Vàng và USD cùng 'nổi sóng'
Hôm qua (6.3), mỗi lượng vàng miếng SJC được bán ra với giá 81 triệu đồng còn giá mua vào lên 79 triệu đồng. So với một ngày trước đó, giá vàng miếng SJC tăng thêm 200.000 đồng ở chiều bán ra và tăng 400.000 đồng ở chiều mua vào. Đây là mức cao kỷ lục trong lịch sử của giá vàng. Tương tự, vàng nhẫn 4 số 9 của SJC cũng lên mức kỷ lục với giá bán ra 67,8 triệu đồng và mua vào 66,6 triệu đồng. Trong khi đó, giá vàng thế giới giảm nhẹ xuống 2.125 USD/ounce nhưng trước đó đã nhảy vọt lên đến 2.142 USD/ounce - sát mức kỷ lục từng đạt được trong cuối năm 2023.
Không chỉ vàng "nổi sóng", giá USD cũng liên tục tăng cao từ đầu năm đến nay. Trong ngày hôm qua, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng tiếp tục đi lên. Chẳng hạn, Vietcombank niêm yết giá mua vào 24.510 đồng/USD và bán ra 24.880 đồng/USD - chạm đến mức giá cao nhất từng lập vào tháng 10.2022. So với đầu năm, giá USD tại Vietcombank cộng thêm 460 đồng, tương ứng tăng gần 1,9%. Trong khi đó, giá USD ở các điểm thu đổi ngoại tệ bất ngờ quay đầu giảm mạnh, xuống còn mua vào 25.300 đồng và bán ra 25.500 đồng, giảm khoảng 200 đồng so với mức đỉnh 25.700 đồng vào đầu tuần này. Tuy nhiên đây vẫn là vùng giá cao nhất của USD trên thị trường tự do, và so với đầu năm đã tăng hơn 3,2%.
Nguyên nhân vàng trong nước tăng cao là do giá vàng trên thị trường thế giới nhảy vọt. Đối với việc tăng giá USD, theo chuyên gia tài chính - TS Cấn Văn Lực, do hoạt động nhập khẩu của VN trong 2 tháng đầu năm nay đã hồi phục. Số liệu công bố của Tổng cục Thống kê cho thấy kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 2 tháng đầu năm đạt 54,62 tỉ USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu ngoại tệ nhập khẩu nguyên vật liệu để xuất khẩu gia tăng; đồng thời, doanh nghiệp cũng có những khoản thanh toán sau khi kết thúc năm 2023.
Song song đó, thị trường đã nhận định Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ không giảm lãi suất sớm nên giá USD trên thị trường thế giới vẫn ở mức cao. Điều này sẽ khiến chênh lệch lãi suất giữa VND và USD tăng và kéo dài, gây áp lực lên tỷ giá ngoại hối tại VN. Ngoài ra, khi USD liên tục tăng giá cũng xuất hiện tâm lý mua vào hay găm giữ ngoại tệ cả trên thế giới lẫn trong nước nên tiếp tục đẩy giá đi lên.
Đồng quan điểm, TS Nguyễn Đức Độ, Phó viện trưởng Viện Kinh tế tài chính (Học viện Tài chính), cho rằng tỷ giá biến động có liên quan đến việc giá vàng thế giới tăng cao. Riêng trên thị trường tự do, giá USD tăng mạnh hơn còn có thể do nhu cầu đầu cơ cả về ngoại tệ lẫn xuất hiện tình trạng nhập vàng lậu khi vàng trong nước vẫn cao hơn thế giới đến 17 - 18 triệu đồng. Biến động này cũng chỉ mang tính ngắn hạn, nếu giá vàng thế giới quay đầu đi xuống thì không chỉ vàng trong nước giảm mà cả USD cũng hạ nhiệt. Hiện giao dịch USD trên thị trường tự do chỉ chiếm tỷ trọng thấp nên không ảnh hưởng chung đến tỷ giá hối đoái.
Xu hướng hạ lãi suất giúp nhiều tài sản tăng giá
Không chỉ có vàng và USD kéo nhau tăng giá, cả chứng khoán Mỹ cũng lập đỉnh mới và thị trường chứng khoán VN cũng liên tục đi lên. So với cuối năm 2023, VN-Index đã tăng gần 12% - sắp sửa ngang với mức tăng của cả năm vừa qua. Bên cạnh đó, một loại tài sản đầy rủi ro khác là bitcoin cũng lập đỉnh lịch sử trong ngày 5.3 khi vượt lên trên 69.000 USD/bitcoin.
