Indonesia dung thu hai chi sau Australia ve muc do loai dac huu, voi 26% trong tong so 1.531 loai chim va 39% trong tong so 515 loai co vu la dong vat dac huu. Bo bien dai 80.000 kilomet (50.000 dam) cua Indonesia duoc bao quanh boi cac bien nhiet doi cung dong gop vao muc do da dang sinh thai cao cua nuoc nay. Indonesia co nhieu he sinh thai bien va bo bien, gom cac bai bien, dun cat, cua song, bai lay, rang san ho, bai co bien, bai bun ven bien, bai thuy trieu, bai tao, va cac he sinh thai nho trong dat lien. Nha tu nhien hoc nguoi Anh, Alfred Wallace, da mo ta ve mot duong ranh gioi phan bo giua cac loai chau A va chau Uc. Duoc goi la duong Wallace, chay gan theo huong bac nam doc theo canh Them Sunda, giua Kalimantan va Sulawesi, va doc theo Eo Lombok sau, giua Lombok va Bali. Phia tay duong nay he dong thuc vat mang nhieu dac diem chau A; ve phia dong Lombok, he dong thuc vat dan mang dac diem Australia. Trong cuon sach The Malay Archipelago nam 1869, Wallace da mieu ta nhieu loai dong vat duy chi co o vung nay. Vung dao giua duong Wallace va New Guinea hien duoc goi la Wallacea.Dan so cao va cuoc cong nghiep hoa nhanh chong cua Indonesia dat ra nhieu van de moi truong nghiem trong va thuong khong duoc chu trong nhieu vi muc do ngheo doi cao cung nhu su quan ly yeu kem voi cac nguon tai nguyen. Cac van de nay gom pha rung tren quy mo lon (da so la trai phep) va nhung tran chay rung gay ra nhung dam khoi day che phu nhieu vung phia tay Indonesia, Malaysia va Singapore; khai thac qua muc cac nguon tai nguyen bien; va cac van de moi truong di lien voi su do thi hoa va phat trien kinh te qua nhanh, gom o nhiem khong khi, tac duong, quan ly rac, va xu ly nuoc thai. Pha huy moi truong song de doa su ton tai cua cac loai ban dia va dac huu, gom 140 loai thu duoc Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te (IUCN) xac dinh la dang bi de doa, va 15 loai duoc coi la bi de doa tuyet chung, gom ca duoi uoi Sumatra (Sumatran Orangutan).
Indonesia đứng thứ hai chỉ sau Australia về mức độ loài đặc hữu, với 26% trong tổng số 1.531 loài chim và 39% trong tổng số 515 loài có vú là động vật đặc hữu. Bờ biển dài 80.000 kilômét (50.000 dặm) của Indonesia được bao quanh bởi các biển nhiệt đới cũng đóng góp vào mức độ đa dạng sinh thái cao của nước này. Indonesia có nhiều hệ sinh thái biển và bờ biển, gồm các bãi biển, đụn cát, cửa sông, bãi lầy, rặng san hô, bãi cỏ biển, bãi bùn ven biển, bãi thủy triều, bãi tảo, và các hệ sinh thái nhỏ trong đất liền. Nhà tự nhiên học người Anh, Alfred Wallace, đã mô tả về một đường ranh giới phần bố giữa các loài châu Á và châu Úc. Được gọi là đường Wallace, chạy gần theo hướng bắc nam dọc theo cạnh Thềm Sunda, giữa Kalimantan và Sulawesi, và dọc theo Eo Lombok sâu, giữa Lombok và Bali. Phía tây đường này hệ động thực vật mang nhiều đặc điểm châu Á; về phía đông Lombok, hệ động thực vật dần mang đặc điểm Australia. Trong cuốn sách The Malay Archipelago năm 1869, Wallace đã miêu tả nhiều loài động vật duy chỉ có ở vùng này. Vùng đảo giữa đường Wallace và New Guinea hiện được gọi là Wallacea.Dân số cao và cuộc công nghiệp hóa nhanh chóng của Indonesia đặt ra nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng và thường không được chú trọng nhiều vì mức độ nghèo đói cao cũng như sự quản lý yếu kém với các nguồn tài nguyên. Các vấn đề này gồm phá rừng trên quy mô lớn (đa số là trái phép) và những trận cháy rừng gây ra những đám khói dày che phủ nhiều vùng phía tây Indonesia, Malaysia và Singapore; khai thác quá mức các nguồn tài nguyên biển; và các vấn đề môi trường đi liền với sự đô thị hóa và phát triển kinh tế quá nhanh, gồm ô nhiễm không khí, tắc đường, quản lý rác, và xử lý nước thải. Phá hủy môi trường sống đe doạ sự tồn tại của các loài bản địa và đặc hữu, gồm 140 loài thú được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xác định là đang bị đe dọa, và 15 loài được coi là bị đe dọa tuyệt chủng, gồm cả đười ươi Sumatra (Sumatran Orangutan).
