Stery PKO BP przejął we wrześniu 2009 r. W tym czasie Polską rządziła pierwsza koalicja PO-PSL. Zbigniew Jagiełło kierował największym bankiem w kraju przez 12 lat i został jedynym prezesem, któremu udała się sztuka przetrwania kadrowej czystki w spółkach skarbu państwa po przejęciu przez PiS władzy w 2015 r. Gdy został zmuszony do rozstania z bankiem, jego aktywa wzrosły ponad dwukrotnie. Jagiełło miał na koncie udaną transformację cyfrową, a BLIK stał się symbolem technologicznego sukcesu Polski. W połowie lutego 2024 r. do mediów przeciekły sensacyjne doniesienia. Prokuratura regionalna w Lublinie już w styczniu postawiła byłemu prezesowie osiem zarzutów dotyczących nadużycia zaufania przy zawieraniu umów o pracę i przyznawaniu odprawy oraz ekwiwalentów za niewykorzystane urlopy. Łącznie bank miał stracić na tym 5 mln zł. W rozmowie z Business Insider Polska Zbigniew Jagiełło opowiada, jak przez lata politycy i służby specjalne wywierały na bank nacisk i szukały na niego haków.
- Pierwszy obszerny wywiad byłego wieloletniego prezesa największego banku w Polsce rzuca światło na to, jak politycy, prokuratura i podległe im służby usiłowały dobrać się do skóry niewygodnym przeciwnikom
- W rozmowie z Business Insider Polska Zbigniew Jagiełło, któremu lubelska prokuratura stawia zarzuty nadużyć finansowych przy zawieraniu umów o pracę i przyznawaniu odprawy, opowiada jak przez lata politycy władzy starali się wywierać na niego presję
- Odnosząc się do prokuratorskich zarzutów, Jagiełło stwierdza, że w Polsce wciąż obowiązuje stalinowska zasada: dajcie mi człowieka, a paragraf się znajdzie. "Od kilku lat różne służby PiS szukały na mnie haków" — twierdzi były prezes
- W narracji menedżera, który jako jedyny prezes spółki skarbu państwa przetrwał kadrową czystkę po zmianie władzy w 2015 r., pojawiają się tajemnicze spotkania w siedzibie ABW i serie telefonów od "ludzi z Nowogrodzkiej"
- Były prezes ujawnia, jak prokurator szukał haków na niego, ale również, jak starał się dotrzeć do objętych tajemnicą bankową danych osób związanych z organizacją ulicznych protestów Strajku Kobiet
- Czy Zbigniew Jagiełło był człowiekiem Mateusza Morawieckiego? Czy były premier rozwinął nad nim polityczny parasol ochronny? Zachęcamy do obejrzenia całej rozmowy z byłym prezesem największego polskiego banku
- Więcej informacji o biznesie znajdziesz na stronie Businessinsider.com.pl
Jedno z naszych ostatnich spotkań poprzedzających wywiad na temat tego, co działo się przez lata wokół PKO BP, odbyło się w prywatnym mieszkaniu, w strzeżonym apartamentowcu na warszawskim górnym Mokotowie. Nasz rozmówca był wyraźnie zdenerwowany. Choć w lokalu oprócz nas nikogo więcej nie było, Zbigniew Jagiełło nieoczekiwanie włączył głośno stojące na biurku radio. "Wydarzenia, które działy się wokół mnie w ostatnich latach, są na tyle trudne, że uznałem, iż trzeba uważać podczas tej rozmowy" — wyjaśnia teraz swoje zachowanie.
Zapytany, czy ktoś go podsłuchiwał, odparł, że nie wie, ale ma powody, by zachowywać ostrożność. Kiedy w lutym prokuratur postawiła Zbigniewowi Jagielle zarzuty dotyczące niewłaściwego rozdysponowania 5 mln zł dla kadry kierowniczej, były prezes PKO stwierdził, że zgodnie ze stalinowską zasadą – dajcie mi człowieka, a paragraf się znajdzie – "od kilku lat różne służby PiS szukały na niego haków".
