngày 11 tháng 11 năm 2021.

Năm 1986, Tommy Vercetti, thành viên tổ chức gia đình mafia Forelli của thành phố Liberty City, vừa mãn hạn 15 năm tù vì tội giết 11 người. Chủ cũ của Tommy, trùm mafia Sonny Forelli, lo sợ sự hiện diện của anh ở Liberty City sẽ làm ảnh hưởng đến hoạt động của hắn ở thành phố này. Vì thế, Sonny đã điều Tommy đến thành phố Vice City dưới sự giám sát của luật sư mafia Ken Rosenberg để thực hiện việc mua một loại ma tuý. Trong cuộc giao dịch giữa Tommy và hai người bán ma túy (hai anh em nhà Vance) ở bến tàu, một cuộc phục kích của một bên thứ ba không rõ đã dẫn đến cái chết của các vệ sĩ của Tommy cũng như người bán ma tuý, Victor Vance (nhân vật chính trong ""). Tommy may mắn trốn thoát, và làm mất cả tiền lẫn ma tuý.

Tommy nói với Sonny về vụ phục kích khiến Sonny nổi giận và buộc Tommy phải kiếm lại số tiền. Tommy hứa sẽ tìm lại tiền lẫn ma tuý, và đồng thời truy tìm kẻ đứng đằng sau. Sau đó, Tommy gặp lại Ken Rosenberg, người giúp Tommy làm quen với đại tá Juan García Cortez. Cortez lấy làm tiếc cho Tommy về vụ giao dịch thất bại, và hứa sẽ giúp đỡ anh. Tommy cũng gặp con gái của Cortez là Mercedes, người sau này trở thành bạn gái của Tommy.

Trong khi Tommy chờ kết quả điều tra của Cortez, anh gặp nhà sản xuất ghi âm người Anh Kent Paul, tay buôn bất động sản Avery Carrington và Lance Vance, em trai của Victor Vance (người đã chết sau cuộc phục kích ban đầu), đang cố tìm ra kẻ đứng đầu băng nhóm thứ ba của vụ phục kích để trả thù cho anh trai.

Thời gian trôi qua, Tommy kết bạn với Cortez và giúp đỡ ông ta với vai trò sát thủ. Trong khi thực hiện công việc, Tommy đã cứu mạng trùm buôn ma tuý Ricardo Diaz khỏi cuộc phục kích của băng đảng Haitian. Nhờ đó, Diaz bắt đầu thuê Tommy làm việc cho mình. Tommy chấp nhận vì tiền thưởng, mặc dù không thích tính cách của Diaz.

Cortez cho Tommy biết rằng, Gonzalez, thuộc hạ của Cortez, chịu trách nhiệm một phần trong vụ phục kích của Tommy, và Cortez đề nghị Tommy giết Gonzalez. Sau đó, Cortez chuyển sự nghi ngờ sang Diaz. Tommy ban đầu vẫn tiếp tục công việc làm tay sai để chuẩn bị tấn công, nhưng anh buộc phải ra tay khi Lance cố gắng trả thù Diaz và thất bại, khiến anh phải xông vào thành phố để cứu Lance. Khi tình hình thay đổi, cả hai nhanh chóng đến biệt thự của Diaz và xử hắn. Sau cái chết của Diaz, và đại tá Cortez rời khỏi đất nước để tránh mật vụ Pháp, thị trường ma tuý của Vice City nhanh chóng rơi vào tay Tommy và Lance.

Tommy trở thành thủ lĩnh tổ chức của mình, nhà tội phạm Vercetti, và việc anh càng ngày càng giàu có và hùng mạnh hơn khiến Lance trở nên tức giận và điên loạn.

Tommy đã liên minh với thủ lĩnh băng đảng Cuba Umberto Robina chống lại băng đảng Haitian của Auntie Poulet, mặc dù cũng lúc đó anh bị thôi miên bởi tà thuật của Poulet đển hỗ trợ băng Haitian. Sau khi Tommy và Poulet chấm dứt, Tommy và băng Cuban đột nhập và phá huỷ nhà máy ma tuý của băng Haitian.

Do sự phát triển của công việc buôn ma tuý, Tommy đã mua một số cơ sở kinh doanh trong thành phố, bao gồm một công ty ôtô, một hãng taxi, một câu lạc bộ khiêu dâm, một hộp đêm, một bến tàu, một xưởng in tiền giả, một nhà máy kem, và một hãng phim người lớn. Tommy cũng trở thành vệ sĩ cho một ban nhạc, thành viên danh dự của một băng đảng môtô, và tham gia vào một vụ cướp nhà băng.

