Trong suot the ki 14, cac vi vua Phap tim cach mo rong anh huong ho tren cac lanh dia cua quy toc. Ho gap thach thuc lon khi tim cach tich thu cac tai san cua vua Anh o mien nam Phap, dan den Chien tranh Tram Nam keo dai den tan nam 1453. Buoi dau cuoc chien nguoi Anh duoi thoi Edward III (cai tri 1327-1377) va con trai ong la Edward, Hoang tu Den (mat nam 1376) da thang cac tran quan trong o Crecy va Poitiers, chiem dong thanh pho trong yeu Calais va kiem soat phan lon nuoc Phap. Nhung ap luc keo theo do gan nhu da khien vuong quoc Phap tan ra trong nhung nam dau cuoc chien, tuy nhien nhung kho khan tai chinh va noi bo o Anh khien hai ben ky ket hoa uoc. Vao dau the ki 15, nuoc Phap mot lan nua tien gan den cho giai the, khi Charles VI cua Phap phat benh dien va cac lanh chua lao vao noi chien, quan Anh duoi quyen Henry V da dai thang tai tran Agincourt (1415). Tuy nhien, vao cuoi nhung nam 1420 cac thang loi quan su cua Jeanne dArc (mat nam 1431) dan toi chien thang chung cuoc cua nguoi Phap va Anh danh mat nhung lanh dia cuoi cung o mien nam Phap vao nam 1453. Cai gia phai tra la rat dat, voi dan so Phap chi con khoang mot nua so voi truoc cuoc chien. Nguoc lai, chien tranh co tac dong tich cuc len su hinh thanh ban sac dan toc Anh, hoa tron nhung tinh cach dia phuong vao mot ly tuong dan toc Anh. Tranh chap cung giup tao nen mot van hoa dan toc o Anh tach biet khoi van hoa Phap ma truoc do tung co anh huong thong tri len van hoa Anh truoc chien tranh. Thoi ki dau cua cuoc chien cung danh dau su thong tri cua cung dai (longbow), va su xuat hien cua dai bac tren chien truong tai Crecy nam 1346.De quoc Roma Than thanh tiep tuc ton tai, nhung do ngoi hoang de la do bau cu, khong co mot trieu dai nao keo dai du lau de xay dung len mot nha nuoc manh. Xa hon ve phia dong, cac vuong quoc Ba Lan, vuong quoc Hungary va vuong quoc Bohemia tro nen hung manh. Cac vuong quoc o ban dao Iberia tiep tuc mo rong lanh tho bang cach day lui nguoi Hoi giao ra khoi ban dao; Bo Dao Nha tap trung vao viec banh truong hai ngoai trong the ki 14, trong khi cac vuong quoc khac bi chia cat boi nhung kho khan do viec ke tuc vuong vi va cac van de khac. Nuoc Anh, sau khi that bai trong Chien tranh Tram Nam, tiep tuc roi vao mot cuoc noi chien keo dai biet den duoi ten Chien tranh Hoa Hong, keo dai toi tan nam 1490, va chi ket thuc khi Henry Tudor (cai tri nam 1485-1509) len ngoi vua (tuc Henry VII) va cung co quyen kiem soat dat nuoc sau chien thang truoc Richard III (cai tri 1483-1485) tai tran Bosworth nam 1485. Mien Scandinavia trai qua mot thoi ki thong nhat duoi Lien minh Kalmar trong the ki 14 va dau the ki 15, nhung giai the mot lan nua sau cai chet cua Margrete I cua Dan Mach (mat nam 1412) nguoi tung thong nhat Dan Mach, Na Uy va Thuy Dien. Mot the luc quan trong quanh bien Baltic la Lien hiep Hanseatic, mot lien minh thuong mai cua cac thanh bang co hoat dong buon ban tu Tay Au toi Nga. Scotland thoat ra khoi su thong tri cua Anh duoi thoi Robert Bruce (cai tri 1306-1329), nguoi duoc giao hoang cong nhan vuong vi vao nam 1328.
