Vao the ki 10 su thanh lap cac nha tho, tu vien dan toi su phat trien cua kien truc da trau chuot cac dang thuc Roma the tuc, duoc biet toi ten kien truc Roman (tieng Phap: Romanesque). O nhieu noi, cac cong trinh thoi Roma bi thao do di lay gach, da lam vat lieu xay dung. Tu su khoi dau de dat thuong duoc goi la kien truc "Roman thu nhat" o mien Iberia, phong cach mo phong Roma nay no ro va lan tran khap chau Au trong mot dang dong nhat dang ngac nhien. Ngay truoc nam 1000 co mot lan song o at xay dung nhung nha tho da tren khap chau Au. Cac cong trinh Roman dac trung boi tuong da do so, cac loi vao do lay cac cung ban nguyet, cua so nho, va, dac biet la o Phap, cac mai vom da. Cua chinh lon voi phu dieu to mau la dac diem trung tam cua mat tien, dac biet la o Phap, va ca dau cot thuong cham nhung canh minh hoa dong vat hoac quai thu. Theo su gia nghe thuat C. R. Dodwell, "hau nhu moi nha tho o phuong Tay deu duoc trang tri bang tranh tuong", nhung chi con mot it luu lai toi nay. Dong thoi voi su phat trien kien truc nha tho, cac dang lau dai dac trung chau Au cung phat trien, va dong vai tro quan trong trong chien tran va chinh tri.Trong thoi ky viec che ban cac sach kinh trang tri dan dan chuyen tu cac tu vien sang tay cac xuong cua dan chung, vi the theo Janetta "toi khoang 1300 hau het cac linh muc mua sach cua ho o cua hang", va cac cuon kinh nhat tung phat trien nhu mot dang sach cau nguyen danh cho thuong dan. Cac do kim khi tiep tuc la dang nghe thuat duoc tran trong nhat, voi do dong trang men Limoges la mot lua chon pho bien va gia tuong doi phai chang cho cac do vat nhu hom thanh tich hay thanh gia. O Y cac cach tan cua Cimabue va Duccio, tiep do la bac thay thoi ky Trecento la Giotto (mat nam 1337), phat trien vuot bac do tinh xao va vi the cua tranh ve tren van va tranh tuong. Su thinh vuong kinh te trong the ki 12 dan den nhieu san pham nghe thuat the tuc hon, nhieu do cham Nga nhu con suc sac, luoc va mot so tranh ton giao co nho con ton tai toi ngay nay.
Vào thế kỉ 10 sự thành lập các nhà thờ, tu viện dẫn tới sự phát triển của kiến trúc đá trau chuốt các dạng thức Rôma thế tục, được biết tới tên kiến trúc Roman (tiếng Pháp: Romanesque). Ở nhiều nơi, các công trình thời Rôma bị tháo dỡ đi lấy gạch, đá làm vật liệu xây dựng. Từ sự khởi đầu dè dặt thường được gọi là kiến trúc "Roman thứ nhất" ở miền Iberia, phong cách mô phỏng Rôma này nở rộ và lan tràn khắp châu Âu trong một dạng đồng nhất đáng ngạc nhiên. Ngay trước năm 1000 có một làn sóng ồ ạt xây dựng những nhà thờ đá trên khắp châu Âu. Các công trình Roman đặc trưng bởi tường đá đồ sộ, các lối vào đỡ lấy các cung bán nguyệt, cửa sổ nhỏ, và, đặc biệt là ở Pháp, các mái vòm đá. Cửa chính lớn với phù điêu tô màu là đặc điểm trung tâm của mặt tiền, đặc biệt là ở Pháp, và cá đầu cột thường chạm những cảnh minh họa động vật hoặc quái thú. Theo sử gia nghệ thuật C. R. Dodwell, "hầu như mọi nhà thờ ở phương Tây đều được trang trí bằng tranh tường", nhưng chỉ còn một ít lưu lại tới nay. Đồng thời với sự phát triển kiến trúc nhà thờ, các dạng lâu đài đặc trưng châu Âu cũng phát triển, và đóng vai trò quan trọng trong chiến trận và chính trị.Trong thời kỳ việc chế bản các sách kinh trang trí dần dần chuyển từ các tu viện sang tay các xưởng của dân chúng, vì thế theo Janetta "tới khoảng 1300 hầu hết các linh mục mua sách của họ ở cửa hàng", và các cuốn kinh nhật tụng phát triển như một dạng sách cầu nguyện dành cho thường dân. Các đồ kim khí tiếp tục là dạng nghệ thuật được trân trọng nhất, với đồ đồng tráng men Limoges là một lựa chọn phổ biến và giá tương đối phải chăng cho các đồ vật như hòm thánh tích hay thánh giá. Ở Ý các cách tân của Cimabue và Duccio, tiếp đó là bậc thầy thời kỳ Trecento là Giotto (mất năm 1337), phát triển vượt bậc độ tinh xảo và vị thế của tranh vẽ trên ván và tranh tường. Sự thịnh vượng kinh tế trong thế kỉ 12 dẫn đến nhiều sản phẩm nghệ thuật thế tục hơn, nhiều đồ chạm Ngà như con súc sắc, lược và một số tranh tôn giáo cỡ nhỏ còn tồn tại tới ngày nay.