Theo phân tích của chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh, thông thường khi vàng tăng thì chứng khoán sẽ giảm và ngược lại. Bởi vàng luôn được nhận định là tài sản đảm bảo an toàn về vốn, trong khi chứng khoán là kênh đầu tư nhiều rủi ro. Tuy nhiên, đợt này khi vàng lên đỉnh cao thì chứng khoán Mỹ cũng lập kỷ lục mới. Điều này cho thấy ở thời điểm hiện tại, nhiều nhà đầu tư không còn xem vàng là kênh trú ẩn nữa mà là một kênh đầu tư có xu hướng tăng giá để có lợi nhuận.
Các chuyên gia cũng dự báo kinh tế thế giới nói chung hay VN nói riêng sẽ hồi phục. Việc hạ lãi suất không chỉ diễn ra tại Mỹ mà là xu hướng chung trên toàn cầu. Điều này đồng nghĩa dòng vốn bơm ra nền kinh tế sẽ nhiều hơn, chính sách tiền tệ nới lỏng cũng sẽ ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái của nhiều nước, trong đó có VN. "Vàng trong nước lên cao theo thị trường thế giới. Nhưng vàng miếng SJC cao hơn thế giới đến 17 - 18 triệu đồng/lượng và vàng nhẫn cao hơn 4 - 5 triệu đồng là do nhu cầu đột biến. Vàng tăng cũng góp phần tác động đến tỷ giá USD/VND nhưng chốt năm thì vẫn chỉ biến động trong biên độ mà Ngân hàng Nhà nước đã công bố là không quá 3%", ông Phan Dũng Khánh nói.
TS Nguyễn Đức Độ nhận định hoạt động xuất nhập khẩu chỉ trong 2 tháng đầu năm nay đã tăng mạnh lên hơn 100 tỉ USD nên tác động lên tỷ giá hối đoái. Nhưng quan trọng nhất là tỷ giá chính thức trong hệ thống ngân hàng vẫn không biến động quá lớn.
Cùng với xu hướng giảm lãi suất của Mỹ được dự báo sẽ diễn ra từ giữa năm nay sẽ khiến đồng tiền này đi xuống. Từ đó áp lực lên tỷ giá USD/VND của VN sẽ không lớn trong cả năm.
Ngân hàng Nhà nước hiện có đủ công cụ để kiểm soát tỷ giá hối đoái. Chúng ta vẫn đang xuất siêu trong 2 tháng đầu năm cũng như vốn đầu tư nước ngoài vẫn đăng ký vào VN. Do đó ông dự báo cả năm 2024, tỷ giá USD/VND sẽ biến động chỉ hơn 2%.
Đồng tiền ảo bitcoin đã vượt mốc 69.000 USD vào ngày 5.3 nhưng sau đó cũng quay đầu đi xuống và vào cuối ngày 6.3 đang xoay quanh 66.500 USD. Theo CoinMarketCap, tổng giá trị vốn hóa của đồng bitcoin đã vượt 1.300 tỉ USD. Tính từ đầu tháng 2 tới nay, đồng tiền kỹ thuật số lớn nhất thế giới đã tăng khoảng 70%. Bitcoin tăng mạnh từ cuối năm 2023 trong bối cảnh cơ quan quản lý Mỹ đã chính thức cho phép lập quỹ đầu tư ETF vào tiền số. Đồng bitcoin tăng cao đã kéo theo hàng loạt tiền ảo khác lên theo và thị trường xuất hiện hàng loạt lời chào mời lôi kéo các nhà đầu tư tại VN tham gia các sàn giao dịch tiền ảo hay chứng khoán quốc tế. Nhiều chuyên gia cảnh báo các sàn giao dịch tiền ảo, chứng khoán quốc tế đều trái phép tại VN nên nhà đầu tư gặp rất nhiều rủi ro mất tiền, không được bảo vệ. Đó là chưa kể tình trạng bị nhân viên môi giới sàn tiền ảo, chứng khoán quốc tế lừa đảo, đánh "sập sàn" bất cứ lúc nào…