Tommy bắt đầu bất tuân mệnh lệnh của Sonny và tự gây dựng đế chế của riêng mình, mà không trả bất cứ̀ khoản tiền nào cho gia đình Forelli, khiến cho Sonny tức giận, và hắn liên tục đòi tiền Tommy. Cuối cùng, nhà Forelli phát hiện ra rằng Tommy đã tiếp quản phần lớn hoạt động ở Vice City mà không trả tiền cho Sonny theo yêu cầu. Sonny cảm thấy bị phản bội, và gửi những kẻ thu tiền đến các doanh nghiệp của Tommy, nhưng Tommy đã trừ khử hết chúng. Sonny tức giận đến thành phố Vice City cùng một đội quân mafia. Khi Sonny và thuộc hạ đến Vercetti Estate, Tommy cố gắng dùng tiền giả đánh lừa chúng. Tuy nhiên, Lance, đã bắt tay với nhà Forellis và phản bội nhà Vercetti, và cho Sonny biết số tiền là giả. Trò chơi đạt đến cao trào khi Tommy một mình chống lại Lance, Sonny, và tay sai của hắn ở ngay tại biệt thự của mình.

Trong trận đấu súng, Tommy truy đuổi và giết chết Lance trước khi đối mặt với Sonny ở tầng dưới. Và Sonny đã thừa nhận rằng hắn chính là kẻ đã gài Tommy khiến anh phải ngồi tù 15 năm. Tommy cuối cùng giết chết Sonny và trở thành trùm tội phạm hùng mạnh nhất Vice City.

Trò chơi có bối cảnh ở thành phố giả tưởng Vice City, vốn chủ yếu dựa theo thành phố Miami, Florida. Diện mạo của trò chơi, nhất là quần áo và xe cộ, phản ảnh bối cảnh thập niên 80. Nhiều chủ đề đã được mượn từ các phim "Scarface", "Carlito's Way" và "Blow", cùng với loại phim truyền hình ăn khách những năm 80 "Miami Vice". "Vice City" cũng nhại lại phong cách xe, âm nhạc, thời trang, địa điểm, nhân vật của thập niên này.

Biệt thự của Ricardo Diaz và trận đấu súng ở đây tương đồng với những gì xảy ra trong "Scarface". Cũng có nhiều yếu tố ẩn dụ khác xuất hiện trong game, như phòng tắm đầy máu với một cái cưa, hay các đặc vụ ngầm trông giống Don Johnson và Philip Michael Thomas trong "Miami Vice" sử dụng xe tương tự Ferrari Testarossa khi truy đuổi Tommy.

"Vice City" bao gồm rất nhiều nhân vật, nhiều trong số đó chỉ xuất hiện trong các đoạn phim cắt cảnh ở mỗi nhiệm vụ. Các diễn viên lồng tiếng đáng chủ ý bao gồm Ray Liotta lồng tiếng cho nhân vật chính Tommy Vercetti, Tom Sizemore cho Sonny Forelli, Robert Davi cho Đại tá Juan García Cortez, William Fichtner cho Ken Rosenberg, Danny Dyer cho Kent Paul, Dennis Hopper cho đạo diễn phim khiêu dâm Steve Scott, Burt Reynolds cho Avery Carrington, Luis Guzmán cho Ricardo Diaz, diễn viên phim "Miami Vice" Philip Michael Thomas cho Lance Vance, Danny Trejo cho Umberto Robina, Gary Busey cho Phil Cassidy, Lee Majors cho "Big" Mitch Baker, Fairuza Balk cho Mercedes Cortez, và diễn viên phim người lớn Jenna Jameson cho Candy Suxxx. Ca sĩ nhóm nhạc Blondie Debbie Harry lồng tiếng nhân viên điều phối taxi Delores.

Vì "Vice City" được xây dựng trên nền tảng "Grand Theft Auto III", trò chơi tiếp nối phong cách và diện mạo của "GTA III" với nhiều tinh chỉnh và cải tiến. Trò chơi có gameplay rất mở, một đặc điểm chung của "Grand Theft Auto"; mặc dù các nhiệm vụ phải được thực hiện để hoàn thành cốt truyện và mở ra các khu vực mới, người chơi được tự do đi xung quanh và làm mọi điều mình thích. Nhiều vật phẩm như vũ khí và gói ẩn được đặt rải rác khắp nơi, tương tự như các tựa game GTA khác.

Người chơi có thể cướp xe hơi, môtô, tàu và thậm chí là trực thăng, cưỡi xe bắn súng, cướp cửa hàng và gây ra hỗn loạn. Tuy nhiên, những hành động đó có thể thu hút sự chú ý không mong muốn của cảnh sát, FBI và cả vệ binh quốc gia. Hành vi của cảnh sát tương tự như "Grand Theft Auto III", dù bây giờ cảnh sát được trang bị dùi cui, rải đinh để đâm thủng lốp, cũng như các đội SWAT đu dây từ trực thăng cảnh sát, và các đặc vụ ngầm mang tên "Vice Squad". Sự chú ý của cảnh sát có thể bị vô hiệu theo nhiều cách.

