Hien phap Tchad quy dinh mot nhanh hanh phap manh do tong thong dung dau, nguoi nay chi phoi he thong chinh tri. Tong thong co quyen bo nhiem thu tuong va noi cac va su dung anh huong dang ke trong viec bo nhiem cac tham phan, tuong linh, quan chuc cap tinh va cac hang ban quoc doanh cua Tchad. Trong cac truong hop de doa nghiem trong va truc tiep, tong thong hoi y voi Quoc hoi va co the tuyen bo mot tinh trang khan cap. Tong thong duoc bau truc tiep theo pho thong dau phieu cho mot nhiem ky 5 nam; gioi han nhiem ky duoc bai bo vao nam 2005, cho phep tong thong duy tri quyen luc sau khi den gioi han 2 nhiem ky. Hau het cac co van chu chot cua Tong thong Deby la nguoi thuoc dan toc Zaghawa, song cac ca nhan nguoi nam bo va doi lap cung co hien dien trong chinh phu.Tchad duoc Quy Hoa binh (FFP) xep hang la quoc gia that bai, xep hang cao thu bay trong chi so quoc gia that bai vao nam 2007, sau do xu huong la tang len moi nam. Tchad xep thu 4 trong chi so quoc gia that bai vao nam 2012.Tham nhung lan tran o moi cap; Chi so nhan thuc tham nhung cua To chuc Minh bach quoc te vao nam 2005 xep Tchad (dong hang voi Bangladesh) la quoc gia tham nhung nhat the gioi. Thu hang cua Tchad ve chi so nay chi cai thien nhe trong nhung nam gan day. Thu hang nam 2011 la 2/10. Nhung nguoi chi trich Tong thong Deby cao buoc ong nham dung than tin va bo lac chu nghia.He thong luat phap cua Tchad dua tren dan luat Phap va dieu le tap quan cua nguoi Tchad, song tap quan khong gay tro ngai cho trat tu cong cong va dam bao ve binh dang trong hien phap. Mac du hien phap dam bao tinh doc lap cua tu phap, song tong thong bo nhiem hau het quan chuc tu phap chu chot. Co quan tu phap toi cao trong he thong tu phap la Toa an Toi cao va Hoi dong Hien phap- hoat dong day du tu nam 2000. Toa an Toi cao co mot chanh an do tong thong bo nhiem, va 15 uy vien duoc bo nhiem tron doi boi tong thong va quoc hoi. Dung dau Toa an hien phap la chin tham phan duoc chon cho cac nhiem ky 9 nam. No co quyen xet lai phap luat, cac hiep dinh va thoa thuan quoc te truoc khi chung duoc thong qua.
Hiến pháp Tchad quy định một nhánh hành pháp mạnh do tổng thống đứng đầu, người này chi phối hệ thống chính trị. Tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng và nội các và sử dụng ảnh hưởng đáng kể trong việc bổ nhiệm các thẩm phán, tướng lĩnh, quan chức cấp tỉnh và các hãng bán quốc doanh của Tchad. Trong các trường hợp đe dọa nghiêm trọng và trực tiếp, tổng thống hội ý với Quốc hội và có thể tuyên bố một tình trạng khẩn cấp. Tổng thống được bầu trực tiếp theo phổ thông đầu phiếu cho một nhiệm kỳ 5 năm; giới hạn nhiệm kỳ được bãi bỏ vào năm 2005, cho phép tổng thống duy trì quyền lực sau khi đến giới hạn 2 nhiệm kỳ. Hầu hết các cố vấn chủ chốt của Tổng thống Déby là người thuộc dân tộc Zaghawa, song các cá nhân người nam bộ và đối lập cũng có hiện diện trong chính phủ.Tchad được Quỹ Hòa bình (FFP) xếp hạng là quốc gia thất bại, xếp hạng cao thứ bảy trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2007, sau đó xu hướng là tăng lên mỗi năm. Tchad xếp thứ 4 trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2012.Tham nhũng lan tràn ở mọi cấp; Chỉ số nhận thức tham nhũng