Võ Hồng Nhật, 25 tuổi, quê Quảng Bình, sang New Zealand vào cuối tháng 1 để học thạc sĩ ngành Nghiên cứu phát triển của Đại học Victoria Wellington, theo học bổng Manaaki New Zealand Scholarship từ chính phủ nước này.
Nhật cho biết học bổng khoảng 2,7 tỷ đồng cho hơn hai năm học, gồm mọi chi phí học tập, sinh hoạt, di chuyển. Hồi giữa năm ngoái, Nhật cũng giành hai học bổng chính phủ khác là Invest your talent in Italy của Italy và VLIR-UOS Scholarship của Bỉ.
"Mình chưa từng nghĩ sẽ giành 3 học bổng chính phủ, càng không nghĩ dám từ chối hai học bổng đầu tiên để đợi tin vui từ New Zealand. Đó là hành trình dài và trắc trở", Nhật chia sẻ.
Nhật là cựu sinh viên trường Đại học Kinh tế quốc dân, thủ khoa tốt nghiệp chuyên ngành Kế hoạch của trường năm 2021 với điểm trung bình (GPA) đạt 3.75/4.
Gia đình, nhất là bố mẹ, đều muốn Nhật có công việc ổn định trong cơ quan nhà nước. Thế nhưng, vì nhen nhóm dự định du học khi còn là sinh viên, Nhật chưa có ý định về quê làm việc.
Vì Covid-19 nên khi ra trường, Nhật tạm gác ước mơ du học để đi làm cho một tổ chức phi chính phủ với nhiệm vụ chính là hỗ trợ nâng cao kiến thức về tài chính cho người dân ở vùng núi phía Bắc. Tại đây, Nhật gặp một số chuyên gia từng học tập ở nước ngoài. Ấn tượng với những chia sẻ của họ, Nhật hạ quyết tâm ứng tuyển học bổng du học bậc thạc sĩ.
Chia sẻ dự định với gia đình nhưng Nhật không được ủng hộ bởi không ai từng nghĩ đến "học bổng du học". Chàng trai âm thầm nghỉ việc để tập trung xin học bổng.
"Đây là giai đoạn cực kỳ áp lực. Trong khi bạn bè đã ổn định công việc hoặc học sắp xong thạc sĩ, mình mới bắt đầu tìm kiếm cơ hội", Nhật nói. "Chưa kể, mình phải xoay xở sống với số tiền tiết kiệm ít ỏi trong khoảng một năm đi làm trước đó".
Nhật bắt đầu bằng việc tìm kiếm qua mạng. Mục tiêu anh nhắm tới là các học bổng toàn phần cho ngành Nghiên cứu phát triển. Sau đó, Nhật lập bảng excel về hạn nộp, điều kiện ứng tuyển của từng học bổng, đối chiếu để biết bản thân đã và chưa đáp ứng được tiêu chí nào, để tiện theo dõi.
Các học bổng có yêu cầu khác nhau nhưng xoay quanh ba phần chính là CV (sơ yếu lý lịch), thư nêu động lực và thư giới thiệu, theo Nhật.
Về CV, Nhật tự tin khi một số anh, chị từng giành học bổng đánh giá thành tích Nhật có khá mạnh như GPA 3.75/4, IELTS 7.0, từng giành giải khuyến khích Sinh viên nghiên cứu khoa học, là đồng tác giả hai bài báo đăng trên tạp chí uy tín thuộc ISI và ACI, cùng 4 bài tham gia hội thảo trong và ngoài nước. Nhật cũng nhờ được nhiều thầy cô ở trường đại học viết thư giới thiệu.
Riêng về thư nêu động lực, mỗi học bổng quy định khác nhau nên Nhật mất thời gian nhất cho phần này. Như với học bổng của chính phủ Italy, Nhật phải làm video dài một phút. Học bổng của Bỉ yêu cầu viết bài luận khoảng 1.000 chữ, trong khi học bổng của New Zealand đưa ra 15 câu hỏi.
Chuẩn bị kỹ lưỡng, Nhật ứng tuyển 5 học bổng. Thế nhưng, chàng trai trượt từ vòng hồ sơ ngay với học bổng đầu và trượt sau vòng phỏng vấn ở cái thứ hai.
"Lúc đó, mình đã nghi ngờ bản thân rất nhiều", Nhật nói.
Trong lúc cảm thấy bối rối, Nhật chia sẻ với thầy Nguyễn Văn Đại, giảng viên khoa Kế hoạch và Phát triển, trường Đại học Kinh tế quốc dân, người hướng dẫn Nhật làm khóa luận và viết thư giới thiệu.
Từng giành học bổng chính phủ Australia, thầy Đại trấn an Nhật rằng việc xin học bổng cần yếu tố may mắn. Thầy tư vấn học trò không quá sa vào nỗi buồn mà tập trung trau dồi kiến thức, cải thiện tiếng Anh để hồ sơ mạnh hơn.
Lời động viên của thầy giúp Nhật lấy lại động lực, trở lại hỗ trợ dự án nghiên cứu do thầy chủ trì, như hồi hai năm cuối đại học.
Sau đó hai tháng, vào tháng 6/2023, Nhật nhận thông báo đỗ học bổng của Italy và liền sau đó là của Bỉ. Với các học bổng này, Nhật phải quyết định chấp nhận hay từ chối ngay.
"Mình rất phân vân, bởi học bổng mong muốn nhất là của New Zealand thì đến tháng 10 mới có kết quả. Nhưng sau khi tham khảo ý kiến mọi người và xem xét lại hồ sơ, mình đã từ chối để đợi tin từ New Zealand", Nhật kể.
Học bổng của New Zealand cũng yêu cầu nhiều nhất, từ nộp hồ sơ, kiểm tra IQ, phỏng vấn. Tháng 10, nhận thông báo trúng học bổng, Nhật vẫn chưa thể ăn mừng ngay bởi phải nộp lại CV và thư động lực gửi Đại học Victoria Wellington. Chỉ khi trường chấp nhận, học bổng mới có hiệu lực.
Với thư động lực, Nhật kể lý do tham gia nghiên cứu và những câu chuyện khi đi làm thời đại học. Từ đó, Nhật chia sẻ thiếu sót của bản thân, bày tỏ mong muốn được học thạc sĩ ở nước ngoài. Nhật cũng đưa vào những điều đã tìm hiểu về trường, cho rằng chương trình học ở trường sẽ giúp bản thân lấp đầy các thiếu sót.
Nhật như vỡ òa khi được chấp nhận, càng vui hơn sau thời gian dài thuyết phục, với ba học bổng giành được, bố mẹ đã ủng hộ.
Thầy Nguyễn Văn Đại đánh giá kết quả Nhật đạt được xứng đáng bởi học trò đã nỗ lực để giành những thành tích đồng đều trong cả học tập, nghiên cứu.
"Nhật khiêm tốn, nghiêm túc, chỉn chu và cầu thị trong mọi công việc, luôn sát sao và hỏi thầy thường xuyên để có những điều chỉnh phù hợp", thầy Đại nói. "Tôi cũng ấn tượng và khả năng tiếp thu nhanh của bạn. Hầu như mọi thứ chỉ cần qua một lần chỉ dẫn, Nhật đều làm được ngay".
Ở New Zealand, Nhật dự định dành năm đầu tập trung học tập chuyên môn và cải thiện ngoại ngữ. Khi dần quen, Nhật sẽ dành thời gian dạo quanh New Zealand, trước khi trở về Việt Nam làm việc, theo cam kết khi nhận học bổng.