NHNN vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng (TCTD).
Theo đó, tại dự thảo Thông tư nói trên, NHNN đã sửa đổi, bổ sung một số quy định để đồng bộ với các quy định tại Luật Các TCTD năm 2024; trong đó, dưới quan điểm thận trọng, NHNN đề xuất đối với khoản cho vay có mức giá trị nhỏ không vượt quá 100 triệu đồng, khách hàng không phải cung cấp phương án sử dụng vốn khả thi, thông tin về người có liên quan; mà quy định TCTD có biện pháp kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay và trả nợ của khách hàng, đảm bảo khả năng thu hồi nợ gốc và lãi tiền vay đầy đủ, đúng hạn theo thỏa thuận, việc sử dụng vốn vay đúng mục đích.
Như vậy, so với quy định hiện tại, khách vay vốn chỉ cần nộp hồ sơ đăng ký, có tài sản đảm bảo và không cần cung cấp thông tin của người có liên quan cho ngân hàng, dự thảo Thông tư mới yêu cầu đối với các khoản vay trên 100 triệu đồng.
Theo đó, khách hàng khi vay trên 100 triệu đồng sẽ phải cung cấp thông tin người có liên quan, ngoài hồ sơ đề nghị, phương án dùng vốn, tài sản đảm bảo.
Nếu người liên quan là cá nhân, thông tin kèm theo gồm họ và tên, số định danh cá nhân, quốc tịch, hộ chiếu và mối quan hệ với khách vay. Trường hợp là tổ chức, thông tin phải khai như tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ, số Giấy chứng nhận đăng ký, người đại diện theo pháp luật...
Việc đề xuất quy định với khoản vay nhỏ dưới 100 triệu đồng, khách hàng không cần gửi kèm hồ sơ thông tin người liên quan, cũng như phương án dùng vốn. NHNN cho rằng nhằm đơn giản thủ tục, tạo điều kiện cho người dân trong tiếp cận vốn và hạn chế tín dụng đen.
Hiện trên thị trường, theo một số thống kê, lãi cho vay bình quân khoảng 6,4% một năm với các khoản vay mới, giảm 0,7% so với cuối 2023. Lãi suất cho vay giảm, nhưng doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận.
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, tăng trưởng tín dụng đến 29/2 giảm 0,72% so với cuối năm ngoái. Tín dụng tăng âm hai tháng đầu năm, trong khi lượng tiền gửi còn khoảng 14 triệu tỷ đồng, tức vốn ngân hàng khó bơm vào nền kinh tế.
Báo cáo tình hình doanh nghiệp tháng 2, Hiệp hội doanh nghiệp TP HCM (HUBA) cho rằng dù phía Ngân hàng Nhà nước đã có một số hỗ trợ (cơ cấu thời gian trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ, ưu đãi 2% lãi suất vay), tình hình vay vốn của doanh nghiệp vẫn còn nhiều khó khăn.
"Ngân hàng có nhiều vốn nhưng doanh nghiệp nhỏ, vừa không thể tiếp cận do không đảm bảo yêu cầu thế chấp tài sản hoặc không đủ điều kiện vay", HUBA nhìn nhận.
Cụ thể, Hiệp hội cho biết hiện định giá tài sản đất nông nghiệp rất thấp, tài sản đất thuê hàng năm cũng không thế chấp được, các tài sản khác bị định giá xuống khi lạm phát gia tăng.
Theo khảo sát của HUBA, hiện 41% doanh nghiệp đã không còn tài sản thế chấp đủ pháp lý để vay vốn. Do đó, hiệp hội kiến nghị ngân hàng xem xét tăng tỷ lệ thế chấp các tài sản này, thực hiện mở rộng cho vay theo hợp đồng, với các tài sản và quyền tài sản hình thành trong tương lai.
Trước đó, đầu tháng 2, tại công văn gửi các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, NHNN đã yêu cầu các nhà băng đẩy mạnh các giải pháp tăng trưởng tín dụng và đã đã giao luôn chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2024 khoảng 15% cho các tổ chức tín dụng.
Gần đây nhất, tại hội nghị tháo gỡ khó khăn vừa diễn ra ngày 14/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các nhà băng công khai lãi suất cho vay bình quân. Ngành ngân hàng, các bộ, ngành tìm giải pháp để kích cầu đầu tư, tiêu dùng, tăng khả năng hấp thụ vốn của người dân và doanh nghiệp.