Cac bang chung som nhat ve su hien dien cua con nguoi tai lanh tho Peru co nien dai khoang 9.000 nam TCN. Xa hoi phuc tap co nhat duoc biet den tai Peru la van minh Norte Chico, nen van minh nay hung thinh doc theo bo bien Thai Binh Duong trong khoang tu 3.000 den 1.800 TCN. Theo sau nhung phat trien ban dau nay la cac nen van hoa khao co hoc nhu Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, va Chimu. Vao the ky XV, nguoi Inca noi len thanh mot quoc gia hung manh, tao thanh de quoc lon nhat chau My thoi ky tien Colombo, De quoc Inca ton tai gan mot the ky. Cac xa hoi Andes dua vao nong nghiep, su dung cac ky thuat nhu thuy loi va ruong bac thang; chan nuoi lac da va ngu nghiep cung la hoat dong quan trong. To chuc xa hoi dua tren su ho thu va tai phan phoi do cac xa hoi nay khong co khai niem ve thi truong hay tien te.Vao thang 12 nam 1532, mot toan conquistador duoi quyen chi huy cua Francisco Pizarro danh bai va bat giu Hoang de Inca Atahualpa. Muoi nam sau, Vuong quoc Tay Ban Nha thiet lap Pho vuong quoc Peru de quan ly hau het cac thuoc dia tai Nam My cua ho. Pho vuong Francisco de Toledo tai to chuc quoc gia trong thap nien 1570, hoat dong kinh te chinh la khai mo bac va nguon lao dong chinh la nhung lao dong cuong buc nguoi da do.
Các bằng chứng sớm nhất về sự hiện diện của con người tại lãnh thổ Peru có niên đại khoảng 9.000 năm TCN. Xã hội phức tạp cổ nhất được biết đến tại Peru là văn minh Norte Chico, nền văn minh này hưng thịnh dọc theo bờ biển Thái Bình Dương trong khoảng từ 3.000 đến 1.800 TCN. Theo sau những phát triển ban đầu này là các nền văn hóa khảo cổ học như Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, và Chimú. Vào thế kỷ XV, người Inca nổi lên thành một quốc gia hùng mạnh, tạo thành đế quốc lớn nhất châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo, Đế quốc Inca tồn tại gần một thế kỷ. Các xã hội Andes dựa vào nông nghiệp, sử dụng các kỹ thuật như thủy lợi và ruộng bậc thang; chăn nuôi lạc đà và ngư nghiệp cũng là hoạt động quan trọng. Tổ chức xã hội dựa trên sự hỗ thù và tái phân phối do các xã hội này không có khái niệm về thị trường hay tiền tệ.Vào tháng 12 năm 1532, một toán conquistador dưới quyền chỉ huy của Francisco Pizarro đánh bại và bắt giữ Hoàng đế Inca Atahualpa. Mười năm sau, Vương quốc Tây Ban Nha thiết lập Phó vương quốc Peru để quản lý hầu hết các thuộc địa tại Nam Mỹ của họ. Phó vương Francisco de Toledo tái tổ chức quốc gia trong thập niên 1570, hoạt động kinh tế chính là khai mỏ bạc và nguồn lao động chính là những lao động cưỡng bức người da đỏ.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Cac bang chung som nhat ve su hien dien cua con nguoi tai lanh tho Peru co nien dai khoang 9.000 nam TCN. Xa hoi phuc tap co nhat duoc biet den tai Peru la van minh Norte Chico, nen van minh nay hung thinh doc theo bo bien Thai Binh Duong trong khoang tu 3.000 den 1.800 TCN. Theo sau nhung phat trien ban dau nay la cac nen van hoa khao co hoc nhu Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, va Chimu. Vao the ky XV, nguoi Inca noi len thanh mot quoc gia hung manh, tao thanh de quoc lon nhat chau My thoi ky tien Colombo, De quoc Inca ton tai gan mot the ky. Cac xa hoi Andes dua vao nong nghiep, su dung cac ky thuat nhu thuy loi va ruong bac thang; chan nuoi lac da va ngu nghiep cung la hoat dong quan trong. To chuc xa hoi dua tren su ho thu va tai phan phoi do cac xa hoi nay khong co khai niem ve thi truong hay tien te.Vao thang 12 nam 1532, mot toan conquistador duoi quyen chi huy cua Francisco Pizarro danh bai va bat giu Hoang de Inca Atahualpa. Muoi nam sau, Vuong quoc Tay Ban Nha thiet lap Pho vuong quoc Peru de quan ly hau het cac thuoc dia tai Nam My cua ho. Pho vuong Francisco de Toledo tai to chuc quoc gia trong thap nien 1570, hoat dong kinh te chinh la khai mo bac va nguon lao dong chinh la nhung lao dong cuong buc nguoi da do. [/INST] Các