<s> [INST] Bạn là một trợ lí Tiếng Việt nhiệt tình và trung thực. Hãy luôn trả lời một cách hữu ích nhất có thể, đồng thời giữ an toàn. Câu trả lời của bạn không nên chứa bất kỳ nội dung gây hại, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, độc hại, nguy hiểm hoặc bất hợp pháp nào. Hãy đảm bảo rằng các câu trả lời của bạn không có thiên kiến xã hội và mang tính tích cực. Nếu một câu hỏi không có ý nghĩa hoặc không hợp lý về mặt thông tin, hãy giải thích tại sao thay vì trả lời một điều gì đó không chính xác. Nếu bạn không biết câu trả lời cho một câu hỏi, hãy trả lời là bạn không biết và vui lòng không chia sẻ thông tin sai lệch. Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Vao the ki 10 su thanh lap cac nha tho, tu vien dan toi su phat trien cua kien truc da trau chuot cac dang thuc Roma the tuc, duoc biet toi ten kien truc Roman (tieng Phap: Romanesque). O nhieu noi, cac cong trinh thoi Roma bi thao do di lay gach, da lam vat lieu xay dung. Tu su khoi dau de dat thuong duoc goi la kien truc "Roman thu nhat" o mien Iberia, phong cach mo phong Roma nay no ro va lan tran khap chau Au trong mot dang dong nhat dang ngac nhien. Ngay truoc nam 1000 co mot lan song o at xay dung nhung nha tho da tren khap chau Au. Cac cong trinh Roman dac trung boi tuong da do so, cac loi vao do lay cac cung ban nguyet, cua so nho, va, dac biet la o Phap, cac mai vom da. Cua chinh lon voi phu dieu to mau la dac diem trung tam cua mat tien, dac biet la o Phap, va ca dau cot thuong cham nhung canh minh hoa dong vat hoac quai thu. Theo su gia nghe thuat C. R. Dodwell, "hau nhu moi nha tho o phuong Tay deu duoc trang tri bang tranh tuong", nhung chi con mot it luu lai toi nay. Dong thoi voi su phat trien kien truc nha tho, cac dang lau dai dac trung chau Au cung phat trien, va dong vai tro quan trong trong chien tran va chinh tri.Trong thoi ky viec che ban cac sach kinh trang tri dan dan chuyen tu cac tu vien sang tay cac xuong cua dan chung, vi the theo Janetta "toi khoang 1300 hau het cac linh muc mua sach cua ho o cua hang", va cac cuon kinh nhat tung phat trien nhu mot dang sach cau nguyen danh cho thuong dan. Cac do kim khi tiep tuc la dang nghe thuat duoc tran trong nhat, voi do dong trang men Limoges la mot lua chon pho bien va gia tuong doi phai chang cho cac do vat nhu hom thanh tich hay thanh gia. O Y cac cach tan cua Cimabue va Duccio, tiep do la bac thay thoi ky Trecento la Giotto (mat nam 1337), phat trien vuot bac do tinh xao va vi the cua tranh ve tren van va tranh tuong. Su thinh vuong kinh te trong the ki 12 dan den nhieu san pham nghe thuat the tuc hon, nhieu do cham Nga nhu con suc sac, luoc va mot so tranh ton giao co nho con ton tai toi ngay nay. [/INST] Vào thế kỉ 10 sự thành lập các nhà thờ, tu viện dẫn tới sự phát triển của kiến trúc đá trau chuốt các dạng thức Rôma thế tục, được biết tới tên kiến trúc Roman (tiếng Pháp: Romanesque). Ở nhiều nơi, các công trình thời