Nen khoa hoc va cong nghe Trieu Tien co dai da phat minh ra ky thuat in an dung kim loai, dong ho tu go, may do luong nuoc mua dau tien va tau chien boc chong sat. Truc chi la tai lieu bang chu Han co nhat cua the gioi duoc in bang khuon chi. Ngoai ra, mot trong nhung hien vat tieu bieu khac la Cheomseongdae (Chiem tinh dai), duoc coi la dai thien van lau doi nhat con ton tai.Mau ban in khac go co xua nhat con sot lai la bo Kinh Mugujeong Gwangdae Dharani duoc tim thay tai chua Bulguksa nam 1966. Ban mau nay duoc tin rang da duoc in vao khoang nhung nam 704-751, neu dung nhu vay thi ban in con nhieu tuoi hon ca Kim cuong kinh. Bat van Dai tang kinh la tap hop cac ban khac kinh Phat Han van voi khoang tren 81.000 khoi go duoc in duoi thoi vua Cao Ly Cao Tong vao the ky 13, day la phien ban Dai tang kinh duoc bao ton nguyen ven va day du nhat ve giao quy bang chu Han cua the gioi. To Cao Ly duoc nguoi phuong Tay danh gia cao va do gom su cung duoc san don. Gom Cao Ly, dac biet la loai lam bang men ngoc, co mau xanh duong hoac xanh la la nhung loai co chat luong tot nhat va duoc cac thuong gia A Rap suu tam.Trong thoi ky cua nha Trieu Tien, nhung Quy boi thuyen (thuyen chien go boc gai sat, thiet ke va dong theo hinh mai rua) da duoc phat minh cung nhieu loai vu khi doc dao khac nhu Dai bac va dac biet la Hoa xa - duoc coi la he thong vu khi co co che ban loat dau tien. Cac loai vu khi nay ve sau duoc danh tuong Yi Sun-sin su dung trong cuoc khang chien cua quan dan Trieu Tien chong lai quan xam luoc Hau Kim va Nhat Ban. Bang chu cai Hangul cua Han Quoc duoc vua Trieu Tien The Tong phat minh trong thoi gian nay.
Nền khoa học và công nghệ Triều Tiên cổ đại đã phát minh ra kỹ thuật in ấn dùng kim loại, đồng hồ tự gõ, máy đo lượng nước mưa đầu tiên và tàu chiến bọc chông sắt. Trực chỉ là tài liệu bằng chữ Hán cổ nhất của thế giới được in bằng khuôn chì. Ngoài ra, một trong những hiện vật tiêu biểu khác là Cheomseongdae (Chiêm tinh đài), được coi là đài thiên văn lâu đời nhất còn tồn tại.Mẫu bản in khắc gỗ cổ xưa nhất còn sót lại là bộ Kinh Mugujeong Gwangdae Dharani được tìm thấy tại chùa Bulguksa năm 1966. Bản mẫu này được tin rằng đã được in vào khoảng những năm 704-751, nếu đúng như vậy thì bản in còn nhiều tuổi hơn cả Kim cương kinh. Bát vạn Đại tạng kinh là tập hợp các bản khắc kinh Phật Hán văn với khoảng trên 81.000 khối gỗ được in dưới thời vua Cao Ly Cao Tông vào thế kỷ 13, đây là phiên bản Đại tạng kinh được bảo tồn nguyên vẹn và đầy đủ nhất về giáo quy bằng chữ Hán của thế giới. Tơ Cao Ly được người phương Tây đánh giá cao và đồ gốm sứ cũng được săn đón. Gốm Cao Ly, đặc biệt là loại làm bằng men ngọc, có màu xanh dương hoặc xanh lá là những loại có chất lượng tốt nhất và được các thương gia Ả Rập sưu tầm.Trong thời kỳ của nhà Triều Tiên, những Quy bối thuyền (thuyền chiến gỗ bọc gai sắt, thiết kế và đóng theo hình mai rùa) đã được phát minh cùng nhiều loại vũ khí độc đáo khác như Đại bác và đặc biệt là Hỏa xa - được coi là hệ thống vũ khí có cơ chế bắn loạt đầu tiên. Các loại vũ khí này về sau được danh tướng Yi Sun-sin sử dụng trong cuộc kháng chiến của quân dân Triều Tiên chống lại quân xâm lược Hậu Kim và Nhật Bản. Bảng chữ cái Hangul của Hàn Quốc được vua Triều Tiên Thế Tông phát minh trong thời gian này.