Dai nhay vot la ten dat cho Ke hoach Nam nam lan thu hai du tru keo dai tu 1958-1963. Mao tiet lo Dai nhay vot tai mot cuoc hop vao thang 1 nam 1958 tai Nam Kinh. Y tuong trung tam dang sau Dai nhay vot la su phat trien nhanh cua nen cong nghiep va nong nghiep Trung Quoc nen duoc dien ra song song. Cong nghiep hoa thuc hien bang nguon cung ung lao dong gia re khong lo va tranh phai nhap cang cac thiet bi, may moc nang. De dat duoc dieu nay, Mao chu truong thuc hien chinh sach tap the hoa sau rong hon dua theo mo hinh "Thoi ky thu 3" cua Lien Xo trong nong thon Trung Quoc, noi cac hop tac xa hien huu se duoc sap nhap voi nhau thanh cac Cong xa nhan dan khong lo. Mot cong xa thi diem duoc thiet lap tai Chayashan trong tinh Ha Nam thang 4 nam 1958. Tai day, lan dau tien, dat tu huu bi xoa bo hoan toan va cac nha bep cong xa duoc gioi thieu. Tai cac cuoc hop cua Bo chinh tri vao thang 8 nam 1958, quyet dinh duoc dua ra la nhung cong xa nhan dan nay se tro thanh hinh thuc to chuc chinh tri va kinh te moi khap cac vung nong thon Trung Quoc. Vao cuoi nam, khoang 25.000 cong xa duoc lap len, moi cong xa co trung binh 5.000 ho gia dinh. O cac cong xa tu cung tu cap nay, luong va tien duoc thay the bang cong diem (work points). Ngoai nong nghiep, chung ket hop mot vai du an xay dung va cong nghiep nhe. Mao cho rang san xuat lua gao va thep la cot tru chinh cua phat trien kinh te. Ong tien doan rang trong vong 15 nam ke tu Dai nhay vot, san luong thep cua Trung Quoc se vuot qua san luong thep cua Vuong quoc Anh. Trong cac cuoc hop Bo chinh tri vao thang 8 nam 1958, quyet dinh duoc dua ra la san xuat thep duoc an dinh tang gap doi trong nam, da so san luong gia tang toi tu cac lo nung thep san vuon. Mao duoc Bi thu tinh An Huy cho xem mot thi du ve mot lo nung thep o Hop Phi vao thang 9 nam 1958, duoc cho la dang san xuat thep chat luong cao (mac du thuc te thi thep tinh luyen nay da duoc san xuat o noi khac). Phan khich vi chuyen nay, Mao khuyen khich viec thiet lap cac lo nung thep san vuon loai nho tai moi xa va tai moi khu pho. No luc khong lo tu nong dan va cac cong nhan khac duoc dua vao de san xuat thep tu sat vun. De cung cap nhien lieu dot cho cac lo nung, cay rung bi chat bua bai, gay thiet hai lon cho moi truong thien nhien cua dia phuong. Tinh trang pha cua nha va ban ghe do dac de lay cui dot lo nung cung xay ra khap noi. Noi, xoong, chao, va cac thu vat dung kim loai khac duoc trung dung de cung cap "sat vun" cho cac lo nung de co the dat duoc muc tieu san xuat. Nhieu lao dong nong nghiep bi thuyen chuyen tu thu hoach mua mang sang giup san xuat thep cung giong nhu cac cong nhan o nhieu nha may, truong hoc va tham chi ca benh vien. Nhung ai co chut kinh nghiem ve san xuat thep hoac co hieu biet co ban ve luyen kim thi cung co the thay duoc rang san pham tu cac lo nung nay la nhung dong sat nguyen lieu pham chat thap va chang co chut gia tri gi ve kinh te. Tuy nhien, chinh su ngo vuc sau dam cua Mao doi voi gioi tri thuc, niem tin vao suc manh khong lo cua gioi nong dan da khien ong ra lenh thuc hien no luc khong lo nay tren toan quoc ma khong hoi y kien cua cac chuyen gia. No luc lon duoc thuc hien trong suot Dai nhay vot tren pham vi rong nhu cac du an xay cat co ban thuong duoc hoach dinh cau tha, vi du nhu cac cong trinh thuy loi, thuong duoc xay ma chang hoi y tu cac ky su duoc dao tao. Hon nua, kinh nghiem cua cac tang lop tri thuc theo sau Chien dich tram hoa dua no da khien nhung ai biet duoc ke hoach nhu the la mot chuyen dien ro cung chang dam len tieng chi trich. Dai nhay vot ngay nay duoc da so moi nguoi, ca trong va ngoai Trung Quoc, xem nhu la mot dai tham hoa kinh te, thuc su dung la mot "Dai Nhay Lui" ma anh huong den Trung Quoc trong nhieu nam sau do. Khi cac con so thong ke bi thoi phong toi tay gioi chuc dac trach ke hoach, menh lenh duoc ban ra la phai chuyen nguon nhan luc lao dong vao cong nghiep hon la nong nghiep. Do cac dot han han va lu lut nam 1959-1961 ket hop voi viec qua nhieu nguon luc bi don vao cong nghiep da dan toi mat mua, keo theo do la nan doi. Con so nguoi chet trong nan doi chinh thuc duoc ghi nhan tai Trung Quoc trong nhung nam cua Dai nhay vot la 14 trieu, nhung cac hoc gia uoc tinh rang con so nan nhan chet doi la tu 20 den 43 trieu. Ba nam tu nam 1959 den nam 1962 duoc biet nhu la "Ba nam Ac nghiet" va Ba nam Thien tai. Nhieu quan chuc dia phuong bi truy to va hanh quyet cong khai vi bao cao thong tin sai lech.Ke hoach tiep theo ma Mao Trach Dong ung ho la cuoc "Dai Cach mang van hoa vo san" vao nhung nam 60 cua the ky 20. Co nhieu quan diem khac nhau ve Cach mang van hoa tai Trung Quoc. Theo Uy ban Trung uong Dang Cong san Trung Quoc, Cach mang van hoa la de "dau tranh voi giai cap tu san trong linh vuc tu tuong va su dung nhung tu tuong va le thoi moi cua giai cap vo san de thay doi dien mao tinh than cua toan bo xa hoi" nhung cung