Trong suốt thế kỉ 14, các vị vua Pháp tìm cách mở rộng ảnh hưởng họ trên các lãnh địa của quý tộc. Họ gặp thách thức lớn khi tìm cách tịch thu các tài sản của vua Anh ở miền nam Pháp, dẫn đến Chiến tranh Trăm Năm kéo dài đến tận năm 1453. Buổi đầu cuộc chiến người Anh dưới thời Edward III (cai trị 1327-1377) và con trai ông là Edward, Hoàng tử Đen (mất năm 1376) đã thắng các trận quan trọng ở Crécy và Poitiers, chiếm đóng thành phố trọng yếu Calais và kiểm soát phần lớn nước Pháp. Những áp lực kéo theo đó gần như đã khiến vương quốc Pháp tan rã trong những năm đầu cuộc chiến, tuy nhiên những khó khăn tài chính và nội bộ ở Anh khiến hai bên ký kết hòa ước. Vào đầu thế kỉ 15, nước Pháp một lần nữa tiến gần đến chỗ giải thể, khi Charles VI của Pháp phát bệnh điên và các lãnh chúa lao vào nội chiến, quân Anh dưới quyền Henry V đã đại thắng tại trận Agincourt (1415). Tuy nhiên, vào cuối những năm 1420 các thắng lợi quân sự của Jeanne dArc (mất năm 1431) dẫn tới chiến thắng chung cuộc của người Pháp và Anh đánh mất những lãnh địa cuối cùng ở miền nam Pháp vào năm 1453. Cái giả phải trả là rất đắt, với dân số Pháp chỉ còn khoảng một nửa so với trước cuộc chiến. Ngược lại, chiến tranh có tác động tích cực lên sự hình thành bản sắc dân tộc Anh, hòa trộn những tính cách địa phương vào một lý tưởng dân tộc Anh. Tranh chấp cũng giúp tạo nên một văn hóa dân tộc ở Anh tách biệt khỏi văn hóa Pháp mà trước đó từng có ảnh hưởng thống trị lên văn hóa Anh trước chiến tranh. Thời kì đầu của cuộc chiến cũng đánh dấu sự thống trị của cung dài (longbow), và sự xuất hiện của đại bác trên chiến trường tại Crécy năm 1346.Đế quốc Rôma Thần thánh tiếp tục tồn tại, nhưng do ngôi hoàng đế là do bầu cử, không có một triều đại nào kéo dài đủ lâu để xây dựng lên một nhà nước mạnh. Xa hơn về phía đông, các vương quốc Ba Lan, vương quốc Hungary và vương quốc Bohemia trở nên hùng mạnh. Các vương quốc ở bán đảo Iberia tiếp tục mở rộng lãnh thổ bằng cách đẩy lùi người Hồi giáo ra khỏi bán đảo; Bồ Đào Nha tập trung vào việc bành trướng hải ngoại trong thế kỉ 14, trong khi các vương quốc khác bị chia cắt bởi những khó khăn do việc kế tục vương vị và các vấn đề khác. Nước Anh, sau khi thất bại trong Chiến tranh Trăm Năm, tiếp tục rơi vào một cuộc nội chiến kéo dài biết đến dưới tên Chiến tranh Hoa Hồng, kéo dài tới tận năm 1490, và chỉ kết thúc khi Henry Tudor (cai trị năm 1485-1509) lên ngôi vua (tức Henry VII) và củng cố quyền kiểm soát đất nước sau chiến thắng trước Richard III (cai trị 1483-1485) tại trận Bosworth năm 1485. Miền Scandinavia trải qua một thời kì thống nhất dưới Liên minh Kalmar trong thế kỉ 14 và đầu thế kỉ 15, nhưng giải thể một lần nữa sau cái chết của Margrete I của Đan Mạch (mất năm 1412) người từng thống nhất Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển. Một thế lực quan trọng quanh biển Baltic là Liên hiệp Hanseatic, một liên minh thương mại của các thành bang có hoạt động buôn bán từ Tây Âu tới Nga. Scotland thoát ra khỏi sự thống trị của Anh dưới thời Robert Bruce (cai trị 1306-1329), người được giáo hoàng công nhận vương vị vào năm 1328.