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Nen khoa hoc va cong nghe Trieu Tien co dai da phat minh ra ky thuat in an dung kim loai, dong ho tu go, may do luong nuoc mua dau tien va tau chien boc chong sat. Truc chi la tai lieu bang chu Han co nhat cua the gioi duoc in bang khuon chi. Ngoai ra, mot trong nhung hien vat tieu bieu khac la Cheomseongdae (Chiem tinh dai), duoc coi la dai thien van lau doi nhat con ton tai.Mau ban in khac go co xua nhat con sot lai la bo Kinh Mugujeong Gwangdae Dharani duoc tim thay tai chua Bulguksa nam 1966. Ban mau nay duoc tin rang da duoc in vao khoang nhung nam 704-751, neu dung nhu vay thi ban in con nhieu tuoi hon ca Kim cuong kinh. Bat van Dai tang kinh la tap hop cac ban khac kinh Phat Han van voi khoang tren 81.000 khoi go duoc in duoi thoi vua Cao Ly Cao Tong vao the ky 13, day la phien ban Dai tang kinh duoc bao ton nguyen ven va day du nhat ve giao quy bang chu Han cua the gioi. To Cao Ly duoc nguoi phuong Tay danh gia cao va do gom su cung duoc san don. Gom Cao Ly, dac biet la loai lam bang men ngoc, co mau xanh duong hoac xanh la la nhung loai co chat luong tot nhat va duoc cac thuong gia A Rap suu tam.Trong thoi ky cua nha Trieu Tien, nhung Quy boi thuyen (thuyen chien go boc gai sat, thiet ke va dong theo hinh mai rua) da duoc phat minh cung nhieu loai vu khi doc dao khac nhu Dai bac va dac biet la Hoa xa - duoc coi la he thong vu khi co co che ban loat dau tien. Cac loai vu khi nay ve sau duoc danh tuong Yi Sun-sin su dung trong cuoc khang chien cua quan dan Trieu Tien chong lai quan xam luoc Hau Kim va Nhat Ban. Bang chu cai Hangul cua Han Quoc duoc vua Trieu Tien The Tong phat minh trong thoi gian nay. [/INST] Nền khoa học và công nghệ Triều Tiên cổ đại đã phát minh ra kỹ thuật in ấn dùng kim loại, đồng hồ tự gõ, máy đo lượng nước mưa đầu tiên và tàu chiến bọc chông sắt. Trực chỉ là tài liệu bằng chữ Hán cổ nhất của thế giới được in bằng khuôn chì. Ngoài ra, một trong những hiện vật tiêu biểu khác là Cheomseongdae (Chiêm tinh đài), được coi là đài thiên văn lâu đời nhất còn tồn tại.Mẫu bản in khắc gỗ cổ xưa nhất còn sót lại là bộ Kinh Mugujeong Gwangdae Dharani được tìm thấy tại chùa Bulguksa năm 1966. Bản mẫu này được tin rằng đã được in vào khoảng những năm 704-751, nếu đúng như vậy thì bản in còn nhiều tuổi hơn cả Kim cương kinh. Bát vạn Đại tạng kinh là tập hợp các bản khắc kinh Phật Hán văn với khoảng trên 81.000 khối gỗ được in dưới thời vua Cao Ly Cao Tông vào thế kỷ 13, đây là phiên bản Đại tạng kinh được bảo tồn nguyên vẹn và đầy đủ nhất về giáo quy bằng chữ Hán của thế giới. Tơ Cao Ly được người phương Tây đánh giá cao và đồ gốm sứ cũng được săn đón. Gốm Cao Ly, đặc biệt là loại làm bằng men ngọc, có màu xanh dương hoặc xanh lá là những loại có chất lượng tốt nhất và được các thương gia Ả Rập sưu tầm.Trong thời kỳ của nhà Triều Tiên, những Quy bối thuyền (thuyền chiến gỗ bọc gai sắt, thiết kế và đóng theo hình mai rùa) đã được phát minh cùng nhiều loại vũ khí độc đáo khác như Đại bác và đặc biệt là Hỏa xa - được coi là hệ thống vũ khí có cơ chế bắn loạt đầu tiên. Các loại vũ khí này về sau được danh tướng Yi Sun-sin sử dụng trong cuộc kháng chiến của quân dân Triều Tiên chống lại quân xâm lược Hậu Kim và Nhật Bản. Bảng chữ cái Hangul của Hàn Quốc được vua Triều Tiên Thế Tông phát minh trong thời gian này. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Nen khoa hoc va cong nghe Trieu Tien co dai da phat minh ra ky thuat in an dung kim loai, dong ho tu go, may do luong nuoc mua dau tien va tau chien boc chong sat. Truc chi la tai lieu bang chu Han co nhat cua the gioi duoc in bang khuon chi. Ngoai ra, mot trong nhung hien vat tieu bieu khac la Cheomseongdae (Chiem tinh dai), duoc coi la dai thien van lau doi nhat con ton tai.Mau ban in khac go co xua nhat con sot lai la bo Kinh Mugujeong Gwangdae Dharani duoc tim thay tai chua Bulguksa nam 1966. Ban mau nay duoc tin rang da duoc in vao khoang nhung nam 704-751, neu dung nhu vay thi ban in con nhieu tuoi hon ca Kim cuong kinh. Bat van Dai tang kinh la tap hop cac ban khac kinh Phat Han van voi khoang tren 81.000 khoi go duoc in duoi thoi vua Cao Ly Cao Tong vao the ky 13, day la phien ban Dai tang kinh duoc bao ton nguyen ven va day du nhat ve giao quy bang chu Han cua the gioi. To Cao Ly duoc nguoi phuong Tay danh gia cao va do gom su cung duoc san don. Gom Cao Ly, dac biet la loai lam bang men ngoc, co mau xanh duong hoac xanh la la nhung loai co chat luong tot nhat va duoc cac thuong gia A Rap suu tam.Trong thoi ky cua nha Trieu Tien, nhung Quy boi thuyen (thuyen chien go boc gai sat, thiet ke va dong theo hinh mai rua) da duoc phat minh cung nhieu loai vu khi doc dao khac nhu Dai bac va dac biet la Hoa xa - duoc coi la he thong vu khi co co che ban loat dau tien. Cac loai vu khi nay ve sau duoc danh tuong Yi Sun-sin su dung trong cuoc khang chien cua quan dan Trieu Tien chong lai quan xam luoc Hau Kim va Nhat Ban. Bang chu cai Hangul cua Han Quoc duoc vua Trieu Tien The Tong phat minh trong thoi gian nay. [/INST] Nền khoa học và công nghệ Triều Tiên cổ đại đã phát minh ra kỹ thuật in ấn dùng kim loại, đồng hồ tự gõ, máy đo lượng nước mưa đầu tiên và tàu chiến bọc chông sắt. Trực chỉ là tài liệu bằng chữ Hán cổ nhất của thế giới được in bằng khuôn chì. Ngoài ra, một trong những hiện vật tiêu biểu khác là Cheomseongdae (Chiêm tinh đài), được coi là đài thiên văn lâu đời nhất còn tồn tại.Mẫu bản in khắc gỗ cổ xưa nhất còn sót lại là bộ Kinh Mugujeong Gwangdae Dharani được tìm thấy tại chùa Bulguksa năm 1966. Bản mẫu này được tin rằng đã được in vào khoảng những năm 704-751, nếu đúng như vậy thì bản in còn nhiều tuổi hơn cả Kim cương kinh. Bát vạn Đại tạng kinh là tập hợp các bản khắc kinh Phật Hán văn với khoảng trên 81.000 khối gỗ được in dưới thời vua Cao Ly Cao Tông vào thế kỷ 13, đây là phiên bản Đại tạng kinh được bảo tồn nguyên vẹn và đầy đủ nhất về giáo quy bằng chữ Hán của thế giới. Tơ Cao Ly được người phương Tây đánh giá cao và đồ gốm sứ cũng được săn đón. Gốm Cao Ly, đặc biệt là loại làm bằng men ngọc, có màu xanh dương hoặc xanh lá là những loại có chất lượng tốt nhất và được các thương gia Ả Rập sưu tầm.Trong thời kỳ của nhà Triều Tiên, những Quy bối thuyền (thuyền chiến gỗ bọc gai sắt, thiết kế và đóng theo hình mai rùa) đã được phát minh cùng nhiều loại vũ khí độc đáo khác như Đại bác và đặc biệt là Hỏa xa - được coi là hệ thống vũ khí có cơ chế bắn loạt đầu tiên. Các loại vũ khí này về sau được danh tướng Yi Sun-sin sử dụng trong cuộc kháng chiến của quân dân Triều Tiên chống lại quân xâm lược Hậu Kim và Nhật Bản. Bảng chữ cái Hangul của Hàn Quốc được vua Triều Tiên Thế Tông phát minh trong thời gian này. </s>