To będą burzliwe obrady Sejmu. O te projekty posłowie będą się kłócić
W środę Sejm rozpocznie obrady. Choć w porządku, na razie, figuruje tylko sześć punktów, to nie oznacza, że będzie to spokojne posiedzenie. Co prawda nie będzie projektów dotyczących aborcji, ale dużo emocji wywołają też uchwała w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, zmiany w Krajowej Radzie Sądownictwa czy informacja rządu o możliwości popełnienia przestępstwa przez Mateusza Morawieckiego i Szymona Szynkowskiego vel Sęk.
- Sejm X kadencji od pierwszego inauguracyjnego posiedzenia budzi dużo emocji, a najbliższe posiedzenie też zapowiada się bardzo intensywnie
- Ożywioną dyskusję powinny wywołać projekty dotyczące Trybunału Konstytucyjnego oraz Krajowej Rady Sądownictwa
- Rząd przedstawi też informację o możliwości popełnienia przestępstwa przez byłego premiera Mateusza Morawieckiego i ministra do spraw europejskich
- Sejm nie zajmie się natomiast czterema projektami ustaw dotyczących przerywania ciąży. To projekty koalicjantów, co do których jednak nie ma pełnej zgody. Będą procedowane już po wyborach samorządowych
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
We wtorek wieczorem zbiera się prezydium, które ostatecznie ustali harmonogram prac rozpoczynających się w środę obrad Sejmu. Szymon Hołownia, marszałek Sejmu, zapowiedział już, które projekty będą rozpatrywane, a które muszą poczekać.
Uchwała w sprawie Trybunału Konstytucyjnego
Projekt uchwały jeszcze nie trafił do Sejmu, ale jest już gotowy. Zgodnie z nim w celu usunięcia skutków kryzysu konstytucyjnego Sejm ma uznać, że w sumie 10 uchwał dotyczących powołania sędziów TK zostało podjętych z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji Sejm ma uznać, że Mariusz Muszyński, którego kadencja kończy się 3 grudnia 2024 r., Justyn Piskorski (jego kadencja mija we wrześniu 2026 r.) i Jarosław Wyrembak (jego kadencja mija w styczniu 2027 r.) nie są sędziami TK, a orzeczenia wydane z ich udziałem są dotknięte wadą prawną.
Projekt wzywa też osoby zasiadające w TK, "żeby rozważyły, czy ich dalsze pełnienie mandatów jest w interesie państwa polskiego". Jeśli jednak obecni sędziowie TK nie zrezygnują, dalej będą orzekać. Ich wyroki, jak zauważyła Anna Maria Żukowska, posłanka Lewicy, będą obarczone wadą prawną. By jednak tak się stało, musi być uchwalona nowa ustawa o TK i przepisy ją wprowadzające.
W projekcie uchwały koalicja zwraca też uwagę, że Julia Przyłębska nie jest prezesem TK. Po pierwsze dlatego, że jej wybór nie został poprzedzony uchwałą Zgromadzenia Ogólnego Sędziów TK, a po drugie, kadencja prezesa TK trwa sześć lat, a jej wygasła 21 grudnia 2022. r.
W praktyce może się okazać, że uchwała Sejmu będzie tylko pretekstem do ignorowania TK i jego orzeczeń. Mało prawdopodobne jest bowiem, że sędziowie TK zrezygnują ze swoich funkcji. Trudno sobie też wyobrazić, że koalicji uda się uchwalić odpowiednie zmiany w Konstytucji. Nawet jeśli uchwalą ustawy, to bez podpisu prezydenta nie da się zreformować TK. Może się więc okazać, że aż do wyborów prezydenckich, które odbędą się w połowie 2025 r., Polska nie będzie miała uznawanego przez obecną władzę wykonawczą sądu konstytucyjnego. Z tego powodu sądy mogą nie chcieć kierować do niego wniosków.
Odpolitycznienie Krajowej Rady Sądownictwa
W Sejmie odbędzie się pierwsze czytanie nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS, druk nr 219). Jej 15 członków spośród sędziów będzie wybieranych przez wszystkich polskich sędziów, a nie jak do tej pory – przez Sejm. Dzięki takiemu rozwiązaniu KRS stanie się niezależna od władzy ustawodawczej, co postuluje też Unia Europejska. Prawo zgłaszania kandydatów będą mieć tylko sędziowie w stanie czynnym. Każdy kandydat na członka KRS będzie musiał przejść procedurę wysłuchania publicznego. Wybory do KRS będą bezpośrednie i tajne.
Przy KRS powstanie Rada Społeczna, która ma kontrolować proces nominacji sędziów i chronić sądy przed ewentualnymi naciskami politycznymi. W skład Rady wejdą osoby wskazane przez Naczelną Radę Adwokacką, Krajową Radę Radców Prawnych, Krajową Radę Notarialną, Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Krajową Radę Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym. Członkami Rady będą także osoby wskazane przez Prezydenta RP, będące przedstawicielami organizacji pozarządowych. Warto jednak pamiętać, że w projekcie pierwotnie przygotowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości udział społeczeństwa w wyborze sędziów-członków KRS był większy. Swoich kandydatów mogły zgłaszać samorządy prawnicze czy grupa 2 tys. obywateli. Rezygnacja z tego zapisu wywołała krytyczną reakcję m.in. Naczelnej Rady Adwokackiej.
