Đây là nội dung được Bộ Y tế đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, trong đề xuất bổ sung, mở rộng đối tượng được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7 khóa XV, tháng 5/2024.
Theo Bộ Y tế, việc khám bệnh nhằm đánh giá nguy cơ và điều trị ngăn ngừa sự xuất hiện của các bệnh lý, do đó cần mở rộng chi trả. Diện sàng lọc được đề xuất ưu tiên mở rộng chi trả bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư vú, tăng huyết áp, đái tháo đường, viêm gan C và B.
Bộ Y tế đã đánh giá mở rộng phạm vi được hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế. Điều này mang lại giá trị kinh tế lớn do phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp giảm chi phí điều trị ở giai đoạn muộn. Bởi khi bệnh nặng kèm theo các biến chứng, bệnh nhân sẽ phải sử dụng thuốc phát minh, đặc trị, các kỹ thuật chẩn đoán, cận lâm sàng có chi phí cao.
Trong năm 2023, chi phí của 6 nhóm bệnh ung thư thường gặp (vú, phổi, gan, đại tràng, dạ dày, tiền liệt tuyến) từ Quỹ bảo hiểm y tế là 6.186 tỷ đồng.
Đối với bệnh lý đái tháo đường, cùng năm 2023 ghi nhận hơn 15,5 triệu lượt khám chữa bệnh đái tháo đường, chi phí lên đến trên 6.766 tỷ đồng, chiếm 5,6% tổng chi quỹ.
Tăng huyết áp ghi nhận 22 triệu lượt khám, chi phí hơn 6.000 tỷ đồng/năm, chiếm 4,9% tổng chi quỹ bảo hiểm y tế.
Theo Bộ Y tế, nếu sàng lọc được tăng huyết áp, số tiền tiết kiệm được trung bình là 1.216,8 tỷ đồng/năm; Đái tháo đường type 2 sẽ tiết kiệm được cho Quỹ bảo hiểm y tế trung bình 162,3 tỷ đồng/năm trong 10 năm đầu tiên triển khai.
Theo Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Bảo hiểm y tế việc chẩn đoán, phát hiện sớm bệnh giúp giảm các chi phí y tế sau này, phòng tránh rất nhiều bệnh lý tăng nặng, điều trị tốn kém như ung thư, đột quỵ, bệnh lý tim mạch. Ngoài ra, chẩn đoán sớm, điều trị ngay từ đầu, dùng thuốc kịp thời có thể giảm tỷ lệ nhập viện.
Trước nỗi lo ngại khi áp đề xuất sẽ vỡ quỹ bảo hiểm y tế và không thể chi trả, Bà Trang cho rằng hiện các nước trên thế giới đã thực hiện việc này và cho kết quả khả quan. Những bệnh được đề xuất chi trả phí sàng lọc đều là bệnh phổ biến.
Bà Trang cũng đưa ra ví dụ, sàng lọc ung thư cổ tử cung được khuyến cáo thực hiện lần đầu vào năm 30 tuổi, sau đó 5-10 năm mới làm tiếp lần hai, tần suất thực hiện thấp, chi phí chỉ vài trăm nghìn đồng. Trong khi đó, chi phí điều trị bệnh, nhất là ở giai đoạn muộn, cao hơn rất nhiều lần.
Trong dự thảo này, Bộ Y tế cũng đề xuất nâng độ tuổi được bảo hiểm y tế chi trả điều trị lác, cận thị và tật khúc xạ mắt, trừ trường hợp người dưới 18 tuổi. Trước đó, quỹ bảo hiểm y tế chỉ thanh toán chi phí này với trẻ em dưới 6 tuổi. Dự thảo cũng đề xuất giảm thanh toán bảo hiểm y tế điều trị nội trú và tăng chi trả điều trị ngoại trú.
Hiện nay, tính đến hết năm 2023, tổng số người tham gia bảo hiểm y tế đạt 93,628 triệu, tương ứng tỷ lệ bao phủ 93,35% dân số.