Sáng 27.3, hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách lần thứ 5 khóa XV thảo luận về dự án luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Có 3 luồng quan điểm xung quanh vấn đề nồng độ cồn.
Một là ủng hộ cấm tuyệt đối. Hai là đề nghị cần có ngưỡng tối thiểu. Ba là ủng hộ cấm tuyệt đối nhưng cần có lộ trình thực hiện phù hợp.
Đại biểu Quốc hội Huỳnh Thị Phúc, đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu. Ảnh: MEDIA QUỐC HỘI |
Tránh lạm dụng quy định để xử phạt, kiểm tra gây phản cảm
Đại biểu Lý Thị Lan (đoàn Hà Giang) bày tỏ đồng tình với phương án cấm tuyệt đối nồng độ cồn với tài xế. Tuy nhiên, để luật đi vào cuộc sống, có sức thuyết phục khi thông qua, bà đề nghị rà soát, cân nhắc mức xử phạt, hình thức xử phạt cho phù hợp và phải có lộ trình, từng bước theo thời gian để tạo thành ý thức, văn hóa khi tham gia giao thông.
Bà Lan dẫn chứng thực tế ở Hà Giang, việc sử dụng rượu là nét văn hóa của đồng bào và ở các vùng nông thôn, người dân khi tham gia giao thông chưa thể thực hiện triệt để việc không có nồng độ cồn.
"Chẳng hạn ở nông thôn dịp tết đi từ làng này sang làng kia mà có uống chén rượu, cốc bia và bị thổi nồng độ cồn thì đương nhiên vi phạm. Nhưng việc này có ảnh hưởng, liên quan đến tai nạn giao thông thì cần đánh giá.
Chúng tôi đề nghị cần rà soát mức xử phạt, hình thức xử phạt theo lộ trình để dần trở thành ý thức của người dân khi tham gia giao thông và thực hiện được, đúng yêu cầu pháp luật", bà Lan nói.
Nữ đại biểu cũng đề nghị khi áp dụng quy định luật thì cơ quan chức năng tránh lạm dụng quy định để xử phạt, kiểm tra, gây phản cảm của người dân với lực lượng chức năng.
Bà dẫn trên mạng xã hội có đưa nhiều hình ảnh dịp tết, lực lượng chức năng đi vào các vùng nông thôn, nơi rất khó khăn để kiểm tra nồng độ cồn và xử phạt người dân. "Như vậy gây sự phản cảm, cần xem xét xử phạt, kiểm tra và nên có sự mềm dẻo hơn", vị đại biểu nêu.
Bà Lan cũng nhắc đến câu chuyện Giám đốc Công an tỉnh Hà Tĩnh trực tiếp tham gia cùng tổ công tác, phát hiện một tài xế xe máy vi phạm nồng độ cồn, sau đó nhắc nhở và tuyên truyền thay vì xử phạt. Việc này, theo bà Lan, đã tạo sự đồng thuận rất lớn trong dư luận, vì thế nên xem xét lộ trình xử phạt hợp lý khi áp dụng cấm tuyệt đối nồng độ cồn.
Các đại biểu tham dự hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách.Ảnh: GIA HÂN |
"Không nên quy định nồng độ cồn bằng 0"
Thảo luận về cùng nội dung, đại biểu Huỳnh Thị Phúc (đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu) cho biết bản thân cũng thỉnh thoảng sử dụng chất có cồn và không ủng hộ việc đã uống rượu, bia mà vẫn điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
Tuy nhiên, việc quy định nồng độ cồn bằng 0 khác với việc cấm người đã sử dụng rượu, bia mà vẫn lái xe (vì có những trường hợp không sử dụng rượu bia vẫn có nồng độ cồn - PV); vấn đề này phải có sự tham gia của các nhà khoa học cũng như cơ quan y tế.
Nữ đại biểu đề cập một cục nghiệp vụ của Bộ Y tế vừa qua đã tiến hành khảo sát để đánh giá nồng độ cồn thế nào là phù hợp. Trong khi chờ kết quả từ cơ quan chuyên môn, bà đề nghị cần có sự đánh giá khách quan, khoa học.
Nhắc tới việc tới đây lực lượng CSGT sẽ mặc thường phục để xử lý vi phạm nồng độ cồn, bà Phúc nói điều này "có vẻ" đi ngược lại mục đích khi xây dựng chính sách pháp luật là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản con người. "Mắc cớ gì phải làm những việc đó?", bà Phúc đặt vấn đề, đồng thời cho rằng nên tính toán biện pháp để nâng cao ý thức của người tham gia giao thông.
Hay như trường hợp sử dụng strongbow - một loại thức uống dấm táo hoặc hương vị khác, bà Phúc nói đã tham khảo một số tài liệu thì đây không phải là rượu hoặc bia, nhưng uống vào sẽ lên nồng độ cồn. Vậy trường hợp này xử phạt thế nào?
Từ những căn cứ đã nêu, đại biểu tỉnh đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cùng các cơ quan chuyên môn cần có đánh giá khách quan, khoa học.
"Nên cân nhắc kỹ càng, không nên quy định nồng độ bằng 0, trước hết là để thực thi pháp luật một cách tường minh, hai là bảo vệ hình ảnh của lực lượng thực thi công vụ, ba là tránh sai số trong thiết bị đo nồng độ cồn", nữ đại biểu nêu quan điểm.
Uống rượu, bia mà dắt xe thì có bị xử phạt nồng độ cồn?
Bà Chung cho rằng cần thực hiện việc cấm tuyệt đối nồng độ cồn ít nhất trong 5 năm nữa; khi đã thay đổi thói quen thì sẽ tổng kết, đánh giá, cân nhắc có cần quy định ngưỡng hay không.
Tuy nhiên, bà kiến nghị dự thảo luật cần giải thích rõ thế nào là điều khiển phương tiện giao thông. Hiện có nhiều ý kiến băn khoăn hành vi dắt xe có phải là điều khiển phương tiện giao thông? Uống rượu, bia mà dắt xe thì có bị xử phạt nồng độ cồn?...