He sinh thai la mot he thong mo hoan chinh gom cac thanh phan song (quan xa) va cac thanh phan vo sinh nhu khong khi, nuoc va dat khoang (goi chung la sinh canh). He sinh thai co the duoc nghien cuu theo hai cach khac nhau. Nguoi ta co the coi he sinh thai la cac tap hop cac nhom thuc vat va dong vat phu thuoc lan nhau, hoac co the nhin he sinh thai la he thong va tap hop cac loai voi cau truc ro rang duoc dieu chinh boi cac quy tac chung. Cac thanh phan huu sinh (sinh hoc) va vo sinh (phi sinh hoc) tuong tac thong qua cac chu trinh dinh duong va dong nang luong. He sinh thai bao gom tuong tac giua cac sinh vat, va giua cac sinh vat va moi truong cua chung. He sinh thai co the co kich thuoc bat ky nhung moi he sinh thai co mot khong gian dac biet, va co gioi han. Mot so nha khoa hoc xem toan bo hanh tinh la mot he sinh thai.Nang luong, nuoc, nito va khoang trong dat la thanh phan phi sinh hoc thiet yeu cua mot he sinh thai. Nang luong duoc su dung boi cac he sinh thai den chu yeu tu mat troi, thong qua qua trinh quang hop. Quang hop su dung nang luong tu mat troi va cung co dinh CO2 tu khi quyen. Dong vat cung dong mot vai tro quan trong trong su di chuyen cua vat chat va nang luong trong cac he sinh thai. Chung anh huong den luong sinh khoi cua thuc vat va vi sinh vat co trong he thong. Khi chat huu co bi phan giai sau khi sinh vat chet di, carbon lai duoc thai vao khi quyen. Qua trinh nay cung tao dieu kien cho viec quay vong dinh duong bang cach chuyen doi cac chat dinh duong duoc du tru trong sinh khoi o cac sinh vat da chet tro lai thanh mot dang co the duoc su dung lai boi thuc vat va cac vi khuan khac.He sinh thai duoc kiem soat boi ca hai yeu to ben ngoai va ben trong. Cac yeu to ben ngoai nhu khi hau, vat lieu goc tao thanh dat, dia hinh va thoi gian, tat ca deu co anh huong len he sinh thai. Tuy nhien, nhung yeu to ben ngoai nay, tu chung khong bi anh huong boi he sinh thai. He sinh thai khong phai la co dinh: chung co the bi nhieu loan dinh ky va thuong o trong qua trinh hoi phuc tu nhung nhieu loan trong qua khu va tien den can bang. Cac yeu to ben trong thi lai khac: Chung khong chi kiem soat cac qua trinh he sinh thai ma con duoc kiem soat boi chinh he sinh thai. Mot cach khac de noi dieu nay la cac yeu to ben trong phai chiu tac dong tu cac vong phan hoi.Con nguoi hoat dong trong cac he sinh thai va co the anh huong den ca yeu to ben trong lan yeu to ben ngoai. Su am len toan cau la mot vi du ve tac dong tich luy tu cac hoat dong cua con nguoi. He sinh thai mang lai loi ich, duoc goi la "loi ich he sinh thai", ma con nguoi thuong dua vao cho sinh ke cua ho. Quan ly tong hop he sinh thai thi hieu qua hon la co gang quan ly cac loai rieng le trong do.
Hệ sinh thái là một hệ thống mở hoàn chỉnh gồm các thành phần sống (quần xã) và các thành phần vô sinh như không khí, nước và đất khoáng (gọi chung là sinh cảnh). Hệ sinh thái có thể được nghiên cứu theo hai cách khác nhau. Người ta có thể coi hệ sinh thái là các tập hợp các nhóm thực vật và động vật phụ thuộc lẫn nhau, hoặc có thể nhìn hệ sinh thái là hệ thống và tập hợp các loài với cấu trúc rõ ràng được điều chỉnh bởi các quy tắc chung. Các thành phần hữu sinh (sinh học) và vô sinh (phi sinh học) tương tác thông qua các chu trình dinh dưỡng và dòng năng lượng. Hệ sinh