Quyen kiem soat lanh tho long chao Amazon da dan toi tranh cai keo dai giua Ecuador va Peru. Nam 1941, giua luc cang thang dang tang cao giua hai nuoc, chien tranh bung phat. Peru cho rang su hien dien cua quan doi Ecuador tai vung lanh tho do Peru tuyen bo chu quyen la hanh dong xam luoc, trong khi Ecuador cho rang Peru da xam luoc Ecuador. Thang 7 nam 1941, quan doi duoc huy dong. Peru co quan doi 11.681 nguoi, doi dau voi doi quan co trang bi cung nhu hau can kem coi cua Ecuador voi chi 5.300 linh, trong so do chi hon 1.300 nguoi duoc trien khai tai cac tinh phia nam dat nuoc. Tinh trang thu dich bung phat ngay 5 thang 7 nam 1941, khi cac luc luong Peru vuot qua song Zarumilla o nhieu diem, tham do suc manh va dia diem trien khai cua quan bien phong Ecuador. Cuoi cung ngay 23 thang 7 nam 1941, quan Peru tung ra mot cuoc tan cong lon, vuot song Zarumilla va tien ve phia tinh El Oro cua Ecuador. Trong thoi gian chien tranh Peru chiem quyen kiem soat toan bo cac lanh tho tranh chap va chiem tinh El Oro cua Ecuador va mot so vung thuoc tinh Loja (khoang 6% dien tich dat nuoc), yeu cau chinh phu Ecuador phai tu bo cac tuyen bo chu quyen cua ho. Hai quan Peru da phong toa cang Guayaquil, cat nhung duong vien tro cho quan doi Ecuador. Sau vai tuan chien tranh, va duoi suc ep cua Hoa Ky cung nhu nhieu quoc gia My Ltainh khac, tat ca cac hanh dong chien tranh ngung lai. Ecuador va Peru da dat duoc mot thoa thuan tai Rio Protocol, ky ket ngay 29 thang 1 nam 1942, de tao lap mot lien minh thong nhat chong lai Phe Truc trong Chien tranh the gioi thu hai. Vi da gianh chien thang, Peru duoc trao so lanh tho tranh chap. Hai cuoc chien khac, va mot thoa thuan hoa binh da dat duoc nam 1999, va se chinh thuc cham dut tinh trang tranh chap. Ca hai cuoc chien deu khong duoc tuyen bo. (Xem Vu Paquisha va Chien tranh Cenepa.)
Quyền kiểm soát lãnh thổ lòng chảo Amazon đã dẫn tới tranh cãi kéo dài giữa Ecuador và Peru. Năm 1941, giữa lúc căng thẳng đang tăng cao giữa hai nước, chiến tranh bùng phát. Peru cho rằng sự hiện diện của quân đội Ecuador tại vùng lãnh thổ do Peru tuyên bố chủ quyền là hành động xâm lược, trong khi Ecuador cho rằng Peru đã xâm lược Ecuador. Tháng 7 năm 1941, quân đội được huy động. Peru có quân đội 11.681 người, đối đầu với đội quân có trang bị cũng như hậu cần kém cỏi của Ecuador với chỉ 5.300 lính, trong số đó chỉ hơn 1.300 người được triển khai tại các tỉnh phía nam đất nước. Tình trạng thù địch bùng phát ngày 5 tháng 7 năm 1941, khi các lực lượng Peru vượt qua sông Zarumilla ở nhiều điểm, thăm dò sức mạnh và địa điểm triển khai của quân biên phòng Ecuador. Cuối cùng ngày 23 tháng 7 năm 1941, quân Peru tung ra một cuộc tấn công lớn, vượt sông Zarumilla và tiến về phía tỉnh El Oro của Ecuador. Trong thời gian chiến tranh Peru chiếm quyền kiểm soát toàn bộ các lãnh thổ tranh chấp và chiếm tỉnh El Oro của Ecuador và một số vùng thuộc tỉnh Loja (khoảng 6% diện tích đất nước), yêu cầu chính phủ Ecuador phải từ bỏ các tuyên bố chủ quyền của họ. Hải quân Peru đã phong tỏa cảng Guayaquil, cắt những đường viện trợ cho quân đội Ecuador. Sau vài tuần chiến tranh, và dưới sức ép của Hoa Kỳ cũng như nhiều quốc gia Mỹ Ltainh khác, tất cả các hành động chiến tranh ngừng lại. Ecuador và Peru đã đạt được một thỏa thuận tại Rio Protocol, ký kết ngày 29 tháng 1 năm 1942, để tạo lập một liên minh thống nhất chống lại Phe Trục trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Vì đã giành chiến thắng, Peru được trao số lãnh thổ tranh chấp. Hai cuộc chiến khác, và một thỏa thuận hòa bình đã đạt được năm 1999, và sẽ chính thức chấm dứt tình trạng tranh chấp. Cả hai cuộc chiến đều không được tuyên bố. (Xem Vụ Paquisha và Chiến tranh Cenepa.)