co quan diem cho rang day la mot cach de Mao Trach Dong lay lai quyen kiem soat Dang Cong san Trung Quoc sau cuoc Dai nhay vot that bai. Cach mang van hoa o Trung Quoc da xoa bo triet de nhung hu tuc con lai tu thoi trung co tai Trung Quoc (cung bai de chua benh, tuc bo chan phu nu...), nhung cung de lai nhung hau qua nghiem trong khong chi ve kinh te, xa hoi ma ca ve van hoa. Cach mang van hoa tu muc tieu ban dau la thay doi dien mao tinh than cua toan bo xa hoi da bien thanh quy chup, to cao, chi trich, dau to, thanh trung lan nhau tren toan Trung Quoc. Cuoc cach mang nay lam te liet cac hoat dong kinh te, chinh tri, giao duc, van hoa cua Trung Quoc; pha vo su lanh dao cua Dang Cong san Trung Quoc va khien nha nuoc khong con duy tri noi trat tu xa hoi; gay chia re nghiem trong trong Dang Cong san, trong bo may nha nuoc va trong xa hoi Trung Quoc; pha huy cac di san van hoa vat the va phi vat the. Dang Tieu Binh nhan dinh Mao Trach Dong co mot phan loi trong viec nay, nhung phan khac la do nhung nguoi thi hanh cap duoi co trinh do kem con cong chung de bi kich dong khien muc tieu de ra bi bop meo: "Cach mang Van Hoa la mot sai lam. Chung ta phai manh dan choi bo sai lam nay cua Mao trong nhung nam thang cuoi doi cua ong. Nhung cung can nhin vao su that. Su that la khong phai moi sai lam va qua dang trong cuoc Cach mang Van Hoa deu do Mao Trach Dong." Co dieu dac biet la khi phat dong "Dai nhay vot", Mao Trach Dong da hon 60 tuoi; con "Dai Cach mang van hoa" dien ra luc ong gan 70 tuoi; va khi quyet dinh thiet lap ngoai giao voi Hoa Ky thi Mao da gan 80 tuoi.
Đại nhảy vọt là tên đặt cho Kế hoạch Năm năm lần thứ hai dự trù kéo dài từ 1958-1963. Mao tiết lộ Đại nhảy vọt tại một cuộc họp vào tháng 1 năm 1958 tại Nam Kinh. Ý tưởng trung tâm đằng sau Đại nhảy vọt là sự phát triển nhanh của nền công nghiệp và nông nghiệp Trung Quốc nên được diễn ra song song. Công nghiệp hóa thực hiện bằng nguồn cung ứng lao động giá rẻ khổng lồ và tránh phải nhập cảng các thiết bị, máy móc nặng. Để đạt được điều này, Mao chủ trương thực hiện chính sách tập thể hóa sâu rộng hơn dựa theo mô hình "Thời kỳ thứ 3" của Liên Xô trong nông thôn Trung Quốc, nơi các hợp tác xã hiện hữu sẽ được sáp nhập với nhau thành các Công xã nhân dân khổng lồ. Một công xã thí điểm được thiết lập tại Chayashan trong tỉnh Hà Nam tháng 4 năm 1958. Tại đây, lần đầu tiên, đất tư hữu bị xóa bỏ hoàn toàn và các nhà bếp công xã được giới thiệu. Tại các cuộc họp của Bộ chính trị vào tháng 8 năm 1958, quyết định được đưa ra là những công xã nhân dân này sẽ trở thành hình thức tổ chức chính trị và kinh tế mới khắp các vùng nông thôn Trung Quốc. Vào cuối năm, khoảng 25.000 công xã được lập lên, mỗi công xã có trung bình 5.000 hộ gia đình. Ở các công xã tự cung tự cấp này, lương và tiền được thay thế bằng công điểm (work points). Ngoài nông nghiệp, chúng kết hợp một vài dự án xây dựng và công nghiệp nhẹ. Mao cho rằng sản xuất lúa gạo và thép là cột trụ chính của phát triển kinh tế. Ông tiên đoán rằng trong vòng 15 năm kể từ Đại nhảy vọt, sản lượng thép của Trung Quốc sẽ vượt qua sản lượng thép của Vương quốc Anh. Trong các cuộc họp Bộ chính trị vào tháng 8 năm 1958, quyết định được đưa ra là sản xuất thép được ấn định tăng gấp đôi trong năm, đa số sản lượng gia tăng tới từ các lò nung thép sân vườn. Mao được Bí thư tỉnh An Huy cho xem một thí dụ về một lò nung thép ở Hợp Phì vào tháng 9 năm 1958, được cho là đang sản xuất thép chất lượng cao (mặc dù thực tế thì thép tinh luyện này đã được sản xuất ở nơi khác). Phấn khích vì chuyện này, Mao khuyến khích việc thiết lập các lò nung thép sân vườn loại nhỏ tại mỗi xã và tại mỗi khu phố. Nỗ lực khổng lồ từ nông dân và các công nhân khác được đưa vào để sản xuất thép từ sắt vụn. Để cung cấp nhiên liệu đốt cho các lò nung, cây rừng bị chặt bừa bãi, gây thiệt hại lớn cho môi trường thiên nhiên của địa phương. Tình trạng phá cửa nhà và bàn ghế đồ đạc để lấy củi đốt lò nung cũng xảy ra khắp nơi. Nồi, xoong, chảo, và các thứ vật dụng kim loại khác được trưng dụng để cung cấp "sắt vụn" cho các lò nung để có thể đạt được mục tiêu sản xuất. Nhiều lao động nông nghiệp bị thuyên chuyển từ thu hoạch mùa màng sang giúp sản xuất thép cũng giống như các công nhân ở nhiều nhà máy, trường học và thậm chí cả bệnh viện. Những ai có chút kinh nghiệm về sản xuất thép hoặc có hiểu biết cơ bản về luyện kim thì cũng có thể thấy được rằng sản phẩm từ các lò nung này là những đống sắt nguyên liệu phẩm chất thấp và chẳng có chút giá trị gì về kinh tế. Tuy nhiên, chính sự ngờ vực sâu đậm của Mao đối với giới trí thức, niềm tin vào sức mạnh khổng lồ của giới nông dân đã khiến ông ra lệnh thực hiện nỗ lực khổng lồ này trên toàn quốc mà không hỏi ý kiến của các chuyên gia. Nỗ lực lớn được thực hiện trong suốt Đại nhảy vọt trên phạm vi rộng như các dự án xây cất cơ bản thường được hoạch định cẩu thả, ví dụ như các công trình