Jest wyrok w sprawie odkrywki węgla Turów. Greenpeace: ta kopalnia nie ma przyszłości
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję środowiskową dotyczącą kontynuacji wydobycia węgla brunatnego w kopalni Turów. To oznacza, że funkcjonowanie odkrywki po 2026 r. stoi pod znakiem zapytania. Wyrok jest nieprawomocny.
- 13 marca WSA w Warszawie uchylił decyzję środowiskową dla odkrwyki węgla Turów. Nie wstrzymuje to bieżącej pracy kopalni
- Sędzia w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że jedyną przyczyną uchylenia decyzji były zarzuty nawiązujące do umowy między rządami Polski i Czech o współpracy w sprawie dalszego działania kopalni
- Sędzia wyjaśnił, że organ wydający zaskarżoną decyzji wprost uznał, że umowa z Czechami nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. — W ocenie sądu takie stanowisko jest błędne — stwierdził sędzia
- Na wyrok sądu entuzjastycznie zareagował Greenpeace Polska. "Ta kopalnia nie ma przyszłości, czas, by sięgnąć po pieniądze z UE na sprawiedliwą transformację dla regionu, a nie brnąć w nierentowny absurd, zabójczy dla klimatu, przyrody i ludzi" — stwierdziła organizacja
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Wyrok nie powoduje natychmiastowego zamknięcia kopalni Turów. — Pragnę podkreślić, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie nie powoduje wstrzymania funkcjonowania, czy wręcz zamknięcia kopalni Turów, bo decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji danego przedsięwzięcia jest jednym z wymogów wydania dalszych decyzji administracyjnych koniecznych w procesie inwestycyjnym — stwierdził sędzia WSA Jarosław Łuczaj w uzasadnieniu wyroku.
Jak dodał, choć sąd "zgadza się ze skarżącymi podmiotami zajmującymi się ochroną środowiska odnośnie do skutków spalania paliw kopalnych, to jednak okoliczności te nie mogły mieć wpływu na ocenę środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia". "Ocenie sądu nie podlegała w ogóle polityka energetyczna państwa" – podkreślił sędzia Łuczaj.
Natomiast – jak uznał sąd – jedyną przyczyną uchylenia decyzji były zarzuty nawiązujące do umowy między rządami Polski i Czech o współpracy w zakresie odnoszenia się do skutków wynikających z eksploatacji kopalni. Umowę podpisano 3 lutego 2022 r.
— Taka umowa ma znaczenie dla aktów stosowania prawa, a takim aktem stosowania prawa jest niewątpliwie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Tymczasem organ w zaskarżonej decyzji wprost uznał, że nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. W ocenie sądu takie stanowisko jest błędne – stwierdził sędzia Łuczaj.
Na wyrok sądu entuzjastycznie zareagowała organizacja ekologiczna Greenpeace Polska. "Polska państwem prawa! Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał rację Fundacji Frank Bold, Stowarzyszeniu Ekologicznemu Eko-Unia i nam: decyzja środowiskowa dla kopalni Turów była niezgodna z prawem! Ta kopalnia nie ma przyszłości, czas, by sięgnąć po pieniądze z UE na sprawiedliwą transformację dla regionu, a nie brnąć w nierentowny absurd, zabójczy dla klimatu, przyrody i ludzi" — napisała organizacja na platformie X.
Sprawa została zainicjowana skargami ekologów oraz samorządowców niemieckich z przygranicznych terenów dotyczących decyzji środowiskowej Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 30 września 2022 r. odnoszącej się do "kontynuacji eksploatacji złoża węgla brunatnego Turów, realizowanego w gminie Bogatynia". Skargę złożyły jesienią 2022 r. m.in. Fundacja Frank Bold, Greenpeace i Stowarzyszenie Ekologiczne Eko-Unia.
Zaskarżona do sądu decyzja GDOŚ częściowo uchylała, a częściowo utrzymywała w mocy wcześniejszą decyzję środowiskową w tej sprawie wydaną przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we Wrocławiu. W lutym 2023 r. opierając się właśnie na decyzji GDOŚ z jesieni 2022 r., minister klimatu i środowiska przedłużył koncesję dla Turowa poza 2026 r. — do 2044 r.
Postępowanie to ma już wielomiesięczną historię, a stało się głośne, gdy w końcu maja ub.r. WSA wstrzymał — do czasu rozpoznania tej skargi — wykonanie decyzji środowiskowej dotyczącej koncesji na wydobycie węgla dla kopalni w Turowie po roku 2026. Wówczas zażalenia na postanowienie WSA złożyli: Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna oraz Prokuratura Krajowa, która wtedy przystąpiła do tej sprawy przed sądem administracyjnym. W połowie lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił te zażalenia i uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji środowiskowej.
O co chodzi w sporze o Turów?
W przypadku odkrywki w Bogatyni mamy do czynienia z jedną koncesją na wydobycie węgla w tym rejonie, wydaną w 1994 r., a następnie dwukrotnie zmienianą. Pierwsza zmiana nastąpiła w 2020 r. na gorąco z uwagi na to, że termin obowiązywania koncesji właśnie się kończył i trzeba było szybko reagować. Z uwagi właśnie na Turów, ale też na śląskie kopalnie, przygotowano specjalną ustawę (tzw. lex Turów), która pozwalała jednorazowo przedłużyć obowiązywanie koncesji — w przypadku węgla brunatnego na 6 lat — bez decyzji środowiskowej. W taki sposób koncesja została przedłużona do roku 2026 r. To ta decyzja była zarzewiem wcześniejszego konfliktu z Czechami.
W międzyczasie toczyło się postępowanie środowiskowe dla kopalni Turów. Na jego podstawie wydano decyzję środowiskową i przedłużono działalność kopalni aż do 2044 r. Obecnie to właśnie ta decyzja środowiskowa znajduje się w centrum uwagi organizacji ekologicznych, które zaskarżyły ją jesienią 2022 r. Podważenie decyzji oznacza, że funkcjonowanie kopalni może stać się niemożliwe po 2026 r.