Lý giải về hiện tượng trên, ông Nguyễn Văn Hưởng - Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia), cho biết hiện nay các tỉnh vùng núi phía Bắc nói riêng và Bắc Bộ nói chung đang trải qua thời kỳ chuyển mùa, từ trạng thái mùa Xuân sang mùa Hè. Trong quá trình chuyển mùa đó, các tỉnh miền Bắc sẽ xảy ra hiện tượng dông, lốc, mưa đá thường xuyên hơn, tập trung từ tháng 3-5, cao điểm vào tháng 4/2024.
Nguyên nhân trực tiếp của hiện tượng này là do không khí lạnh yếu từ phía Bắc tràn xuống trên nền nhiệt độ tương đối cao ở Bắc Bộ, tạo điều kiện cho các khối khí xáo trộn mạnh; từ đó những đám mây đối lưu phát triển, gây ra những trận mưa dông kèm theo sấm sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Ông Nguyễn Văn Hưởng lưu ý, thời gian tới, hầu khắp cả nước sẽ có sự chuyển pha về thời tiết. Bắc Bộ và Trung Bộ sẽ chuyển từ thời tiết giá lạnh sang ấm hơn. Khu vực Nam Bộ chuyển sang thời kỳ từ khô sang ẩm.
Do đó, xác suất xảy ra dông lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh sẽ nhiều hơn, tập trung cao điểm vào khoảng tháng 4-5 sắp tới. Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia đã chủ động cảnh báo thông tin này trong các dự báo mùa, dự báo tháng, dự báo ngày.
Ngày 28/3, mưa đá, dông lốc gây thiệt hại nhiều nhà ở và cây cối hoa màu ở các huyện Mù Cang Chải, Trấn Yên và Văn Chấn, tỉnh Yên Bái; làm gần 160 ngôi nhà bị tốc mái; một số ngôi nhà đổ sập, bị phá hủy hoàn toàn; nhiều tài sản của người dân bị hư hỏng.
Tại huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La xảy ra hai đợt mưa đá kèm theo gió mạnh, gây ảnh hưởng tới nhiều diện tích hoa màu của nhân dân.
Trên địa bàn huyện Bảo Lạc, Bảo Lâm (tỉnh Cao Bằng) đã xảy ra mưa to, gió lốc nhiều giờ liên tục, làm tốc mái nhiều nhà ở của nhân dân. Mưa to, gió lốc đã làm 160 ngôi nhà ở các xã Hồng Trị, Cô Ba, Khánh Xuân, Bảo Toàn, Thượng Hà và Cốc Pàng (huyện Bảo Lạc) bị tốc mái. Bốn điểm trường và một trung tâm y tế tại xã Cốc Pàng và Thượng Hà bị ảnh hưởng; ước tỉnh thiệt hại khoảng 200 triệu đồng.