Úc bổ sung 40 triệu AUD cho Đối tác biển Đông Nam Á
Tại phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao Đặc biệt kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN - Úc tại Melbourne (Úc) vào hôm qua (6.3), các nhà lãnh đạo ASEAN và Úc đã trao đổi về những định hướng phát triển quan hệ thời gian tới, hai bên nhất trí cần nỗ lực tạo chuyển biến mạnh mẽ trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư thông qua triển khai hiệu quả Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Úc - New Zealand (AANZFTA) mới được nâng cấp và Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP); đồng thời đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực mới như đổi mới sáng tạo, kinh tế số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thương mại điện tử, kết nối… trở thành động lực tăng trưởng mới cho quan hệ kinh tế.
ASEAN hoan nghênh Úc công bố bổ sung 222,5 triệu AUD cho hợp tác với các nước tiểu vùng Mê Kông, lập Quỹ đầu tư trị giá 2 tỉ AUD và các sáng kiến khác nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư với các nước ASEAN thời gian tới.
Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác chính trị - an ninh, quốc phòng, hợp tác biển, an ninh mạng, nhất là trong khuôn khổ các cơ chế, diễn đàn do ASEAN khởi xướng và dẫn dắt như Thượng đỉnh Đông Á (EAS), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+), đóng góp định hình cấu trúc khu vực dựa trên pháp luật với ASEAN đóng vai trò trung tâm, triển khai hợp tác trên cơ sở Quan điểm của ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP); cũng như đẩy mạnh hợp tác giáo dục, đào tạo, lao động, du lịch, trao đổi văn hóa, giao lưu nhân dân, nhất là giữa thanh niên và lãnh đạo trẻ hai bên... Úc cũng công bố bổ sung 40 triệu AUD cho Chương trình Đối tác biển Đông Nam Á, nâng tổng số tài trợ thành 64 triệu AUD cho 4 năm tới; cấp 55 học bổng thạc sĩ và 55 học bổng nghiên cứu sinh thuộc khuôn khổ Sáng kiến "Úc vì Tương lai ASEAN"; lập Trung tâm ASEAN - Úc để thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục giữa hai bên…
Các nước nhấn mạnh tầm quan trọng của duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không ở Biển Đông; giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hiệp Quốc về luật Biển (UNCLOS) 1982; kêu gọi thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử các bên ở Biển Đông (DOC), sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982, đưa Biển Đông thành vùng biển hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.
Đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư
Phát biểu tại phiên họp toàn thể, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao quan hệ gần gũi và lâu đời giữa ASEAN và Úc và sự hợp tác, hỗ trợ của Úc đối với ASEAN 50 năm qua.
Thủ tướng đề xuất ba đột phá và ba tăng cường cho quan hệ ASEAN - Úc thời gian tới. Theo Thủ tướng, đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư theo hướng cân bằng, bền vững sẽ là trọng tâm và động lực phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Úc.
Trong đó, theo Thủ tướng Phạm Minh Chính "cần tiếp tục đẩy mạnh triển khai hiệu quả Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN - Úc - New Zealand và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực; thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư, phấn đấu tăng gấp đôi kim ngạch thương mại hai chiều trong 10 năm tới, từ đó thúc đẩy hoạt động về logistics, vận tải và kinh tế biển".
Thứ hai, Thủ tướng đề nghị đột phá trong phát triển nguồn nhân lực. "Tôi hoan nghênh Chương trình học bổng mới thuộc Sáng kiến "Úc vì tương lai ASEAN" và đề nghị hai bên đẩy mạnh hơn nữa hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và tạo điều kiện thuận lợi cho lao động kỹ năng của ASEAN làm việc tại Úc, nhất là trong các lĩnh vực Úc có nhu cầu", Thủ tướng nói.
Thứ ba là đột phá trong hợp tác về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, trong đó tập trung phát triển kinh tế số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, những ngành, lĩnh vực mới nổi như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo…, đưa các lĩnh vực này trở thành các động lực tăng trưởng mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Úc.