của Tổ chức Minh bạch quốc tế vào năm 2005 xếp Tchad (đồng hạng với Bangladesh) là quốc gia tham nhũng nhất thế giới. Thứ hạng của Tchad về chỉ số này chỉ cải thiện nhẹ trong những năm gần đây. Thứ hạng năm 2011 là 2/10. Những người chỉ trích Tổng thống Déby cáo buộc ông nhậm dụng thân tín và bộ lạc chủ nghĩa.Hệ thống luật pháp của Tchad dựa trên dân luật Pháp và điều lệ tập quán của người Tchad, song tập quán không gây trở ngại cho trật tự công cộng và đảm bảo về bình đẳng trong hiến pháp. Mặc dù hiến pháp đảm bảo tính độc lập của tư pháp, song tổng thống bổ nhiệm hầu hết quan chức tư pháp chủ chốt. Cơ quan tư pháp tối cao trong hệ thống tư pháp là Tòa án Tối cao và Hội đồng Hiến pháp- hoạt động đầy đủ từ năm 2000. Tòa án Tối cao có một chánh án do tổng thống bổ nhiệm, và 15 ủy viên được bổ nhiệm trọn đời bởi tổng thống và quốc hội. Đứng đầu Tòa án hiến pháp là chín thẩm phán được chọn cho các nhiệm kỳ 9 năm. Nó có quyền xét lại pháp luật, các hiệp định và thỏa thuận quốc tế trước khi chúng được thông qua.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Hien phap Tchad quy dinh mot nhanh hanh phap manh do tong thong dung dau, nguoi nay chi phoi he thong chinh tri. Tong thong co quyen bo nhiem thu tuong va noi cac va su dung anh huong dang ke trong viec bo nhiem cac tham phan, tuong linh, quan chuc cap tinh va cac hang ban quoc doanh cua Tchad. Trong cac truong hop de doa nghiem trong va truc tiep, tong thong hoi y voi Quoc hoi va co the tuyen bo mot tinh trang khan cap. Tong thong duoc bau truc tiep theo pho thong dau phieu cho mot nhiem ky 5 nam; gioi han nhiem ky duoc bai bo vao nam 2005, cho phep tong thong duy tri quyen luc sau khi den gioi han 2 nhiem ky. Hau het cac co van chu chot cua Tong thong Deby la nguoi thuoc dan toc Zaghawa, song cac ca nhan nguoi nam bo va doi lap cung co hien dien trong chinh phu.Tchad duoc Quy Hoa binh (FFP) xep hang la quoc gia that bai, xep hang cao thu bay trong chi so quoc gia that bai vao nam 2007, sau do xu huong la tang len moi nam. Tchad xep thu 4 trong chi so quoc gia that bai vao nam 2012.Tham nhung lan tran o moi cap; Chi so nhan thuc tham nhung cua To chuc Minh bach quoc te vao nam 2005 xep Tchad (dong hang voi Bangladesh) la quoc gia tham nhung nhat the gioi. Thu hang cua Tchad ve chi so nay chi cai thien nhe trong nhung nam gan day. Thu hang nam 2011 la 2/10. Nhung nguoi chi trich Tong thong Deby cao buoc ong nham dung than tin va bo lac chu nghia.He thong luat phap cua Tchad dua tren dan luat Phap va dieu le tap quan cua nguoi Tchad, song tap quan khong gay tro ngai cho trat tu cong cong va dam bao ve binh dang trong hien phap. Mac du hien phap dam bao tinh doc lap cua tu phap, song tong thong bo nhiem hau het quan chuc tu phap chu chot. Co quan tu phap toi cao trong he thong tu phap la Toa an Toi cao va Hoi dong Hien phap- hoat dong day du tu nam 2000. Toa an Toi cao co mot chanh an do tong thong bo nhiem, va 15 uy vien duoc bo nhiem tron doi boi tong thong va quoc hoi. Dung dau Toa an hien phap la chin tham phan duoc chon cho cac nhiem ky 9 nam. No co quyen xet lai phap luat, cac hiep dinh va thoa thuan quoc te truoc khi chung duoc thong qua. [/INST] Hiến pháp Tchad quy định