Rôma bị tháo dỡ đi lấy gạch, đá làm vật liệu xây dựng. Từ sự khởi đầu dè dặt thường được gọi là kiến trúc "Roman thứ nhất" ở miền Iberia, phong cách mô phỏng Rôma này nở rộ và lan tràn khắp châu Âu trong một dạng đồng nhất đáng ngạc nhiên. Ngay trước năm 1000 có một làn sóng ồ ạt xây dựng những nhà thờ đá trên khắp châu Âu. Các công trình Roman đặc trưng bởi tường đá đồ sộ, các lối vào đỡ lấy các cung bán nguyệt, cửa sổ nhỏ, và, đặc biệt là ở Pháp, các mái vòm đá. Cửa chính lớn với phù điêu tô màu là đặc điểm trung tâm của mặt tiền, đặc biệt là ở Pháp, và cá đầu cột thường chạm những cảnh minh họa động vật hoặc quái thú. Theo sử gia nghệ thuật C. R. Dodwell, "hầu như mọi nhà thờ ở phương Tây đều được trang trí bằng tranh tường", nhưng chỉ còn một ít lưu lại tới nay. Đồng thời với sự phát triển kiến trúc nhà thờ, các dạng lâu đài đặc trưng châu Âu cũng phát triển, và đóng vai trò quan trọng trong chiến trận và chính trị.Trong thời kỳ việc chế bản các sách kinh trang trí dần dần chuyển từ các tu viện sang tay các xưởng của dân chúng, vì thế theo Janetta "tới khoảng 1300 hầu hết các linh mục mua sách của họ ở cửa hàng", và các cuốn kinh nhật tụng phát triển như một dạng sách cầu nguyện dành cho thường dân. Các đồ kim khí tiếp tục là dạng nghệ thuật được trân trọng nhất, với đồ đồng tráng men Limoges là một lựa chọn phổ biến và giá tương đối phải chăng cho các đồ vật như hòm thánh tích hay thánh giá. Ở Ý các cách tân của Cimabue và Duccio, tiếp đó là bậc thầy thời kỳ Trecento là Giotto (mất năm 1337), phát triển vượt bậc độ tinh xảo và vị thế của tranh vẽ trên ván và tranh tường. Sự thịnh vượng kinh tế trong thế kỉ 12 dẫn đến nhiều sản phẩm nghệ thuật thế tục hơn, nhiều đồ chạm Ngà như con súc sắc, lược và một số tranh tôn giáo cỡ nhỏ còn tồn tại tới ngày nay. </s>
<s> [INST] Hãy thêm dấu Tiếng Việt cho câu văn sau: Vao the ki 10 su thanh lap cac nha tho, tu vien dan toi su phat trien cua kien truc da trau chuot cac dang thuc Roma the tuc, duoc biet toi ten kien truc Roman (tieng Phap: Romanesque). O nhieu noi, cac cong trinh thoi Roma bi thao do di lay gach, da lam vat lieu xay dung. Tu su khoi dau de dat thuong duoc goi la kien truc "Roman thu nhat" o mien Iberia, phong cach mo phong Roma nay no ro va lan tran khap chau Au trong mot dang dong nhat dang ngac nhien. Ngay truoc nam 1000 co mot lan song o at xay dung nhung nha tho da tren khap chau Au. Cac cong trinh Roman dac trung boi tuong da do so, cac loi vao do lay cac cung ban nguyet, cua so nho, va, dac biet la o Phap, cac mai vom da. Cua chinh lon voi phu dieu to mau la dac diem trung tam cua mat tien, dac biet la o Phap, va ca dau cot thuong cham nhung canh minh hoa dong vat hoac quai thu. Theo su gia nghe thuat C. R. Dodwell, "hau nhu moi nha tho o phuong Tay deu duoc trang tri bang tranh tuong", nhung chi con mot it luu lai toi nay. Dong thoi voi su phat trien kien truc nha tho, cac dang lau dai dac trung chau Au cung phat