Projekt ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek wchodzących w skład grup międzynarodowych i krajowych ma zostać przyjęty przez rząd w trzecim kwartale 2024 roku. Wprowadzi do polskiego prawa przepisy dyrektywy Rady (UE) 2022/2523 z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie zapewnienia globalnego minimalnego poziomu opodatkowania międzynarodowych grup przedsiębiorstw oraz dużych grup krajowych w Unii.
Globalny podatek minimalny ma zagwarantować, aby największe grupy międzynarodowe spełniały wymóg minimalnego 15 proc. efektywnego poziomu opodatkowania. Projektowane ukształtowanie opodatkowania wyrównawczego jest dość skomplikowane obejmując trzy składowe:
- globalny podatek wyrównawczy (tzw. zasada włączenia dochodu do opodatkowania/ income inclusion rule) - jednostka dominująca jest obowiązana do zapłaty podatku wyrównawczego w państwie swojej siedziby;
- krajowy podatek wyrównawczy – kraj siedziby nisko opodatkowanej spółki zależnej ma pierwszeństwo w poborze podatku wyrównawczego;
- podatek od niedostatecznie opodatkowanych zysków (undertaxed payments rule) – obowiązek zapłaty podatku wyrównawczego ciąży na innych jednostkach zależnych, w sytuacji gdy jednostka dominująca działa w jurysdykcji, w której nie wdrożono zasad globalnego podatku wyrównawczego.
Zasady obliczenia efektywnej stawki podatku zawierają wiele wyjątków oraz szczegółowych rozwiązań związanych z alokacją dochodu kwalifikowanego do każdej jednostki z grupy. Wystąpi m.in. konieczność sporządzania odrębnej kalkulacji na potrzeby podatku wyrównawczego.
Aktualnie, wiele państw na świecie rewiduje konstrukcję obowiązujących ulg podatkowych dostosowując je do nowych globalnych reguł opodatkowania międzynarodowych grup kapitałowych. Wprowadzenie, na potrzeby globalnego podatku wyrównawczego, podziału na kwalifikowane i niekwalifikowane zwrotne kredyty podatkowe, ma istotny wpływ na zobowiązania grup kapitałowych z tytułu globalnego minimalnego podatku dochodowego. Przekłada się to na efektywność polityki podatkowej prowadzonej przez określoną jurysdykcję. Z kolei, jurysdykcje podejmują działania ukierunkowane na dostosowanie ulgi wspierającej przedsiębiorczość, tak aby spełniała kryteria zwrotnego kwalifikowanego kredytu podatkowego w międzynarodowy trend zmian.
Z tego względu należy zintensyfikować dyskusję i konsultacje nad kształtem obowiązujących w Polsce ulg podatkowych, takich jak ulga badawczo-rozwojowa, ulgi w Polskiej Strefie Inwestycyjnej czy w specjalnych strefach inwestycyjnych, w celu przede wszystkim zachowania lub wzmocnienia pozycji Polski jako atrakcyjnego państwa lokowania inwestycji bezpośrednich.
19 marca 2024 roku (wtorek), w godzinach 10:00–12:45, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie zaprasza do obejrzenia dyskusji ekspertów polityki, biznesu i nauki "Atrakcyjność inwestycyjna Polski w świetle nowych regulacji OECD. Wprowadzenie podatku minimalnego". Wydarzenie będzie transmitowane online przez Dziennik Gazetę Prawną.