De quoc Roma dat den cuc diem ve quy mo lanh tho trong the ki thu 2; hai the ki sau do chung kien su suy giam tu tu nang luc kiem soat cua Roma doi voi cac vung thuoc dia xa xoi. Cac van de kinh te, nhat la lam phat, va cac ap luc ben ngoai tu cac mien bien gioi ket hop lai khien cho the ki thu 3 day bat on chinh tri, voi cac hoang de doat duoc ngai vang chi de bi thay the nhanh chong boi nhung ke thoan ngoi moi. Phi ton quan su tang khong ngung trong the ki thu 3, chu yeu danh cho cuoc chien voi de quoc Sassanid moi phuc hung o Ba Tu. Quan doi tang gap doi quan so, va ky binh cung cac don vi nho hon thay the Legion lam cac don vi chien thuat chinh. Nhu cau thu ngan sach dan den viec tang thue va suy yeu tang lop dia chu, nhung nguoi kem bang long dam trach cac co quan hanh chinh dia phuong hon. Can them nhieu vien chuc o chinh quyen trung uong de giai quyet nhu cau cua quan doi, dan den su phan nan tu cong dan rang trong de quoc co nhieu ke thu thue hon la nguoi dong thue.Hoang de Diocletianus (cai tri 284-305) quyet dinh chia de che thanh hai the che hanh chinh mien dong va mien tay nam 286; tuy nhien Roma khong duoc xem la bi chia cat boi dan cu hay nhung nha cai tri cua no, boi nhung luat phap va sac lenh ban hanh o mot mien nay cung co hieu luc o mien kia. Nam 330, sau mot giai doan noi chien, Constantinus Dai de (cai tri 306-337) tai lap thanh pho Byzantium thanh kinh do phuong dong, doi ten thanh Constantinopolis (hay Constantinople). Nhung cuoc cai cach cua Diolectian da cung co bo may quan lieu chinh phu, doi moi chinh sach thue, va tang cuong quan doi, cho de che them thoi gian cam cu nhung khong tan goc giai quyet nhung van de no dang doi mat: thue khoa qua muc, ti le sinh trong dan so giam dan, suc ep tu cac bien gioi, va nhung van de khac. Noi chien giua cac hoang de doi dich tro nen pho bien tu giua the ki 4, khien cho quan linh xao lang bien gioi va cho phep cac man toc xam lan. Trong phan lon the ki 3, xa hoi Roma on dinh trong mot hinh thuc moi khac voi thoi ki co dien (Roma truoc thoi quan chu), voi mot khoang cach giau ngheo rong them, va mot su suy yeu trong suc song cua cac thi tran tinh le. Mot su thay doi khac la "Kito hoa", hay su cai dao dien ra tren toan de che sang Kito giao, mot qua trinh tu tu xay ra tu the ki 2 toi the ki 5.
Đế quốc Rôma đạt đến cực điểm về quy mô lãnh thổ trong thế kỉ thứ 2; hai thế kỉ sau đó chứng kiến sự suy giảm từ từ năng lực kiểm soát của Rôma đối với các vùng thuộc địa xa xôi. Các vấn đề kinh tế, nhất là lạm phát, và các áp lực bên ngoài từ các miền biên giới kết hợp lại khiến cho thế kỉ thứ 3 đầy bất ổn chính trị, với các hoàng đế đoạt được ngai vàng chỉ để bị thay thế nhanh chóng bởi những kẻ thoán ngôi mới. Phí tổn quân sự tăng không ngừng trong thế kỉ thứ 3, chủ yếu dành cho cuộc chiến với đế quốc Sassanid mới phục hưng ở Ba Tư. Quân đội tăng gấp đôi quân số, và kỵ binh cùng các đơn vị nhỏ hơn thay thế Legion làm các đơn vị chiến thuật chính. Nhu cầu thu ngân sách dẫn đến việc tăng thuế và suy yếu tầng lớp địa chủ, những người kém bằng lòng đảm trách các cơ quan hành chính địa phương hơn. Cần thêm nhiều viên chức ở chính quyền trung ương để giải quyết nhu cầu của quân đội, dẫn đến sự phàn nàn từ công dân rằng trong đế quốc có nhiều kẻ thu thuế hơn là người đóng thuế.Hoàng đế Diocletianus (cai trị 284-305) quyết định chia đế chế thành hai thể chế hành chính miền đông và miền tây năm 286; tuy nhiên Rôma không được xem là bị chia cắt bởi dân cư hay những nhà