Dalsza część tekstu znajduje się pod wideo z rozmową ze Zbigniewem Jagiełło
Kontrola do 4 rano
Jak wspomina były prezes, prokuratura regionalna w Lublinie jesienią 2019 r. wszczęła dwa postępowania dotyczące szkody wyrządzonej na majątku PKO BP. Tego samego dnia, 29 października w siedzibie banku pojawił się prokurator w towarzystwie sześciu uzbrojonych funkcjonariuszy policji. Z notatki służbowej sporządzonej następnego dnia przez jednego z pracowników banku wynika, że funkcjonariusze zostali tam do godz. 4 rano następnego dnia.
"Od godz. 9 rano 29 października do godz. 4 rano dnia następnego dokonywano czynności związanych z wydaniem przez bank rzeczy związanych z kredytowaniem i restrukturyzacją dużej firmy budowlanej" — relacjonuje po latach Jagiełło i dodaje, że funkcjonariusze starali się zebrać jak najwięcej dokumentów. "Było to bardzo nietypowe, ponieważ zdarzyło się po raz pierwszy w historii banku".
Zdaniem naszego rozmówcy takim zachowaniem służby chciały zastraszyć jego pracowników. "Prokurator był podobno zawiedziony, że na tych dokumentach, które zbierał, nie ma mojego podpisu" — stwierdził Jagiełło i zaznaczył, że restrukturyzacja budowlanej spółki, którą badały służby, finalnie powiodła się. Zwraca też uwagę, że po tych czynnościach, szeroko opisywanych wówczas w mediach, cała sprawa umarła.
"Przesłuchano jedną czy dwie osoby w banku. Nie słyszałem, żeby inne instytucje, które brały udział w tym procesie, miały jakieś problemy z tym związane" — mówi Zbigniew Jagiełło i dodaje, że w rzeczywistości po prostu szukano na niego haków.
ABW szuka w dokumentach PKO BP uczestników Strajku Kobiet
Na tym historia dziwnych wizyt w siedzibie PKO BP się nie kończy.
Służby ponownie pojawiły się w siedzibie banku przy ul. Puławskiej w Warszawie tuż po tym, gdy w listopadzie 2020 r., po drastycznym zaostrzeniu przepisów antyaborcyjnych, na ulice polskich miast wyszły protestować kobiety. Co Strajk Kobiet może mieć wspólnego z działalnością PKO BP? Jagiełło przekonuje, że funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zjawili się w kierowanej przez niego instytucji i zażądali od pracownika banku ujawnienia danych konkretnych klientów — osób, które mogły mieć związek z organizacją wspomnianych protestów.
"Pamiętam, że ta osoba przychodzi do mnie roztrzęsiona i pyta, co ma robić? Mówię — postępuj zgodnie z przepisami. Naszym zadaniem jest dbanie o to, żeby prawo było przestrzegane. Zwłaszcza dotyczące spraw związanych z danymi klientów" — relacjonuje po latach tamto wydarzenie Zbigniew Jagiełło i podkreśla, że wówczas bank nie uległ naciskom funkcjonariuszy ABW i żadne dokumenty nie zostały służbom wydane. "To byłoby złamanie tajemnicy bankowej" — kwituje krótko stanowczą postawę swoich podwładnych były prezes.
Według jego relacji próba nielegalnego dotarcia do poufnych danych klientów, którzy mogli być z różnych względów niewygodni dla obozu władzy, nie była odosobniona. Po raz kolejny władze starały się złamać tajemnicę bankową pod koniec 2020 r.
W obszernej rozmowie z Business Insider Polska Zbigniew Jagiełło opowiada, jak bank odmówił tej samej prokuraturze w Lublinie dostępu do danych innej osoby. Dopytywany przez nas, czy chodziło o wgląd w konto bankowe mającego na pieńku z ówczesną władzą adwokata Romana Giertycha, były prezes odpowiada asekuracyjnie – "Nie potwierdzam, nie zaprzeczam" i po chwili dodaje: "bank odmówił. Ja zostałem zaatakowany przez polityków".