thủy lợi, thường được xây mà chẳng hỏi ý từ các kỹ sư được đào tạo. Hơn nữa, kinh nghiệm của các tầng lớp trí thức theo sau Chiến dịch trăm hoa đua nở đã khiến những ai biết được kế hoạch như thế là một chuyện điên rồ cũng chẳng dám lên tiếng chỉ trích. Đại nhảy vọt ngày nay được đa số mọi người, cả trong và ngoài Trung Quốc, xem như là một đại thảm họa kinh tế, thực sự đúng là một "Đại Nhảy Lùi" mà ảnh hưởng đến Trung Quốc trong nhiều năm sau đó. Khi các con số thống kê bị thổi phồng tới tay giới chức đặc trách kế hoạch, mệnh lệnh được ban ra là phải chuyển nguồn nhân lực lao động vào công nghiệp hơn là nông nghiệp. Do các đợt hạn hán và lũ lụt năm 1959-1961 kết hợp với việc quá nhiều nguồn lực bị dồn vào công nghiệp đã dẫn tới mất mùa, kéo theo đó là nạn đói. Con số người chết trong nạn đói chính thức được ghi nhận tại Trung Quốc trong những năm của Đại nhảy vọt là 14 triệu, nhưng các học giả ước tính rằng con số nạn nhân chết đói là từ 20 đến 43 triệu. Ba năm từ năm 1959 đến năm 1962 được biết như là "Ba năm Ác nghiệt" và Ba năm Thiên tai. Nhiều quan chức địa phương bị truy tố và hành quyết công khai vì báo cáo thông tin sai lệch.Kế hoạch tiếp theo mà Mao Trạch Đông ủng hộ là cuộc "Đại Cách mạng văn hóa vô sản" vào những năm 60 của thế kỷ 20. Có nhiều quan điểm khác nhau về Cách mạng văn hóa tại Trung Quốc. Theo Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Cách mạng văn hóa là để "đấu tranh với giai cấp tư sản trong lĩnh vực tư tưởng và sử dụng những tư tưởng và lề thói mới của giai cấp vô sản để thay đổi diện mạo tinh thần của toàn bộ xã hội" nhưng cũng có quan điểm cho rằng đây là một cách để Mao Trạch Đông lấy lại quyền kiểm soát Đảng Cộng sản Trung Quốc sau cuộc Đại nhảy vọt thất bại. Cách mạng văn hóa ở Trung Quốc đã xóa bỏ triệt để những hủ tục còn lại từ thời trung cổ tại Trung Quốc (cúng bái để chữa bệnh, tục bó chân phụ nữ...), nhưng cũng để lại những hậu quả nghiêm trọng không chỉ về kinh tế, xã hội mà cả về văn hóa. Cách mạng văn hóa từ mục tiêu ban đầu là thay đổi diện mạo tinh thần của toàn bộ xã hội đã biến thành quy chụp, tố cáo, chỉ trích, đấu tố, thanh trừng lẫn nhau trên toàn Trung Quốc. Cuộc cách mạng này làm tê liệt các hoạt động kinh tế, chính trị, giáo dục, văn hóa của Trung Quốc; phá vỡ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc và khiến nhà nước không còn duy trì nổi trật tự xã hội; gây chia rẽ nghiêm trọng trong Đảng Cộng sản, trong bộ máy nhà nước và trong xã hội Trung Quốc; phá hủy các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Đặng Tiểu Bình nhận định Mao Trạch Đông có một phần lỗi trong việc này, nhưng phần khác là do những người thi hành cấp dưới có trình độ kém còn công chúng dễ bị kích động khiến mục tiêu đề ra bị bóp méo: "Cách mạng Văn Hóa là một sai lầm. Chúng ta phải mạnh dạn chối bỏ sai lầm này của Mao trong những năm tháng cuối đời của ông. Nhưng cũng cần nhìn vào sự thật. Sự thật là không phải mọi sai lầm và quá đáng trong cuộc Cách mạng Văn Hóa đều do Mao Trạch Đông." Có điều đặc biệt là khi phát động "Đại nhảy vọt", Mao Trạch Đông đã hơn 60 tuổi; còn "Đại Cách mạng văn hóa" diễn ra lúc ông gần 70 tuổi; và khi quyết định thiết lập ngoại giao với Hoa Kỳ thì Mao đã gần 80 tuổi.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Dai nhay vot la ten dat cho Ke hoach Nam nam lan thu hai du tru keo dai tu 1958-1963. Mao tiet lo Dai nhay vot tai mot cuoc hop vao thang 1 nam 1958 tai Nam Kinh. Y tuong trung tam dang sau Dai nhay vot la su phat trien nhanh cua nen cong nghiep va nong nghiep Trung Quoc nen duoc dien ra song song. Cong nghiep hoa thuc hien bang nguon cung ung lao dong gia re khong lo va tranh phai nhap cang cac thiet bi, may moc nang. De dat duoc dieu nay, Mao chu truong thuc hien chinh sach tap the hoa sau rong hon dua theo mo hinh "Thoi ky thu 3" cua Lien Xo trong nong thon Trung Quoc, noi cac hop tac xa hien huu se duoc sap nhap voi nhau thanh cac Cong xa nhan dan khong lo. Mot cong xa thi diem duoc thiet lap tai Chayashan trong tinh Ha Nam thang 4 nam 1958. Tai day, lan dau tien, dat tu huu bi xoa bo hoan toan va cac nha bep cong xa duoc gioi thieu. Tai cac cuoc hop cua Bo chinh tri vao thang 8 nam 1958, quyet dinh duoc dua ra la nhung cong xa nhan dan nay se tro thanh hinh thuc to chuc chinh tri va kinh te moi khap cac vung nong thon Trung Quoc. Vao cuoi nam, khoang 25.000 cong xa duoc lap len, moi cong xa co trung binh 5.000 ho gia dinh. O cac cong xa tu cung tu cap nay, luong va tien duoc thay the bang cong diem (work points). Ngoai nong nghiep, chung ket hop mot vai du an xay dung va cong nghiep nhe. Mao cho rang san xuat lua gao va thep la cot tru chinh cua phat trien kinh te. Ong tien doan rang trong vong 15 nam ke tu Dai nhay vot, san luong thep cua Trung Quoc se vuot qua san luong thep cua Vuong quoc Anh. Trong cac cuoc hop Bo chinh tri vao thang 8 nam 1958, quyet dinh duoc dua ra la san