cai trị của nó, bởi những luật pháp và sắc lệnh ban hành ở một miền này cũng có hiệu lực ở miền kia. Năm 330, sau một giai đoạn nội chiến, Constantinus Đại đế (cai trị 306-337) tái lập thành phố Byzantium thành kinh đô phương đông, đổi tên thành Constantinopolis (hay Constantinople). Những cuộc cải cách của Diolectian đã củng cố bộ máy quan liêu chính phủ, đổi mới chính sách thuế, và tăng cường quân đội, cho đế chế thêm thời gian cầm cự nhưng không tận gốc giải quyết những vấn đề nó đang đối mặt: thuế khóa quá mức, tỉ lệ sinh trong dân số giảm dần, sức ép từ các biên giới, và những vấn đề khác. Nội chiến giữa các hoàng đế đối địch trở nên phổ biến từ giữa thế kỉ 4, khiến cho quân lính xao lãng biên giới và cho phép các man tộc xâm lấn. Trong phần lớn thế kỉ 3, xã hội Rôma ổn định trong một hình thức mới khác với thời kì cổ điển (Rôma trước thời quân chủ), với một khoảng cách giàu nghèo rộng thêm, và một sự suy yếu trong sức sống của các thị trấn tỉnh lẻ. Một sự thay đổi khác là "Kitô hóa", hay sự cải đạo diễn ra trên toàn đế chế sang Kitô giáo, một quá trình từ từ xảy ra từ thế kỉ 2 tới thế kỉ 5.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: De quoc Roma dat den cuc diem ve quy mo lanh tho trong the ki thu 2; hai the ki sau do chung kien su suy giam tu tu nang luc kiem soat cua Roma doi voi cac vung thuoc dia xa xoi. Cac van de kinh te, nhat la lam phat, va cac ap luc ben ngoai tu cac mien bien gioi ket hop lai khien cho the ki thu 3 day bat on chinh tri, voi cac hoang de doat duoc ngai vang chi de bi thay the nhanh chong boi nhung ke thoan ngoi moi. Phi ton quan su tang khong ngung trong the ki thu 3, chu yeu danh cho cuoc chien voi de quoc Sassanid moi phuc hung o Ba Tu. Quan doi tang gap doi quan so, va ky binh cung cac don vi nho hon thay the Legion lam cac don vi chien thuat chinh. Nhu cau thu ngan sach dan den viec tang thue va suy yeu tang lop dia chu, nhung nguoi kem bang long dam trach cac co quan hanh chinh dia phuong hon. Can them nhieu vien chuc o chinh quyen trung uong de giai quyet nhu cau cua quan doi, dan den su phan nan tu cong dan rang trong de quoc co nhieu ke thu thue hon la nguoi dong thue.Hoang de Diocletianus (cai tri 284-305) quyet dinh chia de che thanh hai the che hanh chinh mien dong va mien tay nam 286; tuy nhien Roma khong duoc xem la bi chia cat boi dan cu hay nhung nha cai tri cua no, boi nhung luat phap va sac lenh ban hanh o mot mien nay cung co hieu luc o mien kia. Nam 330, sau mot giai doan noi chien, Constantinus Dai de (cai tri 306-337) tai lap thanh pho Byzantium thanh kinh do phuong dong, doi ten thanh Constantinopolis (hay Constantinople). Nhung cuoc cai cach cua Diolectian da cung co bo may quan lieu chinh phu, doi moi chinh sach thue, va tang cuong quan doi, cho de che them thoi gian cam cu nhung khong tan goc giai quyet nhung van de no dang doi mat: thue khoa qua muc, ti le sinh trong dan so giam dan, suc ep tu cac bien gioi, va nhung van de khac. Noi chien giua cac hoang de doi dich tro nen pho bien tu giua the ki 4, khien cho quan linh xao lang bien gioi va cho phep cac man toc xam lan. Trong phan lon the ki 3, xa hoi Roma on dinh trong mot hinh thuc moi khac voi thoi ki co dien (Roma truoc thoi quan chu), voi mot khoang cach giau ngheo rong them, va mot su suy yeu trong suc song cua cac thi tran tinh le. Mot su thay doi khac la "Kito hoa", hay su cai dao dien ra tren toan de che sang Kito giao, mot qua trinh tu tu xay ra tu the ki 2 toi the ki 5. [/INST] Đế