He dong thuc vat da dang cua Madagascar bi de doa tu cac hoat dong cua con nguoi. Tu khi loai nguoi den dao vao khoang 2.500 nam truoc, Madagascar mat tren 90% rung nguyen sinh. So rung mat di nay phan lon la do tavy (mau mo hay beo), mot thoi quen nong nghiep chat va dot duoc nhung nguoi dinh cu dau tien dua den Madagascar. Cac nong dan Madagascar tien hanh va duy tri thoi quen nay khong chi vi loi ich thiet thuc cua no nhu la mot ky thuat nong nghiep, ma con vi cac lien ket ve mat van hoa cua no voi su thinh vuong, suc khoe va ton kinh phong tuc to tien (fomba malagasy). Do mat do dan so tai dao tang len, pha rung bat dau tang toc tu khoang 1.400 nam truoc. Den khoang the ky XVI, cac khu rung nguyen sinh tai cao dia trung tam phan lon da bi phat quang. Cac yeu to gan day hon gop phan vao viec mat rung che phu gom co tang truong quy mo dan gia suc ke tu khi chung duoc dua den khoang 1.000 nam truoc, tiep tuc phu thuoc vao than cui de nau an, va ca phe noi len nhu la mot cay trong cong nghiep trong the ky qua. Theo mot uoc tinh than trong, khoang 40% so rung che phu nguyen sinh bi mat tu thap nien 1950 den nam 2000, cac mien rung con lai thua di khoang 80%. Co du doan rang toan bo cac rung mua tren dao, tru rung trong cac khu vuc duoc bao ve va cac suon nui phia dong doc nhat, se bi phat quang cho den nam 2025.Tan pha moi truong song va san ban de doa nhieu loai dac huu cua Madagascar hoac day chung den tuyet chung. Cac loai chim voi tren dao la mot ho da dieu khong lo dac huu, chung bi tuyet chung vao the ky XVII hoac truoc do, nguyen nhan kha di nhat la do loai nguoi san ban chim truong thanh va lay nhung qua trung von co kich thuoc to cua chung de lam thuc pham. Nhieu loai vuon cao khong lo bien mat cung voi viec nhung nguoi dinh cu den dao, trong khi cac loai khac bi tuyet chung trong qua trinh keo dai nhieu the ky khi ma dan so loai nguoi tang len tao ap luc lon hon len moi truong song cua vuon cao, va trong mot so cong dong dan cu, toc do san ban vuon cao lam thuc pham tang len.
Hệ động thực vật đa dạng của Madagascar bị đe dọa từ các hoạt động của con người. Từ khi loài người đến đảo vào khoảng 2.500 năm trước, Madagascar mất trên 90% rừng nguyên sinh. Số rừng mất đi này phần lớn là do tavy (màu mỡ hay béo), một thói quen nông nghiệp chặt và đốt được những người định cư đầu tiên đưa đến Madagascar. Các nông dân Madagascar tiến hành và duy trì thói quen này không chỉ vì lợi ích thiết thực của nó như là một kỹ thuật nông nghiệp, mà còn vì các liên kết về mặt văn hóa của nó với sự thịnh vượng, sức khỏe và tôn kính phong tục tổ tiên (fomba malagasy). Do mật độ dân số tại đảo tăng lên, phá rừng bắt đầu tăng tốc từ khoảng 1.400 năm trước. Đến khoảng thế kỷ XVI, các khu rừng nguyên sinh tại cao địa trung tâm phần lớn đã bị phát quang. Các yếu tố gần đây hơn góp phần vào việc mất rừng che phủ gồm có tăng trưởng quy mô đàn gia súc kể từ khi chúng được đưa đến khoảng 1.000 năm trước, tiếp tục phụ thuộc vào than củi để nấu ăn, và cà phê nổi lên như là một cây trồng công nghiệp trong thế kỷ qua. Theo một ước tính