Về quy trình hưởng lương hưu, người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc sẽ nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động (người lao động đóng BHXH tự nguyện tự nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH tại nơi cư trú).
Trong vòng 30 ngày, trước thời điểm người lao động được hưởng lương hưu, người sử dụng lao động nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Hình thức nộp hồ sơ có thể nộp trực tiếp, qua bưu điện hoặc giao dịch điện tử. Sau đó, tối đa 12 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan BHXH trả kết quả.
Hồ sơ hưởng lương hưu đối với người đóng BHXH bắt buộc
Theo BHXH TP.HCM, hồ sơ hưởng lương hưu đối với người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc gồm:
- Sổ BHXH
- Quyết định nghỉ việc hưởng chế độ hưu trí hoặc quyết định nghỉ việc hưởng chế độ hưu trí theo Mẫu số 12-HSB hoặc văn bản chấm dứt hợp đồng lao động hưởng chế độ hưu trí
- Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của hội đồng giám định y khoa (bản chính) hoặc bản sao nếu người lao động đã có biên bản giám định y khoa để hưởng các chính sách khác trước đó đối với người nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động; hay bản sao giấy chứng nhận bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp (tương đương mức suy giảm khả năng lao động 61%)
- Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong quân đội có hưởng phụ cấp theo mẫu số 04B-HBKV ban hành kèm theo Thông tư 181/2016/TT-BQP đối với người có thời gian phục vụ trong quân đội trước ngày 1.1.2007/ tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực mà sổ BHXH không thể hiện đầy đủ thông tin làm căn cứ tính phụ cấp khu vực.
Hồ sơ hưởng lương hưu đối với người đóng BHXH tự nguyện
Đối với người lao động đang tham gia BHXH tự nguyện, hồ sơ yêu cầu giải quyết chế độ hưu trí gồm:
- Sổ BHXH
- Đơn đề nghị theo Mẫu số 14-HSB
- Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của hội đồng giám định y khoa (bản chính) hoặc bản sao nếu người lao động đã có biên bản giám định y khoa để hưởng các chính sách khác trước đó đối với người nghỉ hưu do suy giảm khả năng lao động; hay bản sao giấy chứng nhận bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp (tương đương mức suy giảm khả năng lao động 61%).
Ngoài ra, với trường hợp đang chấp hành hình phạt từ ngày 1.1.2016 trở đi thì có thêm giấy ủy quyền theo mẫu số 13-HSB; đã chấp hành xong hình phạt tù giam từ ngày 1.1.1995 đến trước ngày 1.1.2016 thì có thêm bản sao của một trong các giấy tờ sau: giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt tù hoặc giấy đặc xá tha tù trước thời hạn hoặc quyết định miễn hoặc tạm hoãn chấp hành hình phạt tù.
Với trường hợp xuất cảnh trái phép trở về thì có thêm bản sao văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc trở về nước định cư hợp pháp.
Với trường hợp mất tích trở về thì có thêm bản sao quyết định có hiệu lực pháp luật của tòa án hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích.
Với người có thời gian phục vụ trong quân đội trước ngày 1.1.2007 tại địa bàn có hưởng phụ cấp khu vực mà sổ BHXH không thể hiện đầy đủ thông tin làm căn cứ tính phụ cấp khu vực thì cần thêm bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong quân đội có hưởng phụ cấp theo Mẫu số 04B-HBKV ban hành kèm theo Thông tư 181/2016/TT-BQP.
Với trường hợp thanh toán phí giám định y khoa thì có thêm hóa đơn, chứng từ thu phí giám định; bảng kê các nội dung giám định của cơ sở thực hiện giám định y khoa.
Hiện nay điều kiện hưởng lương hưu là người lao động phải đáp ứng điều kiện đủ tuổi nghỉ hưu và đóng đủ 20 năm BHXH. Ngoài ra, người lao động có thể nghỉ hưu trước tuổi từ 5 - 10 năm tùy vào trường hợp đặc biệt theo quy định như làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; suy giảm khả năng lao động…
Từ ngày 1.7, bỏ mức lương cơ sở để thay thế bằng chế độ tiền lương mới theo Nghị quyết 27 của Quốc hội nên sẽ có một cơ chế mới trong việc xác định mức hưởng lương hưu.