quốc Rôma đạt đến cực điểm về quy mô lãnh thổ trong thế kỉ thứ 2; hai thế kỉ sau đó chứng kiến sự suy giảm từ từ năng lực kiểm soát của Rôma đối với các vùng thuộc địa xa xôi. Các vấn đề kinh tế, nhất là lạm phát, và các áp lực bên ngoài từ các miền biên giới kết hợp lại khiến cho thế kỉ thứ 3 đầy bất ổn chính trị, với các hoàng đế đoạt được ngai vàng chỉ để bị thay thế nhanh chóng bởi những kẻ thoán ngôi mới. Phí tổn quân sự tăng không ngừng trong thế kỉ thứ 3, chủ yếu dành cho cuộc chiến với đế quốc Sassanid mới phục hưng ở Ba Tư. Quân đội tăng gấp đôi quân số, và kỵ binh cùng các đơn vị nhỏ hơn thay thế Legion làm các đơn vị chiến thuật chính. Nhu cầu thu ngân sách dẫn đến việc tăng thuế và suy yếu tầng lớp địa chủ, những người kém bằng lòng đảm trách các cơ quan hành chính địa phương hơn. Cần thêm nhiều viên chức ở chính quyền trung ương để giải quyết nhu cầu của quân đội, dẫn đến sự phàn nàn từ công dân rằng trong đế quốc có nhiều kẻ thu thuế hơn là người đóng thuế.Hoàng đế Diocletianus (cai trị 284-305) quyết định chia đế chế thành hai thể chế hành chính miền đông và miền tây năm 286; tuy nhiên Rôma không được xem là bị chia cắt bởi dân cư hay những nhà cai trị của nó, bởi những luật pháp và sắc lệnh ban hành ở một miền này cũng có hiệu lực ở miền kia. Năm 330, sau một giai đoạn nội chiến, Constantinus Đại đế (cai trị 306-337) tái lập thành phố Byzantium thành kinh đô phương đông, đổi tên thành Constantinopolis (hay Constantinople). Những cuộc cải cách của Diolectian đã củng cố bộ máy quan liêu chính phủ, đổi mới chính sách thuế, và tăng cường quân đội, cho đế chế thêm thời gian cầm cự nhưng không tận gốc giải quyết những vấn đề nó đang đối mặt: thuế khóa quá mức, tỉ lệ sinh trong dân số giảm dần, sức ép từ các biên giới, và những vấn đề khác. Nội chiến giữa các hoàng đế đối địch trở nên phổ biến từ giữa thế kỉ 4, khiến cho quân lính xao lãng biên giới và cho phép các man tộc xâm lấn. Trong phần lớn thế kỉ 3, xã hội Rôma ổn định trong một hình thức mới khác với thời kì cổ điển (Rôma trước thời quân chủ), với một khoảng cách giàu nghèo rộng thêm, và một sự suy yếu trong sức sống của các thị trấn tỉnh lẻ. Một sự thay đổi khác là "Kitô hóa", hay sự cải đạo diễn ra trên toàn đế chế sang Kitô giáo, một quá trình từ từ xảy ra từ thế kỉ 2 tới thế kỉ 5. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: De quoc Roma dat den cuc diem ve quy mo lanh tho trong the ki thu 2; hai the ki sau do chung kien su suy giam tu tu nang luc kiem soat cua Roma doi voi cac vung thuoc dia xa xoi. Cac van de kinh te, nhat la lam phat, va cac ap luc ben ngoai tu cac mien bien gioi ket hop lai khien cho the ki thu 3 day bat on chinh tri, voi cac hoang de doat duoc ngai vang chi de bi thay the nhanh chong boi nhung ke thoan ngoi moi. Phi ton quan su tang khong ngung trong the ki thu 3, chu yeu danh cho cuoc chien voi de quoc Sassanid moi phuc hung o Ba Tu. Quan doi tang gap doi quan so, va ky binh cung cac don vi nho hon thay the Legion lam cac don vi chien thuat chinh. Nhu cau thu ngan sach dan den viec tang thue va suy yeu tang lop dia chu, nhung nguoi kem bang long dam trach cac co quan hanh chinh dia phuong hon. Can them nhieu vien chuc o chinh quyen trung uong de giai quyet nhu cau cua quan doi, dan den su phan nan tu cong dan rang trong de quoc co nhieu ke thu thue hon la nguoi dong thue.Hoang de Diocletianus (cai tri 284-305) quyet dinh chia de che thanh hai the che hanh chinh mien dong va mien tay nam 286; tuy nhien Roma