trien, va dong vai tro quan trong trong chien tran va chinh tri.Trong thoi ky viec che ban cac sach kinh trang tri dan dan chuyen tu cac tu vien sang tay cac xuong cua dan chung, vi the theo Janetta "toi khoang 1300 hau het cac linh muc mua sach cua ho o cua hang", va cac cuon kinh nhat tung phat trien nhu mot dang sach cau nguyen danh cho thuong dan. Cac do kim khi tiep tuc la dang nghe thuat duoc tran trong nhat, voi do dong trang men Limoges la mot lua chon pho bien va gia tuong doi phai chang cho cac do vat nhu hom thanh tich hay thanh gia. O Y cac cach tan cua Cimabue va Duccio, tiep do la bac thay thoi ky Trecento la Giotto (mat nam 1337), phat trien vuot bac do tinh xao va vi the cua tranh ve tren van va tranh tuong. Su thinh vuong kinh te trong the ki 12 dan den nhieu san pham nghe thuat the tuc hon, nhieu do cham Nga nhu con suc sac, luoc va mot so tranh ton giao co nho con ton tai toi ngay nay. [/INST] Vào thế kỉ 10 sự thành lập các nhà thờ, tu viện dẫn tới sự phát triển của kiến trúc đá trau chuốt các dạng thức Rôma thế tục, được biết tới tên kiến trúc Roman (tiếng Pháp: Romanesque). Ở nhiều nơi, các công trình thời Rôma bị tháo dỡ đi lấy gạch, đá làm vật liệu xây dựng. Từ sự khởi đầu dè dặt thường được gọi là kiến trúc "Roman thứ nhất" ở miền Iberia, phong cách mô phỏng Rôma này nở rộ và lan tràn khắp châu Âu trong một dạng đồng nhất đáng ngạc nhiên. Ngay trước năm 1000 có một làn sóng ồ ạt xây dựng những nhà thờ đá trên khắp châu Âu. Các công trình Roman đặc trưng bởi tường đá đồ sộ, các lối vào đỡ lấy các cung bán nguyệt, cửa sổ nhỏ, và, đặc biệt là ở Pháp, các mái vòm đá. Cửa chính lớn với phù điêu tô màu là đặc điểm trung tâm của mặt tiền, đặc biệt là ở Pháp, và cá đầu cột thường chạm những cảnh minh họa động vật hoặc quái thú. Theo sử gia nghệ thuật C. R. Dodwell, "hầu như mọi nhà thờ ở phương Tây đều được trang trí bằng tranh tường", nhưng chỉ còn một ít lưu lại tới nay. Đồng thời với sự phát triển kiến trúc nhà thờ, các dạng lâu đài đặc trưng châu Âu cũng phát triển, và đóng vai trò quan trọng trong chiến trận và chính trị.Trong thời kỳ việc chế bản các sách kinh trang trí dần dần chuyển từ các tu viện sang tay các xưởng của dân chúng, vì thế theo Janetta "tới khoảng 1300 hầu hết các linh mục mua sách của họ ở cửa hàng", và các cuốn kinh nhật tụng phát triển như một dạng sách cầu nguyện dành cho thường dân. Các đồ kim khí tiếp tục là dạng nghệ thuật được trân trọng nhất, với đồ đồng tráng men Limoges là một lựa chọn phổ biến và giá tương đối phải chăng cho các đồ vật như hòm thánh tích hay thánh giá. Ở Ý các cách tân của Cimabue và Duccio, tiếp đó là bậc thầy thời kỳ Trecento là Giotto (mất năm 1337), phát triển vượt bậc độ tinh xảo và vị thế của tranh vẽ trên ván và tranh tường. Sự thịnh vượng kinh tế trong thế kỉ 12 dẫn đến nhiều sản phẩm nghệ thuật thế tục hơn, nhiều đồ chạm Ngà như con súc sắc, lược và một số tranh tôn giáo cỡ nhỏ còn tồn tại tới ngày nay. </s>