Nước dùng hầm xương được mọi gia đình sử dụng là nguyên liệu phổ biến trong các món canh, cháo, súp… Không chỉ tạo vị ngon, ngọt cho món ăn, nước dùng xương còn có giá trị dinh dưỡng cao, tốt cho sức khỏe xương khớp, da, đường ruột và giải độc cơ thể.
1. Những chất dinh dưỡng quan trọng có trong nước hầm xương
Nước dùng xương hay nước hầm xương là cách tổ tiên chúng ta tận dụng mọi bộ phận của động vật như xương và tủy, da, bàn chân, gân, dây chằng mà chúng ta không thể ăn trực tiếp luộc chín rồi ninh kỹ lấy nước. Quá trình đun sôi này khiến xương và dây chằng giải phóng các hợp chất như collagen, proline, glycine và glutamine, những chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.
Nước hầm xương có thể được ví như là "vitamin tổng hợp của thiên nhiên". Theo BS. Liên Hương, Viện Y học ứng dụng Việt Nam, xương động vật chứa một lượng lớn các chất khoáng cũng như 17 acid amin khác nhau, collagen và gelatin. Trong nước xương đặc biệt nếu hầm cùng với da động vật thì sẽ có nhiều keratin, collagen và GAGs (là một carbonhydrate phức hợp có thể tham gia vào nhiều quá trình của cơ thể).
Nước hầm xương chứa nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.
Các chất dinh dưỡng quan trọng được tìm thấy trong nước hầm xương bao gồm:
Glycosaminoglycan (GAG)
Glycosaminoglycans có vai trò chính là duy trì, hỗ trợ collagen và đàn hồi chiếm khoảng trống giữa xương và các sợi khác nhau. Nghiên cứu cho thấy, GAG cũng hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa vì chúng giúp phục hồi niêm mạc ruột.
Một số GAG quan trọng được tìm thấy trong nước hầm xương bao gồm glucosamine, acid hyaluronic và chondroitin sulfate.
Glucosamine
Có hai loại glucosamine tự nhiên chính hydrochloride và sulfate. Cả hai đều giúp duy trì tính toàn vẹn của sụn, là chất cao su trong khớp, hoạt động giống như một tấm đệm tự nhiên.
Glucosamine có thể cạn kiệt khi chúng ta già đi, vì vậy để hỗ trợ sức khỏe khớp một cách dễ dàng và tương đối rẻ tiền để có được glucosamine tự nhiên là uống nhiều nước hầm xương. Nước hầm xương giúp hỗ trợ tình trạng mất sụn, hoạt động như một giải pháp thay thế cho các chất bổ sung glucosamine đắt tiền.
Acid hyaluronic
Được tìm thấy trên khắp các mô liên kết, biểu mô (da) và thần kinh, acid hyaluronic góp phần tăng sinh, biệt hóa và giảm thiểu tế bào. Điều này cho phép các tế bào của chúng ta thực hiện các chức năng khác nhau trên khắp cơ thể. Nó cũng hỗ trợ thúc đẩy quá trình lão hóa khỏe mạnh, trẻ hóa tế bào và làm săn chắc da.
Chondroitin sulfate
Chondroitin sulfate là một glycosaminoglycan có lợi được tìm thấy trong sụn khớp của tất cả các loài động vật. Nó thường được sử dụng để hỗ trợ sức khỏe và sự linh hoạt của khớp, đặc biệt là khi kết hợp với glucosamine.
Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng, bổ sung chondroitin sẽ hỗ trợ phản ứng viêm cũng như sức khỏe tim mạch, xương, da và mức cholesterol khỏe mạnh.
Khoáng chất và chất điện giải
Nước hầm xương cung cấp các khoáng chất thiết yếu, bao gồm cả chất điện giải ở dạng dễ hấp thụ. Chất điện giải được tìm thấy trong nước hầm xương bao gồm canxi, magie, kali và phốt pho.
Đây là những chất quan trọng để hỗ trợ tuần hoàn khỏe mạnh, mật độ xương, chức năng truyền tín hiệu thần kinh, sức khỏe tim mạch và sức khỏe tiêu hóa.
Nước hầm xương cũng chứa sự cân bằng lý tưởng giữa natri và kali để hỗ trợ sức khỏe và hiệu quả của tế bào cũng như ngăn ngừa mất cân bằng điện giải.
