O mieszkanie komunalne mogą ubiegać się osoby najmniej zarabiające, które wykażą, że nie są w stanie samodzielnie wynająć mieszkania na warunkach komercyjnych. Lokale komunalne należą do gminy i to one ustalają zasady przyznawania mieszkań – co do zasady są one bardzo zbliżone w całym kraju, niemniej mogą istnieć pewne różnice. Udostępnianie mieszkań komunalnych to sposób na realizowanie przez gminę jej misji polegającej na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
A potrzebujących jest więcej niż dostępnych lokali, stąd w większości miast obowiązują kilkuletnie listy oczekiwania.
Ile czeka się na mieszkanie komunalne?
Z danych zebranych przez Główny Urząd Statystyczny wiemy, że na koniec 2022 roku w całej Polsce na mieszkanie od gminy oczekiwało 126 425 gospodarstw domowych. Najdłużej czeka się w miastach wojewódzkich, lepiej jest w mniejszych ośrodkach.
Serwis RynekPierwotny.pl przygotował mapę, na której można sprawdzić, jak pod koniec 2022 r. wyglądało rozmieszczenie gospodarstw domowych oczekujących na lokum od gminy (z wyłączeniem lokali zamiennych oraz tymczasowych pomieszczeń). Kolejka w wybranych miastach wyglądała następująco:
- Zabrze – 8 136 gospodarstw domowych
- Łódź – 6 770
- Wałbrzych – 4 099
- Wrocław – 3 852
- Gdańsk – 2 841
- Warszawa – 2 571
- Katowice – 2 482
- Szczecin – 1 932
- Bytom – 1 814
- Gliwice – 1 600
W skali całego kraju średni czas oczekiwania na mieszkanie od gminy wynosił około 32 miesiące. Najdłuższy spodziewany czas oczekiwania na wynajem gminnego lokalu odnotowano natomiast w przypadku: Olsztyna (106 miesięcy), Gdańska (145 miesięcy), Wałbrzycha (170 miesięcy), Torunia (228 miesięcy) oraz Łomży (238 miesięcy).