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Indonesia dung thu hai chi sau Australia ve muc do loai dac huu, voi 26% trong tong so 1.531 loai chim va 39% trong tong so 515 loai co vu la dong vat dac huu. Bo bien dai 80.000 kilomet (50.000 dam) cua Indonesia duoc bao quanh boi cac bien nhiet doi cung dong gop vao muc do da dang sinh thai cao cua nuoc nay. Indonesia co nhieu he sinh thai bien va bo bien, gom cac bai bien, dun cat, cua song, bai lay, rang san ho, bai co bien, bai bun ven bien, bai thuy trieu, bai tao, va cac he sinh thai nho trong dat lien. Nha tu nhien hoc nguoi Anh, Alfred Wallace, da mo ta ve mot duong ranh gioi phan bo giua cac loai chau A va chau Uc. Duoc goi la duong Wallace, chay gan theo huong bac nam doc theo canh Them Sunda, giua Kalimantan va Sulawesi, va doc theo Eo Lombok sau, giua Lombok va Bali. Phia tay duong nay he dong thuc vat mang nhieu dac diem chau A; ve phia dong Lombok, he dong thuc vat dan mang dac diem Australia. Trong cuon sach The Malay Archipelago nam 1869, Wallace da mieu ta nhieu loai dong vat duy chi co o vung nay. Vung dao giua duong Wallace va New Guinea hien duoc goi la Wallacea.Dan so cao va cuoc cong nghiep hoa nhanh chong cua Indonesia dat ra nhieu van de moi truong nghiem trong va thuong khong duoc chu trong nhieu vi muc do ngheo doi cao cung nhu su quan ly yeu kem voi cac nguon tai nguyen. Cac van de nay gom pha rung tren quy mo lon (da so la trai phep) va nhung tran chay rung gay ra nhung dam khoi day che phu nhieu vung phia tay Indonesia, Malaysia va Singapore; khai thac qua muc cac nguon tai nguyen bien; va cac van de moi truong di lien voi su do thi hoa va phat trien kinh te qua nhanh, gom o nhiem khong khi, tac duong, quan ly rac, va xu ly nuoc thai. Pha huy moi truong song de doa su ton tai cua cac loai ban dia va dac huu, gom 140 loai thu duoc Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te (IUCN) xac dinh la dang bi de doa, va 15 loai duoc coi la bi de doa tuyet chung, gom ca duoi uoi Sumatra (Sumatran Orangutan). [/INST] Indonesia đứng thứ hai chỉ sau Australia về mức độ loài đặc hữu, với 26% trong tổng số 1.531 loài chim và 39% trong tổng số 515 loài có vú là động vật đặc hữu. Bờ biển dài 80.000 kilômét (50.000 dặm) của Indonesia được bao quanh bởi các biển nhiệt đới cũng đóng góp vào mức độ đa dạng sinh thái cao của nước này. Indonesia có nhiều hệ sinh thái biển và bờ biển, gồm các bãi biển, đụn cát, cửa sông, bãi lầy, rặng san hô, bãi cỏ biển, bãi bùn ven biển, bãi thủy triều, bãi tảo, và các hệ sinh thái nhỏ trong đất liền. Nhà tự nhiên học người Anh, Alfred Wallace, đã mô tả về một đường ranh giới phần bố giữa các loài châu Á và châu Úc. Được gọi là đường Wallace, chạy gần theo hướng bắc nam dọc theo cạnh Thềm Sunda, giữa Kalimantan và Sulawesi, và dọc theo Eo Lombok sâu, giữa Lombok và Bali. Phía tây đường này hệ động thực vật mang nhiều đặc điểm châu Á; về phía đông Lombok, hệ động thực vật dần mang đặc điểm Australia. Trong cuốn sách The Malay Archipelago năm 1869, Wallace đã miêu tả nhiều loài động vật duy chỉ có ở vùng này. Vùng đảo giữa đường Wallace và New Guinea hiện được gọi là Wallacea.Dân số cao và cuộc công nghiệp hóa nhanh chóng của Indonesia đặt ra nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng và thường không được chú trọng nhiều vì mức độ nghèo đói cao cũng như sự quản lý yếu kém với các nguồn tài nguyên. Các vấn đề này gồm phá rừng trên quy mô lớn (đa số là trái phép) và những trận cháy rừng gây ra những đám khói dày che phủ nhiều vùng phía tây Indonesia, Malaysia và Singapore; khai thác quá mức các nguồn tài nguyên biển; và các vấn đề môi trường đi liền với sự đô thị hóa và phát triển kinh tế quá nhanh, gồm ô nhiễm không khí, tắc đường, quản lý rác, và xử lý nước thải. Phá hủy môi trường sống đe doạ sự tồn tại của các loài bản địa và đặc hữu, gồm 140 loài thú được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xác định là đang bị đe dọa, và 15 loài được coi là bị đe dọa tuyệt chủng, gồm cả đười ươi Sumatra (Sumatran