Sáng 18-3, tại phiên chất vấn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chất vấn Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho biết theo báo cáo, cả nước hiện nay có 200 doanh nghiệp kiểm toán độc lập.
Theo đại biểu Phạm Văn Hòa, thời gian qua, các doanh nghiệp đã thực hiện kiểm toán tốt, tuy nhiên cũng có những doanh nghiệp đã bỏ qua sai sót đối với đối tượng kiểm toán vì lợi ích riêng của kiểm toán viên dẫn đến thất thoát ngân sách Nhà nước, bao che tiêu cực, sai phạm. Như vụ án SCB đã có tới 3 công ty kiểm toán tầm cỡ sai phạm. "Đề nghị Bộ trưởng làm rõ giải pháp để răn đe, phòng ngừa tiêu cực trong kiểm toán tư nhân?" - đại biểu chất vấn.
Trả lời chất vấn về vấn đề kiểm toán có sai phạm, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết vừa qua có hiện tượng sai phạm trong kiểm toán độc lập ở một số các vụ án hình sự.
Theo Bộ trưởng, điều này liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có năng lực của cán bộ kiểm toán ở các công ty kiểm toán; tinh thần trách nhiệm của những cán bộ làm công tác kiểm toán trực tiếp. "Đồng thời, không loại trừ trường hợp cấu kết cố tình vi phạm pháp luật để làm sai".
Tranh luận với Bộ trưởng Tài chính, đại biểu Tạ Văn Hạ, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, cho rằng các công ty thẩm định giá có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế, nhưng trong các vụ án, sai phạm và vai trò của các đơn vị này rất quan trọng. "Ở đây có trách nhiệm, thậm chí tiếp tay cho việc dìm giá, nâng giá"- đại biểu nói.
Theo đại biểu Tạ Văn Hạ, nguyên nhân là việc tăng quá nóng số lượng doanh nghiệp thẩm định giá. Hiệu quả hoạt động, đạo đức nghề nghiệp đi xuống dẫn đến chuyện tiếp tay cho sai phạm. Đại biểu chất vấn Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, với vai trò quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này, cho biết trách nhiệm của Bộ đến đâu, như thế nào và giải pháp khắc phục bất cập trên.
Trả lời, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho rằng đánh giá "Bộ Tài chính cấp phép nhiều cho công ty có vai trò thẩm định giá" là chưa hoàn toàn chính xác. Bởi, cả nước hiện nay có hàng trăm công ty thẩm định giá. Kiểm định viên về giá có chứng chỉ phải được đào tạo và qua thi cử. "Trong 3 năm qua, chưa kỳ thi nào có số lượng trúng tuyển vượt 33%. Tức, việc cấp phép hoạt động với các thẩm định viên được quản lý rất chặt" - Bộ trưởng Tài chính nói và cho biết sẽ kiểm tra lại các bộ hồ sơ, nếu có sai phạm sẽ xử phạt và xử lý nghiêm.
Bộ trưởng Tài chính cũng dẫn ví dụ trong vụ án tại Ngân hàng SCB, 3 công ty kiểm toán hàng đầu của thế giới trong nhóm Big4, đều vi phạm. "Sai phạm này do kiểm toán viên, thẩm định viên chứ không phải do công tác quản lý"- Bộ trưởng Hồ Đức Phớc nói.
"Tư lệnh" ngành tài chính cũng cho rằng một số văn bản pháp luật còn lỗ hổng để cán bộ thẩm định giá lợi dụng… Tuy nhiên, khi xác định cán bộ kiểm toán, thẩm định giá cố tình làm sai thì phải xử lý kỷ luật, thậm chí hình sự.