một nhánh hành pháp mạnh do tổng thống đứng đầu, người này chi phối hệ thống chính trị. Tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng và nội các và sử dụng ảnh hưởng đáng kể trong việc bổ nhiệm các thẩm phán, tướng lĩnh, quan chức cấp tỉnh và các hãng bán quốc doanh của Tchad. Trong các trường hợp đe dọa nghiêm trọng và trực tiếp, tổng thống hội ý với Quốc hội và có thể tuyên bố một tình trạng khẩn cấp. Tổng thống được bầu trực tiếp theo phổ thông đầu phiếu cho một nhiệm kỳ 5 năm; giới hạn nhiệm kỳ được bãi bỏ vào năm 2005, cho phép tổng thống duy trì quyền lực sau khi đến giới hạn 2 nhiệm kỳ. Hầu hết các cố vấn chủ chốt của Tổng thống Déby là người thuộc dân tộc Zaghawa, song các cá nhân người nam bộ và đối lập cũng có hiện diện trong chính phủ.Tchad được Quỹ Hòa bình (FFP) xếp hạng là quốc gia thất bại, xếp hạng cao thứ bảy trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2007, sau đó xu hướng là tăng lên mỗi năm. Tchad xếp thứ 4 trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2012.Tham nhũng lan tràn ở mọi cấp; Chỉ số nhận thức tham nhũng của Tổ chức Minh bạch quốc tế vào năm 2005 xếp Tchad (đồng hạng với Bangladesh) là quốc gia tham nhũng nhất thế giới. Thứ hạng của Tchad về chỉ số này chỉ cải thiện nhẹ trong những năm gần đây. Thứ hạng năm 2011 là 2/10. Những người chỉ trích Tổng thống Déby cáo buộc ông nhậm dụng thân tín và bộ lạc chủ nghĩa.Hệ thống luật pháp của Tchad dựa trên dân luật Pháp và điều lệ tập quán của người Tchad, song tập quán không gây trở ngại cho trật tự công cộng và đảm bảo về bình đẳng trong hiến pháp. Mặc dù hiến pháp đảm bảo tính độc lập của tư pháp, song tổng thống bổ nhiệm hầu hết quan chức tư pháp chủ chốt. Cơ quan tư pháp tối cao trong hệ thống tư pháp là Tòa án Tối cao và Hội đồng Hiến pháp- hoạt động đầy đủ từ năm 2000. Tòa án Tối cao có một chánh án do tổng thống bổ nhiệm, và 15 ủy viên được bổ nhiệm trọn đời bởi tổng thống và quốc hội. Đứng đầu Tòa án hiến pháp là chín thẩm phán được chọn cho các nhiệm kỳ 9 năm. Nó có quyền xét lại pháp luật, các hiệp định và thỏa thuận quốc tế trước khi chúng được thông qua. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Hien phap Tchad quy dinh mot nhanh hanh phap manh do tong thong dung dau, nguoi nay chi phoi he thong chinh tri. Tong thong co quyen bo nhiem thu tuong va noi cac va su dung anh huong dang ke trong viec bo nhiem cac tham phan, tuong linh, quan chuc cap tinh va cac hang ban quoc doanh cua Tchad. Trong cac truong hop de doa nghiem trong va truc tiep, tong thong hoi y voi Quoc hoi va co the tuyen bo mot tinh trang khan cap. Tong thong duoc bau truc tiep theo pho thong dau phieu cho mot nhiem ky 5 nam; gioi han nhiem ky duoc bai bo vao nam 2005, cho phep tong thong duy tri quyen luc sau khi den gioi han 2 nhiem ky. Hau het cac co van chu chot cua Tong thong Deby la nguoi thuoc dan toc Zaghawa, song cac ca nhan nguoi nam bo va doi lap cung co hien dien trong chinh phu.Tchad duoc Quy Hoa binh (FFP) xep hang la quoc gia that bai, xep hang cao thu bay trong chi so quoc gia that bai vao nam 2007, sau do xu huong la tang len moi nam. Tchad xep thu 4 trong chi so quoc gia that bai vao nam 2012.Tham nhung lan tran o moi cap; Chi