Orangutan). </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Indonesia dung thu hai chi sau Australia ve muc do loai dac huu, voi 26% trong tong so 1.531 loai chim va 39% trong tong so 515 loai co vu la dong vat dac huu. Bo bien dai 80.000 kilomet (50.000 dam) cua Indonesia duoc bao quanh boi cac bien nhiet doi cung dong gop vao muc do da dang sinh thai cao cua nuoc nay. Indonesia co nhieu he sinh thai bien va bo bien, gom cac bai bien, dun cat, cua song, bai lay, rang san ho, bai co bien, bai bun ven bien, bai thuy trieu, bai tao, va cac he sinh thai nho trong dat lien. Nha tu nhien hoc nguoi Anh, Alfred Wallace, da mo ta ve mot duong ranh gioi phan bo giua cac loai chau A va chau Uc. Duoc goi la duong Wallace, chay gan theo huong bac nam doc theo canh Them Sunda, giua Kalimantan va Sulawesi, va doc theo Eo Lombok sau, giua Lombok va Bali. Phia tay duong nay he dong thuc vat mang nhieu dac diem chau A; ve phia dong Lombok, he dong thuc vat dan mang dac diem Australia. Trong cuon sach The Malay Archipelago nam 1869, Wallace da mieu ta nhieu loai dong vat duy chi co o vung nay. Vung dao giua duong Wallace va New Guinea hien duoc goi la Wallacea.Dan so cao va cuoc cong nghiep hoa nhanh chong cua Indonesia dat ra nhieu van de moi truong nghiem trong va thuong khong duoc chu trong nhieu vi muc do ngheo doi cao cung nhu su quan ly yeu kem voi cac nguon tai nguyen. Cac van de nay gom pha rung tren quy mo lon (da so la trai phep) va nhung tran chay rung gay ra nhung dam khoi day che phu nhieu vung phia tay Indonesia, Malaysia va Singapore; khai thac qua muc cac nguon tai nguyen bien; va cac van de moi truong di lien voi su do thi hoa va phat trien kinh te qua nhanh, gom o nhiem khong khi, tac duong, quan ly rac, va xu ly nuoc thai. Pha huy moi truong song de doa su ton tai cua cac loai ban dia va dac huu, gom 140 loai thu duoc Lien minh Bao ton Thien nhien Quoc te (IUCN) xac dinh la dang bi de doa, va 15 loai duoc coi la bi de doa tuyet chung, gom ca duoi uoi Sumatra (Sumatran Orangutan). [/INST] Indonesia đứng thứ hai chỉ sau Australia về mức độ loài đặc hữu, với 26% trong tổng số 1.531 loài chim và 39% trong tổng số 515 loài có vú là động vật đặc hữu. Bờ biển dài 80.000 kilômét (50.000 dặm) của Indonesia được bao quanh bởi các biển nhiệt đới cũng đóng góp vào mức độ đa dạng sinh thái cao của nước này. Indonesia có nhiều hệ sinh thái biển và bờ biển, gồm các bãi biển, đụn cát, cửa sông, bãi lầy, rặng san hô, bãi cỏ biển, bãi bùn ven biển, bãi thủy triều, bãi tảo, và các hệ sinh thái nhỏ trong đất liền. Nhà tự nhiên học người Anh, Alfred Wallace, đã mô tả về một đường ranh giới phần bố giữa các loài châu Á và châu Úc. Được gọi là đường Wallace, chạy gần theo hướng bắc nam dọc theo cạnh Thềm Sunda, giữa Kalimantan và Sulawesi, và dọc theo Eo Lombok sâu, giữa Lombok và Bali. Phía tây đường này hệ động thực vật mang nhiều đặc điểm châu Á; về phía đông Lombok, hệ động thực vật dần mang đặc điểm Australia. Trong cuốn sách The Malay Archipelago năm 1869, Wallace đã miêu tả nhiều loài động vật duy chỉ có ở vùng này. Vùng đảo giữa đường Wallace và New Guinea hiện được gọi là Wallacea.Dân số cao và cuộc công nghiệp hóa nhanh chóng của Indonesia đặt ra nhiều vấn đề môi trường nghiêm trọng và thường không được chú trọng nhiều vì mức độ nghèo đói cao cũng như sự quản lý yếu kém với các nguồn tài nguyên. Các vấn đề này gồm phá rừng trên quy mô lớn (đa số là trái phép) và những trận cháy rừng gây ra những đám khói dày che phủ nhiều vùng phía tây Indonesia, Malaysia và Singapore; khai thác quá mức các nguồn tài nguyên biển; và các vấn đề môi trường đi liền với sự đô thị hóa và phát triển kinh tế quá nhanh, gồm ô nhiễm không khí, tắc đường, quản lý rác, và xử lý nước thải. Phá hủy môi trường sống đe doạ sự tồn tại của các loài bản địa và đặc hữu, gồm 140 loài thú được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xác định là đang bị đe dọa, và 15 loài được coi là bị đe dọa tuyệt chủng, gồm cả đười ươi Sumatra (Sumatran Orangutan). </s>