thái bao gồm tương tác giữa các sinh vật, và giữa các sinh vật và môi trường của chúng. Hệ sinh thái có thể có kích thước bất kỳ nhưng mỗi hệ sinh thái có một không gian đặc biệt, và có giới hạn. Một số nhà khoa học xem toàn bộ hành tinh là một hệ sinh thái.Năng lượng, nước, nitơ và khoáng trong đất là thành phần phi sinh học thiết yếu của một hệ sinh thái. Năng lượng được sử dụng bởi các hệ sinh thái đến chủ yếu từ mặt trời, thông qua quá trình quang hợp. Quang hợp sử dụng năng lượng từ mặt trời và cũng cố định CO2 từ khí quyển. Động vật cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự di chuyển của vật chất và năng lượng trong các hệ sinh thái. Chúng ảnh hưởng đến lượng sinh khối của thực vật và vi sinh vật có trong hệ thống. Khi chất hữu cơ bị phân giải sau khi sinh vật chết đi, carbon lại được thải vào khí quyển. Quá trình này cũng tạo điều kiện cho việc quay vòng dinh dưỡng bằng cách chuyển đổi các chất dinh dưỡng được dự trữ trong sinh khối ở các sinh vật đã chết trở lại thành một dạng có thể được sử dụng lại bởi thực vật và các vi khuẩn khác.Hệ sinh thái được kiểm soát bởi cả hai yếu tố bên ngoài và bên trong. Các yếu tố bên ngoài như khí hậu, vật liệu gốc tạo thành đất, địa hình và thời gian, tất cả đều có ảnh hưởng lên hệ sinh thái. Tuy nhiên, những yếu tố bên ngoài này, tự chúng không bị ảnh hưởng bởi hệ sinh thái. Hệ sinh thái không phải là cố định: chúng có thể bị nhiễu loạn định kỳ và thường ở trong quá trình hồi phục từ những nhiễu loạn trong quá khứ và tiến đến cân bằng. Các yếu tố bên trong thì lại khác: Chúng không chỉ kiểm soát các quá trình hệ sinh thái mà còn được kiểm soát bởi chính hệ sinh thái. Một cách khác để nói điều này là các yếu tố bên trong phải chịu tác động từ các vòng phản hồi.Con người hoạt động trong các hệ sinh thái và có thể ảnh hưởng đến cả yếu tố bên trong lẫn yếu tố bên ngoài. Sự ấm lên toàn cầu là một ví dụ về tác động tích lũy từ các hoạt động của con người. Hệ sinh thái mang lại lợi ích, được gọi là "lợi ích hệ sinh thái", mà con người thường dưạ vào cho sinh kế của họ. Quản lý tổng hợp hệ sinh thái thì hiệu quả hơn là cố gắng quản lý các loài riêng lẻ trong đó.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: He sinh thai la mot he thong mo hoan chinh gom cac thanh phan song (quan xa) va cac thanh phan vo sinh nhu khong khi, nuoc va dat khoang (goi chung la sinh canh). He sinh thai co the duoc nghien cuu theo hai cach khac nhau. Nguoi ta co the coi he sinh thai la cac tap hop cac nhom thuc vat va dong vat phu thuoc lan nhau, hoac co the nhin he sinh thai la he thong va tap hop cac loai voi cau truc ro rang duoc dieu chinh boi cac quy tac chung. Cac thanh phan huu sinh (sinh hoc) va vo sinh (phi sinh hoc) tuong tac thong qua cac chu trinh dinh duong va dong nang luong. He sinh thai bao gom tuong tac giua cac sinh vat, va giua cac sinh vat va moi truong cua chung. He sinh thai co the co kich thuoc bat ky nhung moi he sinh thai co mot khong gian dac biet, va co gioi han. Mot so nha khoa hoc xem toan bo hanh tinh la mot he sinh thai.Nang luong, nuoc, nito va khoang trong dat la thanh phan phi sinh hoc thiet yeu cua mot he sinh thai. Nang luong duoc su dung boi cac he sinh thai den chu yeu tu mat troi, thong qua qua trinh quang hop. Quang hop su dung nang luong tu mat troi va