Một khía cạnh mới của trò chơi là khả năng mua một số bất động sản xung quanh thành phố. Một số là các căn cứ phụ, cung cấp vũ khí và điểm lưu game. Cũng có một số doanh nghiệp mua được gọi là "asset". Mỗi doanh nghiệp có một số nhiệm vụ đi kèm, như loại bỏ đối thủ cạnh tranh hay đánh cắp thiết bị. Một khi các nhiệm vụ được hoành thành, các "asset" sẽ cung cấp một khoản lợi nhuận mà Tommy có thể thu thập.

Nhiều băng đảng xuất hiện trong trò chơi, và có thể liên quan đến cột truyện. Các băng đảng có thể có thái độ tích cực hoặc tiêu cực với nhân vật chính, tuỳ thuộc vào hành vi của người chơi. Các trận chiến băng đảng thường xuyên nổ ra, và nhiều nhiệm vụ có liên quan đến các trận chiến này.

Nhiều nhiệm vụ phụ cũng được thêm vào, bao gồm giao bánh pizza, dùng xe cứu thương chở người bị nạn đến bệnh viện, dùng xe cứu hoả dập lửa, dùng xe taxi chở khách, dùng xe cảnh sát truy đuổi tội phạm, và vận chuyển hành khách bằng xe bus. Người chơi nhận được tiền và một số khả năng đặc biệt (như tăng máu hay chạy không đuối sức) nếu hoàn thành các cấp độ nhất định trong trò chơi. Người chơi cũng nhận được tiền khi thực hiện các cú phóng bằng môtô hoặc ôtô từ các mặt dốc.

Tổng cộng có khoảng 114 loại phương tiện trong game, bao gồm các phương tiện không điều khiển được, và các xe điều khiển từ xa), so với chỉ khoảng 85 trong "GTA III". Xe taxi, ôtô, tàu xuất hiện trở lại, cũng như sự xuất hiện mới của máy bay trực thăng và motor.

Máy bay Skimmer là máy bay cánh cố định duy nhất trong "Vice City", đây cũng là một loại thủy phi cơ vì nó có gắn phao và thường được tìm thấy trên biển.

"Grand Theft Auto: Vice City" nhận được nhiều lời khen từ các nhà phê bình và người hâm mộ. Trò chơi nhận đánh giá 9.7/10 từ IGN, 9.6/10 từ GameSpot, 5/5 từ "GamePro", và 10/10 từ "Official U.S. PlayStation Magazine". Trò chơi cũng nhận được số điểm 95 trên 100 trên trang web Metacritic và là trò chơi PlayStation 2 cao thứ 6 trên trang web này. Về bản iOS, Mark Brown của "Pocket Gamer" viết rằng Rockstar đã "thực hiện một công việc đáng khen khi mang một tượng đài đến với điện thoại di động" nhưng "chức năng điều khiển đã làm giảm giá trị của trò chơi".

Đọc giả của Official UK PlayStation Magazine đánh giá đây là tựa game PlayStation vĩ đại thứ tư từng được phát hành.

Tính đến ngày 26 tháng 9 năm 2007, "Grand Theft Auto: Vice City" đã bán 15 triệu đơn vị theo Take-Two Interactive. Tính đến ngày 26 tháng 3 năm 2008, "Grand Theft Auto: Vice City" đã bán 17,5 triệu đơn vị theo Take-Two Interactive, khiến nó trở thành tựa game bán chạy thứ 4 trên PlayStation 2.

Vào ngày 26 tháng 10 năm 2004 Rockstar Games tuyên bố "Grand Theft Auto: Vice City" sẽ được phát hành trên iOS và Android để kỉ niệm 10 năm trò chơi. Trò chơi được phát hành trên iOS vào ngày 6 tháng 12 năm 2012; phiên bản Android đã được hoãn cho đến ngày 12 tháng 12 năm 2012.

Giống như "Grand Theft Auto III", "Grand Theft Auto: Vice City" đã bị đánh giá là bạo lực và phải nhận rất nhiều tranh cãi từ các nhóm lợi ích. ESRB xếp loại game này là "M" tức "Mature"/Người lớn. Ở Úc, tính năng gái điếm đã được loại bỏ và trò chơi được xếp loại MA15+. Năm 2010, những thay đổi đó đã được hồi lại, nhưng trò chơi vẫn giữ xếp loại MA15+.

Trò chơi cũng bị các nhóm người Cuba và Haiti lên án về sự kích động phân biệt chủng tộc và diệt chủng.