thận trọng, khoảng 40% số rừng che phủ nguyên sinh bị mất từ thập niên 1950 đến năm 2000, các miền rừng còn lại thưa đi khoảng 80%. Có dự đoán rằng toàn bộ các rừng mưa trên đảo, trừ rừng trong các khu vực được bảo vệ và các sườn núi phía đông dốc nhất, sẽ bị phát quang cho đến năm 2025.Tàn phá môi trường sống và săn bắn đe dọa nhiều loài đặc hữu của Madagascar hoặc đẩy chúng đến tuyệt chủng. Các loài chim voi trên đảo là một họ đà điểu khổng lồ đặc hữu, chúng bị tuyệt chủng vào thế kỷ XVII hoặc trước đó, nguyên nhân khả dĩ nhất là do loài người săn bắn chim trưởng thành và lấy những quả trứng vốn có kích thước to của chúng để làm thực phẩm. Nhiều loài vượn cáo khổng lồ biến mất cùng với việc những người định cư đến đảo, trong khi các loài khác bị tuyệt chủng trong quá trình kéo dài nhiều thế kỷ khi mà dân số loài người tăng lên tạo áp lực lớn hơn lên môi trường sống của vượn cáo, và trong một số cộng đồng dân cư, tốc độ săn bắn vượn cáo làm thực phẩm tăng lên.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: He dong thuc vat da dang cua Madagascar bi de doa tu cac hoat dong cua con nguoi. Tu khi loai nguoi den dao vao khoang 2.500 nam truoc, Madagascar mat tren 90% rung nguyen sinh. So rung mat di nay phan lon la do tavy (mau mo hay beo), mot thoi quen nong nghiep chat va dot duoc nhung nguoi dinh cu dau tien dua den Madagascar. Cac nong dan Madagascar tien hanh va duy tri thoi quen nay khong chi vi loi ich thiet thuc cua no nhu la mot ky thuat nong nghiep, ma con vi cac lien ket ve mat van hoa cua no voi su thinh vuong, suc khoe va ton kinh phong tuc to tien (fomba malagasy). Do mat do dan so tai dao tang len, pha rung bat dau tang toc tu khoang 1.400 nam truoc. Den khoang the ky XVI, cac khu rung nguyen sinh tai cao dia trung tam phan lon da bi phat quang. Cac yeu to gan day hon gop phan vao viec mat rung che phu gom co tang truong quy mo dan gia suc ke tu khi chung duoc dua den khoang 1.000 nam truoc, tiep tuc phu thuoc vao than cui de nau an, va ca phe noi len nhu la mot cay trong cong nghiep trong the ky qua. Theo mot uoc tinh than trong, khoang 40% so rung che phu nguyen sinh bi mat tu thap nien 1950 den nam 2000, cac mien rung con lai thua di khoang 80%. Co du doan rang toan bo cac rung mua tren dao, tru rung trong cac khu vuc duoc bao ve va cac suon nui phia dong doc nhat, se bi phat quang cho den nam 2025.Tan pha moi truong song va san ban de doa nhieu loai dac huu cua Madagascar hoac day chung den tuyet chung. Cac loai chim voi tren dao la mot ho da dieu khong lo dac huu, chung bi tuyet chung vao the ky XVII hoac truoc do, nguyen nhan kha di nhat la do loai nguoi san ban chim truong thanh va lay nhung qua trung von co kich thuoc to cua chung de lam thuc pham. Nhieu loai vuon cao khong lo bien mat cung voi viec nhung nguoi dinh cu den dao, trong khi cac loai khac bi tuyet chung trong qua trinh keo dai nhieu the ky khi ma dan so loai nguoi tang len tao ap luc lon hon len moi truong song cua vuon cao, va trong mot so cong dong dan cu, toc do san ban vuon cao lam thuc pham tang len. [/INST] Hệ động thực vật đa dạng của Madagascar bị đe dọa từ các hoạt động của con người. Từ khi loài người đến đảo vào khoảng 2.500 năm trước, Madagascar mất trên 90% rừng nguyên sinh. Số rừng mất đi này phần lớn là do tavy (màu mỡ hay béo), một thói quen nông nghiệp chặt và đốt được những người định cư đầu tiên đưa đến Madagascar. Các nông dân Madagascar tiến hành và duy trì thói quen này không chỉ vì lợi ích thiết thực của nó như là một kỹ thuật nông nghiệp, mà còn vì các liên kết về mặt văn hóa của nó với sự thịnh vượng, sức khỏe và tôn kính phong tục tổ tiên (fomba malagasy). Do mật độ dân số tại đảo tăng lên, phá rừng bắt đầu tăng tốc từ khoảng 1.400 năm trước. Đến khoảng thế kỷ XVI, các khu rừng nguyên sinh tại cao địa trung tâm phần lớn đã bị phát quang. Các yếu tố gần đây hơn góp phần vào việc mất rừng che phủ gồm có tăng trưởng quy mô đàn gia súc kể từ khi chúng được đưa đến khoảng 1.000 năm trước, tiếp tục phụ thuộc vào than củi để nấu ăn, và cà phê nổi lên như là một cây trồng công nghiệp trong thế kỷ qua. Theo một ước tính thận trọng, khoảng 40% số rừng che phủ nguyên sinh bị mất từ thập niên 1950 đến năm 2000, các miền rừng còn lại thưa đi khoảng 80%. Có dự đoán rằng toàn bộ các rừng mưa trên đảo, trừ rừng trong các khu vực được bảo vệ và các sườn núi phía đông dốc nhất, sẽ bị phát quang cho đến năm 2025.Tàn phá môi trường sống và săn bắn đe dọa nhiều loài đặc hữu của Madagascar hoặc đẩy chúng đến tuyệt chủng. Các loài chim voi trên đảo là một họ đà điểu khổng lồ đặc hữu, chúng bị tuyệt chủng vào thế kỷ XVII hoặc trước đó, nguyên nhân khả dĩ nhất là do loài người săn bắn chim trưởng thành và lấy những quả trứng vốn có kích thước to của chúng để làm thực phẩm. Nhiều loài vượn cáo khổng lồ biến mất cùng với việc những người định cư đến đảo, trong khi các loài khác bị tuyệt chủng trong quá trình kéo dài nhiều thế kỷ khi mà dân số loài người tăng lên tạo áp lực lớn hơn lên môi trường sống của vượn cáo, và trong một số cộng đồng dân cư, tốc độ săn bắn vượn cáo làm thực phẩm tăng lên. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: He dong thuc vat da dang cua Madagascar bi de doa tu cac hoat dong cua con nguoi. Tu khi loai nguoi den dao vao khoang 2.500 nam truoc, Madagascar mat tren 90% rung nguyen sinh. So rung mat di nay phan lon la do tavy (mau mo hay beo), mot thoi quen nong nghiep chat va dot duoc nhung nguoi dinh cu dau tien dua den Madagascar. Cac nong dan Madagascar tien hanh va duy tri thoi quen nay khong chi vi loi ich thiet thuc cua no nhu la mot ky thuat nong nghiep, ma con vi cac lien ket ve mat van hoa cua no voi su thinh vuong, suc khoe va ton kinh phong tuc to tien (fomba malagasy). Do mat do dan so tai dao tang len, pha rung bat dau tang toc tu khoang 1.400 nam truoc. Den khoang the ky XVI, cac khu rung nguyen sinh tai cao dia trung tam phan lon da bi phat quang. Cac yeu to gan day hon gop phan vao viec mat rung che phu gom co tang truong quy mo dan gia suc ke tu khi chung duoc dua den khoang 1.000 nam truoc, tiep tuc phu thuoc vao than cui de nau an, va ca phe noi len nhu la mot cay