Sau lời kêu gọi "hành động khẩn" của 5 nước Lithuania, Latvia, Estonia, Ba Lan và Cộng hòa Séc, Liên minh châu Âu (EU) - với tổng cộng 27 thành viên - đã chính thức tiến hành các bước đầu tiên nhắm vào một trong những ngành xương sống của kinh tế Nga.
Ủy ban Châu Âu (EC) trong ngày 22/3 đã đề xuất tăng thuế quan đối với các mặt hàng nhập khẩu vào EU từ Nga và Belarus, bao gồm ngũ cốc, hạt giống dầu và các sản phẩm phái sinh.
Bên cạnh đó, Nga-Belarus sẽ không còn quyền tiếp cận bất cứ hạn ngạch nào của EU đối với ngũ cốc trong khuôn khổ Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Đây là các hạn ngạch vốn đem lại mức thuế quan ưu đãi cho một số sản phẩm.
Theo tạp chí Fortune, EC muốn ngăn chặn Nga sử dụng nông sản làm "vũ khí tối thượng" để tàn phá thị trường EU. Một mục tiêu khác là làm giảm doanh thu của Moscow.
Lượng nhập khẩu ngũ cốc, hạt giống dầu và các sản phẩm phái sinh từ Nga-Belarus vốn chỉ chiếm khoảng 1% tổng quy mô thị trường EU.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nông dân châu Âu đang phẫn nỗ trước việc EU gia tăng nhập khẩu nông sản giá rẻ từ Ukraine, đã có những lo ngại rằng, Nga sẽ tận dụng thời cơ để gia tăng sự bất ổn trong EU.
Theo EC, mức thuế mới dự kiến sẽ được thông qua nhanh chóng bởi chỉ cần 2/3 số thành viên trong liên minh châu Âu (18 nước) đồng ý là đủ. Ngay sau khi được thông qua, thuế quan mới sẽ được áp đặt "ngay lập tức".
Mức thuế mới có thể lên tới 95 euro/tấn (ngũ cốc), tương đương khoảng 50% giá lúa mì trên thị trường châu Âu.
Trước động thái của EU, ngay trong ngày 22/3, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã lên tiếng cảnh báo, chính người tiêu dùng châu Âu mới là phía phải hứng chịu hệ lụy từ việc hạn chế nhập khẩu nông sản Nga-Belarus.
"Người tiêu dùng ở Châu Âu chắc chắn sẽ bị tổn thất. Chúng tôi có nhiều hướng thay thế cho việc cung cấp" - Peskov nói.
Ông gọi biện pháp nhằm hạn chế xuất khẩu nông sản của Nga-Belarus vào EU là "ví dụ về sự cạnh tranh không lành mạnh".
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng quản trị Liên đoàn xuất khẩu ngũ cốc Nga Eduard Zernin tuyên bố ngành xuất khẩu ngũ cốc của Nga sẽ không chịu thiệt hại từ động thái mới của EU. Ngược lại, phía gặp nhiều phiền phức là một số nhà chế biến ngũ cốc ở châu Âu, đặc biệt là ở Ý và Tây Ban Nha.