Dong Timor khong duoc thua huong cac bien gioi bien co dinh khi ho gianh duoc doc lap, coi Hiep uoc Noi Timor la bat hop phap. Mot thoa thuan tam thoi (Hiep uoc Bien Timor, da duoc ky ket khi Dong Timor tro thanh doc lap ngay 20 thang 5 nam 2002) xac dinh mot Vung Cung Khai thac Dau khi (JPDA), va trao 90% nguon thu tu cac du an hien huu trong khu vuc do cho Dong Timor va 10% cho Uc. Phat trien dang chu y moi nhat trong JPDA tu khi Timor gianh doc lap la nguon dau mo lon nhat tai Bien Timor, Greater Sunrise gas field. Viec khai thac gieng dau nay la chu de cua nhung thoa thuan rieng biet nam 2003 va 2005. Chi 20% gieng dau nam trong JPDA va phan con lai tai cac lanh hai khong thuoc trong hiep uoc (du duoc ca hai nuoc tuyen bo chu quyen). Thoa thuan tam thoi ban dau trao 82% nguon thu cho Uc va chi 18% cho Dong Timor.Chinh phu Dong Timor da tim cach dam phan mot bien gioi xac dinh voi Uc tai duong mot phan hai giua hai nuoc, theo Cong uoc LIen hiep quoc ve Luat Bien. Chinh phu Uc thich thiet lap bien gioi o cuoi them luc dia Uc rong lon, nhu da dong thuan voi Indonesia nam 1972 va 1991. Thong thuong mot cuoc tranh cai nhu the se duoc dua ra truoc Toa an Cong ly Quoc te hay Toa an Quoc te ve Luat Bien de tim kiem mot quyet dinh cong bang, nhung chinh phu Uc da rut khoi quyen tai phan cua cac to chuc phap ly quoc te do (chi ve cac van de lien quan toi cac bien gioi bien) ngay truoc khi Dong Timor doc lap. Tuy nhien, duoi ap luc cua cong chung va ngoai giao, chinh phu Uc thay vao do da dua ra mot nhuong bo o phut cuoi cung ve rieng cac khoan tien chia tai Greater Sunrise gas field. Ngay 7 thang 7 nam 2005, mot thoa thuan duoc ky ket theo do ca hai nuoc se dat sang ben canh cuoc tranh cai ve bien gioi bien, va Dong Timor se nhan duoc 50% loi nhuan (uoc tinh A$26 ty hay khoang US$20 ty trong ca thoi gian du an) tu viec khai thac gieng dau Greater Sunrise. Tuy nhien, cac cong viec khai thac khac ben trong vung lanh hai do Dong Timor tuyen bo chu quyen nhung ben ngoai JPDA (Laminaria-Corallina and Buffalo) tiep tuc do Uc don phuong khai thac.
Đông Timor không được thừa hưởng các biên giới biển cố định khi họ giành được độc lập, coi Hiệp ước Nối Timor là bất hợp pháp. Một thoả thuận tạm thời (Hiệp ước Biển Timor, đã được ký kết khi Đông Timor trở thành độc lập ngày 20 tháng 5 năm 2002) xác định một Vùng Cùng Khai thác Dầu khí (JPDA), và trao 90% nguồn thu từ các dự án hiện hữu trong khu vực đó cho Đông Timor và 10% cho Úc. Phát triển đáng chú ý mới nhất trong JPDA từ khi Timor giành độc lập là nguồn dầu mỏ lớn nhất tại Biển Timor, Greater Sunrise gas field. Việc khai thác giếng dầu này là chủ đề của những thoả thuận riêng biệt năm 2003 và 2005. Chỉ 20% giếng dầu nằm trong JPDA và phần còn lại tại các lãnh hải không thuộc trong hiệp ước (dù được cả hai nước tuyên bố chủ quyền). Thoả thuận tạm thời ban đầu trao 82% nguồn thu cho Úc và chỉ 18% cho Đông Timor.Chính phủ Đông Timor đã tìm cách đàm phán một biên giới xác định với Úc tại đường một phần hai giữa hai nước, theo Công ước LIên hiệp quốc về Luật Biển. Chính phủ Úc thích thiết lập biên giới ở cuối thềm lục địa Úc rộng lớn, như đã đồng