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Trong suot the ki 14, cac vi vua Phap tim cach mo rong anh huong ho tren cac lanh dia cua quy toc. Ho gap thach thuc lon khi tim cach tich thu cac tai san cua vua Anh o mien nam Phap, dan den Chien tranh Tram Nam keo dai den tan nam 1453. Buoi dau cuoc chien nguoi Anh duoi thoi Edward III (cai tri 1327-1377) va con trai ong la Edward, Hoang tu Den (mat nam 1376) da thang cac tran quan trong o Crecy va Poitiers, chiem dong thanh pho trong yeu Calais va kiem soat phan lon nuoc Phap. Nhung ap luc keo theo do gan nhu da khien vuong quoc Phap tan ra trong nhung nam dau cuoc chien, tuy nhien nhung kho khan tai chinh va noi bo o Anh khien hai ben ky ket hoa uoc. Vao dau the ki 15, nuoc Phap mot lan nua tien gan den cho giai the, khi Charles VI cua Phap phat benh dien va cac lanh chua lao vao noi chien, quan Anh duoi quyen Henry V da dai thang tai tran Agincourt (1415). Tuy nhien, vao cuoi nhung nam 1420 cac thang loi quan su cua Jeanne dArc (mat nam 1431) dan toi chien thang chung cuoc cua nguoi Phap va Anh danh mat nhung lanh dia cuoi cung o mien nam Phap vao nam 1453. Cai gia phai tra la rat dat, voi dan so Phap chi con khoang mot nua so voi truoc cuoc chien. Nguoc lai, chien tranh co tac dong tich cuc len su hinh thanh ban sac dan toc Anh, hoa tron nhung tinh cach dia phuong vao mot ly tuong dan toc Anh. Tranh chap cung giup tao nen mot van hoa dan toc o Anh tach biet khoi van hoa Phap ma truoc do tung co anh huong thong tri len van hoa Anh truoc chien tranh. Thoi ki dau cua cuoc chien cung danh dau su thong tri cua cung dai (longbow), va su xuat hien cua dai bac tren chien truong tai Crecy nam 1346.De quoc Roma Than thanh tiep tuc ton tai, nhung do ngoi hoang de la do bau cu, khong co mot trieu dai nao keo dai du lau de xay dung len mot nha nuoc manh. Xa hon ve phia dong, cac vuong quoc Ba Lan, vuong quoc Hungary va vuong quoc Bohemia tro nen hung manh. Cac vuong quoc o ban dao Iberia tiep tuc mo rong lanh tho bang cach day lui nguoi Hoi giao ra khoi ban dao; Bo Dao Nha tap trung vao viec banh truong hai ngoai trong the ki 14, trong khi cac vuong quoc khac bi chia cat boi nhung kho khan do viec ke tuc vuong vi va cac van de khac. Nuoc Anh, sau khi that bai trong Chien tranh Tram Nam, tiep tuc roi vao mot cuoc noi chien keo dai biet den duoi ten Chien tranh Hoa Hong, keo dai toi tan nam 1490, va chi ket thuc khi Henry Tudor (cai tri nam 1485-1509) len ngoi vua (tuc Henry VII) va cung co quyen kiem soat dat nuoc sau chien thang truoc Richard III (cai tri 1483-1485) tai tran Bosworth nam 1485. Mien Scandinavia trai qua mot thoi ki thong nhat duoi Lien minh Kalmar trong the ki 14 va dau the ki 15, nhung giai the mot lan nua sau cai chet cua Margrete I cua Dan Mach (mat nam 1412) nguoi tung thong nhat Dan Mach, Na Uy va Thuy Dien. Mot the luc quan trong quanh bien Baltic la Lien hiep Hanseatic, mot lien minh thuong mai cua cac thanh bang co hoat dong buon ban tu Tay Au toi Nga. Scotland thoat ra khoi su thong tri cua Anh duoi thoi Robert Bruce (cai tri 1306-1329), nguoi duoc giao hoang cong nhan vuong vi vao nam 1328. [/INST] Trong