Thụy Điển và Philippines hiện đang cùng nhau đàm phán về thỏa thuận mua bán máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen. Các điều khoản cuối cùng của hợp tác quốc phòng hiện đang được thảo luận, dựa trên Biên bản ghi nhớ được ký ban đầu vào mùa hè năm 2023 và sau đó được cả hai quốc gia thông qua vào tháng 9 cùng năm.
Nhiều nguồn tin dự đoán các thủ tục đàm phán giữa hai bên sẽ được hoàn tất trong tháng 3 năm nay. Thời điểm hiện tại, cả Thụy Điển và Philippines dự kiến sẽ hoàn tất thỏa thuận ngang hàng về việc mua máy bay phản lực Gripen.
Nhà sản xuất Saab đến từ Thụy Điển là một tập đoàn có uy tín trên thế giới và đã có những thành công tại khu vực Đông Nam Á. Một ví dụ là thỏa thuận trị giá 300 triệu USD kí kết với Thái Lan vào năm 2008, cũng để cung cấp những máy bay phản lực Gripen.
Theo quan điểm của Philippines, việc chính thức hóa thương vụ mua lại này đánh dấu sự kết thúc của hành trình kéo dài hai thập kỷ nhằm trẻ hóa lực lượng không quân của họ. Hành trình này bắt đầu từ năm 2005 với việc phi đội máy bay chiến đấu chiếc F-5 bị loại khỏi biên chế.
Bước trung gian
Năm 2013, Philippines có bước tiến đáng kể khi đàm phán mua 12 máy bay huấn luyện chiến đấu FA-50 của Hàn Quốc. Tuy nhiên, Manila vẫn tiếp tục thảo luận với các nhà cung cấp máy bay chiến đấu tiềm năng khác.
Kể từ những năm 1990, Philippines đã thể hiện sự quan tâm đến việc mua máy bay chiến đấu F-16 từ Mỹ. Tuy nhiên, phải đến năm 2021, vấn đề mới thực sự chuyển sang giai đoạn thực tế. Tiến trình này xảy ra khi Bộ Ngoại giao Mỹ chấp thuận giao 10 máy bay F-16C Block 70/72 và 2 máy bay phản lực F-16D Block 70/72, với giá trị thương vụ lên tới 2,43 tỷ USD. Thật không may, việc giao hàng đã không bao giờ thành hiện thực vì Philippines chỉ có thể phân bổ ngân sách 1 tỷ USD cho thỏa thuận này.
Ưu điểm
Năm 2022, Thụy Điển đưa ra đề xuất cung cấp máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen. Số lượng chính xác của những chiếc máy bay này và chi phí liên quan của chúng vẫn chưa được tiết lộ. Đáng chú ý, Saab đã đưa ra cam kết quan trọng với Philippines. Họ đảm bảo rõ ràng khả năng tích hợp của các hệ thống phòng thủ bờ biển với máy bay chiến đấu JAS 39 sẽ tạo thành một chuỗi nhận thức tình huống duy nhất. Điểm này đóng vai trò như một yếu tố thuyết phục chính đối với Philippines.
Bước sang năm 2022, các nhà quan sát quốc tế cho rằng Thụy Điển đã thu hút được sự chú ý của chính quyền Philippines. Chính phủ Stockholm gửi lời mời tới Tướng Connor Anthony David Kanlas, Tư lệnh Lực lượng Không quân Philippines, mời ông trải nghiệm thực tế trên chiếc Gripen. Cử chỉ này đã được đáp lại bởi Tướng Steven P. Pareño, người kế nhiệm vị trí của Tướng Connor Anthony.
Những lời mời chào của Thụy Điển không chỉ dừng lại ở đó. Tổng thống Philippines Ferdinand R. Marcos Jr. đã nhận được lời mời tới Brussels của Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson. Nhân dịp hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu, ông Kristersson và ông Marcos Jr. đã tổ chức một cuộc họp kín. Một số chuyên gia dự đoán rằng, cuộc thảo luận chính tập trung vào khả năng thuê máy bay chiến đấu Gripen để đáp ứng nhu cầu hoạt động của Philippines.
Máy bay chiến đấu JAS-39 Gripen
JAS-39 Gripen là máy bay chiến đấu đa năng hạng nhẹ một động cơ, do công ty hàng không vũ trụ Thụy Điển Saab sản xuất. Nó được thiết kế để thay thế Saab 35 Draken và 37 Viggen trong Không quân Thụy Điển.
Gripen được trang bị động cơ Volvo RM12, loại động cơ phản lực cánh quạt đốt sau. Động cơ này cho phép Gripen đạt tốc độ tối đa Mach 2 ở độ cao lớn, khoảng 1.400 km/h ở độ cao thấp, máy bay có trần bay là 15 km.
Phạm vi hoạt động của máy bay thực sự đáng chú ý. Với nhiên liệu bên trong, Gripen có thể đi được quãng đường 800 km. Tuy nhiên, với thùng nhiên liệu phụ bên ngoài, phạm vi hoạt động có thể được mở rộng một cách ấn tượng lên tới 3.200 km.
Khả năng chiến đấu của Gripen được tăng cường đáng kể nhờ hệ thống điện tử hàng không tiên tiến. Máy bay được trang bị bộ cảm biến có radar băng tần X xung Doppler PS-05/A, có khả năng tìm kiếm và theo dõi mục tiêu bên dưới, lập bản đồ mặt đất và chức năng không đối biển. Gripen còn sở hữu hệ thống hiển thị gắn trên mũ bảo hiểm và buồng lái bằng kính hiện đại.
Khi nói đến vũ khí, Gripen đã được trang bị hiện đại với một khẩu súng máy ổ quay Mauser BK27 27 mm 120 viên đạn. Ngoài ra, máy bay còn được trang bị 8 giá treo để mang nhiều loại vũ khí. Chúng bao gồm các tên lửa không đối không như AIM-9 Sidewinder và AIM-120 AMRAAM, cũng như các vũ khí không đối đất như AGM-65 Maverick. Trên hết, Gripen còn có thể phóng các tên lửa chống hạm như RBS-15 và mang theo nhiều loại bom khác nhau, bao gồm cả bom dẫn đường bằng laser.
Nhìn chung, JAS-39 Gripen là một máy bay chiến đấu đa năng cực kỳ linh hoạt và hiệu quả. Sự kết hợp của hệ thống điện tử hàng không tiên tiến, động cơ mạnh mẽ và nhiều lựa chọn vũ khí khiến nó trở thành một chiếc máy bay đáng gờm trong nhiều tình huống chiến đấu.