thuận với Indonesia năm 1972 và 1991. Thông thường một cuộc tranh cãi như thế sẽ được đưa ra trước Toà án Công lý Quốc tế hay Toà án Quốc tế về Luật Biển để tìm kiếm một quyết định công bằng, nhưng chính phủ Úc đã rút khỏi quyền tài phán của các tổ chức pháp lý quốc tế đó (chỉ về các vấn đề liên quan tới các biên giới biển) ngay trước khi Đông Timor độc lập. Tuy nhiên, dưới áp lực của công chúng và ngoại giao, chính phủ Úc thay vào đó đã đưa ra một nhượng bộ ở phút cuối cùng về riêng các khoản tiền chia tại Greater Sunrise gas field. Ngày 7 tháng 7 năm 2005, một thoả thuận được ký kết theo đó cả hai nước sẽ đặt sang bên cạnh cuộc tranh cãi về biên giới biển, và Đông Timor sẽ nhận được 50% lợi nhuận (ước tính A$26 tỷ hay khoảng US$20 tỷ trong cả thời gian dự án) từ việc khai thác giếng dầu Greater Sunrise. Tuy nhiên, các công việc khai thác khác bên trong vùng lãnh hải do Đông Timor tuyên bố chủ quyền nhưng bên ngoài JPDA (Laminaria-Corallina and Buffalo) tiếp tục do Úc đơn phương khai thác.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Dong Timor khong duoc thua huong cac bien gioi bien co dinh khi ho gianh duoc doc lap, coi Hiep uoc Noi Timor la bat hop phap. Mot thoa thuan tam thoi (Hiep uoc Bien Timor, da duoc ky ket khi Dong Timor tro thanh doc lap ngay 20 thang 5 nam 2002) xac dinh mot Vung Cung Khai thac Dau khi (JPDA), va trao 90% nguon thu tu cac du an hien huu trong khu vuc do cho Dong Timor va 10% cho Uc. Phat trien dang chu y moi nhat trong JPDA tu khi Timor gianh doc lap la nguon dau mo lon nhat tai Bien Timor, Greater Sunrise gas field. Viec khai thac gieng dau nay la chu de cua nhung thoa thuan rieng biet nam 2003 va 2005. Chi 20% gieng dau nam trong JPDA va phan con lai tai cac lanh hai khong thuoc trong hiep uoc (du duoc ca hai nuoc tuyen bo chu quyen). Thoa thuan tam thoi ban dau trao 82% nguon thu cho Uc va chi 18% cho Dong Timor.Chinh phu Dong Timor da tim cach dam phan mot bien gioi xac dinh voi Uc tai duong mot phan hai giua hai nuoc, theo Cong uoc LIen hiep quoc ve Luat Bien. Chinh phu Uc thich thiet lap bien gioi o cuoi them luc dia Uc rong lon, nhu da dong thuan voi Indonesia nam 1972 va 1991. Thong thuong mot cuoc tranh cai nhu the se duoc dua ra truoc Toa an Cong ly Quoc te hay Toa an Quoc te ve Luat Bien de tim kiem mot quyet dinh cong bang, nhung chinh phu Uc da rut khoi quyen tai phan cua cac to chuc phap ly quoc te do (chi ve cac van de lien quan toi cac bien gioi bien) ngay truoc khi Dong Timor doc lap. Tuy nhien, duoi ap luc cua cong chung va ngoai giao, chinh phu Uc thay vao do da dua ra mot nhuong bo o phut cuoi cung ve rieng cac khoan tien chia tai Greater Sunrise gas field. Ngay 7 thang 7 nam 2005, mot thoa thuan duoc ky ket theo do ca hai nuoc se dat sang ben canh cuoc tranh cai ve bien gioi bien, va Dong Timor se nhan duoc 50% loi nhuan (uoc tinh A$26 ty hay khoang US$20 ty trong ca thoi gian du an) tu viec khai thac gieng dau Greater Sunrise. Tuy nhien, cac cong viec khai thac khac ben trong vung lanh hai do Dong Timor tuyen bo chu quyen nhung ben ngoai JPDA (Laminaria-Corallina and Buffalo) tiep tuc do Uc don phuong khai thac. [/INST] Đông