Thủ tướng đề nghị hai bên cần tăng cường tin cậy chính trị, hợp tác bảo đảm hòa bình và an ninh khu vực, đề cao văn hóa đối thoại và hợp tác, thúc đẩy xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa, khuyến khích các nước lớn đóng góp có trách nhiệm với khu vực; tăng cường hợp tác tiểu vùng, thu hẹp khoảng cách phát triển vì phát triển bao trùm, bền vững, nhất là trong các dự án kết nối hạ tầng chiến lược, giúp tạo chuyển biến tích cực về kinh tế - xã hội tại các tiểu vùng nghèo, chậm phát triển của ASEAN; tăng cường hợp tác văn hóa và giao lưu nhân dân, phát huy thế mạnh của hơn 1 triệu người gốc ASEAN, trong đó có hơn 350.000 người gốc Việt tại Úc, góp phần tăng cường hiểu biết, đồng cảm và gắn kết, đặc biệt là giữa thế hệ trẻ hai bên, qua đó củng cố nền tảng xã hội lâu dài, bền chặt cho quan hệ.
Tại Phiên họp hẹp, Thủ tướng đề xuất 3 cùng giữa ASEAN và Úc để thúc đẩy tầm nhìn khu vực với 3 khía cạnh là: cùng xây dựng một khu vực đoàn kết và tự cường, có khả năng chống chịu trước những cú sốc, biến động từ cả bên trong và bên ngoài, tận dụng hiệu quả các xu thế mới, đột phá như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, trí tuệ nhân tạo… để đẩy nhanh tăng trưởng toàn diện, bền vững, bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau; cùng thúc đẩy một khu vực tôn trọng luật pháp quốc tế và hành xử dựa trên luật lệ, trong đó các nước tuân thủ Hiến chương Liên Hiệp Quốc, luật pháp quốc tế, tôn trọng các quy tắc, chuẩn mực ứng xử của ASEAN và thúc đẩy xây dựng các quy tắc và chuẩn mực ứng xử mới, trong đó có COC thực sự thực chất, hiệu quả, góp phần đưa Biển Đông trở thành vùng biển của hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển; và cùng xây dựng, định hình cấu trúc khu vực mở, bao trùm, đề cao chủ nghĩa đa phương với ASEAN đóng vai trò trung tâm, là nhân tố nòng cốt giúp quy tụ và hài hòa lợi ích giữa các nước lớn.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp gỡ tất cả lãnh đạo ASEAN
Trong hai ngày tham dự Hội nghị Cấp cao đặc biệt kỷ niệm 50 năm quan hệ ASEAN - Úc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã dành thời gian để gặp gỡ tất cả lãnh đạo cấp cao các nước ASEAN, Úc, New Zealand và Tổng thư ký ASEAN.
Tại các cuộc gặp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chuyển tới lãnh đạo cấp cao các nước và Tổng thư ký ASEAN lời thăm hỏi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và các lãnh đạo chủ chốt của Việt Nam; cảm ơn sự hợp tác, hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm của các nước trong phục hồi và phát triển kinh tế; bày tỏ mong muốn thúc đẩy hợp tác trên các trụ cột quan trọng của ASEAN và quan hệ Việt Nam với các nước, nhất là về chính trị - đối ngoại, kinh tế - thương mại - đầu tư, an ninh - quốc phòng, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ…; tiếp tục hợp tác chặt chẽ để xây dựng một ASEAN đoàn kết, thống nhất, tăng cường hợp tác nội khối, phát huy vai trò trung tâm trong xử lý các vấn đề an ninh, chiến lược ở khu vực.
Nhân dịp này, Thủ tướng Chính phủ đã mời lãnh đạo cấp cao các nước cử đại diện cấp Bộ trưởng tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào ngày 23.4 sắp tới.
Thủ tướng bắt đầu thăm chính thức Úc
Ngay sau khi kết thúc Hội nghị cấp cao ASEAN - Úc, Thủ tướng Phạm Minh Chính và phu nhân đã rời Melbourne, tới thủ đô Canberra, bắt đầu các hoạt động thăm chính thức Úc theo lời mời của Thủ tướng Anthony Albanese. Hôm nay (7.3), sau lễ đón chính thức, Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ hội đàm với Thủ tướng Anthony Albanese. Hai Thủ tướng sẽ chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục, nông lâm ngư nghiệp, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo… trước khi có cuộc họp báo chung.