PV (Theo Newsweek)
Thứ hai, ngày 11/03/2024 13:30 PM (GMT+7)
Theo dữ liệu mới do Viện nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI) công bố ngày 10/3, ngành công nghiệp xuất khẩu vũ khí hùng mạnh của Nga đang sụp đổ do áp lực của cuộc chiến với Ukraine và nền kinh tế đang gặp khó khăn.
Bản cập nhật hàng năm về ngành công nghiệp vũ khí của tổ chức này cho thấy Nga rơi xuống vị trí thứ ba - sau Pháp và Mỹ - trong số các nhà xuất khẩu vũ khí lớn nhất thế giới, lần đầu tiên nước này đã từ bỏ vị trí thứ hai.
Nhìn chung, xuất khẩu vũ khí của Nga đã giảm 53% từ năm 2014–18 đến năm 2019–23. Thông cáo của SIPRI lưu ý: "Sự suy giảm diễn ra nhanh chóng trong suốt 5 năm qua", đồng thời cho biết thêm rằng số lượng khách hàng quan trọng của Nga đã giảm từ 31 xuống còn 12 quốc gia trong giai đoạn này.
Nhà nghiên cứu cấp cao của Chương trình Chuyển giao Vũ khí SIPRI Pieter D. Wezeman nói với Newsweek rằng triển vọng đối với Moscow rất ảm đạm.
Wezeman giải thích: "Đây không chỉ là một đợt giảm giá ngắn hạn mà có thể là nguyên nhân khiến xuất khẩu vũ khí của Nga sẽ không thể phục hồi ở mức mà chúng tôi đã thấy trước đây. Chúng ta sẽ thấy những thách thức rất lớn đối với nỗ lực tiếp tục trở thành nhà cung cấp vũ khí lớn trên thế giới. Và với những số liệu mà chúng ta có về số vũ khí đang được đặt hàng, Nga cũng đang bị tụt lại phía sau".
"Tất nhiên, nó có thể thay đổi nhanh chóng và các đơn đặt hàng lớn mới có thể xuất hiện. Nhưng chúng tôi vẫn chưa thấy chúng. Và một số đơn đặt hàng đã có, chúng tôi chỉ cần chờ xem liệu các đơn hàng này có thành công hay không", Wezeman tiếp tục.
Hiện đã vượt mốc hai năm, cuộc chiến của Nga với Ukraine, có khả năng gây ra hơn nửa triệu thương vong, đã làm cạn kiệt nguồn tài nguyên công nghiệp quân sự của Moscow. Tổng thống Vladimir Putin đã chuyển nền kinh tế Nga sang trạng thái chiến tranh nhằm đáp ứng thách thức, khôi phục các cửa hàng quân sự bị bỏ quên từ lâu và tìm kiếm các nhà cung cấp nước ngoài mới.
Ngành công nghiệp trong nước và thương mại ở nước ngoài của Nga đã bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt của phương Tây. Mặc dù Moscow đã bắt tay vào một chiến dịch rộng rãi nhằm phá bỏ các lệnh trừng phạt, nhưng việc hạn chế tiếp cận công nghệ phương Tây đã làm suy yếu hoạt động sản xuất vũ khí tiên tiến hơn của nước này. Điện Kremlin thậm chí đã từ bỏ xe tăng chiến đấu chủ lực T-14 Armata được quảng cáo rầm rộ vì nó được cho là quá đắt.
Việc bị loại khỏi thị trường tài chính quốc tế cũng cản trở khả năng thực hiện các giao dịch của họ.
"Câu hỏi đặt ra là ngành công nghiệp vũ khí Nga có thể đáp ứng đồng thời nhu cầu và xuất khẩu của Nga ở mức độ nào, đồng thời cũng tính đến các biện pháp trừng phạt liên quan đến công nghệ mà Nga vẫn cần để sản xuất vũ khí cũng như các khoản thanh toán", Wezeman nói.
Hiệu suất kém của công nghệ Nga trên chiến trường Ukraine hầu như không giúp ích được gì cho các nhà kinh doanh công nghiệp quân sự. Các tàu Nga đã nhiều lần bị đánh chìm, máy bay bị bắn rơi và các hệ thống phòng không tỏ ra yếu kém. Các mặt hàng có giá trị lớn của Moscow vẫn chưa được giao.
Xuất khẩu sụt giảm đã khiến ngành công nghiệp vũ khí Nga phụ thuộc vào châu Á và châu Đại Dương, những quốc gia chiếm 68% tổng xuất khẩu từ năm 2019–23. Ấn Độ chiếm 34% và Trung Quốc 21%. Nhưng các quốc gia đang nổi lên như những siêu cường tiềm năng ngày càng có ít nhu cầu hơn về những gì Nga cung cấp.
Wezeman nói về việc giảm bớt hoạt động kinh doanh của Ấn Độ và Trung Quốc: "Đó là hai thay đổi lớn mà chúng tôi thấy trong hoạt động xuất khẩu vũ khí của Nga và điều đó có tác động to lớn đến tổng mức xuất khẩu vũ khí của Nga".