Timor không được thừa hưởng các biên giới biển cố định khi họ giành được độc lập, coi Hiệp ước Nối Timor là bất hợp pháp. Một thoả thuận tạm thời (Hiệp ước Biển Timor, đã được ký kết khi Đông Timor trở thành độc lập ngày 20 tháng 5 năm 2002) xác định một Vùng Cùng Khai thác Dầu khí (JPDA), và trao 90% nguồn thu từ các dự án hiện hữu trong khu vực đó cho Đông Timor và 10% cho Úc. Phát triển đáng chú ý mới nhất trong JPDA từ khi Timor giành độc lập là nguồn dầu mỏ lớn nhất tại Biển Timor, Greater Sunrise gas field. Việc khai thác giếng dầu này là chủ đề của những thoả thuận riêng biệt năm 2003 và 2005. Chỉ 20% giếng dầu nằm trong JPDA và phần còn lại tại các lãnh hải không thuộc trong hiệp ước (dù được cả hai nước tuyên bố chủ quyền). Thoả thuận tạm thời ban đầu trao 82% nguồn thu cho Úc và chỉ 18% cho Đông Timor.Chính phủ Đông Timor đã tìm cách đàm phán một biên giới xác định với Úc tại đường một phần hai giữa hai nước, theo Công ước LIên hiệp quốc về Luật Biển. Chính phủ Úc thích thiết lập biên giới ở cuối thềm lục địa Úc rộng lớn, như đã đồng thuận với Indonesia năm 1972 và 1991. Thông thường một cuộc tranh cãi như thế sẽ được đưa ra trước Toà án Công lý Quốc tế hay Toà án Quốc tế về Luật Biển để tìm kiếm một quyết định công bằng, nhưng chính phủ Úc đã rút khỏi quyền tài phán của các tổ chức pháp lý quốc tế đó (chỉ về các vấn đề liên quan tới các biên giới biển) ngay trước khi Đông Timor độc lập. Tuy nhiên, dưới áp lực của công chúng và ngoại giao, chính phủ Úc thay vào đó đã đưa ra một nhượng bộ ở phút cuối cùng về riêng các khoản tiền chia tại Greater Sunrise gas field. Ngày 7 tháng 7 năm 2005, một thoả thuận được ký kết theo đó cả hai nước sẽ đặt sang bên cạnh cuộc tranh cãi về biên giới biển, và Đông Timor sẽ nhận được 50% lợi nhuận (ước tính A$26 tỷ hay khoảng US$20 tỷ trong cả thời gian dự án) từ việc khai thác giếng dầu Greater Sunrise. Tuy nhiên, các công việc khai thác khác bên trong vùng lãnh hải do Đông Timor tuyên bố chủ quyền nhưng bên ngoài JPDA (Laminaria-Corallina and Buffalo) tiếp tục do Úc đơn phương khai thác. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Dong Timor khong duoc thua huong cac bien gioi bien co dinh khi ho gianh duoc doc lap, coi Hiep uoc Noi Timor la bat hop phap. Mot thoa thuan tam thoi (Hiep uoc Bien Timor, da duoc ky ket khi Dong Timor tro thanh doc lap ngay 20 thang 5 nam 2002) xac dinh mot Vung Cung Khai thac Dau khi (JPDA), va trao 90% nguon thu tu cac du an hien huu trong khu vuc do cho Dong Timor va 10% cho Uc. Phat trien dang chu y moi nhat trong JPDA tu khi Timor gianh doc lap la nguon dau mo lon nhat tai Bien Timor, Greater Sunrise gas field. Viec khai thac gieng dau nay la chu de cua nhung thoa thuan rieng biet nam 2003 va 2005. Chi 20% gieng dau nam trong JPDA va phan con lai tai cac lanh hai khong thuoc trong hiep uoc (du duoc ca hai nuoc tuyen bo chu quyen). Thoa thuan tam thoi ban dau trao 82% nguon thu cho Uc va chi 18% cho Dong Timor.Chinh phu Dong Timor da tim cach dam phan mot bien gioi xac dinh voi Uc tai duong mot phan hai giua hai nuoc, theo Cong uoc LIen hiep quoc ve Luat Bien. Chinh phu Uc thich thiet lap bien