cung co dinh CO2 tu khi quyen. Dong vat cung dong mot vai tro quan trong trong su di chuyen cua vat chat va nang luong trong cac he sinh thai. Chung anh huong den luong sinh khoi cua thuc vat va vi sinh vat co trong he thong. Khi chat huu co bi phan giai sau khi sinh vat chet di, carbon lai duoc thai vao khi quyen. Qua trinh nay cung tao dieu kien cho viec quay vong dinh duong bang cach chuyen doi cac chat dinh duong duoc du tru trong sinh khoi o cac sinh vat da chet tro lai thanh mot dang co the duoc su dung lai boi thuc vat va cac vi khuan khac.He sinh thai duoc kiem soat boi ca hai yeu to ben ngoai va ben trong. Cac yeu to ben ngoai nhu khi hau, vat lieu goc tao thanh dat, dia hinh va thoi gian, tat ca deu co anh huong len he sinh thai. Tuy nhien, nhung yeu to ben ngoai nay, tu chung khong bi anh huong boi he sinh thai. He sinh thai khong phai la co dinh: chung co the bi nhieu loan dinh ky va thuong o trong qua trinh hoi phuc tu nhung nhieu loan trong qua khu va tien den can bang. Cac yeu to ben trong thi lai khac: Chung khong chi kiem soat cac qua trinh he sinh thai ma con duoc kiem soat boi chinh he sinh thai. Mot cach khac de noi dieu nay la cac yeu to ben trong phai chiu tac dong tu cac vong phan hoi.Con nguoi hoat dong trong cac he sinh thai va co the anh huong den ca yeu to ben trong lan yeu to ben ngoai. Su am len toan cau la mot vi du ve tac dong tich luy tu cac hoat dong cua con nguoi. He sinh thai mang lai loi ich, duoc goi la "loi ich he sinh thai", ma con nguoi thuong dua vao cho sinh ke cua ho. Quan ly tong hop he sinh thai thi hieu qua hon la co gang quan ly cac loai rieng le trong do. [/INST] Hệ sinh thái là một hệ thống mở hoàn chỉnh gồm các thành phần sống (quần xã) và các thành phần vô sinh như không khí, nước và đất khoáng (gọi chung là sinh cảnh). Hệ sinh thái có thể được nghiên cứu theo hai cách khác nhau. Người ta có thể coi hệ sinh thái là các tập hợp các nhóm thực vật và động vật phụ thuộc lẫn nhau, hoặc có thể nhìn hệ sinh thái là hệ thống và tập hợp các loài với cấu trúc rõ ràng được điều chỉnh bởi các quy tắc chung. Các thành phần hữu sinh (sinh học) và vô sinh (phi sinh học) tương tác thông qua các chu trình dinh dưỡng và dòng năng lượng. Hệ sinh thái bao gồm tương tác giữa các sinh vật, và giữa các sinh vật và môi trường của chúng. Hệ sinh thái có thể có kích thước bất kỳ nhưng mỗi hệ sinh thái có một không gian đặc biệt, và có giới hạn. Một số nhà khoa học xem toàn bộ hành tinh là một hệ sinh thái.Năng lượng, nước, nitơ và khoáng trong đất là thành phần phi sinh học thiết yếu của một hệ sinh thái. Năng lượng được sử dụng bởi các hệ sinh thái đến chủ yếu từ mặt trời, thông qua quá trình quang hợp. Quang hợp sử dụng năng lượng từ mặt trời và cũng cố định CO2 từ khí quyển. Động vật cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự di chuyển của vật chất và năng lượng trong các hệ sinh thái. Chúng ảnh hưởng đến lượng sinh khối của thực vật và vi sinh vật có trong hệ thống. Khi chất hữu cơ bị phân giải sau khi sinh vật chết đi, carbon lại được thải vào khí quyển. Quá trình này cũng tạo điều kiện cho việc quay vòng dinh dưỡng bằng cách chuyển đổi các chất dinh dưỡng được dự trữ trong sinh khối ở các sinh vật đã chết trở lại thành một dạng có thể được sử dụng lại bởi thực vật và các vi khuẩn khác.Hệ sinh thái được kiểm soát bởi cả hai yếu tố bên ngoài và bên trong. Các yếu tố bên ngoài như khí hậu, vật liệu gốc tạo thành đất, địa hình và thời gian, tất cả đều có ảnh hưởng lên hệ sinh thái. Tuy nhiên, những yếu tố bên ngoài này, tự chúng không bị ảnh hưởng bởi hệ sinh thái. Hệ sinh thái không phải là cố định: chúng có thể bị nhiễu loạn định kỳ và thường ở trong quá trình hồi phục từ những nhiễu loạn trong quá khứ và tiến đến cân bằng. Các yếu tố bên trong thì lại khác: Chúng không chỉ kiểm soát các quá trình hệ sinh thái mà còn được kiểm soát bởi chính hệ sinh thái. Một cách khác để nói điều này là các yếu tố bên trong phải chịu tác động từ các vòng phản hồi.Con người hoạt động trong các hệ sinh thái và có thể ảnh hưởng đến cả yếu tố bên trong lẫn yếu tố bên ngoài. Sự ấm lên toàn cầu là một ví dụ về tác động tích lũy từ các hoạt động của con người. Hệ sinh thái mang lại lợi ích, được gọi là "lợi ích hệ sinh thái", mà con người thường dưạ vào cho sinh kế của họ. Quản lý tổng hợp hệ sinh thái thì hiệu quả hơn là cố gắng quản lý các loài riêng lẻ trong đó. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: He sinh thai la mot he thong mo hoan chinh gom cac thanh phan song (quan xa) va cac thanh phan vo sinh nhu khong khi, nuoc va dat khoang (goi chung la sinh canh). He sinh thai co the duoc nghien cuu theo hai cach khac nhau. Nguoi ta co the coi he sinh thai la cac tap hop cac nhom thuc vat va dong vat phu thuoc lan nhau, hoac co the nhin he sinh thai la he thong va tap hop cac loai voi cau truc ro rang duoc dieu chinh boi cac quy tac chung. Cac thanh phan huu sinh (sinh hoc) va vo sinh (phi sinh hoc) tuong tac thong qua cac chu trinh dinh duong va dong nang luong. He sinh thai bao gom tuong tac giua cac sinh vat, va giua cac sinh vat va moi truong cua chung. He sinh thai co the co kich thuoc bat ky nhung moi he sinh thai co mot khong gian dac biet, va co gioi han. Mot so nha khoa hoc xem toan bo hanh tinh la mot he sinh thai.Nang luong, nuoc, nito va khoang trong dat la thanh phan phi sinh hoc thiet yeu cua mot he sinh thai. Nang luong duoc su dung boi cac he sinh thai den chu yeu tu mat troi, thong qua qua trinh quang hop. Quang hop su dung nang luong tu mat troi va cung co dinh CO2 tu khi quyen. Dong vat cung dong mot vai tro quan trong trong su di chuyen cua vat chat va nang luong trong cac he sinh thai. Chung anh huong den luong sinh khoi cua thuc vat va vi sinh vat co trong he thong. Khi chat huu co bi phan giai sau khi sinh vat chet di, carbon lai duoc thai vao khi quyen. Qua trinh nay cung tao dieu kien cho viec quay vong dinh duong bang cach chuyen doi cac chat dinh duong duoc du tru trong sinh khoi o cac sinh vat da chet tro lai thanh mot dang co the duoc su dung lai boi thuc vat va cac vi khuan khac.He sinh thai duoc kiem soat boi ca hai yeu to ben ngoai va ben trong. Cac yeu to ben ngoai nhu khi hau, vat lieu goc tao thanh dat, dia hinh va thoi gian, tat ca deu co anh huong len he sinh thai. Tuy nhien, nhung yeu to ben ngoai nay, tu chung khong bi anh huong boi he sinh thai. He sinh thai khong phai la co dinh: chung co the bi nhieu loan dinh ky va thuong o trong qua trinh hoi phuc tu nhung nhieu loan trong qua khu va tien den can bang. Cac yeu to ben trong thi lai khac: Chung khong chi kiem soat cac qua trinh he