xuat thep duoc an dinh tang gap doi trong nam, da so san luong gia tang toi tu cac lo nung thep san vuon. Mao duoc Bi thu tinh An Huy cho xem mot thi du ve mot lo nung thep o Hop Phi vao thang 9 nam 1958, duoc cho la dang san xuat thep chat luong cao (mac du thuc te thi thep tinh luyen nay da duoc san xuat o noi khac). Phan khich vi chuyen nay, Mao khuyen khich viec thiet lap cac lo nung thep san vuon loai nho tai moi xa va tai moi khu pho. No luc khong lo tu nong dan va cac cong nhan khac duoc dua vao de san xuat thep tu sat vun. De cung cap nhien lieu dot cho cac lo nung, cay rung bi chat bua bai, gay thiet hai lon cho moi truong thien nhien cua dia phuong. Tinh trang pha cua nha va ban ghe do dac de lay cui dot lo nung cung xay ra khap noi. Noi, xoong, chao, va cac thu vat dung kim loai khac duoc trung dung de cung cap "sat vun" cho cac lo nung de co the dat duoc muc tieu san xuat. Nhieu lao dong nong nghiep bi thuyen chuyen tu thu hoach mua mang sang giup san xuat thep cung giong nhu cac cong nhan o nhieu nha may, truong hoc va tham chi ca benh vien. Nhung ai co chut kinh nghiem ve san xuat thep hoac co hieu biet co ban ve luyen kim thi cung co the thay duoc rang san pham tu cac lo nung nay la nhung dong sat nguyen lieu pham chat thap va chang co chut gia tri gi ve kinh te. Tuy nhien, chinh su ngo vuc sau dam cua Mao doi voi gioi tri thuc, niem tin vao suc manh khong lo cua gioi nong dan da khien ong ra lenh thuc hien no luc khong lo nay tren toan quoc ma khong hoi y kien cua cac chuyen gia. No luc lon duoc thuc hien trong suot Dai nhay vot tren pham vi rong nhu cac du an xay cat co ban thuong duoc hoach dinh cau tha, vi du nhu cac cong trinh thuy loi, thuong duoc xay ma chang hoi y tu cac ky su duoc dao tao. Hon nua, kinh nghiem cua cac tang lop tri thuc theo sau Chien dich tram hoa dua no da khien nhung ai biet duoc ke hoach nhu the la mot chuyen dien ro cung chang dam len tieng chi trich. Dai nhay vot ngay nay duoc da so moi nguoi, ca trong va ngoai Trung Quoc, xem nhu la mot dai tham hoa kinh te, thuc su dung la mot "Dai Nhay Lui" ma anh huong den Trung Quoc trong nhieu nam sau do. Khi cac con so thong ke bi thoi phong toi tay gioi chuc dac trach ke hoach, menh lenh duoc ban ra la phai chuyen nguon nhan luc lao dong vao cong nghiep hon la nong nghiep. Do cac dot han han va lu lut nam 1959-1961 ket hop voi viec qua nhieu nguon luc bi don vao cong nghiep da dan toi mat mua, keo theo do la nan doi. Con so nguoi chet trong nan doi chinh thuc duoc ghi nhan tai Trung Quoc trong nhung nam cua Dai nhay vot la 14 trieu, nhung cac hoc gia uoc tinh rang con so nan nhan chet doi la tu 20 den 43 trieu. Ba nam tu nam 1959 den nam 1962 duoc biet nhu la "Ba nam Ac nghiet" va Ba nam Thien tai. Nhieu quan chuc dia phuong bi truy to va hanh quyet cong khai vi bao cao thong tin sai lech.Ke hoach tiep theo ma Mao Trach Dong ung ho la cuoc "Dai Cach mang van hoa vo san" vao nhung nam 60 cua the ky 20. Co nhieu quan diem khac nhau ve Cach mang van hoa tai Trung Quoc. Theo Uy ban Trung uong Dang Cong san Trung Quoc, Cach mang van hoa la de "dau tranh voi giai cap tu san trong linh vuc tu tuong va su dung nhung tu tuong va le thoi moi cua giai cap vo san de thay doi dien mao tinh than cua toan bo xa hoi" nhung cung co quan diem cho rang day la mot cach de Mao Trach Dong lay lai quyen kiem soat Dang Cong san Trung Quoc sau cuoc Dai nhay vot that bai. Cach mang van hoa o Trung Quoc da xoa bo triet de nhung hu tuc con lai tu thoi trung co tai Trung Quoc (cung bai de chua benh, tuc bo chan phu nu...), nhung cung de lai nhung hau qua nghiem trong khong chi ve kinh te, xa hoi ma ca ve van hoa. Cach mang van hoa tu muc tieu ban dau la thay doi dien mao tinh than cua toan bo xa hoi da bien thanh quy chup, to cao, chi trich, dau to, thanh trung lan nhau tren toan Trung Quoc. Cuoc cach mang nay lam te liet cac hoat dong kinh te, chinh tri, giao duc, van hoa cua Trung Quoc; pha vo su lanh dao cua Dang Cong san Trung Quoc va khien nha nuoc khong con duy tri noi trat tu xa hoi; gay chia re nghiem trong trong Dang Cong san, trong bo may nha nuoc va trong xa hoi Trung Quoc; pha huy cac di san van hoa vat the va phi vat the. Dang Tieu Binh nhan dinh Mao Trach Dong co mot phan loi trong viec nay, nhung phan khac la do nhung nguoi thi hanh cap duoi co trinh do kem con cong chung de bi kich dong khien muc tieu de ra bi bop meo: "Cach mang Van Hoa la mot sai lam. Chung ta phai manh dan choi bo sai lam nay cua Mao trong nhung nam thang cuoi doi cua ong. Nhung cung can nhin vao su that. Su that la khong phai moi sai lam va qua dang trong cuoc Cach mang Van Hoa deu do Mao Trach Dong." Co dieu dac biet la khi phat dong "Dai nhay vot", Mao Trach Dong da hon 60 tuoi; con "Dai Cach mang van hoa" dien ra luc ong gan 70 tuoi; va khi quyet dinh thiet lap ngoai giao voi Hoa Ky thi Mao da gan 80 tuoi. [/INST] Đại nhảy vọt là tên