gioi o cuoi them luc dia Uc rong lon, nhu da dong thuan voi Indonesia nam 1972 va 1991. Thong thuong mot cuoc tranh cai nhu the se duoc dua ra truoc Toa an Cong ly Quoc te hay Toa an Quoc te ve Luat Bien de tim kiem mot quyet dinh cong bang, nhung chinh phu Uc da rut khoi quyen tai phan cua cac to chuc phap ly quoc te do (chi ve cac van de lien quan toi cac bien gioi bien) ngay truoc khi Dong Timor doc lap. Tuy nhien, duoi ap luc cua cong chung va ngoai giao, chinh phu Uc thay vao do da dua ra mot nhuong bo o phut cuoi cung ve rieng cac khoan tien chia tai Greater Sunrise gas field. Ngay 7 thang 7 nam 2005, mot thoa thuan duoc ky ket theo do ca hai nuoc se dat sang ben canh cuoc tranh cai ve bien gioi bien, va Dong Timor se nhan duoc 50% loi nhuan (uoc tinh A$26 ty hay khoang US$20 ty trong ca thoi gian du an) tu viec khai thac gieng dau Greater Sunrise. Tuy nhien, cac cong viec khai thac khac ben trong vung lanh hai do Dong Timor tuyen bo chu quyen nhung ben ngoai JPDA (Laminaria-Corallina and Buffalo) tiep tuc do Uc don phuong khai thac. [/INST] Đông Timor không được thừa hưởng các biên giới biển cố định khi họ giành được độc lập, coi Hiệp ước Nối Timor là bất hợp pháp. Một thoả thuận tạm thời (Hiệp ước Biển Timor, đã được ký kết khi Đông Timor trở thành độc lập ngày 20 tháng 5 năm 2002) xác định một Vùng Cùng Khai thác Dầu khí (JPDA), và trao 90% nguồn thu từ các dự án hiện hữu trong khu vực đó cho Đông Timor và 10% cho Úc. Phát triển đáng chú ý mới nhất trong JPDA từ khi Timor giành độc lập là nguồn dầu mỏ lớn nhất tại Biển Timor, Greater Sunrise gas field. Việc khai thác giếng dầu này là chủ đề của những thoả thuận riêng biệt năm 2003 và 2005. Chỉ 20% giếng dầu nằm trong JPDA và phần còn lại tại các lãnh hải không thuộc trong hiệp ước (dù được cả hai nước tuyên bố chủ quyền). Thoả thuận tạm thời ban đầu trao 82% nguồn thu cho Úc và chỉ 18% cho Đông Timor.Chính phủ Đông Timor đã tìm cách đàm phán một biên giới xác định với Úc tại đường một phần hai giữa hai nước, theo Công ước LIên hiệp quốc về Luật Biển. Chính phủ Úc thích thiết lập biên giới ở cuối thềm lục địa Úc rộng lớn, như đã đồng thuận với Indonesia năm 1972 và 1991. Thông thường một cuộc tranh cãi như thế sẽ được đưa ra trước Toà án Công lý Quốc tế hay Toà án Quốc tế về Luật Biển để tìm kiếm một quyết định công bằng, nhưng chính phủ Úc đã rút khỏi quyền tài phán của các tổ chức pháp lý quốc tế đó (chỉ về các vấn đề liên quan tới các biên giới biển) ngay trước khi Đông Timor độc lập. Tuy nhiên, dưới áp lực của công chúng và ngoại giao, chính phủ Úc thay vào đó đã đưa ra một nhượng bộ ở phút cuối cùng về riêng các khoản tiền chia tại Greater Sunrise gas field. Ngày 7 tháng 7 năm 2005, một thoả thuận được ký kết theo đó cả hai nước sẽ đặt sang bên cạnh cuộc tranh cãi về biên giới biển, và Đông Timor sẽ nhận được 50% lợi nhuận (ước tính A$26 tỷ hay khoảng US$20 tỷ trong cả thời gian dự án) từ việc khai thác giếng dầu Greater Sunrise. Tuy nhiên, các công việc khai thác khác bên trong vùng lãnh hải do Đông Timor tuyên bố chủ quyền nhưng bên ngoài JPDA (Laminaria-Corallina and Buffalo) tiếp tục do Úc đơn phương khai thác. </s>