Ministra pracy mówi o 4-dniowym tygodniu pracy. Eksperci wskazują ryzyka
Pomysł wprowadzenia czterodniowego tygodnia pracy przestał być już tylko tematem dyskusji ekonomistów. Idea trafiła do gabinetów polityków – ministra pracy przyznała, że chciałaby aby jeszcze w ten kadencji Sejmu pomysł stał się rzeczywistością polskiego rynku. Eksperci mają jednak poważne wątpliwości, wskazując, że jego powszechne wdrożenie może nie tylko przynieść liczne negatywne skutki dla gospodarki.
- Ministra pracy poinformowała, że chciałaby aby do końca tej kadencji parlamentu wdrożone w Polsce przepisy skracające czas pracy
- 66 proc. Polaków popiera taki ruch. Pracodawcy i ekonomiści są jednak sceptyczni wobec takiego rozwiązania
- Obniżenie tygodniowej normy pracy może zwiększyć koszty funkcjonowania przedsiębiorstw i obniżyć ich konkurencyjność
- Trudno mi wyobrazić sobie, by zmiany były tak daleko idące, że dotyczyłyby każdego zakładu pracy — wskazuje ekspert
- Ekonomiści zauważają także, że jednym z czynników powodującym uporczywe utrzymywanie się podwyższonej inflacji są wysokie koszty pracy
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
— Technologia poszła do przodu, a efektywność pracy nie równa się jej długości. Polacy są tymi pracownikami, którzy są jednymi z najdłużej pracujących w UE i brakuje im czasu na życie, na przyjaźń, na miłość, na spędzanie czasu z rodziną. Skrócenie tygodnia pracy to byłaby inwestycja społeczna. Chciałabym, żeby w tej kadencji mogło dojść do takiego skrócenia czasu pracy — powiedziała przed kilkoma dniami na antenie RMF ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Jak dodała, zleciła Centralnemu Instytutowi Ochrony Pracy przeprowadzenie analiz w tej sprawie. Wstępne wnioski pokazują, że "sensowniejsze byłoby skrócenie czasu do czterech dni niż do 35 godzin".
Ponad połowa Polaków jest za
Pomysł skrócenia tygodnia pracy, nad którym ekonomiści pochylają się od lat, ma dosyć szerokie poparcia społeczne w Polsce. Według jednego z najnowszych badań przeprowadzonych przez firmę ClickMeeting, za takim rozwiązaniem opowiada się 66 proc. Polaków. Przeciwko jest mniej niż co piąty.
Większość badanych uważa, że takie rozwiązanie pozytywnie wpłynęłoby na nasz poziom satysfakcji.
"To byłaby rewolucja". Eksperci są sceptyczni
Mniej entuzjastycznie do pomysłu skracania czasu pracy podchodzą jednak przedstawiciele pracodawców oraz ekonomiści.
— To byłaby rewolucja i trudno mi wyobrazić sobie, by zmiany były tak daleko idące, że dotyczyłyby każdego zakładu pracy – mówi w rozmowie z Business Insiderem Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, zaznaczając, że nie widzi przeszkód, by rozpocząć pilotaże takiego rozwiązanie w różnych typach zakładów pracy.
Taką drogą podążają m.in. Brytyjczycy. Na wyspach trwa bowiem wieloletni pilotaż czterodniowego tygodnia pracy, który na początku obejmował 61 firm zatrudniających 2,9 tys. pracowników. Rok po opublikowaniu pierwszych wniosków z tego eksperymentu, 89 proc. biorących udział w badaniu nadal utrzymuje skrócony tydzień pracy w swoich organizacjach. W dodatku 100 proc. prezesów tych firm ocenia zmiany, które zaszły w ich firmach jako pozytywne.
W rozmowie z nami Łukasz Kozłowski podkreśla jednak, że pilotaże przeprowadzone w różnych branżach mają znaczenie ze względu na charakter funkcjonowania poszczególnych sektorów gospodarki.