đặt cho Kế hoạch Năm năm lần thứ hai dự trù kéo dài từ 1958-1963. Mao tiết lộ Đại nhảy vọt tại một cuộc họp vào tháng 1 năm 1958 tại Nam Kinh. Ý tưởng trung tâm đằng sau Đại nhảy vọt là sự phát triển nhanh của nền công nghiệp và nông nghiệp Trung Quốc nên được diễn ra song song. Công nghiệp hóa thực hiện bằng nguồn cung ứng lao động giá rẻ khổng lồ và tránh phải nhập cảng các thiết bị, máy móc nặng. Để đạt được điều này, Mao chủ trương thực hiện chính sách tập thể hóa sâu rộng hơn dựa theo mô hình "Thời kỳ thứ 3" của Liên Xô trong nông thôn Trung Quốc, nơi các hợp tác xã hiện hữu sẽ được sáp nhập với nhau thành các Công xã nhân dân khổng lồ. Một công xã thí điểm được thiết lập tại Chayashan trong tỉnh Hà Nam tháng 4 năm 1958. Tại đây, lần đầu tiên, đất tư hữu bị xóa bỏ hoàn toàn và các nhà bếp công xã được giới thiệu. Tại các cuộc họp của Bộ chính trị vào tháng 8 năm 1958, quyết định được đưa ra là những công xã nhân dân này sẽ trở thành hình thức tổ chức chính trị và kinh tế mới khắp các vùng nông thôn Trung Quốc. Vào cuối năm, khoảng 25.000 công xã được lập lên, mỗi công xã có trung bình 5.000 hộ gia đình. Ở các công xã tự cung tự cấp này, lương và tiền được thay thế bằng công điểm (work points). Ngoài nông nghiệp, chúng kết hợp một vài dự án xây dựng và công nghiệp nhẹ. Mao cho rằng sản xuất lúa gạo và thép là cột trụ chính của phát triển kinh tế. Ông tiên đoán rằng trong vòng 15 năm kể từ Đại nhảy vọt, sản lượng thép của Trung Quốc sẽ vượt qua sản lượng thép của Vương quốc Anh. Trong các cuộc họp Bộ chính trị vào tháng 8 năm 1958, quyết định được đưa ra là sản xuất thép được ấn định tăng gấp đôi trong năm, đa số sản lượng gia tăng tới từ các lò nung thép sân vườn. Mao được Bí thư tỉnh An Huy cho xem một thí dụ về một lò nung thép ở Hợp Phì vào tháng 9 năm 1958, được cho là đang sản xuất thép chất lượng cao (mặc dù thực tế thì thép tinh luyện này đã được sản xuất ở nơi khác). Phấn khích vì chuyện này, Mao khuyến khích việc thiết lập các lò nung thép sân vườn loại nhỏ tại mỗi xã và tại mỗi khu phố. Nỗ lực khổng lồ từ nông dân và các công nhân khác được đưa vào để sản xuất thép từ sắt vụn. Để cung cấp nhiên liệu đốt cho các lò nung, cây rừng bị chặt bừa bãi, gây thiệt hại lớn cho môi trường thiên nhiên của địa phương. Tình trạng phá cửa nhà và bàn ghế đồ đạc để lấy củi đốt lò nung cũng xảy ra khắp nơi. Nồi, xoong, chảo, và các thứ vật dụng kim loại khác được trưng dụng để cung cấp "sắt vụn" cho các lò nung để có thể đạt được mục tiêu sản xuất. Nhiều lao động nông nghiệp bị thuyên chuyển từ thu hoạch mùa màng sang giúp sản xuất thép cũng giống như các công nhân ở nhiều nhà máy, trường học và thậm chí cả bệnh viện. Những ai có chút kinh nghiệm về sản xuất thép hoặc có hiểu biết cơ bản về luyện kim thì cũng có thể thấy được rằng sản phẩm từ các lò nung này là những đống sắt nguyên liệu phẩm chất thấp và chẳng có chút giá trị gì về kinh tế. Tuy nhiên, chính sự ngờ vực sâu đậm của Mao đối với giới trí thức, niềm tin vào sức mạnh khổng lồ của giới nông dân đã khiến ông ra lệnh thực hiện nỗ lực khổng lồ này trên toàn quốc mà không hỏi ý kiến của các chuyên gia. Nỗ lực lớn được thực hiện trong suốt Đại nhảy vọt trên phạm vi rộng như các dự án xây cất cơ bản thường được hoạch định cẩu thả, ví dụ như các công trình thủy lợi, thường được xây mà chẳng hỏi ý từ các kỹ sư được đào tạo. Hơn nữa, kinh nghiệm của các tầng lớp trí thức theo sau Chiến dịch trăm hoa đua nở đã khiến những ai biết được kế hoạch như thế là một chuyện điên rồ cũng chẳng dám lên tiếng chỉ trích. Đại nhảy vọt ngày nay được đa số mọi người, cả trong và ngoài Trung Quốc, xem như là một đại thảm họa kinh tế, thực sự đúng là một "Đại Nhảy Lùi" mà ảnh hưởng đến Trung Quốc trong nhiều năm sau đó. Khi các con số thống kê bị thổi phồng tới tay giới chức đặc trách kế hoạch, mệnh lệnh được ban ra là phải chuyển nguồn nhân lực lao động vào công nghiệp hơn là nông nghiệp. Do các đợt hạn hán và lũ lụt năm 1959-1961 kết hợp với việc quá nhiều nguồn lực bị dồn vào công nghiệp đã dẫn tới mất mùa, kéo theo đó là nạn đói. Con số người chết trong nạn đói chính thức được ghi nhận tại Trung Quốc trong những năm của Đại nhảy vọt là 14 triệu, nhưng các học giả ước tính rằng con số nạn nhân chết đói là từ 20 đến 43 triệu. Ba năm từ năm 1959 đến năm 1962 được biết như là "Ba năm Ác nghiệt" và Ba năm Thiên tai. Nhiều quan chức địa phương bị truy tố và hành quyết công khai vì báo cáo thông tin sai lệch.Kế hoạch tiếp theo mà Mao Trạch Đông ủng hộ là cuộc "Đại Cách mạng văn hóa vô sản" vào những năm 60 của thế kỷ 20. Có nhiều quan điểm khác nhau về Cách mạng văn hóa tại Trung Quốc. Theo Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Cách mạng văn hóa là để "đấu tranh với giai cấp tư sản trong lĩnh vực tư tưởng và sử dụng những tư tưởng và lề thói mới của giai cấp vô sản để thay đổi diện mạo tinh thần của toàn bộ xã hội" nhưng cũng có quan điểm