sinh thai ma con duoc kiem soat boi chinh he sinh thai. Mot cach khac de noi dieu nay la cac yeu to ben trong phai chiu tac dong tu cac vong phan hoi.Con nguoi hoat dong trong cac he sinh thai va co the anh huong den ca yeu to ben trong lan yeu to ben ngoai. Su am len toan cau la mot vi du ve tac dong tich luy tu cac hoat dong cua con nguoi. He sinh thai mang lai loi ich, duoc goi la "loi ich he sinh thai", ma con nguoi thuong dua vao cho sinh ke cua ho. Quan ly tong hop he sinh thai thi hieu qua hon la co gang quan ly cac loai rieng le trong do. [/INST] Hệ sinh thái là một hệ thống mở hoàn chỉnh gồm các thành phần sống (quần xã) và các thành phần vô sinh như không khí, nước và đất khoáng (gọi chung là sinh cảnh). Hệ sinh thái có thể được nghiên cứu theo hai cách khác nhau. Người ta có thể coi hệ sinh thái là các tập hợp các nhóm thực vật và động vật phụ thuộc lẫn nhau, hoặc có thể nhìn hệ sinh thái là hệ thống và tập hợp các loài với cấu trúc rõ ràng được điều chỉnh bởi các quy tắc chung. Các thành phần hữu sinh (sinh học) và vô sinh (phi sinh học) tương tác thông qua các chu trình dinh dưỡng và dòng năng lượng. Hệ sinh thái bao gồm tương tác giữa các sinh vật, và giữa các sinh vật và môi trường của chúng. Hệ sinh thái có thể có kích thước bất kỳ nhưng mỗi hệ sinh thái có một không gian đặc biệt, và có giới hạn. Một số nhà khoa học xem toàn bộ hành tinh là một hệ sinh thái.Năng lượng, nước, nitơ và khoáng trong đất là thành phần phi sinh học thiết yếu của một hệ sinh thái. Năng lượng được sử dụng bởi các hệ sinh thái đến chủ yếu từ mặt trời, thông qua quá trình quang hợp. Quang hợp sử dụng năng lượng từ mặt trời và cũng cố định CO2 từ khí quyển. Động vật cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự di chuyển của vật chất và năng lượng trong các hệ sinh thái. Chúng ảnh hưởng đến lượng sinh khối của thực vật và vi sinh vật có trong hệ thống. Khi chất hữu cơ bị phân giải sau khi sinh vật chết đi, carbon lại được thải vào khí quyển. Quá trình này cũng tạo điều kiện cho việc quay vòng dinh dưỡng bằng cách chuyển đổi các chất dinh dưỡng được dự trữ trong sinh khối ở các sinh vật đã chết trở lại thành một dạng có thể được sử dụng lại bởi thực vật và các vi khuẩn khác.Hệ sinh thái được kiểm soát bởi cả hai yếu tố bên ngoài và bên trong. Các yếu tố bên ngoài như khí hậu, vật liệu gốc tạo thành đất, địa hình và thời gian, tất cả đều có ảnh hưởng lên hệ sinh thái. Tuy nhiên, những yếu tố bên ngoài này, tự chúng không bị ảnh hưởng bởi hệ sinh thái. Hệ sinh thái không phải là cố định: chúng có thể bị nhiễu loạn định kỳ và thường ở trong quá trình hồi phục từ những nhiễu loạn trong quá khứ và tiến đến cân bằng. Các yếu tố bên trong thì lại khác: Chúng không chỉ kiểm soát các quá trình hệ sinh thái mà còn được kiểm soát bởi chính hệ sinh thái. Một cách khác để nói điều này là các yếu tố bên trong phải chịu tác động từ các vòng phản hồi.Con người hoạt động trong các hệ sinh thái và có thể ảnh hưởng đến cả yếu tố bên trong lẫn yếu tố bên ngoài. Sự ấm lên toàn cầu là một ví dụ về tác động tích lũy từ các hoạt động của con người. Hệ sinh thái mang lại lợi ích, được gọi là "lợi ích hệ sinh thái", mà con người thường dưạ vào cho sinh kế của họ. Quản lý tổng hợp hệ sinh thái thì hiệu quả hơn là cố gắng quản lý các loài riêng lẻ trong đó. </s>