Phát biểu kết luận tại "Hội nghị triển khai nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ năm 2024 tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô" ngày 14/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ ngành tiếp thu các ý kiến, chủ động xây dựng các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện thật tốt chính sách tiền tệ, hỗ trợ đồng hành với doanh nghiệp một cách thực chất, hiệu quả.
THỦ TƯỚNG ĐÁNH GIÁ CAO ĐIỀU HÀNH CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
Nhấn mạnh lại một số kết quả nổi bật của ngành ngân hàng trong thời gian qua, Thủ tướng, nêu rõ một, ngành ngân hàng đã tích cực rà soát, hoàn thiện thể chế về cơ chế, chính sách về tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Trong đó, trình Quốc hội thông qua Luật các Tổ chức tín dụng (sửa đổi) và rà soát, sửa đổi nhiều văn bản pháp luật liên quan.
Hai, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, hợp lý, hiệu quả giữa lãi suất và tỷ giá, góp phần ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát ở mức 3,25% năm 2023 và 2 tháng đầu năm 2024 là 3,67%.
Năm 2023, 4 lần giảm lãi suất điều hành, tạo điều kiện tiên quyết để giảm lãi suất huy động và cho vay, điều hành tỷ giá cơ bản ổn định.
Lãi suất vay mới năm 2023 giảm 2,5%/năm so với cuối năm 2022. Tính đến cuối tháng 02/2024, lãi suất huy động bình quân ở mức 3,3%/năm, giảm khoảng 0,2% và lãi suất cho vay bình quân ở mức 6,3%/năm, giảm khoảng 0,7%/năm so với cuối năm 2023.
Cùng với đó, ngành ngân hàng điều hành linh hoạt tăng trưởng tín dụng, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhất là các lĩnh vực ưu tiên; đồng thời, đảm bảo an toàn hệ thống. Tín dụng năm 2023 tăng 13,78%; giải ngân 100% gói tín dụng 15 nghìn tỷ đồng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản.
Thủ tướng nhấn mạnh thị trường tiền tệ, ngoại hối hoạt động ổn định, thông suốt và trong tầm kiểm soát, nhất là trong bối cảnh thị trường tài chính, tiền tệ năm 2023 có nhiều biến động, thậm chí một số ngân hàng tại Hoa Kỳ và Thụy Sỹ bị phá sản.
Ba, hỗ trợ tích cực doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, sinh kế; đẩy mạnh tín dụng cho nền kinh tế, nâng cao khả năng tiếp cận vốn.
Tích cực triển khai chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ cùng hàng loạt các chương trình tín dụng ưu đãi đối với các ngành, lĩnh vực trọng điểm.
Nâng cao khả năng tiếp cận vốn để đẩy mạnh tín dụng cho nền kinh tế như: đơn giản hóa thủ tục cho vay; số hóa quá trình cấp tín dụng; tiết giảm chi phí, giảm mặt bằng lãi suất cho vay để hỗ trợ khách hàng, doanh nghiệp.
Bốn, tiếp tục tiên phong trong chuyển đổi số, cải cách hành chính, nâng cao năng lực của hệ thống, góp phần tối ưu các chi phí cho nền kinh tế, cải thiện môi trường kinh doanh.
Phối hợp tốt với Bộ Công an về ứng dụng Đề án 06 trong hoạt động ngân hàng. Tích cực ứng dụng các công nghệ 4.0 vào các sản phẩm, dịch vụ cốt lõi (như thanh toán, tín dụng, nhận tiền gửi...), đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ công; số hóa trong nhiều sản phẩm, dịch vụ.
Năm, chú trọng công tác truyền thông chính sách, bảo đảm thông tin rõ ràng, minh bạch, góp phần tạo sự đồng thuận, củng cố niềm tin của nhân dân.
Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao Ngân hàng Nhà nước và toàn ngành ngân hàng, các tổ chức tín dụng, các cấp, các ngành liên quan về sự nỗ lực, cố gắng và những kết quả đạt được trong thời gian qua, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của cả nước.
Dù vậy, bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, Thủ tướng chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, khó khăn, thách thức.
Người đứng đầu Chính phủ lưu ý việc cơ cấu lại nguồn vốn lãi vay, chính sách lãi vay chưa phù hợp, chưa tương xứng với dư địa và không gian chính sách tiền tệ.
Tăng trưởng tín dụng 2 tháng đầu năm không cao dù số tiền gửi tại các tổ chức tín dụng là rất lớn, hiện trên 13,6 triệu tỷ đồng so với 13,8 triệu tỷ vào cuối năm 2023 (tín dụng tăng trưởng âm - Pv)
"Mặt bằng lãi suất cho vay tuy giảm nhưng chưa tương xứng với mức giảm của mặt bằng lãi suất huy động; lãi suất cho vay đối với các khoản vay hiện tại đang còn cao. Nhiều doanh nghiệp phản ánh tiếp cận tín dụng còn khó khăn và lãi suất cho vay còn cao", Thủ tướng Chính phủ nêu rõ thực tế.
