Với vai diễn Lewis Strauss trong bộ phim Oppenheimer, Robert Downey Jr. đã giành tượng vàng Oscar ở hạng mục "Nam phụ xuất sắc nhất".
Đây là giải thưởng Oscar đầu tiên trong sự nghiệp của nam diễn viên. Trước đó, anh đã có tới 2 lần nhận được đề cử Oscar, tuy nhiên may mắn vẫn chưa mỉm cười.
Việc Robert Downey Jr. cầm trong tay tượng vàng danh giá của Oscar cũng khiến cho khán giả cùng giới mộ điệu phải bàn tán nhiều.
Trong bài phát biểu lúc nhận giải, chính Robert đã nói "muốn cảm ơn tuổi thơ khủng khiếp của mình". Và những suy nghĩ của Robert là hoàn toàn có cơ sở khi quá khứ của anh cũng ngập trong bóng tối.
Robert Downey Jr. sinh năm 1965 tại New York, trong gia đình có bố là nhà làm phim Robert Downey Sr. và mẹ là diễn viên Elsie Ann. Anh chạm ngõ điện ảnh khi chỉ mới 5 tuổi, bằng vai phụ trong phim Pound do cha mình đạo diễn.
Tuy nhiên bố anh lại là một người nghiện nặng và vô trách nhiệm. Chính điều này đã khiến cho Robert dùng thử chất cấm khi mới lên 6 tuổi. Năm 11 tuổi khi cha mẹ li dị, nam diễn viên sống cùng người bố nghiện ngập. Chia sẻ về khoảng thời gian này, anh từng cay đắng thừa nhận, những lần hít cần sa là những lần mà hai bố con gần gũi với nhau nhất.
Tất cả những biến cố này khiến anh trở thành một thanh niên ương ngạnh và xốc nổi.
Sau một khoảng thời gian dài sống bê tha và vẫn tiếp tục đóng phim, sự nghiệp của Robert Downey Jr. thăng hoa khi được chọn đóng vai chính vua hài Charles Chaplin trong phim tiểu sử Chaplin (1992). Ở tuổi 27, anh nhận đề cử Oscar cho hạng mục "Nam diễn viên chính xuất sắc".
Khoảng thời gian sau đó, anh tiếp tục đối mặt với vấn đề chất kích thích và hàng loạt rắc rối pháp lý. Điều này đã làm đảo lộn hình ảnh tích cực mà anh đã xây dựng được từ nhỏ.
Năm 1996, anh từng bị tạm giam và chịu 3 năm án treo vì sở hữu chất cấm và vũ khí trái phép. Một năm sau đó, anh tiếp tục bị giam giữ 4 tháng sau khi từ chối xét nghiệm chất cấm theo lệnh của tòa án.
Đến năm 1999, Robert lại "ngựa quen đường cũ", cố ý làm trái yêu cầu của tòa và bị bắt giam 3 năm. Sau 15 tháng bị giam giữ, anh tiếp tục bị bắt 4 tháng sau đó vì tội tàng trữ chất cấm. Trong suốt nửa thập kỷ, Robert Downey Jr. sống trong con đường tù tội. Việc này cũng cướp đi ánh hào quang lẫn cuộc hôn nhân của Downey. Anh bị cắt vai, mất nhiều cơ hội tham gia các bộ phim ăn khách.
Sự nghiệp tiêu tan, gia đình đổ vỡ đã khiến cho Robert như muốn rơi xuống vực thẳm. Chính điều này khiến anh quyết định làm lại từ đầu. Năm 2003, khi tham gia bộ phim Gothika, ông đã gặp được - Susan Levin - người phụ nữ làm thay đổi cuộc đời mình. Chính tình yêu đã đem lại hào quang cho Robert Downey Jr. Để tiến đến hôn nhân lâu dài, Susan yêu cầu Robert phải hoàn toàn bỏ chất kích thích.
Nhờ có Susan Levin mà nam diễn viên quyết tâm thay đổi. Anh quyết tâm từ bỏ ma túy và lấy lại được sự tin tưởng từ phía người hâm mộ. Sau đó, cả hai kết hôn vào năm 2005.
Những năm sau, Robert Downey Jr. trở lại với sự nghiệp điện ảnh, tuy nhiên dấu mốc lịch sử cho thành công của anh chính là vai Iron Man (Người Sắt) trong Vũ trụ Điện ảnh Marvel.
Chính những rắc rối trong quá khứ của Robert đã từng khiến ban lãnh đạo Marvel hoài nghi về việc lựa chọn anh cho vai Iron Man. Tại thời điểm đó, những người đứng đầu Marvel Studios đều cho rằng đó là một quyết định điên rồ khi "đặt tương lai của cả công ty vào tay một gã nghiện ngập". Tuy nhiên sự liều lĩnh này là hoàn toàn đúng đắn. Với vai diễn này, anh đã vươn mình để trở thành một trong những ngôi sao hàng đầu của Hollywood.
Năm 2008, anh nhận đề cử Oscar lần thứ 2 với vai diễn một tên lính châu Phi trong bộ phim hài chiến tranh Tropic Thunder của Ben Stiller. Từ năm 2010 đến nay, Robert Downey Jr. luôn đứng số 1 trong danh sách các ngôi sao kiếm nhiều tiền nhất của Hollywood theo thống kê của tạp chí Forbes.
Từ một tay nghiện ngập ra vào tù như cơm bữa, Robert đã bước ra từ địa ngục để trở nên nổi tiếng và giàu có. Có thể nói, cuộc đời của Robert Downey Jr. là một câu chuyện truyền cảm hứng, như một sự hồi sinh điển hình của Hollywood. Một diễn viên nhí lạc lối giữa hào quang, sa ngã vào tệ nạn và vực dậy chinh phục đỉnh cao danh vọng.