cho rằng đây là một cách để Mao Trạch Đông lấy lại quyền kiểm soát Đảng Cộng sản Trung Quốc sau cuộc Đại nhảy vọt thất bại. Cách mạng văn hóa ở Trung Quốc đã xóa bỏ triệt để những hủ tục còn lại từ thời trung cổ tại Trung Quốc (cúng bái để chữa bệnh, tục bó chân phụ nữ...), nhưng cũng để lại những hậu quả nghiêm trọng không chỉ về kinh tế, xã hội mà cả về văn hóa. Cách mạng văn hóa từ mục tiêu ban đầu là thay đổi diện mạo tinh thần của toàn bộ xã hội đã biến thành quy chụp, tố cáo, chỉ trích, đấu tố, thanh trừng lẫn nhau trên toàn Trung Quốc. Cuộc cách mạng này làm tê liệt các hoạt động kinh tế, chính trị, giáo dục, văn hóa của Trung Quốc; phá vỡ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc và khiến nhà nước không còn duy trì nổi trật tự xã hội; gây chia rẽ nghiêm trọng trong Đảng Cộng sản, trong bộ máy nhà nước và trong xã hội Trung Quốc; phá hủy các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Đặng Tiểu Bình nhận định Mao Trạch Đông có một phần lỗi trong việc này, nhưng phần khác là do những người thi hành cấp dưới có trình độ kém còn công chúng dễ bị kích động khiến mục tiêu đề ra bị bóp méo: "Cách mạng Văn Hóa là một sai lầm. Chúng ta phải mạnh dạn chối bỏ sai lầm này của Mao trong những năm tháng cuối đời của ông. Nhưng cũng cần nhìn vào sự thật. Sự thật là không phải mọi sai lầm và quá đáng trong cuộc Cách mạng Văn Hóa đều do Mao Trạch Đông." Có điều đặc biệt là khi phát động "Đại nhảy vọt", Mao Trạch Đông đã hơn 60 tuổi; còn "Đại Cách mạng văn hóa" diễn ra lúc ông gần 70 tuổi; và khi quyết định thiết lập ngoại giao với Hoa Kỳ thì Mao đã gần 80 tuổi. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Dai nhay vot la ten dat cho Ke hoach Nam nam lan thu hai du tru keo dai tu 1958-1963. Mao tiet lo Dai nhay vot tai mot cuoc hop vao thang 1 nam 1958 tai Nam Kinh. Y tuong trung tam dang sau Dai nhay vot la su phat trien nhanh cua nen cong nghiep va nong nghiep Trung Quoc nen duoc dien ra song song. Cong nghiep hoa thuc hien bang nguon cung ung lao dong gia re khong lo va tranh phai nhap cang cac thiet bi, may moc nang. De dat duoc dieu nay, Mao chu truong thuc hien chinh sach tap the hoa sau rong hon dua theo mo hinh "Thoi ky thu 3" cua Lien Xo trong nong thon Trung Quoc, noi cac hop tac xa hien huu se duoc sap nhap voi nhau thanh cac Cong xa nhan dan khong lo. Mot cong xa thi diem duoc thiet lap tai Chayashan trong tinh Ha Nam thang 4 nam 1958. Tai day, lan dau tien, dat tu huu bi xoa bo hoan toan va cac nha bep cong xa duoc gioi thieu. Tai cac cuoc hop cua Bo chinh tri vao thang 8 nam 1958, quyet dinh duoc dua ra la nhung cong xa nhan dan nay se tro thanh hinh thuc to chuc chinh tri va kinh te moi khap cac vung nong thon Trung Quoc. Vao cuoi nam, khoang 25.000 cong xa duoc lap len, moi cong xa co trung binh 5.000 ho gia dinh. O cac cong xa tu cung tu cap nay, luong va tien duoc thay the bang cong diem (work points). Ngoai nong nghiep, chung ket hop mot vai du an xay dung va cong nghiep nhe. Mao cho rang san xuat lua gao va thep la cot tru chinh cua phat trien kinh te. Ong tien doan rang trong vong 15 nam ke tu Dai nhay vot, san luong thep cua Trung Quoc se vuot qua san luong thep cua Vuong quoc Anh. Trong cac cuoc hop Bo chinh tri vao thang 8 nam 1958, quyet dinh duoc dua ra la san xuat thep duoc an dinh tang gap doi trong nam, da so san luong gia tang toi tu cac lo nung thep san vuon. Mao duoc Bi thu tinh An Huy cho xem mot thi du ve mot lo nung thep o Hop Phi vao thang 9 nam 1958, duoc cho la dang san xuat thep chat luong cao (mac du thuc te thi thep tinh luyen nay da duoc san xuat o noi khac). Phan khich vi chuyen nay, Mao khuyen khich viec thiet lap cac lo nung thep san vuon loai nho tai moi xa va tai moi khu pho. No luc khong lo tu nong dan va cac cong nhan khac duoc dua vao de san xuat thep tu sat vun. De cung cap nhien lieu dot cho cac lo nung, cay rung bi chat bua bai, gay thiet hai lon cho moi truong thien nhien cua dia phuong. Tinh trang pha cua nha va ban ghe do dac de lay cui dot lo nung cung xay ra khap noi. Noi, xoong, chao, va cac thu vat dung kim loai khac duoc trung dung de cung cap "sat vun" cho cac lo nung de co the dat duoc muc tieu san xuat. Nhieu lao dong nong nghiep bi thuyen chuyen tu thu hoach mua mang sang giup san xuat thep cung giong nhu cac cong nhan o nhieu nha may, truong hoc va tham chi ca benh vien. Nhung ai co chut kinh nghiem ve san xuat thep hoac co hieu biet co ban ve luyen kim thi cung co the thay duoc rang san pham tu cac lo nung nay la nhung dong sat nguyen lieu pham chat thap va chang co chut gia tri gi ve kinh te. Tuy nhien, chinh su ngo vuc sau dam cua Mao doi voi gioi tri thuc, niem tin vao suc manh khong lo cua gioi nong dan da khien ong ra lenh thuc hien no luc khong lo nay tren toan quoc ma khong hoi y kien cua cac chuyen gia. No luc lon duoc thuc hien trong suot Dai nhay vot tren pham vi rong nhu cac du an xay