bằng chứng sớm nhất về sự hiện diện của con người tại lãnh thổ Peru có niên đại khoảng 9.000 năm TCN. Xã hội phức tạp cổ nhất được biết đến tại Peru là văn minh Norte Chico, nền văn minh này hưng thịnh dọc theo bờ biển Thái Bình Dương trong khoảng từ 3.000 đến 1.800 TCN. Theo sau những phát triển ban đầu này là các nền văn hóa khảo cổ học như Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, và Chimú. Vào thế kỷ XV, người Inca nổi lên thành một quốc gia hùng mạnh, tạo thành đế quốc lớn nhất châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo, Đế quốc Inca tồn tại gần một thế kỷ. Các xã hội Andes dựa vào nông nghiệp, sử dụng các kỹ thuật như thủy lợi và ruộng bậc thang; chăn nuôi lạc đà và ngư nghiệp cũng là hoạt động quan trọng. Tổ chức xã hội dựa trên sự hỗ thù và tái phân phối do các xã hội này không có khái niệm về thị trường hay tiền tệ.Vào tháng 12 năm 1532, một toán conquistador dưới quyền chỉ huy của Francisco Pizarro đánh bại và bắt giữ Hoàng đế Inca Atahualpa. Mười năm sau, Vương quốc Tây Ban Nha thiết lập Phó vương quốc Peru để quản lý hầu hết các thuộc địa tại Nam Mỹ của họ. Phó vương Francisco de Toledo tái tổ chức quốc gia trong thập niên 1570, hoạt động kinh tế chính là khai mỏ bạc và nguồn lao động chính là những lao động cưỡng bức người da đỏ. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Cac bang chung som nhat ve su hien dien cua con nguoi tai lanh tho Peru co nien dai khoang 9.000 nam TCN. Xa hoi phuc tap co nhat duoc biet den tai Peru la van minh Norte Chico, nen van minh nay hung thinh doc theo bo bien Thai Binh Duong trong khoang tu 3.000 den 1.800 TCN. Theo sau nhung phat trien ban dau nay la cac nen van hoa khao co hoc nhu Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, va Chimu. Vao the ky XV, nguoi Inca noi len thanh mot quoc gia hung manh, tao thanh de quoc lon nhat chau My thoi ky tien Colombo, De quoc Inca ton tai gan mot the ky. Cac xa hoi Andes dua vao nong nghiep, su dung cac ky thuat nhu thuy loi va ruong bac thang; chan nuoi lac da va ngu nghiep cung la hoat dong quan trong. To chuc xa hoi dua tren su ho thu va tai phan phoi do cac xa hoi nay khong co khai niem ve thi truong hay tien te.Vao thang 12 nam 1532, mot toan conquistador duoi quyen chi huy cua Francisco Pizarro danh bai va bat giu Hoang de Inca Atahualpa. Muoi nam sau, Vuong quoc Tay Ban Nha thiet lap Pho vuong quoc Peru de quan ly hau het cac thuoc dia tai Nam My cua ho. Pho vuong Francisco de Toledo tai to chuc quoc gia trong thap nien 1570, hoat dong kinh te chinh la khai mo bac va nguon lao dong chinh la nhung lao dong cuong buc nguoi da do. [/INST] Các bằng chứng sớm nhất về sự hiện diện của con người tại lãnh thổ Peru có niên đại khoảng 9.000 năm TCN. Xã hội phức tạp cổ nhất được biết đến tại Peru là văn minh Norte Chico, nền văn minh này hưng thịnh dọc theo bờ biển Thái Bình Dương trong khoảng từ 3.000 đến 1.800 TCN. Theo sau những phát triển ban đầu này là các nền văn hóa khảo cổ học như Cupisnique, Chavin, Paracas, Mochica, Nazca, Wari, và Chimú. Vào thế kỷ XV, người Inca nổi lên thành một quốc gia hùng mạnh, tạo thành đế quốc lớn nhất châu Mỹ thời kỳ tiền Colombo, Đế quốc Inca tồn tại gần một thế kỷ. Các xã hội Andes dựa vào nông nghiệp, sử dụng các kỹ thuật như thủy lợi và ruộng bậc thang; chăn nuôi lạc đà và ngư nghiệp cũng là hoạt động quan trọng. Tổ chức xã hội dựa trên sự hỗ thù và tái phân phối do các xã hội này không có khái niệm về thị trường hay tiền tệ.Vào tháng 12 năm 1532, một toán conquistador dưới quyền chỉ huy của Francisco Pizarro đánh bại và bắt giữ Hoàng đế Inca Atahualpa. Mười năm sau, Vương quốc Tây Ban Nha thiết lập Phó vương quốc Peru để quản lý hầu hết các thuộc địa tại Nam Mỹ của họ. Phó vương Francisco de Toledo tái tổ chức quốc gia trong thập niên 1570, hoạt động kinh tế chính là khai mỏ bạc và nguồn lao động chính là những lao động cưỡng bức người da đỏ. </s>