Chiều 15.3, tiếp tục phiên họp 31, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật Đường bộ, được tách từ luật Giao thông đường bộ năm 2008 cùng với luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã được cho ý kiến vào sáng cùng ngày.
Báo cáo một số vấn đề lớn trong tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh Lê Tấn Tới cho hay, có ý kiến đề nghị quy định đường cao tốc tối thiểu phải là 4 làn đường và phải có làn dừng khẩn cấp.
Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, ông Tới cho hay, Thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh thấy rằng ý kiến nêu trên là xác đáng.
Theo báo cáo đầy đủ gửi tới Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra nêu rõ, thời gian qua xảy ra một số vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng trên một số tuyến đường cao tốc, trong đó có đường cao tốc chỉ bố trí 2 làn xe (1 làn xe chạy mỗi chiều), không có dải phân cách cứng, gây chú ý trong dư luận.
Thực tế, ông Tới phản ánh, giai đoạn vừa qua, do nguồn lực có hạn, để đáp ứng nhu cầu trước mắt, một số tuyến cao tốc được đầu tư phân kỳ với quy mô 2 làn xe nhằm bảo đảm kết nối thông tuyến, phục vụ nhu cầu vận tải, phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, các tuyến đường cao tốc đầu tư phân kỳ 2 làn xe khi đưa vào khai thác đã gặp một số khó khăn, bất cập nhất định.
Từ năm 2023, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo không đầu tư đường cao tốc phân kỳ 2 làn xe, nhưng việc triển khai theo định hướng này vẫn rất khó khăn do không thể cân đối đủ nguồn vốn để thực hiện.
"Việc đầu tư xây dựng đường cao tốc còn phụ thuộc khả năng cân đối ngân sách và huy động nguồn lực. Mặt khác, đây là vấn đề thuộc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, sẽ được Bộ Giao thông vận tải nghiên cứu, quy định chi tiết", ông Tới nêu.
Từ đó, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh cho biết, Thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh đề nghị không quy định cụ thể những nội dung này trong dự thảo luật như đề xuất của đại biểu.
Thu phí cao tốc do Nhà nước đầu tư không "phí chồng phí"
Về thu phí sử dụng trên tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư, sở hữu, quản lý và khai thác, quá trình thảo luận tại kỳ họp 6, có ý kiến đại biểu đề nghị đánh giá về sự cần thiết của việc này.
Nêu quan điểm, Thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh cho rằng, để thực hiện chủ trương của Quốc hội tại các nghị quyết phê duyệt đầu tư các tuyến đường cao tốc, Bộ GTVT đã triển khai nghiên cứu phương án thu phí trên các tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư.
Bộ GTVT cũng đánh giá tác động trong trường hợp thu phí và không thu phí đối với các tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư.
Kết quả cho thấy, các tuyến đường cao tốc do Nhà nước đầu tư đều có đường quốc lộ song hành, cho phép người tham gia giao thông có quyền lựa chọn sử dụng đường cao tốc hoặc đường quốc lộ.
Cạnh đó, người tham gia giao thông trên đường cao tốc được hưởng nhiều lợi ích hơn do tiết kiệm thời gian, tiết kiệm chi phí vận tải, chi phí nhiên liệu, chi phí khấu hao phương tiện.
Hình thức thu phí sử dụng đường bộ hiện tại chưa phân loại được người sử dụng đường bộ thông thường và người sử dụng đường bộ cao tốc (được hưởng chất lượng dịch vụ tốt hơn).
Từ đó, Thường trực Ủy ban Quốc phòng An ninh nhìn nhận, quy định như dự thảo Chính phủ trình là "phù hợp, không dẫn đến phí chồng phí". Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị giữ nội dung này và đề nghị sửa đổi, bổ sung quy định của luật Phí và lệ phí.
Với các ý kiến đề nghị bổ sung quy định về phân chia nguồn thu từ phí sử dụng đường bộ trong trường hợp ngân sách T.Ư và ngân sách địa phương cùng đầu tư, Thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh nêu, luật Ngân sách Nhà nước, luật Phí và lệ phí hiện hành chưa có quy định về phân chia nguồn thu từ phí sử dụng đường bộ trong trường hợp này.
Vì vậy, để có cơ sở thực hiện phân chia nguồn thu từ phí phù hợp với các dự án đầu tư xây dựng theo phương thức này, Thường trực Ủy ban Quốc phòng - An ninh đề nghị cho bổ sung quy định giao Chính phủ quy định về phí sử dụng đường bộ cao tốc và sửa đổi, bổ sung luật Phí và lệ phí.