suốt thế kỉ 14, các vị vua Pháp tìm cách mở rộng ảnh hưởng họ trên các lãnh địa của quý tộc. Họ gặp thách thức lớn khi tìm cách tịch thu các tài sản của vua Anh ở miền nam Pháp, dẫn đến Chiến tranh Trăm Năm kéo dài đến tận năm 1453. Buổi đầu cuộc chiến người Anh dưới thời Edward III (cai trị 1327-1377) và con trai ông là Edward, Hoàng tử Đen (mất năm 1376) đã thắng các trận quan trọng ở Crécy và Poitiers, chiếm đóng thành phố trọng yếu Calais và kiểm soát phần lớn nước Pháp. Những áp lực kéo theo đó gần như đã khiến vương quốc Pháp tan rã trong những năm đầu cuộc chiến, tuy nhiên những khó khăn tài chính và nội bộ ở Anh khiến hai bên ký kết hòa ước. Vào đầu thế kỉ 15, nước Pháp một lần nữa tiến gần đến chỗ giải thể, khi Charles VI của Pháp phát bệnh điên và các lãnh chúa lao vào nội chiến, quân Anh dưới quyền Henry V đã đại thắng tại trận Agincourt (1415). Tuy nhiên, vào cuối những năm 1420 các thắng lợi quân sự của Jeanne dArc (mất năm 1431) dẫn tới chiến thắng chung cuộc của người Pháp và Anh đánh mất những lãnh địa cuối cùng ở miền nam Pháp vào năm 1453. Cái giả phải trả là rất đắt, với dân số Pháp chỉ còn khoảng một nửa so với trước cuộc chiến. Ngược lại, chiến tranh có tác động tích cực lên sự hình thành bản sắc dân tộc Anh, hòa trộn những tính cách địa phương vào một lý tưởng dân tộc Anh. Tranh chấp cũng giúp tạo nên một văn hóa dân tộc ở Anh tách biệt khỏi văn hóa Pháp mà trước đó từng có ảnh hưởng thống trị lên văn hóa Anh trước chiến tranh. Thời kì đầu của cuộc chiến cũng đánh dấu sự thống trị của cung dài (longbow), và sự xuất hiện của đại bác trên chiến trường tại Crécy năm 1346.Đế quốc Rôma Thần thánh tiếp tục tồn tại, nhưng do ngôi hoàng đế là do bầu cử, không có một triều đại nào kéo dài đủ lâu để xây dựng lên một nhà nước mạnh. Xa hơn về phía đông, các vương quốc Ba Lan, vương quốc Hungary và vương quốc Bohemia trở nên hùng mạnh. Các vương quốc ở bán đảo Iberia tiếp tục mở rộng lãnh thổ bằng cách đẩy lùi người Hồi giáo ra khỏi bán đảo; Bồ Đào Nha tập trung vào việc bành trướng hải ngoại trong thế kỉ 14, trong khi các vương quốc khác bị chia cắt bởi những khó khăn do việc kế tục vương vị và các vấn đề khác. Nước Anh, sau khi thất bại trong Chiến tranh Trăm Năm, tiếp tục rơi vào một cuộc nội chiến kéo dài biết đến dưới tên Chiến tranh Hoa Hồng, kéo dài tới tận năm 1490, và chỉ kết thúc khi Henry Tudor (cai trị năm 1485-1509) lên ngôi vua (tức Henry VII) và củng cố quyền kiểm soát đất nước sau chiến thắng trước Richard III (cai trị 1483-1485) tại trận Bosworth năm 1485. Miền Scandinavia trải qua một thời kì thống nhất dưới Liên minh Kalmar trong thế kỉ 14 và đầu thế kỉ 15, nhưng giải thể một lần nữa sau cái chết của Margrete I của Đan Mạch (mất năm 1412) người từng thống nhất Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển. Một thế lực quan trọng quanh biển Baltic là Liên hiệp Hanseatic, một liên minh thương mại của các thành bang có hoạt động buôn bán từ Tây Âu tới Nga. Scotland thoát ra khỏi sự thống trị của Anh dưới thời Robert Bruce (cai trị 1306-1329), người được giáo hoàng công nhận vương vị vào năm 1328. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Trong suot the ki 14, cac vi vua Phap tim cach mo rong anh huong ho tren cac lanh dia cua quy toc. Ho gap thach thuc lon khi tim cach tich thu cac tai san cua vua Anh o mien nam Phap, dan den Chien tranh Tram Nam keo dai den tan nam 1453. Buoi dau cuoc chien nguoi Anh duoi thoi Edward III (cai tri 1327-1377) va con trai ong la Edward, Hoang tu Den (mat nam 1376) da thang cac tran quan trong o Crecy va Poitiers, chiem dong thanh pho trong yeu Calais va kiem soat phan lon nuoc Phap. Nhung ap luc keo theo do gan nhu da khien vuong quoc Phap tan ra trong nhung nam dau cuoc chien, tuy nhien nhung kho khan tai chinh va noi bo o Anh khien hai ben ky ket hoa uoc. Vao dau the ki 15, nuoc Phap mot lan nua tien gan den cho giai the, khi Charles VI cua Phap phat benh dien va cac lanh chua lao vao noi chien, quan Anh duoi quyen Henry V da dai thang tai tran Agincourt (1415). Tuy nhien, vao cuoi nhung nam 1420 cac thang loi quan su cua Jeanne dArc (mat nam 1431) dan toi chien thang chung cuoc cua nguoi Phap va Anh danh mat nhung lanh dia cuoi cung o mien nam Phap vao nam 1453. Cai gia phai tra la rat dat, voi dan so Phap chi con khoang mot nua so voi truoc cuoc chien. Nguoc lai, chien tranh co tac dong tich cuc len su hinh thanh ban sac dan toc Anh, hoa tron nhung tinh cach dia phuong vao mot ly tuong dan toc Anh. Tranh chap cung giup tao nen mot van hoa dan toc o Anh tach biet khoi van hoa Phap ma truoc do tung co anh huong thong tri len van hoa Anh truoc chien tranh. Thoi ki dau cua cuoc chien cung danh dau su thong tri cua cung dai (longbow), va su xuat hien cua dai bac tren chien truong tai Crecy nam 1346.De quoc Roma Than thanh tiep tuc ton tai, nhung do ngoi hoang de la do bau cu, khong co mot trieu dai nao keo dai du lau de xay dung len mot nha nuoc manh. Xa hon ve phia dong, cac vuong quoc Ba Lan, vuong quoc Hungary va vuong quoc Bohemia tro nen hung manh. Cac vuong quoc o ban dao Iberia tiep tuc mo rong lanh tho bang cach day lui nguoi Hoi giao ra khoi ban dao; Bo Dao Nha tap trung vao viec banh truong hai ngoai trong the ki 14, trong khi cac vuong quoc khac bi chia cat boi nhung kho khan do viec ke tuc vuong vi va cac van de khac. Nuoc Anh, sau khi that bai trong Chien tranh Tram Nam, tiep tuc roi vao mot cuoc noi chien keo dai biet den duoi ten Chien tranh Hoa Hong, keo dai toi tan nam 1490, va chi ket thuc khi Henry Tudor (cai tri nam 1485-1509) len ngoi vua (tuc Henry VII) va cung co quyen kiem soat dat nuoc sau chien thang truoc Richard III (cai tri 1483-1485) tai tran Bosworth nam 1485. Mien Scandinavia trai qua mot thoi ki thong nhat duoi Lien minh Kalmar trong the ki 14 va dau the ki 15, nhung giai the mot lan nua sau cai chet cua Margrete I cua Dan Mach (mat nam 1412) nguoi tung thong nhat Dan Mach, Na Uy va Thuy Dien. Mot the luc quan trong quanh bien Baltic la Lien hiep Hanseatic, mot lien minh thuong mai cua cac thanh bang co hoat dong buon ban tu Tay Au toi Nga. Scotland thoat ra khoi su thong tri cua Anh duoi thoi Robert Bruce (cai tri 1306-1329), nguoi duoc giao hoang cong nhan vuong