Według dalszej relacji byłego szefa największego polskiego banku zaraz po odmowie wydania wrażliwych danych już bezpośrednio do niego zadzwonił "wysoko postawiony polityk z Nowogrodzkiej, żeby porozmawiać o tej sprawie". Na pytanie, kto konkretnie dzwonił z centrali PiS, prezes nie odpowiada.
ABW zaprasza na pogawędkę o Edycie Górniak
W dalszej części rozmowy Zbigniew Jagiełło wraca do wydarzeń, jakie według jego relacji rozegrały się kilka miesięcy wcześniej.
Na początku 2020 r. do jego sekretariatu miał zadzwonić przedstawiciel Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z zaproszeniem na spotkanie z powołanym właśnie nowym wiceszefem służby pułkownikiem Norbertem Lobą.
"Zaproszenie jest takie, że chce się ze mną zapoznać. Żebym przyszedł do niego na takie spotkanie zapoznawcze" — wspominał Jagiełło i dodaje, że cała sytuacja wydała mu się co najmniej dziwna. "Nigdy nie miałem takiego zaproszenia, ale z drugiej strony, jak ktoś tak wysoko postawiony zaprasza prezesa banku, to trudno odmówić" — wspomina Jagiełło.
Przebieg i okoliczności samego spotkania w siedzibie ABW w relacji byłego prezesa odbiegają od służbowych standardów. Twierdzi, że rozmowa nie miała żadnego konkretnego celu, a kluczem do zrozumienia faktycznych intencji służb może być próba zainstalowania podsłuchu na telefonie prezesa banku.
W rozmowie z Business Insider Polska Zbigniew Jagiełło wspomina, że wychodząc z banku, celowo zostawił w szufladzie swojego biurka telefon, o który następnie był kilkakrotnie pytany podczas standardowej kontroli na wejściu do siedziby ABW.
Według jego relacji w trakcie kontroli bezpieczeństwa przeprowadzający ją funkcjonariusze kilkakrotnie pytali prezesa o telefon komórkowy, nie kryjąc rozczarowania faktem, że Jagiełło nie zabrał go ze sobą. Sam przebieg spotkania, w którym oprócz płk Loby miała brać udział dyrektorka Departamentu VII Zagrożeń Strategicznych w ABW ppłk Eliza Wójcik, również odbiegał od obowiązujących w takich okolicznościach standardów.
"Witam krajana!" — miał przywitać się pochodzący z dolnośląskich Ziębic gospodarz spotkania. W tym miejscu trzeba dodać, że obaj panowie faktycznie są "krajanami", gdyż Ziębice położone są nieopodal Strzelina, rodzinnej miejscowości Zbigniewa Jagiełły. Dalej rozmowa miała toczyć się w podobnym tonie. Wiceszef ABW wypytywał prezesa PKO BP, co słychać w Strzelinie. Podtrzymując towarzyską pogawędkę, Jagiełło pytał, czy pułkownik zna Edytę Górniak, która również pochodzi z Ziębic. W odpowiedzi miał usłyszeć, że mama przyszłego wiceszefa agencji opiekowała się piosenkarką podczas jej zabaw w piaskownicy.
Niezobowiązująca wymiana zdań o rodzinnych stronach miała trwać około 20 minut, aż zniecierpliwiony prezes miał zapytać, czy zastępca szefa ABW chciałby porozmawiać o czymś ważnym. Pytamy, jaka była reakcja drugiej strony? "A jakie są ważne sprawy?" — pytaniem na pytanie miał odpowiedzieć oficer i na tym generalnie spotkanie dobiega końca. Ale to nie był finał całej sprawy.
Jak relacjonuje nasz rozmówca, po powrocie do siedziby firmy stwierdził, że pozostawiony w szufladzie biurka telefon komórkowy przestał działać. Urządzenie było rozładowane i gorące, a po chwili wróciło do aktywności. "Ta koincydencja jest trudna do wytłumaczenia" — zwraca uwagę Jagiełło i dodaje, że "po tym incydencie telefon często zachowywał się w nietypowy sposób".