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Quyen kiem soat lanh tho long chao Amazon da dan toi tranh cai keo dai giua Ecuador va Peru. Nam 1941, giua luc cang thang dang tang cao giua hai nuoc, chien tranh bung phat. Peru cho rang su hien dien cua quan doi Ecuador tai vung lanh tho do Peru tuyen bo chu quyen la hanh dong xam luoc, trong khi Ecuador cho rang Peru da xam luoc Ecuador. Thang 7 nam 1941, quan doi duoc huy dong. Peru co quan doi 11.681 nguoi, doi dau voi doi quan co trang bi cung nhu hau can kem coi cua Ecuador voi chi 5.300 linh, trong so do chi hon 1.300 nguoi duoc trien khai tai cac tinh phia nam dat nuoc. Tinh trang thu dich bung phat ngay 5 thang 7 nam 1941, khi cac luc luong Peru vuot qua song Zarumilla o nhieu diem, tham do suc manh va dia diem trien khai cua quan bien phong Ecuador. Cuoi cung ngay 23 thang 7 nam 1941, quan Peru tung ra mot cuoc tan cong lon, vuot song Zarumilla va tien ve phia tinh El Oro cua Ecuador. Trong thoi gian chien tranh Peru chiem quyen kiem soat toan bo cac lanh tho tranh chap va chiem tinh El Oro cua Ecuador va mot so vung thuoc tinh Loja (khoang 6% dien tich dat nuoc), yeu cau chinh phu Ecuador phai tu bo cac tuyen bo chu quyen cua ho. Hai quan Peru da phong toa cang Guayaquil, cat nhung duong vien tro cho quan doi Ecuador. Sau vai tuan chien tranh, va duoi suc ep cua Hoa Ky cung nhu nhieu quoc gia My Ltainh khac, tat ca cac hanh dong chien tranh ngung lai. Ecuador va Peru da dat duoc mot thoa thuan tai Rio Protocol, ky ket ngay 29 thang 1 nam 1942, de tao lap mot lien minh thong nhat chong lai Phe Truc trong Chien tranh the gioi thu hai. Vi da gianh chien thang, Peru duoc trao so lanh tho tranh chap. Hai cuoc chien khac, va mot thoa thuan hoa binh da dat duoc nam 1999, va se chinh thuc cham dut tinh trang tranh chap. Ca hai cuoc chien deu khong duoc tuyen bo. (Xem Vu Paquisha va Chien tranh Cenepa.) [/INST] Quyền kiểm soát lãnh thổ lòng chảo Amazon đã dẫn tới tranh cãi kéo dài giữa Ecuador và Peru. Năm 1941, giữa lúc căng thẳng đang tăng cao giữa hai nước, chiến tranh bùng phát. Peru cho rằng sự hiện diện của quân đội Ecuador tại vùng lãnh thổ do Peru tuyên bố chủ quyền là hành động xâm lược, trong khi Ecuador cho rằng Peru đã xâm lược Ecuador. Tháng 7 năm 1941, quân đội được huy động. Peru có quân đội 11.681 người, đối đầu với đội quân có trang bị cũng như hậu cần kém cỏi của Ecuador với chỉ 5.300 lính, trong số đó chỉ hơn 1.300 người được triển khai tại các tỉnh phía nam đất nước. Tình trạng thù địch bùng phát ngày 5 tháng 7 năm 1941, khi các lực lượng Peru vượt qua sông Zarumilla ở nhiều điểm, thăm dò sức mạnh và địa điểm triển khai của quân biên phòng Ecuador. Cuối cùng ngày 23 tháng 7 năm 1941, quân Peru tung ra một cuộc tấn công lớn, vượt sông Zarumilla và tiến về phía tỉnh El Oro của Ecuador. Trong thời gian chiến tranh Peru chiếm quyền kiểm soát toàn bộ các lãnh thổ tranh chấp và chiếm tỉnh El Oro của Ecuador và một số vùng thuộc tỉnh Loja (khoảng 6% diện tích đất nước), yêu cầu chính phủ Ecuador phải từ bỏ các tuyên bố chủ quyền của họ. Hải quân Peru đã phong tỏa cảng Guayaquil, cắt những đường viện trợ cho quân đội Ecuador. Sau vài tuần chiến tranh, và dưới sức ép của Hoa Kỳ cũng như nhiều quốc gia Mỹ Ltainh khác, tất cả các hành động chiến tranh ngừng lại. Ecuador và Peru đã đạt được một thỏa thuận tại Rio Protocol, ký kết ngày 29 tháng 1 năm 1942, để tạo lập một liên minh thống nhất chống lại Phe Trục trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Vì đã giành chiến thắng, Peru được trao số lãnh thổ tranh chấp. Hai cuộc chiến khác, và một thỏa thuận hòa bình đã đạt được năm 1999, và sẽ chính thức chấm dứt tình trạng tranh chấp. Cả hai cuộc chiến đều không được tuyên bố. (Xem Vụ Paquisha và Chiến tranh