Collagen
Collagen là loại protein cấu trúc chính được tìm thấy trong cơ thể con người, giúp hình thành mô liên kết và "niêm phong" lớp lót bảo vệ đường tiêu hóa. Nó có cấu trúc mịn, giống như gel bao phủ và giữ các xương lại với nhau, cho phép chúng ta vận động một cách linh hoạt.
Acid amin
Gelatin trong nước hầm xương chứa các acid amin "có điều kiện" arginie, glycine, glutamine và proline. Acid amin có điều kiện là những acid được phân loại là acid amin không thiết yếu nhưng cần thiết trong một số điều kiện. Cơ thể không sản xuất chúng tốt nếu chúng ta bị ốm hoặc căng thẳng.
2. Sử dụng nước hầm xương có lợi gì cho sức khỏe?
Bảo vệ khớp
Khi chúng ta già đi, các khớp xương của chúng ta bị hao mòn và kém linh hoạt hơn. Nước hầm xương là một trong những nguồn cung cấp collagen tự nhiên tốt nhất. Khi nước hầm xương sôi, collagen từ các bộ phận của động vật sẽ tiết ra nước dùng và dễ dàng hấp thụ để giúp phục hồi sụn.
Một trong những thành phần có giá trị nhất của nước hầm xương là gelatin. Gelatin hoạt động như một lớp đệm mềm giữa các xương giúp chúng vận động mà không bị ma sát. Điều này giúp giảm áp lực lên các khớp bị lão hóa và hỗ trợ mật độ khoáng xương khỏe mạnh.
Tăng cường sức khỏe đường ruột
Các nghiên cứu cho thấy, gelatin có lợi cho việc phục hồi sức mạnh của niêm mạc ruột và chống lại sự nhạy cảm với thực phẩm (ví dụ như lúa mì hoặc sữa). Nó cũng giúp phát triển vi khuẩn tốt trong ruột. Không giống như nhiều loại thực phẩm khác khó phân hủy hoàn toàn, ăn nước hầm xương dễ tiêu hóa và làm dịu hệ tiêu hóa.
Ăn nước hầm xương giúp hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh.
Duy trì làn da khỏe mạnh
Collagen giúp hình thành elastin và các hợp chất khác trong da chịu trách nhiệm duy trì tông màu, kết cấu và vẻ ngoài trẻ trung của làn da. Tính toàn vẹn của collagen được công nhận là giúp giảm các dấu hiệu nếp nhăn rõ rệt, giảm bọng mắt và chống lại nhiều dấu hiệu lão hóa khác.
Hỗ trợ chức năng miễn dịch
Một trong những điều đáng chú ý nhất về nước hầm xương là lợi ích hỗ trợ sức khỏe đường ruột. Và khi đường ruột khỏe mạnh thì chức năng của hệ thống miễn dịch cũng được tăng cường.
Hội chứng rò rỉ ruột xảy ra khi các hạt không tiêu hóa được từ thực phẩm thấm qua các lỗ nhỏ ở niêm mạc ruột bị suy yếu và đi vào máu, nơi hệ thống miễn dịch phát hiện ra chúng và phản ứng lại quá mức. Điều này làm tăng tình trạng viêm và dẫn đến rối loạn chức năng khắp cơ thể.
Nước hầm xương là một trong những thực phẩm có lợi nhất nên tiêu thụ để phục hồi sức khỏe đường ruột và do đó hỗ trợ chức năng hệ thống miễn dịch và phản ứng viêm lành mạnh.
Giải độc cơ thể
Nước hầm xương được coi là chất giải độc tốt vì nó giúp hệ tiêu hóa thải chất thải và thúc đẩy khả năng loại bỏ độc tố của gan. Nó cũng giúp duy trì tính toàn vẹn của mô và cải thiện việc sử dụng chất chống oxy hóa của cơ thể.
Nước hầm xương là một món ăn phổ biến, đồng thời cũng là nguyên liệu chế biến nhiều món ăn ngon như súp, phở, bún… Tuy nhiên, lợi ích dinh dưỡng, cách chế biến và sử dụng nước hầm xương như thế nào để tốt cho sức khỏe nhất thì không phải ai cũng biết rõ.