Naciski na rezygnację i telefony z Nowogrodzkiej
Więcej ABW Jagiełły na pogawędki nie zapraszała, ale na tym dziwne wydarzenia wokół prezesa się nie skończyły.
Dwa miesiące później znów odebrał niespodziewany telefon. Tym razem "ważny polityk z Nowogrodzkiej" miał nakłaniać go do złożenia natychmiastowej rezygnacji. "Odmówiłem, mówiąc, że nie jestem przestępcą, żebym o godzinie 23 pisał rezygnację" — opowiada o wydarzeniach tamtej nocy i dodaje, że chciał odejść z banku na własnych zasadach, by bronić swojej reputacji. "Jak ktoś nagle rezygnuje, to znaczy, że coś się stało. Niczego mi nie zarzucono, oprócz tego, że nie chcę współpracować" — komentuje tamte decyzje były prezes.
Ostatecznie Zbigniew Jagiełło żegna się z PKO BP 11 maja 2020 r. Po jego rezygnacji na tak zwanym dziennikarskim rynku pojawiają się spekulację o przyczynach tej decyzji. Najczęściej powtarzane są informacje, że dymisja ma związek z rzekomo niekorzystną transakcją zakupu przez PKO BP aktywów banku Nordea. Co na to Jagiełło?
Twierdzi, że zgodę na to przejęcie jednogłośnie wyraził cały zarząd, a decyzję zatwierdziło Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy. "Nie prowadziłem transakcji, nie przygotowywałem dokumentów, nie składałem wniosków. Czyli trudno będzie tego Jagiełłę znowu złapać za jakąś konkretną rzecz" — stwierdza w rozmowie z Business Insider Polska.
Parasol ochronny od Morawieckiego
W powszechnej opinii Zbigniew Jagiełło uchodził za człowieka Mateusza Morawieckiego. To on miał roztaczać nad nim polityczny parasol ochronny. Pytany o osobiste relacje z byłym ministrem finansów, a następnie premierem kolejnych rządów Prawa i Sprawiedliwości, były prezes PKO stwierdził, że nie znał politycznych planów premiera, choć dodaje, że kiedy Morawiecki znalazł się w rządzie, wydawało mu się, że jego sytuacja "nie będzie zła".
"Nigdy z nim nie rozmawiałem na temat tego, czy on mnie będzie bronił, czy nie. Rozmowy dotyczyły kwestii związanych z gospodarką, ocen różnych projektów gospodarczych" — przekonuje były szef banku.
Po odejściu nie nastał spokój
Na przełomie lat 2021-2022, już po odejściu z PKO, prokuratura regionalna w Lublinie wszczęła postępowanie dotyczące prania brudnych pieniędzy na rynku bankowym. Jagiełło został wezwany jako świadek.
"Odbywa się kuriozalna dla mnie rozmowa. Czuję, że jest próba wmanewrowania mnie w jakieś niepokojące rzeczy. Ta sprawa też chyba nie ma dalszego końca, bo wyszedłem z tego przesłuchania jako świadek. Zastanawiałem się, o co chodzi. No i do dzisiaj nie wiem, czy ta sprawa jest kontynuowana, czy komuś coś dowiedziono" — wspomina Jagiełło.
"Gdy jest tak duża instytucja, jak PKO BP, to takich postępowań można prowadzić w nieskończoność. Każdą sprawę można wziąć pod lupę i sprawdzać, czy coś zrobiono za szybko, za wolno, za mało, za dużo. Szukać, czy prezes się pod czymś podpisał. Jak się podpisał, to teraz będziemy udowadniali, że popełnił błąd" — dodaje Zbigniew Jagiełło.
Mówi też, że jest rozczarowany tym, jak wygląda praworządność w Polsce. "Rechot historii się powtarza. Obserwujemy prześladowanie, szpiegowanie osób, które mają inną opinię. Państwo polskie atakuje niewinnych ludzi — i nie mówię tu tylko o sobie — za pieniądze podatników" — pointuję rozmowę były szef największego banku w Polsce.