Chaetodon unimaculatus
Chaetodon unimaculatus là một loài cá biển thuộc chi Cá bướm (phân chi "Lepidochaetodon") trong họ Cá bướm. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1787.

Từ định danh "unimaculatus" được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Latinh: tiền tố "uni" ("một") và "maculatus" ("có đốm"), hàm ý đề cập đến đốm đen lớn ở thân trên của loài cá này.

Từ quần đảo Cocos (Keeling) và đảo Giáng Sinh (Úc), phạm vi của "C. unimaculatus" trải dài về phía đông đến quần đảo Hawaii (Hoa Kỳ), đảo Ducie (quần đảo Pitcairn) và cả đảo Phục Sinh (Chile), ngược lên phía bắc đến vùng biển phía nam Nhật Bản, xa về phía nam đến Úc (gồm cả đảo Lord Howe) và Rapa Iti (Polynésie thuộc Pháp) nhiều cá thể lang thang cũng được bắt gặp ở quần đảo Galápagos.

Ở Việt Nam, "C. unimaculatus" được ghi nhận tại cù lao Chàm (Quảng Nam) và quần đảo Hoàng Sa; Phú Yên; vịnh Nha Trang (Khánh Hòa); và Ninh Thuận.

"C. unimaculatus" sống tập trung trên các rạn viền bờ và đầm phá, độ sâu đến ít nhất là 60 m.

"C. unimaculatus" có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 20 cm. Loài này có màu trắng với một đốm đen lớn nổi bật ở thân trên, chuyển dần sang màu vàng ở lưng. Đầu có một sọc đen từ gáy băng dọc qua mắt. Thân trước có các vệt sọc vàng. Vây lưng và vây hậu môn có màu vàng với rìa đen ở sát rìa sau (viền trắng mỏng ở ngay rìa). Cuống đuôi có vạch đen bao quanh; vây đuôi trong suốt (trắng hơn ở gốc). Vây bụng màu vàng. Vây ngực trong suốt.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 21–23; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 18–20; Số tia vây ở vây ngực: 14–15; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 38–47.

"C. unimaculatus" là loài ăn tạp, thức ăn chủ yếu của chúng là san hô, bao gồm san hô cứng (như "Acropora" và "Montipora") và san hô mềm ("Sarcophyton" và "Sinularia"), tuy nhiên chúng cũng có thể ăn cả giun nhiều tơ, động vật phù du và tảo.

"C. unimaculatus" có thể sống thành đôi, đặc biệt là vào thời điểm sinh sản, hoặc hợp thành một đàn nhỏ.

Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa "C. unimaculatus" với "Chaetodon kleinii", một loài chị em cùng phân chi "Lepidochaetodon", đã được bắt gặp trong tự nhiên.

"C. unimaculatus" là một loài thường được xuất khẩu trong ngành thương mại cá cảnh.
