Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski apelował podczas szczytu Unii Europejskiej o przeznaczenie środków z zamrożonych rosyjskich aktywów finansowych na zakup broni dla Ukrainy. - Rosja musi odczuć prawdziwe koszty wojny - powiedział Zełenski. Do pomysłu pozytywnie odniósł się między innymi kanclerz Niemiec Olaf Scholz, ale Austria nie chce słyszeć o kupowaniu broni z pieniędzy zabranych Moskwie. Rosja uznaje pomysł Unii za "bandytyzm i kradzież".
W czwartek rozpoczął się szczyt w Brukseli. Komisja Europejska zaproponowała w tym tygodniu przeniesienie 90 proc. zysków z zamrożonych rosyjskich aktywów do zarządzanego przez UE funduszu finansującego broń dla Kijowa. Pozostałe 10 procent miałoby trafić do budżetu UE w celu wzmocnienia potencjału ukraińskiego przemysłu obronnego.
Komisja oszacowała zyski z różnych papierów wartościowych rosyjskiego banku centralnego i środków pieniężnych. Mogą wynosić od 2,5 miliarda euro do 3 miliardów euro rocznie. Rosja określiła plan Unii Europejski jako "bandytyzm i kradzież".
Zełenski: Rosja musi odczuć prawdziwe koszty wojny
- Rosja musi odczuć prawdziwe koszty wojny i potrzebę zawarcia sprawiedliwego pokoju - powiedział Zełenski przywódcom UE za pośrednictwem łącza wideo.
Zełenski stwierdził, że "upokarzające dla Europy" jest to, iż Ukraina nie ma wystarczającej ilości artylerii w walce z Rosją, która najechała jej sąsiada w lutym 2022 roku.
Nalegał, aby Unia Europejska wykorzystała nie tylko zyski z zamrożonych aktywów, ale także same aktywa - coś, czego UE nie bierze pod uwagę.
Scholz: środki powinny zostać przede wszystkim na zakup broni i amunicji
Pomysł wykorzystania zysków z zamrożonych rosyjskich aktywów na rzecz Ukrainy cieszy się poparciem rządów UE. Pomysł popiera między innymi premier Belgii Alexander De Croo i kanclerz Niemiec Olaf Scholz.
- (Środki te - red.) powinny zostać przeznaczone przede wszystkim na zakup broni i amunicji, których Ukraina potrzebuje do obrony - powiedział szef niemieckiego rządu. Dodał, że optymistycznie ocenia szanse na jedność liderów w tej sprawie.
- Jestem całkowicie pewien, że wysyłamy tutaj bardzo wyraźny sygnał Putinowi. Przeliczył się on, sądząc, że nie jesteśmy w stanie wspierać Ukrainy tak długo, jak to konieczne. A wykorzystanie zysków jest niewielkim, ale ważnym elementem - powiedział Scholz.
"Państwa neutralne muszą dopilnować, aby pieniądze nie zostały wydane na broń i amunicję"
Propozycja budzi wątpliwości innych krajów, w szczególności tych uznających siebie za niezaangażowane militarnie, jak Malta, Austria i Irlandia.
- Państwa neutralne muszą dopilnować, aby pieniądze, na które wyrażamy zgodę, nie zostały wydane na broń i amunicję - powiedział kanclerz Austrii Karl Nehammer.
- Musimy upewnić się, że z prawnego punktu widzenia jest to dobrze przemyślane - powiedział z kolei premier Luksemburga Luc Frieden.
Nie wiadomo też, jak zareaguje na tę propozycję premier Węgier Viktor Orban, który pogratulował Putinowi reelekcji.
Czytaj też: Orban pisze o "szacunku" i gratuluje Putinowi
Po rozpoczęciu przez Rosję pełnowymiarowej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku kraje zachodnie zamroziły prawie połowę rezerw walutowych Moskwy – około 300 miliardów euro. Około 200 miliardów euro znajduje się w UE, głównie w Euroclear - międzynarodowej instytucji finansowej, która zapewnia bezpieczeństwo aktywów bankom, giełdom i inwestorom. Euroclear ma siedzibę w Brukseli i specjalizuje się w obsłudze transakcji na rynkach kapitałowych.
Szczyt w Brukseli: energia jądrowa, Bośnia i rolnicy
W czwartek rozpoczął się w Brukseli pierwszy w historii szczyt poświęcony w głównej mierze energetyce jądrowej. Spotkanie, w którym oprócz przywódców krajów Unii Europejskiej wezmą też udział przedstawiciele USA, Wielkiej Brytanii, Japonii, Turcji czy Pakistanu, jest współorganizowane przez Belgię i Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (MAEA).
Unijni przywódcy debatują także, w jaki sposób Europa może zrobić więcej, aby się bronić i wzmocnić swój przemysł zbrojeniowy. Podczas dwudniowego szczytu unijni przywódcy omówią także wojnę w Gazie, perspektywę rozpoczęcia rozmów członkowskich z Bośnią i Hercegowiną oraz protesty rolników.
Źródło: Reuters