so nhan thuc tham nhung cua To chuc Minh bach quoc te vao nam 2005 xep Tchad (dong hang voi Bangladesh) la quoc gia tham nhung nhat the gioi. Thu hang cua Tchad ve chi so nay chi cai thien nhe trong nhung nam gan day. Thu hang nam 2011 la 2/10. Nhung nguoi chi trich Tong thong Deby cao buoc ong nham dung than tin va bo lac chu nghia.He thong luat phap cua Tchad dua tren dan luat Phap va dieu le tap quan cua nguoi Tchad, song tap quan khong gay tro ngai cho trat tu cong cong va dam bao ve binh dang trong hien phap. Mac du hien phap dam bao tinh doc lap cua tu phap, song tong thong bo nhiem hau het quan chuc tu phap chu chot. Co quan tu phap toi cao trong he thong tu phap la Toa an Toi cao va Hoi dong Hien phap- hoat dong day du tu nam 2000. Toa an Toi cao co mot chanh an do tong thong bo nhiem, va 15 uy vien duoc bo nhiem tron doi boi tong thong va quoc hoi. Dung dau Toa an hien phap la chin tham phan duoc chon cho cac nhiem ky 9 nam. No co quyen xet lai phap luat, cac hiep dinh va thoa thuan quoc te truoc khi chung duoc thong qua. [/INST] Hiến pháp Tchad quy định một nhánh hành pháp mạnh do tổng thống đứng đầu, người này chi phối hệ thống chính trị. Tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng và nội các và sử dụng ảnh hưởng đáng kể trong việc bổ nhiệm các thẩm phán, tướng lĩnh, quan chức cấp tỉnh và các hãng bán quốc doanh của Tchad. Trong các trường hợp đe dọa nghiêm trọng và trực tiếp, tổng thống hội ý với Quốc hội và có thể tuyên bố một tình trạng khẩn cấp. Tổng thống được bầu trực tiếp theo phổ thông đầu phiếu cho một nhiệm kỳ 5 năm; giới hạn nhiệm kỳ được bãi bỏ vào năm 2005, cho phép tổng thống duy trì quyền lực sau khi đến giới hạn 2 nhiệm kỳ. Hầu hết các cố vấn chủ chốt của Tổng thống Déby là người thuộc dân tộc Zaghawa, song các cá nhân người nam bộ và đối lập cũng có hiện diện trong chính phủ.Tchad được Quỹ Hòa bình (FFP) xếp hạng là quốc gia thất bại, xếp hạng cao thứ bảy trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2007, sau đó xu hướng là tăng lên mỗi năm. Tchad xếp thứ 4 trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2012.Tham nhũng lan tràn ở mọi cấp; Chỉ số nhận thức tham nhũng của Tổ chức Minh bạch quốc tế vào năm 2005 xếp Tchad (đồng hạng với Bangladesh) là quốc gia tham nhũng nhất thế giới. Thứ hạng của Tchad về chỉ số này chỉ cải thiện nhẹ trong những năm gần đây. Thứ hạng năm 2011 là 2/10. Những người chỉ trích Tổng thống Déby cáo buộc ông nhậm dụng thân tín và bộ lạc chủ nghĩa.Hệ thống luật pháp của Tchad dựa trên dân luật Pháp và điều lệ tập quán của người Tchad, song tập quán không gây trở ngại cho trật tự công cộng và đảm bảo về bình đẳng trong hiến pháp. Mặc dù hiến pháp đảm bảo tính độc lập của tư pháp, song tổng thống bổ nhiệm hầu hết quan chức tư pháp chủ chốt. Cơ quan tư pháp tối cao trong hệ thống tư pháp là Tòa án Tối cao và Hội đồng Hiến pháp- hoạt động đầy đủ từ năm 2000. Tòa án Tối cao có một chánh án do tổng thống bổ nhiệm, và 15 ủy viên được bổ nhiệm trọn đời bởi tổng thống và quốc hội. Đứng đầu Tòa án hiến pháp là chín thẩm phán được chọn cho các nhiệm kỳ 9 năm. Nó có quyền xét lại pháp luật, các hiệp định và thỏa thuận quốc tế trước khi chúng được thông qua. </s>