Hơn hết, điều cần lưu ý là nợ xấu có xu hướng gia tăng và tiềm ẩn rủi ro, một số vụ việc như vụ SCB cho thấy việc giám sát phải chặt chẽ, hiệu quả hơn. Kết quả thực hiện một số chương trình tín dụng ưu đãi chưa đạt như kỳ vọng như gói 120 nghìn tỷ xây dựng nhà ở xã hội…
QUYẾT LIỆT GIA TĂNG HẤP THỤ TÍN DỤNG, GIẢM LÃI SUẤT
Theo Thủ tướng, năm 2024, tình hình kinh tế thế giới còn nhiều biến động nhưng năm nay là năm tăng tốc, bứt phá, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với việc thực hiện thắng lợi Kế hoạch 5 năm 2021 - 2025. Để đạt được mục tiêu đề ra đòi hỏi quyết tâm, nỗ lực rất lớn trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục gặp nhiều khó khăn, thách thức.
Mục tiêu tổng quát được đề ra trong kết luận của Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội và Nghị quyết của Chính phủ đó là: Ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đồng thời, chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, giữ vững trật tự an toàn xã hội; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế, gìn giữ môi trường hòa bình và điều kiện thuận lợi cho phát triển đất nước.
Một số mục tiêu cụ thể là tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) đạt 6 - 6,5%; tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân ở mức 4,0 - 4,5%; tỷ lệ nợ xấu nội bảng (không bao gồm các ngân hàng thương mại yếu kém) dưới 3%; tăng trưởng tín dụng đạt 15%.
"Ngân hàng cần công khai, minh bạch về lãi suất huy động, cho vay và chống tín dụng "đen"; tăng cường giám sát kiểm tra và phòng ngừa rủi ro, chống tham nhũng, tiêu cực".
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính.
Định hướng chỉ đạo, điều hành, Thủ tướng khái quát bằng ba cụm từ: "5 tăng", "5 giảm", "5 tăng tốc, bứt phá".
"Năm tăng" gồm: tăng khả năng tiếp cận và hấp thụ tín dụng, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, thúc đẩy động lực tăng trưởng truyền thống và các động lực tăng trưởng mới; tăng tháo gỡ vướng mắc pháp lý và chất lượng tín dụng.
Đối với "Năm giảm" gồm: giảm lãi suất cho vay; giảm chi phí giao dịch, hoạt động; giảm thủ tục hành chính; giảm phiền hà, sách nhiễu; giảm tiêu cực, lợi ích nhóm, sân sau"
Cùng với đó, tăng cường phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa nhà nước, ngân hàng, doanh nghiệp và năng lực quản trị điều hành của ngân hàng, của thị trường tài chính; tăng công khai, minh bạch về lãi suất huy động, cho vay và chống tín dụng "đen"; tăng cường giám sát kiểm tra và phòng ngừa rủi ro, chống tham nhũng, tiêu cực.
"Năm tăng tốc, bứt phá" gồm: tăng tốc, bứt phá về số hóa; tăng tốc, bứt phá về chất lượng dịch vụ; tăng tốc, bứt phá về chất lượng nguồn nhân lực; tăng tốc, bứt phá về hạ tầng ngân hàng; tăng tốc, bứt phá về phục vụ sản xuất kinh doanh, tạo công ăn việc làm, sinh kế cho người dân, góp phần tăng trưởng kinh tế.
Quan điểm chỉ đạo điều hành là bám sát tình hình và yêu cầu thực tiễn, phản ứng chính sách kịp thời, hiệu quả. Không chủ quan, lơ, mất cảnh giác nhưng cũng không hoang mang, dao động; phải kiên trì, kiên định, kiên quyết thực hiện được các mục tiêu chiến lược đề ra; không điều hành "giật cục".
Không ngừng đổi mới, chủ động, linh hoạt, sáng tạo, nhanh chóng "xoay chuyển tình thế", "chuyển đổi trạng thái".
Phân tích một số bài học kinh nghiệm, Thủ tướng cũng lưu ý Ngân hàng Nhà nước cần theo dõi sát, nắm chắc tình hình thực tiễn, có phản ứng chính sách ứng phó linh hoạt với biến động thị trường quốc tế, trong nước, góp phần nâng cao tính độc lập, tự chủ của nền kinh tế.
Bên cạnh đó, kiên định mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ, phối hợp hài hòa với chính sách tài khoá và các chính sách khác để góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; trong điều hành phải chủ động, linh hoạt, xác định rõ trọng tâm, trọng điểm ưu tiên phù hợp trong từng giai đoạn, thời điểm.
Đặc biệt, cần chung sức, đồng lòng của tất cả các chủ thể có liên quan gồm Chính phủ, các bộ ngành, địa phương, ngân hàng, doanh nghiệp và người dân, để nuôi dưỡng và phát huy tinh thần đoàn kết, chia sẻ, hỗ trợ nhau nhiều hơn, thực chất hơn và mạnh mẽ hơn.