trong cong nghiep trong the ky qua. Theo mot uoc tinh than trong, khoang 40% so rung che phu nguyen sinh bi mat tu thap nien 1950 den nam 2000, cac mien rung con lai thua di khoang 80%. Co du doan rang toan bo cac rung mua tren dao, tru rung trong cac khu vuc duoc bao ve va cac suon nui phia dong doc nhat, se bi phat quang cho den nam 2025.Tan pha moi truong song va san ban de doa nhieu loai dac huu cua Madagascar hoac day chung den tuyet chung. Cac loai chim voi tren dao la mot ho da dieu khong lo dac huu, chung bi tuyet chung vao the ky XVII hoac truoc do, nguyen nhan kha di nhat la do loai nguoi san ban chim truong thanh va lay nhung qua trung von co kich thuoc to cua chung de lam thuc pham. Nhieu loai vuon cao khong lo bien mat cung voi viec nhung nguoi dinh cu den dao, trong khi cac loai khac bi tuyet chung trong qua trinh keo dai nhieu the ky khi ma dan so loai nguoi tang len tao ap luc lon hon len moi truong song cua vuon cao, va trong mot so cong dong dan cu, toc do san ban vuon cao lam thuc pham tang len. [/INST] Hệ động thực vật đa dạng của Madagascar bị đe dọa từ các hoạt động của con người. Từ khi loài người đến đảo vào khoảng 2.500 năm trước, Madagascar mất trên 90% rừng nguyên sinh. Số rừng mất đi này phần lớn là do tavy (màu mỡ hay béo), một thói quen nông nghiệp chặt và đốt được những người định cư đầu tiên đưa đến Madagascar. Các nông dân Madagascar tiến hành và duy trì thói quen này không chỉ vì lợi ích thiết thực của nó như là một kỹ thuật nông nghiệp, mà còn vì các liên kết về mặt văn hóa của nó với sự thịnh vượng, sức khỏe và tôn kính phong tục tổ tiên (fomba malagasy). Do mật độ dân số tại đảo tăng lên, phá rừng bắt đầu tăng tốc từ khoảng 1.400 năm trước. Đến khoảng thế kỷ XVI, các khu rừng nguyên sinh tại cao địa trung tâm phần lớn đã bị phát quang. Các yếu tố gần đây hơn góp phần vào việc mất rừng che phủ gồm có tăng trưởng quy mô đàn gia súc kể từ khi chúng được đưa đến khoảng 1.000 năm trước, tiếp tục phụ thuộc vào than củi để nấu ăn, và cà phê nổi lên như là một cây trồng công nghiệp trong thế kỷ qua. Theo một ước tính thận trọng, khoảng 40% số rừng che phủ nguyên sinh bị mất từ thập niên 1950 đến năm 2000, các miền rừng còn lại thưa đi khoảng 80%. Có dự đoán rằng toàn bộ các rừng mưa trên đảo, trừ rừng trong các khu vực được bảo vệ và các sườn núi phía đông dốc nhất, sẽ bị phát quang cho đến năm 2025.Tàn phá môi trường sống và săn bắn đe dọa nhiều loài đặc hữu của Madagascar hoặc đẩy chúng đến tuyệt chủng. Các loài chim voi trên đảo là một họ đà điểu khổng lồ đặc hữu, chúng bị tuyệt chủng vào thế kỷ XVII hoặc trước đó, nguyên nhân khả dĩ nhất là do loài người săn bắn chim trưởng thành và lấy những quả trứng vốn có kích thước to của chúng để làm thực phẩm. Nhiều loài vượn cáo khổng lồ biến mất cùng với việc những người định cư đến đảo, trong khi các loài khác bị tuyệt chủng trong quá trình kéo dài nhiều thế kỷ khi mà dân số loài người tăng lên tạo áp lực lớn hơn lên môi trường sống của vượn cáo, và trong một số cộng đồng dân cư, tốc độ săn bắn vượn cáo làm thực phẩm tăng lên. </s>