khong duoc xem la bi chia cat boi dan cu hay nhung nha cai tri cua no, boi nhung luat phap va sac lenh ban hanh o mot mien nay cung co hieu luc o mien kia. Nam 330, sau mot giai doan noi chien, Constantinus Dai de (cai tri 306-337) tai lap thanh pho Byzantium thanh kinh do phuong dong, doi ten thanh Constantinopolis (hay Constantinople). Nhung cuoc cai cach cua Diolectian da cung co bo may quan lieu chinh phu, doi moi chinh sach thue, va tang cuong quan doi, cho de che them thoi gian cam cu nhung khong tan goc giai quyet nhung van de no dang doi mat: thue khoa qua muc, ti le sinh trong dan so giam dan, suc ep tu cac bien gioi, va nhung van de khac. Noi chien giua cac hoang de doi dich tro nen pho bien tu giua the ki 4, khien cho quan linh xao lang bien gioi va cho phep cac man toc xam lan. Trong phan lon the ki 3, xa hoi Roma on dinh trong mot hinh thuc moi khac voi thoi ki co dien (Roma truoc thoi quan chu), voi mot khoang cach giau ngheo rong them, va mot su suy yeu trong suc song cua cac thi tran tinh le. Mot su thay doi khac la "Kito hoa", hay su cai dao dien ra tren toan de che sang Kito giao, mot qua trinh tu tu xay ra tu the ki 2 toi the ki 5. [/INST] Đế quốc Rôma đạt đến cực điểm về quy mô lãnh thổ trong thế kỉ thứ 2; hai thế kỉ sau đó chứng kiến sự suy giảm từ từ năng lực kiểm soát của Rôma đối với các vùng thuộc địa xa xôi. Các vấn đề kinh tế, nhất là lạm phát, và các áp lực bên ngoài từ các miền biên giới kết hợp lại khiến cho thế kỉ thứ 3 đầy bất ổn chính trị, với các hoàng đế đoạt được ngai vàng chỉ để bị thay thế nhanh chóng bởi những kẻ thoán ngôi mới. Phí tổn quân sự tăng không ngừng trong thế kỉ thứ 3, chủ yếu dành cho cuộc chiến với đế quốc Sassanid mới phục hưng ở Ba Tư. Quân đội tăng gấp đôi quân số, và kỵ binh cùng các đơn vị nhỏ hơn thay thế Legion làm các đơn vị chiến thuật chính. Nhu cầu thu ngân sách dẫn đến việc tăng thuế và suy yếu tầng lớp địa chủ, những người kém bằng lòng đảm trách các cơ quan hành chính địa phương hơn. Cần thêm nhiều viên chức ở chính quyền trung ương để giải quyết nhu cầu của quân đội, dẫn đến sự phàn nàn từ công dân rằng trong đế quốc có nhiều kẻ thu thuế hơn là người đóng thuế.Hoàng đế Diocletianus (cai trị 284-305) quyết định chia đế chế thành hai thể chế hành chính miền đông và miền tây năm 286; tuy nhiên Rôma không được xem là bị chia cắt bởi dân cư hay những nhà cai trị của nó, bởi những luật pháp và sắc lệnh ban hành ở một miền này cũng có hiệu lực ở miền kia. Năm 330, sau một giai đoạn nội chiến, Constantinus Đại đế (cai trị 306-337) tái lập thành phố Byzantium thành kinh đô phương đông, đổi tên thành Constantinopolis (hay Constantinople). Những cuộc cải cách của Diolectian đã củng cố bộ máy quan liêu chính phủ, đổi mới chính sách thuế, và tăng cường quân đội, cho đế chế thêm thời gian cầm cự nhưng không tận gốc giải quyết những vấn đề nó đang đối mặt: thuế khóa quá mức, tỉ lệ sinh trong dân số giảm dần, sức ép từ các biên giới, và những vấn đề khác. Nội chiến giữa các hoàng đế đối địch trở nên phổ biến từ giữa thế kỉ 4, khiến cho quân lính xao lãng biên giới và cho phép các man tộc xâm lấn. Trong phần lớn thế kỉ 3, xã hội Rôma ổn định trong một hình thức mới khác với thời kì cổ điển (Rôma trước thời quân chủ), với một khoảng cách giàu nghèo rộng thêm, và một sự suy yếu trong sức sống của các thị trấn tỉnh lẻ. Một sự thay đổi khác là "Kitô hóa", hay sự cải đạo diễn ra trên toàn đế chế sang Kitô giáo, một quá trình từ từ xảy ra từ thế kỉ 2 tới thế kỉ 5. </s>