Liên bộ Y tế và Tài chính đang xây dựng danh mục giá mới của 10.000 dịch vụ y tế theo hướng tính đúng tính đủ. Chi phí quản lý là yếu tố lần đầu tiên được đưa thêm vào viện phí.
Thay đổi cách tính
Bộ Y tế đang dự thảo Thông tư quy định phương pháp định giá dịch vụ khám, chữa bệnh (KCB), trong đó có nội dung về cách tính giá dịch vụ KCB mới.
Cách tính viện phí mới sẽ áp dụng theo quy định trong Luật Khám chữa bệnh và Luật Giá hiện hành. Trong 4 nhóm chi phí sử dụng để tính giá, chi phí quản lý là yếu tố cấu thành mới được thêm vào trong xây dựng giá lần này và là lần đầu tiên được đưa vào viện phí. Bộ Y tế cho biết trong tháng 3 bộ sẽ ban hành định mức kinh tế kỹ thuật làm căn cứ tính giá đối với 10.000 dịch vụ y tế theo hướng tính đúng, tính đủ với 3/4 cấu phần kể trên.
Hiện tất cả bệnh viện công lập trên toàn quốc đang áp mức giá dịch vụ KCB theo Thông tư 21 và Thông tư 22 được Bộ Y tế ban hành tháng 11-2023, quy định về khung giá dịch vụ KCB của Nhà nước và giá dịch vụ KCB BHYT giữa các bệnh viện (BV) cùng hạng trên toàn quốc.
Giá dịch vụ KCB BHYT hiện hành được xây dựng trên cơ sở chi phí trực tiếp và tiền lương để bảo đảm cho việc KCB. Theo đó, giá dịch vụ KCB BHYT gồm giá dịch vụ khám bệnh, hội chẩn; giá dịch vụ ngày giường bệnh; giá dịch vụ kỹ thuật, xét nghiệm.
So với quy định cũ ban hành năm 2019, mức viện phí đang được áp dụng tăng khoảng 10% và được lãnh đạo nhiều BV cho là hợp lý, giúp cơ sở y tế tăng thêm nguồn thu từ BHYT để nâng chất lượng dịch vụ.
Với việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế sẽ được thực hiện vào tháng 7 tới đây, bà Đoàn Thị Kim Dung - Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính - cho biết việc định giá dịch vụ KCB bảo đảm các nguyên tắc bù đắp chi phí thực hiện KCB phù hợp với quy định, đồng thời hài hòa lợi ích của Nhà nước, cơ sở KCB và người bệnh.
Viện phí tăng khoảng 4%
Nói về lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận cho biết giá dịch vụ y tế hiện nay đã tính 2 yếu tố gồm: chi phí trực tiếp và tiền lương theo mức lương cơ sở 1,8 triệu đồng, tuy nhiên chưa tính chi phí quản lý; khấu hao tài sản cố định và chi phí khác.
Năm 2024 sẽ tính chi phí quản lý vào giá dịch vụ KCB. Từ năm 2025 trở đi, sau khi đánh giá tác động cụ thể Bộ Y tế sẽ đề xuất từng bước kết cấu chi phí khấu hao vào giá dịch vụ KCB. Tuy nhiên việc điều chỉnh viện phí cũng cần căn cứ khả năng chi trả của người dân, khả năng cân đối quỹ BHYT. Vì vậy, quá trình thực hiện, Bộ Y tế sẽ phối hợp với các bộ, ngành để đề xuất Chính phủ thời điểm điều chỉnh giá dịch vụ y tế cho phù hợp.
"Việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế chỉ tác động đến 45% trong tổng phần thanh toán chi phí KCB (tiền thuốc máu, vật tư thanh toán theo thực tế sử dụng). Tuy nhiên, tỉ lệ dân số tham gia BHYT đã là 93,35% nên dù viện phí tăng thì chi phí tăng ở phần đồng chi trả cũng không quá cao" - ông Luận phân tích.
Tiếp tục cải thiện chất lượng
Lãnh đạo một số BV khẳng định tác động tích cực của việc tính đúng tính đủ giá dịch vụ y tế đã được nói rất nhiều. Các BV có thêm nguồn lực, chi phí để nâng cao dịch vụ chăm sóc KCB, đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị y tế để phục vụ nhu cầu của người dân.
Khi Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1-7, vấn đề tính đúng, tính đủ là cần thiết để duy trì hoạt động của BV. Do vậy, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Y tế, thời gian qua nhiều BV đã tham gia xây dựng định mức làm căn cứ để Bộ Y tế quyết định định mức chung.
PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc BV Bạch Mai, khẳng định nếu viện phí được tính đúng tính đủ chắc chắn sẽ cải thiện chất lượng dịch vụ do BV có nguồn đầu tư cho cơ sở vật chất, trang thiết bị và đãi ngộ y bác sĩ, có chi phí cho đào tạo chuyên môn để tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật mới, nâng cao chất lượng KCB phục vụ người bệnh.
Khi đó, người dân sẽ được cung cấp dịch vụ đa dạng, có chất lượng cao ngay tại địa phương, hạn chế đi nước ngoài chữa bệnh. BV sẽ ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong việc nâng cao chất lượng KCB, mang lại sự hài lòng cho người bệnh.
Ông Lê Văn Phúc, Trưởng Ban Thực hiện chính sách BHYT (BHXH Việt Nam), cho biết khi viện phí được điều chỉnh theo hướng tính đúng, tính đủ, chắc chắn sẽ tác động đến quỹ BHYT, tuy nhiên điều chỉnh là cần thiết vì quỹ BHYT hình thành từ sự đóng góp của người tham gia để sử dụng cho KCB.
Quỹ BHYT càng lớn, quyền lợi của người tham gia càng được bảo đảm tốt hơn, chi trực tiếp từ tiền túi của người sử dụng dịch vụ y tế sẽ giảm và giảm gánh nặng từ ngân sách nhà nước cho KCB.
Ngân sách Nhà nước sẽ không chi trả trực tiếp cho các dịch vụ mà hỗ trợ thông qua việc mua BHYT, tăng mệnh giá BHYT để người dân được thụ hưởng dịch vụ tốt hơn hoặc tăng mức chi trả cho người tham gia nhằm giảm gánh nặng cho người dân.