Cenepa.) </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Quyen kiem soat lanh tho long chao Amazon da dan toi tranh cai keo dai giua Ecuador va Peru. Nam 1941, giua luc cang thang dang tang cao giua hai nuoc, chien tranh bung phat. Peru cho rang su hien dien cua quan doi Ecuador tai vung lanh tho do Peru tuyen bo chu quyen la hanh dong xam luoc, trong khi Ecuador cho rang Peru da xam luoc Ecuador. Thang 7 nam 1941, quan doi duoc huy dong. Peru co quan doi 11.681 nguoi, doi dau voi doi quan co trang bi cung nhu hau can kem coi cua Ecuador voi chi 5.300 linh, trong so do chi hon 1.300 nguoi duoc trien khai tai cac tinh phia nam dat nuoc. Tinh trang thu dich bung phat ngay 5 thang 7 nam 1941, khi cac luc luong Peru vuot qua song Zarumilla o nhieu diem, tham do suc manh va dia diem trien khai cua quan bien phong Ecuador. Cuoi cung ngay 23 thang 7 nam 1941, quan Peru tung ra mot cuoc tan cong lon, vuot song Zarumilla va tien ve phia tinh El Oro cua Ecuador. Trong thoi gian chien tranh Peru chiem quyen kiem soat toan bo cac lanh tho tranh chap va chiem tinh El Oro cua Ecuador va mot so vung thuoc tinh Loja (khoang 6% dien tich dat nuoc), yeu cau chinh phu Ecuador phai tu bo cac tuyen bo chu quyen cua ho. Hai quan Peru da phong toa cang Guayaquil, cat nhung duong vien tro cho quan doi Ecuador. Sau vai tuan chien tranh, va duoi suc ep cua Hoa Ky cung nhu nhieu quoc gia My Ltainh khac, tat ca cac hanh dong chien tranh ngung lai. Ecuador va Peru da dat duoc mot thoa thuan tai Rio Protocol, ky ket ngay 29 thang 1 nam 1942, de tao lap mot lien minh thong nhat chong lai Phe Truc trong Chien tranh the gioi thu hai. Vi da gianh chien thang, Peru duoc trao so lanh tho tranh chap. Hai cuoc chien khac, va mot thoa thuan hoa binh da dat duoc nam 1999, va se chinh thuc cham dut tinh trang tranh chap. Ca hai cuoc chien deu khong duoc tuyen bo. (Xem Vu Paquisha va Chien tranh Cenepa.) [/INST] Quyền kiểm soát lãnh thổ lòng chảo Amazon đã dẫn tới tranh cãi kéo dài giữa Ecuador và Peru. Năm 1941, giữa lúc căng thẳng đang tăng cao giữa hai nước, chiến tranh bùng phát. Peru cho rằng sự hiện diện của quân đội Ecuador tại vùng lãnh thổ do Peru tuyên bố chủ quyền là hành động xâm lược, trong khi Ecuador cho rằng Peru đã xâm lược Ecuador. Tháng 7 năm 1941, quân đội được huy động. Peru có quân đội 11.681 người, đối đầu với đội quân có trang bị cũng như hậu cần kém cỏi của Ecuador với chỉ 5.300 lính, trong số đó chỉ hơn 1.300 người được triển khai tại các tỉnh phía nam đất nước. Tình trạng thù địch bùng phát ngày 5 tháng 7 năm 1941, khi các lực lượng Peru vượt qua sông Zarumilla ở nhiều điểm, thăm dò sức mạnh và địa điểm triển khai của quân biên phòng Ecuador. Cuối cùng ngày 23 tháng 7 năm 1941, quân Peru tung ra một cuộc tấn công lớn, vượt sông Zarumilla và tiến về phía tỉnh El Oro của Ecuador. Trong thời gian chiến tranh Peru chiếm quyền kiểm soát toàn bộ các lãnh thổ tranh chấp và chiếm tỉnh El Oro của Ecuador và một số vùng thuộc tỉnh Loja (khoảng 6% diện tích đất nước), yêu cầu chính phủ Ecuador phải từ bỏ các tuyên bố chủ quyền của họ. Hải quân Peru đã phong tỏa cảng Guayaquil, cắt những đường viện trợ cho quân đội Ecuador. Sau vài tuần chiến tranh, và dưới sức ép của Hoa Kỳ cũng như nhiều quốc gia Mỹ Ltainh khác, tất cả các hành động chiến tranh ngừng lại. Ecuador và Peru đã đạt được một thỏa thuận tại Rio Protocol, ký kết ngày 29 tháng 1 năm 1942, để tạo lập một liên minh thống nhất chống lại Phe Trục trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Vì đã giành chiến thắng, Peru được trao số lãnh thổ tranh chấp. Hai cuộc chiến khác, và một thỏa thuận hòa bình đã đạt được năm 1999, và sẽ chính thức chấm dứt tình trạng tranh chấp. Cả hai cuộc chiến đều không được tuyên bố. (Xem Vụ Paquisha và Chiến tranh Cenepa.) </s>