cat co ban thuong duoc hoach dinh cau tha, vi du nhu cac cong trinh thuy loi, thuong duoc xay ma chang hoi y tu cac ky su duoc dao tao. Hon nua, kinh nghiem cua cac tang lop tri thuc theo sau Chien dich tram hoa dua no da khien nhung ai biet duoc ke hoach nhu the la mot chuyen dien ro cung chang dam len tieng chi trich. Dai nhay vot ngay nay duoc da so moi nguoi, ca trong va ngoai Trung Quoc, xem nhu la mot dai tham hoa kinh te, thuc su dung la mot "Dai Nhay Lui" ma anh huong den Trung Quoc trong nhieu nam sau do. Khi cac con so thong ke bi thoi phong toi tay gioi chuc dac trach ke hoach, menh lenh duoc ban ra la phai chuyen nguon nhan luc lao dong vao cong nghiep hon la nong nghiep. Do cac dot han han va lu lut nam 1959-1961 ket hop voi viec qua nhieu nguon luc bi don vao cong nghiep da dan toi mat mua, keo theo do la nan doi. Con so nguoi chet trong nan doi chinh thuc duoc ghi nhan tai Trung Quoc trong nhung nam cua Dai nhay vot la 14 trieu, nhung cac hoc gia uoc tinh rang con so nan nhan chet doi la tu 20 den 43 trieu. Ba nam tu nam 1959 den nam 1962 duoc biet nhu la "Ba nam Ac nghiet" va Ba nam Thien tai. Nhieu quan chuc dia phuong bi truy to va hanh quyet cong khai vi bao cao thong tin sai lech.Ke hoach tiep theo ma Mao Trach Dong ung ho la cuoc "Dai Cach mang van hoa vo san" vao nhung nam 60 cua the ky 20. Co nhieu quan diem khac nhau ve Cach mang van hoa tai Trung Quoc. Theo Uy ban Trung uong Dang Cong san Trung Quoc, Cach mang van hoa la de "dau tranh voi giai cap tu san trong linh vuc tu tuong va su dung nhung tu tuong va le thoi moi cua giai cap vo san de thay doi dien mao tinh than cua toan bo xa hoi" nhung cung co quan diem cho rang day la mot cach de Mao Trach Dong lay lai quyen kiem soat Dang Cong san Trung Quoc sau cuoc Dai nhay vot that bai. Cach mang van hoa o Trung Quoc da xoa bo triet de nhung hu tuc con lai tu thoi trung co tai Trung Quoc (cung bai de chua benh, tuc bo chan phu nu...), nhung cung de lai nhung hau qua nghiem trong khong chi ve kinh te, xa hoi ma ca ve van hoa. Cach mang van hoa tu muc tieu ban dau la thay doi dien mao tinh than cua toan bo xa hoi da bien thanh quy chup, to cao, chi trich, dau to, thanh trung lan nhau tren toan Trung Quoc. Cuoc cach mang nay lam te liet cac hoat dong kinh te, chinh tri, giao duc, van hoa cua Trung Quoc; pha vo su lanh dao cua Dang Cong san Trung Quoc va khien nha nuoc khong con duy tri noi trat tu xa hoi; gay chia re nghiem trong trong Dang Cong san, trong bo may nha nuoc va trong xa hoi Trung Quoc; pha huy cac di san van hoa vat the va phi vat the. Dang Tieu Binh nhan dinh Mao Trach Dong co mot phan loi trong viec nay, nhung phan khac la do nhung nguoi thi hanh cap duoi co trinh do kem con cong chung de bi kich dong khien muc tieu de ra bi bop meo: "Cach mang Van Hoa la mot sai lam. Chung ta phai manh dan choi bo sai lam nay cua Mao trong nhung nam thang cuoi doi cua ong. Nhung cung can nhin vao su that. Su that la khong phai moi sai lam va qua dang trong cuoc Cach mang Van Hoa deu do Mao Trach Dong." Co dieu dac biet la khi phat dong "Dai nhay vot", Mao Trach Dong da hon 60 tuoi; con "Dai Cach mang van hoa" dien ra luc ong gan 70 tuoi; va khi quyet dinh thiet lap ngoai giao voi Hoa Ky thi Mao da gan 80 tuoi. [/INST] Đại nhảy vọt là tên đặt cho Kế hoạch Năm năm lần thứ hai dự trù kéo dài từ 1958-1963. Mao tiết lộ Đại nhảy vọt tại một cuộc họp vào tháng 1 năm 1958 tại Nam Kinh. Ý tưởng trung tâm đằng sau Đại nhảy vọt là sự phát triển nhanh của nền công nghiệp và nông nghiệp Trung Quốc nên được diễn ra song song. Công nghiệp hóa thực hiện bằng nguồn cung ứng lao động giá rẻ khổng lồ và tránh phải nhập cảng các thiết bị, máy móc nặng. Để đạt được điều này, Mao chủ trương thực hiện chính sách tập thể hóa sâu rộng hơn dựa theo mô hình "Thời kỳ thứ 3" của Liên Xô trong nông thôn Trung Quốc, nơi các hợp tác xã hiện hữu sẽ được sáp nhập với nhau thành các Công xã nhân dân khổng lồ. Một công xã thí điểm được thiết lập tại Chayashan trong tỉnh Hà Nam tháng 4 năm 1958. Tại đây, lần đầu tiên, đất tư hữu bị xóa bỏ hoàn toàn và các nhà bếp công xã được giới thiệu. Tại các cuộc họp của Bộ chính trị vào tháng 8 năm 1958, quyết định được đưa ra là những công xã nhân dân này sẽ trở thành hình thức tổ chức chính trị và kinh tế mới khắp các vùng nông thôn Trung Quốc. Vào cuối năm, khoảng 25.000 công xã được lập lên, mỗi công xã có trung bình 5.000 hộ gia đình. Ở các công xã tự cung tự cấp này, lương và tiền được thay thế bằng công điểm (work points). Ngoài nông nghiệp, chúng kết hợp một vài dự án xây dựng và công nghiệp nhẹ. Mao cho rằng sản xuất lúa gạo và thép là cột trụ chính của phát triển kinh tế. Ông tiên đoán rằng trong vòng 15 năm kể từ Đại nhảy vọt, sản lượng thép của Trung Quốc sẽ vượt qua sản lượng thép của Vương quốc Anh. Trong các cuộc họp Bộ chính trị vào tháng 8 năm 1958, quyết định được đưa ra là sản xuất thép