— W wielu miejscach zależność pomiędzy czasem pracy a finalnym produktem jest wciąż zbliżona do liniowej i trudno uzyskać taki wzrost wydajności, dzięki krótszemu czasu pracy, by zrekompensować ten spadek. Dlatego uważam, że wprowadzenie zmian na poziomie prawa pracy nie tylko napotkałoby duży opór, ale byłoby też trudne do faktycznego powszechnego wdrożenia – dodaje ekspert.
— Pracodawcy mają na uwadze dwa zagadnienia, gdy rozmawiamy o obniżonej tygodniowej normie pracy. Pierwszą jest kwestia spadku efektywności w szeregu branż czy zapewnienia ciągłości usług. Mamy obecnie niską jak na Europę wydajność pracy co głównie wynika z braku zaawansowanych technologii, nowoczesnego sprzętu. Drugą jest utrzymanie wynagrodzenia przy niższym czasie pracy – mówi Robert Lisicki, Dyrektor Departamentu Rynku Pracy Konfederacji Lewiatan.
Jak tłumaczy, utrzymanie efektywności przedsiębiorstw po obniżeniu wymiaru czasu pracy musiałoby wiązać się z poniesieniem dodatkowych kosztów na zatrudnienie większej liczy pracowników. To z kolei podniesie koszty funkcjonowania przedsiębiorstw i obniży ich konkurencyjność.
Na ten sam problem zwracają uwagę ekonomiści ING Banku Śląskiego. "Skrócenie czasu pracy to kolejny element istotnie podnoszący koszty pracy w Polsce, po tym jak przez ostatnie lata pensja minimalna podwoiła się. Nasze modele pokazują, że głównym powodem uporczywości inflacji bazowej są właśnie podwyższone koszty pracy. Nawet w warunkach silnej dezinflacji towarów, wzrost płac powoduje utrzymanie wysokiej inflacji usług i całej inflacji bazowej na podwyższonym poziomie" — ostrzegają eksperci.
— Trzeba pamiętać też o branżach, które pracują nieprzerwanie przez siedem dni w tygodniu, np. służba zdrowia, ale także hotelarstwo, gastronomia czy niektóre gałęzie przemysłu. Przy obecnym niskim poziomie bezrobocia, w wielu firmach już brakuje potrzebnego personelu. To prowadzi nas do pytania, czy jesteśmy w stanie poradzić sobie np. z utrzymaniem dostępności usług dla obywateli. Już dziś natykamy się ten problem choćby w przypadku dostępu do służby zdrowia – tłumaczy Robert Lisicki, zaznaczając, że z podobnymi wyzwaniami mierzy się również sektor prywatny.
— Dlatego pracodawcy są sceptycznie nastawieni do tej idei wprowadzanej w formie ingerencji ustawodawcy. Naszym zdaniem taka zmiana powinna mieć charakter ewolucji, a nie rewolucji. W dodatku taka ewolucja w niektórych branżach, których specyfika na to pozwala, już ma miejsce. Łatwiej obniżyć czas pracy np. w IT niż choćby w przemyśle, gdzie maszyny, urządzenia muszą być obsługiwane przez pracowników, od liczby godzin pracy wykorzystania maszyn zależy wydajność firmy – tłumaczy ekspert Konfederacji Lewiatan.
I faktycznie jest w Polsce szereg firm — przede wszystkim w branżach kreatywnych — które zdecydowały się na oddolne wprowadzenie czterodniowego tygodnia pracy. Są jednak i firmy z zupełnie tradycyjnych branż, jak np. poznański Herbapol.
Robert Lisicki ostrzega także, że ustawowe skrócenie tygodniowego wymiaru pracy będzie negatywnym sygnałem dla inwestorów. — Nie słychać o takich pomysłach w państwach, z którymi konkurujemy o inwestycje, jak Czechy, Węgry czy Słowacja. A informacja o krótszym czasie pracy za takie samo wynagrodzenie będzie z pewnością stanowić istotną informację przy podejmowaniu decyzji o ulokowaniu inwestycji – podsumowuje.