vi vao nam 1328. [/INST] Trong suốt thế kỉ 14, các vị vua Pháp tìm cách mở rộng ảnh hưởng họ trên các lãnh địa của quý tộc. Họ gặp thách thức lớn khi tìm cách tịch thu các tài sản của vua Anh ở miền nam Pháp, dẫn đến Chiến tranh Trăm Năm kéo dài đến tận năm 1453. Buổi đầu cuộc chiến người Anh dưới thời Edward III (cai trị 1327-1377) và con trai ông là Edward, Hoàng tử Đen (mất năm 1376) đã thắng các trận quan trọng ở Crécy và Poitiers, chiếm đóng thành phố trọng yếu Calais và kiểm soát phần lớn nước Pháp. Những áp lực kéo theo đó gần như đã khiến vương quốc Pháp tan rã trong những năm đầu cuộc chiến, tuy nhiên những khó khăn tài chính và nội bộ ở Anh khiến hai bên ký kết hòa ước. Vào đầu thế kỉ 15, nước Pháp một lần nữa tiến gần đến chỗ giải thể, khi Charles VI của Pháp phát bệnh điên và các lãnh chúa lao vào nội chiến, quân Anh dưới quyền Henry V đã đại thắng tại trận Agincourt (1415). Tuy nhiên, vào cuối những năm 1420 các thắng lợi quân sự của Jeanne dArc (mất năm 1431) dẫn tới chiến thắng chung cuộc của người Pháp và Anh đánh mất những lãnh địa cuối cùng ở miền nam Pháp vào năm 1453. Cái giả phải trả là rất đắt, với dân số Pháp chỉ còn khoảng một nửa so với trước cuộc chiến. Ngược lại, chiến tranh có tác động tích cực lên sự hình thành bản sắc dân tộc Anh, hòa trộn những tính cách địa phương vào một lý tưởng dân tộc Anh. Tranh chấp cũng giúp tạo nên một văn hóa dân tộc ở Anh tách biệt khỏi văn hóa Pháp mà trước đó từng có ảnh hưởng thống trị lên văn hóa Anh trước chiến tranh. Thời kì đầu của cuộc chiến cũng đánh dấu sự thống trị của cung dài (longbow), và sự xuất hiện của đại bác trên chiến trường tại Crécy năm 1346.Đế quốc Rôma Thần thánh tiếp tục tồn tại, nhưng do ngôi hoàng đế là do bầu cử, không có một triều đại nào kéo dài đủ lâu để xây dựng lên một nhà nước mạnh. Xa hơn về phía đông, các vương quốc Ba Lan, vương quốc Hungary và vương quốc Bohemia trở nên hùng mạnh. Các vương quốc ở bán đảo Iberia tiếp tục mở rộng lãnh thổ bằng cách đẩy lùi người Hồi giáo ra khỏi bán đảo; Bồ Đào Nha tập trung vào việc bành trướng hải ngoại trong thế kỉ 14, trong khi các vương quốc khác bị chia cắt bởi những khó khăn do việc kế tục vương vị và các vấn đề khác. Nước Anh, sau khi thất bại trong Chiến tranh Trăm Năm, tiếp tục rơi vào một cuộc nội chiến kéo dài biết đến dưới tên Chiến tranh Hoa Hồng, kéo dài tới tận năm 1490, và chỉ kết thúc khi Henry Tudor (cai trị năm 1485-1509) lên ngôi vua (tức Henry VII) và củng cố quyền kiểm soát đất nước sau chiến thắng trước Richard III (cai trị 1483-1485) tại trận Bosworth năm 1485. Miền Scandinavia trải qua một thời kì thống nhất dưới Liên minh Kalmar trong thế kỉ 14 và đầu thế kỉ 15, nhưng giải thể một lần nữa sau cái chết của Margrete I của Đan Mạch (mất năm 1412) người từng thống nhất Đan Mạch, Na Uy và Thụy Điển. Một thế lực quan trọng quanh biển Baltic là Liên hiệp Hanseatic, một liên minh thương mại của các thành bang có hoạt động buôn bán từ Tây Âu tới Nga. Scotland thoát ra khỏi sự thống trị của Anh dưới thời Robert Bruce (cai trị 1306-1329), người được giáo hoàng công nhận vương vị vào năm 1328. </s>