PSL walczy o lepsze pożyczki dla rolników
Na najbliższym posiedzeniu Sejmu ma też się odbyć pierwsze czytanie projektu PSL o zmianie ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej oraz niektórych innych ustaw. Chodzi o uchylenie przepisów, zgodnie z którymi rolników traktuje się jak konsumentów. A PSL chce, by traktować ich jak przedsiębiorców. Dlaczego?
"Wejście w życie przepisów art. 51 i 53 ustawy lombardowej w praktyce spowodowało ograniczenie dostępu do finansowania rolników poprzez znaczny wzrost kosztów kredytu oraz wprowadzenie dodatkowej biurokratyzacji. Wynika to z faktu, że finansowanie konsumenckie jest droższe o prawie 100 proc. w porównaniu z finansowaniem przedsiębiorców (koszt obsługi kredytu, koszt ryzyka, horyzont czasowy, zabezpieczenia itp.). Istnieje też ryzyko, że brak możliwości uzyskania przez rolników kredytów od bezpiecznych źródeł finansowania będzie powodował to, iż będą oni poszukiwać wsparcia finansowego w tzw. szarej strefie" — czytamy w uzasadnieniu.
Czy będą zarzuty dla Mateusza Morawieckiego?
Podczas obrad Sejmu rząd przedstawi informację dotyczącą możliwości popełnienia przestępstwa z art. 231 Kodeksu karnego przez poprzedniego prezesa Rady Ministrów oraz ministra właściwego do spraw europejskich, polegającą na zaniechaniu urzędniczym, które doprowadziło do bezpowrotnej utraty przez Polskę zaliczki z Krajowego Planu Odbudowy w kwocie 4,7 mld euro.
Zgodnie ze wspomnianym art. 321 Kk funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech. Tu chodzi m.in. o premiera Mateusza Morawieckiego i Szymona Szynkowskiego vel Sęk i możliwość zarzucenia im nadużycia uprawnień z powodu niezłożenia wniosków o płatność. Jak mówił wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jan Szyszko w wywiadzie dla "Dziennika Gazety Prawnej", "to tak, jakby kupić bilet na autobus, nie stawić się na przejazd i mieć pretensje, że się nie dojechało do miejsca docelowego".
Odblokowanie pomocy finansowej dla Poczty Polskiej
Sejm ma kontynuować prace nad nowelizacją prawa pocztowego, która umożliwi przekazanie Poczcie Polskiej z budżetu państwa rekompensaty za świadczenie tzw. nierentownych usług powszechnych. Chodzi o to, że za rządów PiS przepisy skonstruowano tak, że Poczta Polska nie może dostać należnej jej rekompensaty do czasu wydania pełnej zgody Komisji Europejskiej. W efekcie prezes Urzędu Kontroli Elektronicznej, na podstawie opinii prawnej Prokuratorii Generalnej, nie pozwolił uruchomić wsparcia.
Tymczasem, co w swoim stanowisku potwierdza Tomasz Chróstny, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, KE wydała już tzw. comfort letter (pismo, na podstawie którego inne poczty w Europie otrzymują już pomoc publiczną), który potwierdza zgodność planowanej pomocy w latach 2021-2025 z rynkiem wewnętrznym. Za sprawą nowelizacji przepisów rząd będzie mógł wypłacić PP ok. 700 mln zł bez oczekiwania na pełną zgodę KE.
Cztery projekty w sprawie przerywania ciąży
Marszałek Sejmu Szymon Hołownia w poniedziałek zapowiedział, że Sejm na zakończenie posiedzenia zajmie się czterema projektami ustaw dotyczącymi przerywania ciąży. Wyraził wówczas nadzieję, że prace nad tymi projektami nie zakończą się ich odrzuceniem w pierwszym czytaniu, podczas obrad na sali plenarnej, zdominowanej emocjami przedwyborczymi. Zdaniem Hołowni powinna się nimi zająć na spokojnie specjalnie powołana w tym celu komisja nadzwyczajna. — Zobaczymy jednak, czy jest do tego gotowość polityczna u wszystkich partnerów — dodał Hołownia.
We wtorek wieczorem okazało się, że gotowości politycznej nie ma, a dyskusja nad projektami aborcyjnymi odbędzie się dopiero 11 kwietnia, czyli już po wyborach samorządowych. — Tego dnia mam nadzieję będzie już przestrzeń do tego, żeby trochę spokojniej porozmawiać, czy jest między nami możliwość powołania komisji nadzwyczajnej — powiedział Szymon Hołownia w TVN24. O jakie projekty chodzi?
W listopadzie 2023 r. Lewica złożyła dwa projekty ustaw w sprawie liberalizacji przepisów aborcyjnych. Jeden z nich częściowo depenalizuje aborcję i pomoc w niej, drugi umożliwia przerwanie ciąży do końca 12. tygodnia jej trwania.
Pod koniec stycznia br. swój projekt zgłosiła grupa posłów klubu parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej. Zakłada on, że osoba w ciąży ma prawo do świadczenia zdrowotnego w postaci przerwania ciąży w okresie pierwszych 12 tygodni jej trwania.
Pod koniec lutego zaś Trzecia Droga złożyła projekt ustawy, który odwraca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2020 r. w sprawie przepisów dotyczących aborcji. Chodzi o to, aby przywrócić jedynie tzw. kompromis aborcyjny, czyli dopuszczenie przerwania ciąży z powodu wad płodu.
.