được ấn định tăng gấp đôi trong năm, đa số sản lượng gia tăng tới từ các lò nung thép sân vườn. Mao được Bí thư tỉnh An Huy cho xem một thí dụ về một lò nung thép ở Hợp Phì vào tháng 9 năm 1958, được cho là đang sản xuất thép chất lượng cao (mặc dù thực tế thì thép tinh luyện này đã được sản xuất ở nơi khác). Phấn khích vì chuyện này, Mao khuyến khích việc thiết lập các lò nung thép sân vườn loại nhỏ tại mỗi xã và tại mỗi khu phố. Nỗ lực khổng lồ từ nông dân và các công nhân khác được đưa vào để sản xuất thép từ sắt vụn. Để cung cấp nhiên liệu đốt cho các lò nung, cây rừng bị chặt bừa bãi, gây thiệt hại lớn cho môi trường thiên nhiên của địa phương. Tình trạng phá cửa nhà và bàn ghế đồ đạc để lấy củi đốt lò nung cũng xảy ra khắp nơi. Nồi, xoong, chảo, và các thứ vật dụng kim loại khác được trưng dụng để cung cấp "sắt vụn" cho các lò nung để có thể đạt được mục tiêu sản xuất. Nhiều lao động nông nghiệp bị thuyên chuyển từ thu hoạch mùa màng sang giúp sản xuất thép cũng giống như các công nhân ở nhiều nhà máy, trường học và thậm chí cả bệnh viện. Những ai có chút kinh nghiệm về sản xuất thép hoặc có hiểu biết cơ bản về luyện kim thì cũng có thể thấy được rằng sản phẩm từ các lò nung này là những đống sắt nguyên liệu phẩm chất thấp và chẳng có chút giá trị gì về kinh tế. Tuy nhiên, chính sự ngờ vực sâu đậm của Mao đối với giới trí thức, niềm tin vào sức mạnh khổng lồ của giới nông dân đã khiến ông ra lệnh thực hiện nỗ lực khổng lồ này trên toàn quốc mà không hỏi ý kiến của các chuyên gia. Nỗ lực lớn được thực hiện trong suốt Đại nhảy vọt trên phạm vi rộng như các dự án xây cất cơ bản thường được hoạch định cẩu thả, ví dụ như các công trình thủy lợi, thường được xây mà chẳng hỏi ý từ các kỹ sư được đào tạo. Hơn nữa, kinh nghiệm của các tầng lớp trí thức theo sau Chiến dịch trăm hoa đua nở đã khiến những ai biết được kế hoạch như thế là một chuyện điên rồ cũng chẳng dám lên tiếng chỉ trích. Đại nhảy vọt ngày nay được đa số mọi người, cả trong và ngoài Trung Quốc, xem như là một đại thảm họa kinh tế, thực sự đúng là một "Đại Nhảy Lùi" mà ảnh hưởng đến Trung Quốc trong nhiều năm sau đó. Khi các con số thống kê bị thổi phồng tới tay giới chức đặc trách kế hoạch, mệnh lệnh được ban ra là phải chuyển nguồn nhân lực lao động vào công nghiệp hơn là nông nghiệp. Do các đợt hạn hán và lũ lụt năm 1959-1961 kết hợp với việc quá nhiều nguồn lực bị dồn vào công nghiệp đã dẫn tới mất mùa, kéo theo đó là nạn đói. Con số người chết trong nạn đói chính thức được ghi nhận tại Trung Quốc trong những năm của Đại nhảy vọt là 14 triệu, nhưng các học giả ước tính rằng con số nạn nhân chết đói là từ 20 đến 43 triệu. Ba năm từ năm 1959 đến năm 1962 được biết như là "Ba năm Ác nghiệt" và Ba năm Thiên tai. Nhiều quan chức địa phương bị truy tố và hành quyết công khai vì báo cáo thông tin sai lệch.Kế hoạch tiếp theo mà Mao Trạch Đông ủng hộ là cuộc "Đại Cách mạng văn hóa vô sản" vào những năm 60 của thế kỷ 20. Có nhiều quan điểm khác nhau về Cách mạng văn hóa tại Trung Quốc. Theo Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Cách mạng văn hóa là để "đấu tranh với giai cấp tư sản trong lĩnh vực tư tưởng và sử dụng những tư tưởng và lề thói mới của giai cấp vô sản để thay đổi diện mạo tinh thần của toàn bộ xã hội" nhưng cũng có quan điểm cho rằng đây là một cách để Mao Trạch Đông lấy lại quyền kiểm soát Đảng Cộng sản Trung Quốc sau cuộc Đại nhảy vọt thất bại. Cách mạng văn hóa ở Trung Quốc đã xóa bỏ triệt để những hủ tục còn lại từ thời trung cổ tại Trung Quốc (cúng bái để chữa bệnh, tục bó chân phụ nữ...), nhưng cũng để lại những hậu quả nghiêm trọng không chỉ về kinh tế, xã hội mà cả về văn hóa. Cách mạng văn hóa từ mục tiêu ban đầu là thay đổi diện mạo tinh thần của toàn bộ xã hội đã biến thành quy chụp, tố cáo, chỉ trích, đấu tố, thanh trừng lẫn nhau trên toàn Trung Quốc. Cuộc cách mạng này làm tê liệt các hoạt động kinh tế, chính trị, giáo dục, văn hóa của Trung Quốc; phá vỡ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc và khiến nhà nước không còn duy trì nổi trật tự xã hội; gây chia rẽ nghiêm trọng trong Đảng Cộng sản, trong bộ máy nhà nước và trong xã hội Trung Quốc; phá hủy các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Đặng Tiểu Bình nhận định Mao Trạch Đông có một phần lỗi trong việc này, nhưng phần khác là do những người thi hành cấp dưới có trình độ kém còn công chúng dễ bị kích động khiến mục tiêu đề ra bị bóp méo: "Cách mạng Văn Hóa là một sai lầm. Chúng ta phải mạnh dạn chối bỏ sai lầm này của Mao trong những năm tháng cuối đời của ông. Nhưng cũng cần nhìn vào sự thật. Sự thật là không phải mọi sai lầm và quá đáng trong cuộc Cách mạng Văn Hóa đều do Mao Trạch Đông." Có điều đặc biệt là khi phát động "Đại nhảy vọt", Mao Trạch Đông đã hơn 60 tuổi; còn "Đại Cách mạng văn hóa" diễn ra lúc ông gần 70 tuổi; và khi quyết định thiết lập ngoại giao với Hoa Kỳ thì Mao đã gần 80 tuổi. </s>